กระบวนงาน/โครงการที่ควรท าการประเมินความเสี่ยงการทุจริตเป็นล าดับแรก • ที่เคยมีประวัติการทุจริต บางเรื่องอาจไม่มีการร้อง เพราะสมยอมกัน • ที่ขาดหลักเกณฑ์ ที่เป็นบรรทัดฐาน สามารถยกเว้นได้เป็นรายกรณี • มีการยกเว้นระเบียบฯให้สามารถด าเนินการได้ กรณีมีเหตุผล ความจ าเป็น เร่งด่วน ฉุกเฉิน • ที่ต้องด าเนินการอย่างเร่งรีบ ภาวะฉุกเฉิน • ที่หากเกิดจะอยู่ในความสนใจของโลกโซเซียลมีเดียทันที • ที่ไม่มี Work Flow ที่ก ากับชัดเจน • ที่ต้องมีระยะเวลาในการพิจารณานาน มีขั้นตอนสลับซับช้อน แต่ผู้ขอรับบริการมีความต้องการที่รวดเร็ว • ที่ผู้ขอรับบริการเชื่อว่าเป็นประเพณีที่ต้องจ่าย ค่าอ านวยความสะดวก สินน้ าใจ • ที่ท าในพื้นที่ หรือ จุดต าแหน่งไม่มีคนรู้เห็น หรือรู้น้อย • ที่ต้องใช้ดุลยพินิจ เช่น ในการตีความ ใช้เอกสารหลักฐานประกอบน้อย การสุ่มตรวจ/ จับ • ยังไม่มีมาตรการป้องกันความเสี่ยงที่มีประสิทธิภาพเพียงพอ • ที่ต้องใช้ ความรู้วิชาชีพเฉพาะเฉพาะด้าน ยากต่อคนนอกจะเข้าใจ
ประเภทความเสี่ยงการทุจริต การพิจารณาอนุมัติ อนุญาต 01 02 การใช้อ านาจและต าแหน่งหน้าที่ การใช้จ่ายงบประมาณ และการบริหารจัดการทรัพยากรภาครัฐ 03
ชื่อกระบวนงาน/งาน........................................................ เตรียมข้อมูลก่อนลงมือประเมิน ที่ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน มาตรการป้องกันความเสี่ยงการทุจริต ที่มีอยู่ในปัจจุบัน
ขั้นตอนการประเมิน ความเสี่ยง แนวทางการประเมินความเสี่ยงการทุจริต 1 • การระบุความเสี่ยง 2 • การประเมินสถานะความเสี่ยง 3 • การประเมินค่าความเสี่ยงรวม ๔ • การประเมินการควบคุมความเสี่ยง ๕ • การจัดท าแผนบริหารความเสี่ยง 6 • การจัดท ารายงานผลการเฝ้าระวังความเสี่ยง 7 • จัดท าระบบการบริหารความเสี่ยง ๘ • การจัดท ารายงานการบริหารความเสี่ยง 9 • การรายงานผลการด าเนินงานตามแผนการบริหารความเสี่ยง
แบบรายงานประเมิน ความเสี่ยงการทุจริต ระบุรูปแบบพฤติการณ์ที่น าไปสู่ความเสี่ยงการทุจริต ในแต่ละ Process ของกระบวนงานที่ท าการประเมิน ประเมินความเสี่ยงการทุจริต ปีงบประมาณ พ.ศ. .... ประเมินความเสี่ยงการทุจริต ด้าน ๑ ความเสี่ยงการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต ๒ ความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้อ านาจและต าแหน่งหน้าที่ 3 ความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้จ่ายงบประมาณและการบริหาร จัดการทรัพยากรภาครัฐ ชื่อกระบวนงาน / งาน .............................................................................................................. ชื่อหน่วยงาน / กระทรวง........................................................................................................... ผู้รับผิดชอบ................................................................................. โทรศัพท์................................ ที่ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน โอกาส/ความเสี่ยง รูปแบบพฤติการณ์ความเสี่ยงการทุจริต ตารางที่ ๑ ตารางระบุความเสี่ยง อธิบายรายละเอียด โอกาส ความเสี่ยงการทุจริต ว่ามีรูปแบบ พฤติการณ์การทุจริตที่มีความ เสี่ยงการ ทุจริตในแต่ละขั้นตอนในการปฏิบัติงาน บางขั้นตอนอาจไม่มีความเสี่ยงการ ทุจิต ส าหรับขั้นตอน การปฏิบัติงานที่มีความสุ่มเสี่ยง หรือโอกาสเกิดการทุจริต ให้ อธิบายรูปแบบพฤติการณ์ความเสี่ยงให้ละเอียด ชัดเจนมากที่สุด โดยวิธีการการ ค้นหาความเสี่ยงการทุจริต ค้นหาจาก ความเสี่ยงที่เคยเกิด หรือคาดว่าจะเกิดซ้ าสูงมี ประวัติอยู่แล้ว เรียกว่า Known Factor และไม่เคยเกิดหรือไม่มีประวัติมาก่อน แต่มีความเสี่ยงจากการพยากรณ์ในอนาคตว่ามีโอกาสเกิด เรียกว่า Unknown Facto r ขั้นตอนที่ ๑ การระบุความเสี่ยง
