20.1 - การป้องกันการทุจริต อปท v1 - อ.นรภัทร เดโชพยัตชัย

การขัดกนั ระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคลและประโยชน์ส่วนรวม

การรับทรัพยส์ ินหรือประโยชนอ์ ่ืนใดของเจา้ หนา้ ที่ของรัฐ

การหา้ มเจา้ หนา้ ท่ีของรัฐรับทรัพยส์ ิน (องคป์ ระกอบของกฎหมาย) มีดงั น้ี
(๑) เป็นเจา้ หนา้ ที่ของรัฐ
(๒) หา้ ม รับทรัพยส์ ินหรือประโยชน์อื่นใด
(๓) จากบุคคล (บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคล)
(๔) หลักเกณฑ์ตาม (๑) ถึง (๓) ใช้บังคับกับผู้ซ่ึงพ้นจากการเป็ น

เจา้ หนา้ ที่ของรัฐมาแลว้ ยงั ไมถ่ ึงสองปี ดว้ ยโดยอนุโลม

การขดั กนั ระหว่างประโยชน์ส่วนบุคคลและประโยชน์ส่วนรวม

บทกาหนดโทษของการฝ่ าฝืน

ตอ้ งระวางโทษจาคุกไม่เกินสามปี หรือปรับไม่เกินหกหมื่นบาท หรือท้งั
จาท้งั ปรับ

ความผิดตามพระราชบญั ญตั ิประกอบรฐั ธรรมนูญว่าดว้ ยการ
ป้องกนั และปราบปรามการทจุ ริต พ.ศ. ๒๕๖๑ ที่สาคญั

พระราชบัญญตั ปิ ระกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกนั และ
ปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑

มาตรา ๑๗๑ ความผดิ ฐาน “เจ้าพนักงานของรัฐ
ผู้ใดปฏบิ ตั หิ รือละเว้นการปฏิบัตอิ ย่างใดใน
พฤติการณ์ทอี่ าจทาให้ผู้อื่นเช่ือว่ามีตาแหน่งหรือ
หน้าท”ี่

องคป์ ระกอบภายนอก
(๑) เจ้าพนักงานของรัฐ
(๒) ปฏิบัตหิ รือละเว้นการปฏบิ ตั อิ ย่างใดในพฤติการณ์ทอี่ าจทาให้ผ้อู ่ืนเชื่อว่ามตี าแหน่งหรือหน้าที่
(๓) ท้งั ทตี่ นมไิ ด้มีตาแหน่งหรือหน้าที่
องคป์ ระกอบภายใน
(๑) เจตนาธรรมดา
(๒) เจตนาพเิ ศษ “เพ่ือแสวงหาประโยชน์ทมี่ คิ วรได้โดยชอบด้วยกฎหมายสาหรับตนเองหรือผู้อ่ืน”

พระราชบญั ญตั ปิ ระกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกนั และ
ปราบปรามการทุจริต พ.ศ. ๒๕๖๑

มาตรา ๑๗๒ ความผดิ ฐาน “เจ้าพนักงานของรัฐ
ผู้ใดปฏบิ ตั ิหรือละเว้นการปฏิบตั ิ”

องคป์ ระกอบภายนอก
(๑) เจ้าพนักงานของรัฐ
(๒) ปฏิบัตหิ รือละเว้นการปฏบิ ัตอิ ย่างใดในตาแหน่งหรือหน้าท่ี หรือใช้อานาจใน
ตาแหน่งหรือหน้าทโี่ ดยมิชอบ
องคป์ ระกอบภายใน
(๑) เจตนาธรรมดา
(๒) เจตนาพเิ ศษ “เพื่อให้เกดิ ความเสียหายแก่ผ้หู นึ่งผู้ใด” หรือ “โดยทุจริต”

