นาวิกศาสตร์ เดือน กรกฎาคม ๒๕๖๒

เราจะสืบสาน รักษา และต่อยอด

และครองแผ่นดินโดยธรรม
เพื่อประโยชน์สุขแห่งอาณาราษฎรตลอดไป








พระปฐมบรมราชโองการ
พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
วันเสาร์ ที่ ๔ พฤษภาคม ๒๕๖๒



















��������������� �.�.62.indd 1 7/23/2562 BE 9:51 AM

บรรณาธิการ แถลง





สวัสดีครับท่านสมาชิกฯ และผู้อ่านทุกท่าน เดือนกรกฎาคมน ี ้
ิ
�
ี
่
�
มีวันสาคัญย่งสาหรับพสกนิกรชาวไทย คือ วันท ๔ กรกฎาคม วันคล้าย
วันประสูติ สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี และ
ู
ั
ั
ี
่
วนท ๒๘ กรกฎาคม วันเฉลิมพระชนมพรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอย่หว
ในส่วนของกองทัพเรือนั้น วันที่ ๑๓ กรกฎาคม ได้จัดการแข่งขันไตรกีฬานาวี
ี
ี
ิ
่
เฉลิมพระเกียรต เดอะซีร่ส์ ตอนท ๔ “ห้วงธาราสุดตาฟ้าแดนไกล ทหารเรือไทย
์
พิทักษอันดามัน” ขึ้นที่บริเวณสะพานสารสิน จังหวัดภูเก็ต และพื้นที่โดยรอบ
รวมถึงในเขตจังหวัดพังงาอีกด้วยครับ
ี
สาหรับบทความในฉบับน เร่มด้วยบทความต่อเน่องจากฉบับท่แล้ว “ชุดกะลาสี” โดย พลเรือเอก สามารถ จาปีรัตน์
�
้
�
ิ
ี
ื
ซึ่งเป็นบทความที่ได้รับการคัดเลือกให้เป็นบทความชมเชยอันดับ ๑ รางวัล พลเรือเอก กวี สิงหะ ประจ�าปี ๒๕๖๑
ได้ปรับเปลี่ยนแบ่งลงเป็น ๓ ฉบับ ในฉบับเดือนนี้เป็นตอนที่สอง และจะลงตอนที่สามปิดท้ายในฉบับเดือนหน้าครับ
้
ื
ี
�
ส่วนท่านท่ช่นชอบในเร่องของการเดินเรือในน่านนาต่างประเทศ การเยือนเมืองท่าต่างประเทศของเรือรบแห่งราชนาวีไทย
ื
ั
ไม่ควรพลาดอ่าน “การฝึกภาคปฏิบัติคร้งประวัติศาสตร์ของโรงเรียนนายเรือ” โดย นาวาเอก อนุรัตน์ ศิริวงศ์
ิ
ั
ิ
่
ั
์
ี
้
ท่านไดเรยบเรยงจากประสบการณตรงในการรวมสร้างประวตศาสตรการฝึกภาคปฏิบตของนักเรียนนายเรอในการเดินเรือ
์
ื
ี
ั
ไปยังเมืองท่าต่างประเทศ ไกลถึงเมืองวลาดีวอสต็อค ประเทศรัสเซีย ต้งแต่ก่อนปลดเชือกเส้นแรกเพ่อออกเดินเรือ
ื
จวบจนกระทั่งกลับมาเทียบเรือขึ้นเชือกเส้นสุดท้ายได้อย่างน่าติดตามครับ
ในท้ายเล่มนอกเหนือจากภาพบรรยากาศการแข่งขันไตรกีฬานาวีเฉลิมพระเกียรติฯ สนามท ๔ ณ เมืองภูเก็ต แล้ว
่
ี
ผมยังได้ลงบทสัมภาษณ์ของนักไตรกีฬาในด้านการเตรียมร่างกาย-จิตใจ การฝึกฝนตนเอง และข้อคิดดี ๆ ที่ลงแข่งขัน
ื
เพ่อเป็นแรงบันดาลใจกับท่านสมาชิกฯ และผู้อ่านทุกท่านในการออกกาลังกายไม่มากก็น้อย และปิดท้ายกับ
�
ี
ี
�
บทสัมภาษณ์ของเจ้าภาพผู้ดาเนินการจัดการแข่งขันท่ดาเนินการจนเสร็จสมบูรณ์อีกด้วยครับ ท้ายสุดน้ผมขอเป็น
�
ก�าลังใจให้กับนักไตรกีฬาทหารเรือทุกท่านที่ก�าลังเตรียมความพร้อม มุ่งมั่น สู่สนามสุดท้ายที่สัตหีบให้บรรลุส�าเร็จผล
ทุกประการด้วยครับ พบกันใหม่ฉบับหน้า “สวัสดี โชคดี” ครับ
นาวาเอก
(สมนึก กรอบค�า)
บรรณาธิการนิตยสารนาวิกศาสตร์









��. ���� �.�. 62.indd 1 7/23/2562 BE 9:52 AM

สารบัญ

นายกกรรมการราชนาวิกสภา
พลเรือโท บัณฑิตย์ จันทโรจวงศ์
รองนายกกรรมการราชนาวิกสภา
พลเรือตรี โสภณ จงเรืองศรี
กรรมการราชนาวิกสภา
พลเรือตรี ไชยวุฒิ นาวิกาญจนะ
พลเรือตรี วิพันธุ์ ชมะโชติ ๖
พลเรือตรี วิชัย มนัสศิริวิทยา
พลเรือตรี วรพล ทองปรีชา
พลเรือตรี เบญญา นาวานุเคราะห์
พลเรือตรี สุทธินันท์ สมานรักษ์
พลเรือตรี กิตติคุณ นาคสุก
พลเรือตรี ปนต สุขนิจรัญ
พลเรือตรี สมชาติ สะตะ
พลเรือตรี สิทธิชัย ต่างใจ
พลเรือตรี กำาจร เจริญเกียรติ
พลเรือตรี สมเจตน์ คงรอด
กรรมการและเลขานุการราชนาวิกสภา
นาวาเอก สมนึก กรอบคำา
เหรัญญิกราชนาวิกสภา
เรือเอก สุพจน์ บัวดิศ
ที่ปรึกษาราชนาวิกสภา
พลเรือโท สุพจน์ ภู่ระหงษ์
พลเรือโท กาญจน์ ดีอุบล
ื
พลเรอโท พงษ์ศักดิ์ิ จุลกาญจน์
ื
พลเรอตร บัญชา บัวรอด
ี
ื
พลเรอตรี อำานวย ทองรอด
บรรณาธิการ
นาวาเอก สมนึก กรอบคำา
ผู้ช่วยบรรณาธิการ
นาวาเอกหญิง ชไมพร วันเพ็ญ บทความ
ประจำากองบรรณาธิการ
นาวาเอก วชิรพร วงศ์นครสว่าง ๖ ชุดกะลาสี (ตอนที่ ๒)
นาวาเอก ถุงเงิน จงรักชอบ (บทความชมเชยอันดับ ๑
นาวาเอก สมริทธ์ งามสวย รางวัล “พลเรือเอก กวี สิงหะ” ประจำาปี ๒๕๖๑)
นาวาเอก ธรรมนูญ วิเศษสิงห์
นาวาเอก ธาตรี ฟักศรีเมือง พลเรือเอก สามารถ จำาปีรัตน์
นาวาโทหญิง ศรุดา พันธุ์ศรี
นาวาโทหญิง อรณัฐ โพธิ์ตาด ๑๖ การต่างประเทศของไทยกับการขับเคลื่อนอาเซียน
ว่าที่เรือเอก เกื้อกูล หาดแก้ว : วิเคราะห์ความต่อเนื่องของยุทธศาสตร์และนโยบาย
เรือโท อัศฐวรรศ ปั่นจั่น
ว่าที่เรือโทหญิง อภิธันย์ แก่นเสน นาวาเอก วชิรพร วงศ์นครสว่าง
เรือตรีหญิง กฤตนัท เบญจฆรณีกุล
สำานักงานราชนาวิกสภา ๓๓ การฝึกภาคปฎิบัติครั้งประวัติศาสตร์ของโรงเรียนนายเรือ (ตอนที่ ๑)
ถนนอรุณอมรินทร์ แขวงศิริราช เขตบางกอกน้อย นาวาเอก อนุรัตน์ ศิริวงศ์
กรุงเทพฯ ๑๐๗๐๐ โทร. ๐ ๒๔๗๕ ๓๐๗๒
๐ ๒๔๗๕ ๔๙๙๘
s ส่งข้อมูล/ต้นฉบับได้ที่ [email protected] ๔๙ จารึกไว้ในสงคราม
s อ่านบทความเอกสารอิเล็กทรอนิกส์ได้ที่ WWW.RTNI.ORG “แจ็คสู้ยักษ์ ในอ่าวทอนคิน”
พลเรือตรี วิพันธุ์ ชมะโชติ








2-3 ������ �.�. 62.indd 2 30/7/62 17:17

คลังความรู้
คู่ราชนาวี





ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำาเดือน กรกฎาคม ๒๕๖๒
คอลัมน์ประจำา
๑๖

๑ บรรณาธิการแถลง
๔ เรื่องเล่าจากปก
๕ ภาพในอดีต
๖๑ ข่าวนาวีรอบโลก
๖๔ นานาสาระ
๖๖ A Mixed Bag of English

๖๘ พจนานุกรมศัพท์สแลงชาวเรือ
๗o เกร็ดความรู้ด้านศาสนพิธี
๗๑ สุขภาพนาวี
๗๓ กฎหมายใกล้ตัว
๓๓ ๗๕ ภาพกิจกรรมกองทัพเรือ

๘๗ เขตทหารน่าเที่ยว Happy Work Place
๘๘ ประทีปธรรม

๘๙ การฌาปนกิจสงเคราะห์แห่งราชนาวี
๙๑ มาตราน้ำา เดือนสิงหาคม ๒๕๖๒
เวลาดวงอาทิตย์ - ดวงจันทร์ ขึ้น - ตก
เดือนกรกฎาคม ๒๕๖๒ - สิงหาคม ๒๕๖๒








