รายงานผลการฝึกอบรมโครงการอำเภอบำบัดทุกข์ บรุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน พ.ศ.๒๕๖๖

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 1 ท าไมต้อง CAST ? รุ่นที่ 4 นายสุทธิพงษ์ จุลเจร ิญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ยินดีที่ได้มีโอกาสมาพบปะ ท่านผู้บร ิหาร ท่านนายอ าเภอ และภาคีเคร ือข่ายของท่านนายอ าเภอ บ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ทั้ง 11 ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน ท่านผู้เป็นทีมงานที่เป็น ความหวังของทางกระทรวงมหาดไทยในการที่จะช่วยกันขับเคลื่อนการบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขให้กับพี่น้อง ประชาชนรุ่นที่ 4 ได้รับรายงานว่ารุ่นที่ 3 ที่มาเข้าร่วมในการฝึกอบรม มีผลของการมีปฏิสัมพันธ์หร ือมีส่วนร่วม ในการฝึกอบรมดีกว่ารุ่นที่ 1 ที่ 2 ก็หวังว่ารุ่นที่ 4 ซึ่งจากการรายงานของฝ่ายเลขาเขาก็บอกว่ามีความพร้อม เพียงในการเข้าฝึกอบรม มากกว่ารุ่นที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 มีนัยยะที่น่าดีใจ ที่คาดว่าพอจบสิ้นหลักสูตร ฝ่ายประเมิน จะสรุปว่าดีกว่ารุ่นที่ 3 แล้วหวังว่ารุ่นที่ 5 คงดีกว่ารุ่นที่ 4 จนครบ 8 รุ่น พอหลังจากนั้นก็หวังว่าคงจะดีเสมอ กัน ค าว่าดีเสมอกันก็คือ ดังเช่นใจเป็นนานกายเป็นบ่าว เพราะว่าพระพุทธเจ้าก็บอกว่าใจเป็นนายกายเป็น บ่าว ผู้บร ิหารระดับสูงทั่วโลกกล่าวว่าคนส าคัญที่สุด แต่คนที่ส าคัญที่สุดของความส าเร็จของการบร ิหาร ราชการแผ่นดิน ของการบร ิหารธุรกิจเอกชน ของการขับเคลื่อนงานทุกประเภท คือ เป็นคนที่มีแรงปรารถนา อย่างแรงกล้า (passion) หร ือมีทัศนคติที่ดี(Attitude) ในการที่จะขยับขับเคลื่อน ให้ใจเป็นนายกายเป็นบ่าว Passion หร ือ Attitude ที่ดีดังที่โบราณได้กล่าวว่า “คน” ส าคัญที่สุด เพราะทุกสิ่งทุกอย่างเกิดขึ้นจากคน สิ่งที่ดีงามก็เกิดจากคน สิ่งที่เลวรา้ยก็เกิดจากคน และที่ส าคัญที่สุดคือคนมีใจ หากไม่มีใจ สิ่งที่ดีก็เกิดขึ้นยาก คนที่ส าคัญที่สุดของความส าเร็จ หร ือจุดแตกหักของการปฏิบัติราชการเพื่อบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขให้กับพี่น้อง ประชาชน คือคนที่เป็นหัวหน้าใหญ่ของอ าเภอคือท่านนายอ าเภอ แล้วก็หัวหน้าใหญ่ของจังหวัดคือท่านผู้ว่า ราชการจังหวัด ผู้น านั้นส าคัญเสมอ เสมือนหลักสูตรนี้ที่ฝากความหวังไว้ว่าจะช่วยท าให้ท่านนายอ าเภอ ทั้งหลาย มีก าลังใจในการที่จะไปจับไม้จับมือร่วมมือกับพี่น้องทุกภาคส่วนใน 7 ภาคีเคร ือข่ายที่อ าเภอของ ท่าน ในการที่จะช่วยกันตั้งอกตั้งใจ Change for Good ให้เกิดขึ้นในผืนแผ่นดินนี้Change for Good ที่เกิดขึ้นนั้น มีเป้าหมายเพื่อพี่น้องประชาชนได้รบัความสุขที่เพิ่มมากขึ้น มากขึ้น จนสมบูรณ์แบบและ ในขณะเดียวกันเราจะช่วยขจัดปัดเป่า ทุกข์รอ้นให้พี่น้องประชาชนให้ลดลงจนหมดสิ้นไป นั่นคือภารกิจในการ ท าหน้าที่ข้าราชการที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ในฐานะคนมหาดไทย ที่ต้องมีปณิธานที่มุ่งมั่น ในการที่จะบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขให้เกิดขึ้นกับพี่น้องคนไทย แล้วก็พี่น้องที่อยู่บนพื้นแผ่นดินไทยทั้ง 878 อ าเภอ 7,255 ต าบล 8 หมื่นกว่าหมู่บ้านให้ส าเร็จ เพราะฉะนั้นเร ื่องแรกที่ส าคัญคืออยากจะกราบ วิงวอนท่านนายอ าเภอทุกท่านที่เข้ามาฝึกอบรม ร่วมกับพี่ๆ น้องๆ ที่มีจิตเสียสละ อยากจะท าสิ่งที่ดีเหมือนที่ ท่านนายอ าเภออยากจะท าให้กับคนที่บ้านเกิดเมืองนอนของทุกท่าน คือที่ทุกอ าเภอ สิ่งที่ต้องขอรอ้งอันดับ แรก คือ ท่านนายอ าเภอต้องแสดงออกให้เห็นชัดเจนว่าใจของท่านนั้นเป็นนายกายของท่านนั้นเป็นบ่าว ที่พร้อมคิดบันดาลให้เกิดขึ้นที่อ าเภอของท่าน ขอให้มีเป้าหมาย มีจุดมุ่งหมายเพื่อประโยชน์สุขของพี่น้อง 44

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 2 ประชาชน ที่พวกเราไปท าหน้าที่ข้าราชการที่ดีของพระบาทของพระเจ้าอยู่หัวฯ ไปดูแลแทนพระองค์ท่าน ให้คนของพระองค์ท่าน คือพสกนิกรของพระเจ้าอยู่หัวฯ คือพี่น้องประชาชน ญาติมิตรของเรา ที่ที่ว่าการ อ าเภอของเราไปตั้งอยู่ที่อ าเภอนั้นๆ ให้มีความสุข ถ้าใจของท่านนายอ าเภอมีความปรารถนาที่จะท าแล้ว กายของท่านนายอ าเภอหร ือพฤติกรรมของท่านนายอ าเภอจะก่อเกิดพฤติกรรมที่ดีนับตั้งแต่วินาทีนี้ จนถึง เสรจ็สิ้นการอบรม ต่อเนื่องไปตลอดการทา หน้าที่อยู่ในเขตปกครองของอ าเภอของท่าน จะมีสิ่งที่เป็นรูปธรรม คือ การกระท าของท่านนายอ าเภอ ก็จะแสดงให้เห็นว่าใจของท่านนั้น เป็นใจของนักปกครองผู้มีแรงปรารถนา แรงกล้าที่อยากจะบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน ขอวิงวอนว่าท่านต้องช่วยท าให้เกิดขึ้น ไม่ว่าท่าน จะเหลืออายุราชการอีกกี่เดือน อีกกี่ปีไม่ส าคัญ ส าคัญว่าทุกชั่วโมง ทุกนาทีที่ท่านยังรับราชการอยู่ท่านได้ท า สิ่งที่ดีให้เกิดขึ้นกับชาติบ้านเมืองกับพี่น้องประชาชน เพราะฉะนั้นเร ื่องแรกที่อยากจะฝากไว้ คือทุกท่านต้อง ช่วยกันเป็นผู้น าในการขับเคลื่อน ในขณะเดียวกันท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านรองผู้ว่าฯ ท่านปลัดจังหวัด ท่านก็ต้องเป็นผู้ที่มีคุณลักษณะที่เหนือกว่าท่านนายอ าเภอในเร ื่องของ passion ที่ต้องการให้เกิด Change for Good ที่เกิดขึ้นกับการท างานของพวกเราด้วยการให้ก าลังใจในการเอาใจใส่ติดตาม สอบถาม แนะน า เยี่ยมเยียน และลงไปมีส่วนร่วมในการปฏิบัติการท าตามแผนงานที่ท่านนายอ าเภอและภาคีเคร ือข่ายคิดจะท า ความรู้ความสามารถเราทุกคนมีไม่ เท่ากันไม่ใช่ปัญหา แต่เราต้องการให้ ท่านนายอ าเภอมีทีมงานและท างาน ร่วมกับทีมงาน ตัวอย่างเช่น อาจารย์ มหาวิทยาลัยอาจะความรู้เยอะกว่า ท่านนายอ าเภอ แต่เมื่อมาเป็นทีม ความรู้ที่มากกว่า ก็จะเป็นประโยชน์ กับการท างานของท่านนายอ าเภอด้วย ผู้น าศาสนาที่มีผู้คนให้ความเคารพ นับถือเชื่อมั่นแล้วก็พูดแล้วผู้คนท า ตามเชื่อมั่นมากกว่านายอ าเภอพูดเอง เพราะการที่มีศาสนาเป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจ และช่วยท าให้เกิดความ คล้อยตาม เกิดอารมณ์ร่วม เช่น พระหร ือผู้น าศาสนาอิสลาม ศาสนาคร ิสต์กับผู้ที่เข้าวัด เข้าโบสถ์เข้ามัสยิด มีน้าหนักแล้วก็ได้ผลดีเมื่อมาเป็นทีมกับท่านนายอ าเภอเท่ากับท าให้ท่านนายอ าเภอ เหนื่อยน้อยลง และ สามารถคาดเดาความส าเร็จที่จะเพิ่มพูนมากขึ้นได้เพราะฉะนั้น ในเร ื่องความรู้ (Knowledge) และ ความสามารถ (Ability) นั้นแตกต่างกันได้แต่เราลดจุดอ่อนได้ด้วยการขอร้องให้ท่านนายอ าเภอสร้างทีม จิตอาสาขึ้นมา ดังนั้นสิ่งที่แตกต่างแล้วไม่สามารถหาทดแทนกันได้นั่น คือ ความปรารถนาอันแรงกล้า (Passion) หร ือทัศนคติ(Attitude) ไม่สามารถที่จะทดแทนกันได้ เร ื่องของอุดมการณ์เร ื่องของแรง ปรารถนาของหัวใจที่อยากจะท าสิ่งที่ดีต้องท าโดยตัวเอง ถ้ามีอยู่แล้วขอให้มีเพิ่มมากขึ้น ถ้ายังไม่มีก็ขอให้ ช่วยช่วยสะกดจิตตัวเองแล้วก็สร้างมันขึ้นมา โดยการนึกถึงหน้าตาที่เหี่ยวย่นของคนที่ทุกข์ยาก น้าตาของพ่อ แม่ผู้ปกครองที่มีลูกหลานติดยาเสพ ติดหนีเร ียนไม่สนใจจะเร ียนหนังสือ นึกถึงคนที่ไม่มีเสื้อผ้าจะสวมใส่ คนที่ไม่มีอาหารการกิน คนที่ไม่มีที่จะซุกหัวนอน และนึกถึงวันแรกที่ท่านรู้ผลสอบว่าท่านเป็นผู้ที่สอบผ่าน เข้ามาสู่ระบบราชการ สู่บ้านของพวกเราชาวมหาดไทย ทุกคนล้วนมีอุดมการณ์มีไฟในการท างาน 45

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 3 ในส่วนต่อมาที่ส าคัญ ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งใน 17 ของ SDGs ขององค์การสหประชาชาติ (UN) ที่ท่านอธิบดีกรมการปกครอง บอกว่า ท่านนายอ าเภอ อ าเภอละ 10 คน ส่วนนี้ เป็นเป้าหมายส่วนที่ส าคัญที่สุดของ SDGs ข้อ 17 ที่พวกเราพยายาม อยากจะให้ท่าน น า ย อ า เ ภ อ แ ล ะ ที ม ง า น ช่ ว ย กั น ใ ห้ ความส าคัญนั่นคือ Partnership หร ือ คว าม เ ป็ นหุ้ นส่ ว นอ าเ ภ อล ะ 10 คน ทั้ง 10 คนต้องเป็นหุ้นส่วนของชีวิต ในการจะท าสิ่งดีๆ เพื่อพี่น้องประชาชน ความเป็นหุ่นส่วนจะเกิดขึ้น ต้องเรม่ิที่ท่านนายอ าเภอว่าเราให้ความส าคัญกับทีม เรม่ิตั้งแต่เรอ่ืงของการที่พวกเราจะชว่ยกันในการที่จะ เลือกคนที่เป็นผู้ที่มีความเสียสละ มีอุดมการณ์มีความปรารถนาอย่างแรงกล้า (Passion) อยากจะท า ประโยชน์ช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ช่วยเหลือประเทศชาติให้ดีขึ้นและท่านนายอ าเภอต้องเข้าใจว่า ทีมที่มา อ าเภอละ 10 คน เป็น 10 คนเบื้องต้น เพราะเรามีข้อจ ากัดของงบประมาณในการฝึกอบรม ข้อจ ากัดของ สถานที่และเวลา จะใช้เวลาฝึกอบรมนานไม่ได้เพราะคนที่รอให้ไปช่วยนั้น เขารอไม่ได้เรามีเวลาจ ากัดต้อง พยายามท าให้ 878 อ าเภอขยายเพิ่มไปอีก 10 ให้มาใช้ชีวิตร่วมกันมาหล่อหลอมจิตใจ รว่มกันมารบัสิ่งที่ดี ที่ทางหลักสูตรพยายามค้นหาทั้งหัวข้อ ทั้งอาจารย์ผู้ที่จะมาช่วยในการบรรยายให้เราได้มีความรู้มีความเข้าใจ เพิ่มพูนทักษะในการปฏิบัติงานบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืนร่วมกัน ค าว่าแบบบูรณาการ ในความหมายของ SDGs ข้อที่ 17 หร ือ Partnership นั้นหมายถึง 7 ภาคีเคร ือข่ายที่อยู่ในสังคมที่เรา จะต้องให้มาอยู่มาร่วม มาท ากับพวกเราที่เป็นข้าราชการกระทรวงมหาดไทย ข้าราชการกระทรวงอื่นเป็นภาคี เคร ือข่ายที่หนึ่ง คือภาคราชการ ภาคีเคร ือข่ายที่สอง คือศาสนา ถ้ามีอยู่น้อยหร ือไม่มีในการฝึกอบรม ท่านนายอ าเภอต้องไปหาเพิ่มเติม ไปเชิญชวนเข้ามา ไม่จ าเป็นต้องเป็นเจ้าอาวาส เป็นหัวหน้าโบสถ์คร ิสต์เป็น โต๊ะอิหม่าม แต่เป็นสมาชิกในศาสนา ที่เป็นผู้มีคุณสมบัติที่เราต้องการ คุณสมบัติประการแรกที่เราต้องการ คือ “ใจ” ว่าใจอยากช่วยชาวบ้านหร ือไม่ รวมทั้งภาคีเคร ือข่ายภาคธุรกิจเอกชน ภาคประชาสังคม ภาคประชาชน ภาคสื่อมวลชน หากไม่ครบหลังจากฝึกอบรมหร ือระหว่างฝึกอบรมให้ปลัดอาวุโส ปลัดอ าเภอ ของท่านช่วยเตร ียมค้นหา และเตร ียมไปเชิญคนที่มีคุณสมบัติอยู่ใน 7 ภาคีเคร ือข่ายและมีใจอยากจะมาช่วย อาสาจะมาท าให้คนอื่นมีความสุข และในขณะเดียวกันจ านวน 10 คนก็ไม่ใช่เป็นจ านวนที่จะต้องมีแค่ 10 คน จ านวนคนกี่คนก็ได้ขอให้มั่นใจได้ว่ากรอบที่ให้ปฏิบัตินั้นเป็นกรอบเบื้องต้นขั้นต่า ส่วนความคิดที่อยู่บน พื้นฐานของหัวใจที่ปรารถนาที่จะบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน หัวใจที่ปรารถนาที่จะช่วย Change For Good เปิดโอกาสให้ท่านเลือกคิด เลือกท า เลือกที่จะเปิดโอกาสให้ท่านหาทีมได้ไม่จ ากัด ในส่วนที่ส าคัญที่เพิ่มเติมจากค าที่บอกว่า อ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน บูรณาการนั้น หมายถึงทีมของท่านนายอ าเภอ ส่วนใหญ่ในขณะนี้คือทีมที่ไม่เป็นทางการ แต่ต้องท าให้เป็นทางการ เพราะ 7 ภาคีเคร ือข่ายที่ได้ให้ท่านนายอ าเภอไปเชิญชวนมานั้น มุ้งเน้นให้เลือกจากคนที่มีความเสียสละ เป็นจิตอาสาโดยธรรมชาติแต่สามารถท าให้เป็นทางการได้โดยท่านนายอ าเภอออกค าสั่งแต่งตั้ง ตัวอย่างที่ดี ที่ท าให้ทีมไม่เป็นทางการกลายเป็นทีมที่เป็นทางการ เช่น ที่อ าเภอวังเจ้า จังหวัดตาก ที่เป็นนายอ าเภอดีเด่น ยอดเยี่ยม ของการอ าเภอน าร่องบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน หร ือในอ าเภออื่นๆ ที่เข้าร่วม โครงการมาแล้วท่านให้เพิ่มมีอ านาจในการออกค าสั่ง ส่วนทีมที่เป็นทางการ คือทีมที่มีค าสั่งมีกฎหมายรองรับ และได้แต่งตั้งไว้แล้ว อันได้แก่ ผู้ใหญ่บ้าน ก านัน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน สารวัตรก านัน และคณะกรรมการหมู่บ้าน อันประกอบไปด้วย ผู้ทรงคุณวุฒิ ที่มีอยู่แล้วนั้น เป็นทีมทางการระดับพื้นที่ปฏิบัติการ ท่านนายอ าเภอต้องท า 46

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 4 ให้เข้มแข็งขึ้น และให้เข้ามามีส่วนร่วมกับการบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน นายอ าเภอจะท า ให้ทีมนี้เข้มแข็งขึ้นมาได้ ท่านต้องท าทีมของท่านนายอ าเภอขึ้นมาอีก 1 ทีม ที่มีอยู่ที่ที่ว่าการอ าเภอ ทีมนั้นคือ ทีมข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบลประกอบไปด้วย พัฒนากรประจ าต าบล ปลัดอ าเภอประจ าต าบล เกษตรประจ าต าบล สาธารณสุขประจ าต าบล รพ.สต. ข้าราชการประจ ากระทรวงต่าง ๆ ที่เป็นผู้รับผิดชอบ ประจ าต าบล ถ้าต าแหน่งยังไม่ครอบคลุม ท่านนายอ าเภอก็สามารถรบกวนหัวหน้าส่วนราชการกรมอื่น ๆ กระทรวงอื่นๆ ให้มีคนอยู่ในพื้นที่ให้มาชว่ยท่านปลัดอ าเภอผู้รบัผิดชอบประจา ต าบลเพิ่มเติมก็ได้แต่ปัญหา ใหญ่อยู่ที่ เรามีข้อมูลว่าทีมข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล ขาดการปฏิบัติงานที่จร ิงจัง เป็นปัญหาใหญ่ ที่จ าเป็นต้องอาศัยภาวะผู้น าของท่านนายอ าเภอ ที่เป็นทั้งที่เป็นข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบลนั้น เคารพนับถือและยอมรับว่าท่านนายอ าเภอเป็นผู้บังคับบัญชา ช่วยกระตุ้น ปลุกเร้า พูดคุย ซักซ้อม และยุยง ให้ข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบลท าหน้าที่ให้เข้มแข็ง ตามค าที่ว่า รองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด คือการสะท้อนให้เห็นว่าข้าราชการที่ดีนั้นต้องอยู่ใกล้ชิดพี่น้องประชาชน และเป็นการสะท้อนหลักการทรงงาน ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ที่ส าคัญว่า ต้องเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา ค าว่าเข้าใจจะเกิดขึ้นไม่ได้เลยถ้าเราไม่อ่าน ไม่ฟัง ไม่พูด และไม่ลงไปในพื้นที่จร ิง เข้าใจอาจจะไม่ถ่องแท้แต่ถ้าเราขยันอ่าน ขยันฟัง ขยันปร ึกษาหาร ือกัน และขยันลงไปพบปะเยี่ยมเยียน ในพื้นที่ท างานจร ิง ก็จะเข้าใจสภาพของภูมิประเทศ เข้าใจถึงปัญหา เข้าใจถึงประเพณีและวัฒนธรรมในพื้นที่ ที่เราจะไปท างานด้วย ในส่วนเข้าถึง คือต้องไปเยี่ยมเยียนประชาชน ไปพบปะผู้น าท้องถิ่น ผู้น าท้องที่เราก็จะ เข้าถึงสิ่งที่เป็นความต้องการ ปัญหา และที่ส าคัญที่สุดคือเข้าถึงหัวใจของท่านผู้น าท้องถิ่น ผู้น าท้องที่ เข้าถึง จิตใจของพระสงฆ์ครูบาอาจารย์คุณหมอและพี่น้องประชาชน หร ือเร ียกง่ายๆ ว่าเราก็จะได้ความรักจากผู้คน และเมื่อเขารักเรา สิ่งที่เป็นภารกิจหน้าที่ในการบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข คือการท าทุกสิ่งทุกอย่างให้ดียิ่งขึ้น (Change for Good) หร ือเร ียกเป็นศัพท์สั้น ๆ ตามพระบรมราโชบายของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ว่าการพัฒนา จะเกิดความส าเร็จ ดังนั้นขอให้ท่านนายอ าเภอช่วยกระตุ้น ปลุกเร้าให้ทีมข้าราชการ ผู้รับผิดชอบประจ าต าบลเป็นผู้ตื่น ผู้รู้ผู้มีจิตใจที่เบิกบานในการท างานกับพี่น้องประชาชน ส่วนนี้ส าคัญมาก ถ้าทีมที่เป็นทางการ คือ คณะกรรมการหมู่บ้าน ข้าราชการผู้รับผิดประจ าต าบล และกรมการอ าเภอ ไม่ท าตาม ภารกิจหน้าที่ ความส าเร็จในการที่จะไปดึงดูดจิตใจของคนที่ปรารถนาดีมีจิตเสียสละให้มาช่วยท างาน ก็จะไม่เกิดขึ้นอย่างแน่นอน เราในฐานะคนกินเงินเดือนที่มาจากภาษีของพี่น้องประชาชน ต้องแสดงให้เห็นว่า เรามี passion และตั้งใจท าหน้าที่บ าบัดทุกข์บ ารุงสุข โดยแท้ความส าเร็จในการที่จะท าให้ทีมจิตอาสาที่ท่าน นายอ าเภอก าลังจะตั้งขึ้น ทั้งระดับอ าเภอ ระดับต าบลและระดับหมู่บ้าน ก็จะมีจิตใจที่รุกรบอยากจะเข้ามา ช่วย Change for Good ร่วมกับท่านนายอ าเภอ ส่วนที่ส าคัญต่อมาคือว่าค าว่า “บูรณาการ” ไม่ใช่แค่บูรณาการคน หร ือทรัพยากรทางการบร ิหาร แต่ต้องบูรณาการเนื้องานของ 20 กระทรวง บูรณาการเนื้องานจากการหาข้อสรุปร่วมกันของทั้ง 7 ภาคี เคร ือข่าย ภายใต้การน าของท่านนายอ าเภอ กล่าวคือ เมื่อสักครู่มีวิชาบังคับพื้นฐานคือการท าทีมที่เป็น ทางการให้เข้มแข็ง รู้จักหน้าที่และท าตามหน้าที่ ได้แก่ กรมการอ าเภอ ข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล ผู้น าท้องถิ่น ผู้น าท้องที่ หร ือคณะกรรมการหมู่บ้าน ท่านนายกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งส่วนใหญ่ก็คือ องค์การบร ิหารส่วนต าบล (อบต.) ท าให้เขาท างานด้วยความเข้มแข็งเอาจร ิงเอาจัง ซึ่งจะส่งผลให้ทีมที่ไม่เป็น ทางการ ทีมจิตอาสา กระตือร ือร้นเข้มแข็งตามไปด้วย โดยเงื่อนไขความส าเร็จอยู่ที่ผู้น าต้องท าให้ได้เพื่อที่จะ ท าให้ทีมจิตอาสาและทีมที่เป็นทางการ เชื่อมั่นว่าเราเอาจร ิงเอาจังในการบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการ อย่างยั่งยืน ในการบูรณาการงานของทุกกระทรวง ท่านนายอ าเภอลองไปดูว่าคณะกรรมการหมู่บ้านมีฝ่าย อะไรอยู่บ้าง กรมการอ าเภอมีแผนกไหนมีภารกิจด้านใดอยู่บ้าง ซึ่งจะพบว่ามีทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม การศึกษา ประเพณีวัฒนธรรม ความมั่นคงหร ือความสงบเร ียบร้อย การป้องกันโรค การสาธารณสุข 47