พระราชบญั ญตั ิว่าดว้ ยความผิดของพนกั งานในองคก์ ารหรือ
หน่วยงานของรฐั พ.ศ. ๒๕๐๒

พระราชบญั ญตั วิ ่าด้วยความผดิ ของพนักงานในองค์การหรือ
หน่วยงานของรัฐ พ.ศ. ๒๕๐๒

มาตรา 3 บัญญัตวิ ่า “พนักงาน” หมายความว่า
ประธานกรรมการ รองประธานกรรมการ กรรมการหรือ
บุคคลผ้ปู ฏิบตั งิ านในองค์การ บริษทั จากดั ห้างหุ้นส่วน นิติ
บุคคลหรือหน่วยงานที่เรียกช่ืออย่างอ่ืน ซึ่งทุนท้งั หมดหรือ
ทุนเกนิ กว่าร้อยละห้าสิบเป็ นของรัฐ โดยได้รับเงนิ เดือนหรือ
ประโยชน์ตอบแทนอย่างอ่ืนจากองค์การ บริษทั จากดั ห้าง
หุ้นส่วนนิตบิ ุคคลหรือหน่วยงานน้ัน ท้งั นี้ นอกจากผู้เป็ น
เจ้าพนักงานอยู่แล้วตามกฎหมาย เพราะฉะน้ัน หากผู้กระทา
ความผดิ ซ่ึงจะถูกลงโทษตามพระราชบญั ญตั นิ ี้ ต้องเป็ น
พนักงานรัฐวสิ าหกจิ หรือองค์การมหาชนเท่าน้ัน

พระราชบญั ญตั ิว่าดว้ ยความผิดเก่ียวกบั การเสนอราคาต่อ
หน่วยงานของรฐั พ.ศ. ๒๕๔๒

นิยาม

“หน่วยงานของรัฐ” หมายความว่า กระทรวง ทบวง กรม ราชการส่วน
ภมู ิภาค ราชการส่วนทอ้ งถ่ิน รัฐวสิ าหกิจ หรือหน่วยงานอ่ืนของรัฐ หรือหน่วยงานอื่น
ใดท่ีดาเนินกิจการของรัฐตามกฎหมาย และไดร้ ับเงินอุดหนุน หรือเงิน หรือทรัพยส์ ิน
ลงทุนจากรัฐ

“การเสนอราคา” หมายความว่า การยื่นขอ้ เสนอเพื่อเป็ นผูม้ ีสิทธิทา
สัญญากบั หน่วยงานของรัฐอนั เก่ียวกบั การซ้ือการจา้ ง การแลกเปล่ียน การเช่า การ
จาหน่ายทรัพยส์ ิน การไดร้ ับสมั ปทาน หรือการไดร้ ับสิทธิใด ๆ

การบังคบั ใช้

๑) ใชก้ บั เจา้ หนา้ ท่ีของรัฐและผดู้ ารงตาแหน่งทางการเมือง
๒) ใชก้ บั ภาคเอกชนท่ีเป็นคู่สญั ญากบั รัฐ
๓) ใชก้ บั ประชาชนทวั่ ไปท่ีมีส่วนร่วมกระทาผดิ

บทลงโทษ

๑) ใชก้ บั เจา้ หนา้ ท่ีของรัฐและผดู้ ารงตาแหน่งทางการเมือง
๒) ใชก้ บั ภาคเอกชนท่ีเป็นคู่สัญญากบั รัฐ

มาตรา ๔ การสมยอมการเสนอราคา กรณที ่ี ๑

ผใู้ ดตกลงร่วมกนั ในการ
เสนอราคา

เพ่ือใหป้ ระโยชนแ์ ก่ผใู้ ด
เป็นผมู้ ีสิทธิทาสญั ญา

หลีกเลี่ยงการแข่งขนั กีดกนั ไมใ่ หเ้ สนอสินคา้ เอาเปรียบหน่วยงานของ
ราคาอยา่ งเป็นธรรม หรือบริการ รัฐซ่ึงมิใช่การประกอบ

ธุรกิจปกติ

มาตรา ๔ การสมยอมการเสนอราคา กรณที ่ี ๒

ผใู้ ดเป็นธุระในการ
ชกั ชวนใหผ้ อู้ ่ืนร่วมตก

ลง

เพื่อใหป้ ระโยชนแ์ ก่ผใู้ ด
เป็นผมู้ ีสิทธิทาสญั ญา

หลีกเล่ียงการแข่งขนั กีดกนั ไม่ใหเ้ สนอสินคา้ เอาเปรียบหน่วยงานของ
ราคาอยา่ งเป็นธรรม หรือบริการ รัฐซ่ึงมิใช่การประกอบ

