4.-ความรู้เกี่ยวกับการประชุมสภา การตราข้อบัญญัติ - อ.นรศักดิ์ สุขสมบูรณ์

การประชุมสภาทอ้ งถนิ่ การตรา
ข้อบญั ญัตทิ อ้ งถน่ิ คุณสมบตั แิ ละ
ลักษณะต้องหา้ ม และการพ้นตาแหน่ง
ของฝ่ ายการเมือง

นรศกั ดิ์ สขุ สมบูรณ์
ผู้อานวยการกองกฎหมายและระเบยี บทอ้ งถนิ่

2

อำนำจหนำ้ ทขี่ ององคก์ รฝ่ ำยปกครองตำมหลกั กฎหมำยมหำชน

หลกั กฎหมำย : องคก์ รฝ่ ำยปกครองจะ
ไม่มีกฎหมำย กระทำกำรใดๆ ได้
ไม่มีอำนำจ ต่อเมื่อมีกฎหมำยมอบ
อ ำ น ำ จ ใ ห ้แ ก่ อ ง ค์ ก ร
ฝ่ ำยปกครองกระทำ
กำรน้นั ๆ

รูปแบบและโครงสรา้ งขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถน่ิ ในประเทศไทย

รปู แบบทวั่ ไป องค์กรปกครอง
สว่ นทอ้ งถิ่น
๑. อบจ. 76 แห่ง
๒. เทศบาล 2472 แห่ง ผู้บรหิ าร สภา
ท้องถน่ิ ท้องถิ่น
(30/195/2247)
๓. อบต. 5300 แหง่

รูปแบบพเิ ศษ

๑. กรุงเทพมหานคร
๒. เมอื งพทั ยา

รวมทงั้ หมด ๗,๘๕๐ แห่ง

อานาจหน้าท่ขี องผบู้ รหิ ารทอ้ งถ่นิ /สภาทอ้ งถิน่

(๑) กาหนดนโยบายโดยไม่ขดั ต่อกฎหมาย และ (1) ควบคุมการบรหิ ารงานของผ้บู รหิ าร
รับผิดชอบในการบริหารราชการขององคก์ ร ทอ้ งถ่ินให้เป็นไปตามกฎหมาย นโยบาย
ปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ ให้เปน็ ไปตามกฎหมาย แผนพฒั นาองค์กรปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ
ระเบียบ ข้อบังคับ ขอ้ บญั ญัติ และนโยบาย ขอ้ บญั ญตั ิ ระเบียบ และขอ้ บังคบั

(๒) สัง่ อนญุ าต และอนุมัติเกีย่ วกบั ราชการของ (มตสิ ภาท้องถิ่น)
องคก์ รปกครองส่วนท้องถน่ิ
(2) พิจารณาและให้ความเหน็ ชอบร่าง
(๓) แต่งตั้งและถอดถอนรองผู้บริหารทอ้ งถิน่ ขอ้ บญั ญัติท้องถ่ิน ร่างข้อบัญญตั ิ
เลขานุการผู้บรหิ ารทอ้ งถนิ่ งบประมาณรายจา่ ยประจาปี และเพมิ่ เติม

และทปี่ รึกษาผู้บรหิ ารทอ้ งถน่ิ (3) ใหค้ วามเห็นชอบแผนพฒั นาทอ้ งถ่นิ

(๔) วางระเบียบเพือ่ ให้งานขององค์กรปกครองส่วน เพ่อื เป็นแนวทางในการบริหารกิจการของ
ท้องถ่ินเปน็ ไปดว้ ยความเรยี บร้อย
องค์กรปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ
(๕) รักษาการใหเ้ ปน็ ไปตามข้อบญั ญตั ทิ ้องถ่นิ
(เฉพาะสภา อบต.)
(๖) ปฏบิ ตั ิหน้าทอ่ี ่นื ตามท่บี ัญญัติไวใ้ นกฎหมาย
จดั ตง้ั อปท. และกฎหมายอน่ื

สงั่ จา้ งดว้ ยวาจาผูกพนั อปท. หรอื ไม่ ?
- อบต.โครงการกอ่ สรา้ งถนนคสล. ดินขา้ งถนนดา้ นเลยี บลาคลองทรุดตวั และ
เลอ่ื นไหลลงคลองทาใหไ้ ม่สามารถกอ่ สรา้ งถนนตามสญั ญาได้ นายกอบต. ซ่งึ
เป็นผูแ้ ทนตามกฎหมายของผูถ้ กู ฟ้ องคดตี ามนยั มาตรา 60 วรรคหน่ึง แห่ง
พ.ร.บ. สภาตาบลและองคก์ ารบรหิ ารสว่ นตาบลฯ จงึ สงั่ ใหผ้ ูร้ บั จา้ งกอ่ สรา้ ง
เข่ือนกนั ดินพงั เพม่ิ จากสญั ญาเดมิ

- การสรา้ งเข่ือนดงั กลา่ วเป็นขอ้ ตกลงสว่ นหน่ึงของสญั ญาแมว้ ่าจะเป็นการ
ตกลงดว้ ยวาจากต็ าม ทง้ั น้ี ดว้ ยเหตทุ ่เี ป็นการตกลงอนั มีลกั ษณะเป็นสญั ญา
จา้ งทาของซ่งึ มาตรา 587 แหง่ ป.พ.พ. ไม่ไดก้ าหนดใหต้ อ้ งทาเป็ นหนงั สอื
ฉะน้นั ขอ้ ตกลงดงั กลา่ ว จงึ ย่อมมผี ลผูกพนั ผูถ้ กู ฟ้ องคดี

การบริหารงานท้องถิ่น

ด้านงาน ด้านคน ดา้ นเงนิ

ปลดั อปท. นายก อปท. เลขา/ท่ปี รกึ ษา

รองนายก อปท. ข้าราชการท้องถน่ิ
ผอ.กอง



สำธำ“รณสุข

อำนำจหนำ้ ท่ี กำรใชร้ ถตู้ การแพทยฉ์ กุ เฉนิ
การใชร้ ถต้พู ยาบาลของ อปท.
รบั ส่งผ้ปู ่วยไปตรวจสุขภาพ หรอื หมอนัดทั่วไป

มิใช่การใหค้ วามช่วยเหลอื ผปู้ ่วยฉกุ เฉิน
มิใชก่ ิจการเก่ียวกบั การสาธารณสขุ และการรกั ษาพยาบาล

หนงั สือ มท. ที่ มท 0804.3/1655 ลว 31 มค. 2560

9

สำธำ“รณสขุ

••การออจบบัดจจต.. จมัง้ ะีอโมราอนงบพาจหยหมานาบา้ยทเาอ่ี ลจกดัแชตนลงั้ด้วโารมเงนพอินยบกาาเบอราจกลดั ไชทดาน้ บบรกิราิหรสาารธารณสขุ ซง่ึ เป็นอานาจหนา้ ท่ีของ อบจ.

ไมไ่ ด้ (กฎกระทรวงมอบหมายเอกชน ยงั ไม่มีการใชบ้ งั คบั )

10

รักษำควำม“สงบเรียบรอ้ ย

การนารถยนตเ์ ทศบาลให้บริการนาขบวน

• เทศบาลนารถยนต์ ตรวจการณ/์ นาขบวน ใหบ้ รกิ ารประชาชนในงานประเพณีตา่ ง ๆ ของประชาชน
เ•ชน่ งานบวชแหน่ าคไปวดั
• การรกั ษาความสงบเรยี บรอ้ ย เป็นการจดั ระเบียบการบรกิ ารสาธารณะ เพ่ือประชาชนในทอ้ งถ่ิน รจราจร
การดูแลรกั ษาความสงบเรียบรอ้ ยหรือป้องกันอุบัติเหตุและความเป็นระเบียบเรียบรอ้ ยในกา

เน่ืองจากมีขบวนแห่ ไม่ว่าพบเองหรือ ประชาชนรอ้ งขอ เทศบาลสามารถเขา้ ไปดูแลรกั ษาความสงบ

เรยี บรอ้ ยได้

หากกาหนดหลกั เกณฑใ์ หม้ ีการเก็บคา่ ธรรมเนียม หรอื คา่ บรกิ าร จงึ จะไปบริการไม่ได้

หนงั สือ สถ. ท่ี มท 0804.3/18437 ลว 20 ธค. 2561

11

เทศพ“ำณิชย์

คาพพิ ากษาฎกี า ท่ี 2596/2520 เทศพาณิชย์ หมายถงึ การคา้ ของบา้ นเมอื งและการค้าของทอ้ งถนิ่

ความเห็นคณะกรรมการกฤษฎีกา 106/2520 อบจ. ขอประทานบตั รเหมืองแร่ กฎหมายไม่ไดก้ าหนด

•ความดหังมนาั้นยเกทาศรพพาาณณิชิชยยไ์ ์ดกเ้ าปร็นดพาิเเศนษินจกงึาตรคีตวาามมอทา่วั นไปาจ“หกนารา้ ลทง่ีขทอนุ งเเพท่ือศแยสาวลงหตาากมาทไ่ีกร ฎโดหยมทา่วั ยๆกาไปห”นดไว้ โดยประสงค์
ท่จี ะหาผลประโยชนใ์ นทางธรุ กิจ หรอื คา้ ขายเพ่ือแสงหากาไร จากการดาเนินการนนั้ ซง่ึ ตอ้ งการเป็นเทศบญั ญัติ
• การดาเนินการตามอานาจหนา้ ท่ีในการจัดการสาธารณะแก่ประชาชนและมีรายไดข้ ึน้ เช่น ค่าธรรมเนียม

ใบอนญุ าต มิใชเ่ ป็นเทศพาณิชย์

การที่เทศบาลก่อสร้างสระว่ายน้า มีการเก็บค่าใช้จ่ายเพื่อใช้บริหารจัดการบ้ารุงรักษาสระว่ายน้าเป็นผลพลอยได้จากการ
ด้าเนินการตามอ้านาจหนา้ ที่ มิใชเ่ ทศพาณชิ ย์ จึงไม่ตอ้ งออกเทศบัญญัติ

หนงั สือ มท. ท่ี มท 0804.3/6056 ลว 30 ตค. 2560

12

ให้มแี ละบำรงุ ท“ำงบกและทำงน้ำ

• อบจ. มีอานาจจัดให้มีและบารุงทางบก หมายรวมถึงการจัดให้มีไฟฟ้าหรือแสงสว่างทางถ นน
ไดห้ รอื ไม่
• หมายรวมถึงการจดั ใหม้ ีแสดงสว่างและไฟฟ้าตามทางบกท่ีจดั ทาขึน้ เน่ืองจากการดาเนินการต่าง ๆ

ท่ีเก่ียวเน่ืองกบั การจดั ททางบกนนั้ ใหแ้ ก่ประชชาชนในการใชท้ างหรอื ถนน

13

“ศกึ ษำศำสนำ ศิลปะ ประเพณี ภูมิปญั ญำท้องถนิ่

และวัฒนธรรม

การประกอบพธิ ีฮัจญ์
อปท. มีหนา้ ท่ีส่งเสริมและสนับสนุนศาสนา หรือกิจการศาสนาท่ีเป็นประโยชนห์ รืออานวย

ความสะดวกแก่ประชาชนท่วั ไป มิใช่การสง่ เสรมิ สนบั สนนุ ศาสนิกชน ในการประกอบพิธีกรรมตามความ

•เช่ือขเอทงศตบนาลตั้งงบประมาณโครงการดังกล่าวไม่ได้ รวมทั้งโครงการศึกษาดูงาน สัง เวชนียสถาน