ที่ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน โอกาส/ความเสี่ยง รูปแบบพฤติการณ์ความเสี่ยงการทุจริต เขียว เหลือง ส้ม แดง ขั้นตอนที่ ๒ การประเมินสถานะความเสี่ยง ตารางที่ 2 ตารางประเมินสถานะความเสี่ยง น าข้อมูลในตารางที่ ๑ มาแยกสถานะความเสี่ยง * สถานะสีเขียว : ความเสี่ยงระดับต่ า * สถานะสีเหลือง : ความเสี่ยงระดับปานกลาง และสามารถใช้ความรอบคอบระมัดระวัง ในระหว่างปฏิบัติงาน ตามปกติควบคุมดูแลได้ * สถานะสีส้ม : ความเสี่ยงระดับสูง เป็นกระบวนงานที่มีผู้เกี่ยวข้องหลายคนหลายหน่วยงาน ภายในองค์กร มีหลายขั้นตอน จนยากต่อการควบคุม หรือไม่มีอ านาจควบคุมข้ามหน่วยงานตามหน้าที่ปกติ * สถานะสีแดง : ความเสี่ยงระดับสูงมาก เป็นกระบวนงานที่เกี่ยวข้องกับบุคคลภายนอก คนที่ไม่รู้จักไม่สามารถตรวจสอบได้ชัดเจน ไม่สามารถก ากับติดตามได้อย่างใกล้ชิดหรืออย่างสม่ าเสมอ
ให้น าข้อมูลที่มีสถานะความเสี่ยงในช่องโดยเฉพาะสี สีแดง ส้ม เหลือง จากตารางที่ ๒ มาหาค่าความเสี่ยงรวมในขั้นตอนที่ ๓ (ระดับความจ าเป็นของการเฝ้าระวัง X ระดับความรุนแรงของผลกระทบ) ขั้นตอนที่ ๓ การประเมินค่าความเสี่ยงรวม ที่ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน /โอกาส/ความเสี่ยงรูปแบบพฤติการณ์ ความเสี่ยงการทุจริต ระดับความจ าเป็นของ การเฝ้าระวัง 3 2 1 ระดับความรุนแรงของ ผลกระทบ 3 2 1 ค่าความเสี่ยงรวม จ าเป็น X รุนแรง ตารางที่ 3 ตารางการ ประเมินค่าความเสี่ยงรวม SCORING ทะเบียนข้อมูลที่ ต้องเฝ้าระวัง ๒ มิติ (หรือ ตารางเมทริกซ์ระดับความ เสี่ยง (Risk level matrix))
ตารางที่ ๔ ตารางแสดงการ ประเมินการควบคุม ความเสี่ยง ขั้นตอนที่ ๔ การประเมินประสิทธิภาพการควบคุมความเสี่ยง ประสิทธิภาพการควบคุม ความเสี่ยงการทุจริตในปัจจุบัน ค่าคะแนนประสิทธิภาพการ ควบคุมความเสี่ยงการทุจริต ในปัจจุบัน ดี ๓ พอใช้ ๕ หรือ ๖ อ่อน ๗ หรือ ๘ หรือ ๙
โอกาส/ความเสี่ยงการ ทุจริต คุณภาพ การจัดการ ค่าประเมินการควบคุมความเสี่ยงการทุจริต ค่าความเสี่ยง ระดับต่ า ค่าความเสี่ยง ระดับ ปานกลาง ค่าความเสี่ยง ระดับสูง ดี ต่ า ค่อนข้างต่ า ปานกลาง (๓) พอใช้ ค่อนข้างต่ า ปานกลาง (๕) ค่อนข้างสูง (๖) อ่อน ปานกลาง (๗) ค่อนข้างสูง (๘) สูง (๙) แนวทางการประเมินค่าคะแนนความเสี่ยง เทียบกับประสิทธิภาพการควบคุมความ เสี่ยงการทุจริตในปัจจุบัน น าโอกาส/ความเสี่ยงการทุจริต ที่มีค่าความ เสี่ยงรวม สูงๆ จากตารางที่ ๓ มาประเมิน เทียบหรือประเมินกับมาตรการ การควบคุม จัดก า รขอ งหน่ วย งานที่มีอยู่ในปัจจุบัน ว่าความเสี่ยงที่แท้จริงคือเรื่องอะไร ระดับ ค าอธิบาย ดี การควบคุมมีความเข้มแข็งและด าเนินไปได้อย่างเหมาะสม ซึ่งช่วย ให้เกิดความมั่นใจได้ในระดับที่สมเหตุสมผลว่าจะสามารถลดความ เสี่ยงการทุจริตได้ พอใช้ การควบคุมยังขาดประสิทธิภาพ ถึงแม้ว่าจะไม่ท าให้เกิดผล เสียหายจากความเสี่ยงอย่างมีนัยส าคัญ แต่ก็ควรมีการ ปรับปรุงเพื่อให้มั่นใจว่าจะสามารถลดความเสี่ยงการทุจริตได้ อ่อน การควบคุมไม่ได้มาตรฐานที่ยอมรับได้เนื่องจากมีความหละหลวม และไม่มีประสิทธิผล การควบคุมไม่ท าให้มั่นใจอย่างสมเหตุสมผล ว่าจะสามารถลดความเสี่ยงการทุจริตได้
ขั้นตอนที่ ๕ การจัดท าแผนบริหารความเสี่ยง ตารางที่ ๕ พิจารณาเหตุการณ ์ความเสี่ยง ที่มีค่าความ เสี่ยงการทุจริต จากตารางที่ ๔ ตามล าดับความรุนแรงความเสี่ยง ที่อยู่ในระดับ สูง ค่อนข้ างสูง ปานกลาง มาจัดท าแผนบริหาร ความเสี่ยงเพื่อป้องกันการทุจริต ต่อไป โดยวิเคราะห์ตรวจสอบว่า มาตรการเดิมหรือปัจจุบัน(Key C ontrols in place) ที่หน่วยงาน บังคับใช้มีประสิทธิภาพเพียงพอ ห รือไม่ และต้องมีม าต รก า ร เพิ่มเติม (Further Actions to be Taken) อ ย่ างไ รบ้ าง ให้ ร ะบุ รายละเอียด เพื่อน าสู่การบังคับใช้ ความเสี่ยงกับมาตรการป้องกัน ความเสี่ยงการทุจริตควรเชื่อมโยง ให้มีความสอดคล้องกับความเสี่ยง ที่ประเมินไว้ ที่ ขั้นตอนการปฏิบัติงาน โอกาส/ความเสี่ยง รูปแบบพฤติการณ์ ความเสี่ยงการทุจริต มาตรการป้องกันความเสี่ยงการทุจริต ตารางที่ ๕ ตารางแผนบริหารความเสี่ยง ชื่อแผนบริหารความเสี่ยง .......................................................................................................