ธุรกิจปกติ

มาตรา ๕ การฮ้ัวกนั โดยมผี ลประโยชน์ตอบแทน กรณที ่ี ๑

ผใู้ ดให้ ขอให้ หรือรับ
วา่ จะให้

-เงิน
- ทรัพยส์ ิน
- ประโยชน์อ่ืนใด

เพ่ือจูงใจ

ใหร้ ่วมดาเนินการให้ กีดกนั ไมใ่ หเ้ สนอ ใหไ้ ม่เขา้ ร่วมเสนอ
เป็ นประโยชนแ์ ก่ผใู้ ด สินคา้ หรือบริการ ราคาหรือถอนการ
เป็ นผมู้ ีสิทธิทาสญั ญา หรือสิทธิที่จะไดร้ ับ
เสนอราคา

มาตรา ๕ การฮ้ัวกนั โดยมผี ลประโยชน์ตอบแทน กรณที ่ี ๒

ผใู้ ดเรียก รับ หรือยอม
จะรับ

-เงิน
- ทรัพยส์ ิน
- ประโยชน์อ่ืนใด

เพื่อจูงใจ

ใหร้ ่วมดาเนินการให้ กีดกนั ไม่ใหเ้ สนอ ใหไ้ ม่เขา้ ร่วมเสนอ
เป็ นประโยชนแ์ ก่ผใู้ ด สินคา้ หรือบริการ หรือ ราคาหรือถอนการ

เป็ นผมู้ ีสิทธิทาสญั ญา สิทธิท่ีจะไดร้ ับ เสนอราคา

มาตรา ๑๐ รู้หรือควรรู้ว่ามกี ารกระทาความผดิ

เจา้ หนา้ ที่ใน มีอานาจอนุมตั ิ รู้
หน่วยงาน มีหนา้ ท่ีพิจารณา
ของรัฐ มีพฤติการณ์ปรากฏแจง้ ชดั วา่
ควรรู้

ดาเนินการใด ที่เกี่ยวขอ้ งกบั การเสนอ
ราคา

มีความผดิ ฐานกระทาความผดิ ละเวน้ ไมด่ าเนินการเพอื่ ใหม้ ี การเสนอราคาในคร้ังน้นั มีการ
ตาตาแหน่งหนา้ ที่ การยกเลิกการเสนอราคา กระทาความผดิ

มาตรา ๑๑ ทุจริตในการออกแบบ กาหนดราคา กาหนดเงื่อนไข

เจา้ หนา้ ท่ีใน โดยทุจริตทาการ ทาการออกแบบ อนั เป็น
หน่วยงาน หรือกาหนด กาหนดราคา มาตรฐานในการ
ของรัฐ
กาหนดเงื่อนไข เสนอราคา
ผไู้ ดร้ ับ
มอบหมาย กาหนดผลประโยชนต์ อบแทน

จาก
หน่วยงาน

โดยมุ่งหมายไม่ใหม้ ีการ เพ่อื ช่วยเหลือผเู้ สนอ เพือ่ กีดกนั ผเู้ สนอราคา
แข่งขนั ราคาอยา่ งเป็น ราคารายใดใหม้ ีสิทธิทา รายใดไม่ใหม้ ีโอกาส
สญั ญาโดยไม่เป็นธรรม เขา้ แข่งขนั ในการเสนอ
ธรรม ราคาอยา่ งเป็นธรรม

มาตรา ๑๒ เจ้าหน้าทขี่ องรัฐกระทาความผดิ



๓.กรณีตวั อย่างการทจุ ริต
ใน อปท.