ตามพทุ ธศาสนาดว้ ย

ความเห็น สคก. เร่ืองเสร็จท่ี 295/2553

14

“ส่งเสริมเด็ก สตรี และคนชรำ

ศูนยพ์ ฒั นาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชพี ผู้สูงอายุ
•
• เทศบาลจดั ทาโครงการศนู ยพ์ ฒั นาคณุ ภาพชีวิตฯ ผสู้ งู อายุ และโครงการบาบดั ท่ีใหผ้ พู้ กิ าร
• เป็นอานาจหนา้ ท่ีสง่ เสรมิ และพฒั นาผสู้ งู อายุ ผพู้ ิการ ตามกฎหมาย
การดาเนินการตอ้ งไมซ่ บั ซอ้ นกบั หนว่ ยงานของรฐั อ่ืน

หนงั สือ สถ. ท่ี มท 0804.3/17908 ลว 23 พ.ย. 2561

15

“ใหม้ ีนำ้ สะอำดหรอื กำรประปำ

จัดซอื้ เครอ่ื งเจำะบอ่ บำดำล

อบจ. จดั ซือเคร่ืองเจาะบ่อบาดาล เพื่อแกไ้ ข อบจ. มหี น้าทจ่ี ดั ใหม้ ีนา้ อปุ โภคบรโิ ภค
ปัญหาภัยแล้ง บรกิ าร อปท. ในจงั หวดั และการเกษตร การป้องกนั และบรรเทา

สาธารณภัย

หนงั สือ มท. ท่ี มท 0808.3/06766 ลว 30 เม.ย. 2561

16

“ใสห่ง้มเสีนร้ำมิ สเะดอ็กำดสหตรรีอื แกลำะรคปนรชะปรำำ

ต้นู า้ หยอดเหรียญ
••
อบต. บ ดาเนินโครงการจดุ นา้ ด่มื ตนู้ า้ หยอดเหรยี ญ 3 จดุ
อบต. มีหนา้ ท่ีจดั ใหม้ ีนา้ อปุ โภคบริโภค เป็นการดาเนินการจดั ใหม้ ีนา้ บริการสาธารณะแก่ประชาชน

เพ่ือใชอ้ ปุ โภคบรโิ ภค เป็นการจดั บรกิ ารโดยประชาชนไม่ตอ้ งซอื้ นา้ ขวดจากรา้ นคา้

เป็นข้อยกเว้นตามมาตรา 75 วรรคสอง แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560

รฐั สามารถทากิจการแข่งขันกับเอกชนได้ เม่ือเป็นการจัดใหม้ ีส่ิงสาธารณูปโภค หรือการจัดทาบริการ

สาธารณะ

หนงั สือ สถ. ท่ี มท 0804.3/1740 ลว 6 ส.ค. 2561

17

“สำธำรณูปโภค

•กำรใทหตบ้ .รทกิ อำงรผสาัญภญูมำิ จณดั ใWหiม้Fiีบริการอินเตอรเ์ น็ตไรส้ ายแก่ประชาชน โดยติดตงั้ ในท่ีสาธารณะ และไม่เก็บ

ค่าใชจ้ า่ ย

ความเรว็ ที่เหมาะสม เอกชนเสนอแรง/เรว็ กวา่

ถือเป็นการจดั ท้าบรกิ ารสาธารณูปโภคขนั พนื ฐานอยา่ งหน่งึ ท่ใี หบ้ รกิ าร
ประชาชน

(ความเห็น สคก. เรื่องเสร็จที่ 524/2544)

18

“สำธำรณปู โภค

ถนนหรือทางระบายนา้ ในหมู่บา้ นจัดสรร

• ป.ป.ช. หม่บู า้ นจดั สรรกฤษฎานคร ไดร้ บั ความเดอื ดรอ้ นนา้ ท่วมขงั ถนนพงั

เทศบาลสามารถเข้าไป ถนนหรอื ทางระบายน้าเปน็ ทรัพยส์ ิน
ซอ่ มแซมบา้ รุงรกั ษาไดห้ รือไม่ ของเอกชนจงึ ไมใ่ ชห่ น้าทเี่ ทศบาล

หนงั สือ มท. ท่ี มท 0804.3/18005 ลว 17 ต.ค. 2560

19

“สำธำรณปู โภค

อบจ. ทาโครงการผลติ ไฟฟ้าดว้ ยพลังงานลม และแสงอาทติ ย์ โดยดาเนินโครงการทโี่ รงเรียน

•บ. วิทยาคม อปท. มีหนา้ ท่ี จัดใหม้ ีไฟฟ้าอันเป็นการ
การดาเนินโครงการผลิตไฟฟ้าจากพลงั งานแสงอาทิตย์

บริการสาธารณะ แต่ไม่ไดห้ มายความว่าจะผลิตไฟฟ้าหรอื รว่ มทนุ กบั เอกชนเพ่ือโครงการผลิตไฟฟ้า

ในลกั ษณะคา้ ขายใหแ้ ก่บคุ ลอ่ืนแตอ่ ย่างใด

ถ้าผลิตไฟฟ้าใชเ้ อง ท้าได้ แต่ขายใหบ้ คุ คลอ่นื เปน็ การทั่วไปไมไ่ ด้

ความเห็น สคก. เรื่องเสร็จที่ 1726/2559

20

“กำรทอ่ งเท่ยี ว

โครงการล่องเรือไหว้พระ 9 วดั
• อบจ. นนทบุรี จัดโครงการกิจกรรมล่องเรือไหว้พระ 9 วัด รอบเกาะเกร็ด จ้างเรือโดยสารบริการ

• ประชาชนไมค่ ิดคา่ ใชจ้ า่ ย รอบละ 50 – 100 คน
การส่งเสริมการท่องเท่ียวเป็นการส่งเสริมอาชีพเป็นอ้านาจหน้าที่ มีลักษณะเป็นผู้ประกอบการน้าเท่ียว

เสียเอง มิใช่การสง่ เสรมิ

โครงการดงั กล่าวอาจเปน็ การตดั ทางท้ามาหากินของผปู้ ระกอบการเอกชน และอาจขดั ต่อ
ประเพณีการปกครองท่หี า้ มมใิ ห้รัฐกระทา้ การคา้ ขายแข่งกับเอกชน

ความเห็น กก. 156/2550
ความเห็น สคก. เร่ืองเสร็จท่ี 1177/2558

21

สาธารณภยั อปท.