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 5 การป้องกันและปราบปรามยาเสพติด งานพัฒนา ดูแลพี่น้องประชาชนให้มีความสุข หร ือบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข นั่นเอง โดยต้องบูรณาการ เพราะเรามีทีมหมู่บ้าน ทีมต าบล หากทีมต าบลจะไปเฉพาะงานทะเบียนราษฎร์ของ กรมการปกครอง ก็ไม่ใช่ปัจจัยแห่งความส าเร็จในการบ าบัดทุกข์ของพี่น้องประชาชนอย่างยั่งยืน เพราะทุกข์ ของพี่น้องประชาชนมีหลายด้าน บางคนมีปัญหาทั้งเร ื่องเศรษฐกิจ อาชีพ การเจ็บไข้ได้ป่วย ที่อยู่อาศัย การขาด การศึกษา ลูกหลานติดยาเสพติด บางครอบครัวมีหลายปัญหา ไม่ได้มีปัญหาเร ื่องทะเบียนราษฎร์ หร ือบัตรประชาชนอย่างเดียว บางคนก็มี 1 ปัญหา บางคนไม่มีปัญหาเลย แล้วแต่บุคคล เพราะฉะนั้นต้อง น าเอางานที่ทุกกระทรวงจะต้องขับเคลื่อนต่อพี่น้องประชาชนในแต่ละภูมิสังคมมาวางแผนร่วมกัน โดยลง พื้นที่ไปพร้อมกัน หากไม่สามารถไปพร้อมกันได้ปลัดอ าเภอผู้รับผิดชอบประจ าต าบลต้องรับผิดชอบในการ น าเนื้องานของกระทรวงต่าง ๆ ที่อยู่ในอ าเภอหร ือจังหวัด ไปพูดคุย และให้การช่วยเหลือ เพื่อให้เกิด ความส าเร็จในการบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข ให้กับพี่น้องประชาชน กล่าวคือ ประการที่ 1 มีหัวใจที่มี passion และ Ability ประการที่ 2 บูรณาการทั้งทีมงานและเนื้องาน โดยทีมงานภาคประชาชน 7 ภาคีเคร ือข่าย ร่วมกับทีมที่เป็นทางการในระดับหมู่บ้าน เนื่องจากข้าราชการ มีการโยกย้าย เลื่อนต าแหน่ง เกษียณอายุราชการ เพราะฉะนั้นทีมที่จะเป็นหลักคือทีม 7 ภาคีเคร ือข่าย ร่วมกับทีมที่เป็นทางการระดับหมู่บ้าน และระดับต าบลอันประกอบด้วย ก านันผู้ใหญ่ คณะกรรมการหมู่บ้าน นายกอบตนายกเทศมนตร ีซึ่งหวังเป็นอย่างยิ่งว่าทีมนี้จะท าให้ท่านนายอ าเภอซึ่งย้ายมาใหม่ตามวิถีชีวิต ราชการสามารถขับเคลื่อนงานได้อย่างต่อเนื่อง ในการน าการบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ได้ โดยไม่หลงประเด็นและไม่เสียเวลา ดังนั้นนายอ าเภอต้องท าให้ทีมที่ทางการท าตามอ านาจหน้าที่และ ท างานแบบบูรณาการร่วมกับทีมที่ไม่เป็นทางการ และสิ่งที่ส าคัญประการที่ 3 เป้าหมายหร ือผลลัพธ์ที่เกิด จากการผนึกก าลังความรักความสามัคคีเพื่อช่วยเหลือพี่น้องประชาชนนั้น ต้องอยู่บนพื้นฐานหลักแห่งปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงซึ่ง UN น าไปเป็นเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้ง 17 ข้อ หร ือ SDGs 17 ข้อ ซึ่งทั้งหมดคือพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่พระองค์ท่านมีเป้าหมายที่จะครองแผ่นดิน โดยธรรมเพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎร และสิ่งที่ส าคัญที่ท าได้ยากคือความยั่งยืน ที่มีที่มาจากหลัก ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง หัวใจก็คือว่าต้องท าให้ทุกคนเกิดความรู้ ความเข้าใจ เกิดความมีเหตุมีผล ในการที่จะช่วยกันขับเคลื่อนการด ารงชีวิตที่อยู่บนพื้นฐานแห่งความพอเพียง หร ือการพึ่งพาตนเองให้ได้เป็น เบื้องต้น และขยายวงไปสู่การเป็นผู้มีคุณธรรม มีจิตเมตตากรุณาที่จะช่วยเหลือเพื่อนบ้านให้พ้นจากความทุกข์ ทั้งระยะสั้นและระยะยาว เช่น ระยะสั้นเราแบ่งปันให้ไข่ไก่ กล้วย ในส่วนเรากินไม่หมด ระยะยาวที่ยั่งยืน เราช่วยหาทางท าให้เขาเกิดความรู้ความเข้าใจ ให้เขาใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์โดยแยกหน่อกล้วยไปให้เขา ลองปลูก ให้เมล็ดพร ิก ต้นกล้ามะนาว มะกรูด ตะไคร้ข่า หร ือแม่ไก่ โดยการให้นี้ต้องหลังจากการพูดคุยให้ แน่ใจว่าเขาเห็นความส าคัญ และเขามีความรู้ความเข้าใจว่าท าแบบนี้แล้ว เขาจะมีกินไปตลอด วันนี้ทุกคนต้องให้ก าลังใจกัน กอดคอกันให้มั่น และชวนกันก้าวเดินไปข้างหน้าบนวิถีทางที่ถูกต้อง แก้ไขในสิ่งที่ผิดและท าในสิ่งที่ถูกต้อง งานที่เป็นเป็น Project หร ือ Agenda ที่เป็นเรอ่ืงแก้ไขในสิ่งผิด ในพื้นที่อย่างน้อยที่สุดก็มีเร ื่องการฟื้ นฟูทรัพยากรธรรมชาติอันประกอบไปด้วยแหล่งน้า ต้องท าให้ทุกคน ช่วยกันรับผิดชอบดูแล ทั้งนี้ ในปี 2565 กระทรวงมหาดไทยได้ขอความร่วมมือให้ทุกจังหวัด เลือกแหล่งน้า จังหวัดละ 1 แห่ง และด าเนินการด้วยกระบวนการ 7 ภาคีเคร ือข่าย ฟื้ นฟูแหล่งน้าธรรมชาติซึ่งได้น ารายงาน ผลการด าเนินงานกราบเร ียนท่านเลขาธิการในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเร ียบร้อยแล้ว พร้อมกับรายชื่อ แหล่งน้าของปี 66 ที่ 76 จังหวัดจะช่วยกันฟื้ นฟูนับเป็นการแก้ไขในสิ่งผิด ส่วนการสรา้งความยั่งยืน อ าเภอ ทุกอ าเภอต้องช่วยกันสร้างทีมจิตอาสาให้เกิดขึ้นแทนการเกณฑ์กันมาเป็นครั้งคราว ช่วยกันวางแผนและ ขับเคลื่อนการก่อให้เกิดผู้เสียสละเต็มแผ่นดินของทุกจังหวัดคือเต็มแผ่นดินประเทศนี้ 48

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 6 สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิร ิวัณณวร ี นาร ีรัตนราชกัญญาทรงได้พระราชทานแนวพระราชด าร ิ เร ื่องหมู่บ้านยั่งยืน (Sustainable Village) ให้กระทรวงมหาดไทยน ามาขับเคลื่อน โดยให้นายอ าเภอ ทั้ง 878 อ าเภอ คัดเลือกเป้าหมาย 7,255 หมู่บ้านและชุมชนในเขตเทศบาล ที่เป็นหมู่บ้าน/ชุมชนที่มีระดับ การพัฒนาน้อยที่สุด ตามข้อมูล กชช. 2ค ของกรมการพัฒนาชุมชน โดยแนวการพัฒนาหมู่บ้านที่ยั่งยืน มีองค์ประกอบคือ ท าให้เกิดหมู่บ้านที่มีลักษณะเหมือนต าบลโก่งธนูอ าเภอเมืองลพบุร ีจังหวัดลพบุร ี บ้านแม่แรงและบ้านป่าบุก อ าเภอป่าซาง จังหวัดล าพูน ต าบลสว่าง อ าเภอพรรณานิคม จังหวัดสกลนคร ที่มีลักษณะการน้อมน าปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในหมู่บ้าน คือสร้างความมั่นคงด้านอาหาร ตามที่ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมาร ีทรงพระราชทานแนวทาง ของโครงการบ้านนี้มีรัก ปลูกผักกินเอง ช่วยดูแลโลกด้วยการบร ิหารจัดการขยะด้วยโครงการถังขยะเปียกลด โลกร้อน ช่วยให้ลูกหลานได้รับการศึกษาเล่าเร ียนทั้งในระบบและนอกระบบ ชว่ยกันดูแลสิ่งแวดล้อม ช่วยกัน รักษาความสะอาด ก าจัดแหล่งเพาะพันธุ์เชื้อโรคเช่นยุงลาย ถ่ายทอดภูมิปัญญาประเพณีวัฒนธรรม อาชีพ และองค์ความรู้อื่นๆ ที่มีอยู่ประจ าหมู่บ้านให้กับลูกหลาน ช่วยกันดูแลป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด ช่วยกันท าให้เสาหลักของต าบลหมู่บ้าน คือ บ้าน วัด โรงเร ียนและราชการเกื้อกูลซึ่งกันและกัน ราชการ เปร ียบเสมือนตัวแทนของพระมหากษัตร ิย์บ้านหร ือพี่น้องประชาชนเป็นตัวแทนของชาติวัดเป็นตัวแทนของ ศาสนา 3 เสา เกื้อกูลจับมือท างานร่วมกัน Change for Good ก็เกิดขึ้น ความยั่งยืนก็ตามมา นอกจากนี้แล้วสิ่งที่เป็นรูปธรรมที่ส าคัญอีกอย่างหนึ่งที่จะแสดงถึงความมั่นคงอย่างยั่งยืนคือ การท าให้พี่น้องประชาชนที่มีบ้านเร ือนติดกันเป็นกลุ่มวางระบบ มีระบบการบร ิหารจัดการแบบคุ้ม หร ือป๊อก หร ือหย่อมบ้าน หร ือกลุ่มบ้าน ให้เกิดขึ้น นี่จะเป็นหลักประกันว่าคนในชุมชน บ้านใกล้เร ือนเคียง จะมีโอกาส สังสรรค์ สโมสร ประชุม พูดคุย หาร ือ และท ากิจกรรมร่วมกันซึ่งจะกลายเป็นบ่อเกิดแห่งความรัก ความสามัคคีผมถึงได้ยกตัวอย่างบ้านดอนกอย ยกตัวอย่างต าบลโก่งธนูอ าเภอเมืองลพบุร ียกตัวอย่างบ้าน ป่าบุก ต าบลแม่แรง อ าเภอป่าซาง จังหวัดล าพูน และจร ิง ๆ ที่ร้อยเอ็ดก็มีนะหมู่บ้านที่ชนะเลิศได้รางวัล ได้หนึ่งล้านบาท ตอนผมเป็นอธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน บ้านโพนฮาด ต าบลดงครั่งน้อย อ าเภอเกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด สร้างความมั่นคงทางอาหาร ปลูกผัก และมีกิจกรรมมากมายในพื้นที่ เป็นความเข้มแข็งของ คนในหมู่บ้าน ที่ร่วมกันน้อมน าเอาแนวพระราชด าร ิของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพ รัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมาร ีในเร ื่องบ้านนี้มีรักปลูกผักกินเอง และทางนี้มีผลผู้คนรักกัน ค าว่าทางนี้ มีผลผู้คนรักกัน ท าส าเร็จอยู่ที่โก่งธนูอ าเภอเมืองลพบุร ีแล้วตอนนี้ทางกรมการพัฒนาชุมชนได้ขอให้ท่าน นายอ าเภอทุกอ าเภอน าพัฒนาการอ าเภอไปรณรงค์ขับเคลื่อนให้เกิดขึ้นในทุกต าบลประกอบไปด้วยบ้านนี้มี รักปลูกผักกินเอง แล้วก็ทางนี้มีผลผู้คนรักกัน ทางนี้มีผลผู้คนรักกันก็คือ เอาที่ว่างของวัด โรงเร ียน ที่สาธารณะ ที่ประจ าหมู่บ้าน รอบหนองคลองบึง หร ือน าเอาที่ดินของชาวบ้านที่เขามีที่ดินอยู่จ านวนมากแล้ว ไม่ได้ท าอะไร หน้าแล้งไม่อัตคัดน้าจนเกินไป น ามาให้พี่น้องประชาชนในหมู่บ้านช่วยกันปลูก ช่วยกันดูแล ทั้งเด็ก และผู้ใหญ่ ผมพาคณะของแม่บ้านมหาดไทยหร ือนายกเหล่ากาชาดของจังหวัดในภาคกลางภาค ตะวันออกไปศึกษาดูงานที่ต าบลโก่งธนูอ าเภอเมืองลพบุร ีไปถึงไปดูคนโก่งธนูฉลาดปราดเปร ื่อง เขาขุดหลุม รอไว้เลย ร ิมถนนเส้นที่ยังไม่ได้ปลูก ตรงไหนยังว่างๆ อยู่เขาก็ขุดแล้วก็เตร ียม ต้นพันธุ์ชะอม ต้นกล้วย ไว้ให้ คนไปดูงานปลูกคนละต้น ไปดูงานร้อยคน ถนนเส้นนึงมีผักสวนครัวเกิดขึ้นเยอะแยะเลย แล้วก็แบ่งปันกัน กินแบ่งปันกันเก็บ หร ือจะรวมกลุ่มกันเก็บเพื่อเอามาเป็นรายได้ของหมู่บ้าน บ้านโพนฮาด ต าบลดงครั่งน้อย ก็เป็นตัวอย่าง ถ้ายังอยู่นี่แสดงว่ายั่งยืน 3 ปี4 ปีแล้ว ใจเป็นนาย กายเป็นบ่าว คนดีก็มีการกระท าที่ดีอย่าง ต่อเนื่อง อ าเภอเมืองลพบุร ีผมเอ่ยเพื่อยกตัวอย่างเป็นต าบลที่ดีเหลือเกิน แต่ในขณะเดียวกันต าบลอื่น ๆ ของจังหวัดลพบุร ีหร ืออ าเภอเมืองลพบุร ีก็ไม่ได้รับผลกระทบจากต าบลโก่งธนูแบบ 100% ผลกระทบก็คือว่า 49

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 7 เขาท าดีเราก็ท าดีตาม รอยต่อของพวกเราชาวมหาดไทยต้องเปลี่ยนใหม่ คือก่อนจะโยกย้าย คนเก่ากับ คนใหม่ ต้องเจอกันสักวันหนึ่งก็ยังดีต้องให้เจอกันเพื่อถ่ายทอด พูดคุย และส่งมอบทีมงาน ตอนนี้เป็น ลักษณะคนเก่าไป แล้วคนใหม่มา แล้วไม่ได้เจอกัน ต้องวางระบบ เหมือน ผู้ว่าราชการจังหวัด ปีที่แล้วผม พยายามบอก ให้ผู้ว่าราชการคนเก่ากับผู้ว่าราชการคนใหม่ได้ส่งมอบงานกันแบบตาสบตา ตอนผมเป็นอธิบดี กรมการพัฒนาชุมชนผมก็เชิญอธิบดีใหม่ไปประชุมกับผู้บร ิหารท่านก็ยินดีท ายังไงจะมีธรรมเนียมอย่างนี้ จะได้ปิดจุดอ่อน ทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน เป็นเป้าหมายที่จะให้มาปิดจุดอ่อน เร ื่องนี้คือหวังว่าทีม 10 + + ทั้งหลาย จะคอยล็อบบี้นายอ าเภอใหม่ให้เขาเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา ตาม แนวทางที่นายอ าเภอเก่ากับทีมงานบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขสุขแบบบูรณาการ ได้ช่วยกันวางระบบไว้ก็หวังว่า อย่างนั้น ท าวันนี้ให้ดีที่สุดก่อน นี่เป็นวิชาบังคับที่ 1 ของทีมงานต้องท าให้หมู่บ้านทุกหมู่บ้านเป็นหมู่บ้าน ยั่งยืน และหมู่บ้านที่ส่งชื่อมาเป็นหมู่บ้านยั่งยืน อยากให้ดีขึ้น หน้าที่ของเราไม่ได้ท างานหมู่บ้านเดียวทีม ข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล ต้องท าทุกหมู่บ้าน มี 10 หมู่ ก็ต้องท าทั้ง 10 หมู่บ้าน มี 15 หมู่บ้านก็ ต้องท า 15 หมู่บ้าน ดังนั้นมี 5 ต าบลก็ต้องท าทั้ง 5 ต าบล เพียงแต่ว่าต าบลที่แย่ที่สุดเราอยากเห็นการ เปลี่ยนแปลงแบบรวดเร็ว จะเกิดแบบรวดเร็วได้ทุกคนต้องเข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา ต้องไปช่วยกันรองเท้า สึกก่อนกางเกงขาด วิชาบังคับที่ 2 ที่จะน าไปสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ที่ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดทั้ง 76 จังหวัด ไปลง MOU กับ UN ไว้ว่า “1 จังหวัด 1 ค ามั่นสัญญาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” เพิ่มพูนโอกาสและ ความเท่าเทียมให้กับพี่น้องประชาชนหร ือ 77 จังหวัด 77 ค ามั่นสัญญา สู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ที่เมื่อเดือนธันวาคม ไปร่วมประชุมกัน “1 จังหวัด 1 ค ามั่นสัญญาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” ประมาณวันที่ 4 มิถุนายน หลายคนก็เกษียณไปแล้ว แต่ Commitment นั้นผูกพันเพราะไม่ได้ท าในนามส่วนตัว ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดที่เกษียณไปแล้วไม่ได้ท าในนามส่วนตัว ท่านท าในนามจังหวัดผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านใหม่มายังต้องยึดค ามั่นสัญญานั้น สัญญานี้ต้องต่อเนื่องและต้องช่วยกันขับเคลื่อน เพราะฉะนั้นผมเอง หวังเหลือเกินว่าพวกเราที่มาใช้ชีวิตร่วมกัน 4 คืน 5 วัน จะช่วยกันในการร้อยดวงใจให้เป็นหนึ่งและช่วยกันคิด ช่วยกันวางแผนในวิชาบังคับที่ 2 ว่าท่านจะเลือกท าอะไรในเร ื่องใดที่น าไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน วิชาบังคับที่ 1 Sustainable Village ไม่มีสิทธเิ์ลือก ต้องท า KPI ก็ง่ายๆ ทีมข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบลเข้มแข็งลง ไปท างานร่วมกับทีมคณะกรรมการหมู่บ้านทุกหมู่บ้านในต าบลที่ตัวเองรับผิดชอบไปสร้างทีมหมู่บ้านบ าบัด ทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืนให้เกิดขึ้นในทุกหมู่บ้านที่มาจากทุกภาคีเครอืข่ายที่จะหาได้สิ่งที่เป็น รูปธรรมที่จับต้องได้ด้วยสายตา ด้วยมือ ด้วยประสาทสัมผัสทั้ง 5 รูป รส กลิ่น เสียง นั่นคือหมู่บ้านสะอาด สวยงาม รอบบ้านเต็มไปด้วยผักสวนครัว รั้วกินได้ถนนหนทางนอกจากสะอาดไม่สกปรกรกรุงรังแล้วยังต้อง มีไม้ผลหร ือไม้ดอก ไม้ดอกก็กินได้กินด้วยตา กินด้วยปาก ชะอม กล้วย ตะไคร้ข่า ไม่ได้บังคับ เลี้ยงเป็ด เลี้ยงไก่ เลี้ยงกบ เลี้ยงจิ้งหรดี เอาไว้เป็นอาหารในครอบครัว วิชาบังคับที่ 1 นี้นอกจากนี้แล้วยังต้องมีการ บร ิหารจัดการ ดูแล ปกครองกันเองของพี่น้องประชาชน เป็นป๊อก เป็นคุ้มบ้าน หร ือเป็นหย่อมบ้าน ผู้รับผิดชอบประจ าต าบลให้รับผิดชอบทั้งต าบล ท่านนายอ าเภอก็รับผิดชอบทั้งอ าเภอ วิชาเลือกก็บูรณาการ กันจะเลือกท าอะไรในเชิงระบบเพื่อให้เกิดกิจกรรมที่ดีในพื้นที่ ผมแนะน าเร ื่องของการพัฒนาที่ยั่งยืน ซึ่งเรา เคยขับเคลื่อนแล้วก็ยังขับเคลื่อนอยู่เร ื่องของการน้อมน าทฤษฎีใหม่มาประยุกต์สู่โคกหนองนา ขอบพระคุณ ทางท่านผอ.ศพช. ทุกศพช. ที่ช่วยดูแลเกื้อกูลให้ท่านนายอ าเภอและทีมงานของรุ่น 4 ได้มาใช้ชีวิตร่วมกัน ขอบคุณทุกจังหวัดที่ให้ความสนใจส่งคนมานั่งสังเกตการณ์จะขอบคุณมากยิ่งขึ้น เมื่อได้รับข่าวว่าท่านผู้ว่า ราชการจังหวัดทุกจังหวัด ท่านรองผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด ท่านปลัดจังหวัดทุกจังหวัด ท่านหัวหน้าส่วน ของทุกกรมของจังหวัด ได้ช่วยกันเอาใจใส่ให้ก าลังใจ ติดตามช่วยเหลือให้ท่านนายอ าเภอไปท าหน้าที่บ าบัด ทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน และขอเป็นก าลังใจให้ท่านนายอ าเภอที่พาทีมงานผู้เสียสละมา ฝึกอบรมอยู่ในขณะนี้ได้มีก าลังใจที่เข้มแข็งในการดูแลพาทีมของท่านทั้ง 7 ภาคีเคร ือข่ายไปสู่เป้าหมายการ 50