ข้อเสนอแนะเพ่ือป้องกนั ความเส่ียง

เก่ียวกบั การทจุ ริตในการบริหารจดั การงบประมาณ

โครงการกองทนุ หลกั ประกนั สขุ ภาพ

ระดบั ท้องถิ่นหรอื พืน้ ที่

ความเปน็ มา

คณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้มีมติส่งเรื่อง กรณีกล่าวหาผู้บริหารองค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน
แห่งหน่ึง เม่ือครั้งดารงตาแหน่งเป็นนายกองค์การบริหารส่วนท้องถ่ิน ว่ากระทาความผิดฐานทุจริต
ต่อหน้าท่ีราชการ กรณีทุจริตเก่ียวกับการดาเนินการเบิกจ่ายเงินโครงการกองทุนหลกั ประกันสขุ ภาพ
แห่งชาติ (สปสช.) ระดับท้องถิ่นหรือพื้นที่ โดยมอบหมายให้สานักมาตรการป้องกันการทุจริต
(ช่ือสานักในขณะนั้น) พิจารณาศึกษาและกาหนดมาตรการเพ่ือป้องกันการทุจริต ในเร่ืองการรับเงิน
การเก็บรักษาเงิน และการจัดทาบัญชีเงินหรือทรัพย์สินในระบบหลักประกันสุขภาพ ตามประกาศ
สานกั งานหลกั ประกันสุขภาพแห่งชาติ เร่ือง แนวทางการรับเงิน การจ่ายเงิน การเก็บรักษาเงิน และ
การจัดทาบญั ชเี งินหรอื ทรพั ย์สินในระบบหลักประกนั สุขภาพ ลงวันท่ี 15 สิงหาคม 2549 ท่ไี ม่มีการ
กาหนดวธิ กี ารควบคุม ตรวจสอบการเบิกจา่ ยเงินที่ชัดเจนและรัดกุมเพียงพอ เปน็ เหตุให้ผู้รับผิดชอบ
สามารถกระทาการทุจรติ เบียดบังเงนิ ได้โดยงา่ ย

ข้อเทจ็ จริง (๑)

เจ้าหน้าท่ีของรัฐกระทาการทุจริตโดยยักยอกเงินกองทุนหลักประกันสุขภาพไปเป็น
ประโยชน์แก่ตนเองหรือผู้อื่น โดยที่ผู้กระทาการทุจริตได้แจ้งผู้มีอานาจเบิกจ่ายเงินจากบัญชี
ดังกลา่ ววา่ ในการถอนเงินแต่ละคร้ังจะถอนเงินเพอ่ื นาไปดาเนินโครงการและให้ผู้มีอานาจเบิกจ่าย
ลงนามถอนเงินในใบถอนเงิน เมื่อได้ใบถอนเงินท่ีผู้มีอานาจเบิกจ่ายลงนามแล้วผู้ที่กระทาการ
ทุจริตได้นาใบถอนเงินไปเบิกเงินจากบัญชีกองทุนฯ ที่ได้เปิดไว้กับธนาคารเพื่อการเกษตรและ
สหกรณ์การเกษตร เงินที่ได้เบิกจากธนาคารผู้กระทาการทุจริตเป็นผู้รับเงินดังกล่าวตามจานวนท่ี
ถอนทุกคร้ังและเก็บไว้เอง ซึ่งเงินดังกล่าวได้นาไปใช้ในโครงการจริงเพียงบางส่วน แล้วยักยอก
ส่วนทเ่ี หลอื และบางคร้ังไมไ่ ดน้ าเงนิ ไปใช้จ่ายในโครงการแตอ่ ยา่ งใด แล้วยักยอกทัง้ จานวน

ข้อเท็จจรงิ (๒)

รปู แบบการดาเนินการของโครงการกองทนุ หลักประกนั สขุ ภาพระดบั ท้องถ่นิ หรอื พน้ื ที่

อปท. ทีต่ ้องการขอรับการสนับสนนุ เงินจาก คณะกรรมการบรหิ ารระบบหลักประกนั สขุ ภาพ (ท้องถ่ิน) เปดิ บัญชีกบั ธกส. ใชช้ ่อื
สปสช. ยนื่ ขอรบั การสนบั สนุน บญั ชี “ระบบหลกั ประกันสขุ ภาพ (ทอ้ งถ่ิน)” โดยอาจมอบหมายใหป้ ระธาน

ตัง้ คณะกรรมการบริหารระบบ กรรมการฯ และกรรมการ 3 คน เปิดบญั ชีและทาหน้าท่เี บกิ จา่ ย เง่อื นไขการเบกิ จ่าย
หลักประกนั สุขภาพ (ท้องถ่นิ ) โดย ตอ้ งใหผ้ ้มู อี านาจถอนเงนิ จานวน 2 ใน 4 คน ลงลายมอื ช่อื
แต่งตั้งผบู้ รหิ ารสูงสดุ ของ อปท. นัน้
ผบู้ รหิ ารทอ้ งถน่ิ ได้ยักยอกเงนิ กองทนุ หลักประกันสุขภาพไปเปน็ ประโยชน์แกต่ นเองหรือผู้อื่น
เปน็ ประธานกรรมการ