สถานะสีเขียว : ไม่เกิดกรณีที่อยู่ในข่ายความเสี่ยง ยังไม่ต้องท ากิจกรรมเพิ่ม สถานะสีเหลือง : เกิดกรณีที่อยู่ในข่ายความเสี่ยง แต่แก้ไขได้ทันท่วงที ตามมาตรการ / นโยบาย / โครงการ / กิจกรรมที่เตรียมไว้ แผนใช้ได้ผล ความเสี่ยงการทุจริตลดลง ระดับความรุนแรง < ๓ สถานะสีแดง : เกิดกรณีที่อยู่ในข่ายยังแก้ไขไม่ได้ควรมีมาตรการ / นโยบาย / โครงการ / กิจกรรม เพิ่มขึ้นแผนใช้ไม่ได้ผล ความเสี่ยงการทุจริต ไม่ลดลงระดับความรุนแรง > ๓ ตารางที่ ๖ เป็นการประเมินว่า มาตรการป้องกันตามแผนบริหาร ความเสี่ยงตามขั้นตอนที่ ๕ เรื่อง อะไรที่ต้องเฝ้าระวังโดยแยกเป็น ระดับก ารเฝ้ า ระ วั งความเสี่ย ง แยกเป็น ๓ สถานะ เขียว/เหลือง/ แดง ตารางที่ ๖ - ๙ แบบการรายงานตามแผนบริหารความเสี่ยง หน่วยงานสามารถปรับได้ตามความเหมาะสม
จากผลการเฝ้าระวังที่แยกตามสถานะ เขียว เหลือง แดง ตามตารางที่ ๖ ให้น าผลการเฝ้าระวังที่มีความเสี่ยง สูง (สีแดง) และปานกลาง(สีเหลือง) มาก าหนดมาตรการ หรือ แนวทางการป้องกันเพิ่มเติม
ตารางที่ ๘ - ๙ สามารถปรับได้ ตามความเหมาะสม เป็นการ รายงานผลการบริหารความ เสี่ยงต่อผู้บริหาร
ตารางที่ ๑๐ สามารถปรับได้ ตามความเหมาะสม เป็นการ ปรับปรุงแผนบริหารความ เสี่ยงเสนอต่อผู้บริหาร
เจ้าหน้าที่มีการใช้ดุลยพินิจในการพิจารณาการ อนุญาตให้มีการก่อสร้างอาคารไม่เป็นไปตามที่ กฎหมายก าหนด เช่น การเว้นระยะห่างระหว่าง ที่ดินไม่เป็นไปตามที่กฎหมายก าหนด ดลุยพินิจไม่ชอบ การรบัสินบน สินน ้าใจ ค่าอา นวย ความสะดวก ค่าเสียเวลา รับจ้างเขียนแบบแปลน และตรวจเอง (ถึงแม้ ราชการจะให้มีแบบมาตรฐาน อ านวยความ สะดวกให้กับประชาชนก็ตาม แต่การขออนุญาต ต้องมีผังประกอบ จึงต้องว่าจ้าง ผู้ตรวจ หรือผู้อนุมัติอนุญาต จะได้ ผ่านง่าย เสนอผู้รับเหมาก่อสร้างที่เป็นพรรคพวก หรือเครือข่ายของตนเอง ผลประโยชน์ทับซ้อน กรณีการก่อสร้างที่ไม่ถูกต้องตามแบบที่ได้ขออนุญาตไว้ โดยเจ้าหน้าที่อาจมีการปล่อยปละละเลยหรือไม่ได้มีการเข้าตรวจสอบ ความถูกต้องของการก่อสร้างว่าเจ้าของสิ่งปลูกสร้างหรือเจ้าของ โครงการได้มีการปฏิบัติงานตามแบบของอาคารที่ได้ยื่นขออนุญาตไว้ ซึ่งอาจเป็นช่องทางหรือการเปิดโอกาสให้เจ้าหน้าที่ที่มีอ านาจสามารถ กระท าการทุจริตโดยการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ซึ่งกฎหมายก าหนดให้ ต้องปฏิบัติได้ หาช่องทาง การเก็บเรื่องไว้ไม่แจ้งผู้ยื่น เพื่อเรียกรับผลประโยชน์ หรือดึงเรื่องเพื่อให้ผู้ขอรับบริการติดต่อทวงถาม อาจมีเรียกผลประโยชน์ ดึงเรื่อง รูปแบบการแสวงหาผลตอบแทนจากการพิจารณาอนุญาตการก่อสร้าง เจ้าหน้าที่ของรัฐสมยอม หรือมีส่วนรู้เห็นกับบุคคลหรือ นิติบุคคลในการด าเนินการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือ เคลื่อนย้ายอาคารโดยมิชอบด้วยกฎหมาย สมยอม
การรบัส ิ นบน ส ิ นน ้ าใจ การสมยอม(ฮั้ว)กัน ในการเสนอราคา การใช ้ บร ิ ษท ั อ ื่นบง ั หน ้ า รูปแบบอื่นๆ เช่น การแก้เอกสารภาย หลังจากที่ยื่นข้อเสนอไปแล้ว การแอบ เอาข้อมูลของผู้เสนอราคารายอื่นไป บอกผู้เสนอราคาที่รู้จักกัน การปิด โอกาสให้ผู้เสนอราคาที่รู้จักกันยื่น ข้อเสนอใหม่เพื่อให้ราคาต ่ากว่าคู่แข่ง โดย จนท.แอบเอาเอกสารเดิมทิ้งไป รป ู แบบการแสวงหาผลตอบแทนส ่ วนต ่ างจากการจด ั ชื ้ อจด ั จ ้ าง
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตการจัดชื้อจัดจ้าง • หลักเกณฑ์การพิจารณาไม่ชัดเจน ท าให้โครงการต่างๆเช่นไม่ ตอบสนองความต้องการของประชาชนหรือแก้ไขปัญหาใน พื้นที่อย่างแท้จริง • การเขียน TOR หรือข้อก าหนดแบบที่เจาะจงรูปพรรณสัณฐาน ของสิ่งของที่ต้องการ หรือการจ ากัดผู้เข้าแข่งขัน การก าหนด คุณสมบัติของที่ละเอียด หรือการก าหนดจ านวนหรือ ประสบการณ์ที่ปรึกษาไว้สูงเกินความจ าเป็น การก าหนดเวลา ส่งมอบสั้นมาก (ล๊อคสเปค) • การก าหนดราคากลางสูงผิดปกติ โดยเฉพาะราคาที่ได้มาจาก การสืบราคาจากท้องตลาด • การสืบราคาไม่ได้ด าเนินการจริงแต่ให้รายที่จะจัดชื้อจัดจ้าง เป็นผู้ด าเนินการหาคู่เทียบให้ และมักพบว่าคู่สัญญาและคู่ เทียบมักมีความเชื่อมโยงกัน • การแบ่งชื้อแบ่งจ้างเพื่อให้อยู่ในอ านาจของตนเอง ขนั้ตอนการพิจารณาโครงการที่จะ ได ้ รบัอนุมตัิให ้ จดัชื้อจดัจ ้ าง • มีการเผยแพร่ในวงจ ากัด เผยแพร่ในระยะเวลาที่ สั้นเกินไปท าให้ผู้สนใจเข้าเสนอราคา ไม่มีเวลา เพียงพอในการเตรียมข้อเสนอ • การตรวจสอบคุณสมบัติเบื้องต้น กรณีโครงการที่ มีความซับซ้อนสูงจ าเป็นต้องมีการตรวจสอบ คุณสมบัติเบื้องต้น มีการก าหนดเงื่อนไข คุณสมบัติเบื้องต้นไม่ชัดเจน หรือมีการก าหนด เงื่อนไขที่ไม่เกี่ยวกับการจัดชื้อจัดจ้าง • การพิจารณาเกณฑ์ที่ไม่ใช่ราคา มักมีจุดอ่อนใน การใช้ดุลยพินิจซึ่งจะขึ้นอยู่กับทัศนคติ ประสบการณ์ความซื่อตรงของคณะกรรมการแต่ ละคน ขนั้ตอนการพิจารณา ตรวจสอบข้อเสนอ • งานที่ส่งมอบด้อยคุณภาพที่ก าหนดไว้ในสเปค หรือไม่ครบถ้วน หรือล่าช้ากว่าก าหนดแต่มีการ ตรวจรับและอนุมัติให้จ่ายเงิน • ขาดการตรวจสอบระหว่างด าเนินโครงการ หรือ ความถี่ในการตรวจงานน้อยเกินไป • เชื่อตามเอกสารของผู้จัดส่ง ไม่มีการตรวจนับ จริง หรือตรวจสอบทั้งเชิงคุณภาพและปริมาณ จริง • การใช้วัสดุไม่มีคุณภาพ ไม่เป็นไปตามรูปแบบ รายการ ขนั้ตอนการการบริหารสญัญา หรือโครงการ
พฤติกรรมความเสี่ยงการทุจริตในการจัดชื้อจัดจ้าง จัดชื้อจัดจ้างไม่มีของจริง ชื้อมาแล้ว ตกลงเปลี่ยนของจากผู้ขาย ภายหลังที่ตวจรับแล้ว ชื้อของที่ไม่จ าเป็น ไม่มีประโยชน์ แต่เพราะได้ส่วนต่าง น าเอกสารเกี่ยวกับการเงินที่เบิกจ่ายไปแล้ว น ามาหมุนเวียนเบิกจ่ายซ้ าอีก ซื้อเต็มจ านวน แต่ส่งของไม่ครบจ านวน น าของที่เคยชื้อ เบิกเงินไปแล้ว มาวนจัดชื้อจัดจ้างใหม่ รับของขวัญ สินน้ าใจ เงินทอน แปลงงบมาเพื่อท าโครงการจัดชื้อจัดจ้างเพื่อหาส่วนต่าง 122
รูปแบบความเสี่ยง การทุจริตฯโครงการ ขุดสระน้ า ขุดลอกคูคลอง การคัดเลือกพื้นที่เป้าหมาย พบว่า การคัดเลือกพื้นที่ก่อสร้างไม่เป็นไป ตามเงื่อนไขของโครงการ ความกว้าง ความลึก ความลาดชัน ของขอบสระไม่เป็นไปตามที่ระบุไว้ใน สัญญา ดินหาย ปริมาณดินที่ขุด น าไปใช้ประโยชน์ส่วนตัว ขุดไม่ครบจ านวน หรือไม่มีการด าเนินการ ใดๆ แต่น าหลักฐานของอีกแห่งหนึ่งมา ประกอบการเบิกจ่ายงบประมาณ มีการดูดทรายมากกว่าตาม ที่ระบุไว้ในสัญญา การน าใช้ประโยชน์ไม่คุ้มค่า เก็บน้ าไม่ได้ ดินหาย ปริมาณดินที่ขุด น าไปใช้ ประโยชน์ส่วนตัว
รูปแบบความเสี่ยง การทุจริตฯ การใช้งบภัยพิบัติ การประกาศเขตภัยพิบัติไม่ถูกต้อง ไม่มีภัยพิบัติเกิดขึ้น จริง มีเพียงเหตุฝนตกหรือน้ าท่วมปกติ และภาพถ่าย ประกอบการขออนุมัติไม่ตรงกับพื้นที่จริง บางโครงการใช้ภาพซ้ าซ้อนกันมาขออนุมัติ งบประมาณ มีการก าหนดตัวคู่สัญญาและคู่เทียบไว้ล่วงหน้า หรือมีการด าเนินงานก่อนท าสัญญา การตรวจรับงานไม่ถูกต้อง เช่น สัญญา ก าหนดให้ซ่อมแซมเป็นถนนลูกรังแต่ผู้ รับจ้างน าหินคลุกมาลงแทน การอนุมัติให้ความช่วยเหลือไม่ถูกต้อง เช่น ถนน เสียหายเป็นหลุมเป็นบ่อ แต่ประเมินว่าเสียหายจนไม่ สามารถสัญจรไปมาได้ และอนุมัติให้ซ่อมแซมถนน ทั้งสาย ถุงยังชีพแพงเกินจริง สิ่งของใน ถุงมีคุณภาพต่ า ของไม่เหมาะสม เครื่องอุปโภคใกล้หมดอายุ จัดชื้อจัดจ้าง ถุงยังชีพไม่ครบ แต่เบิก ครบ ท าใบเสร็จปลอม ร่วมมือกับ ผู้ประกอบการเขียนจ านวนเต็ม
ความเสี่ยงการ ทุจริตฯ ผู้รับผิดชอบ การเงิน การบัญชี อนุมัติน าเงินออกจากบัญชีโดยไม่มี เอกสารหลักฐานประกอบการจ่ายเงิน บันทึกบัญชีไม่ตรงตาม ความเป็นจริง ปลอมลายมือชื่อที่เกี่ยวข้อง ละเลยไม่มีการควบคุมใบเสร็จรับเงิน อย่างรัดกุม ปลอมแปลงใบเสร็จ จากร้านค้าต่างๆ แก้ไขเอกสารทาง บัญชี น าเอกสารหลักฐานประกอบการจ่ายเงินที่ เคยอนุมัติเบิกจ่ายแล้วมาวนเบิกจ่ายซ้ าอีก
➢น ารายชื่อผู้ที่ไม่ได้เข้าร่วมโครงการ หรือ รับจ้างจริง มาใส่เป็นผู้เข้าร่วมโครงการ รับงาน เช่น ❖ รายชื่อผู้เข้ารรับการอบรม ❖ รายชื่อผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการ ❖ รายชื่อนักเรียนเพื่อขอรับเงินอุดหนุน รายชื่อจ้างท างาน รายชื่อพนักงานขับรถ ฯลฯ ตรวจเอกสาร หลักฐาน ครบ ตรวจรับตามระเบียบถูกต้อง แต่รายชื่อปลอม รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตการปลอมรายชื่อ (ชื่อผี) กองยุทธศาสตร์และแผนงาน ส านักงาน ป.ป.ท. 126