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 8 บ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน หร ือเป้าหมายของการพัฒนาที่ยั่งยืนภายใต้หลักปรัชญาของ เศรษฐกิจพอเพียงหร ือ SDGs ทั้ง 17 ข้อ ขอให้ท่านเป็นผู้น าในการไประดมสมองเพื่อน าไปสู่การจัดท าแผน ยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนงานบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการโดยยึดหลักการทรงงานตาม หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของเราทรงมีพระราชปณิธาน ขอให้พวก เราทุกคนตั้งอกตั้งใจในการที่จะชว่ยกันทา ให้สิ่งที่เป็นความหวังสิ่งที่เป็นพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัวที่ทรงมีพระราชประสงค์ท าให้ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข แก้ไขในสิ่งผิด สืบสาน ในพระราชปณิธาน ภายใต้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง บรรลุดังพระราชหฤทัยที่พระองค์ทรงตั้งมั่น ให้จงได้ซึ่งนั่นก็คือเราได้ท าหน้าที่ข้าราชการในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ดีที่รับผิดชอบต่อเป้าหมาย การเป็นชาวมหาดไทย การเป็นทีมงานของท่านนายอ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน คือ สามารถประสบความส าเร็จในการบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข ขออ านวยอวยพรให้คุณงามความดีที่ทุกท่านได้ตั้งอก ตั้งใจที่จะท าหน้าที่บ าบัดทุกข์บ ารุงสุขให้พี่น้องประชาชน ดลบันดาลให้ทุกท่านทุกคนรวมทั้งญาติมิตรประสบ แต่สิ่งที่ดีงาม สุขภาพร่างกายแข็งแรง ไม่จน ไม่เจ็บ ประสบความส าเรจ็ในสิ่งที่มุ่งหวัง มีความเจร ิญก้าวหน้า ในอาชีพหน้าที่การงาน และมีครอบครัวที่มั่นคง อบอุ่น ที่ส าคัญที่สุดเดินทางกลับภูมิล าเนาหลังเสรจ็สิ้น การฝึกอบรมขอให้แคล้วคลาดปลอดภัย เป็นที่รักของผู้พบเห็น และขออ านวยอวยพรให้การจัดการฝึกอบรม ในครั้งนี้ประสบความส าเร็จตามที่พวกเราทุกคนตั้งใจ 51

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 9 52

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 10 53

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 11 54

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 4 ระหว่างวันที่ 6 - 10 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 12 55

สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงมหาดไทย โครงการอําเภอบําบัดทุกข์บํารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน พ.ศ. ๒๕๖๖ 56

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 1 ท าไมต้อง CAST ? รุ่นที่ 5 นายสุทธิพงษ์ จุลเจร ิญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย วันนี้ต้องขอบคุณ ที่ทุกท่านร่วมสนับสนุนให้ท่านนายอ าเภอพาทีมงานมาเข้าร่วมฝึกอบรม ใช้ชีวิต อยู่ที่ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนร่วมกัน 5 วัน 4 คืน สาเหตุที่จัดโครงการนี้เพราะว่า เราต้องการที่จะเห็น สิ่งที่ดีเกิดขึ้นในประเทศนี้ด้วยมือของพวกเราทุกคน คือ ท่านนายอ าเภอและทีมจิตอาสาของท่าน สิ่งที่ดี จะเกิดขึ้นได้ เราก็ต้องหาผู้ที่จะเป็น “Change Agent” ในการที่จะช่วยน าการขับเคลื่อน เพื่อบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข ให้กับพี่น้องประชาชน ทุกคนก็พูดเป็นเสียงเดียวกันว่า “ที่จังหวัดต้องเป็นท่านผู้ว่าราชการจังหวัดกับ ทีมงานของท่าน” “ที่อ าเภอก็ต้องเป็นท่านนายอ าเภอและทีมงานของท่าน” ที่จังหวัดก็มีนัยยะหมายรวมไปถึง 878 อ าเภอ ใน 76 จังหวัด คือทุกจังหวัด ที่อ าเภอก็หมายถึงท่านนายอ าเภอและทีมงานของท่านนายอ าเภอ ที่อยู่ที่ต าบล หมู่บ้าน และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีนัยยะว่า สังคมยอมรับนับถือ กฎหมายก็ให้อ านาจท่านผู้ว่า ราชการจังหวัด ท่านนายอ าเภอ และทีมงานของท่านก็เป็นผู้น าของพี่น้องประชาชน ซึ่งอันนี้ก็สอดรับกับ ทุกสังคมที่ไม่ว่าจะเป็นสังคมชนบท สังคมเมือง สังคมตะวันออก สังคมตะวันตก หร ือแม้แต่สังคม ในครอบครัว มีนัยยะที่จัดเจน คือ ในสังคมตั้งแต่เล็กที่สุดคือครอบครัว คือประเทศชาติ แต่ใหญ่ที่สุดใน จังหวัด ก็คือจังหวัด ทุกสังคมต้องมีหัวหน้าครอบครัว ต้องมีหัวหน้าดูแลหมู่บ้าน ต้องมีหัวหน้าดูแลที่อ าเภอ ต้องมีผู้น าที่อยู่ที่จังหวัด ต้องมีผู้น าที่อยู่ที่ในประเทศ เป็นธรรมดาของสังคมที่ต้องมีผู้น า เป็นธรรมดาและปกติ คือ ผู้น าต้องมีทั้งดีและเลว ปะปนกันไป ล่าสุดผมไปที่สันทรายหลวง ไปเยี่ยมครอบครัวที่ตกเกณฑ์ที่อยู่ใน Thai QM และ TPMAP ครอบครัว หนึ่งมีผู้ชาย 3 คน มีผู้หญิง 3 คน ผู้หญิง 3 คนที่อยู่ที่บ้าน อายุ 87 ปี 59 ปีคนที่ 3 เร ียนหนังสืออยู่ชั้นประถม ปีที่ 5 อายุ 12 ปีส่วนผู้ชาย 3 คน ผมไม่ถามอายุ เพราะคนที่ 1 เป็นอัลไซเมอร์ คนที่ 2 เป็นโรคปัญญาอ่อน คนที่3 เรม่ิช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ถามต่อไปว่า แล้วพ่อเด็กไปไหน ยายบอกว่าพ่อและมีน้องอยู่ในเร ือนจ า ข้อหายาเสพติด แล้วถามว่าจะไม่ตกเกณฑ์ได้เหรอ ที่ยกตัวอย่างเพราะว่า หัวหน้าครอบครัวบางทีก็มีบางทีก็ ไม่มี ความเชื่อของสังคมไทย คือ ผู้ชายต้องเป็นหลักในการท ามาหากินเลี้ยงครอบครัวแต่ก็ต้องไปอยู่ใน เร ือนจ าข้อหาเกี่ยวข้องกันยาเสพติด แสดงว่าเป็นหัวหน้าครอบครัวที่ไม่ดี แต่ตอนนี้ผู้หญิงอายุ 59 ที่เด็ก เร ียกว่าคุณยายเป็นหัวหน้าครอบครัว ถามว่าเป็นหัวหน้าครอบครัวที่ดีไหม ตอบเลยว่าดีมากๆ เพราะคนเดียว รับภาระคนทั้งบ้าน 4 คน และ 3 คนแรกไม่ปกติสักคน อีกคนหนึ่งยังเร ียนหนังสืออยู่ แต่อนาคตยังไม่รู้จะ เป็นเช่นไร 57

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 2 ที่อ าเภอ ที่ต าบล ที่หมู่บ้าน ก็เหมือนครอบครัวที่ปล่อยให้เป็นระบบที่มีผู้น าตามธรรมชาติ ก็จะมี โอกาสที่เราจะเจอผู้น าที่ดีบ้าง ไม่ดีบ้าง ปะปนกันไปเหมือนต าแหน่งนายอ าเภอ ต าแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัด แต่ระบบก็อิงกับเร ื่องที่เหมือนฝากดวงไว้กับระบบ เช่น คนนี้เป็นรองผู้ว่าฯ มา 5 ปีแล้ว อาวุโสแล้วต้องให้เขา เป็นผู้ว่าฯ คิดกันว่าถ้าปล่อยให้เป็นไปตามระบบที่มีอยู่อย่างเดียว คงไม่ไหว ท่านอธิบดีกรมการปกครอง ท่านกรุณาเห็นชอบตามที่ท่านที่ปร ึกษาของปลัดกระทรวงมหาดไทยท่านได้แนะน า เราต้องพัฒนายกระดับ ให้มีระบบที่ไม่ฝากไว้กับตัวบุคคลเพียงคนเดียวของอ าเภอ เราอยากมีคณะท างานภายใต้ผู้น าสูงสุด คือ ท่านนายอ าเภอ ที่จะมีทีมในการอยู่ช่วยเหลือพี่น้องประชาชนในพื้นที่ นานมากกว่าวาระของท่านนายอ าเภอ ทีมนั้นคือ “ทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน” แม้ว่าเราจะรู้ว่าผู้น าในครอบครัว ผู้น าที่หมู่บ้าน อ าเภอ จังหวัด กระทรวง กรม หร ือประเทศ มีทั้งดีและไม่ดี แต่ด้วยความเคารพ อยากจะ กราบเร ียนว่า ผู้บร ิหารของกระทรวงมหาดไทยทุกคนยังฝากความหวังไว้ที่ท่านนายอ าเภอ และท่านผู้ว่า ราชการจังหวัด เพราะเรารู้อยู่ว่าในสังคมถ้าผู้น าสามารถเป็นต้นแบบ สามารถแสดงออกด้วยการกระท า ให้คนรอบข้างเห็นว่า ท่านมีอุดมการณ์มีความปรารถนาอย่างแรงกล้า (Passion) ที่อยากจะ Change For Good ช่วยเหลือพี่น้องประชาชน รังสีของผู้น านั้นจะแผ่รัศมีไปถึงคนรอบข้างและท าให้คนรอบข้างลุกขึ้น มาร่วมขบวนกับท่านนายอ าเภอ ท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ท่าอธิบดีกรมการปกครองเลยจัดงบมาให้ อันดับแรกขอให้ผู้น าระดับอ าเภอที่เป็นสนามรบ ได้ลุกขึ้นมากล้าแสดงออกท าในสิ่งที่ถูกต้องและดีงาม ด้วยการเป็นข้าราชการที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ปฏิบัติตนตามหลักทรงงาน เข้าใจ เข้าถึง และ พัฒนา ตามในหลวง ร.9 ท าตนประดุจรวงข้าวที่สุกแล้ว โน้มหาพี่น้องประชาชน ท างานแบบรองเท้าสึกก่อน กางเกงขาด คือ ใกล้ชิดกับพี่น้องประชาชน แต่ในขณะเดียวกัน เราจะเป็นผู้น าที่ให้เกียรติ รับฟัง และ รว่มในการที่จะขับเคลื่อนในสิ่งที่เป็นความต้องการของพี่น้องประชาชนโดยรวม เพื่อแก้ไขปัญหาให้กับพี่น้อง ประชาชน แบบมีส่วนร่วม ด้วยการไม่ท าอะไรคนเดียว แต่จะท าแบบทีม เรม่ิต้นที่ทีมระดับอ าเภอ ต าบล หมู่บ้าน และท้องถิ่น และทีมที่ได้กราบเร ียนนี้จะเป็นทีมที่ปิดจุดอ่อน ที่มีเทอมของราชการ อย่างเช่น ท่านนายอ าเภอ ท่านผู้ว่า เป็นจุดอ่อนที่ว่าจะต้องมีการเกษียณ จะต้องย้าย ต้องมีการเลื่อนต าแหน่ง อยากให้ เกิดทีมที่เป็น 7 ภาคีเคร ือข่ายที่อยู่ในพื้นที่ ประกอบไปด้วย ภาคราชการ ภาคศาสนา ภาคเอกชน ภาควิชาการ ภาคประชาชน คือพี่น้อง ประชาชนโดยทั่วไป ภาคประชาสังคม คือพี่น้องประชาชนที่มาร่วมกันเป็นกลุ่ม มีชื่อองค์กร ในลักษณะที่เร ียกกันว่า NGO และภาคสื่อสารมวลชน ที่ผ่านมา จ า ก ก า ร ฝึ ก อ บ ร ม นี้ ก็ จ ะ เ ห็ น ว่ า ภาคศาสนาจะมีมายากและมีน้อย ภาคที่มี เยอะจะเป็นภาครัฐ ที่ท่าน นายอ าเภอพามา แต่ก็ดีที่มาภาครัฐ ภาคประชาสังคม ก านันผู้ใหญ่บ้านปนมาด้วย ความหมายคือดีที่ไม่เอาคนที่ย้ายตามท่านนายอ าเภอมาด้วย แต่ทีมที่ดีควรมีส่วนผสมของ 7 ภาคีเคร ือข่ายที่ดีด้วย ที่ผ่านมาก็มีส่วนผสมสูตรไม่ค่อยดี แต่ค าว่าไม่ค่อยดี เป็นข้อสรุปของคนที่อยู่บนหอคอยงาช้างอย่างผม เพราะผมอยู่ที่ส านักงานปลัดกระทรวงมหาดไทย ซึ่งผม 58

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 3 ไม่รู้ว่า ที่อ าเภอของท่านนายอ าเภอ คนไหนที่ทีมงานยอมรับว่าเป็นทีมที่ดี เป็นสมาชิกของทีมที่ดี ในการที่จะ ช่วยเป็น Change Agent For Step CAST ต้องมีส่วนร่วมในการคิดและวางแผน ไม่ใช่ยอมรับแต่ค าสั่งเพียง อย่างเดียว ค าถามว่าท าไมต้อง CAST ค าตอบคือ พวกเราทุกคนอยากเป็นคนที่ได้มีโอกาส ต อ บ แ ท น บุ ญ คุ ณ แ ผ่ น ดิ น บ้ า น เ กิ ด เมื องนอนของพวกเรา ด้วยการช่วยกัน Change for good ใ ห้ เ กิ ด ขึ้ น ต่ อ ต า บ ล หมู่บ้าน อ าเภอ จังหวัด ประเทศชาติ ข อง เรา เรามี คว า มปรารถนาส นอง แนวพระราชปณิฐานของพระบาทสมเด็จ พระเจ้าอยู่หัว ในฐานะเป็นพสกนิกรที่เป็นผู้น าที่อยู่ในพื้นที่ ทั้งที่เป็นผู้น าในฐานะข้าราชการที่ดี ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เพราะเรากินเงินเดือนจากภาษีอากร มีอาชีพเป็นช้าราชการ หร ือ เป็นพสกนิกรที่ดี ในฐานะที่เราเป็นผู้น าศาสนา เป็นชาวไร่ชาวนา เป็นก านันผู้ใหญ่บ้าน เป็นนายก อบต เป็นนักเร ียน เป็นหมอแผนโบราญ ค าว่าเป็นพสกนิกรที่ดี ทั้งที่มีหน้าที่เป็นข้าราชการ เป็นพสกนิกร 100% ด้วยการดูแลท าหน้าที่ส่วนตัวให้ดีทั้งการค้าขาย การท าไร่ท านา การเป็นเด็ก เป็นผู้ใหญ่ เป็นผู้น าศาสนา ถ้าจะเป็นพสกนิกรที่ดีก็ต้องสนองแนวพระราชปณิฐานที่ส าคัญของพระองค์มีเป้าหมายอยู่ที่ประเทศชาติ แ ล ะ ป ร ะ ช า ช น ซึ่ ง พ ร ะ ร า ช ด า รัส ที่ส ะ ท้ อ น ถึ ง แ น ว พ ร ะ ร า ช ป ณิ ฐ า น อั น แ น่ วแ น่ ว่ า “ ป ร ะ เ ท ศ ช า ติ มั่ น ค ง ประชาชนมีความสุข แก้ไขในสิ่งผิด สืบสาน ในพระราชปณิธาน ภายใต้ปรัชญาของ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ พ อ เ พี ย ง ” เ ห็ น ไ ด้ ชั ด ว่ า ประเทศชาติต้องมั่นคง ประชาชนต้องมี ความสุข แต่จะเกิดสิ่งนี้ได้พวกเราต้อง ช่วยกันแก้ไขในสิ่งที่ผิด โดยน้อมน าหลัก ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นฐานในการช่วยกัน Change for good เมื่อประมวลรวมกันจึงน ามาสู่โครงการ อ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน โดยท่านผู้ว่าราชการจังหวัดต้องแน่วแน่แก้ไขในสิ่งผิด มั่นคงในอุดมการณ์ของข้าราชการที่ดีในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ลงช่วยท่านนายอ าเภอทั้ง 878 อ าเภอ ลงไปช่วยท่านก านัน ท่านผู้น าท้องถิ่นทั้ง 7,255 ต าบล ให้เป็นคนของพระราชาที่ช่วยสานต่อ พระราชปณิฐาน ส่งนี้จะเกิดขึ้นได้ ชื่อโครงการบอกว่าต้องท าแบบบูรณาการ ซึ่งท่านผู้ว่าราชการจังหวัด เป็นกลไกที่ส าคัญที่สุดที่จังหวัดต้องท าให้ดู และนายอ าเภอเป็นผู้น าสูงสุดที่ต้องท าให้เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรม หนักหน่วงมากกว่าผู้ว่าราชการจังหวัด ที่อ าเภอของท่านนั้นคือการบูรณาการทีมงาน การบูรณาการงาน โครงการนี้ มีเป้าหมายให้ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดและท่านนายอ าเภอมีทีมของท่านมากกว่าทีมที่ท่านมีอยู่ คือ ทีมที่เป็น 59