เกดิ การทจุ รติ โดยไมน่ าเงนิ ไปใชต้ ามวตั ถปุ ระสงคโ์ ครงการ

https://www.tcijthai.com/news/2020/9/watch/10903

https://www.tcijthai.com/news/2020/9/watch/10903

https://www.tcijthai.com/news/2020/9/watch/10903

มติคณะรัฐมนตรี
1 ก.ย. 63

หนงั สอื สำนกั งำน ป.ป.ช.
ลว 24 ม.ิ ย. 2563

มตคิ ณะรัฐมนตรี
1 ก.ย. 63

รบั ทรำบข้อเสนอแนะเพอื่ ปอ้ งกันควำมเสย่ี งเก่ยี วกบั กำรทจุ ริต
ในกำรบริหำรจดั กำรงบประมำณโครงกำรหลกั ประกนั สุขภำพ

ระดบั ท้องถิน่ หรือพน้ื ท่ี ตำมที่คณะกรรมกำร ป.ป.ช. เสนอ

ให้สำนกั งำนหลกั ประกันสุขภำพแห่งชำติ เป็นหน่วยงำนหลัก
ร่วมกบั กระทรวงมหำดไทยและหน่วยงำนทเี่ กย่ี วขอ้ ง รบั ไปพจิ ำรณำ

ดำเนินกำรในส่วนที่เก่ยี วขอ้ งให้เปน็ ไปตำมข้อเสนอ
ของคณะกรรมกำร ป.ป.ช.

ให้รบั ควำมเห็นของกระทรวงกำรพฒั นำสังคมและควำมมั่นคง
ของมนุษย์ กระทรวงสำธำรณสขุ และสำนักงบประมำณ
ไปประกอบกำรพจิ ำรณำดำเนนิ กำรดว้ ย



4. การประเมินความเสี่ยง
การทจุ ริต

การประเมินความเสีย่ งการทุจริต

การประเมินความเส่ยี งของการดาเนินงานหรอื การปฏบิ ัติหน้าท่ีท่อี าจก่อให้เกิดการทุจรติ
หรอื
ก่อใหเ้ กดิ การขดั กันระหวา่ งผลประโยชน์สว่ นตนกับผลประโยชนส์ ่วนรวมของหนว่ ยงาน

แบบตรวจการเปิดเผยขอ้ มลู สาธรณะ ( Open Data Integrity and Transparency Assessment: OIT)
ตัวช้วี ดั ที่ 10 การปอ้ งกันการทุจรติ
o36 การประเมนิ ความเสย่ี งการทุจรติ ประจาปี
o37 การดาเนนิ การเพ่ือจดั การความเสีย่ งการทจุ ริต

แผนแมบ่ ทภายใต้ยทุ ธศาสตรช์ าติ
ประเดน็ การต่อต้านการทจุ รติ และประพฤตมิ ชิ อบ (21)

ยทุ ธศาสตรช์ าติ แผนแม่บทภายใตย้ ุทธศาสตรช์ าติ แนวทางการพัฒนา
20 ปี
ประเด็นการต่อต้านการทุจริตและ 1. แผนยอ่ ย การป้องกันการทุจรติ และประพฤตมิ ชิ อบ
ประพฤติมชิ อบ
- “คน” “ระบบ” แผนงาน/โครงการสาคญั :
ค่าคะแนนดัชนกี ารรับรกู้ ารทจุ รติ ของประเทศ 1. แผนงานปลูกฝังความคิด สร้างจิตสานึกในความซ่ือสัตย์สุจริต แยกแยะผลประโยชน์ส่วนตน
ไทย (CPI) ในปี พ.ศ. 2580 จะต้องอยใู่ น และผลประโยชน์ส่วนรวม สนับสนุนการมีส่วนร่วมของประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมในการ
ตรวจสอบการดาเนินงานของภาครัฐ
อันดบั 1 ใน 20 ของโลก
2. แผนงานการสร้างนวัตกรรมและมาตรการภายในต่อต้านการทุจริต และ
การประเมินความเสย่ี งดา้ นการทุจริต

3.ปรบั ระบบงาน โครงสร้างองค์กรเอื้อตอ่ การลดการใชด้ ลุ ยพินิจ

2. แผนยอ่ ย การปราบปรามการทจุ ริต

- ดาเนินคดี รวดเรว็ เฉยี บขาด เปน็ ธรรม
- การพฒั นาปรบั ปรงุ มาตรการทางกฎหมาย
- แผนงาน/โครงการสาคัญ : แผนงานสร้างนวตั กรรมการปราบปรามการทุจริตเชงิ รุก