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตการจัดท าโครงการ งบประมาณ จัดท าโครงการ/อนุมัติ ด าเนินการตามที่ได้รับอนุมัติ เบิกจ่ายงบประมาณ - โครงการไม่สอดคล้องกับภารกิจ (แฝงกิจกรรมอื่น) - เพิ่มเนื้องานโดยไม่จ าเป็น - เป้าหมายเข้าร่วมไม่ครบ หาคนเซ็นเพิ่ม เซ็นปลอม - Overbill - ใบเสร็จปลอม - รับเงินทอนจากโรงแรม Overdesign ก าหนดเกินจริง เบิกเท็จ
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตขั้นตอนการตรวจพื้นที่จริง เพื่อพิจารณาในการออกใบอนุญาตตามกฎหมาย ต้นน้ า กลางน้ า ปลายน้ า -ผู้ประกอบอ านวยความสะดวก ส่งรถมารับ/ตั๋วเครื่องบิน -เลี้ยงรับรอง + Pocket money (สินน้ าใจ สินบน)/ ค่าอ านวยความสะดวก /ของขวัญ /เลี้ยงรับรอง -การตรวจแบบเอื้อประโยชน์/ตรวจแบบเป็นพิธี -สุ่มตรวจเฉพาะที่ถูก -ผิดมองไม่เห็น ฯลฯ เขียนรายงานไม่ตรงกับข้อเท็จจริง
พฤติกรรมความเสี่ยงการทุจริตในองค์กร รับเงินและเขียนใบเสร็จรับเงินต้นฉบับ และส าเนาไม่ตรงกัน รับเงินแล้วไม่น าเงินเข้าบัญชี ของทางราชการ เพิ่มตัวเลขในใบเสร็จรับเงินมาเบิกเกินจริง น าเอกสารเกี่ยวกับการเงินที่เบิกจ่ายไปแล้ว น ามาหมุนเวียนเบิกจ่ายซ้ าอีก ซื้อเต็มจ านวน แต่ส่งของไม่ครบจ านวน เช่าราคาเต็ม/ เช่าเกินจริง รับส่วนต่าง รับของขวัญ สินน้ าใจ เงินทอน เปิดเผย ให้ผู้ประกอบการทราบว่า ผู้เชี่ยวชาญท่านใดเป็นผู้ประเมินเอกสาร/ตรวจ เบิก OT เป็นเท็จ ท า 1วันเบิก 3 วัน
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตจากการเบิกค่าเช่าบ้าน ❖ ท านิติกรรมอ าพราง ❖ เช่าแล้วไม่อยู่จริง โดยชื้อใบเสร็จ แล้วให้ค่าใบเสร็จ และเสียภาษี ให้เจ้าของบ้านหรือให้คนอื่นเช่าต่อ ❖ เบิกค่าเช่าตามสิทธิที่เกิด แต่ไม่เหมาะสมกับราคาเช่าสภาพบ้าน หรือสภาพพื้นที่ใกล้เคียง ❖ กรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงรับรองการตรวจสอบไม่เหมาะสม ไม่ตรงกับข้อเท็จจริงตามสภาพบ้านและค่าเช่า
พฤติกรรมความเสี่ยงการทุจริตในการจัดชื้อจัดจ้าง จัดชื้อจัดจ้างไม่มีของจริง ชื้อมาแล้ว ตกลงเปลี่ยนของจากผู้ขาย ภายหลังที่ตวจรับแล้ว ชื้อของที่ไม่จ าเป็น ไม่มีประโยชน์ แต่เพราะได้ส่วนต่าง น าเอกสารเกี่ยวกับการเงินที่เบิกจ่ายไปแล้ว น ามาหมุนเวียนเบิกจ่ายซ้ าอีก ซื้อเต็มจ านวน แต่ส่งของไม่ครบจ านวน น าของที่เคยชื้อ เบิกเงินไปแล้ว มาวนจัดชื้อจัดจ้างใหม่ รับของขวัญ สินน้ าใจ เงินทอน แปลงงบมาเพื่อท าโครงการจัดชื้อจัดจ้างเพื่อหาส่วนต่าง 131
5. แบบฝึกหัด ประเมินความเสี่ยง การทุจริต อย่างง่ายๆ
ขอขอบคุณทุกท่านที่ตั้งใจรับฟังครับ
ตัวอย่าง ความเสี่ยงการทุจริตในภาครัฐ (ทุจริตต่อหน้าที่หรือประพฤติมิชอบ) การรับสินบน/ผลประโยชน์ทับซ้อน รวบรวมโดย ส ำนักงำน ป.ป.ท. 136
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต (ตัวอย่าง) • เรียกรับสินบนในการพิจารณาใบอนุญาตก่อสร้างอาคาร / คอนโด บ้านจัดสรร / โรงงาน อื่นๆ • ผลประโยชน์ทับซ้อน รับจ้างเขียนแบบแปลน และตรวจเอง (ถึงแม้ราชการจะให้มีแบบมาตรฐาน อ านวยความสะดวกให้กับประชาชนก็ตาม แต่ การขออนุญาตต้องมี ผังประกอบ จึงต้องว่าจ้าง ผู้ตรวจ หรือผู้อนุมัติ อนุญาต จะได้ผ่านง่าย) • เจ้าหน้าที่ของรัฐ สมยอม หรือมีส่วนรู้เห็นกับบุคคลหรือนิติบุคคลในการด าเนินการก่อสร้าง ดัดแปลง รื้อถอน หรือเคลื่อนย้ายอาคารโดยมิชอบด้วย กฎหมาย • เจ้าหน้าที่ของรัฐ สมยอม หรือมีส่วนรู้เห็นกับบุคคลหรือนิติบุคคลในการใช้อาคารที่ไม่ตรงกับใบรับรองใบอนุญาตหรือที่ยื่นแจ้งต่อเจ้าพนักงาน ท้องถิ่น เจ้าหน้าที่มาตรวจพบทางเดินส่วนหนึ่งแคบไป 10 มิลลิเมตร ก็มีสิทธิไม่ให้ผ่านได้ สุดท้ายเจ้าของโครงการก็มักจะยอมจ่ายสินบนเพื่อให้ตรวจผ่านๆ ไปได้ การเก็บเรื่องไว้ไม่แจ้งผู้ประกอบการ เพื่อเรียกรับผลประโยชน์หรือดึงเรื่องเพื่อให้ผู้ขอรับบริการติดต่อทวงถาม อาจมีการเสียประโยชน์ 137