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 4 ทางการตามกฎหมาย ค าว่า “ทีม” เราเร ียกว่าจังหวัดบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน เป็นทีมระดับจังหวัด ทีมนายอ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ทีมที่เป็นทางการของทั้ง 2 ระดับ รวมกับระดับหมู่บ้าน กลายเป็น 3 - 4 ระดับ ที่เป็นทางการของท่านนายอ าเภอของท่านผู้ว่า เร ียกว่า กรมการจังหวัด กรมการอ าเภอ คือคณะกรรมการต่าง ๆ ที่กฎหมายตั้งไว้ ในที่นี้ผมขอให้ความส าคัญแก่ กรมการจังหวัด และกรมการอ าเภอ ทีมนี้ได้ท าหน้าที่นอกเหนือจากหน้าที่ทางธุรการบ้างไหม พวกเราต้อง ช่วยไปประเมินการดู ถ้าทีมนี้เดือนหนึ่งประชุมกันครั้งหนึ่ง เดือนหนึ่งเจอกันแบบนี้ครั้งหนึ่ง ตามระเบียบวาระที่ฝ่ายเลขาฯ พิมพ์ไว้ให้แล้วจบ อันนี้ยังบกพร่องอยู่ ยังขาดการร่วมคิด ร่วมท า และขาด ความเป็นภาคีเคร ือข่ายที่แท้จร ิง ทีมต่อมาที่มีความส าคัญของท่านนายอ าเภอที่เป็นทีมที่เป็นทางการ ในระดับต าบล คือ ข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล ทีมนี้ท่านอธิบดีกรมการปกครองบอกว่าไม่ค่อย เข้มแข็ง ปลัดอ าเภอก็ไม่ค่อยไปเยี่ยมประชาชน ตามหลักรวงข้าวที่โน้มหาแผ่นดิน ตามหลักรองเท้าสึกก่อน กางเกงขาด แม้แต่ทีมของข้าราชการที่รับผิดชอบประจ าต าบล ที่มีปลัดอ าเภอเป็นผู้รับผิดชอบ ในเดือนหนึ่ง ขอให้ข้าราชการมีการประชุมเพื่อปรกึษางาน การพบปะพูดคุยจะเป็นจุดเรม่ิต้นในการที่เราลงไปท าหน้าที่ Change for Good หร ือ บ าบัดทุกข์บ ารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน ดังนั้นจะหวังว่าโครงการบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน จะช่วยปลุกกระแสความคิดของท่านนายอ าเภอในการที่จะเป็น “นายอ าเภอของประชาชน” เป็นคน จุดประกายให้ทีมในการเป็นข้าราชการ ที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว คือ ผู้ที่ท าให้ประชาชนได้ชื่นใจจาก ไ ด้ รับ ก า ร บ า บั ด ทุ ก ข์ บ า รุ ง สุ ข จากพวกเรา พอพูดถึงทีมในระดับที่เป็นมือ เ ป็ น ไ ม้ ข อ ง ท่ า น น า ย อ า เ ภ อ คื อ ข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล บ้านนี้เมืองนี้บรรพบุรุษเราได้วางโครงสร้างให้ท่านนายอ าเภอ สามารถเป็นนายอ าเภอขวัญใจประชาชนได้ เป็นนายอ าเภอของประชาชนได้ง่ายยิ่งขึ้น ด้วยการวางโครงสรา้งทีมงานของท่านนายอ าเภอที่เป็นทางการ เอาไว้ในระดับต าบล ระดับหมู่บ้านด้วย ทีมของท่านนายอ าเภอในระดับหมู่บ้าน คือ ผู้ใหญ่บ้าน และ คณะกรรมการหมู่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน ผู้ทรงคุณวุฒิฝ่ายต่างๆ การสื่อสารดี การคมนาคมดี ผิดกับ ยุคสมัยก่อน ที่สามารถเห็นหน้านายอ าเภอ ผู้น าประจ าต าบล รู้จัก นับถือ เลื่อมใส กล่าวขานมากกว่ายุคนี้ ที่จะเจอกันง่ายกว่า ดังนั้นทีมของท่านนายอ าเภอที่เป็นทางการ บ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการ ยังมี ผู้ใหญ่บ้าน ยังมีก านัน ยังมีนายก อบต. นายกเทศมนตร ี แต่ประเด็นคือ เราปล่อยปะละเลย ไม่ได้ไปท าให้ เขาเป็นสมาชิกของทีมที่ดี เพราะเรายังขาดผู้น าที่ดี ที่จะไปน าการขับเคลื่อนการบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน “อย่างยั่งยืน” คือเป้าหมายที่อยากให้เกิดในทุกเร ื่อง ทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข ก็อยากให้ยั่งยืน แต่จะยั่งยืนได้ท่านเป็นคนแรกที่ต้องท าให้มันเกิดขึ้น นั้นคือท าให้ทีมที่เป็นทางการ และทีมที่ไม่เป็นทางการ ซึ่งเราเร ียกว่า 7 ภาคีเคร ือข่าย มีน้าหนึ่งอันเดียวกัน รัก สามัคคี ร่วมทุกข์ร่วมสุข 60

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 5 ช่วยกัน Change For Good ช่วยกันในพื้นที่นั้น คือ ท่านต้องท าตัวท่านให้เป็นต านานของคนที่อ าเภอให้ได้ ท่านจะเป็นต านานได้ ท่านต้องรองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด ท่านต้องเป็นรวงข้าวที่โน้มหาพี่น้องประชาชน และ น าเอาความรักความนับถือ ความใกล้ชิดสนิทสนม ดุจดังเป็นญาติมิตร ท าให้เกิดทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ทีมที่ 2 คือทีมที่ไม่เป็นทางการ เหมือนอย่างที่ท่านนายอ าเภอพามา 10 คน ถือว่าเป็นทีมที่ 2 ท่านได้พา 7 ภาคีเคร ือข่ายมา สรุปได้ว่าคนที่ควรมีส่วนร่วมในการท างานโครงการ อ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน มีส่วนผสมที่หนักไปทางใดทางหนึ่ง ไม่หลากหลาย ไม่เป็นตัวแทนของคนที่มาจากต่างสาขาอาชีพต่าง ๆ เพราะทีมที่เป็นทางการนั้นผู้ว่าฯ หร ือนายอ าเภอสามารถ ออกค าสั่งในการท างานร่วมกันได้ แต่ทีมที่เป็นจิตอาสา ทีมที่ไม่เป็นทางการนั้นต้องเกิดจากความเลื่อมใส ความศรัทธา ความรัก จะเกิดขึ้นได้ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมของท่านนายอ าเภอ และความสนิทสนม ของนายอ าเภอต่อประชาชน ที่ท าให้เกิดความรักใคร่ ความเชื่อถือ ความใกล้ชิด มีกิจกรรมร่วมกัน อย่างสม่าเสมอ ซึ่งตรงกับหลักของพระพุทธเจ้าที่ว่า วิสฺสาสปรมา ญาตี “ความคุ้นเคย เป็นญาติอย่างยิ่ง” เราในฐานะที่กฎหมายและความรู้สึกของชาวบ้านยกย่องให้เกียรติเป็นผู้น า ต้องเป็นรวงข้าวที่โน้มเข้าหา แผ่นดิน เพราะค าว่าผู้น าของอ าเภอ ของจังหวัด เหมือนอยู่สูง บางทีชาวบ้านไม่กล้าไปหา เพราะกลัว เกรงใจ ดังนั้นเราต้องไปเยี่ยมเยียน พบปะ ไปร่วมงานบุญ งานพัฒนากับชาวบ้านอย่างสม่าเสมอในรูปแบบต่างๆ ทีมที่ไม่เป็นทางการระดับหมู่บ้าน ที่อยู่ในคุ้มบ้าน ครู พระ อสม. ปราชญ์ชาวบ้าน คนที่เสียสละ ต้องไปท า แบบไม่เป็นทางการ จึงได้เกิดความสนิทสนมกันระหว่างประชาชนและท่านผู้น า จะเกิดลักษณะ “การร่วมคิดร่วมท า” ห า ก เ ร า ส า ม า ร ถ นั่ ง อ ยู่ ใ นหั ว ใ จ ของพี่น้องประชาชนได้ ภาระหนักของ ท่านนายอ าเภอ คือ ท่านต้องท าให้ ลูกน้องเห็ นถึงการท าหน้าที่และ การแสดงกิ จกรรมที่มี ต่ อพี่ น้ อง ประชาชน ให้ลูกทีมได้เห็นถึงความ ใกล้ชิดกับพี่น้องประชาชน เพื่อเป็น ตัวอย่างให้แก่ทีมงาน ทีมจะเกิดขึ้นได้ ผู้น านั้นมีความส าคัญสูงสุด โดยผู้น านั้นต้องเป็นผู้น าการเปลี่ยนแปลงที่ดี แล้วต้องเป็นผู้ปฏิบัติที่ดีด้วย คือ ท าให้ผู้ใต้บังคับบัญชาได้ดูสิ่งหนึ่งที่เห็นจากการลงพื้นที่ที่อ าเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ได้ไปเยี่ยม ชาวบ้านที่ตกเกณฑ์เร ื่องรายได้ที่อยู่ใน Thai QM หร ือ TPMAP คือ การอ านวยการของท่านนายอ าเภอ ของ ศจพ.อ าเภอ ของท่านนายอ าเภอ น่าจะมีปัญหามาก ไปเยี่ยมครอบครัวหนึ่ง มีผู้ใหญ่อยู่ 5 คน มีเด็กอยู่ 1 คน ผู้ชายที่แข็งแรงก็ติดคุกข้อหายาเสพติด เหลือผู้ชายอยู่คนหนึ่งก็ป่วยทางสมอง มีผู้หญิงอายุมากอีก 2 คน ซึ่งป่วยเช่นกัน ปรากฏว่ารอบๆ บ้านพืชผักสวนครัวน้อยมาก มีการน าถุงยังชีพไปช่วยครอบครัวนี้ 3 ถุง และภายในก็มี กระทะ ตะหลิว เช่นเดียวกันทั้ง 3 ถุง และไปอีกบ้านหนึ่งซึ่งเป็นผู้ป่วยติดเตียงก็ได้รับการแจก กระทะ และตะหลิวเช่นเดียวกัน ผมเลยบอกว่าเอาเงินที่ซื้อกระทะ ตะหลิวไปซื้อแพมเพิสไม่ดีกว่าหร ือ อีกบ้านหนึ่งคุณยายอยู่กับหลาน ก็มีกระทะ และตะหลิวเช่นเดียวกัน ซึ่งจะเห็นได้ว่าระบบการท างาน 61

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 6 ของในหลวง ร.9 คือ เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา เป็นกระบวนการการท างานที่ต้องน าไปใช้ในทุกงาน ทฤษฎีนี้ คือความจร ิงแท้แน่นอนสามารถน าไปใช้ได้ทุกงาน ซึ่งถ้าเราเข้าใจว่าทุกบ้านนั้นมีกระทะ มีตะหลิว มีหม้ออยู่แล้ว ฉะนั้นเราก็ไม่ต้องซื้อไปให้เขา เอาเงนิค่ากระทะ ตะหลิวไปซื้อในสิ่งที่จ าเป็นจะดีกว่า หร ือ ไปศึกษาว่าบ้านที่จะไปช่วยนั้นมีความต้องการอะไร จะได้ช่วยเหลือถูก ซึ่งการเป็นผู้น านั้นต้องให้รองเท้าสึก ก่อนกางเกงขาด คือ ต้องออกตรวจจนรองเท้าขาด ไม่ใช่นั่งเก้าอี้จนกางเกงขาด ต้องมีอุดมการณ์ในการเป็น ข้าราชการที่ดี และนอกจากทีมจิตอาสาจาก 7 ภาคีเคร ือข่าย ควบคู่กับทีมที่เป็นทางการคือผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมการหมู่บ้าน ทีมนายก อบต. ถ้าจะเกิดการพัฒนาขึ้นได้ ต้องมีทีมที่เป็นทางการ ประจ าต าบล ประกอบไปด้วยปลัดอ าเภอ พัฒนากรประจ าต าบล สาธารณสุข เกษตรต าบล ครูและอื่นๆ ท างานแบบรองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด และบูรณาการงาน คือ ท่านนายอ าเภอ และ ท่านผู้ว่าราชการจังหวัด คือ นายกรัฐมนตร ีของจังหวัด ฟังก์ชั่น ทุกกระทรวง คืองานของท่าน แต่ส าหรับ งานของท่านนายอ าเภอคืองานที่หมู่บ้าน สิ่งที่เราอยากให้เกิด คือหมู่บ้านยั่งยืน ตามแนวพระราชด าหร ิของสมเด็จพระเจ้า ลูกเธอ เจ้าฟ้าสิร ิวัณณวร ี นาร ีรัตนราชกัญญา หมู่บ้านจะยั่งยืนได้คนต้องมีความสุข คือ ต้องมีกิน มีใช้ มีอยู่ สุขภาพจิตดี สุขภาพ ร่างกายแข็งแรง ไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลูกหลานได้รับการศึกษา เจ็บไข้ได้ป่วยมีคนดูแล วันพระมีโอกาสท าบุญฟังเทศน์ผู้คนในหมู่บ้านมีความรักความสามัคคีกัน ช่วยเหลือ งานบุญ งานขึ้นบ้านใหม่ รู้จักแบ่งปัน แกงบวด 1 หม้อ แบ่งกันท าบุญ ปันกันกิน บ้านเร ือนสะอาดสะอ้าน มีการแยกขยะ การจัดท าถังขยะเปียกลดโลกร้อน รู้จักน้อมน าเอาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ พื้นที่รอบบ้านเต็มไปด้วยพืชผักสวนครัวรั้วกินได้ เลี้ยงไก่เก็บกินไข่ เหลือแจก เช้าท าบุญ คนในบ้านช่วยเหลือ เกื้อกูลกัน สิ่งเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ต้องมีผู้น า โดยสิ่งที่หวังคือ ท่านนายอ าเภอและทีมงานบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน นายอ าเภอจะขับเคลื่อนได้อย่างมีพลังได้ในทุกอ าเภอในจังหวัด ท่านผู้ว่าราชการ จังหวัด ท่านรองผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านปลัดจังหวัด ท่านต้องช่วยให้ความส าคัญ ทั้งในฐานะผู้น าที่ต้อง ท าก่อน และเป็นผู้น าที่ติดตามให้ก าลังใจ โดยการไปเยี่ยมเยียนในพื้นที่ ทั้งหลายทั้งปวงอยู่ที่พวกเราทุกคน ที่มีใจ มีแรงปรารถนาอย่างแรงกล้า(Passion) มีความรู้ (Knowledge) ความสามารถ (Ability) มาประมวลรวมกัน ให้เกิดความส าเร็จ (Success) ค าตอบไม่ได้อยู่ที่ปลัดกระทรวงมหาดไทย หร ืออธิบดีกรมการปกครอง แต่ค าตอบอยู่ที่หัวใจของทุกท่าน เป็นราชสีห์ผู้ภัคดีต่อแผ่นดิน เป็นข้าราชการที่จงรักภักดีและเป็นคน ที่รู้บุญคุณแผ่นดินบ้านเกิดเมืองนอน อยากจะท าให้พี่น้องประชาชนมีความสุขอย่างยั่งยืน ขอเป็นก าลังใจให้ ทุกท่าน และขออ านวยอวยพรให้ทุกท่านมีสุขภาพร่างกายที่แข็งแรง มีจิตใจที่แจ่มใส มีความสุขอย่างยั่งยืน จาก การที่ท่านได้รา ลึกนึกถึงสิ่งที่ดีๆ ที่พวกเราได้ทา รว่มกันให้กับประชาชน 62

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 7 63

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 8 64

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 5 ระหว่างวันที่ 13 - 17 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 9 65

สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงมหาดไทย โครงการอําเภอบําบัดทุกข์บํารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน พ.ศ. ๒๕๖๖ 66

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 1 ท าไมต้อง CAST ? รุ่นที่ 6 นายสุทธิพงษ์ จุลเจร ิญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย การที่เราจะช่วยก่อให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนในพื้นที่อ าเภอ ต าบล หมู่บ้าน อันจะมีนัยยะ หมายรวม ไปถึงประเทศชาติของเราด้วย ในวันนี้ผมใส่บาติกลายพระราชทานเพราะว่าเมื่อเช้ามีการแถลงข่าวการน้อมน า แนวพระราชด าร ิของ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิร ิวัณณวร ี นาร ีรัตนราชกัญญา ไปขับเคลื่อนสู่พี่น้อง ประชาชน โดยท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านนายอ าเภอ ภายใต้การด าเนินการที่เป็นผู้สนับสนุนส าคัญยิ่งของ ท่านผู้ว่าราชการจังหวัด นายอ าเภอ คือพี่น้องชาวพัฒนาชุมชน ซึ่งได้ร่วมกับ TGO (องค์การบร ิหารจัดการ ก๊าซเร ือนกระจก (องค์การมหาชน) Thailand Greenhouse Gas Management Organization (Public Organization)) และมีผู้ประสานงานองค์การสหประชาชาติแห่งประเทศไทย (UN) คุณกีต้า ซับบระวาล มาร่วม เป็นสักขีพยานด้วย ในการที่เราจะเข้าสู่ระบบมอบคารบ์อนฟุตพรน้ิท์(Carbon Footprint) ให้กับผ้าไทยที่มี การผลิตตามแนวพระราชด าร ิ ของสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิร ิวัณณวร ี นาร ีรัตนราชกัญญา โดยการใช้สี ธรรมชาติ เป็นอีกก้าวซึ่งสอดรบัสิ่งที่พี่น้องที่อยู่ที่ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน ทุกศูนย์ต้องขับเคลื่อนเพื่อที่จะ บรรลุไปสู่เป้าหมายของพวกเราทุกคน ตามชื่อโครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ผมก็เลยใส่ผ้าไทยมา ที่เล่าให้ฟังมันมีส่วนที่จะเกี่ยวข้องส าคัญที่เราพูดคุยกัน ในการที่จะกรมการปกครองให้ เกียรติผมมาเป็นประธานเปิด โครงการฝึกอบรมอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 เพราะว่า การลงนาม TGO | องค์การบร ิหารจัดการก๊าซเร ือนกระจก (องค์การมหาชน) หลังจากลงนามกัน เสร็จ ผมได้เชิญคุณ กีต้า ซับบระวาล ผู้ประสานงานองค์การสหประชาชาติแห่งประเทศไทย (UN) และเชิญ ทีมงานของท่าน มาที่ห้องประชุม War room ที่เราใช้ในการติดตามความคืบหน้าของการท างานของพี่ ๆ น้อง ๆ ที่ 76 จังหวัด 878 อ าเภอ โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน มีหัวใจส าคัญของ พวกเราชาวมหาดไทยที่เล็งเห็นว่า ภารกิจบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขจะส าเร็จได้ต้องเกิดจากการที่พวกเรามีทีมงานที่ ดี ที่แข็งแกร่ง และช่วยกันขับเคลื่อน โดยทีมงานนั้นต้องมาจาก 7 ภาคีเคร ือข่าย สาเหตุที่จ าเป็นจะต้องมีทีม ที่ดี เพราะว่าพวกเราทั้งหลาย ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดก็ดีปลัดจังหวัดก็ดีท่านนายอ าเภอก็ดีปลัดอ าเภอก็ดี พัฒนาการอ าเภอ พัฒนากร ข้าราชการทุกคนที่ท างานร่วมกันพี่น้องประชาชนในทุกต าแหน่ง พวกเรามีเทอม ของการท างานที่ค่อนข้างสั้น บางทีต้องเลื่อนต าแหน่ง บางทีย้าย บางทีต้องเกษียณฯ บางคนสุขภาพไม่ดีเจ็บ ไข้ได้ป่วยแล้วก้ต้องหยุดท างานไป สารพัดเหตุผล แต่งานที่เคยท าไว้แล้วพี่น้องประชาชนชอบ บังเกิดผลดี เป็นประโยชน์กับประชาชน พอเปลี่ยนผู้ว่าราชการจังหวัด เปลี่ยนรองผู้ว่าราชการจังหวัด เปลี่ยนนายอ าเภอ เปลี่ยนปลัดจังหวัด เปลี่ยนปลัดอ าเภอ ผู้รับผิดชอบประจ าต าบล งานการที่เคยท าไว้บางทีท่านใหม่ให้ ความส าคัญน้อย ไม่รุกรบ ไม่ท าเหมือนท่านนายอ าเภอคนเก่า งานที่ดีที่ก าลังด าเนินการไปจนใกล้จะส าเร็จ ต้องการเวลาและความต่อเนื่องในการด าเนินการอีกสักพักใหญ่ มันก็กลายเป็นต้องเลิกท าไป พี่น้องประชาชนก็ขาดโครงการ ที่พูดมาคือสาเหตุหนึ่งที่ซึ่งเราจ าเป็นต้อง Cast จ าเป็นต้องมีโครงการนี้ 67

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 2 เกิดขึ้นมา เพื่อที่จะให้ท่านนายอ าเภอทุกอ าเภอได้น าเอาวิธีการ คือการหา Partnership ซึ่งตรงกับ SDGs เป้าหมาย ข้อที่ 17 ว่างานการใดๆ ให้เรามีคนช่วยกันท า ดีกว่าท าคนเดียว ดังนั้นเป้าหมายที่ส าคัญ ที่ต้องให้ ท่านนายอ าเภอ พาคณะมาอบรม เป้าหมายแรกก็คือว่า อยากให้ท่านนายอ าเภอให้ความส าคัญกับการมี Partnership หร ือให้ความส าคัญกับการท างานแบบบูรณาการ ประเภท 1 ตามชื่ออ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน คือการมีทีมงาน มีคนที่มีอุดมการณ์เดียวกับท่านนายอ าเภอ คือ อุดมการณ์ของผู้ที่อยากช่วยเหลือพี่น้องประชาชน อยากช่วยเหลือประเทศชาติ อยากช่วยเหลือส่วนรวม อยากช่วยเหลือโลกใบนี้ของเราให้ Change for good ให้ดีขึ้นกว่าที่เป็นอยู่ พอพูดถึงเร ื่อง ทีม ผมอยากให้ ท่านนายอ าเภอให้ความส าคัญกับทีม 2 ประเภท บูรณาการมี 2 ประเภท ประเภทที่ ๑ คือ ทีม ทีมแยกอีก 2 กลุ่ม กลุ่มที่ ๑ คือทีมงานของท่านนายอ าเภอที่เป็นราชการ หร ือเป็นทางการตามกฎหมาย ท่านนายอ าเภอจะ มีกรมการอ าเภอ จะเป็นทีมที่ส าคัญที่เป็นทางการระดับอ าเภอ ส่วนทีมที่เป็นทางการระดับต าบล ของท่าน นายอ าเภอ คือ ทีมข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล อันประกอบไปด้วย ปลัดอ าเภอผู้รับผิดชอบประจ า ต าบล พัฒนากรผู้รับผิดชอบประจ าต าบล สาธารณสุข เกษตร และภาคการศึกษาที่จะต้องรับผิดชอบประจ า ต าบล ท่านนายอ าเภอทุกอ าเภอต้องมอบหมายให้ปลัดอ าเภอ เป็นหัวหน้าทีม ทีมนี้เป็นทีมที่ส าคัญที่ท่าน นายอ าเภอจ าเป็นต้องกระตุ้นทีมให้เข้มแข็งและดึงเอาความปรารถนา (Passion) ของทีมที่เป็นทางการนั้น ให้ร าลึกนึกถึงอุดมการณ์ของการเป็นข้าราชการที่ดีในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ที่มีเป้าหมาย มีศูนย์กลางอยู่ที่พี่น้องประชาชน อยู่ที่การบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน ท่านนายอ าเภอ จ าเป็นต้องเสียสละเวลาในการพูดคุยกับทีมงานทั้งระดับต าบล ทีมงานระดับอ าเภออย่างสม่าเสมอ เพื่อเป็น การพูดคุยพบปะกันแบบกึ่งทางการ หร ือแบบทางการ การประชุมก็เป็นอีกหนึ่งโอกาสในการพบปะพูดคุยกัน อย่างพร้อมเพร ียงอีกรูปแบบหนึ่ง แม้ว่าจะค่อนข้างเป็นทางการแต่สามารถให้เป็นเวทีการพูดคุยแบบพี่แบบ น้องได้ เพียงแต่ว่าให้ท่านนายอ าเภอเป็นผู้น าในการพูดคุย เพราะว่าถ้าท่านนายอ าเภอไม่น า ไม่รเิรม่ิ ไม่ขอ ไม่สั่ง ให้มีการประชุม มีการพบปะพูดคุยกัน ก็ไม่มีใครกล้า นายอ าเภอจ าเป็นต้องเป็นผู้น า ฯพณฯ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ เคยบอกว่า “นายอ าเภอที่ดี เป็นนายกรัฐมนตร ีได้” เป็นสัญลักษณ์ หร ือ เป็นเคร ื่องยืนยันว่า 68