การวางระบบการประเมินความเสี่ยงการทุจริต

แผนปฏิรปู ประเทศดา้ นการปอ้ งกนั และปราบปรามการทจุ ริตและประพฤติมชิ อบ
( พ.ศ. 2561-2565) ประเด็นปฏิรปู ที่ 2 ดา้ นการปอ้ งปราม ได้กาหนดให้
ศนู ย์ปฏิบัตกิ ารต่อต้านการทุจรติ (ศปท.)
ดาเนนิ การวางระบบการประเมนิ ความเส่ยี งต่อการทจุ รติ ประพฤติมิชอบ
ในสว่ นราชการเป็นประจาทุกปี
และรายงานผลการปฏบิ ตั ิตอ่ ผู้บงั คบั บัญชา หรอื ตามระยะเวลาทกี่ าหนด

ดชั นที ่ี 10 การปอ้ งกนั การทุจรติ
การประเมนิ ความเส่ียงของการดาเนินงานทอ่ี าจกอ่ ใหเ้ กิดการทจุ รติ และ

การดาเนินการเพ่ือจัดการความเสีย่ งการทุจรติ

ตวั ช้ีวัด ร้อยละของหน่วยงานทผี่ ่านเกณฑก์ ารประเมนิ ITA ร้อยละ 80
( 85 คะแนน ขนึ้ ไป )

88

กรอบแนวคิดการพฒั นามาตรการภายในของหนว่ ยงานเพอื่ ความโปรง่ ใสและป้องกันการทุจริต

การประเมินความเสยี่ งการทจุ รติ ๑) มาตรการส่งเสริมความโปร่งใสในการจดั ซื้อจัดจา้ ง
แผนบรหิ ารความเส่ียง ๒) มาตรการป้องกันการรับสินบน
การทุจรติ ๓) มาตรการปอ้ งกนั ผลประโยชนท์ ับซอ้ น
๔) มาตรการตรวจสอบการใชด้ ุลยพนิ จิ
๕) มาตรการจดั การเรือ่ งร้องเรยี นการทจุ ริต

89

ความเชื่อมโยงการพัฒนามาตรการภายในสู่การขับเคลื่อน

• ประเมนิ ความเสีย่ ง มาตรการ • แผนป้องกนั และปราบปรามการทจุ ริตของ
• แผนบริหารความเส่ียง หนว่ ยงาน
• มาตรการสง่ เสรมิ ความโปร่งใสในการ
ค้นหา จัดชือ้ จดั จา้ ง • นาแผนงาน/โครงการบรรจใุ นแผนปฏิบัติ
ราชการประจาปีของหนว่ ยงาน
• มาตรการปอ้ งกนั การรบั สินบน
• มาตรการปอ้ งกนั ผลประโยชน์ทับซอ้ น • จดั ทาคาของบประมาณรายจ่ายประจาปีของ
• มาตรการตรวจสอบการใช้ดลุ ยพินจิ หน่วยงานตามแผน(กรณีต้องใชง้ บประมาณ)

มาตรการจดั การขอ้ ร้องเรียนการทุจริต ขบั เคลอื่ น

90

ลักษณะของการประเมินความเสี่ยงการทุจริต

01 แสดงผลการประเิมินความเิสยี่ งของการดาเินนิ งานหิรือการปฏิิบตั ิ
หนา้ ทท่ีิอี่ าจิก่อใิหเ้ ิกิดการทุจริตหิรือิก่อใหิเ้ ิกิดการัขัดักนั ระหัว่าง
ประโยชนัั์ส่วนตนและผลประโยชนัั์ส่วนรวมของหินว่ ยงาน

02 มีข้อมลู รายละเิอียดของผลการประเิมิน เิช่น

• เหิตกุ ารณค์ วามเิสี่ยง และ
• ระิดบั ของความเส่ียง
• มาตรการและการดาเินินการในการบิริหาริจดั การความเิส่ียง เิปน็ ิตน้