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต (ตัวอย่าง) • การยื่นแบบเสียภาษีมีการลงเวลาย้อนหลัง ยื่นระยะเวลาที่ก าหนด • การส ารวจตรวจแบบป้าย ขนาดป้าย ตามที่ยื่นมา - ผู้ส ารวจรู้เห็นเป็นใจกับผู้ยื่น(ให้ข้อมูลไม่ครบถ้วน) - การวัดขนาดป้ายไม่ถูกต้อง - การแยกประเภทป้ายผู้ออกส ารวจไม่ถูกต้อง •การประเมินภาษีป้าย ต้องเป็นภาษาไทย/อังกฤษ หรือ ไทยปนอังกฤษและแจ้งผู้ยื่นแบบให้ทราบการประเมิน - ใช้อัตราการประเมินผิดประเภท - กระบวนน าส่งล่าช้าท าให้เลยก าหนดระยะเวลาช าระภาษี - ใช้ฐานข้อมูลเดิมโดยไม่มีการออกส ารวจจริง • การอุทธรณ์ การประเมินภาษี - ใช้ความสัมพันธ์ส่วนบุคคลกับผู้มีอ านาจในการพิจารณาอุทธรณ์ • การช าระภาษีป้าย - เก็บนอกสถานที่ ไม่ออกใบเสร็จให้แก่ผู้เสียภาษี การออกใบเสร็จย้อนหลังเพื่อไม่ให้มีค่าปรับ
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต (ตัวอย่าง) • การด าเนินการยื่นค าขออนุญาต ไม่มีกรอบระยะเวลาก าหนดที่ชัดเจนอาจก่อให้เกิดการเรียกรับสินบนเพื่อความรวดเร็วในการ พิจารณาอนุมัติ อนุญาต • การเปิดตรวจสินค้าของเจ้าหน้าที่แต่ละคน ใช้ดุลพินิจไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน • การใช้ดุลพินิจในการตรวจสอบความครบถ้วนของเอกสารไม่เป็นมาตรฐานเดียวกัน • การตรวจเอกสารไม่ครบถ้วนตามที่ระบุไว้ในค าขอ แต่มีการรับเรื่องไว้ • การด าเนินการออกค าร้องมีการลัดคิวให้กับลูกค้ากลุ่มธุรกิจ • การพิจารณาตรวจสอบและเสนอความเห็นของการอนุมัติ อนุญาต ไม่ด าเนินการตามล าดับ ค าขอ หรือมีการแทรกล าดับคิวกรณีมี รายที่ขอยกเลิกหรือเลื่อนคิว • เจ้าหน้าที่มีการยกเลิกใบเสร็จรับเงินในระบบท าให้การรายงานการรับเงินประจ าวัน น้อยกว่า ที่รับไว้จริง/รับเงินและออกใบเสร็จ การรับเงินแล้วแต่ไม่น าเงินสด เช็ค น าฝากธนาคารในวันนั้น แต่น าฝากในภายหลัง และอาจน าเงินไปใช้ส่วนตัวก่อน
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต (ตัวอย่าง) • ในขั้นตอนการพิจารณาตรวจสอบตามปกติจะมีการใช้เวลาในการพิจารณาตรวจสอบ ๑ วัน แต่ในบางกรณีอาจมีความจ าเป็นจะต้องท าการ พิจารณาเกิน 1 วันท าการ อาจมีโอกาสเรียกผลประโยชน์ •การพิจารณาอนุมัติ อนุญาต อาจมีคณะกรรมการบางท่านเอื้อประโยชน์ให้กับผู้ขออนุญาตบางรายที่คุณสมบัติไม่ถูกต้องครบถ้วนตามหลักเกณฑ์ • รับสินบนจากลูกค้าเพื่อให้ตรวจผ่านมาตรฐาน •การตรวจสอบสถานที่ตั้งที่ขออนุญาตประกอบกิจการ อาจมีการเอื้อประโยชน์ให้กับผู้ขออนุญาตบางรายในกรณีที่ตั้งสถานประกอบการ ไม่เป็นไป ตามหลักเกณฑ์ • การสุ่มตรวจสอบสถานที่ตั้งสถานบริการ/สถานประกอบการที่ขออนุญาต อาจมีการเอื้อประโยชน์ให้กับผู้ขออนุญาตบางรายที่ไม่เป็นไปตาม หลักเกณฑ์ • มีการรับค่าอ านวยความสะดวก เพื่อกระตุ้นให้มีการด าเนินการที่รวดเร็วขึ้น โดยกระบวนการนั้นไม่ต้องอาศัยดุลยพินิจ และเป็นการกระท าอัน ชอบด้วยหน้าที่ • เจ้าหน้าที่ของรัฐท าการการปลอมแปลงเอกสารการเบิกจ่าย เช่น ปลอมลายมือชื่อ แก้ไขแบบส ารวจ แก้ไขใบส าคัญรับเงิน มีการใช้หลักฐานเท็จ ใช้บัตรประชาชนของบุคคลที่เสียชีวิตหรือบัตรประชาชนหมดอายุ เป็นต้น
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับการพิจารณาอนุมัติ อนุญาต (ตัวอย่าง) • มีการให้สินบน/ของขวัญ/สินน้ าใจ/การเลี้ยงรับรอง เพื่อหวังความสะดวกหรือสร้างความสัมพันธ์ส่วนตัว • เรียกรับสินบนโดยใช้ตัวกลาง เก็บค่าใช้จ่ายรายเดือน (ค่าคุ้มครอง) จากผู้ประกอบการ เช่นผู้ประกอบการขุดดิน ถมดิน ฯลฯ • มีพฤติการณ์ที่ไม่เรียกรับ แต่ไม่ปฎิเสธ ( กินตามน้ า) • การต่อรองอัตราค่าเบี้ยปรับที่ไม่เป็นไปตามระเบียบฯ ก าหนดข้อตกลงที่เป็นสาระส าคัญขาดตกบกพร่อง
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้อ านาจและต าแหน่งหน้าที่ (ตัวอย่าง) • ระบบการให้เงินสินบนและเงินรางวัลจากส่วนแบ่งค่าปรับ มีความเสี่ยง เช่น - การสร้างพยานหลักฐานเท็จในการเบิกจ่ายเงินสินบน - พฤติกรรมบิดเบือนจากสิ่งที่ควรกระท าตามอ านาจหน้าที่ เช่น มุ่งเน้นจับกุมผู้กระท าผิดเกี่ยวกับรายที่มีเงินรางวัลจากเงินค่าปรับสูงๆ แต่ละเลยการ จับกุมผู้กระท าผิดที่มีเงินรางวัลจากเงินค่าปรับต่ า หรือไม่มีเงินรางวัล • การลดปริมาณของกลางเพื่อลดโทษ เพื่อเรียกรับผลประโยชน์ • การยักยอกทรัพย์สินที่ได้จากการตรวจค้น จับกุม ไม่ระบุในบัญชีของกลาง • การเปลี่ยนแปลงข้อกล่าวหา (ฐานความผิด) จากหนักเป็นเบา หรือจากเบาเป็นหนัก • การบิดผันข้อเท็จจริงในส านวนการสอบสวนคดี • การใช้ตัวกลางในการรับเงินพิเศษ หรือ เก็บเงินรายเดือน กับผู้ประกอบการต่าง ๆ • การท าบัตรสนเท่ห์ว่ามีเรื่องร้องเรียนผู้ประกอบการเพื่อท าการตรวจ ค้น กรณีผู้ประกอบการ ร้านค้านั้น ๆ ที่ไม่จ่ายเงินพิเศษรายเดือน