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 3 นายอ าเภอมีหน้าที่จ าเป็นต้องเป็นผู้น า เพราะจากกฎหมายพระราชบัญญัติบร ิหาราชการแผ่นดินจะมอบให้ นายอ าเภอเป็นหัวหน้าของอ าเภอแล้ว ความรู้สึก การยอมรับตั้งแต่นายกรัฐมนตร ีจนถึงต าแหน่งสูงสุด รัฐบุรุษ ประธานองคมนตร ีเก่า ท่านพลเอกเปรม ท่านพูดไว้ชัดเจน ว่านายอ าเภอเป็นผู้น า ดังนั้นสิ่งที่ จ าเป็นต้องมี และต้องมีประสิทธิภาพนั้น หมายความว่าท่านนายอ าเภอต้องอาศัยเวทีการประชุมประจ าเดือน ของก านัน ผู้ใหญ่บ้าน เวทีการประชุมของกรมการอ าเภอเป็นเวทีที่ใช้สั่งการ ต้องไม่ใช้เวทีการประชุมเป็นเวที สั่งการแต่ให้เป็นเวทีแห่งการพูดคุยหาร ือแลกเปลี่ยน และสร้างความรัก ความสามัคคี กระบวนงานที่ 1 คือ พบปะพูดคุยกันเป็นประจ าเสมอ กระบวนงานที่ 2 ให้ทุกฝ่ายที่เป็นทีมที่เป็นทางการของ ท่านนายอ าเภอนั้น ได้มีโอกาสในการที่จะร่วมคิดในการที่จะน าเอาปัญหา น าเอาแนวทาง น าเอาสิ่งต่าง ๆ ที่ เป็นข้อเท็จจร ิงตามภูมิสังคมของแต่ละพื้นที่ขึ้นมาช่วยกัน พูดคุยแลกเปลี่ยนและช่วยกันคิด เพื่อที่จะหา แนวทาง เป็นขั้นตอนที่ต่อมาจากการพบปะพูดคุยกันอยู่เสมอ เมื่อร่วมกันคิดแล้ว ต่อมาต้องช่วยกันร่วมท า ค าว่าบูรณาการนั้น มีนัยยะถึงเนื้องาน ของทุกกระทรวง ทุกปัญหาในพื้นที่ นายอ าเภอต้องรับเป็นธุระในการ ขับเคลื่อน การร่วมคิดร่วมท าต้องครอบคลุมวิถีชีวิต ครอบคลุมชีวิตความเป็นอยู่ในทุกมิติ ทั้งเร ื่องการศึกษา การรักษาความสงบเร ียบร้อย เร ื่องเศรษฐกิจ เร่อืงปัญหาสิ่งแวดล้อม เร่อืงสังคมสงเคราะห์ การช่วยเหลือผู้เดือดร้อน เร ื่องชีวิตความเป็นอยู่ของผู้ยากไร้และทุกเร ื่องที่เกี่ยวพันกับวิถีชีวิตของพี่น้อง ประชาชน พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร บอกให้ ครอบคลุมทั้งเร ื่องการอ านวยความมั่นคง ปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน การพัฒนาอาชีพและฐานะความ เป็นอยู่ การพัฒนาจิตใจให้อยู่ร่วมกันด้วยความสุขและความสามัคคีปรองดอง และการให้การศึกษาเพื่อสร้าง อนาคตที่แจ่มใส ส่วนทางคุณกีต้า ซับบระวาล เป็นเหมือนตัวแทนขององค์การสหประชาชาติ (UN) โลก ที่มา ประจ าประเทศไทย บอกให้ร่วมคิดร่วมท าเพื่อน าไปสู่เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หร ือ Sustainable Development Goals ทั้ง 17 ข้อ ข้อที่ 17 ผมถือว่าส าคัญสุดคือ Partnership ส่วนในแง่ของการลดความ อดอยากหิวโหย ขจัดความยากจน ท าให้คนมีสุขภาพที่ดีรู้หนังสือ ไม่กดขี่ทางเพศ มีที่อยู่ที่มั่นคงปลอดภัย เมืองน่าอยู่สิ่งแวดล้อมดีและอื่น ๆ ทั้ง 17 ข้อ เป็นส่วนขยายของหน้าที่ของกระทรวงมหาดไทย ที่พระบาทสมเด็จเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 ทรงพระราชทานไว้ให้เราเพราะฉะนั้นการร่วมคิดร่วมท าต้องบูรณาการ ฟังก์ชันของทุกกระทรวง บวกกับความต้องการของพี่น้องประชาชน ซึ่งฟังก์ชันของทุกกระทรวงเราไม่ต้องไป หาที่ไหน เรารู้อยู่แล้วมันเป็นทางการ แต่การที่ต้องบวกกับความต้องการของพี่น้องประชาชนนั้น จ าเป็นที่ ท่านนายอ าเภอจะต้องมีทีมระดับต าบลที่เข้มแข็ง ที่จะไปหยิบเอาความต้องการของพี่น้องประชาชนมาบอก กล่าว แต่ถ้า Quick Win ไม่ต้องรอข้อมูลจากใคร ท่านนายอ าเภอสามารถส ารวจ ตรวจสอบได้จากฐานข้อมูล Thai QM (Thai QM = THAI QUARANTINE MONITOR ) ความต้องการของพี่น้องประชาชนที่เป็นขั้นของ ความเดือดร้อนมีอยู่ใน Thai QM ในระบบจะเป็นความต้องการของครัวเร ือน แต่ยังมีความต้องการของ มวลชน หร ือพี่น้องประชาชนที่อยู่ในหมู่บ้าน ที่มีอยู่ในต าบล ต้องค้นหามาและวางแผนขับเคลื่อน พบปะ พูดคุยกันอย่างสม่าเสมอ ร่วมคิดร่วมท า โดยยึดหลักการ 7 ภาคีเคร ือข่ายอันประกอบไปด้วย ภาคราชการ ผู้น าภาคศาสนา ภาควิชาการ ภาคธุรกิจเอกชน ภาคประชาสังคม ภาคประชาชน และภาคสื่อสารมวลชน ทีมเหล่านี้ คือค าตอบว่าเราต้องการ CAST ดังนั้นเราจึงต้องให้ท่านนายอ าเภอพาทีม 7 ภาคีเคร ือข่าย มาใช้ ชีวิตร่วมกัน 5 วัน 4 คืน ที่ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนทุกแห่ง เพื่อหวังว่าจะเป็นจุดเรม่ิต้นของเราที่จะมี โอกาสในการละลายพฤติกรรม มีโอกาสเสร ิมสร้างแรงปรารถนาอย่างแรงกล้า (Passion) ร่วมกัน เพื่อให้ พวกเราทุกคนได้มีโอกาสในการเร ียนรู้จากท่านอาจารย์ที่เสียสละเวลามาถ่ายทอด มาล าบากล าบน อดนอน ฝึกปฏิบัติในการน้อมน าหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและทฤษฎีใหม่มาประยุกต์สู่ โคกหนองนา หร ือ เร ื่องอื่น ๆ ที่วิทยากรของ ศพช. ได้ก าหนดให้เราร่วมกันท างานเป็นทีม ถ้า 7 ภาคีเคร ือข่ายที่อยู่ในที่ประชุมใน 69

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 4 ขณะนี้คิดว่าครบถ้วนสมบูรณ์ ถือว่า ท่านนายอ าเภอท่านท าการบ้านมาดี สามารถเลือกสรรมาได้ครบ 7 ภาคี เคร ือข่าย แต่ ถ้าไม่ครบอย่าตกใจ สามารถกลับไปเพิ่มสมาชิกทีมบ าบัด ทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ได้ไม่จ ากัดจ านวนว่าต้องมีแค่ 10 คน แต่สาเหตุที่ให้มาได้แค่อ าเภอละ 10 คน เพราะเรามีงบประมาณอยู่เท่านี้ จร ิงๆอยากให้เห็นภาพอ าเภอละ 100 คนก็ยังน้อยไป ถ้าท่านนายอ าเภอสามารถบร ิหารจัดการและก็ค้นหาคนที่มีความปรารถนาอย่างแรงกล้า (Passion) มีความรู้(knowledge) มีทัศนคติ(Attitude) มีความสามารถ (Ability) มารวมทีมได้เพราะว่า ถ้าท่านนายอ าเภอสามารถหาคนที่มี Passion หมายถึงมีอุดมการณ์ที่อยากจะท าประโยชน์ให้ส่วนรวม แต่ละ คนมีความรู้มีความสามารถไม่เท่าเทียมกันแต่ทุกคนมีทัศนคติ(Attitude) ที่ดีมีแรงปรารถนาที่อยาก Change for good อยากช่วยเหลือส่วนรวม ความส าเร็จของงาน ของเป้าหมายที่เราตั้งใจไว้ เกิดขึ้นได้แน่นอน เหมือนดังสุภาษิตที่บอกว่าคน เดียวหัวหาย 2 คนเพื่อนตาย 3 คนยิ่งสบาย ถ้า เป็น 100 คน ยิ่งเข้มแข็งเหมือนแขนงไม้ไผ่ที่มา รวมกันเป็นมัดย่อมมีความแข็งแกร่ง หักยากหัก ไม่ได้ฟันไม่เข้า เพราะฉะนั้นการที่เราร่วมพบปะ พูดคุย ร่วมคิด ร่วมท า จะเกิดความส าเร็จที่ท าให้ พี่น้องประชาชนร่วมได้รับประโยชน์ 4 ขั้นตอนของการมีPartnership ที่ยั่งยืนก็จะเกิดขึ้น ท่านพบปะพูดคุย กันทุกเดือน บางทีก็ทุกสัปดาห์แล้วแต่กลุ่มที่เป็น Partnership ของท่านนายอ าเภอ อย่างน้อยที่สุดทุก เดือน เราไม่พูดคุยแบบสั่งการหร ือแบบใช้อ านาจแต่เราคุยแบบเพื่อน แบบคนที่มี passion เดียวกัน มี Attitude เดียวกัน ในการที่จะไป Change for good ให้เกิดขึ้นในสังคม บรรยากาศการพูดคุยที่ดีย่อม น าไปสู่ความกระตือร ือร้นในการที่จะมาพูดคุย พบปะกันอย่างสม่าเสมอต่อไป ซึ่งในท้ายที่สุดเท่ากับเรามีเวที การพูดคุยที่ยั่งยืน ซึ่งความยั่งยืนมีความส าคัญซ่อนอยู่ในทุกมิติของชีวิตประจ าวัน ชีวิตการท างานเพื่อส่วน ร่วมต้องอาศัย Passion Attitude ที่สูงส่ง กระบวนการกลุ่มที่ร่วมคิด ร่วมท า ร่วมพูดคุย และก่อให้เกิด ประโยชน์ต่อทุกคนในต าบล หมู่บ้าน จะเป็นตัวผลักดันท าให้เกิดความยั่งยืนได้ แบบบูรณาการ ทีมมี 2 ประเภท ที่พูดมาทั้งหมดคือทีมอ าเภอ แต่ทีมอ าเภออย่างเดียวยังอยู่ห่างไกลจากพี่น้องประชาชน ดังนั้นทีมที่ เป็นทางการของท่านนายอ าเภอในระดับต าบล มีทีมข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล ซึ่งท่านนายอ าเภอ ต้องท าให้เข้มแข็ง และให้ทีมข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบลไปสร้างทีมที่เป็นทางการในต าบล คือทีมของ ผู้ใหญ่บ้านและผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านรวมทั้งคณะกรรมการหมู่บ้านและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้เกิดความ เข้มแข็ง ที่หมู่บ้านผู้ใหญ่บ้านใหญ่สุดเพราะเรายังไม่มีนายกหมู่บ้าน ผู้ใหญ่บ้านต้องเป็นหัวหน้า ผู้ช่วย ผู้ใหญ่บ้านเป็นผู้ช่วยเหลือ คณะกรรมการหมู่บ้าน รวมทั้งสมาชิกองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และอื่น ๆ ที่เป็นทางการอยู่ในพื้นที่เป็นคณะผู้ช่วยเหลือหร ือเป็น Partnership ส่วนทีมที่ไม่เป็นทางการของท่าน นายอ าเภอมี 7 ภาคีเคร ือข่ายที่มาใช้ชีวิตร่วมกัน 10 ชีวิตรวมทั้งท่านนายอ าเภอในขณะนี้ที่หมู่บ้าน 70

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 5 ก็ต้องจ าลองลักษณะของการมีทีมจิตอาสาเหมือนกับท่านนายอ าเภอมีที่มาจากภาคีเคร ือข่ายต่าง ๆ ที่อยู่ใน พื้นที่หมู่บ้านนั้น ๆ องค์ประกอบที่ขาดไม่ได้ ที่เหมือนกับเป็นวิชาบังคับ คือทีมที่ไม่เป็นทางการนั้นต้องเป็น ตัวแทนของพี่น้องประชาชน ซึ่งมาจากตัวแทนของแต่ละครอบครัว แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องทุกครอบครัว มาเป็นสมาชิกของทีมจิตอาสา ท่านนายอ าเภอต้องพิจารณาให้ปลัดอ าเภอผู้รับผิดชอบประจ าต าบล ข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล หาร ือกับผู้ใหญ่บ้านในการวางระบบที่มีในสังคมไทย ในหมู่บ้านมา เนิ่นนาน ที่เป็นระบบการดูแลช่วยเหลือกันนั้นสังคมไทยเราในหมู่บ้าน เรามีแบ่งออกเป็นคุ้ม เป็นป๊อก เป็นหย่อมบ้าน ในหมู่บ้านอยู่แล้ว หมายถึงบ้านเร ือนที่อยู่ในระแวกเดียวกัน อยู่ใกล้เคียงกัน เราต้องร ื้อฟื้ น ระบบนี้ขึ้นมา เพื่อให้ได้ท างานพัฒนาคุณภาพชีวิตดูแลรักษาศิลปวัฒนธรรม ช่วยกันสอดส่องดูแลคน ในครัวเร ือน ให้มีความมั่นคงปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน ลูกหลานไม่ยุ่งเกี่ยวกับยาเสพติด ช่วยกันพัฒนา ช่วยเหลือดูแลกัน และเอาตัวแทนของแต่ละคุ้มบ้าน มาเป็นสมาชิกของทีมจิตอาสา หร ือทีมบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืนของหมู่บ้าน อย่างน้อยต้องมี และนอกจากนั้นก็ไปคัดเลือกเอา ทีมก็จะ เกิดขึ้น ส่วนที่ต าบลเรามีนายกองค์การบร ิหารส่วนต าบล มีก านัน ก็หาร ือกันว่าใครจะเป็นผู้น า หร ือเป็นผู้น า ร่วมกัน พระสงฆ์ เจ้าคณะต าบล วัดต่าง ๆ อย่างน้อยต าบลละ 1 วัด รวมถึงศาสนาอื่น ๆ โต๊ะอิหม่าม บาทหลวง ด้วย การพูดถึงศาสนาขอให้นิยามถึงทุก ๆ ศาสนาโดยไม่แบ่งแยก ทีมเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้ ทีม ข้าราชการผู้รับผิดชอบต าบลต้องเข้มแข็ง เพราะเป็นเหมือนกับลูกน้องหร ือผู้ใต้บังคับบัญชาของนายอ าเภอ ซึ่งมีหน้าที่เป็นตัวแทนของนายอ าเภอ ผู้ว่าราชการจังหวัดแต่ละจังหวัดมีนายอ าเภอท าหน้าที่แทน นายอ าเภอ มีปลัดอ าเภอและข้าราชการประจ าต าบลท าหน้าที่แทน กลไกเหล่านี้ต้องขับเคลื่อนให้ถึงระดับหมู่บ้าน เพื่อ พวกเราจะได้ใช้24 ชั่วโมงที่มีเท่ากัน ท าสิ่งที่ดีให้เกิดขึ้นทั้ง 7,255 ต าบล 8 หมื่นกว่าหมู่บ้านให้ส าเร็จ ให้จงได้ ขั้นตอนกระบวนงานที่ต้องท าให้เกิดขึ้นในทั้ง 4 ขั้นตอนนั้น ตัวแทนของท่านนายอ าเภอต้องไปท า ให้เกิดขึ้นในทุกระดับ คือตั้งแต่ระดับต าบล ถึงระดับหมู่บ้าน ระดับคุ้ม หร ือหย่อม หร ือป๊อก เพื่อที่จะท าให้ สิ่งที่เราเร ียกว่าความยั่งยืน ในการร่วมพูดคุย ร่วมคิด ร่วมท า ร่วมรับประโยชน์มันเป็นประดุจอินฟินิตี้ คือไม่มีที่สิ้นสุด จนกว่าโลกนี้จะไม่มีผู้คนเหลืออยู่ แต่ถ้าเรามีเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้ง 17 ข้อ ขององค์การสหประชาชาติ(UN) แล้ว คงไม่มีวันที่คนในโลกนี้จะสูญพันธ์ไปเพราะเราจะช่วยกันท าให้ สิ่งแวดล้อม ศีลธรรม ชีวิตความเป็นอยู่ ทุกสิ่งทุกอย่างที่เกี่ยวพันเกี่ยวโยงกับการมีคุณภาพชวีติที่ดีเกิดขึ้นได้ อย่างยั่งยืน ทั้งหมดนี้คือเหตุผลว่าท าไมต้อง CAST ? ท าไมต้องมีการฝึกอบรมหลักสูตรนี้เกิดขึ้นมา ผมได้เล่า ให้คุณกีต้าร์และทีมงานขององค์การสหประชาชาติ(UN) ประจ าประเทศไทยฟังว่า ชีวิตการเป็นปลัดกระทรวง มหาดไทยมันมีเทอมบางคนก็ อยู่ครบเทอมบางคนก็ไม่อยู่ครบเทอมของผมถ้าอยู่ครบเทอม 1 ตุลาคม 2567 คือวันที่ผมเกษียณอายุราชการ ท่านนายอ าเภอหลายคน อาจจะเกษียณปีนี้ บางคนเกษียณ ปีหน้า บางคนอีกสิบกว่าปี ไม่เท่าเทียมกัน แต่จุดอ่อนของระบบราชการไม่ได้ให้ท่านนายอ าเภออยู่ที่อ าเภอ จนเกษียณอายุราชการ และมีข้อมูลในหลายอ าเภอที่ไม่ได้มาฝึกอบรมเพราะ ปัญหาสุขภาพ เป็นเคร ื่องบ่งชี้ว่า เราหลายคนคงไม่ได้อยู่ถึงเกษียณอายุราชการก็เป็นไปได้ รวมทั้งผมเองด้วย พระพุทธเจ้าท่านสอนได้ว่า พญามัจจุราช หร ือความตาย ไม่เลือกฐานะ ชนชั้น วรรณะ ต าแหน่ง ไม่เลือกวันเวลา วัยชรา ผู้ใหญ่ หร ือเด็ก ทุกคนมีโอกาสหมดลมหายใจไปจากโลกนี้ได้ทุกคน ดั้งนั้นเป้าหมายของ องค์การสหประชาชาติ(UN) ข้อที่ 17 จึงเป็นสิ่งที่ผมให้ความส าคัญ และพยายามส่งทอดสิ่งที่เห็นว่าส าคัญนั้นไปยัง ผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการ นายอ าเภอซึ่งทุกคนส าคัญส าหรับกระทรวงมหาดไทย ผมไม่สามารถ ส่งต่อไปยังพาณิชย์จังหวัด ไม่สามารถส่งต่อไปที่เกษตรจังหวัด สาธารณสุขจังหวัด แต่ถ้าผมสามารถส่งผ่าน ความปรารถนาอย่างแรงกล้า (Passion) ส่งผ่านแนวคิด ส่งผ่านการพูดคุยที่พยายามพูดคุยมาทุกรุ่น จนถึง รุ่นที่ 6 น่าจะเป็นหลักเดียวที่ปลัดกระทรวงมหาดไทย ที่ชื่อสุทธิพงษ์ จุลเจร ิญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย 71