ปกหน้า เรือหลวงมกุฎราชกุมาร
ปกหลัง การฝึกผสม CARAT 2019
พิมพ์ที่ กองโรงพิมพ์ กรมสารบรรณทหารเรือ
เจ้าของ ราชนาวิกสภา
ผู้โฆษณา นาวาเอก สมนึก กรอบคำา
ผู้พิมพ์ สำานักพิมพ์พยัญชนะ












ข้อคิดเห็นในบทความที่นำาลงนิตยสารนาวิกศาสตร์เป็นของผู้เขียน มิใช่ข้อคิดเห็นหรือนโยบายของหน่วยงานใดของรัฐและมิได้ผูกพันต่อทางราชการแต่อย่างใด
ได้นำาเสนอไปตามที่ผู้เขียนให้ความคิดเห็นเท่านั้น การกล่าวถึงคำาสั่ง กฎ ระเบียบ เป็นเพียงข่าวสารเบื้องต้น เพื่อประโยชน์แก่การค้นคว้า





2-3 ������ �.�. 62.indd 3 30/7/62 17:17

กองบรรณาธิการ

ปกหน้า : เรือหลวงมกุฎราชกุมาร ปกหลัง : การฝึกผสม CARAT 2019






















เรือหลวงมกุฎราชกุมาร เป็นเรือฟริเกต (นาวาตรีพิชิตชัย เถ่อนนาดี ผบ.ร.ล.คารณสินธุ กฟก.1 กร. : ถ่ายภาพ)
�
ื
ี
่
สังกัด กองเรือฟริเกตท ๑ กองเรือยุทธการ
ี
เป็นเรือท่กองทัพเรือได้รับอนุมัติงบประมาณพัฒนา การฝึกผสม CARAT 2019 ระหว่างวันท ๖ - ๘ มิถุนายน
ี
่
�
ึ
กาลังรบทางเรือให้มีสมรรถนะสูงข้นตามแผนป้องกัน พ.ศ. ๒๕๖๒ ซ่งเป็นการฝึกผสมแบบทวิภาคีระหว่าง
ึ
ประเทศ โดยลงนามสัญญาสร้างเรือกับบริษัท กองทัพเรือไทยกับกองทัพเรือสหรัฐอเมริกา การฝึกผสม
ึ
ั
�
ี
่
ื
ยาร์โรว์ จากัด เม่อวันท ๒๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ ม ี CARAT จัดข้นคร้งแรกเม่อปี พ.ศ ๒๕๓๙ เรียกว่าการฝึกผสม
ื
ี
พลเรือเอก จรูญ เฉลิมเตียรณ ผู้บัญชาการทหารเรือ CARAT 1995 โดยในปีน้กองทัพเรือมอบหมายให้กองเรือ
ี
ในขณะน้น เป็นผู้ลงนามฝ่ายกองทัพเรือไทย ฟริเกตท ๒ เป็นหน่วยรบผิดชอบการฝึกร่วมกับหน่วยส่ง
ั
่
ั
�
การสร้างเรือได้กระทาตามเทคนิคสมัยใหม่ ไม่มีการ กาลังภาคพ้นแปซิฟิกตะวันตก (Commander Logistics
�
ื
วางกระดูกง โดยในวันท ๑๘ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๔ Group Western Pacific) ของกองทัพเรือสหรัฐอเมริกา
ี
่
ู
ื
�
ี
ั
ี
ได้ทาพิธีปล่อยเรือลงนา โดย คุณหญิง ดุษฎ ศุภมงคล ท้งน้การฝึกผสม CARAT ดาเนินมาอย่างต่อเน่อง ในปีน ี ้
�
�
้
ภริยาเอกอัครราชทูตไทย ประจาสหราชอาณาจักร เป็นการฝึกคร้งท ๒๕
�
ั
่
ี
ื
�
�
ั
ื
ั
เป็นผู้กระทาพิธ ี สาหรบเรอทเขารวมการฝกกองทพเรอสหรฐอเมรกา
ิ
ั
่
ี
้
ึ
่
ื
ื
ั
ั
การต้งช่อเรือ กองทัพเรือต้งใจใช้ช่อว่า จัดเรือ USS ANTIETAM-CG 54 (ANT) เรือ USNS
ี
เรือหลวงเจ้าพระยา แต่ในระหว่างท่เรือยังสร้างไม่เสร็จ MILLINOCKET-T- EPF 3 (MNT) เรือ USS PATRIOT-
ได้มีพระราชพิธีสถาปนา สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ MCM 7 (PAT) และ เรือ USS PIONEER-MCM 9 (PIO)
เจ้าฟ้าวชิราลงกรณ ข้นเป็น สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช ในส่วนของกองทัพเรือไทย ได้จัด เรือหลวงภูมิพลอดุลยเดช
ึ
เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เรือหลวงนเรศวร เรือหลวงตากสิน เรือหลวงรัตนโกสินทร์
ั
ู
(พระบาทสมเด็จพระวชรเกล้าเจ้าอย่หว รชกาลท ๑๐) และอากาศนาว ประกอบด้วย เคร่องบินต่อต้านเรือผิวนา
ิ
ี
่
ั
ื
ี
�
้
ื
กองทัพเรือจึงได้ขอพระราชทานช่อเรือเป็น “เรือหลวง แบบ F-27 (ฟอกเกอร์) เคร่องบินลาดตระเวน
ื
ื
มกุฎราชกุมาร” เพ่อเป็นการเทิดพระเกียรต และได้ข้น แบบ DO-228 (ดอร์เนีย) เฮลิคอปเตอร์ปราบเรือดานา
ึ
ิ
�
้
�
�
ระวางประจาการในวันท ๗ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๖ แบบ S-70B (ซีฮอว์ค) เข้าร่วมการฝึกในทะเลคร้งน้ ี
ั
ี
่
�
มีหมายเลขประจาเรือ “433”
4 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
��������������� ��.62 ��.����.indd 4 7/23/2562 BE 9:06 AM

�������������������� �.�.62indd.indd 1 7/23/2562 BE 9:54 AM

มหาวชิราลงกรณาศิรวาท


๒๘ กรกฎาคม ๒๕๖๒






พระบาทสมเด็จพระ วชิรเกล้าพระองค์

อยู่หัวสถิตตรง ณ ระหว่างกลางดวงใจ

ศูนย์รวมแห่งความรัก สามิภักดิ์สุขสดใส

เถลิงถวัลย์ไอ- ศูรย์สมบัติฉัตรมงคล

ปกเกล้า ธ แกล้วกล้า ป้องประชาสืบนุสนธิ์

ทั่วทั้งภูวดล แสนยินดีเหนือสิ่งใด

พระบาทยุคลคู่ เสด็จอยู่ทั้งไกลใกล้

ประทานสุขเพื่อไทย โสมนัสวัฒนา

หกสิบเจ็ดมาบรรจบ พระราชสมภพสุขหรรษา

คุณพระคุณเทวา ป้องเป่าปัดให้เปรมปรีดิ์

ขอพระเกษมศานต์ ตลอดกาลทรงสุขศรี

เหล่าราชนาวี ขอพระองค์ทรงพระเจริญ

















ควรมิควรแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ขอเดชะ

ข้าพระพุทธเจ้า คณะกรรมการราชนาวิกสภา

(นาวาเอก ธรรมนูญ วิเศษสิงห์ ร้อยกรอง)











�������������������� �.�.62indd.indd 2 7/23/2562 BE 9:54 AM

๒๘ กรกฎาคม วันเฉลิมพระชนมพรรษา


พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว


ทรงพระเจริญ



















ควรมิควรแล้วแต่จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ขอเดชะ


ข้าพระพุทธเจ้า คณะกรรมการราชนาวิกสภา












�������������������� �.�.62indd.indd 3 7/23/2562 BE 9:54 AM

WWW.PRSOCIETY.NET



�������������� �.�.62indd.indd 1 7/23/2562 BE 9:54 AM

จุฬาภรณาศิรวาท

๔ กรกฎาคม ๒๕๖๒




จุฬาภรณพระนามนี้ คือศักดิ์ศรีคือธงชัย

ซาบซึ้งน้ำาพระทัย ปรากฏไกลทั่วโลกา

วลัยลักษณ์ผ่องพรรณ วิลาวัณย์งามโสภา

เยือกเย็นพระจริยา พระปรีชาพระช่ำาชอง

อัครพระเลิศล้ำา พุทธรรมพระสนอง

ฟิสิกส์พลิกทดลอง วิทยาศาสตร์พระเชี่ยวชาญ

ราชกิจก่ายกอง บำาเพ็ญคล่องเกินคำาขาน

ประจักษ์วิชาการ วิจัยงานจนเกิดงาม

กุมารีจักรีแก้ว อุบัติแล้วเพื่อสยาม

ภูมิใจในพระนาม ระควรคู่จะบูชา

พระชนมายุครอง “๖๒” ทรงหรรษา

เจนจบสรรพวิทยา ห่วงประชามิคลายคลอน

พระรัตนตรัย ทวยเทพไทสโมสร

ทุกฟ้าอ่าอัมพร ประทานพระสวัสดี

โรคาพาธปลดปลิด ประสบสิทธิ์ประเสริฐศรี

ประดับดวงฤดี ราชนาวี นิรันดร์เทอญ









ควรมิควรแล้วแต่จะโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม


ข้าพระพุทธเจ้า คณะกรรมการราชนาวิกสภา

(นาวาเอก ธรรมนูญ วิเศษสิงห์ ร้อยกรอง)












�������������� �.�.62indd.indd 2 7/23/2562 BE 9:54 AM

๔ กรกฎาคม วันคล้ายวันประสูติ



สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี


ทรงพระเจริญ















ควรมิควรแล้วแต่จะโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม



ข้าพระพุทธเจ้า คณะกรรมการราชนาวิกสภา













�������������� �.�.62indd.indd 3 7/23/2562 BE 9:54 AM

เรือตรีหญิง เบญจรัตน์ ดีกระจ่าง










































เรือหลวงชุมพร




ในวันที่ ๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๗๙ เป็นวันวางกระดูกงูเรือหลวงชุมพร เรือหลวงชุมพรเป็นเรือตอร์ปิโดใหญ่
ต่อที่อู่ กันติเอริ ริอูนิติ เดลลัดดริอาติโก ประเทศอิตาลี ขนาดของเรือยาว ๖๘ เมตร กว้าง ๖.๕๕ เมตร
ระวางขับน้ำปกติ ๔๑๓ ตัน ระวางขับน้ำเต็มที่ ๔๖๐ ตัน กินน้ำลึก ๒.๘ เมตร ความเร็วสูงสุด ๓๐ นอต
ความเร็วมัธยัสถ์ ๑๒ นอต รัศมีทำการเมื่อความเร็วสูงสุด ๘๖๗ ไมล์ รัศมีทำการเมื่อความเร็วมัธยัสถ์ ๓,๕๓๐ ไมล์
ทหารประจำเรือ ๑๑๒ นาย เรือหลวงชุมพร ได้ปฏิบัติราชการในกองทัพเรือ เป็นเวลาประมาณ ๓๗ ปี
จนปลดระวางประจำการไปเมื่อวันที่ ๒๖ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๑๘ ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๒๒ ทางจังหวัดชุมพร

