นาวิกศาสตร์ เดือน ตุลาคม ๒๕๕๔

คอลัมน์ประจำ

สุขภาพนาวี







กรมแพทย์ทหารเรือ


ยาหมดอายุ หมายความว่าอย่างไร และจะดูได้ ยาที่แบ่งนับเม็ด แบ่งบรรจุ หรือยาที่เปิดใช้แล้ว

จากตำแหน่งไหน จะรู้ได้อย่างไรว่าหมดอายุ
วันหมดอายุของยา หมายถึง วันที่คาดว่าตัวยา วันหมดอายุยา จะบอกว่ายาที่ยังไม่ได้ใช้ หรือ
สำคัญที่ใช้ในการรักษาโรคของยานั้น ๆ เหลือ ยังอยู่ในภาชนะเดิมนั้นจะหมดอายุเมื่อไร แต่หากมี
ปริมาณน้อยกว่าร้อยละ ๙๐ ของปริมาณที่กำหนด การเปิดใช้ หรือบ่อยครั้งไปโรงพยาบาลหรือร้านยา
ในสูตรตำรับนั้น ๆ การสังเกตวันหมดอายุของยาจึง ได้รับยามาจากการแบ่งจากภาชนะเดิม เช่นยา
เป็นหลักการเดียวกันกับอาหาร หรือผลิตภัณฑ์ใน นับเม็ด หรือครีมที่ป้ายมาจากกระปุกใหญ่ ยาน้ำใน
ชีวิตประจำวันที่เราคุ้นเคย สำหรับยาสำเร็จรูป โดย ขวดพลาสติกเป็นส่วนมาก วันหมดอายุของยาก็จะ
ทั่วไปการกำหนดวันหมดอายุจะขึ้นกับประเภทของ เปลี่ยนแปลงไป ไม่ใช่วันหมดอายุที่กำหนดโดย

ยา เช่น ยาเม็ดจะไม่เกิน ๕ ปี และยาน้ำ ๒ -๓ ปี บริษัทผู้ผลิต ซึ่งวันหมดอายุของยาเหล่านี้ห้องยาก็
นับจากวันผลิต อย่างไรก็ตามการกำหนดอายุยาอาจ จะกำหนดวันหมดอายุขึ้นใหม่ โดยนับจากวันที่แบ่ง
แตกต่างไปจากนี้ได้ โดยผู้ผลิตจะพิจารณาจาก บรรจุโดยกำหนดว่ายาจะหมดอายุภายใน ๑ ปีจาก
ข้อมูลการทดสอบความคงตัว หรือส่วนประกอบที่ วันที่ทำการแบ่งบรรจุ ซึ่งก็จะมีการระบุไว้เช่นกัน


แตกต่างกันออกไปในแต่ละบริษัท ซึ่งเราจะพบวัน ดังนั้นหากเหลือยาเก็บไว้ที่บ้าน ไม่รู้ว่าจะหมดอายุ
ผลิต (Manufacturing date หรือ MFD.date) และ เมื่อไร ไม่มีการเขียนไว้ ก็อาจพิจารณาจากวันที่บน
วันหมดอายุ (Exp.date, Exp, Expiring, Use by ฉลากยาที่ระบุวันที่ได้รับยามา หากยาเม็ดเกิน ๑ ปี

หรือ Use before) บางครั้งก็อาจใช้คำว่า ยาสิ้นอายุ หรือยาน้ำเกิน ๖ เดือน ก็ให้ทิ้งไปไม่ควรใช้ต่อ
สามารถดูข้อมูลเหล่านี้จากกล่องบรรจุ ฉลากยา อย่างไรก็ตามหากพบว่าแม้ไม่ถึง ๑ ปี แต่ยาเสื่อมสภาพ
หรือบนแผงยา ตำแหน่งมักเป็นบริเวณด้านใต้กล่อง เช่น ยาเม็ดเป็นผงกร่อน ร่อน ยาน้ำ สีเปลี่ยน มีกลิ่น

หรือด้านล่างฉลาก โดยการอ่านวันหมดอายุแบบ ผิดไป เหม็น เขย่าไม่เข้ากันเป็น เนื้อเดียว หรือ
ไทย ๆ จะเริ่มจากวัน เดือน ปี อาจจะ พ.ศ. หรือ ครีมแยกชั้น ก็ให้ทิ้งไปไม่ควรเสียดายเพราะอาจไม่
ค.ศ. ก็ได้ แต่ถ้ามีเฉพาะ เดือน และปี ให้นับวัน ได้ผลหรือเกิดอันตรายหากนำมาใช้
สุดท้ายของเดือนนั้น ๆ เป็นวันหมดอายุ ดังตัวอย่าง ยาก่อนอาหารและหลังอาหาร จะรับประทาน