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 6 คนที่ 41 ขอเป็นประธานในทุกรุ่น เจอช่วงที่ไม่ว่างก็ขอพูดช่วงอื่นเพราะหวังว่า ผมจะมีตัวแทนไปคุยกับท่าน หัวหน้าส่วนราชการ ทั้งระดับจังหวัด ระดับอ าเภอ ไปคุยกับกรมการจังหวัด กรมการอ าเภอให้เขาตระหนัก และให้ความส าคัญของ Partnership และเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนเพื่อที่จะได้ช่วยกัน Change for good ให้เกิดขึ้นกับพี่น้องประชาชน การบูรณาการเร ื่องงาน องค์การสหประชาชาติ(UN) เห็นด้วยกับการขับเคลื่อน งานที่ให้บรรลุเป้าหมาย SDGs 17 ข้อ และแนะน าวิธีการตั้งชื่อให้เป็นสากลขึ้น เพราะอยากเอาไปกระจายให้ ทั่วโลก ให้ประเทศที่ก าลังพัฒนาได้ถอดบทเร ียน และน ารูปแบบการพัฒนาคุณภาพชีวิตที่ยั่งยืนไปใช้โดย แนะน าให้เป็นเปลี่ยนชื่อทีม SDGs อ าเภอ SDGsต าบล SDGsหมู่บ้าน เพื่อให้ง่ายต่อการสื่อสารให้เข้าใจ ผมรับไว้และต้องขออนุญาตหาร ือกับทีมงานก่อน ผมเล่าให้ฟังเพื่อจะบอกว่าสิ่งที่พวกเราท ากันอยู่ในระดับ นานาชาติยอมรับ ว่า Partnership มีความส าคัญ แล้วถ้าทีมบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุขทุกระดับ ทั้ง อ าเภอ ต าบล หมู่บ้าน ท างานอย่างจร ิงจัง คุณภาพชีวิตที่ดีอย่างยั่งยืนเกิดขึ้นได้ และขยายผลได้ การพูดคุยในพิธีเปิด โครงการอ าเภอน าร่องบ ารัดทุกข์ บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ทั้ง 6 รุ่นนี้ ถ้าใครได้ฟังทั้ง 6 รุ่น กรอบ แก่นแท้ของการพูดคุยเหมือนกัน แต่รายละเอียดเนื้อหาการน าเสนอไม่ซ้ากัน ซ้าแต่หลักการ วิธีการ เป้าหมาย แต่รายละเอียดปลีกย่อยของการพูดคุยไม่เคยเหมือนกัน สาเหตุเพราะผมอยากพูดคุยกับพวกเรา จากหัวใจของผม ไม่ได้อยากพูดคุยจากกระดาษที่ทีมฝ่ายเลขาฯ หร ือฝ่ายวิชาการเขาเตร ียมไว้ให้เพราะผม เองมั่นใจว่าพวกเราทุกคนเป็นคนที่มีความปรารถนาอย่างแรงกล้า (Passion) มีทัศนคติที่ดี(Attitude) และการที่พวกเราทุกคนได้มาอยู่ร่วมกันที่ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน ทั้งที่เป็นข้าราชการ เป็นพระสงฆ์ ผู้น าองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ผู้น าท้องที่ หร ือเป็นภาคประชาสังคม ภาคประชาชน ภาควิชาการก็ดีที่มาอยู่ มาร่วมกันเป็นทีมของท่านนายอ าเภอนั้น ก็มีอุดมการณ์ มี Passion อยากช่วยเหลือ อยากจะท าสิ่งที่ดี ให้เกิดขึ้น สิ่งที่พวกเราทุกคนอยากและสิ่งที่พวกเราทุกคนท านั้น พวกเราได้แสดงตนเป็นพสกนิกรที่ดีของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เพราะเป้าหมายในการครองราชสมบัติของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ นั้น อยู่ที่ประโยชน์แห่งอาณาราษฎรด้วยการ สืบสาน รักษา และต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม เป้าหมาย อยู่ที่ประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎร แนวทางวิธีการ สืบสาน รักษา ต่อยอด และครองแผ่นดินโดยธรรม นอกจากนี้พระราชปณิธานของพระองค์ท่านที่ทรงพระราชทานให้แก่ข้าราชการ เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2563 ที่แสดงถึงพระราชปณิธานที่แน่วแน่ตามที่ทรงมีพระราชทานพระปฐมบรมราชโองการไว้ให้กับพวกเราก็คือ “ประเทศชาติมั่นคงประชาชนมีความสุข” นี่คือเป้าหมายหร ือ Outcome ที่อยากให้เกิดขึ้นด้วยวิธีการแก้ไข ในสิ่งผิด สืบสานในพระราชปณิธานภายใต้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ถ้ามีพสกนิกรที่ดีมีความจงรักภักดีมีข้าราชการที่ดีในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ อย่างที่มีอยู่ ในห้องประชุมของศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน มีอยู่ที่อ าเภอ อยู่ที่ต าบล อยู่ที่หมู่บ้าน และที่จะเพิ่มเติม ภายหลังจากที่ท่านนายอ าเภอและทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน กลับไปลงมือ ท างานในพื้นที่หลังจากการฝึกอบรม ผมมั่นใจว่าพระราชปณิธานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ เกิดขึ้น ได้และมั่นใจว่าสิ่งที่เกิดขึ้นได้นั้นตอบโจทย์ของ Sustainable Development Goals ทั้ง 17 ข้อ ของ องค์การสหประชาชาติ(UN) ความมั่นใจทั้งหลายอยู่ที่พวกเรา ว่าจะท าให้ความมั่นใจนั้นเป็นจร ิงได้มากน้อย ขนาดไหน ผมขออนุญาตกล่าวขอบพระคุณ พระเดชพระคุณทุกรูป กราบขอบคุณท่านที่ปร ึกษา ขอบคุณท่าน วิทยากร ขอบคุณท่านผู้มีส่วนเกี่ยวข้องกับการจัดฝึกอบรมตามโครงการฯ นี้โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ท่านอธิบดีกรมการปกครองที่ทุ่มเทงบประมาณ ทุ่มเทพละก าลังในการให้นายอ าเภอทั้ง 878 อ าเภอ ใน 76 จังหวัด พาทีมบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ของอ าเภอมาฝึกอบรม ขอบคุณท่านอธิบดี กรมการพัฒนาชุมชน ที่กรุณาอ านวยความสะดวก ให้พี่น้องศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนคอยดูแลต้อนรับ 72

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 7 และช่วยให้การฝึกอบรมส าเร็จตามเป้าหมายของการจัดฝึกอบรมในครั้งนี้อย่างเข้มแข็ง และเหนื่อยยาก ขอเป็นก าลังใจให้ทุกท่านใช้ชีวิตอยู่ร่วมกันที่ 11 ศพช. และขอให้ประสบความส าเร็จในการที่จะตักตวง วิชาการ ประสบการณ์ที่ดีๆ จากท่านคณาจารย์ทั้งหลายที่เราได้คัดสรรมาช่วยในการฝึกอบรมในครั้งนี้ อย่างเต็มสติก าลัง ขอให้ทุกคนมีความสุขความเจร ิญและมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง แคล้วคลาดปลอดภัย มีหัวใจที่กล้าแกรง่เพิ่มมากขึ้นกับความรักที่มาจากอ าเภอเดียวกัน และต่างอ าเภอ 73

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 8 74

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 9 75

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 6 ระหว่างวันที่ 20 – 24 กุมภาพันธ์ 2566 บันทึกโดย สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 10 76

โครงการอําเภอบําบัดทุกข์บํารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน พ.ศ. ๒๕๖๖ สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงมหาดไทย 77

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 1 ท าไมต้อง “ CAST ” นายสุทธิพงษ์ จุลเจร ิญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย รุ่นของพวกเรานี้ คือ รุ่นบู้บี้ ตามภาษาคนเล่นกอล์ฟ จะเร ียกรองบ๊วยว่า บู้บี้ เหลืออีกแค่รุ่นเดียวจะ ครบ 878 อ าเภอ ที่จะมาซักซ้อมปูพื้นฐานร่วมกัน ในการที่พวกเราทุกคนจะกลับไปท างาน บ าบัดทุกข์ บ ารุง สุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน ที่จังหวัดของเรา โครงการนี้ชื่อยาวมาก โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน (Change Agents for Strategic Transformation for Sustainable Development Goals : CAST for SDGs) ถ้าสรุปแบบไทยๆ จากที่พวกเราช่วยกันระดมสมองแล้ว คือ เราอยากเห็น ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอ าเภอ ท าหน้าที่ของข้าราชการที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ใน ฐานะผู้น าของทุกภาคส่วนในพื้นที่ โดยมีผู้ว่าราชการจังหวัดและนายอ าเภอเป็นรัฐมนตร ีในพื้นที่ ซึ่งเป็นการ ตอกย้าให้ผู้บร ิหารและผู้เข้าร่วมอบรม เข้าใจตรงกันว่า ในระดับพื้นที่ผู้ว่าราชการจังหวัดจะต้องเป็นผู้น าสูงสุด ในพื้นที่ในการขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง พัฒนาพื้นที่จังหวัดของท่าน และ ที่ 878 อ าเภอ ท่านนายอ าเภอต้องเป็นนายกรัฐมนตร ีในพื้นที่ เป็นผู้น าสูงสุด มีภารกิจหน้าที่การงาน ในการบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข ในพื้นที่ และบูรณาการทุกภาคส่วน ราชการทุกกระทรวง ไม่ว่าจะเป็นท้องถิ่น ประชาสังคม ภาคธุรกิจเอกชน ภาคศาสนา ทุกงานต้องบูรณาการ ซึ่งถ้าท าแบบแยกส่วน ปล่อยให้มีการขับเคลื่อนแบบไม่บูรณาการ ท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านนายอ าเภอ คงจะไม่มีเวลาแน่ จึงเป็นที่มาว่า เราอยากให้ท่านผู้น า มีไฟที่จะเป็น จิตอาสา ปลุกไฟในหัวใจ ที่จะท าทุกงานเพราะทุกงานมีผลกระทบต่อพี่น้องประชาชน และบูรณาการเร ื่องที่ ส าคัญคือ บูรณาการก าลังคนในพื้นที่ คือทีมงานในพื้นที่ เพราะในโลกนี้ไม่มีอะไรส าเร็จได้ ถ้าขาดคน ขาดทีมงาน คนจึงส าคัญที่สุด หลักสูตรนี้คาดหวังว่า การอบรม 5 วัน 4 คืน ได้มาอยู่ร่วมกัน ที่มีนายอ าเภอ และทีมจิตอาสาอีก 9 ท่านเป็นทีมอ าเภอทั้ง 10 ท่านนี้จะหล่อหลอมจติ ใจ และรบัเอาสิ่งที่ดีโดยเฉพาะเรอ่ืง ของอุดมการณ์ของการเป็นข้าราชการที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว การเป็นพสกนิกรที่ดีของ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่มีความมุ่งมั่นที่จะท าหน้าที่ช่วยเหลือผู้อื่นให้มีความสุขเพิ่มมากขึ้น มีความทุกข์ลดน้อยลง คนเป็นปัจจัยที่ส าคัญที่สุด ผมและผู้บร ิหารทั่วโลกเชื่อมั่นแบบนี้ ตัวอย่าง เช่น ท่านดร.อินาโมร ิ ผู้ก่อตั้งบร ิษัทเคียวเซร่า (Kyocera) ท่านเน้นเร ื่องคนเป็นหลักตอนแก้ปัญหา Japan Airlines ท่านสามารถแก้ปัญหาด้วยการให้ความส าคัญกับผู้คน ปลุกเร้า สร้างผู้คน เลือกคนที่มีทัศนคติที่ดี มีความรู้ความสามารถมาเป็นผู้ให้บร ิการ และฟื้ นฟูปลุกเลือดแห่งความรักองค์กรขึ้นมา เปลี่ยนเป็นพลัง ในการให้บร ิการผู้โดยสาร โดย ดร.อินาโมร ิ ไปโค้งค านับขอบคุณผู้โดยสารที่ลงจากเคร ื่องบิน หลังจากนั้น ผู้บร ิหาร และพนักงานทุกคนก็ท าตาม โดยให้ความส าคัญกับลูกค้า ลูกค้าก็ประทับใจ บอกปากต่อปาก 78

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 2 จนท าให้สายการบินมีลูกค้าเพิ่มขึ้น อย่างมีนัยยะส าคัญ และปรับปรุง ค่าใช้จ่ายภายใน จนท าให้ภายในเวลา 1 ปี จากบร ิษัทที่ล้มละลาย กลับมาอยู่ใน ตลาดหลั กทรัพย์และท าก าไรไ ด้ หลังจากนั้น ดร.อินาโมร ิ ก็ลาออก ก ลั บไ ปดู แล กิ จก ารส่ ว นตั ว โ ดย ตลอดเวลาที่บร ิหารงานที่สายการบิน ท่านไม่รับเงินเดือน เป็นตัวอย่างของ ปูชนียบุคคลของญี่ปุ่นท่านหนึ่ง เป็นตัวอย่างของการมีอุดมการณ์ หร ือจิตใจ ซึ่งถือว่าเป็นเร ื่องส าคัญ ฉะนั้น ในเวลา 5 วัน 4 คืน ขอให้ท่านนายอ าเภอ ปลุกไฟตนเองและทีมงานของท่าน ให้มีจิตใจที่รุกรบและ ตั้งเป้าหมายเพื่อที่จะกลับไปดูแล หมู่บ้าน ต าบล อ าเภอของท่าน เพื่อก้าวไปข้างหน้าอย่างมีความสุข ท าสิ่งดี ให้เกิดกับประเทศชาติอย่างยั่งยืน โดยเรม่ิต้นที่ตัวเรา เราต้องมีความปรารถนาอย่างแรงกล้า (Passion) ทัศนคติที่ดี(Attitude) มองโลกในแง่ดี มีความต้องการอยากช่วยเหลือสังคม เราถึงใช้ชื่อว่า ทีมจิตอาสา ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้เชิญชวนให้พวกเราทุกคนตระหนักถึงความส าคัญ ในการส่งเสร ิมให้ผู้คน มารวมตัวกันเป็นจิตอาสา ท าประโยชน์ให้แก่ส่วนรวม ให้ผู้ตกทุกข์ได้ยาก ให้แก่สังคม เราทุกคนต้องให้ ความส าคัญกับค าว่า เราท าความดีด้วยหัวใจโดยไม่หวังผลตอบแทน ว่าเราท าความดีมากพอหร ือยัง ในส่วน ของข้าราชการทุกคน โดยเฉพาะข้าราชการกระทรวงมหาดไทย และข้าราชการกระทรวงต่างๆ ที่ท างานอยู่ที่ ต่างจังหวัด หร ือส่วนกลางก็ดี ผมเชื่อมั่นว่าในวันแรกที่ทุกคนเข้ารบัราชการ ทุกคนอยากท าสิ่งที่ดีให้กับ ประเทศชาติ ให้พี่น้องประชาชน แต่ด้วยระยะทางระยะเวลาของชีวิตราชการ อาจะไฟหมด ไฟมอด ขาดอุดมการณ์ไปบ้าง ในโครงการนี้ก็หวังว่าจะท าให้พวกเรามีเวลาทบทวน พูดคุย และปฏิญาณกับตัวเอง และทีมงานว่าเราจะกลับไปท างานที่อ าเภอโดยท าหน้าที่เป็นข้าราชการที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นคนของพระราชา เป็นราชสีห์ผู้ภักดีต่อแผ่นดิน ไปช่วยกันในการเป็นหลักในการสร้างทีมที่ดีให้เกิดขึ้นเต็ม พื้นที่ทุกต าบล ทุกหมู่บ้าน ในอ าเภอของท่าน เร ื่องของทีมนั้น ดั่งสุภาษิต คนเดียวหัวหาย หลายคนเพื่อนตาย สามัคคีคือพลัง เปร ียบได้กับแขนงไม้ไผ่ มีล าเดียวก็หักง่าย ถ้ามีทีมเยอะๆ มีภาคีเคร ือข่าย พระ ครู เกษตร กศน. องค์การบร ิหารส่วนต าบล มีก านันผู้ใหญ่บ้าน มีคณะกรรมการหมู่บ้าน มีพี่น้องประชาชน เป็นปึกแผ่น ก็ หักยาก แข็งแรงกว่า จุดที่เป็นจุดอ่อนที่เราต้องยอมรับ คือ เร ื่องของการโยกย้าย นายอ าเภอย้าย เลื่อนต าแหน่ง และเกษียณบ่อย ท าให้งาน ไม่ต่อเนื่อง งานดีๆ ที่ก าลังด าเนินการ แต่ต้องใช้เวลา อาจจะหายไปกับนายอ าเภอ ปลัดกระทรวง อธิบดีกรมการปกครอง ที่ไม่เห็นความส าคัญ ยกตัวอย่างเร ื่อง การส ารวจข้อมูล ThaiQM แล้วน ามาช่วย แก้ปัญหา ถ้าเปลี่ยนผู้บร ิหาร ความเข้มข้น ที่นายอ าเภอท่านปัจจุบันท าไว้อาจจะลดลง 79

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 3 หร ือ นายอ าเภอที่จะเกษียณ ความเข้มข้นของการลงพื้นที่ เพื่อช่วยเหลือ เพื่อดูแลพี่น้องประชาชนอาจจะ ลดลง หลายคนบอกว่า พอ 6 เดือนผ่านไป นโยบายเร ื่องใหม่มาแล้ว ก็เลยท าให้ละเลยเร ื่องเก่าไปเพราะก าลัง พลไม่พอ เหล่านี้เป็นจุดอ่อน ผมและที่ปร ึกษา รวมถึงรองปลัดฯได้หาร ือกัน จนได้ข้อสรุปว่า เราต้องให้นายอ าเภอให้ความส าคัญกับการสร้างทีม ให้เกิดกระบวนการกลุ่ม ในการช่วยกันก ากับการท างาน ในพื้นที่ ที่ปร ึกษาอาจารย์โก้(ผศ.พิเชฐ โสวิทยสกุล) อาจารย์หน่า (รศ.วรวรรณ โรจนไพบูลย์) จึงได้ช่วยกันคิด หลักสูตร และอธิบดีกรมการปกครอง ได้รับท าโครงการ อ าเภอน าร่องบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการ อย่างยั่งยืน 76 จังหวัด จนได้นายอ าเภอยอดเยี่ยม คือท่านนายอ าเภอเทพา จังหวัดสงขลา นายอ าเภอวังเจ้า จังหวัดตาก สองอ าเภออยู่ภาคใต้ และภาคเหนือ แต่นายอ าเภอเป็นคนภาคอีสานทั้งคู่ ปีนี้ได้ขยายผล โครงการฯ 878 อ าเภอ เราคุยกันว่า เราจะไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง รวมถึงพี่น้องคนไทยกว่า 69 ล้านคน รวมถึงผู้รอมีสัญชาติไทยอีกเป็นล้าน ทุกคนมีคุณค่ามีศักดิ์ศรแีห่งความเป็นมนุษย์ทุกคนเป็นพี่น้องกัน ในฐานะที่เราเป็นข้าราชการในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นพระสงฆ์ในพระบรมราชานุเคราะห์ เป็นพสกนิกรของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่มีความเข้มแข็งมากกว่าคนอื่น ๆ โดยเฉพาะเร ื่องความเข้มแข็ง ของจิตใจที่อยากเสียสละเพื่อส่วนรวม ต้องให้นายอ าเภอทุกอ าเภอช่วยกันในการสร้างทีม ทีมที่มีอยู่แล้วแต่ ยังไม่เข้มแข็ง ผมไม่โทษสมาชิกในทีม แต่ฝากความหวังไว้กับนายอ าเภอ ถ้าเรามีนายอ าเภอที่ดี ที่เข้มแข็งก็ จะช่วยท าให้สมาชิกในทีมมีโอกาสในการที่จะพบปะ พูดคุยกันอย่างสม่าเสมอ จะเป็นเดือนละครั้ง เดือนละ สองครั้ง สามครั้ง ก าหนดให้ตายตัว ว่าทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืนของอ าเภอ จะมีการมาคุยกัน ทีมงานของต าบลจะมาคุยกันทุกอาทิตย์ที่สองของเดือน เป็นต้น ต้องมีการก าหนดขั้นต่า ของการพบปะกัน และอย่าให้เหมือนผมมาเปิดการฝึกอบรม และผูกขาดการพูดอยู่คนเดียว แต่ขอให้การ พบปะกันอย่างสม่าเสมอเป็นการช่วยกันพูดคุยแบบพี่แบบน้อง เป็นผู้ที่มีความตั้งใจในการที่จะ Change for good ขับเคลื่อนการบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข ประการต่อมาการพบปะกันอย่างสม่าเสมอนั้น นอกจากจะได้พบปะ พูดคุยกันแล้ว การคุยต้องเป็นการคุยที่มาจากพื้นฐานในการร่วมกันคิด ให้คิดถึงปัญหา คิดถึงความ เดือดรอ้น คิดถึงสิ่งต่าง ๆ ที่คนอยู่ร่วมกันแบบไม่มีความสุข หร ือความสุขที่อยู่นั้นไม่เกิดขึ้นยั่งยืน ความทุกข์ แบบที่เราไปขอหลวงพ่อ ว่าขอข้าว 1 กระสอบ ปลากระป๋อง 10 โหล ขอเอาไปให้บ้านนี้หน่อย หลวงพ่อใจดี ให้เรามา เราคิดว่าหมดทุกข์แล้ว ปรากฏว่าผ่านไป 1 เดือน ข้าวหมด ปลากระป๋องหมด ทุกข์ก็กลับมา การแก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าแบบเร่งด่วนก็จ าเป็น การสงเคราะห์เฉพาะหน้าก็จ าเป็น แต่แบบนี้จะแก้ไขปัญหา ความอดอยากอย่างยั่งยืนไม่ได้ เพราไม่มีใครสามารถอยู่ช่วยเหลือใครได้ตลอดชีวิต พ่อแม่เลี้ยงลูกไม่ได้ ตลอดชีวิต ดังนั้นต้องหาวิธีการให้ลูกสามารถเลี้ยงดูตัวเองได้ โดยไม่ต้องมีพ่อแม่ เช่น สอนลูกให้หุงข้าว ซักผ้า ปลูกผัก เลี้ยงไก่ เลี้ยงเป็ด ต้องส่งให้เร ียนหนังสือ ความสุขอย่างยั่งยืนจะเป็นไปตามครรลอง ครองธรรม ถ้าให้ลูกรู้จักช่วยเหลือตัวเอง ควบคู่กับการเร ียนหนังสือ ลูกของพ่อแม่ก็จะเติบใหญ่และสามารถ หาเลี้ยงตนเองได้นี่คือเร ื่องปกติ เช่นกันกับการที่เราพบปะเปิดโอกาสให้ทุกคนได้พูดคุยในเร ื่องที่เกี่ยวกับ ปัญหารายครัวเร ือน รายหมู่บ้าน ต าบล ให้หยิบยกและช่วยกันคิดเชิงระบบ ว่าต้องท าอะไรบ้าง หมู่บ้านของ เราถึงจะใช้ชีวิตอย่างมีความสุขอย่างยั่งยืน ป้ามีลุงมา ไม่มีที่อยู่อาศัย ไม่มีกิน เราต้องช่วยกันท าอย่างไรบ้าง ท้ายที่สุดก็จะมีค าตอบว่าเราจะต้องท าแบบไหน ให้เราเน้นค าว่า “ยั่งยืน” เรามาเป็นทีมบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน มาเป็นขุนพลในสนามรบทั้ง 11 ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชน ณ ขณะนี้ เป้าหมาย คือการกลับไปช่วยท าให้เกิดสิ่งที่ดีChange for good ให้กับทุกคน ให้กับชุมชน หมู่บ้าน ต าบล อ าเภอของท่าน 80