มีความประสงค์จะนำเรือหลวงชุมพรทั้งลำซึ่งปลดระวางประจำการแล้วไปตั้งเป็นอนุสาวรีย์ไว้ที่บริเวณหาดทรายรี
จังหวัดชุมพร ซึ่งบริเวณนี้เป็นที่สิ้นพระชนม์ของเสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ ทั้งนี้ เพื่อเป็นอนุสรณ์แด่พระองค์ท่าน
กระทรวงกลาโหมได้อนุมัติมอบเรือให้จังหวัดชุมพร กองทัพเรือจึงได้ตกแต่งเรือให้มีสภาพสวยงาม ติดตั้งอาวุธ
ให้อยู่ในสภาพเดิม และนำไปเกยตื้นที่หาดทรายรี ได้มีการรับมอบกันเมื่อ ๒๗ กันยายน พ.ศ. ๒๕๒๓ โดยมี
พลเรือเอก สมุทร สหนาวิน รองผู้บัญชาการทหารเรือ ในขณะนั้นเป็นประธานในพิธี



นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำเดือน กรกฎาคม ๒๕๖๒ 5







5 ��������� �.�.62.indd 1 7/23/19 9:02:52 AM

ตอนที่ ๒





































6 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒







���������_������ �(� �.�.��) final.indd 6 7/23/2562 BE 9:49 AM

ความเดิมตอนที่แล้ว...

ี
“ชุดกะลาสี” มีดีที่ตรงไหน? ยึดถือเป็นต้นแบบ แต่ได้ปรับเปล่ยนไปใช้หมวกสักหลาด
ปีกกว้าง (แบบลูกเสือไทย) เพ่อให้เหมาะสมกับสภาพ
ื
ี
คือคาตอบท่ผู้เขียนพยายามรวบรวมมานาเสนอ อากาศที่มีแดดร้อนจัดของประเทศเขา
�
�
เพ่อให้บรรดาผู้บังคับบัญชาท้งหลายได้ใช้เป็นแนวทาง ส่วนทหารบกเยอรมันก็ยังคงใช้ผ้าโทนสีเทา
ื
ั
�
ในการอธิบายโน้มน้าวจิตใจให้กาลังพลในระดับรากหญ้า สีด้งเดิมของนักรบปรัสเซียเยอรมันอันเกรียงไกรในอดีต
ั
และจ่าใหม่ ได้ตระหนักในคุณค่าของ “ชุดกะลาสี” และ และรักษารูปแบบหมวกสไตล์ พลเอก เออร์วิน รอมเมล
เกิดความภาคภูมิใจในการสวมใส่สู่ที่สาธารณะ ดังนี้ (จ้งจอกทะเลทราย) วีรบุรุษของกองพลรถถังเอาไว้จนถึง
ิ
ประการที่หนึ่ง : เป็นเครื่องแบบที่มีความเป็น ปัจจุบัน (เคยได้ยินว่าเป็นต้นแบบของหมวกทหารบกไทยด้วย)
ั
สากลท่วท้งโลก : โลกในยุคปัจจุบันประกอบด้วยรัฐชาต ิ ในขณะท่กองทัพบกสหรัฐฯ ท่เกิดมาทีหลัง เลือกใช้ส ี
ั
ี
ี
ั
ต่าง ๆ ท้งท่เก่าแก่และเกิดใหม่รวมได้เกือบ ๒๐๐ ประเทศ เขียวข้ม้า ซ่งก็ได้กลายเป็นสีมาตรฐานท่หลายประเทศ
ี
ึ
ี
ี
ี
ึ
ประเทศท่เกิดใหม่ก็ต้องมีกองทัพไว้ป้องกันตนเอง ซ่ง ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน
�
โดยมากก็มักจะกาหนดลักษณะของเคร่องแบบทหาร
ื
ิ
ี
่
ี
ด้วยการลอกเลยนตามชาตใหญ่ทเคยเป็นเจ้านาย พลเอก เออร์วิน
ของตน ในขณะที่ชาติที่มีอ�านาจก็มักจะด�ารงเอกลักษณ์ รอมเมล (ฉายา
ิ
้
ิ
ของเครองแบบทหาร อันเป็นความย่งใหญ่ในอดีตของ จ ง จ อ ก ท ะ เ ล
ื
่
ุ
ุ
ี
ึ
ตนเองไว้โดยเฉพาะเคร่องแบบของนักรบทางบก ซ่งถือว่า ทราย)วรบรษ
ื
เป็นก�าลังที่ตัดสินชัยชนะเด็ดขาด ในการสับประยุทธ์ ของกองทัพบก
ิ
เยอรมัน นยม
ื
เคร่องแบบโทน
ี
สีเทา สของ
ทหารปรัสเซีย
เยอรมัน ทเคย
ี
่
้
ไดโค่น พระเจ้า
นโปเลียมหาราช
มาแล้วในอดีต
ั
ื
ั
ี
ิ
ั
ิ
พระเจ้านโปเลียนมหาราช จักรพรรด์ผู้ย่งใหญ่ของฝร่งเศส ท้งน้ถ้าท่านผู้อ่านต้งใจสังเกตเคร่องแบบทหารของ
สร้างสัญลักษณ์ด้วยเคร่องแบบชุดเต็มยศ สีน้าเงินเข้ม ชาติต่าง ๆ ไม่ว่าจะเกิดเก่าหรือเกิดใหม่ ก็จะสามารถมอง
ื
ํ
เห็นความแตกต่างหลากหลายดังกล่าวได้อย่างชัดเจน
ตัวอย่างเช่นทหารบกฝร่งเศสก็ยังคงพยายามรักษา โดยเฉพาะเหล่าทัพบกและทัพอากาศ แต่สาหรับทัพเรือแล้ว
ั
�
รูปลักษณะของชุดเต็มยศ ที่เคยยิ่งใหญ่ในประวัติศาสตร์ ไม่ว่าชาติใดภาษาใด ก็จะมีรูปลักษณ์ของเครองแต่งกาย
ื
่
ยุคสมัยจักรพรรด์นโปเลียน ด้วยผ้าท่ออกโทนสีน้าเงินเข้ม ท่คล้ายคลึงกันมาก โดยเฉพาะ “ชุดกะลาสี”
ี
ิ
�
ี
ส่วนทหารบกอังกฤษก็เลือกถือตามแบบของ พลเอก ซึ่งคนทั่วไปเพียงแต่มองผ่านตาก็จะรู้ได้ทันทีว่า พ่อหนุ่ม
ี
มอนต์โกเมอร่ วีรบุรุษในสมรภูมิอัฟริกาของตน ด้วยการ คนน้ต้องเป็นทหารเรือแน่ ๆ เพียงแต่ว่าชาติไหนก็อาจจะ
ี
ี
ใช้สีกากีท่เข้ากับฝุ่นทราย โดยกองทัพบกออสเตรเลียก็ได้ ไม่แน่ใจเท่านั้น
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 7
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 7 7/23/2562 BE 9:49 AM

“ป๊อปอาย” กะลาสีหัวเห็ด : การ์ตูนยอดนิยมในยุค 60s ที่ทําให้คนทั่วโลกคุ้นชินกับ “ชุดกะลาสี”