การระบุยาสิ้นอายุ หรือยาหมดอายุ รวมกันครั้งเดียวได้ไหม
ไม่ได้ เนื่องจากยาที่รับประทานก่อนอาหารต้อง

รับประทานตอนท้องว่างเท่านั้น รับประทานหลัง
อาหารไม่ได้ แต่ยาหลังอาหารถ้าไม่ได้รับประทาน
อาหารอาจจะรับประทานได้ในบางกรณี เนื่องจากยา
ที่ให้รับประทานหลังอาหารเพราะต้องการให้สะดวก
ต่อการรับประทานยา แต่ยกเว้นยาบางชนิดที่ต้อง
จากรูป EXP 08 2012 หมายถึงยาหมดอายุเดือน สิงหาคม

(ไม่ระบุวันที่ จะนับถึงสิ้นเดือน) ปี ค.ศ. ๒๐๑๒ หรือ พ.ศ. ๒๕๕๕ รับประทานยาหลังรับประทานอาหารทันที เช่น


นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๔ ฉบับที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๔ ๐99

ยาแก้ปวดลดอักเสบกล้ามเนื้อ แก้ปวดข้อเกือบ บางชนิดต้องกินครึ่งเม็ด ผู้ป่วยก็จำเป็นจะต้อง

ทุกชนิด (ที่ไม่ใช่ยาพาราเซตามอล) เนื่องจากยา หักแบ่งยานั้น อย่างไรก็ตามมียาบางประเภทที่

อาจระคายเคืองกระเพาะอาหารหรือทำให้เกิด ห้ามบด ห้ามแบ่งโดยเป็นยาที่อยู่ในรูปแบบออกฤทธิ์
โรคกระเพาะอาหารตามมาได้ ดังนั้นวิธีที่ดีที่สุดคือ นานหรือค่อย ๆ ปลดปล่อยตัวยา ข้อสังเกตของยา
ไม่ควรนำยาต่างเวลามารวมกันแล้วรับประทานครั้งเดียว กลุ่มนี้ก็คือ มักจะมีสัญลักษณ์เป็นตัวอักษรตามหลัง

เพื่อประสิทธิภาพของยาและลดผลข้างเคียงจากยา ชื่อยา Modified release (MR), Extended release
ยาก่อนอาหาร หากนึกได้ตอนจะรับประทานข้าว (ER), Sustained release (SR), Controlled
จะทานยาอย่างไร release (CR) เพื่อเป็นสิ่งบ่งบอกว่ายาดังกล่าวอยู่ในรูปท ี่
่
วิธีที่ถูก ต้องในการรับประทานยาก่อนอาหาร คอย ๆ ปลดปล่อยตัวยา เพื่อความสะดวกในการ
คือ รับประทานยาก่อนรับประทานอาหารประมาณ รับประทานของผู้ป่วยโดยลดจำนวนครั้งต่อวันที่ต้อง
๓๐ - ๖๐ นาที หากลืมและนึกได้ก่อนรับประทาน รับประทานยา เช่น ปกติต้องรับประทาน ๓ มื้อ

อาหาร วิธีที่ส่งผลกระทบน้อยที่สุด คือรับประทาน ก็ลดลงเหลือมื้อเดียวต่อวัน แต่ให้ผลการรักษา
ยาเดี๋ยวนั้น และเลื่อนเวลารับประทานอาหารออกไป เทียบเท่ากัน แต่ยาในรูปแบบนี้บางตัวก็สามารถ
อย่างน้อย ๓๐ นาที แต่หากนึกได้ขณะรับประทาน หักแบ่งได้ เช่น ยา Theo-dur SR ๒๐๐ mg