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 4 ท่านต้องคิดทั้งในระยะสั้น ระยะยาว ระยะยาวคือความยั่งยืน ซึ่งจะเกิดได้ขึ้นอยู่กับการน าทีมของ ท่านนายอ าเภอ ถ้าเราได้พบปะกันอย่างสม่าเสมอ เปิดโอกาสให้ทุกคนได้พูดอย่างเท่าเทียมกัน เป็นเวทีแห่ง การพูดคุยแลกเปลี่ยนเรยีนรูแ้ละหาข้อสรุปที่ดีเพื่อน าไปสรา้งสิ่งที่เรยีกว่า ความสุขอย่างยั่งยืนให้เกิดขึ้น และในท้ายที่สุดพี่น้องประชาชนทุกคน รวมถึงท่านนายอ าเภอก็จะได้รว่มรบัผลประโยชน์จากสิ่งที่เรารว่มกัน ท ามา นายอ าเภอก็จะได้รับประโยชน์เป็นความสุขกายสุขใจเกิดความปีติ ผู้คนจะโจษขานและพูดคุยถึง การท างานของราชสีห์ผู้ภักดีต่อแผ่นดิน เกิดความรักความผูกพันที่อ าเภอของท่าน กลับมาเมื่อไหร่ ท่านก็จะ ได้รบัรอยยิ้ม ได้รับแววตาแห่งความปีติยินดีที่เขาได้เจอท่าน พี่น้องประชาชนก็จะได้ทั้งความสุขกายสุขใจ ประเทศชาติได้รบัสิ่งที่เรยีกว่าความรกัความสามัคคีหรอืความมั่นคงของประเทศที่เกิดขึ้น เพราะฉะนั้น โครงการนี้จึงจ าเป็นที่ผมต้องขอมาพูดมาคุยกับพวกท่านด้วย แม้จะเป็นการพูดคุยที่ผมไม่ค่อยคุ้นชิน เพราะ เป็นการพูดแบบอยู่คนละที่ ไม่เห็นหน้าไม่เห็นแววตาผู้ฟัง แต่เห็นคนนั่งอยู่เยอะก็ชื่นใจ อุ่นหนาฝาคั่ง ที่ อ ธิ บ า ย ม า คื อ เ ห ตุ ผ ล ว่ า ท าไมต้อง CAST ? และจะท า อย่างไร ซึ่งตลอดมาผมจะพูดถึง ค าว่า ทีม บ่อยมาก จร ิงๆแล้ว ทีม มีอยู่แล้ว ทั้งทีมที่เป็นทางการ และทีมตามธรรมชาติแต่ปัญหา ใหญ่คือ ท่านนายอ าเภอบางท่าน อาจจะไม่ค่อยได้ให้ความส าคัญ กับการท างานของทีมมากตามที่ ควร ท าให้กระบวนการที่เป็น หลักของการท างานของชาว มหาดไทยขอใช้ค าว่าพวกเราชาวมหาดไทยแทนทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์บ ารุงสุขแบบบูรณาการอย่างยั่งยืน เป็นนิยามศัพท์ที่บอกว่าอาจจะให้ความส าคัญน้อยและวิทยาการเทคโนโลยีสารสนเทศมันจะเจร ิญก้าวหน้า โครงสร้างพื้นฐานเจร ิญก้าวหน้า มันท าให้การท างานของพวกเราชาวมหาดไทยที่องค์ปฐมเสนาบดี กระทรวงมหาดไทยได้สอนสั่งพวกเรามา มันลบเลือนไป คือท างานโดยหลักว่า “การเป็นผู้น านั้น ต้องให้รองเท้าขาดก่อน กางเกง คือ ต้องออกตรวจตราจนรองเท้า ขาด ไม่ใช่นั่งเก้าอี้จนกางเกงขาด เพราะหลัก โบราณก็มีอยู่ว่า จงคิด จงสั่ง จงตรวจ” ความหมายคือ ค าตอบอยู่ที่หมู่บ้าน ค าตอบ ไม่ได้อยู่ที่ที่ว่าการอ าเภอ แต่คนที่เป็นคนท า ให้ค าตอบอยู่ที่หมู่บ้านนั่งอยู่ที่ที่ว่าการ อ าเภอ และนั่งดูโดยไม่ค่อยไปร่วมคิดร่วม ท ากับพี่น้องประชาชนที่หมู่บ้าน ที่ในพื้นที่ 81

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 5 เพื่อให้ความรัก ความคุ้นเคย ความสนิทสนม ระหว่างพี่น้องประชาชนกับ ปลัดอ าเภอ นายอ าเภอ ข้าราชการ ที่อ าเภอ ก็มีระยะห่างไม่เข้มข้นเหมือนเมื่อ 30 ปีที่แล้ว ถ้ามีผู้ใหญ่บ้านมาอยู่ในทีมของนายอ าเภอน่าจะให้ ค าตอบได้ว่าสิ่งที่ผมพูดมันจรงิ ผมได้รับการบอกกล่าวอยู่เสมอว่า พี่น้องประชาชนอยากเห็นท่านนายอ าเภอ ปลัดอ าเภอ ข้าราชการลงไปคลุกคลีตีโมงกับก านันผู้ใหญ่บ้าน กับนายกองค์การบรหิารปกครองส่วนท้องถิ่น กับคณะกรรมการหมู่บ้าน กับหลวงพ่อ กับโต๊ะอิหม่าม ปีที่แล้วเราได้นายอ าเภอยอดเยี่ยม ที่อ าเภอเทพา นับถือศาสนาพุทธ เป็นคนอีสาน ไปท างานที่ภาคใต้ไม่กี่ปีแต่ท่านรองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด จนกระทั่งผู้น า ศาสนาอิสลามโต๊ะอิหม่าม เร ียกร้องต่อคณะกรรมการที่ไปตรวจเยี่ยม เช่น ท่านเจ้าคุณสุขุมหร ือท่านเจ้าคุณ พระพิพัฒน์วชิโรภาส ท่านก็มาเล่าให้ผมฟังว่าเขาขอรอ้งว่าอย่าเพิ่งย้ายนายอ าเภอ ให้นายอ าเภออยู่ท างานที่ อ าเภอเทพาต่อ อย่าย้ายให้ไปอยู่อ าเภอใหญ่ๆ หร ือให้ไปอยู่ต าแหน่งที่สูงขึ้นให้อยู่ช่วยกันที่นี่ก่อน นายอ าเภอ วังเจ้า จังหวัดตาก ที่นั่นวัดเยอะพระทุกรูปทุกวัดบอกว่าไม่เคยเจอนายอ าเภอที่ไหนดีกว่านายอ าเภอคนนี้เลย เอาใจใส่ช่วยเหลือตลอด เช่นว่า จะสั่งวัสดุก่อสร้างมาสร้างกุฏิสร้างศาสนสถาน แต่วัดยังไม่มีเงิน แต่รู้ว่า จะต้องมีแน่อยู่แล้วเพราะว่าผ้าป่าก าลังจะมา นายอ าเภอเอาตัวเองไปประกันกับร้านวัสดุเพื่อให้วัดได้น าวัสดุ ไปก่อสร้างก่อน นายอ าเภอมีผลเยอะจร ิงๆ และนายอ าเภอไม่ใช่ One Man Show มีทีม 7 ภาคีเคร ือข่าย อันประกอบไปด้วย ราชการ ผู้น าศาสนา ผู้น าภาควิชาการ ผู้น าภาคธุรกิจเอกชน ผู้น าภาค ประชาสังคม ผู้น าภาคประชาชน และผู้น าด้านสื่อสารมวลชน ส่วนภาคประชาชนนั้นไม่ได้เอา เฉพาะคนเฒ่าคนแก่ คนหนุ่ม คนสาว เอาเด็ก ๆ มาเป็นทีมด้วย ทั้งสองอ าเภอมีทีมและทีมนั้น ก็อยู่ภายใต้การน าของนายอ าเภอ เขามีความเข้มแข็ง ท่านคณะกรรมการมาเล่าให้ผมฟังว่าการที่มีทีมที่เข้มแข็งเพราะแกนน าของนายอ าเภอ ดีเยี่ยม การพูดคุยสร้างความเข้าใจและการเป็นผู้น าต้องท าก่อน เข้มแข็งทางภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ดังนั้นเขาจึงเป็นตัวแทนของค าตอบว่า ท าไมต้อง CAST ? และเมื่อท าไปแล้วเกิดผลที่ดีขึ้น ทีมในอุดมคติที่ ทุกอ าเภอที่อยากให้ทุกอ าเภอกลับไปช่วยกันขับเคลื่อนประกอบด้วยอะไรบ้าง ทีมจิตอาสา 7 ภาคีเคร ือข่าย คนที่ท่านนายอ าเภอพามานั่งซึ่งเจ้าหน้าที่ที่ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนจะวิเคราะห์หร ือส่งข้อมูลมาให้ผม วิเคราะห์ตั้งแต่องค์ประกอบของทีมที่นายอ าเภอพามา ว่าเป็นราชการเยอะ ก็ไม่เป็นไร แต่ขอให้นายอ าเภอ เมื่อกลับไปถึงพื้นที่ ท่านจะต้องหาสมาชิกของทีมจิตอาสาเพิ่มขึ้นมาให้ครบ 7 ภาคีเครอืข่าย ให้มากที่สุด ความหมายคือว่าไม่จ าเป็นต้องมี 10 คน มีเพิ่มได้ท่านไปเพิ่มเติมให้กลายเป็นรอ้ยคนพันคนก็ได้ท่านต้องไป ขยายให้มีทีมจิตอาสาถึงระดับหมู่บ้าน เพราะคนที่อยู่ในหมู่บ้านที่เป็นทีมที่เป็นทางการของท่านคือผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้านและคณะกรรมการหมู่บ้านก็จะได้มีผู้ช่วยเหลือ จะได้มีพลังเพิ่มมากขึ้น ทีมอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน มี 2 ประเภท คือ ทีมจิตอาสา และทีมที่เป็นทางการตามกฎหมายก าหนด ระดับอ าเภอ ทีมที่เป็นทางการของท่านนายอ าเภอ ที่ท่านต้องพบปะพูดคุยอย่างสม่าเสมอ เพื่อที่จะร่วมคิด 82

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 6 ร่วมท า ร่วมรับประโยชน์คือ กรมการอ าเภอ ระดับต าบล ท่านมีทีมที่เป็นทางการ คือ นายกองค์การบร ิหาร ส่วนต าบล ก านันผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน และข้าราชการผู้รับผิดชอบประจ าต าบล ตั้งแต่เมื่อ 6 มิถุนายน 2531 ผมรับราชการเป็นปลัดอ าเภอวังเหนือ จังหวัดล าปาง จนถึงปัจจุบัน เท่าที่ผมรู้ นายอ าเภอก็จะตั้ง ปลัดอ าเภอผู้รับผิดชอบประจ าต าบลเป็นหัวหน้าทีม ร่วมกับปลัด อบต. กศน. สาธารณสุข ท่านจะตั้ง ข้าราชการหน่วยไหนก็ได้ เพราะมันไม่มีค่าตอบแทน แต่ขอให้เลือกคนที่มีใจที่จะช่วยบ าบัดทุกข์บ ารุงสุข เร ื่องที่ผมบอกว่าเป็นจุดอ่อนของเทคโนโลยีสารสนเทศและความเจร ิญของบ้านเมืองเพราะข้าราชการประจ า ต าบลไม่ค่อยลงพื้นที่ ท างานโดยใช้มือถือ ปลัดอ าเภอและพัฒนากรประจ าต าบลใช้มือถือเป็นหลัก เป็น จุดอ่อนที่ต้องแก้ไขท่านนายอ าเภอต้องช่วยพูดคุย ให้ทีมงานที่เป็นทางการลงไปเยี่ยมเยียนพูดคุยท างาน พบปะประชาชนและไปท าทีมที่เป็นทางการที่หมู่บ้าน คือ ผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมการหมู่บ้าน พูดคุยกับ ข้าราชการประจ าต าบลเข้มแข็งพบปะอย่างสม่าเสมอและเปิดโอกาสให้ทุกคนแสดงความคิดเห็น ในเร ื่องสิ่งที่ดี ที่ควรท า ปัญหาที่มีที่อยากจะแก้ไข ต้องช่วยกันร่วมคิด ร่วมท าอย่างสม่าเสมอ ไปกวดขัน ไปเพิ่มเติม ไปท า ตัวอย่างที่ดีในฐานะที่เขาต้องโตไปเป็นนายกรัฐมนตร ีประจ าอ าเภอใด อ าเภอหนึ่งใน 878 อ าเภอ ให้เกิดขึ้น ทีมจิตอาสาระดับอ าเภอท่านมีแล้ว ส่วนในระดับหมู่บ้าน ต าบล ให้ท่านไปช่วยกันค้นหา นายอ าเภอออกค าสั่ง ให้ปลัดอ าเภอผู้รับผิดชอบประจ าต าบลเป็นผู้แทนของท่านนายอ าเภอไปขับเคลื่อนท าให้เกิดขึ้นอย่างเป็น รูปธรรม ส่วนในหมู่บ้านทีมที่ไม่เป็นทางการพี่ ๆ น้อง ๆ คงจ าได้ว่าที่หมู่บ้านของพวกเรา ลักษณะทางกายภาพ อย่างหนึ่งที่มีคือ คนจะสร้างบ้านเร ือนอยู่ใกล้ๆ กันเป็นหย่อมๆ เป็นหมู่บ้าน เป็นคุ้มบ้าน เป็นป๊อกบ้าน บ้านที่อยู่ติดกันก็เจอสนิทสนม คุ้นเคย เป็นญาติกัน นายอ าเภอ ต้องบอกปลัดอ าเภอผู้รับผิดชอบ ต าบลให้ไปคุยกับผู้ใหญ่บ้าน ให้ไป จัดระบบเป็นคุ้มบ้าน เป็นป๊อกบ้าน ให้เกิดขึ้นและให้แต่ละคุ้ม แต่ละ กลุ่มบ้าน ให้ช่วยกันในการวาง ระบบทีมงานที่เป็นกึ่งทางการขึ้นมา ให้มีหัวหน้าคุ้ม มีกรรมการที่ช่วย หัวหน้าคุ้ม 1 หลังคาเร ือน 1 คน ให้มีระบบที่จะพูดคุยช่วยเหลือดูแลและสร้างครอบครัว ของแต่ละบ้านแต่ ละคน ให้เป็นบ้านที่ยั่งยืน บ้านที่ยั่งยืนประกอบด้วย 1.เป็นบ้านที่มั่นคงแข็งแรง 2.มีความสะอาดไม่เป็นแหล่ง เพาะเชื้อโรคเหมาะแก่การอยู่อาศัย 3.ใชพ้ ื้นที่ทุกตารางนิ้วเพื่อสร้างความมั่นคงทางด้านอาหารและยกระดับ คุณภาพชีวิตที่ดีตัวอย่างตามโครงการบ้านนี้มีรักปลูกผักกินเอง ซึ่งสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมาร ีทรงพระราชทานไว้ ตัวอย่างความส าเร็จอยู่ที่ ต าบลโก่งธนูจังหวัดลพบุร ี บ้านป่าบุก ต าบลแม่แรง อ าเภอป่าซาง จังหวัดล าพูน ต าบลดงครั่งน้อย อ าเภอ เกษตรวิสัย จังหวัดร้อยเอ็ด และที่อื่น ๆ อีกหลายที่ และนอกจากนี้แล้ว ยังต้องช่วยกันบร ิหารจัดการขยะให้ บ้านเร ือนสะอาด 83

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 7 เช่น การจัดท าถังขยะเปียกลดโลกร้อน คัดแยกขยะ ท าธนาคารน้าใต้ดินระบบปิด เพื่อไม่ให้น้าขังเป็นขี้ซัง ที่อยู่ตรงครัวบร ิเวณที่ล้างจาน เราต้องชว่ยท าให้เกิดการบรหิารทรพัยากรน ้ าทิ้ง ให้เป็นประโยชน์ต่อท่อไปที่ โคนต้นไม้ หร ือท าตรงให้ที่เราต้องเทน ้ าทิ้งบ่อยๆ เป็นธนาคารน ้ าใต้ดินระบบปิด โดยขุดดินแล้วใช้ก้อนหิน ขนาดใหญ่ เล็ก กลาง ใส่ไปให้เต็ม ท าให้น้าซึมและรากต้นไม้มาดูดซับไปใช้ได้ น้าก็จะไม่เน่าเสีย ที่ผมพูดมา เป็นเหมือนทางกายภาพเป็นรูปธรรม มองไปทางไหนรอบบ้านมีแต่พืชผักสวนครัว มีความมั่นคงทางด้าน อาหาร มีอาหารปลอดภัย ต้องซื้อ มะกรูด มะนาว พร ิก กระเพรา โหระพา ฟักแฟง ฟักทอง ถั่วพลู ถั่วค้าง มะเขือกรอบ กะหล่าปลี ทั้งหลาย คนทางใต้มีต้นเหลียง ต าลึง สารพัดอย่าง ผ่านไปเห็นผักสวนครัวก็รู้เลยว่า บ้านนี้มีความมั่นคงทางด้านอาหารแน่นอน ขับรถผ่านหมู่บ้านทุกบ้านมีหมด และสะอาดสะอ้าน เห็นทางนี้มีผล ผู้คนรักกัน บ้านนี้มีรักปลูกผักกินเอง คิดต่อไปได้เลยว่าสิ่งที่เป็นนามธรรม คือ หมู่บ้านนี้จะต้องมีความรัก ความสามัคคีความเอื้อเฟื้ อเผื่อแผ่ การช่วยเหลือกันมีแน่ เพราะมันจะเกิดได้ครอบคลุมทุกบ้าน มันต้องมี กระบวนการกลุ่มเกิดขึ้นแน่ ไม่เช่นนั้นจะต้องเห็นเป็นแค่บางบ้านเท่านั้น นั่งรถผ่านดู ก็รู้ว่า บ้านนี้ชุมชนนี้ เข้มแข็ง คนชุมชนนี้เข้มแข็ง เทียบกับอีกหมู่บ้าน 100 หลังคาเร ือน เห็นมีปลูกผักแค่ 30 หลังคาเร ือน นอกนั้นไม่มี แถมสกปรก คิดได้เลยว่าคนหมู่บ้านนี้ ไม่มีความสามัคคี ต่างคนต่างอยู่ ไม่เข้มแข็ง ส่วนคุ้มบ้าน ป๊อกบ้านที่มั่นคงยั่งยืนนั้น ต้องได้รับการพัฒนา จากการที่ผู้คนพูดคุย หาร ือปรกึษากัน เพื่อท าสิ่งที่ดี เช่น ให้แต่ละบ้านมีรั้วกินได้ ประกาศคุ้ม เช่น คุ้มคนรักดี คือมีการจัดกลุ่มในการบร ิหารจัดการให้มีความมั่นคง แข็งแรง เป็นระเบียบเร ียบร้อย มีกิจกรรมใดก็ช่วยกันท า เพื่อช่วยการเร ียนรู้แก่ลูกหลาน และยิ่งหมู่บ้านไหน ชวนกันแต่งกายผ้าไทย หลากสีหลากแบบ ยิ่งเป็นหมู่บ้านที่เข้มแข็งที่สุด strongest ถ้าใส่เสื้อยืดปกติก็เป็น ปกติวิสัยที่ทุกคนใส่กันได้ แต่ถ้ามีการชวนกัน เช่น เราอยู่สงขลา ชวนกันใส่ผ้าเกาะยอกันดีกว่า ใส่บาติก กันดีกว่า การที่บอกว่าให้เราช่วยกันใส่ หมายถึงเราจะช่วยคนบ้านเราให้มีรายได้ และท าให้ภูมิปัญญาที่มีอยู่ ลูกหลานเร ียนรู้ อยากท าเป็น เพราะเห็นว่าสามารถเลี้ยงชีพได้ ถ้าเราใส่เสื้อผ้าโรงงานเงินก็จะไหลไปที่คนรวย ถึงชัดเจนว่าหมู่บ้านชุมชนมีความเข้มแข็ง 84