เม่อผู้เขียนยังเด็ก ชอบดูหนังการ์ตูนส้นท่ฉายเป็น (รวมท้งผู้ปกครอง) มาจนถึงทุกวันน้ โดยท่ไม่มีเคร่องแบบ
ื
ั
ี
ั
ี
ี
ื
ประจาทางทีวีช่อง ๔ บางขุนพรหม ในช่วงหลังข่าวค�่า ของเหล่าทัพใดจะสามารถล้มล้างได้
�
เป็นผลผลิตของบริษัทหนังยักษ์ใหญ่ของสหรัฐฯ คือ
ึ
ื
วอร์เนอร์-บราเธอร์ เขาสร้างข้นเพ่อโน้มน้าวจิตใจ (หลอก)
ให้เยาวชนของเขายอมรับประทานผักขม (Spinach)
เพราะมีคุณค่าทางอาหารสูง ทาให้โตไวและร่างกายแข็งแรง
�
โดยทีวีช่อง ๔ แพร่ภาพเป็นซีรีส์ยาว ตอนละ ๕ - ๑๐ นาที
ื
ื
ภายใต้ช่อเร่องว่า “กะลาสี-ป๊อปอาย” (Popeye
ื
ี
ื
the Sailorman) เน้อเร่องเก่ยวกับวีรกรรมของกะลาส ี
่
ี
ื
ขเมาชอ “ป๊อปอาย” ท่ต้องต่อสู้กับ“บลูโต” นักเลงโตร่างยักษ์
ี
้
เพื่อแย่งชิง “โอลีฟ” แฟนสาวสุดสวย (ที่มีใบหน้าคล้าย “The Sound of Music” ภาพยนตร์เพลงอมตะบันลือโลก ถึงแม้ว่า
ผลมะกอก และรูปร่างก็คล้ายต้นมะกอกด้วย) ประเทศออสเตรียจะไม่มีทหารเรือ แต่เด็กพ่น้องท้งเจ็ดคน ซ่งเป็น
ี
ั
ึ
ถึงแม้ว่าป๊อบอายจะมีกล้ามแขนใหญ่คล้ายก้ามป ู ตัวแสดงหลักในเรื่อง ก็ยังแต่งกายด้วยชุด “กะลาสี”
แถมลงยันต์สลักเป็นรูปสมอเรือท้งสองข้าง แต่ก็ไม่อาจ ประเทศไทยในยุคหลังเปล่ยนแปลงการปกครอง
ั
ี
เทียบกับความดิบ-โหด และพละกาลังอันมหาศาลของ (พ.ศ.๒๔๗๕) ผู้นาประเทศเน้นให้ทุกหน่วยงานและ
�
�
ื
เจ้าบลูโตได้ และจะเป็นฝ่ายเพลี่ยงพล้าเจียนตายทุกครั้ง สถาบัน ต้องมีการแต่งเคร่องแบบเพ่อแสดงเอกลักษณ์
�
ื
�
ื
ั
ั
แต่ก็ยังโชคดีที่มีตัวช่วย น่นก็คือผักขมกระป๋อง รวมท้งเคร่องแต่งกายของนักเรียนด้วย สาหรับนักเรียนชาย
ั
ี
�
ี
ท่พกติดตัวเป็นประจา การ์ตูนส้นน้จึงจบลงแบบหนัง ก็คงจะออกแบบไม่ยาก คือเส้อเช้ตขาว กางเกงขาส้น
ื
ั
ิ
อเมริกัน คือ พระเอกเป็นวีรบุรุษผู้ชนะตลอดกาล สีกากี รองเท้าผ้าใบ ส่วนเครื่องแบบนักเรียนหญิง (ซึ่งใน
ี
ด้วยอภินิหารของเจ้าผักขมน่เอง การ์ตูนซีรีส์น้จะสามารถ ยุคน้นได้มีนโยบายให้นุ่งกระโปรงแทนผ้าถุงแล้ว) ก็คงจะ
ี
ั
ิ
้
้
ื
็
ี
ั
หลอกเดกใหยอมกินผักขมหรือไม่ ไม่มีการยืนยัน แต่ ต้องคดหนกหน่อย เพราะการทจะให้ใส่เสอผ่ากลางตด
ิ
่
ี
่
ทแน่นอนกคอ “ชดกะลาสี” ท่ใส่โดยป๊อปอาย ได้กลาย กระดุมก็เกรงจะไม่น่าดู เพราะเด็กชั้นมัธยมก็อยู่ในวัยที่
ุ
็
ี
ื
เป็นสัญลักษณ์อันคุ้นตาเป็นสากลส�าหรับเด็ก ๆ ทั่วโลก ก�าลังแตกสาวแล้ว
8 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 8 7/23/2562 BE 9:49 AM

ี
ื
นับเป็นเร่องประจวบเหมาะท่ท่านเสนาบด ี
ื
ื
ึ
้
ั
ิ
ั
กระทรวงศกษาธการในสมยนนเป็นทหารเรอ คอ
็
่
หลวงสินธุ์สงครามชัย (พลเรือเอก สินธุ์ กมลนาวิน) ทานเปน
นักเรียนจบนอกมีประสบการณ์ผ่านตามาหลายประเทศ
และก็คงจะได้สังเกตเห็นว่า เด็กนักเรียนของบรรดา
ี
ื
ประเทศในยุโรปและญ่ปุ่นส่วนใหญ่จะออกแบบเคร่อง
ุ
แต่งกายโดยประยกต์มาจากชุดกะลาสี อกท้งเส้อกะลาส ี
ื
ี
ั
ไมมกระดมไมผากลาง จงปลอดภยไมมโอกาสพลาดพลง ้ ั
่
ี
ุ
่
่
ั
ึ
ี
่
�
ต่อสายตาผู้คน นอกจากน้นสาหรับนักเรียนสาวท่ผมยาว
ี
ั
ื
ซ่งจะต้องถักเปียให้เรียบร้อย ปกเส้อกะลาสีท่กว้างยาว
ี
ึ
ํ
ั
ั
คลุมถึงไหล่ ก็ยังจะช่วยป้องกันตัวเสื้อขาวไม่ให้ด�าเปื้อน “จ่าป๋อง” จ่าทหารเรือผู้อดทนยืนยามเฝ้าท่าน้าวดระฆง
ได้ในระดับหน่งด้วย ท่านจึงกาหนดให้นักเรียนหญิง โฆสิตาราม วรมหาวิหาร มาร่วมศตวรรษ ถ่ายภาพคู่กับเด็กนักเรียน
�
ึ
ู
ั
่
ี
ี
ี
ั
แต่งกายชุดดังกล่าวจนถึงระดับมัธยมปลาย โรงเรยนสตรวดระฆง แค่ดทใบหน้า ก็พอจะรู้ได้ว่า ใครเกิดก่อนใคร
ี
ั
ื
กาลเวลาล่วงเลยมากว่า ๘๐ ปี ในระหว่างน้นเคร่อง ประการท่สอง : เป็นเคร่องแต่งกายอันม ี
ื
แต่งกายสไตล์ชุดกะลาสี ก็ได้เคยเป็นท่นิยมในหม่สุภาพสตร ี เอกลักษณ์เฉพาะขององค์ประกอบแต่ละช้น ท่มีประวัต ิ
ิ
ี
ี
ู
ึ
ั
อยู่ช่วงเวลาหน่ง แต่แล้วก็จางหายไปตามกระแส ความเป็นมาอนยาวนาน
่
ของแฟชน ในส่วนของเดกนกเรียนหญิงและทหารเรอ ตามท่ได้กล่าวมาแล้วว่า ชุดกะลาสีได้รับการ
ั
ั
ี
ื
็
็
่
ั
ี
ื
�
ิ
้
ั
ั
ในระดบรากหญ้าน้น ถงแมว่าจะเปนกฎระเบยบทีจาเป็น ออกแบบต้งแต่เร่มแรก (เม่อเกือบ ๓๐๐ ปีมาแล้ว) ให้
ึ
ื
จะต้องแต่งเม่ออยู่ในโรงเรียนหรือในหน่วย แต่ก็ปฏิเสธ เป็นเคร่องแต่งกายสาหรับบรรดาลูกเรือประจาเรือใบ
�
ื
�
ื
ไม่ได้ว่าความนิยมผูกพันก็คงจะลดน้อยลง เพราะความ เดินสมุทรขนาดใหญ่ เพ่อความสะดวกและปลอดภัย
�
ี
ไม่เข้าใจในคุณค่าหรือท่มาท่ไปของมัน ในการทางานบนเสาใบเรือที่เต็มไปด้วย เชือก รอก ลวด
ี
ท่หนักไปกว่าน้นก็คือความสาคัญผิดในหมู่ทหาร และใบ ซ่งจะต้องมีการเคล่อนไหวไปมาตลอดเวลา
ี
ึ
�
ื
ั
ี
ระดับรากหญ้า (บางคน) ท่ว่า ทหารเรือไปลอกเลียนแบบ ตามความแรงของลม เมื่อลงมาจากเสาก็ต้องทางานหนัก
�
ื
เด็กนักเรียนหญิงมา ก็เลยดูเหมือนเคร่องแต่งกายของ บนดาดฟ้าเรือ หรือไม่ก็บนเรือเล็กในหน้าที่พลกระเชียง
ึ
ผู้หญิง มันไม่เท่ ไม่สวย ทั้ง ๆ ที่ในข้อเท็จจริงก็คือตามที่ และลุยน�้าเข็นเรือข้นเกยหาด เป็นต้น องค์ประกอบ
ิ
ิ
ผู้เขียนได้เล่าให้ฟังข้างต้น หลักฐานช้นหน่งท่น่าจะยืนยัน แต่ละช้นของเคร่องแต่งกาย จึงได้รับการออกแบบเพ่อ
ึ
ื
ื
ี
�
ได้ก็คือ รูปปั้นกะลาสี ๒ นาย (จ่าป๋อง จ่าแป๋ง) ท่ยืน ความคล่องตัวของการทางานหนักดังกล่าว มีเหตุผลและ
ี
�
เฝ้ายามอยู่ท่ศาลาท่าน้าข้างโรงเรียนสตรีวัดระฆัง ถ้าได้ ทมาท่ไป (ไม่ใช่ตามแฟช่น) ท้งน้ผู้เขียนขอเร่มต้งแต่
ั
ี
ั
ิ
ี
ั
ี
ี
่
ไปดูตัวเลขปี พ.ศ.ท่สร้างแล้วก็อาจจะพบว่า เกิดข้นมา ศรษะ จรดเท้า ดงน ี ้
ั
ี
ี
ึ
ก่อนที่จะมีโรงเรียนสตรีวัดระฆัง เสียอีก หมวก กะลาสีต้องใช้ชีวิตส่วนใหญ่บนดาดฟ้าเปิด
ิ
่
้
ี
่
ั
ี
ึ
่
ี
ท้งหมดท่กล่าวมาน้ก็คือลักษณะเด่นข้อแรกของ (Weather Deck) หรือไม่ก็บนเสาใบเรือ ทยงไตขนสูง
ี
ชุดกะลาสี ท่มีความเป็นสากล เป็นต้นแบบของเคร่อง ลมบนก็ยิ่งแรงขึ้น ดังนั้นหมวกกะลาสีจึงจ�าเป็นต้องลู่ลม
ื
่
ี
็
้
่
แตงกายนกเรยนหญง รวมท้งไดเคยเปนแฟช่นการแตงกาย หรือให้ต้านลมน้อยที่สุด ไม่เช่นนั้นก็คงจะพากันปลิวตก
ั
ั
ิ
ั
ั
ของเด็กนักเรียนและสตรีท่วโลกในยุคหน่งด้วย ทะเลก่อนที่จะได้ท�างาน จึงเป็นที่มาและเหตุผลที่หมวก
ึ
นับเป็นจุดเด่นประการแรกของชุดกะลาสี กะลาสีจะมีลักษณะแบนราบ และไม่มีกระบังก้นแดด
ั
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 9
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 9 7/23/2562 BE 9:49 AM