Section Break

Insert the title of your subtitle Here







กระบวนงาน/โครงการทค่ี วรทาการประเมนิ ความเสี่ยงการทุจริตเป็นลาดบั แรก

• ทเ่ี คยมีประวตั ิการทจุ รติ บางเร่อื งอาจไม่มกี ารร้อง เพราะสมยอมกัน
• ท่ีขาดหลักเกณฑ์ ทีเ่ ป็นบรรทัดฐาน สามารถยกเวน้ ได้เป็นรายกรณี
• มกี ารยกเวน้ ระเบยี บฯให้สามารถดาเนินการได้ กรณมี เี หตผุ ล ความจาเป็น เร่งดว่ น ฉกุ เฉิน
• ทต่ี อ้ งดาเนนิ การอย่างเร่งรบี ภาวะฉกุ เฉนิ
• ท่หี ากเกดิ จะอยูใ่ นความสนใจของโลกโซเซยี ลมีเดียทนั ที
• ทไ่ี มม่ ี Work Flow ท่กี ากับชัดเจน
• ทต่ี อ้ งมีระยะเวลาในการพิจารณานาน มีขนั้ ตอนสลับซับชอ้ น แตผ่ ขู้ อรบั บริการมคี วามตอ้ งการทร่ี วดเร็ว
• ทผี่ ขู้ อรบั บริการเชอ่ื ว่าเปน็ ประเพณที ่ีต้องจ่าย คา่ อานวยความสะดวก สินนา้ ใจ
• ทท่ี าในพืน้ ท่ี หรือ จุดตาแหนง่ ไมม่ ีคนร้เู ห็น หรอื รนู้ อ้ ย
• ทต่ี อ้ งใช้ดลุ ยพนิ ิจ เชน่ ในการตีความ ใช้เอกสารหลักฐานประกอบน้อย การสมุ่ ตรวจ/ จบั
• ยงั ไมม่ มี าตรการป้องกันความเสี่ยงท่ีมีประสิทธภิ าพเพยี งพอ
• ที่ตอ้ งใช้ ความร้วู ิชาชีพเฉพาะเฉพาะด้าน ยากตอ่ คนนอกจะเข้าใจ

ประเภทความเสย่ี งการทจุ รติ

01 การพจิ ารณาอนมุ ัติ อนุญาต

02 การใช้อานาจและตาแหน่งหน้าที่
การใชจ้ ่ายงบประมาณ

03 และการบริหารจัดการทรพั ยากรภาครัฐ

เตรียมข้อมลู กอ่ นลงมอื ประเมิน
ช่อื กระบวนงาน/งาน........................................................

ที่ ข้ันตอนการปฏิบัติงาน มาตรการป้องกันความเสีย่ งการทจุ รติ
ทม่ี อี ยใู่ นปัจจบุ นั

แนวทางการประเมนิ ความเสี่ยงการทจุ รติ

ข้นั ตอนการประเมิน 1 • การระบุความเสย่ี ง
ความเสยี่ ง 2 • การประเมนิ สถานะความเส่ียง
3 • การประเมินคา่ ความเสยี่ งรวม
๔ • การประเมินการควบคมุ ความเสย่ี ง
๕ • การจัดทาแผนบริหารความเสย่ี ง
6 • การจัดทารายงานผลการเฝ้าระวงั ความเสยี่ ง
7 • จดั ทาระบบการบรหิ ารความเสยี่ ง
๘ • การจดั ทารายงานการบรหิ ารความเสย่ี ง

9 • การรายงานผลการดาเนินงานตามแผนการบริหารความเส่ยี ง

แบบรายงานประเมิน ประเมนิ ความเสยี่ งการทุจริต ปีงบประมาณ พ.ศ. ....
ความเสี่ยงการทจุ ริต ประเมินความเสีย่ งการทจุ รติ ด้าน

ตารางท่ี ๑ ตารางระบคุ วามเสี่ยง ๑ ความเส่ยี งการทจุ ริตทเ่ี ก่ียวขอ้ งกับการพจิ ารณาอนุมตั ิ อนุญาต
๒ ความเสยี่ งการทุจรติ ในความโปรง่ ใสของการใชอ้ านาจและตาแหน่งหน้าท่ี
อธบิ ายรายละเอียด โอกาส ความเส่ยี งการทจุ ริต วา่ มรี ปู แบบ พฤติการณก์ ารทจุ รติ ท่ีมีความ
เสีย่ งการ ทจุ รติ ในแต่ละขนั้ ตอนในการปฏบิ ตั ิงาน บางขัน้ ตอนอาจไม่มคี วามเส่ียงการ 3 ความเส่ยี งการทจุ รติ ในความโปรง่ ใสของการใช้จา่ ยงบประมาณและการบรหิ าร
ทุจติ สาหรบั ขั้นตอน การปฏิบัติงานท่ีมีความสุ่มเส่ียง หรือโอกาสเกิดการทุจริต ให้ จัดการทรัพยากรภาครัฐ
อธิบายรูปแบบพฤติการณ์ความเส่ียงให้ละเอียด ชัดเจนมากที่สุด โดยวิธีการการ
ค้นหาความเส่ยี งการทุจริต ค้นหาจาก ความเสีย่ งทเี่ คยเกิด หรือคาดว่าจะเกิดซ้าสูงมี ชอ่ื กระบวนงาน / งาน ..............................................................................................................
ประวัติอยู่แล้ว เรียกว่า Known Factor และไม่เคยเกิดหรือไม่มีประวัติมาก่อน ชอ่ื หน่วยงาน / กระทรวง...........................................................................................................
แต่มคี วามเส่ียงจากการพยากรณใ์ นอนาคตว่ามโี อกาสเกดิ เรียกว่า Unknown Facto ผูร้ ับผดิ ชอบ................................................................................. โทรศพั ท.์ ...............................
r
ขัน้ ตอนที่ ๑ การระบคุ วามเสีย่ ง