ขณะเกิดภยั หลงั เกิดภยั

ไม่มีประกาศเขต มีประกาศเขตการใหค้ วาม
การใหค้ วามช่วยเหลือ ช่วยเหลือผูป้ ระสบภยั พิบตั ิ

ผปู้ ระสบภยั พิบตั ิ อปท.ช่วยเบ้ืองต้นได้ทนั ทีด้าน ให้อปท.เสนอคกก. ให้อปท.ส้ารวจ
การดารงชีพการบรรเทาความ ช่วยเหลือประชาชนของอปท. ความเสียหายรายงาน
อปท.ช่วยเหลือเบ้ืองตน้ กก.ช่วยเหลือปชช ของอปท. ให้ความช่วยเหลือ อ้าเภอ/จังหวัดเสนอ
ไดท้ นั ทีดา้ นการดารงชีพ กชภอ./กชภจ.พิจารณา
การบรรเทาความ การซ่อมแซมรสับ่ิงผสิดาธชาอรบณขปอรงะอโยปชทน.์ท่ีอยูใ่ นความ ใช้เงินทดรองราชการ
เดือดร้อนการเฝ้าระวงั ภยั
ไม่ตอ้ งเสนอคกก. ไม่มีประกาศเขต มีประกาศเขต
ช่วยเหลือปชช.ของอปท.

ให ้ อปท.ดาเนินการตาม อปท.มีงบประมาณ อปท.ไม่มีงบประมาณ
อานาจหนา้ ที่ ดาเนินการเอง โดยไม่ ทาหนังสอื ยนื ยนั ขอ้ มูลรายงานอาเภอ/
ตอ้ งรายงานอาเภอ/
จงั หวดั ใชเ้ งินทดรองราชการ
จงั หวดั

จดั ทาโดย
กองกฎหมายและระเบยี บทอ้ งถนิ่

การบริหารงานบุคคลส่ วนท้องถ่ิน

กถ. สานักงาน กถ.(สป.มท.)
ฝ่ ายเลขานุการ

รมว.มท. ก.กลาง สถ.(สน.บถ.)
ผวจ. (กจ. กท. ก.อบต.) ฝ่ ายเลขานุการ

นายอาเภอ ก.จังหวัด ท้องถนิ่ จงั หวดั
(ก.จ.จ. ก.ท.จ. ก.อบต.จังหวัด) (กทจ. ก.อบต.จงั หวดั )
ใชอ้ านาจกากบั ดูแล นายก
ไม่ปฏิบตั ิตามมติก.จงั หวดั นายก อปท. ปลดั อบจ.(ก.จ.จ.)
ฝ่ ายเลขานุการ

การออกคาสง่ั บริหารงานบุคคล

ปลดั อปท.

ผอ.กอง ขรก.ส่ วนท้ องถนิ่

พนักงานจ้าง

ระเบยี บมท. วิธกี ำรงบประมำณของอปท.2563

• อปท.จะจ่ายเงนิ หรือ ก่อหนีผ้ ูกพนั ได้ตามข้อความทก่ี าหนดไว้
ในงปม.รายจ่ายประจาปี ท้งั นี้ ต้องมีกฏหมาย ระเบียบ ข้อบังคบั
หรือ หนังสือส่ังการของกระทรวงมหาดไทย และมีรายได้เพียง
พอทจี่ ะเบิกจ่าย

- การจ่ายเงนิ จะต้องมงี บประมาณ

- กรณที ี่ อปท.ตราข้อบญั ญตั ิงปม.ไม่ทนั 1 ตค. ให้ใช้ข้อบญั ญัต/ิ
เทศบัญญตั ขิ องปี ที่ล่วงแล้วไปพลางก่อน เฉพาะงบกลาง งบ
บุคลากร งบดาเนินการ และงบอดุ หนุนทจี่ ่ายจากรัฐบาล

ยทุ ธศาสตร์ชาติ/แผนปฏริ ูป/นโยบาย

ประชาชน แผนพฒั นาทอ้ งถิ่น
แผนชุมชน
ระเบียบ งปม.ขอ้ 26 ใหใ้ ชแ้ ผนพฒั นา
ลงทะเบียนทรัพยส์ ิน อปท.เป็ นแนวทางการจดั ทางปม.

นายกอปท.เสนอต่อ งบประมาณรายจ่ายประจาปี
สภาท้องถิน่ 15 สค.

การเบิกจ่าย พสั ดุจดั ซ้ือ/จา้ ง

เอกสารทค่ี วรมใี นการประชุมเห็นชอบ งปม.
1.แผนพฒั นาท้องถน่ิ
2.กฎหมาย ระเบียบที่เกย่ี วข้อง
3.ร่างข้อบญั ญตั งิ ปม.รายจ่าย /ประมาณการ

ขอ้ บญั ญตั ิ เงินอปท.
งบประมาณ
เงินนอกงบประมาณ
รายจ่าย

เงนิ งบประมาณ

เงินอุดหนุนทว่ั ไป เงินรายได้ เงินอุดหนุนเฉพาะกิจ เงินกู้

รัฐจดั เกบ็ อปท.จดั เกบ็ เงินอดุ หนนุ ทัว่ ไป
ระบุวตั ถปุ ระสงค์
VAT
ภาษีสุรา ภาษี ค่าธรรมเนียม อื่นๆ เงินสะสม
สรรพสามิต
รถยนต์ ภาษีป้าย คา่ ธรรมเนียมตามพรบ. เงินอุทิศให้
ธุรกิจจาเพาะ ภาษีที่ดิน ตา่ งๆ เช่น บตั ร ปชช.
อุทยาน และสิ่ง ขออนุญาตก่อสร้าง
ภาคหลวงแร่ ปลูกสร้าง จอดรถ