�
ี
ั
ึ
ี
เช่น หมวกนายทหาร (ซ่งพวกท่อยู่เรือจะรู้กันดีว่า ถ้าเจอ โดยแถบโบว์สีดาท้งสองเส้นจะลอยอยู่ท่ระดับชายขอบ
ื
ลมกระโชกแรงแล้ว สายรัดคางของหมวกที่มีแก๊ปมักจะ ของปกเส้อขนาดใหญ่
้
ั
่
ี
่
�
่
ั
่
ี
ี
เอาไมอยู โดยเฉพาะสายรดคางทไดเปลยนจากหนังสดา มีการกล่าวชมว่า แถบโบว์ท้งสองเส้นน้จะช่วยเสริม
ี
ิ
เป็นด้นทอง) ความเป็นธรรมชาตของชุดกะลาสีเวลาท่พร้วไปตาม
ิ
ี
ิ
ึ
เหตุผลอีกประการหน่งก็คือ กะลาสีในยุคต่อมาก ็ แรงลมทะเล แต่ประโยชน์อย่างหนึ่งของมันก็คือ ทิศทาง
�
จะต้องท�าหน้าที่ยามตรวจการณ์ด้วยการใช้กล้อง ๒ ตา และความแรงของลมทะเล คือข้อมูลสาคัญส�าหรับวิถีชิวิต
หรือใช้กล้อง Sextant ในการหาท่เรือทางดาราศาสตร์ ชาวเรือ ซึ่งถ้าน�าหมวกกะลาสีไปยื่นที่ปีกสะพานเดินเรือ
ี
ึ
�
ี
ั
รวมท้งทาหน้าท่พลเล็งยิงปืนเรือด้วย ซ่งการมีกระบัง เหนือจานเข็มทิศ (ในด้านเหนือลม) ชาวเรือมืออาชีพก ็
ี
ิ
ั
หรือแก๊ปท่หมวกก็จะทาหน้าท่ได้ไม่สะดวก จะสามารถคาดเดาทศทาง และความแรงของลมสมพทธ ์
�
ี
ั
ื
สาหรับวัสดุของเน้อผ้าหมวกน้น ชาติท่อยู่ทางเหนือ (จากมุมและการสะบัดพล้วของโบว์ท้ายหมวกน้)
ั
ี
ี
ิ
�
ื
ซ่งมีอากาศหนาวและลมแรงมากก็จะใช้ผ้าหนาบุนวม แล้วนาไปแก้โจทย์กระดานหนข้นพ้นฐาน เพ่อคานวณหา
�
ื
ั
ึ
�
ี
ั
ท้งน้เพ่อรักษาความอบอุ่นของร่างกาย อันมีจุดบอบบาง ทิศทางและความเร็วของลมจริงโดยประมาณ ได้ไม่ยาก
ื
ี
ท่กลางกระหม่อมให้มากท่สุด ซ่งผ้าหนาบุนวมน้โดยปกต ิ
ึ
ี
ี
็
กจะรักษารูปทรงไว้ได้โดยธรรมชาติ และจะสามารถ
ยืดหยุ่นตามแรงลมได้เป็นอย่างดี แต่สาหรับประเทศ
�
ื
ั
ในแถบร้อนรวมท้งประเทศไทยจะใช้ผ้าเน้อบางโดยขึง
ด้วยลวดให้ตึงเพื่อให้เกิดความสวยงาม โดยยอมแลกกับ
ี
ความเส่ยงในการถูกลมพัดตกน�้า ตกทะเล ถ้าสายรัดคาง
ไม่แน่นเหนียวพอ
ี
ึ
ื
ลดต่าลงมาท่ “ขอบหมวก” ซ่งกองทัพเรือเกอบ
�
ั
ื
�
ทุกชาตินิยมใช้แถบโบว์สีดาระบุช่อเรือ หรือต้นสงกด
ั
ท่กะลาสีคนน้นอยู่
ั
ี
ั
เป็นสญลักษณ์สากล แถบโบดํา ท่ห้อยจากขอบหมวกด้านหลัง คือสัญลักษณ์แทนหางเปียคู่
ี
ี
มีข้อแตกต่างท่น่า ของบรรพบุรุษชาวเรือ อีกท้งยังสามารถใช้เป็นเคร่องช่วยในการประเมิน
ื
ั
สังเกตก็คือ ส่วนปลาย ทิศทางลมได้ (ในภาพ : นักเรียนนายเรือเยอรมันบนเรือใบฝึกเดินทางไกล)
ี
โบว์ท่ปล่อยชายออก
มานั้น มีหลายประเทศ แต่ที่แน่ ๆ และสามารถอ้างอิงได้ก็คือ แถบโบว์ด�า
ี
ี
โดยเฉพาะในแถบ ๒ เส้นท่ห้อยทางท้ายทอยน้ ก็คือสัญลักษณ์ท่แสดงถึง
ี
ยุโรปเหนือ จะปล่อย ทรงผมของกะลาสีเรือในยุคโบราณท่มักจะปล่อยยาว
ี
ชายยาวออกมาประมาณ คลุมไหล่เพราะออกทะเลแต่ละครั้งนานเป็นปี ผมที่ยาว
ี
ื
๓๐ - ๕๐ ซม. จากกลาง รุงรังจะทางานบนเสาใบลาบาก และเส่ยงอันตรายเม่ออย ู่
�
�
ขอบหมวกด้านหลง ใกล้เชือก-รอก กะลาสียุคก่อนจึงต้องรวบผมแล้วถักเป็น
ั
้
่
ั
�
ิ
้
�
เปียคู่ รวมทงชะโลมด้วยนามนเพอให้มีนาหนกไมปลว
ั
้
ื
่
ั
หมวกกะลาสีในยุคแรกจะบุด้วยผ้านวมอย่างหนา สะบัดตามแรงลม สมัยน้ไม่มีกะลาสีท่ไหนไว้ผมเปีย
ี
ี
ี
ในภาพ : “Gorch Fock” กะลาสีนักประพันธ์ท่คนเยอรมันนับถือ
10 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 10 7/23/2562 BE 9:49 AM

ั
�
ี
เช่นน้นอีกแล้ว แต่โบว์สีดาท่ห้อยออกจากขอบหมวก
ิ
ี
ด้านท้ายทอยก็คงเป็นส่งท่ชาวเรือสากลยังรักษาอยู่
เพื่อแสดงสัญลักษณ์ของบรรพบุรุษของเขานั่นเอง
ื
คอปกเส้อ : คือเอกลักษณ์สาคัญของเส้อชุด
ื
�
กะลาสี ท่จะต้องมีคอปกกว้างปกคลุมคร่งหน่งของหัวไหล่
ี
ึ
ึ
ื
ี
ึ
และแผ่นหลัง หน้าท่หลักก็คือป้องกันตัวเส้อ (ซ่งโดยปกต ิ
ในฤดูร้อนจะเป็นสีขาว) ไม่ให้เปื้อนหรือสกปรกจากเปียผม
ที่ชโลมด้วยน้ามันนั่นเอง ส�าหรับชุดกะลาสีไทยซึ่งจะว่า
�
�
ไปก็ไม่จาเป็นท่จะต้องมีคอปกกันเปื้อน เพราะไม่เคยม ี
ี
ประวติการไว้ผมยาวจนถึงข้นต้องถักเปีย (ยนยัน
ั
ื
ั
ได้จากปลายโบว์สั้นที่ขอบหมวกด้านขวา) แต่ก็ได้รักษา




คอปกชุดกะลาสี ในโทนสี “Navy Blue” สีมาตรฐาน
ของทหารเรอทงโลก
ั
้
ื
นักเรียนดุริยางค์ใหม่ ที่ยังคงรักษาสี “เนวี่บลู”ขนานแท้
็
แค่มองผ่านกรู้ทันทีว่าเป็นทหารเรือ เพราะความเป็นสากล และด้งเดิมอยู่ แต่ปัจจุบันความชุ่มช่นในใจกาลังจะ
ื
�
ั
(ในภาพ : จ่าเอกทหารเรือเยอรมัน ในหมู่เพื่อนทหารต่างเหล่าทัพ)
เหือดแห้งไป เพราะ “เนวี่แบล็ค” ก็ได้ค่อย ๆ คืบคลาน
ื
เอกลักษณ์สากลด้วยการมีคอปกใหญ่ใช้สีเดียวกับสีเส้อ เข้ามาแทนท่อย่างต่อเน่องและม่นคง
ื
ี
ั
ี
ุ
�
ู
�
ั
ั
ี
คือชุดทางานใช้สีกากี ในขณะท่สาหรับชุดขาวหรือชุดบล ู ได้เคยปรารภกบผ้ค้นเคยทน่าจะเกยวข้องกบการ
่
ี
่
จะใช้สีน้าเงินเข้ม สีมาตรฐานของทหารเรือท่วโลก จัดซ้อจัดหาว่า “ทาไมสีผ้าของเคร่องแบบทหารเรือท ่ ี
ั
�
ื
ื
�
ี
�
�
้
�
ท่เรียกกันว่า “Navy Blue” (Marine Blue หรือ Ocean กาหนดว่าสีน้าเงินดา ไป ๆ มา ๆ จึงได้กลายเป็นสีดาลวน ๆ”
�
ิ
Blue) นนเอง ก็ได้รับคาตอบว่า “ผ้าสีน�้าเงินเข้มโทนเนว่บลูนน บรษท
�
ั
ี
้
ั
่
ั
ี
�
ึ
ี
ั
อน่ง ผู้เขียนขอต้งเป็นข้อสังเกตไว้ ณ โอกาสน้ว่า คาว่า ผู้รับผลิตร้องเรียนว่าผสมยาก เกรงว่าสีผ้าท่ออกมาจะ
ึ
ี
ั
“สีขาบ” สี “น้าเงินเข้ม” หรือสี “Navy Blue” นั้น ได้ ไม่ได้มาตรฐานเหมือนสีดาท่มีอยู่ท่วไปในท้องตลาด ซ่งก็จะ
�
�
ทะยอยจางหาย ไปจากเคร่องแบบทหารเรือไทยมานบ ๑๐ ป ี เป็นปัญหาในการตรวจรับด้วย”
ื
ั
�
แล้ว สังเกตได้จากสีกระโปรง-กางเกงของข้าราชการหญง ก็เป็นคาตอบท่มีเหตุผล และน่าจะยอมรับได้
ิ
ี
�
ี
ชุดบลูของข้าราชการชาย และชุดกะลาสีฤดูหนาวของ สาหรับทหารเรือ Gen.ใหม่ในยุค Navy 4.0 ท่เน้น
นักเรียนจ่าและพลทหาร ที่ล้วนค่อย ๆ กลายสภาพเป็น เร่องความทันสมัย ง่าย และสะดวกสบายเป็นสรณะ
ื
ั
ิ
�
สีดาสนิทไปแล้วเกือบท้งส้น ก่อนหน้าน้ไม่นานผู้เขียน ซึ่ง Navy แก่ ๆ จากปลายยุคสังคโลกอย่างผู้เขียน (ที่ยังคง
ี
ั
ั
ก็พอรู้สึกจิตใจชุ่มช่นข้นมาบ้าง เม่อเห็นชุดกะลาสีของ ม่งอนรกษ์ความ “Classic”) ก็ต้องทาใจยอมรบ และ
ื
�
ึ
ุ
ุ
ื
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 11
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 11 7/23/2562 BE 9:49 AM