อาหาร ให้รับประทานยาหลังจากรับประทานอาหาร สามารถแบ่งครึ่งเม็ดได้ ซึ่งขึ้นอยู่กับกระบวนการ
ไปแล้วประมาณ ๒ ชั่วโมง เนื่องจากยาที่ต้องรับ ในการผลิตยาแต่ละตัว เภสัชกรจะเป็นผู้ให้ข้อมูล
ประทานก่อนอาหารเป็นยาที่ดูดซึมได้ดีที่สุดในขณะ ว่ายารายการใดห้ามหักแบ่ง หรือห้ามบด หรือ
ที่ท้องว่าง ดังนั้นจึงต้องรอให้อาหารนั้นย่อยก่อนให้ ห้ามละลายน้ำก่อนรับประทาน หากไม่มั่นใจจึงควร
หมดถึงจะรับประทานยาได้ วิธีนี้ใช้ได้กับยาที่รับ สอบถามเภสัชกรก่อนใช้ยาทุกครั้ง
ประทานก่อนอาหารทุกมื้อ แต่ถ้าลืมรับประทานยา ทำไมถึงแบ่งยาให้แก่เพื่อนบ้านที่มีอาการ

หลังอาหารอันนี้ไม่ยาก ก็ให้รับประทานทันทีที่นึกได้ เดียวกันไม่ได้

แต่ถ้าอีก ๑ - ๒ ชั่วโมงใกล้ถึงมื้อถัดไปแล้วก็ให้เว้น เนื่องจาก เพื่อนบ้านอาจมีอาการเดียวกันก็จริง
่
่
้
มื้อนี้เสีย แล้วรับประทานมื้อถัดไปได้เลยโดยไม่ต้อง แตไมไดหมายความว่าอาการหรือโรคดังกล่าวเกิด
เพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่า วิธีนี้เหมาะกับยาที่รับ จากสาเหตุ หรือเชื้อเดียวกัน แต่อาจเกิดจากสาเหตุ
ประทานวันละ ๓ - ๔ ครั้ง เพราะมักเป็นยาที่ออกฤทธ ิ์ หรือเชื้อโรคต่างกัน การรักษาก็ต้องต่างกันไปด้วย
ไม่นาน และขนาดยาที่ใช้มักไม่เป็นขนาดสูงสุดที่ เช่น ผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคติดเชื้อ
สามารถให้ได้ แต่ไม่ว่าลืมยาช่วงไหน เราไม่ควรที่ ทางเดินหายใจส่วนบน โดยโรคนี้มักมีอาการ ไข้ ไอ
จะเพิ่มขนาดยาเป็นสองเท่าเพราะอาจเกิดอันตราย เจ็บคอ คอแดง น้ำมูกไหล เหมือน ๆ กัน แต่สาเหตุ
จากการทานยาเกินขนาดได้ ของโรคอาจต่างกัน โดยเกิดจากเชื้อแบคทีเรียไม่เกิน

จะรู้ได้อย่างไรว่า ยาตัวไหนหักแบ่งได้ หรือ ร้อยละ ๑๕ ซึ่งจำเป็นต้องได้รับยาปฏิชีวนะ แต่อีก
ไม่ได้ หรือบดได้ไหม ร้อยละ ๘๕ ไม่ได้เกิดจากเชื้อแบคทีเรียเกิดจาก
โดยส่วนใหญ่ ไม่แนะนำให้หักยาหรือบดยา เชื้อไวรัส หายเองได้โดยไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะ ทั้งนี้

เพราะยาอาจเสื่อมสภาพได้ง่ายขึ้นทั้งจากแสงและ การได้รับยาปฏิชีวนะ หรือยาที่เกินความจำเป็น


ความชื้น นอกจากนี้การหักแบ่งยา ยังทำให้ได้รับยา นอกจากไม่มีผลต่อการหายของโรคเร็วขึ้นแล้ว
ในขนาดที่ไม่เท่ากันในแต่ละครั้งได้ แต่บางครั้ง ยังทำให้เกิดอันตรายจากอาการข้างเคียงของยา

แพทย์มีความจำเป็นที่จะต้องให้หักแบ่งยาเพื่อปรับ นั้น ๆ อีกด้วย ดังนั้นจะเห็นได้ว่า อาการเดียวกัน
ขนาดยาใหเหมาะสมกบโรค เชน ยาความดน ไม่จำเป็นต้องได้รับการรักษาที่เหมือนกัน
้
ั

่
ั
๐100 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๔ ฉบับที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๔