ที่ ข้นั ตอนการปฏิบัตงิ าน โอกาส/ความเส่ยี ง
รูปแบบพฤตกิ ารณ์ความเสี่ยงการทุจริต

ระบุรปู แบบพฤตกิ ารณ์ท่ีนาไปส่คู วามเส่ยี งการทจุ รติ
ในแตล่ ะ Process ของกระบวนงานที่ทาการประเมิน



ขั้นตอนท่ี ๒ การประเมินสถานะความเส่ียง เขียว เหลอื ง ส้ม แดง

ขน้ั ตอนการปฏบิ ตั ิงาน
ที่ โอกาส/ความเสี่ยง

รปู แบบพฤติการณ์ความเส่ียงการทุจรติ

ตารางที่ 2
ตารางประเมนิ สถานะความเสย่ี ง

นาขอ้ มลู ในตารางที่ ๑ มาแยกสถานะความเสี่ยง
* สถานะสเี ขียว : ความเสยี่ งระดับตา่
* สถานะสเี หลือง : ความเสี่ยงระดบั ปานกลาง และสามารถใช้ความรอบคอบระมดั ระวงั
ในระหวา่ งปฏิบัติงาน ตามปกติควบคมุ ดแู ลได้
* สถานะสสี ้ม : ความเส่ียงระดับสงู เปน็ กระบวนงานทมี่ ีผ้เู กยี่ วขอ้ งหลายคนหลายหนว่ ยงาน
ภายในองคก์ ร มีหลายขั้นตอน จนยากต่อการควบคุม หรือไมม่ อี านาจควบคมุ ข้ามหนว่ ยงานตามหนา้ ทีป่ กติ
* สถานะสีแดง : ความเส่ียงระดบั สงู มาก เป็นกระบวนงานทเี่ กี่ยวข้องกบั บุคคลภายนอก
คนทีไ่ มร่ ู้จกั ไมส่ ามารถตรวจสอบได้ชดั เจน ไม่สามารถกากบั ตดิ ตามไดอ้ ย่างใกลช้ ิดหรอื อยา่ งสม่าเสมอ

ขนั้ ตอนท่ี ๓ การประเมินค่าความเสีย่ งรวม

ขัน้ ตอนการปฏิบตั ิงาน ระดบั ความจาเปน็ ของ ระดบั ความรนุ แรงของ คา่ ความเสี่ยงรวม
จาเป็น X รุนแรง
ที่ /โอกาส/ความเสี่ยงรูปแบบพฤตกิ ารณ์ การเฝ้าระวงั ผลกระทบ

ความเสยี่ งการทจุ รติ 3 21 3 21

ตารางท่ี 3 ตารางการ
ประเมนิ ค่าความเส่ียงรวม
SCORING ทะเบยี นขอ้ มลู ที่
ตอ้ งเฝ้าระวงั ๒ มติ ิ (หรอื

ตารางเมทรกิ ซร์ ะดับความ
เส่ยี ง (Risk level matrix))

ให้นาขอ้ มลู ทีม่ ีสถานะความเสี่ยงในชอ่ งโดยเฉพาะสี สแี ดง สม้ เหลอื ง จากตารางท่ี ๒
มาหาคา่ ความเส่ยี งรวมในข้ันตอนท่ี ๓

(ระดบั ความจาเป็นของการเฝ้าระวงั X ระดับความรุนแรงของผลกระทบ)