ื
ฝากความแช่มช่นทางสายตา ไว้กับจ่าแก่ ๆ ใน
ชุดกะลาสีรุ่นเก่า และสีเส้อเบลเซอร์ท่พลาธิการตัดแจก
ื
ี
เป็นที่หมายท้ายสุด



























ลูกเรืออังกฤษ (HMS.Raleigh) ด้วยเส้อกะลาสีในโทน
ื
ี
“Navy Blue” สีมาตรฐานของชาติท่เป็นตํานาน “ทหารเรือ”










ี
“จ่าแก่ในชุดกะลาสีรุ่นเก่า” ท่หมายท้ายสุดของทหารเรือ
ี
รุ่นอาวุโส ท่ตกค้างจากยุค Gen.S
ี
หมดจากน้แล้วถ้าหากยังมีทหารเรือรุ่นใหม่คนใด
ที่อยากจะรู้จักสีเครื่องแบบเนวี่บลูแบบดั้งเดิม ก็จงไป “นาฟ้าเขียวคลา เหมือนสีนาเงินเจือ ด่งเส้อท่เราสวมใส่
้
ํ
ี
ื
ั
ํ
้
ํ
้
ื
เทียบเคียงดูกับแถบกลางของธงราชนาวี หรือสีของ Navy Blue? เหมือนดอกประดู่ไซร้ จะบานหรือโรยเม่อไร
ปกแฟ้มเสนอหนังสือนาย เอาเองก็แล้วกัน ! พร้อมกัน”... นาวาตรี พยงค์ มุกดา ศิลปินแห่งชาต ิ







12 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒







���������_������ �(� �.�.��) final.indd 12 7/23/2562 BE 9:49 AM

ี
ื
ุ
ี
ั
หมายเหต : เน่องจากเป็นท่คาดหมายว่าผู้อ่านท่เป็นทหารเรือรุ่นใหม่ หรือบุคคลท่วไป คงจะเกิดความสับสนกับ
ี
ี
�
ื
ี
ี
ี
ํ
ํ
คาว่า “สีขาบ” “สีเนว่บลู” หรือ “สน้าเงินดา” ผู้เขียนจึงได้ขอข้อมูลท่ชัดเจนจากผู้ท่ได้ศึกษาในเร่องน้อย่างละเอียดคือ
ี
ึ
พลเรือเอก จุมพล ลุมพิกานนท์ รองปลัดกระทรวงกลาโหมคนปัจจุบัน ซ่งผู้เขียนขอขอบพระคุณมา ณ โอกาสน้ และขอขยายความ
ิ
เพ่มเติมพร้อมกันไปด้วย ดังน ี ้
ี
- “สีขาบ” หมายถึง “สีน�้าเงินแก่อมม่วง”(พจนานุกรมฉบับเฉลิมพระเกียรติ พ.ศ.๒๕๓๐) เป็นสีท่กาหนดสาหรับแถบกลางของ
�
�
ี
ี
ธงชาติไทย (ธงไตรรงค์) และธงราชนาวี ซ่งได้มีการเปล่ยนแปลงจากแบบเดิมในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลท่ ๖
ึ
ิ
ั
ี
- เหตุผลสาคัญของการเปล่ยนแปลงก็สืบเน่องมาจากหลังการส้นสุดของสงครามโลกคร้งท่ ๑ ซ่งหน่วยทหาร
�
ื
ึ
ี
ั
ของไทยจะต้องเดนสวนสนามร่วมกบกองทพพนธมตร (สหรฐฯ องกฤษ ฝรงเศส ฯลฯ) ผ่านประตชยกลางกรงปารส
ิ
ั
ุ
่
ั
ั
ั
ั
ี
ู
ั
ิ
่
ื
ี
ในฐานะผู้ชนะสงครามด้วย พระองค์คงจะทรงเล็งเหนว่า ธงของชาติทชนะสงครามส่วนใหญ่จะประกอบด้วยสีหลก ๆ คอ
็
ั
ี
ื
ี
ั
ื
สีแดง ขาว และน้าเงิน เป็นพ้นฐาน จึงได้โปรดให้มีการเปล่ยนแปลงธงชาติไทยเพ่อความเป็นสากล ท้งน้สาหรับ
�
�
แถบกลางสีน้าเงินเข้มน้น พระองค์ก็ได้ทรงโปรดให้ผสม “สีม่วง” อันเป็นสีตามวันพระประสูติกาล (วันเสาร์) เข้าไปด้วย
�
ั
ี
ี
ึ
ั
�
ซ่งสีน้าเงินเข้มอมม่วงน้ ก็คือ “สีขาบ” ท่เรียกขานกันมาแต่ในสมัยโบราณน่นเอง
ี
�
ั
ั
- ดังน้นคาว่า “สีขาบ” จึงเป็นสีแถบกลางของธงราชนาวี ไม่ใช่สีเส้อของเคร่องแบบสาหรับฤดูหนาวของทหารเรือท่วไปตามท่เรียกกันว่าสี “เนว่บลู”
�
ื
ี
ื
ั
ผู้เขียนอนุมานว่าการที่บรรพบุรุษทหารเรือได้ก�าหนดเป็นวลีสั้น ๆ ว่า “หน้าร้อนสีขาว หน้าหนาวสีขาบ” น้น ก็เพ่อให้มี “กวีสัมผัส” ง่ายต่อการจดจา �
ื
ั
ั
มากกว่าการใช้ภาษาอังกฤษว่าสี “Navy Blue” เพราะความรู้ภาษาอังกฤษของทหารเรือช้นผู้น้อยในยุคน้น ยังไม่ใคร่แข็งแรง
�
ี
ี
ู
ี
- สีเนว่บล (Navy Blue หรือคาท่มีความหมายใกล้เคียงท่อาจจะได้ยินคือ Marine Blue หรือ Ocean Blue)
�
ี
�
ก็คือสี “น�้าเงินเข้ม” “น�้าเงินแก่” หรือ “น�้าเงินดา” อันหมายถึงสีของ “น�้าทะเลลึก” ท่ชาวเรือรุ่นแรก ๆ นามาเป็นสีต้นแบบของ
ิ
ึ
ี
ื
ั
เคร่องแต่งกายตน ซ่งผู้ท่ได้เคยผ่านการเดินทางข้ามมหาสมุทรก็ย่อมยืนยันได้ว่า ย่งลึกมากเท่าไรสีของน�้าทะเลก็จะเข้มมากข้นเท่าน้น
ึ
ี
ี
ผู้เขียนขออนุมานว่าทะเลท่ลึกท่สุดในโลกก็คือท่มหาสมุทรแปซิฟิกบริเวณฝั่งตะวันออกของเกาะมินดาเนา ประเทศฟิลิปปินส์ ซ่งลึกถึงเกือบ
ี
ึ
ี
้
�
ื
�
�
๑๑,๐๐๐ เมตร น้าทะเลท่น่นก็คงจะเข้มจัดจนเกือบจะเป็นสีดาเลยทีเดียว แต่ถึงอย่างไรก็จะต้องมีสีนาเงินเจือปนอยู่เป็นพ้นฐาน
ั
ั
- ดังน้นจึงอาจจะกล่าวได้ว่าระดับความเข้มของสี Navy Blue สาหรับเคร่องแบบทหารเรือของชาติต่าง ๆ จงอาจจะแตกต่างกนไปบ้างตาม
�
ื
ั
ึ
ี
สีของทะเลท่เป็นเสมือน “ถ่นของเขา” ตัวอย่างเช่น กองทัพเรือของประเทศสหราชอาณาจกรองกฤษ เครองแบบชดเนวบลของเขา
ุ
ั
ี
ั
ื
่
ู
ิ
ี
้
ึ
ิ
จะมีโทนสีนาเงินท่เข้มจัดจนเกือบจะเป็นสีดา อันน่าจะเป็นการส่อความหมายถงอดตอันย่งใหญ่ของ “จ้าวทะเล” ท่เคยได้ครอบครองดินแดน
ี
�
ื
�
ี
ุ
ั
่
ี
ิ
้
่
ื
้
็
ี
ุ
�
่
ึ
ุ
ี
ี
่
ื
ครอบคลมทง “เจดคาบสมทร” ในขณะทเครองแบบของทหารเรอในกล่มประเทศอเมรกาใต้จะมโทนสนาเงินทจางกว่ามาก ซงอาจจะเป็น
ื
เพราะความเจียมเน้อเจียมตัวว่า พวกเขามีศักยภาพทางทะเลเพียงแค่ในระดับชายฝั่งก็เป็นได้
�
- สาหรับประเทศท่มีกองทัพเรือเกิดใหม่ หรือไม่มีประวัติศาสตร์ท่พวกเขาควรจะภาคภูมิใจ ส่วนมากก็จะถือตามสีเคร่องแบบของ
ี
ี
ื
�
ึ
ี
ี
ชาติท่เคยเป็นเจ้านายเก่า (หรือท่ยอมรับว่าเป็นพ่ใหญ่ - Idol ของตน) และก็มีไม่น้อยท่เลือกใช้สีดาไปเลย เหตุผลหน่งท่น่าจะเป็นก็คือ
ี
ี
ี
สี “Navy Blue” ตาม Spec. ของแต่ละชาตินั้น น่าจะผสมยากและเกิดปัญหาในการจัดซ้อ - จัดหาแต่ละ Lot มากพอสมควร
ื
ทหารเรือบางชาติจึงแก้ปัญหาด้วยการผลิตผ้า แล้วตัดเคร่องแบบและแจกจ่ายเองโดยตัดเงินเดือนไปเลย
ื
�
้
ึ
ึ
- นอกจากสีขาบ สี Navy Blue , Marine Blue และ Ocean Blue ซ่งจัดอยู่ในกลุ่มของสีนาเงินเข้มแล้ว ก็ยังมีอีกสีหน่งซ่งเป็น
ึ
ท่ติดปากของชาวบ้าน นั่นก็คือ “สีกรมท่า” เพราะเป็นสีของเคร่องแบบของเจ้าหน้าท่ “กรมเจ้าท่า” (Harbour Department)
ื
ี
ี
ในสมัยน้น
ั
ื
ผู้เขียนอนุมานว่า เม่อมีการกาหนดให้ทุกหน่วยราชการต้องมีเคร่องแบบ กรมเจ้าท่าก็คงจะเลือกเอาสีของเคร่องแบบท่สอดคล้องกับ
ี
ื
�
ื
สภาวะแวดล้อมของตน น่นก็คือสีของน�าทะเล และก็น่าจะเป็นสีท่ชาวบ้านชายทะเลเห็นจนคุ้นตา จนกลายเป็นความเคยชินในการเรียก
้
ี
ั
�
้
�
ึ
สีนาเงินเข้มว่า “สีกรมเจ้าท่า” (ซ่งต่อมาก็ได้ย่อคาลงมาเป็น “สีกรมท่า”)
�
�
อย่างไรก็ตามหากจะนาเอาหลักการของสภาวะแวดล้อมเป็นตัวกาหนด ก็ยืนยันได้ว่า สีกรมท่าจะต้องมีความเข้มไม่เท่าสี Navy Blue
ี
้
�
ื
ั
เพราะพ้นท่ปฏิบัติงานของกรมเจ้าท่า จะอยู่ในบริเวณน่านนาภายในและชายฝั่งทะเลเท่าน้น
- อน่งถ้าท่านผู้อ่านได้มีโอกาสไปเลือกซ้อธงไตรรงค์มาประดับบ้าน จากแหล่งร้านค้าส่งผ่านย่านบางลาพู ก็จะพบว่า มากกว่า ๘๐%
�
ื
ึ
ี
ของสีน้าเงินท่แถบกลางมีความเข้มไม่ได้ตามเกณฑ์ รวมท้งไม่มีสีม่วงผสมอยู่ด้วย เพราะคาว่า “สีขาบ” น้น ใกล้จะจางหายไปพร้อมกับ
ั
ั
�
ํ
�
ึ
ั
ประวัติศาสตร์ชาติไทยแล้ว คงเหลือแต่ “ธงราชนาวี” เท่าน้นท่ยังคงดารงไว้ได้ ซ่ง พวกเราทหารเรือท้งหลายควรจะภาคภูมิใจ...
ั
ี
ิ
ี
- ผักโขม (Amaranth) มักจะถูกเข้าใจผิดหรือแปลผิดว่าเป็นผักท่ป๊อปอายใช้เพ่มพลัง ความจริงแล้วคือ ผักปวยเล้ง (Spinach)
ซ่งในการ์ตูนป๊อปอายจะปรากฏการใช้คาว่า Spinach อย่างชัดเจน
�
ึ
พลเรือเอก สามารถ จ�าปีรัตน์
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 13
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 13 7/23/2562 BE 9:49 AM