คอลัมน์ประจำ





การฌาปนกิจสงเคราะห์แห่งราชนาวี



กรมสวัสดิการทหารเรือ

ยอดจำนวนสมาชิกการฌาปนกิจสงเคราะห์แห่งราชนาวี ณ ๑ กันยายน ๒๕๕๔

- ยอดยกมาจาก ๑ สิงหาคม ๒๕๕๔ ๗๓,๕๗๙ ราย
- สมาชิกสมัครใหม่ ๒๔๕ ราย

- คืนสมาชิกภาพ ๕ ราย
- พ้นสภาพ ๓๗ ราย
- ลาออก ๕ ราย
- ถึงแก่กรรมอนิจกรรมและถึงแก่กรรม ๔๑ ราย
- ยอดจำนวนสมาชิก ณ ๑ กันยายน ๒๕๕๔ ๗๓,๗๔๖ ราย







ศพที่ ๑๓๖๘๑ นางเนาวรัตน์ สีหาบุตร ครอบครัว ฯ อายุ ๔๗ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๓๐ ก.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๘๒ น.ท.ประศาสน์ ศิริมังคละ ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๘๙ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๘๓ นางบุญส่ง สำราญสุข ครอบครัว ฯ อายุ ๘๔ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๓๑ ก.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๘๔ พ.จ.อ.ปราชญ์ชนะชัย ไชยสิทธิ์ ข้าราชการประจำการ สังกัด พล.นย. อายุ ๓๖ ปี
ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๘ ก.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๖๘๕ พล.ร.ต.สิทธิพล เจริญผล ข้าราชการบำนาญ สังกัด สป. อายุ ๘๗ ปี ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อ

๕ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๘๖ น.ต.เจริญ พิพิธกุล ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๗๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๘ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๖๘๗ นางประทุม รุจิพันธุ์ ครอบครัว ฯ อายุ ๙๒ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๕ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๘๘ พ.จ.อ.สมพร สินธุมาศ ข้าราชการประจำการ สังกัด พัน ซบร.กรม สน.พล.นย. อายุ ๕๕ ปี
ถึงแก่กรรมเมื่อ ๓ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๘๙ นางลัดดา ชมิดท์ ครอบครัว ฯ อายุ ๕๙ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๘ มิ.ย.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๙๐ น.ต.สอาด พินธุกนก ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๘๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๑ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๖๙๑ พ.จ.อ.ธวัชชัย รอดเชื้อจีน ข้าราชการประจำการ สังกัด พล.นย. อายุ ๕๑ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ
๒๙ ก.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๙๒ นางทรงธรรม ศรีไทย ครอบครัว ฯ อายุ ๗๗ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๑ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๖๙๓ จ.อ.เอกชัย ศิริวิลาศ ข้าราชการประจำการ สังกัด ศฝ.นย. อายุ ๔๙ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๔ ก.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๙๔ นางประคอง พึ่งสุดใจ ครอบครัว ฯ อายุ ๕๖ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๕ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๙๕ ร.ต.เสน่ห์ พูลสวัสดิ์ ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๘๐ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๙ ส.ค.๕๔


นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๔ ฉบับที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๔ ๐101

ศพที่ ๑๓๖๙๖ นางสอาด ภู่เพ็ชร์ ครอบครัว ฯ อายุ ๙๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๒ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๙๗ ร.ต.สัณฑ์ชัย รอดไสว ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๗๘ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๒ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๖๙๘ ร.อ.ศรี ช่อสกุล ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๘๒ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๐ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๖๙๙ นายไพโรจน์ ทองเหลี่ยม ลูกจ้างลาออก อายุ ๖๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๑ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๐ นางเสริมศรี จิรางกูร ลูกจ้างลาออก อายุ ๘๙ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๕ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๑ น.ต.ธีระศักดิ์ ทิพยจันทร์ ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๘๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๐ ก.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๒ นางฉลวย สีพลอย ครอบครัว ฯ อายุ ๗๑ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๕ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๗๐๓ พ.จ.อ.สุรพัทธ์ ทองทราย ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๗๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๓ ก.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๔ นายพัน ทิมเสถียร ลูกจ้างลาออก อายุ ๙๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๕ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๕ ร.อ.จิรศักดิ์ รัตนจันทร์ ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๖๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๗ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๖ น.ต.สานิต สังข์ศิลป์ไชย ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๖๖ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๕ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๗๐๗ พล.ร.ท.อรุณ ไกรสินธุ์ ข้าราชการบำนาญ สังกัด สป. อายุ ๘๐ ปี ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อ ๑๑ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๘ จ.อ.ปจักษ์กฤษณ์ แก้วทอง ข้าราชการประจำการ สังกัด กร. อายุ ๓๖ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๙ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๐๙ น.ต.สำราญ วงศ์จิ๋ว ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๗๒ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๒ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๑๐ น.อ.ยงยุทธ เผื่อนอุดม ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๖๑ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๑ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๗๑๑ นางวนิตย์ภา เจริญสุข ครอบครัว ฯ อายุ ๕๐ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๐ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๑๒ นายประกิต บุญคุ้ม ลูกจ้างลาออก อายุ ๖๐ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๒ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๑๓ ร.ท.วิรุณ เนียมนำ ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๙๐ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๑ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๑๔ ร.ต.สำราญ โพธิ์ประเสริฐ ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๗๓ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๒ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๗๑๕ จ.อ.สนอง ต่ายธานี ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๗๘ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๙ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๑๖ นางลัดดา ทรัพย์มหาศาล ครอบครัว ฯ อายุ ๗๘ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๔ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๑๗ นางจันทิรา หนูเจริญ ครอบครัว ฯ อายุ ๔๘ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๗ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๑๘ น.ท.ภาณุ แสงมณี ข้าราชการประจำการ สังกัด อจปร.อร อายุ ๕๘ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๙ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๗๑๙ ร.ท.สมโภชน์ ไชยยันบูรณ์ ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๖๘ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๒๘ ส.ค.๕๔