ฯลฯ สัดส่วนรำยได้
อปท.ตอ่ รำยได้

รฐั บำล
25 % -35%

งบประมาณรายจ่าย

รายรับ รายจ่าย

1.รายไดจ้ ดั เกบ็ เอง 1.รายจ่ายงบกลาง
1.1 หมวดภาษีอากร 2.รายจ่ายตามแผนงาน
1.2 หมวดค่าธรรมเนียม ค่าปรับ ใบอนุญาต 2.1 งบบุคลากร(เงินเดือน(การเมือง/ขรก) ค่าจา้ ง
1.3 หมวดรายไดจ้ ากทรัพยส์ ิน
1.4 หมวดรายไดจ้ ากสาธารณูปโภคและการ สวสั ดิการ)
พาณิชย์ 2.2 งบดาเนินงาน (ค่าตอบแทน ใชส้ อย วสั ดุ)
1.5 หมวดรายไดเ้ บด็ เตลด็ 2.3 งบลงทุน (ค่าครุภณั ฑ์ ที่ดินและ
1.6 รายไดจ้ ากทุน สิ่งก่อสร้าง)
2.หมวดภาษีจดั สรร 2.4 งบเงินอุดหนุน
3.หมวดเงินอุดหนุนทวั่ ไป 2.5 งบรายจ่ายอ่ืน

ระเบียบมท. วธิ ีกำรงบประมำณของอปท.2563

• อปท.จะจ่ายเงนิ หรือ ก่อหนีผ้ ูกพนั ได้ตามข้อความทกี่ าหนดไว้
ในงปม.รายจ่ายประจาปี ท้งั นี้ ต้องมีกฏหมาย ระเบียบ ข้อบังคบั
หรือ หนังสือส่ังการของกระทรวงมหาดไทย และมรี ายได้เพียง
พอท่ีจะเบิกจ่าย

- การจ่ายเงินจะต้องมงี บประมาณ

- กรณที ี่ อปท.ตราข้อบัญญตั ิงปม.ไม่ทนั 1 ตค. ให้ใช้ข้อบัญญัต/ิ
เทศบัญญตั ขิ องปี ทีล่ ่วงแล้วไปพลางก่อน เฉพาะงบกลาง งบ
บุคลากร งบดาเนินการ และงบอดุ หนุนทจ่ี ่ายจากรัฐบาล

การพจิ ารณารา่ งขอ้ บญั ญตั ิงบประมาณ

- แบง่ การพจิ ารณาออกเป็น 3 วาระ (ขอ้ 45)
วาระท่ี 1 รบั หลกั การ
วาระท่ี 2 แปรญตั ติ
วาระท่ี 3 ใหค้ วามเหน็ ชอบ

- ญตั ตริ า่ งขอ้ บญั ญตั งิ บประมาณจะพจิ ารณาสามวาระ

รวดไม่ได้

นรศกั ดิ์ ผอ.กม.สถ. 29

วาระท่ี 1 รบั หลกั การ

รบั หลกั การ ไม่รบั หลกั การ

นรศกั ดิ์ ผอ.กม.สถ. 30

วาระท่ี 2 แปรญตั ติ 31

- พจิ ารณาเฉพาะท่มี ีการแปรญตั ติ หรอื แกไ้ ข
- ลงมตเิ ป็นรายขอ้ ทลี ะรายการท่มี กี ารแปรญตั ติ

วาระท่ี 3 ใหค้ วามเหน็ ชอบ

- ลงมตวิ ่าจะใหค้ วามเหน็ ชอบหรอื ไม่
- ไม่มีการอภปิ ราย

นรศกั ดิ์ ผอ.กม.สถ.

ประธานสภาทอ้ งถ่นิ การอนุมตั งิ ปม. อบต.

นายอาเภอ

พจิ ารณาภายใน 15 วนั

ไม่อนุมตั ิ อนุมตั /ิ ไม่เสรจ็

สง่ คนื ใหส้ ภาทบทวน สง่ นายกประกาศใช้

ยนื ยนั เสยี งข้ำงมำกสง่ ไม่ยนื ยนั ตกไป
นำยอำเภอเพือ่ ส่งผวจ.
พิจำรณำภำยใน 15 วัน

ผวจ.พิจำรณำภำยใน 15 วนั

ไม่เห็นดว้ ยกับสภำ เห็นดว้ ยกบั สภำ สง่
อบต.ตกไป นำยอำเภออนุมตั ิ

นรศกั ดิ์ ผอ.กม.สถ. 32

กำรเหน็ ชอบ งปม.(เทศบำล)

ประธานสภา (ภายใน 7 วนั ) ผูว้ ่าราชการจงั หวดั

พจิ ารณาภายใน 15 วนั

สง่ คนื ใหส้ ภาทบทวน ไม่เหน็ ชอบ เหน็ ชอบ
(ไม่เสรจ็ )

ไม่ยนื ยนั ภายใน 30 ยนื ยนั ดว้ ยมติ 2/3 สง่ นายก
วนั หรอื ยนื ยนั ไม่ถงึ ของสมาชิกทง้ั หมด ประกาศใช้
2/3 ตกไป เท่าท่มี อี ยู่

นรศกั ดิ์ ผอ.กม.สถ.

ระเบียบมท.วา่ ดว้ ยเงินอุดหนุนของอปท.พ.ศ.2539
แกไ้ ขเพ่ิมเติม ฉบบั ท่ี 2 พ.ศ.2563

• อปท.