ผู้เขียนเรียบเรียงบทความน้ โดยมีวัตถุประสงค์ เป็นเอกลักษณ์สากลท่ชุดกะลาสีของทุกชาติในโลกจะ
ี
ี
ี
เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มการแต่งกาย “ชุดกะลาส” ไม่ขาดส่งน้ เพราะมันเป็นสัญลักษณ์ของผ้าเช็ดหน้า - ซับเหง่อ
ื
ี
ิ
ของราชนาวีไทยในอนาคต จากประสบการณ์ท่ได้พบเห็น ของกะลาสีเรือใบโบราณท่มักจะผูกคล้องคอไว้กันปลิว
ี
ี
ึ
ี
ด้วยตนเองในระยะหลังว่า ก�าลังพลระดับรากหญ้าและ ไปตามลมในขณะท่ไต่ข้นไปกางใบ-ลดใบ บนเสา-เพลา
ั
ื
ี
ี
�
ี
จ่าใหม่ มักจะหลีกเล่ยงการแต่งเคร่องแบบชุดน้ในท่สาธารณะ และพรวน หรือทางานหนักบนดาดฟ้าเปิดในสมัยด้งเดิม
็
ี
้
�
�
้
ี
จากการวิเคราะห์ปัญหาและศึกษาข้อมูล โดยเฉพาะความ กคงจะมสนาตาลคลาตามระดับของการใช้งาน
ั
ึ
็
�
ุ
คดเหนของกาลงพลระดับรากหญ้าจานวนหนง พอจะสรป และความสกปรก
่
ิ
�
ึ
ื
ได้ว่าส่วนหน่งเกิดจากลักษณะทางกายภาพของชุดกะลาส ี ต่อมาเมอ ท่าน ลอร์ด เนลสน แม่ทพเรอต้องม ี
ื
ั
่
ั
ี
ั
่
�
ทสร้างความอึดอัดไม่สะดวกในการสวมใส่ อีกท้ง อันส้นชีวิตในการรบราชนาวีอังกฤษจึงได้กาหนดให้
ิ
ั
รูปแบบท่ใส่แล้วเหมือนเคร่องแต่งกายของเด็กเล็ก หรือ กะลาสีเรือท้งหมดใช้ผ้าผูกคอสีดา เพ่อแสดงความ
�
ี
ื
ื
นักเรียนหญิง และที่ส�าคัญที่สุดก็คือ พวกเขามีความรู้สึก ราลึกอาลัยในตัววีรบุรุษของพวกเขาต้งแต่น้นเป็นต้นมา
�
ั
ั
ื
ของการถูก “แบ่งชั้น” ด้วยเครื่องแบบดังกล่าวด้วย โดยไม่มีประเทศใดใจถึงพอท่จะคิดเปล่ยนเป็นสีอ่น
ี
ี
ุ
ิ
่
ี
ในตอนท ๒ ผู้เขียนได้วเคราะห์คณลักษณะ ตามแฟชั่นหรือจินตนาการของชาติตน
ื
พิเศษอันเป็นจุดเด่นของชุดกะลาสี ก็คือเป็นเคร่องแบบ
ั
ี
ท่เป็นสัญลักษณ์ยืนยันถึงประวติศาสตร์ และ
วัฒนธรรมอันเก่าแก่ยาวนานของบรรดา “ชาติทะเล”
ี
(Maritime Nations) ท้งหลาย ท่ต่างก็พยายามดารงรกษา
ั
ั
�
ี
ื
เอกลักษณ์และความ “คลาสสิก” ของเคร่องแบบชุดน้ ให้
้
ั
ั
ั
ู
คงอยู่ค่กบกองทพเรอของตนอย่างเหนยวแน่น หลงจากนน
ี
ื
ั
�
ผู้เขียนก็ได้นาเสนอ “ข้อด” หรือลกษณะเด่นใน
ี
ั
ี
ื
ื
ประการแรกของ “ชุดกะลาสี” คอเป็นเคร่องแบบท่ม ี
ั
ความเป็นสากลเหมือนกันท้งโลก โดยท่ไม่มีเคร่องแบบ
ี
ื
ประเภทอ่น หรือของเหล่าทัพอื่นจะเทียบเท่าได้
ื
ี
ื
จุดเด่นประการท่ ๒ ก็คือ เป็นเคร่องแต่งกาย
ิ
อันมีเอกลักษณะเฉพาะขององค์ประกอบแต่ละช้น ต้งแต่
ั
�
ี
ศีรษะจรดเท้า ท่ได้รับการออกแบบให้เหมาะสมสาหรับ
การท�างานของกะลาสีในยุคเรือใบโบราณ โดยได้เริ่มต้น
ตั้งแต่ “หมวก” และ “แถบด�าหุ้มขอบหมวก” ก่อน
�
สาหรับตอนท่ ๓ อันเป็นตอนจบ ก็จะขอนาเสนอ
�
ี
่
ื
ตอด้วยท่มาของ “ผ้าผูกคอดา” ต่อเน่องไปจนจบบริบูรณ์
ี
�
ด้วยบทวิเคราะห์ ถึงอนาคตชุดกะลาสีของราชนาวีไทย ภาพลายเส้นในวารสารของกองทัพเรืออเมริกัน ต้องการส่อสารว่า
ื
ื
ั
ี
ผ้าผูกคอดํา : ยนยนว่าไม่ได้ลอกเลยนแบบมา ทุกครั้งที่กะลาสีทหารเรืออเมริกันพันผ้าสีดํารอบคอ ก็เท่ากับเป็นการ
จาก “คอซอง” ของนักเรียนหญิงชั้นมัธยมอย่างแน่นอน ร่วมแสดงความอาลัยต่อการส้นชีพของท่าน ลอร์ด เนลสัน โดยไม่ได้ต้งใจ
ิ
ั
ี
ี
ื
เพราะเกิดก่อนนานกว่ามาก มีท่มาท่ไปชัดเจน และ เพราะเคร่องแบบของทหารเรืออเมริกันเลียนแบบมาจากราชนาวีอังกฤษ
14 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 14 7/23/2562 BE 9:49 AM