ศพที่ ๑๓๗๒๐ พล.ร.ต.ไพบูลย์ ว่องพยาบาล ข้าราชการบำนาญ สังกัด สป. อายุ ๙๑ ปี ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อ
๒๕ ส.ค.๕๔
ศพที่ ๑๓๗๒๑ น.ต.สมศักดิ์ เพชรทอง ข้าราชการบำนาญ สังกัด ทร. อายุ ๖๕ ปี ถึงแก่กรรมเมื่อ ๑๒ ส.ค.๕๔







นาวิกศาสตร์ในนามของกองทัพเรือ
ขอแสดงความอาลัยในมรณกรรม

ของสมาชิกที่กล่าวนามมาแล้วนี้เป็นอย่างยิ่ง







๐102 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๔ ฉบับที่ ๑๐ ตุลาคม ๒๕๕๔















ใต้ฟ้ากรมยุทธศึกษาทหารเรือ




















พล.ร.ต. นริส ปทุมสุวรรณ ผบ.วทร.ยศ.ทร. นำ
คณะอาจารย์ และนักศึกษา วทร. รุ่น ๔๓ วางพานพุ่มถวาย

สกการะ พระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ั
ในพระราชวังเดิม จากนั้นฟังบรรยายสรุปของ ศปก.ทร. และเยี่ยมชม พล.ร.ท. สมหมาย ปราการสมุทร จก.ยศ.ทร. เป็น
การปฏิบัติของศูนย์ยุทธศาสตร์ทะเล โดยมี เสธ.ศปก.ทร. / ประธานการจัดกิจกรรมกีฬาเพื่อการมีส่วนร่วมกับท้องถิ่น
เสธ.ทร. และนายทหารชั้นผู้ใหญ่ใน ศปก.ทร. ร่วมรับฟังใน ระหว่าง ยศ.ทร.กับหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ในพื้นที่
โอกาสที่ วทร. ฯ ดูกิจการ ศปก.ทร. เมื่อ ๒๓ สิงหาคม ๒๕๕๔ อ.พุทธมณฑล ณ บก.ยศ.ทร. ศาลายา อ.พุทธมณฑล

จ.นครปฐม เมื่อ ๓๑ สิงหาคม ๒๕๕๔




น.อ.โกวิท อินทร์พรหม ผบ.รร.ชต.ยศ.ทร ข้าราชการ
รร.ชต.ยศ.ทร. นทน. หลักสูตรพรรคนาวิน รุ่นที่ ๕๙ และ
หลักสูตรพรรคกลิน รุ่นที่ ๔๐ ฟังบรรยายสรุปและดูกิจการ

กงน.อธบ.อร. ณ อู่ทหารเรือธนบุรี กรมอู่ทหารเรือ
กรุงเทพ ฯ เมื่อ ๒๙ กรกฎาคม ๒๕๕๔




















โรงเรียนเสนาธิการทหารเรือ กรมยุทธศึกษาทหารเรือ
นำนายทหารนักเรียน หลักสูตรเสนาธิการทหารเรือ รุ่นที่ ๗๑
เดินทางศึกษาภูมิประเทศ ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และ

วิถีชุมชน ในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทย ตามแผนการ
ศึกษาของหลักสูตร เมื่อ ๕ - ๑๐ กันยายน ๒๕๕๔

บทความ


















































































นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๔ ฉบับที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๕๔