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้อ านาจและต าแหน่งหน้าที่ (ตัวอย่าง) • การกรรโชก (รีดไถ) เรียกเอาทรัพย์จากผู้กระท าความผิด • การเข้าตรวจค้น ปกปิด ซ่อนเร้นไม่มีหมายค้น • การท าร้ายร่างกายเพื่อให้รับสารภาพ • รู้เห็นกับผู้ที่มาท าการประมูลของหลุดจ าน า มีการให้ข้อมูลการจ าหน่ายของหลุดจ าน าล่วงหน้ากับพรรคพวกของตนเอง • การแอบอ้างชื่อบุคคลอื่น หรือชื่อลูกค้า ยักยอกทรัพย์สินจ าน าออกไป/ประเมินราคาไม่ตรงกับสภาพทรัพย์/การเปลี่ยนทรัพย์สินที่น ามา จ าน า แอบอ้างชื่อบุคคลอื่นหรือชื่อลูกค้า ยักยอกทรัพย์สินจ าน าออกไป • เจ้าหน้าที่ของรัฐ รู้เห็นในการปลอมแปลงและใช้เอกสารปลอม เช่น การปลอมระวางแผนที่มีการปกปิดและให้ถ้อยค ารับรองอันเป็นเท็จ เกี่ยวกับสภาพที่ดิน • ผู้บังคับใช้กฎหมาย น าตัวบทกฎหมายไปแสวงหาประโยชน์โดยมิชอบ
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้อ านาจและต าแหน่งหน้าที่ (ตัวอย่าง) • การเข้าตรวจ หรือเยี่ยม สถานที่ของผู้ประกอบการ เช่น โรงงาน ร้านค้า ฯลฯ โดยมีเจตนา น าไปสู่การจ่ายเงินพิเศษรายเดือน • มีการรับส่วย เป็นประจ าจากการค้าขายบนทางเท้า สถานประกอบการ สถานบริการ โรงงาน ฯลฯ • ใช้อ านาจในการแจกจ่าย จัดสรรงบประมาณ ลงพื้นที่ หรือจัดท าโครงการ ที่มีผลประโยชน์ทับซ้อนหรือมีการแลกรับผลประโยชน์ในภายหลัง 144
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้อ านาจและต าแหน่งหน้าที่ (ตัวอย่าง) •การชื้อขาย ประกาศนียบัตรวิชาชีพ ใบรับรองการส าเร็จการศึกษา ฯลฯ •การเรียกรับเงิน ผลประโยชน์ เพื่อรับพนักงานเข้าท างาน/การเรียกเงินค่าแรกเข้า (แป๊ะเจี๊ยะ) เพื่อแลกกับการเข้าเรียนในโรงเรียน • การออกระเบียบ กฎหมาย ข้อสั่งการต่างๆ ที่เอื้อประโยชน์ มีผลประโยชน์ทับซ้อน •การให้ทุนสนับสนุนการศึกษา วิจัยต่าง ๆ ให้กับพรรคพวก มีระบบเส้นสาย ระบบอุปถัมภ์ •ความไม่โปร่งใสในการบริหารงานบุคคล เช่น การชื้อ ขายต าแหน่ง การประเมินความดีความชอบ การแต่งตั้ง โยกย้าย การด าเนินการวินัย เป็นต้น • การแต่งตั้งคณะกรรมการ อนุกรรมการต่าง ๆ ให้กับพรรคพวก มีระบบเส้นสาย ระบบอุปถัมภ์
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้จ่ายงบประมาณและการบริหารจัดการทรัพยากรภาครัฐ (ตัวอย่าง) • ผู้ใช้น้ ามันรถยนต์ราชการ น าน้ ามันไปใช้ส่วนตัว เช่น การดูดน้ ามันไปใช้ส่วนตัวระหว่างทาง หรือเติมน้ ามันไม่ครบตามใบสั่งจ่าย ส่วนน้ ามันที่เหลือน าใส่ ถังหรือทอนเป็นเงินสด โดยเจ้าหน้าที่ร่วมมือกับผู้ประกอบการ /การใช้รถราชการของหลวง เพื่อประโยชน์ตนเอง หรือ พวกพ้อง • เบิกเงินราชการตามสิทธิเป็นเท็จ เช่น ค่าล่วงเวลา ค่าเช่าบ้าน ค่าเบี้ยเลี้ยง ค่าพาหนะ ค่าที่พัก ฯลฯ เป็นต้น • ยักยอกเงินหลวง ปลอมแปลงเอกสารในการเบิกจ่าย • การสืบราคาที่ก าหนดว่าต้อง 3 ราย ขึ้นไป อาจไม่มีการสืบราคาจากผู้ประกอบการจริง • ในการก าหนด TOR การจัดชื้อ จัดจ้าง การจ้างที่ปรึกษา การออกแบบโครงสร้าง มีการก าหนดขอบเขตงาน หรือ เนื้องาน ที่เกินความจ าเป็น ( Over Designs) เพื่อให้มีการประมาณการราคา ในส่วนนี้โดยมีผลประโยชน์ทับซ้อน • คณะกรรมการก ากับการจ้างที่ปรึกษา /คณะกรรมการตรวจรับงาน มีการตรวจรับในแต่ละงวดงานหลายครั้ง เกินความจริง เพื่อประโยชน์ในการเบิกค่า เบี้ยประชุม หรือมีการถ่วงเวลาในการเรียกรับ ทั้งที่ไม่มีประเด็นที่เป็นสาระส าคัญ