• ส่วนราชการ ตามกม.บริหารราชการแผน่ ดิน

อปท. อุดหนุน • รัฐวสิ าหกิจ การไฟฟ้า การประปา อจน.
• องคก์ รภาคประชาชน จดั ต้งั ตามกฎหมาย
อบจ. 10 % ระเบียบ น.มท. และดาเนินการตอ่ เน่ือง 1 ปี
ทน. 2 % • องคก์ รการกศุ ล
ทม/ทต 3 %

อบต.5 %

โครงการที่จะใหก้ ารอุดหนุน หน่วยงานท่ีขอรับเงิน

1.อยใู่ นอานาจหนา้ ที่อปท.น้นั อุดหนุนตอ้ งมี
2.หา้ มอุดหนุนเงินทุนหมุนเวยี น โครงการจดั เล้ียงอาหาร
งปม.สมทบ
โครงการจดั กิจกรรมนนั ทนาการ
3.ประชาชนในเขตทอ้ งถิ่นไดร้ ับประโยชน์ (ก่อสร้าง 25%)

4.อยใู่ นแผนพฒั นาทอ้ งถ่ิน/ขอ้ บญั ญตั ิงปม. 5.หนรา้ ศมกั ดใ์ิ ผชอ.เ้กงมิน.สถส. ะสม หา้ มก่อหน้ีผกู พนั ก่อนไดร้ ับเงินอุด3ห4นุน

ระเบียบกระทรวงมหาดไทยค่ าใช้ จ่ าย

เพื่อชว่ ยเหลือประชาชนตามอานาจหนา้ ท่ี

ของอปท.๒๕๖๐ แกไ้ ขเพ่ิมเติมถึง (ฉบบั ท่ี ๒) ๒๕๖๑

ดา้ นสาธารณภยั ดา้ นพฒั นาคุณภาพชีวติ ดา้ นสาธารณสุข ดา้ นช่วยเหลือเกษตรกรผมู้ ี
หลกั เกณฑก์ ค. • หลกั เกณฑ์ พม. หลกั เกณฑ์ สธ. รายไดน้ อ้ ย หลกั เกณฑ์ กษ
• หลกั เกณฑ์ มท.
หน่วยงานของรัฐสารวจ
ระเบียบกรมสวสั ดิการสังคม

๓,๐๐๐ /ครอบครัว /๓ คร้ังต่อปี

ประชาชนที่ไดร้ ับความเดือดร้อน ประชาชนยืน่ ลงทะเบยี นขอความช่วยเหลอื
คณะกรรมการช่วยเหลอื ประชาชน

จดั ทาโดย
กองกฎหมายและระเบยี บทอ้ งถนิ่

อานาจหน้าท่ีของสภาท้องถ่นิ

(๑) ควบคุมการบรหิ ารงานของผ้บู รหิ ารทอ้ งถ่ินใหเ้ ปน็ ไปตาม
กฎหมาย นโยบาย แผนพฒั นาองคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถ่นิ
ขอ้ บัญญัติ ระเบยี บ และข้อบงั คับของทางราชการ

(๒) พิจารณาและให้ความเหน็ ชอบรา่ งข้อบัญญัตทิ อ้ งถ่ิน
ร่างข้อบญั ญตั งิ บประมาณรายจา่ ยประจาปี และรา่ งข้อบญั ญตั ิ
งบประมาณรายจ่ายเพ่มิ เตมิ

(๓) ให้ความเห็นชอบแผนพัฒนาทอ้ งถน่ิ เพ่ือเป็นแนวทาง
ในการบริหารกจิ การขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถิ่น (เฉพาะสภา อบต.)

เคร่อื งมือในการตรวจสอบฝ่ายบรหิ ารของสภาท้องถ่นิ

1. กระทู้
2. การพิจารณางบประมาณรายจ่ายประจาปี/เพิม่ เติม
3. การให้ความเหน็ ชอบญตั ตติ ามกฎหมาย ระเบียบ
4. ญัตตอิ ภปิ รายไมไ่ วว้ างใจ

ระเบียบมท.ว่ำดว้ ยวิธีกำรงบประมำณขององคก์ รปกครองส่วนทอ้ งถ่นิ พ.ศ.2563

• นายกอปท.เสนอร่างงบประมาณรายจ่ายประจาปี ภายในวนั ท่ี 15 สค.
• กรณไี ม่สามารถเสนอทัน 15 สค. ให้นายกอปท.รายงานสภาท้องถิ่น

ทราบ แล้วรายงานผู้กากบั ดูแล
• การโอนเงนิ งบประมาณรายจ่ายในงบลงทุน ลกั ษณะ ปริมาณ คุณภาพ

เปลยี่ น
• การโอนงบประมาณรายจ่ายในงบลงทุนไปต้งั จ่ายเป็ นรายการใหม่
• การแก้ไขเปลย่ี นแปลงคาชี้แจงงบประมาณรายจ่ายในงบลงทนุ ลกั ษณะ

ปริมาณ คุณภาพเปลยี่ น หรือเปลยี่ นสถานทก่ี ่อสร้าง
• การก่อหนีผ้ ูกพนั งบประมาณรายจ่ายมากกว่า 1 ปี งปม.ไม่เกนิ 3 ปี งปม.

การกนั เงิน

ข้อ 57 อปท.ก่อหนีผ้ ูกพนั ไว้ก่อนสิ้นปี ถ้าเห็นว่าการเบกิ เงนิ ไม่ทนั สิ้นปี
ให้ผู้บริหารท้องถิ่นอนุมตั กิ นั เงนิ ไว้เบกิ ในปี ถัดไปได้ไม่เกนิ 1 ปี

หากการดาเนินการตามวรรคหนึ่งไม่แล้วเสร็จ ให้ขอขยายเวลาเบกิ จ่ายต่อ
สภาท้องถิ่นได้อกี ไม่เกนิ 6 เดือน

ข้อ 59 รายจ่ายหมวดครุภณั ฑ์ทด่ี นิ และส่ิงก่อสร้าง ยงั ไม่ได้ก่อหนีผ้ ูกพนั
แต่มคี วามจาเป็ นต้องใช้เงินน้ันต่อไปอกี ให้ อปท.รายงานขออนุมัติต่อสภาท้องถิน่
ได้อกี ไม่เกนิ 1 ปี

หากอปท.ยงั ไม่ได้ดาเนินการก่อหนีผ้ ูกพนั ในวรรคหน่ึง หรือกรณี
จาเป็ นต้องเปลย่ี นแปลงรายการทที่ าให้ลกั ษณะ ปริมาณ คุณภาพหรือเปลยี่ น
สถานที่ ให้ขออนุมตั ขิ ยายเวลาเบกิ จ่ายได้อกี ไม่เกนิ 1 ปี ต่อสภาท้องถ่นิ