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 8 ความหมายคือ ท่านนายอ าเภอเป็น Key Success ที่จะท าให้เกิดขึ้น ท่านกับทีมของท่านกลับไปเล่า ให้ผู้ว่าราชการจังหวัด รองผู้ว่าราชการจังหวัด ปลัดจังหวัด ฟังว่าปลัดกระทรวงมหาดไทยท่านมุ่งหวังแบบนี้ อธิบดีกรมการปกครองท่านพูดแบบนี้ในการฝึกอบรมท่านอาจารย์ วิทยากร มาให้ความรู้ ผมเห็นว่ามันเป็น ทางออกที่ดีในการแก้ไขปัญหาพื้นที่เราได้ แล้วชวนกันท า ชวนกันให้ก าลังใจ ข้าราชการ ประชาชน ให้มีก าลังใจในการท างาน ท่านนายอ าเภอต้องใช้ภาคีเคร ือข่ายที่ 7 คือ การสื่อสารสังคม ไม่ใช่แค่กับ สื่อมวลชน แต่รวมถึงการสร้างเด็กและเยาวชน น้อง ๆ นักเร ียน พี่น้องประชาชนชาวบ้านที่อยู่ในหมู่บ้าน ให้เขาเป็นผู้สื่อข่าวให้มีการพูดคุยใน LINE กลุ่ม ให้มีการพูดคุยใน Facebook ให้เขามีการเล่าสิ่งที่ดีสิ่งที่ไม่ดี ให้สังคมได้รับรู้ ซึ่งมีความส าคัญเพราะการสื่อสารการสร้างการรับรู้จะก่อให้เกิดแรงกระเพื่อมของการ พัฒนาการเปลี่ยนแปลงหร ือการพัฒนาที่ยั่งยืน ผมพูดถึงความยั่งยืนอยู่หลายครั้ง เพราะว่าความยั่งยืน มีความส าคัญ กระทรวงมหาดไทยจึงให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัดไปลงนามข้อตกลง MOU กับคุณกีต้า ซับบระวาล หัวหน้าผู้ประสานงานองค์การสหประชาชาติแห่งประเทศไทย (UN) 1 จังหวัด 1 ค ามั่นสัญญา เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน สร้างความเท่าเทียม และช่วยกันบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุขให้กับพี่น้องประชาชน ท่านนายอ าเภอสามารถจ าลองรูปแบบเอาไปท าที่ทุก ๆ หมู่บ้าน ทุก ๆ ต าบลได้แต่ท่านต้องท าหลังจากที่ท่าน ท าทีม ทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการให้เข้มแข็งมีจิตส านึก ว่าเราจะตอบแทนบุญคุณแผ่นดินด้วยการ ทุ่มเท เสียสละ และท างานเพื่อสนองพระราชปณิธานแห่งองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่พระองค์ มีความมุ่งมาดปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะท าให้ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข แก้ไขในสิ่งผิด บนพื้นฐานหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง 85

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 9 พระราชปณิธานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งพระองค์ท่านอยากให้เกิดขึ้นและเราในฐานะ ข้าราชการที่ดีในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ต้องช่วยกันท าให้พระราชปณิธานของพระองค์ท่านประสบ ความส าเร็จ เราในฐานะพสกนิกรที่ดีของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผู้มีจิตใจเสียสละต้องช่วยกันผลักดัน ขับเคลื่อนให้ประเทศชาติมั่นคง ประชาชนมีความสุข แก้ไขในสิ่งผิด สืบสานพระราชปณิธานภายใต้ปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียง ผมหวังว่าทั้งหลายทั้งปวงจะเกิดขึ้นเป็นรูปธรรม มีความส าเร็จที่เป็นรูปธรรม ภายใต้ การน าของท่านนายอ าเภอผู้เป็นขุนศึกในสนามรบ พร้อมทีมงานของท่านนายอ าเภอ ผมขอเป็นก าลังใจและ ขอขอบคุณทุกท่านที่มีส่วนเกี่ยวข้อง ขอบคุณท่านนายอ าเภอและทีมงานที่กรุณาตั้งใจที่จะช่วยกัน Change for good ให้เกิดขึ้น และขออ านวยอวยพรให้ทุกท่านประสบความส าเร็จ มีสุขภาพร่างกายแข็งแรง มีจิตใจ ที่เข้มแข็งช่วยกันสรา้งสิ่งที่ดีตอบแทนบุญคุณแผ่นดินของประเทศชาติของพวกเรา ขอให้การฝึกอบรม ประสบความส าเร็จตามวัตถุประสงค์ทุกประการ 86

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 10 87

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 11 88

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 7 ระหว่างวันที่ 27 กุมภาพันธ์ - 3 มีนาคม 2566 12 89

สถาบันการพัฒนาชุมชน กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงมหาดไทย โครงการอําเภอบําบัดทุกข์บํารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน พ.ศ. ๒๕๖๖ 90

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 8 ระหว่างวันที่ 13 - 17 มีนาคม 2566 1 ท าไมต้อง “ CAST ” นายสุทธิพงษ์ จุลเจร ิญ ปลัดกระทรวงมหาดไทย บัดนี้ก็ครบ 878 อ าเภอทั่วประเทศ รุ่นนี้เป็นรุ่นสุดท้าย ปกติถ้าเป็นวัตถุมงคลหร ือพระ รุ่นแรกนี้ จะเจ๋ง รุ่นสุดท้ายจะดัง เพราะว่าไม่มีรุ่นต่อไปอีกแล้ว ส่วนรุ่นอื่นจะเด่นจะดีจะดัง ก็ต้องช่วยกันในการที่จะ ท างานพิสูจน์ฝีมือ พูดในแง่ของวัตถุมงคลว่ารุน่แรกมักจะดัง คนจะนิยม รุน่สุดท้ายจะยิ่งดังเพราะว่าคนหา กันเยอะ คนแย่งกันจับจองเยอะ แต่ว่าถ้าของดี พระดี หร ือเป็นคนดีทุกรุ่นก็จะมีทั้งดังและไม่ดังปนกันไป เพราะว่าเร ื่องการท างานจะดีจะดังจะเด่น จะเป็นประโยชน์กับส่วนรวมตามที่ตั้งใจ มันต้องอยู่ที่ผู้น า ท่านนายอ าเภอหร ือพี่ ๆน้อง ๆ ทุกคน ทุกรูป ผมมั่นใจว่าถ้าพูดอย่างนี้ท่านเข้าใจว่ามันจะดีจะเกิดประโยชน์ กับส่วนรวมมาก ๆ ผู้น าต้องทุ่มเท ต้องเอาใจใส่ผู้น าต้องออกฤทธิ์ออกเดช ผู้น าต้องเป็นที่รักของภาคี เครอืข่าย ผู้น าต้องเอาจรงิเอาจัง สิ่งดีๆ มันถึงจะเกิดการ Change For Good เกิดขึ้นกับบ้านเมือง เกิดขึ้นกับพี่น้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรอ่ืงของกระทรวงมหาดไทย ในฐานะที่ทั้งกฎหมายและความรูส้ ึก ชาวบ้านยอมรับนับถือ ยกให้ท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านรองผู้ว่าฯ ท่านปลัดจังหวัด ท่านผู้ว่าฯ ไม่ต้องพูดถึง ยังไงก็เป็นเบอร์ 1 อยู่แล้ว หัวหน้าส่วนระดับจังหวัดก็ยังยอมรับผู้ว่าราชการจังหวัด ยอมรับท่านปลัดจังหวัด ยอมรับว่าเป็นผู้น าที่อยู่ในระดับที่เขาให้ความเคารพนับถือ เชื่อฟัง อยู่ที่อ าเภอเขาก็ยอมรับนายอ าเภอ ยอมรับผู้ช่วยเหลือของท่านนายอ าเภออย่างท่านปลัดอ าเภอ เขาก็ยอมรับนับถือว่าเป็นผู้น าที่เหนือกว่า หัวหน้าส่วนราชการอื่น ๆ เขายกย่อง เพราะฉะนั้น ทั้งในแง่ของ Area base หร ือเร ื่องของพื้นที่ก็ดี เขาก็ ยอมรับคนของมหาดไทยให้เป็นผู้น า ไปอยู่ที่ต าบล หมู่บ้าน ก็ไปเจอผู้ใหญ่บ้าน ก านัน เขาก็ให้เป็นผู้น าอยู่ดี ไปเจอท่านนายกก็พวกเราทั้งนั้น เขาก็ให้เป็นผู้น า ในแง่ของ Agenda หร ือเร ื่องของความเชื่อในเร ื่องของการ ขับเคลื่อนงานนโยบายต่าง ๆ รัฐบาลจะโยนไปให้ท่านผู้ว่าราชการจังหวัด ท่านนายอ าเภอ เป็นผู้ที่จะขับเคลื่อน Agenda ต่าง ๆ ไม่เฉพาะฟังก์ชั่นของกระทรวงมหาดไทย ทุกกระทรวงเขาก็ฝากความหวังไว้ที่ท่านผู้ว่า ท่านนายอ าเภอ ถ้าย้อนไปสมัยผมเด็ก ๆ ถ้าเร ื่องส้วมของกระทรวงสาธารณสุข ส้วม 100% ก็อยู่ที่ ท่านนายอ าเภอ อยู่ที่ท่านผู้ว่าฯ อยู่ที่ก านัน ผู้ใหญ่บ้าน พูดถึงการอ่านออกเขียนได้ ก็ยกให้ท่านผู้ว่า ฯ ท่านนายอ าเภอ มีไข้หวัดนกก็ให้ท่านผู้ว่าฯ ท่านนายอ าเภอ เป็นคนคอยควบคุมบร ิหารจัดการ มีน้าเน่าน้าเสีย ไฟป่า มลพิษ PM 2.5 ก็มาลงอยู่ที่ท่านผู้ว่าฯ ท่านนายอ าเภอ พูดถึงเร ื่อง Agenda ถ้าดูในแง่ของ Agenda ก็ยังใช่อยู่ ในแง่ของกฎหมายเขาก็ยอมรับ กฎหมายเขาเขียนไว้ชัดเจนให้จังหวัดหนึ่งมีท่านผู้ว่าราชการ จังหวัดเป็นหัวหน้าในการขับเคลื่อน เป็นตัวแทนของรัฐบาล เป็นหัวหน้าในระดับราชการส่วนภูมิภาค ที่จังหวัด ที่อ าเภอเขาก็ให้ท่านนายอ าเภอ ที่ต าบลเขาก็ให้ก านัน ที่หมู่บ้านเขาก็ให้ผู้ใหญ่บ้าน ดังนั้นหมวกที่ อยู่บนศีรษะของพวกท่านคือหมวกของการเป็นผู้น า ทั้งในแง่ของพื้นที่ คือความรู้สึกนึกคิดของผู้คน ของพี่น้อง ประชาชน ทั้งในแง่ของการมอบหมายให้ขับเคลื่อนงานนโยบายของทุกกระทรวง ทุกกรม ทั้งในแง่ของ กฎหมายที่เขียนไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เมื่อมีภาระหน้าที่ในการเป็นผู้น า สิ่งที่เราพูดคุยกันคือว่า ผู้น าท างาน คนเดียวไปไม่รอด ผู้น าไม่ท างานเลยก็เจ๊ง แค่ไม่ท างานสังคม ท่านผู้ว่าฯ คนไหนไม่ท างานสังคมเลย ไม่ออกงาน 91

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 8 ระหว่างวันที่ 13 - 17 มีนาคม 2566 2 ไม่รับแขก ไม่เจอใครเลยก็เจ๊งแล้ว ขนาดยังไม่ใช่เร ื่องที่เป็นราชการที่เป็นทางการ แต่ความรู้สึกชาวบ้านก็เจ๊งแล้ว ติดลบ ค าถามว่ามีมั้ย ก็มี เขาก็บ่นมาก็มี เจอยาก ไม่เจอ ไม่พบใครเลย ค าตอบว่าแล้วจะเป็นไงต่อ คงจะไป ขอความรว่มมือกับใครก็ยาก จะไปคิดรเิรม่ิท าอะไรก็ยาก เพราะในเมื่อขาดมนุษยสัมพันธ์ขาดการสมาคมกับผู้คน ในลักษณะของการเป็น Partnership ก็ไม่เกิด ก็ไม่มี ผู้น าที่นั่งอยู่แต่ในห้อง ไม่เคยไปลงพื้นที่ ไม่เคยไป พบปะเยี่ยมเยียน ไม่เคยไปสดับตรับฟัง ไม่เคยไปเปิดหูเปิดตา มันจะดีได้ก็คงล าบาก ถ้าอุปมาหร ืออุปมัย ยกตัวอย่าง สมเด็จพระปิยมหาราช ล้นเกล้ารัชกาลที่ 5 สมัยก่อนเดินทางล าบาก ท่านก็ยังเดินทาง ที่เรารู้จัก ในชื่อว่าการประพาสต้น ไปบ ารุงขวัญ ไปดูสารทุกข์สุขดิบของพี่น้องประชาชน ท่านก็ได้พวกกลับมาเต็มไปหมด แม้แต่ตาสีตาสา ชาวบ้าน ที่ผมจ าแม่นคือตาช้าง ที่พระนครศร ีอยุธยา ท่านยังอนุญาตให้เป็นพระสหาย แต่ไม่มีใครกล้าเป็น แต่มีนัยยะคือ ตาช้างจะมาจากอยุธยามาเข้าวังหลวงก็เข้าได้ นัยยะที่เป็นประโยชน์ก็คือว่า ท าให้รู้สภาพข้อเท็จจร ิง ได้รู้สารทุกข์สุขดิบ ได้มีพวกที่จะคอยส่งข่าวคราว แจ้งปัญหา แจ้งการงาน จนกระทั่ง แม้แต่องค์ปฐมเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาด ารงราชานุภาพ พระองค์ท่านก็ยังสอนพวกเราให้ท าตามล้นเกล้าฯ รัชกาลที่ 5 พระองค์ท่านสอนพวกเราว่า การเป็นผู้น านั้น ต้องให้รองเท้าขาดก่อนกางเกง ต้องออกตรวจจนรองเท้าขาด ไม่ใช่นั่งเก้าอี้จนกางเกงขาด เพราะหลัก โบราณมีอยู่ว่า “จงคิด จงสั่ง จงตรวจ” พระองค์ท่านให้เราท างานในลักษณะของงานที่ต้องไปเยี่ยมไปเยียน ไปลงพื้นที่ไปลงมือท างานในพื้นที่จร ิง มากกว่าที่จะนั่งเซ็นหนังสือ เขียนหนังสือ สั่งการอยู่ที่ห้องท างาน ต้องออกตรวจจนรองเท้าขาด ไม่ใช่นั่งเก้าอี้จนกางเกงขาด ดังนั้นผู้หลักผู้ใหญ่ ตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จนถึงองค์ปฐมเสนาบดีกระทรวงมหาดไทย และรองลงมาก็มีปลัดกระทรวง ที่เขาสอนเราดังตัวอย่างเช่น บางท่านก็บอกว่า ต้องไปในพื้นที่ ต้องไปอยู่ ในหมู่บ้าน พอมาถึงพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในหลวงรัชกาลที่ 9 ท่านก็บอกว่า เข้าใจ เข้าถึง และพัฒนา จะเข้าใจได้ต้องเข้าถึงพื้นที่ เข้าถึงสภาพปัญหา ที่แท้จร ิง เข้าถึงจิตใจของพี่น้องประชาชน แล้วค่อยหา Solution คือการแก้ไขปัญหาและพัฒนา ทั้งหมดที่พูด มานั้นเป็นเชิงอุดมคติ ที่สมัยก่อนบรรพบุรุษของพวกเราชาวมหาดไทย ท่านก็ท าให้ดูเป็นตัวอย่าง 92

โครงการอ าเภอบ าบัดทุกข์ บ ารุงสุข แบบบูรณาการอย่างยั่งยืน รุ่นที่ 8 ระหว่างวันที่ 13 - 17 มีนาคม 2566 3 แม้แต่สมเด็จพระปิยมหาราชท่านยังประพาสต้นเพื่อออกไปดูชีวิตความเป็นอยู่ ข้อเท็จจร ิงในพื้นที่ แล้วกลับกลายมาเป็นนโยบาย หร ือพระบรมราโชบายในการบร ิหารราชการแผ่นดินจ านวนมาก เช่น การจัดการการปกครองให้มีการปกครองท้องที่ ให้มีการปกครองท้องถิ่น ให้มีการปกครองในลักษณะ การเป็นรัฐเดี่ยว หร ือรัฐที่มีความเป็นปึกแผ่น เลิกระบบประเทศราช เลิกหัวเมือง ลูกหลวง แต่ให้ทุกจังหวัด รวมกันเป็นเขตปกครอง เป็นจังหวัด เป็นอ าเภอ เป็นต าบล เป็นหมู่บ้าน เป็นมณฑลเทศาภิบาล แล้วให้มี ผู้รับผิดชอบ บรหิารราชการแผ่นดิน ที่เป็นมืออาชีพในลักษณะเฉพาะทางเพิ่มมากขึ้น คือมีกระทรวง แทนการปกครองในรูปแบบจตุสดมภ์ เวียง วัง คลัง นา ที่มีแค่สมุหนายก กับสมุหกลาโหม กลายเป็น มีกระทรวงการต่างประเทศ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงกลาโหม กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงพาณิชย์ และกระทรวงอื่น ๆ แทน เพื่อให้ผู้ที่รับผิดชอบในหน้าที่การงานมีความเชี่ยวชาญ ช านาญ แล้วท าให้ ประเทศชาติมีความมั่นคง เพราะมีความแนบแน่นใกล้ชิด ระหว่างหัวเมือง กับพระนคร หร ือส่วนกลาง ไม่ใช่ยังเป็นมณฑลต่าง ๆอยู่ ซึ่งพอเป็นเมืองประเทศราช เป็นเมืองที่มีเจ้าเมือง อะไรที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับ สายบังคับบัญชาในระบบบร ิหารราชการแผ่นดิน โอกาสในการที่จะแยกตัวเป็นรัฐอิสระก็มีขึ้นสูง เหมือนในประวัติศาสตร์ชาติไทย ที่วันดีคืนดี เมืองนั้นเมืองนี้ก็ไปรวมกับประเทศนั้น ประเทศนี้ แทนที่จะมี ความผูกพันแนบแน่น และเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับพระนครหร ือเมืองหลวง หร ือประเทศไทย ประเทศสยาม ความจ าเป็นที่เราอยากเห็นคือ ข้าราชการมหาดไทยภายใต้การขับเคลื่อนที่เร ียกว่าผู้น า คือท่านผู้ว่าราชการจังหวัด และท่านนายอ าเภอเป็นคนที่มีความมุ่งมั่นในการที่จะสร้างทีมงานให้เป็นผู้ที่ ประพฤติปฏิบัติตนในลักษณะรองเท้าสึกก่อนกางเกงขาด และรู้จักในการที่จะท างานร่วมกับภาคีเคร ือข่าย ต่าง ๆ เพราะสภาพสังคมในปัจจุบัน เป็นสภาสังคมที่มีความสลับซับซ้อน ผู้คนมีความรู้มีความสามารถ ควบคู่กับปัญหา ต่าง ๆ ก็หลากหลาย ไม่เหมือนในยุคอดีตเมื่อ 100 ปีที่แล้ว 70 ปีที่แล้ว ที่บ้านเมืองยังมีความอุดมสมบูรณ์ ผู้คนยังมีความสามารถในการพึ่งพาตนเองได้อย่างเต็มเปี่ยม และที่ส าคัญที่สุด คนยังอยู่กันด้วยความเคารพ ความเกรงกลัว ความเชื่อฟัง ท่านก านันบอกอะไรลูกบ้านก็ท า ท่านนายอ าเภอบอกอะไรทุกเสียงก็เป็นไป ในทางเดียวกัน ท่านผู้ว่าราชการจังหวัดบอกอะไรก็เป็นไปในทางเดียวกัน ความเป็น Unity สูง แต่ในปัจจุบันไม่ใช่ เพราะผู้คนก็มีสภาพปัญหาที่แตกต่างกันไปมากมายก่ายกอง ผู้คนก็รู้สึกว่าตัวเองมีความรู้ ความสามารถ ผู้คนยังรูส้ ึกว่าเขาต้องได้สิ่งที่ดีที่เขาอยากจะได้และในขณะเดียวกัน บ้านเมืองที่มีสภาพอุดมสมบูรณ์ ก็หายไป และบวกกับเร ื่องของการสื่อสาร ในยุคปัจจุบันเป็นอย่างที่เขาบอกว่าโลกาภิวัตน์ คือไม่มีพรหมแดน ไม่มีขีดจ ากัดในเร ื่องของการสื่อสาร สามารถแพร่กระจายไปทั่วโลกได้ภายในพร ิบตา เพราะโลก 4.0 หร ือ สื่อสังคมในยุคดิจิทัลรวดเร็วจนเกินควบคุม ทั่วโลกสามารถเปิดดูได้ ผมเองก็หาเวลาไปท างานไปเยี่ยมพี่ ๆ น้อง ๆ ที่จังหวัดต่าง ๆ อยู่ทุกอาทิตย์ ใกล้บ้าง ไกลบ้าง ไม่งั้นผมก็ไม่สามารถบอกได้ว่าเราต้องรองเท้าขาดก่อนกางเกงขาด ความจ าเป็นเหล่านี้ไม่เหมือนยุคเก่า ยุคเก่า One Man Show ก็พอไปได้ความเชื่องช้าของระบบสารสนเทศ ความต้องการของพี่น้องประชาชนไม่รวดเร็วเหมือนสมัยนี้ และจิตใจของพี่น้องประชาชนกับตัวข้าราชการ ก็คนละเร่อืงกับสมัยนี้ดังนั้นสิ่งที่หลักสูตรนี้ตั้งค าถามว่าท าไมต้อง CAST เร ื่องแรกที่ส าคัญที่สุดคือ เราจ าเป็นต้องปรับเปลี่ยนกระบวนทัศน์ คือเราต้องมีทีมเหมือนที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวท่านทรงสอนไว้ว่า ให้ท างานแบบ บวร บรม ครบ คือให้ท าแบบทีมทั้ง 7 ภาคีเคร ือข่ายให้ช่วยกัน แต่ Team Building จะเกิดขึ้นได้ขึ้นอยู่กับผู้น า ผู้น าที่ส าคัญที่สุดที่ฝากความหวังไว้ มีท่านผู้ว่าราชการจังหวัดอยู่ที่จังหวัด ซึ่งก็มีรองผู้ว่าราชการจังหวัด หัวหน้าส่วนราชการจังหวัดเป็นผู้ช่วยเหลือ แต่ตัวผู้ว่าราชการจังหวัด ต้องกระฉับกระเฉงก่อน ที่อ าเภอก็มีท่านนายอ าเภอ ท่านปลัดอ าเภอ หัวหน้าส่วนราชการของมหาดไทย ที่อ าเภอ และกระทรวงต่าง ๆ เป็นผู้ช่วยเหลือ เหมือนกับที่จังหวัด ที่อ าเภอท่านนายอ าเภอก็ต้องคึกคัก เข้มแข็ง เอาจร ิงเอาจัง ลักษณะของสังคมไทยคือถ้าหัวไม่ส่ายหางจะไม่ขยับ สภาพข้อเท็จจร ิงในปัจจุบัน 93