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้จ่ายงบประมาณ ละการบริหารจัดการทรัพยากรภาครัฐ (ตัวอย่าง) • การจัดโครงการต่าง ๆ ของหน่วยงานที่แอบแฝง หรือก าหนดเนื้องานที่เกินความจ าเป็น ท าให้การใช้จ่ายงบประมาณที่ไม่คุ้มค่า โปร่งใส หรือมีผลประโยชน์ทับซ้อน • มีการใช้ดุลพินิจในเบิกจ่ายค่าวิทยากรบุคคลภายนอกที่สูงโดยมีผลประโยชน์แอบแฝง เอื้อประโยชน์ • การก าหนดราคากลางไม่ใช้ค่า K มาปรับ/มีการล็อกสเปควัสดุที่ท าให้ไม่เกิดการแข่งขัน • ผู้รับจ้างขออนุมัติใช้วัสดุ แต่ไม่ได้น าวัสดุที่ขออนุมัติมาใช้/วัสดุที่ใช้ไม่ตรงตามประมาณราคา/การประเมินราคาในการส ารวจออกแบบ ก าหนด รายละเอียดวัสดุไม่ตรงกับแบบที่ก าหนดและเลือกใช้ Factor F ไม่ตรงในแต่ละประเภทงาน มีการเอื้อประโยชน์ให้กับผู้รับข้าง ลักษณะรูปแบบมีลักษณะ คล้ายคลึงประเภทเดียวกันในการใช้ Factor F • การตรวจการจ้างไม่ตรงตามรูปแบบราชการโดยมีการรับเงินหรือผลประโยชน์จาก ผู้รับจ้าง • เจ้าหน้าที่มีการยกเลิกใบเสร็จรับเงินในระบบท าให้การรายงานการรับเงินประจ าวัน น้อยกว่า ที่รับไว้จริง/รับเงินและออกใบเสร็จการรับเงินแล้วแต่ไม่น า เงินสด เช็ค น าฝากธนาคารในวันนั้น แต่น าฝากในภายหลัง และอาจน าเงินไปใช้ส่วนตัวก่อน • คณะกรรมการ หรือ อนุกรรมการต่าง ๆ ของหน่วยงานมีการประชุมที่เกินความจ าเป็นเพื่อประโยชน์ในการเบิกค่าเบี้ยประชุม
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้จ่ายงบประมาณและการบริหารจัดการทรัพยากรภาครัฐ (ตัวอย่าง) • คณะกรรมการ ไม่ได้ออกไปดูสถานที่ก่อสร้าง แต่จะมีการเจรจากับผู้รับเหมาโดยใช้ข้อมูลตามที่ผู้รับเหมาแจ้ง แล้วจึงไปท าการตรวจรับ งานก่อสร้าง • มีการให้สินบน/ของขวัญ/สินน้ าใจ/การเลี้ยงรับรอง ซึ่งจะน าไปสู่การเอื้อประโยชน์ให้กับคู่สัญญา • มีการประสานกับบริษัท หรือผู้ที่จะมาเป็นคู่สัญญาตั้งแต่เริ่มต้น เพื่อก าหนดก าหนดคุณลักษณะ (TOR) ซึ่งไม่มีการก าหนดขึ้นอย่าง แท้จริงแต่เป็นการน าร่าง TOR ดังกล่าวมาให้คณะกรรมการเป็น ผู้ก าหนด การแต่งตั้งคณะกรรมการก าหนด TOR เป็นเพียงการ ด าเนินการตามรูปแบบของทางราชการ เพื่อเอื้อประโยชน์ให้กับเอกชน • การใช้ดุลพินิจในการเลือกวิธีการจัดชื้อจัดจ้างและผู้รับจ้างโดยวิธีพิเศษ
รูปแบบความเสี่ยงการทุจริตในความโปร่งใสของการใช้จ่ายงบประมาณและการบริหารจัดการทรัพยากรภาครัฐ (ตัวอย่าง) • การจ่ายขาดเงินสะสมของ อปท.ไปใช้ในโครงการหรือกิจการที่ฟุ่มเฟือย ไม่เกิดประโยชน์กับประชาชนโดยตรงเช่น การก่อสร้าง ปรับปรุง อาคาร การจัดหารถยนต์ส่วนกลาง รถประจ าต าแหน่ง การจัดหาครุภัณฑ์ส านักงาน • การจ่ายเงินอุดหนุนต่าง ๆ มีการน ารายชื่อบุคคลที่ไม่มีสิทธิ หรือ น ารายชื่อบุคคลจากโครงการอื่น โดยบุคคลนั้นๆ ไม่รู้ว่ามีรายชื่อเป็น ผู้รับเงินอุดหนุน เพื่อสร้างหลักฐานเท็จ • การจัดเก็บรายได้จากการให้เอกชนเช่าที่วัด อาจมีการเอื้อประโยชน์ การยักยอกเงิน การจัดท ารายงานการตรวจสอบไม่ตรงกับ ข้อเท็จจริง • การน ารถยนต์ส่วนกลางไปใช้เสมือนเป็นรถประจ าต าแหน่ง
ชื่อกระบวนงาน กิจกรรมสร้างฝายชะลอน้ าเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ า ขั้นตอนที่มีความเสี่ยง การทุจริต เหตุการณ์ความเสี่ยง การทุจริต มาตรการ/กิจกรรม/แนวทางป้องกันการทุจริต สถานะด าเนินการ ด าเนินการแล้ว ยังไม่ด าเนินการ ๑.การก าหนดพื้นที เป้าหมาย จุดที่ท าการก่อสร้างไม่ตรงตามที่ก าหนด - ได้มีการท าประชาคมหรือไม่ - นอกพื้นที่ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของพื้นที่เป็นลาย ลักษณ์อักษร (หน่วยราชการและเอกชนเจ้าของพื้นที่) - การก าหนดเป้าหมายประชาชนได้รับประโยชน์จริง หรือไม่ - มีการก าหนดพิกัดในเชิงพื้นที่สามารถตรวจสอบได้ - การก าหนดกลุ่มประชาชนที่เข้าท าประชาคมให้มีความ ชัดเจน - การส ารวจพื้นที่ก่อนการด าเนินการและมีรายงานแจ้งการ อนุมัติก่อนด าเนินการ ๒. ตรวจสอบความถูก ต้อง ของการค านวณปริมาณ วัสดุ และราคาก่อสร้างฝาย ชะลอน้ า ๑) วัสดุไม่ครบถ้วน ๒)วัสดุไม่ได้มาตรฐาน ๓) ราคาก่อสร้างไม่เป็นไปตามมาตรฐาน - ก าหนดให้มีตัวแทนภาคประชาชนมีส่วนร่วมในการตรวจรับ - การก าหนดแบบมาตรฐานตามขนาดของล าน้ า - จัดท าข้อยกเว้นในด้านมาตรฐานการจัดซื้อวัสดุ แจ้งไปยัง กวพ. โดยท าเรื่องไปในนามกรมฯ ขอผ่อนผัน ทั้งโครงการ - ภาคประชาชน ควรมีแหล่งข้อมูลเพื่อให้ประชาชนสามารถ ตรวจสอบข้อมูลได้ - ก าหนดราคากลางของวัสดุ ๓. การจัดท าป้าย - ระบุพิกัด UTM