• ข้อ 89 อปท.อาจจ่ายเงินสะสมได้ โดยอนุมตั ิของสภาท้องถิ่นภายใต้เงื่อนไข
1)กจิ การทอี่ ยู่ในอานาจหน้าท่ี เกยี่ วกบั
(1) ด้านบริการชุมชนและสังคม
(2) ด้านเพมิ่ พนู รายได้
(3) กจิ การบาบัดความเดือดร้อนของประชาชน
ท้งั นี้ ต้องเป็ นไปตามแผนพฒั นาท้องถิน่ หรือกฎหมายกาหนด
2) ส่งสมทบกองทุน
3) กนั เงินด้านบุคลากร 3 เดือน/และร้อยละ 10 ของงปม.เป็ นค่าบริหารงาน
และกรณมี ีสาธารณภยั

4) ก่อหนีผ้ ูกพนั ภายในไม่เกนิ 1 ปี ถัดไป

ส่ิงทตี่ ้องคานึงถึง ต้องมยี อดเงินเพยี งพอจ่ายค่าใช้จ่ายประจา และกรณฉี ุกเฉิน
สาธารณภัย ฐานะการคลงั และเสถียรภาพระยะยาว

ข้อ 90 กรณมี งี บประมาณประกาศใช้แล้วมีงบประมาณ ไม่พอท่ีจะจ่าย
หรือไม่ได้ต้งั งบประมาณเพ่ือการน้ัน ผู้บริหารท้องถนิ่ อนุมัตจิ ่ายขาดเงนิ
สะสม กรณี

1) รับโอน เลื่อนระดบั เล่ือนข้นั เงินเดือน
2) เบิกเงนิ ให้ผู้บริหารท้องถนิ่ ฯลฯ ซ่ึงมีสิทธิได้รับเงนิ ตาม
กฎหมายจดั ต้งั อปท. รวมท้งั ลูกจ้าง
3) ค่าใช้จ่าย 1) และ 2) ถือเป็ นค่าใช้จ่ายในปี งบ ประมาณน้ัน

ข้อ 91 ภายใต้บงั คบั ข้อ 89 ในกรณที ี่มสี าธารณภยั เกดิ ขึน้ ให้ผู้บริหาร
ท้องถนิ่ อนุมัตใิ ห้จ่ายขาดเงนิ สะสมได้ ตามความจาเป็ นในขณะน้นั
โดยให้คานึงถงึ ฐานะการเงินการคลงั ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น
น้ัน

การใหค้ วามเห็นชอบตามกฎหมาย ระเบียบ

• การขอใชพ้ นื้ ท่ีป่าไม้
• การขออนญุ าตดดู ทราย
• การขอใชท้ ่ีสาธารณประโยชน์
• การรบั ทรพั ยส์ นิ ท่ีมีผอู้ ทุ ศิ ใหเ้ ป็นกรรมสทิ ธิ มีเง่ือนไขหรอื ภาระตดิ พนั
• การใหบ้ คุ คลใชป้ ระโยชนห์ รอื ไดร้ บั สิทธิเก่ียวกบั ท่ีดนิ หรอื สง่ิ ปลกู สรา้ ง
• การกอ่ สรา้ งโครงการท่ีมผี ลกระทบตอ่ ชีวติ ความเป็นอยขู่ องประชาชน

ฯลฯ

ผู้บริหารทอ้ งถนิ่

มาจากการเลือกต้ังโดยตรงของประชาชน มีวาระดารงตาแหน่ง ๔ ปี
จะดารงตาแหน่งตดิ ต่อกนั เกิน ๒ วาระไมไ่ ด้

(วาระใด ดารงตาแหน่งไมถ่ ึง ๔ ปี ก็ให้ถือเปน็ ๑ วาระ
ครบ ๒ วาระแล้ว จะดารงตาแหนง่ ไดเ้ มือ่ พ้น ๔ ปี นับแตว่ ันที่พน้ จากตาแหน่ง)

๑. อายุไม่ต่ากว่า ๓๕ ปี บริบรู ณ์ ในวันเลือกตงั้
๒. มีคุณสมบัตแิ ละไม่มีลักษณะตอ้ งหา้ มตามทกี่ ฎหมายวา่ ดว้ ยการ

เลือกตงั้ สมาชกิ สภาทอ้ งถนิ่ หรือผู้บริหารทอ้ งถน่ิ กาหนด
๓. วุฒกิ ารศกึ ษา

ผชู้ ่วยเหลอื ผบู้ ริหารท้องถ่ิน

ผู้บรหิ ารท้องถนิ่ แต่งต้งั

อบจ. เทศบาล อบต.

รองนายก อบจ รองนายกเทศมนตรี รองนายก อบต.
เลขานกุ ารนายกฯ เลขานกุ ารนายกฯ เลขานกุ ารนายก
ทป่ี รึกษานายกฯ ทปี่ รกึ ษานายกฯ

44

รักษาราชการแทน
อานาจหนา้ ที่ในการส่ังหรือปฏิบตั ิราชการของรองนายกใหเ้ ป็นไปตามที่นายก
อปท.มอบหมาย
ในกรณีนายกไม่อาจปฏิบตั ิราชการได้ ใหร้ องนายกรักษาราชการแทน
ถา้ ไม่มีรองนายก หรือมีแตไ่ ม่อาจปฏิบตั ิราชการได้ ใหป้ ลดั อปท. เป็นผรู้ ักษา
ราชการแทน

45

กำรปฏบิ ตั ริ ำชกำรแทน

• อำนำจในกำรส่ัง กำรอนุญำต กำรอนุมัติ กำรปฏิบัติรำชกำรท่ีนำยก
อปท. จะพึงปฏิบัติหรือดำเนินกำรตำมกฎหมำย กฎ ระเบียบ
ข้อบังคับ ข้อบัญญัติ เทศบัญญัติ หรือคำส่ังใด หรือมติของ
คณะรัฐมนตรีในเรื่องใด ถ้ำกฎหมำย กฎ ระเบียบ ข้อบังคับ
ข้อบัญญัติ เทศบัญญัติ หรือคำส่ังนั้น หรือมติของคณะรัฐมนตรีใน
เร่อื งนนั้ มไิ ด้กำหนดเร่ืองกำรมอบอำนำจไวเ้ ป็นอยำ่ งอื่น

• นำยกอปท.อำจมอบอำนำจโดยทำเป็นหนังสือให้รองนำยกปฏิบัติ
รำชกำรแทนนำยกอปท.ก็ได้

• แต่ถ้ำมอบให้ปลัดอปท.หรือรองปลัดอปท.ปฏิบัติรำชกำรแทน ให้ทำ
เป็นคำสง่ั และประกำศให้ประชำชนทรำบ

46

คุณสมบัตแิ ละลักษณะตอ้ งห้ามของผู้มสี ทิ ธสิ มัครรับเลอื กตงั้
ตาม พ.ร.บ.การเลอื กตงั้ สมาชกิ สภาทอ้ งถนิ่ หรือผู้บริหารท้องถน่ิ พ.ศ. ๒๕๖๒

• คุณสมบตั ขิ องผู้มีสิทธิสมัครรับเลือกตงั้ (มาตรา ๔๙)
(๑) มีสัญชาตไิ ทยโดยการเกิด
(๒) สมาชกิ ไม่ตา่ กว่า ๒๕ ปี นับถงึ วันเลือกตงั้ /ผู้บริหาร มอี ายุ

ตามทกี่ ฎหมายจดั ตงั้ กาหนด (ไม่ตา่ กว่า ๓๕ ปี นับถึงวันเลือกตงั้ )
(๓) มชี ่อื อยู่ในทะเบยี นบา้ นในเขต อปท. ทส่ี มัครในวันสมคั ร

ตดิ ต่อกันไม่น้อยกว่า ๑ ปี นับถงึ วันสมัครฯ
(๔) คุณสมบัตอิ น่ื ตามกฎหมายจัดตงั้ อปท.

• บุคคลมีลักษณะต้องหา้ มมใิ หใ้ ช้สิทธิสมัครรับเลอื กตงั้ ตาม
มำตรำ ๕๐(1) – (26) ตวั อยำ่ งเชน่

(๑) ติดยาเสพตดิ ใหโ้ ทษ

(๒) เปน็ บคุ คลล้มละลายหรอื เคยเป็นบคุ คลลม้ ละลายทุจรติ

(๔) มีลักษณะต้องหา้ มมใิ หใ้ ชส้ ทิ ธเิ ลือกตังตามมาตรา ๓๙ (๑) (๒) หรือ (๔)

- วกิ ลจรติ หรอื จิตฟ่ันเฟือนไมส่ มประกอบ
- ภิกษุ สามเณร นกั พรต นกั บวช
- อย่ใู นระหวา่ งถกู เพิกถอนสทิ ธิเลือกตงั้ ไม่วา่ คดนี นั้ จะถึงท่ีสดุ แลว้ หรอื ไม่

(๖) ตอ้ งค้าพิพากษาใหจ้ ้าคกุ และถกู คุมขงั อยูโ่ ดยหมายของศาล
(๗) เคยได้รบั โทษจ้าคกุ โดยได้พ้นโทษมายงั ไม่ถงึ ๕ ปี นบั ถึงวันเลือกตงั เว้นความผดิ
ที่ กระทา้ โดยประมาท หรือความผดิ ลหุโทษ
(๘) เคยถกู ส่งั ใหพ้ ้นจากราชการ หนว่ ยงานของรฐั หรือรัฐวสิ าหกจิ เพราะทจุ รติ ตอ่
หนา้ ที่ หรือถอื วา่ กระท้าการทุจริต หรือประพฤตมิ ชิ อบในวงราชการ

คุณสมบตั แิ ละลักษณะต้องหา้ มของผู้มสี ทิ ธิสมัครรับเลอื กตงั้
ตาม พ.ร.บ.การเลอื กตงั้ สมาชกิ สภาทอ้ งถนิ่ หรือผู้บริหารทอ้ งถนิ่ พ.ศ. ๒๕๖๒

มาตรา ๕๐ (๑๐) เคยต้องคาพพิ ากษาถงึ ทส่ี ุดว่า

• กระทาผิดตอ่ ตาแหน่งหน้าทรี่ าชการ
• กระทาผดิ ต่อตาแหน่งหน้าทใี่ นการยุตธิ รรม
• กระทาความผดิ ตาม กม.ว่าดว้ ยความผิดของพนักงานในองคก์ ารหรือหน่วยงาน

ของรัฐ
• ความผดิ เกย่ี วกับทรัพยส์ นิ ทกี่ ระทาโดยทุจริตตาม ปอ.
• ความผดิ ตาม กม.ว่าด้วยการกู้ยมื เงนิ ทเ่ี ป็ นการฉ้อโกงประชาชน
• กม.ว่าด้วยยาเสพตดิ ฐานเป็ นผู้ผลติ นาเข้า ส่งออก หรือผู้ค้า
• กม.ว่าดว้ ยการพนัน ฐานเป็ นเจ้ามอื หรือเจ้าสานัก
• กม.ว่าดว้ ยการป้องกันและปราบปรามการค้ามนุษย์
• กม.ว่าด้วยการป้องกนั และปราบปรามการฟอกเงนิ ฐานฟอกเงนิ

การพน้ จากตาแหน่งของผู้บรหิ ารท้องถ่นิ

กฎหมายจดั ต้ัง อปท.
- พ.ร.บ. อบจ. มาตรา ๓๖
- พ.ร.บ.เทศบาล มาตรา ๔๘ ปัญจทศ
- พ.ร.บ. สภาตาบลและ อบต. มาตรา ๖๔

พ.ร.บ.การเลอื กตง้ั สมาชกิ สภาทอ้ งถิ่นหรือผู้บรหิ ารทอ้ งถิ่น พ.ศ. ๒๕๖๒
พ.ร.บ.การลงคะแนนเสยี งเพอ่ื ถอดถอนสมาชิกสภาท้องถิน่ หรือผ้บู รหิ าร

ท้องถนิ่ พ.ศ. ๒๕๔๒

50