ึ
อน่ง กะลาสีเรือของทุกชาติก็ยอมรับว่า การใช้
ู
�
ผ้าผกคอสีดาก็เป็นการไว้ทุกข์ให้ตนเองด้วย เน่องจาก
ื
ั
ชาวเรือในสมัยน้นถือว่าเป็นอาชีพท่เส่ยงตายมาก
ี
ี
โดยเฉพาะกลุ่มท่ต้องแล่นใบไป-มาระหว่างมหาสมุทร
ี
แอตแลนตกกับแปซฟิกอ้อมแหลมฮอร์น (Cape
ิ
ิ
ี
Horn) ผ่านช่องแคบแมคเจลแลนท่ปลายสุดของทวีป โบสีขาวที่ผูกมัดรอบส่วนปลายของผ้าผูกคอดํา มีหลายทฤษฎีและที่มา
ั
อเมริกาใต้ ซ่งถือว่าเป็นช่องแคบท่อันตรายมาก ท้งสภาพ ในภาพ : กะลาสีทหารเรือเยอรมัน ก็ผูกโบขนาดเล็กกะทัดรัด
ึ
ี
่
ึ
ี
ื
ื
ี
ั
ั
คลน ลมพายุท่เกิดข้นตลอดท้งปี รวมท้งมีท่ต้น หินโสโครก ตามรูปแบบของชาติตน
�
ื
ึ
�
้
�
ขวางร่องนาเต็มไปหมด ซ่งในอดีตมีเรือใบและชาวเรือจานวน พันขอบหมวก คอปกเส้อขนาดใหญ่ ผ้าผูกคอดา และ
ึ
ิ
มาก ได้ประสบชะตากรรมต้องจบชีวิตลง ณ ช่องแคบแห่งนี้ สายริบบ้นสีขาว(ซ่งก็ตัดสีกันได้อย่าง Classic อีกด้วย)
ิ
ี
จนได้รับการขนานนามเป็นสากลว่า “สุสานชาวเรือ” มีความเห็นเสริมด้วยว่า องค์ประกอบเหล่าน้ คือส่งท ี ่
ช่วยเสริมให้ชุดกะลาสีมีความสวยงาม อ่อนโยน และ
ั
ื
เป็นมิตรต่อผู้คนมากกว่าเคร่องแบบของเหล่าทพอ่น
ื
ที่ดูออกจะไปในทางเข้มแข็งดุดัน
ึ
ึ
อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีอีกทฤษฎีหน่งซ่งมีภูมิหลังท่ชัดเจน
ี
ี
และเช่อถือได้มากท่สุด น่นคืออุบัติการณ์ท่ได้เกิดข้น
ึ
ื
ั
ี
ในราชนาวีอังกฤษในช่วงกลางคริสศตวรรษท่ ๑๘
ี
ี
(น่าจะเป็นรอยต่อระหว่างสมัยพระราชินีอลิซาเบธท่ ๑
ี
กบพระนางเจาวิคตอเรีย เพราะเป็นช่วงท่ราชนาวีอังกฤษ
ั
้
ั
ิ
ี
ย่งใหญ่รุ่งเรืองท่สุดถึงข้นเป็น “จ้าวทะเล” : ผู้เขียน)
ี
พระราชินีผู้เป็นประมุขของประเทศ ได้เสด็จไปตรวจเย่ยม
กองเรือรบของพระองค์อย่างเป็นทางการ ทหารเรือจัดถวาย
ี
ภาพวาดเรือบาร์คส่เสา “Passat” กําลังแล่นผ่าน การต้อนรับอย่างสมพระเกียรติ ด้วยอีเว้นท์ (Event) “Man
�
ช่องแคบแมคเจลแลน “สุสานชาวเรือ” อันเต็มไปด้วยอันตราย the Riggs” (แปลทับศัพท์ว่า “ให้ประจาสถาน ี
ี
นานัปการ โดยเรือจะต้องมัดเก็บใบท่ยอดเสาให้แน่น เพ่อไม่ให้ ที่บนเสา”) โดยลูกเรือทั้งหมดแต่งชุดกะลาสีเต็มยศ
ื
ื
ั
ั
�
ถกลมพายพดจนพลกควา หรอแล่นเซออกนอกเส้นทาง สาหรบกองทพเรอทยงใหญ่มเรอมากมาย
ิ
ื
่
ี
ู
ิ
ื
่
ุ
่
ั
ี
ํ
ี
แล้วไปชนหินโสโครก จนอับปาง ภาพท่เห็นก็คงจะอลังการไม่น้อย (หมายเหตุ :
โบสีขาว : องค์ประกอบของเคร่องแบบช้นน ี ้ ราชนาวีสยามในอดีตก็ได้เคยจัดสาธิตการ “Man the Riggs”
ิ
ื
ั
ี
�
ไม่ได้เก่ยวกับความสะดวกหรือปลอดภัยในการทางาน มาแล้วดังในภาพ แต่ท้งการแสดงเสาธงราชนาว ี
�
ี
ี
ิ
จึงมีหลากหลายทฤษฎีและท่มา เช่นเป็นสายริบบ้น (ท่ได้จาลอง “เชือก-เสา-เพลา-ใบ” ได้อย่างถูกต้อง
ั
่
ั
ี
ี
่
ู
ทผกมดส่วนทพบทบ หรอขมวดพันกันของผ้าผูกคอ สมบูรณ์) รวมท้งบรรดาตัวผู้แสดงเองก็ได้กลายสภาพ
ั
ื
ี
ให้เป็นระเบียบเรียบร้อยเข้าท่เข้าทาง บางทฤษฎ ี เป็น “ภาพประวัติศาสตร์” ไปหมดแล้ว คงเหลือแต่
ก็เห็นว่าเป็นการเสริมความสวยงามของผ้าผูกคอ และ “ชุดกะลาสี” เท่านั้นที่ยังคงด�ารงอยู่ : ผู้เขียน)
ชวยเพมความเป็นธรรมชาติให้แก่ชุดกะลาสี เพราะเม่อต้อง (จบตอนท่ ๒ โปรดติดตามตอนจบในฉบับหน้า)
ื
่
่
ิ
ี
ั
ลมแรงก็จะมีส่วนท่พล้วไหวให้เห็นต้งแต่ส่วนปลายของผ้า
ิ
ี
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 15
���������_������ �(� �.�.��) final.indd 15 7/23/2562 BE 9:49 AM

่
การตางประเทศของไทยกับการขับเคลื่อนอาเซยน
ี
ื่
์
่
่
วิเคราะหความตอเนองของยุทธศาสตรและนโยบายในระดับตางๆ
์
นาวาเอก วชิรพร วงศ์นครสว่าง

ี
ั
สมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จะกล่าวถึงบทบาทท่สาคัญของไทยในอาเซียนต้งแต่อดีต
�
ื
(Association of South East Asian Nations; ASEAN) จนถึงปัจจุบัน นโยบายการขับเคล่อนอาเซียนของไทย
หรืออาเซียนเป็นองค์การความร่วมมือระหว่างประเทศ ในฐานะประธานอาเซียน จากน้นจะวิเคราะห์นโยบาย
ั
่
ี
ื
ึ
ั
ทได้รับการก่อต้งข้นจากปฏิญญาอาเซียน (ASEAN ดังกล่าวให้เห็นถึงความสอดคล้องเช่อมโยงกับยุทธศาสตร์
ั
Declaration) หรืออาจเรียกว่าปฏิญญากรุงเทพ และนโนบายในระดับต่างๆของไทย ต้งแต่ยทธศาสตร์
ุ
(Bangkok Declaration) เม่อวันท่ ๘ สิงหาคม ชาติลงมาจนถึงการดาเนินการทูตของกองทัพเรือ (Naval
ี
ื
�
ั
ี
พ.ศ.๒๕๑๐ โดยประเทศสมาชิกผู้ก่อต้ง ๕ ประเทศ Diplomacy) ตลอดจนข้อเสนอแนะท่เป็นประโยชน์
ื
คือ อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย ต่อการต่างประเทศของไทยในการขับเคล่อนอาเซียน
ในปัจจุบันอาเซียนมี อายุครบ ๕๒ ปี และได้เติบโต ในท้ายที่สุด
ี
ู
ั
ิ
จนมประเทศสมาชิกในภมภาคเอเชียตะวนออกเฉยงใต้
ี
๑๐ ประเทศ ซึ่งประเทศสมาชิกเพิ่มเติมอีก ๕ ประเทศ
�
เรียงตามลาดับเวลาการสมัครเข้าเป็นประเทศสมาชิก
คือ บรูไน เวียดนาม ลาว เมียนมาร์ และกัมพูชา นอกจากน ้ ี
อาเซียนยังได้มีบูรณาการของความร่วมมือจากข้นตอน
ั
ของเขตการค้าเสรีอาเซียน (ASEAN Free Trade
Area; AFTA) ไปสู่ข้นตอนท่กลายเป็นประชาคมอาเซียน
ี
ั
ึ
(ASEAN Community) ซ่งหมายถึงระดับของ
ึ
ึ
ี
ั
่
ื
ี
ั
ความร่วมมอท่เป็นอนหนงอนเดยวกนมากข้น ด้วยเหต ุ
ั
ี
ี
ท่ประเทศไทยได้รับหน้าท่เป็นประธานอาเซียนในปีน ้ ี
และมีนโยบายในการผลักดันให้อาเซียนมีวิสัยทัศน์ การลงนามในปฏิญญาอาเซียนหรือปฏิญญากรุงเทพ
ร่วมในการส่งเสรมความคดสร้างสรรค์ นวัตกรรม และ ที่กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ ๘ สิงหาคม ๒๕๑๐ โดยรัฐมนตรีว่าการ
ิ
ิ
กระทรวงการต่างประเทศของ ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย ไทย มาเลเซีย
ความเช่อมโยง ระหว่างประเทศสมาชิก ดังน้นบทความน ้ ี และสิงคโปร์ ตามล�าดับจากซ้ายไปขวา
ั
ื
16 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 16 7/26/2562 BE 11:24 AM

ี
ื
ั
บทบาทท่สาคัญของไทยในอาเซียนต้งแต่อดีตจนถึง ในระดับรัฐมนตรีเพ่อให้อาเซียนสามารถแก้ไขปัญหา
�
ื
ปัจจุบัน ในเร่องท่จะส่งผลกระทบต่อสันติภาพและเสถียรภาพ
ี
ู
ิ
ี
�
ไทยมีบทบาทท่สาคัญอันดับแรกในการเจรจาให้ ของภมิภาค และร่วมมอกันได้อย่างมีประสทธิภาพ
ื
ึ
อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ และสิงคโปร์เห็นชอบ ทันท่วงที รวมท้งใกล้ชิดกันมากย่งข้น ซ่งยึดหลักการ
ิ
ั
ึ
ต่อการสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศในภูมิภาค ท่สาคัญของอาเซียนคือหลักฉันทามติ และหลักการ
�
ี
�
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้จนนาไปสู่ปฏิญญาอาเซียนหรือ ไม่แทรกแซงกิจการภายใน
�
ี
ื
ั
ปฏิญญากรุงเทพใน พ.ศ.๒๕๑๐ เพ่อก่อต้งอาเซียน ๒. ด้านเศรษฐกิจ ไทยมีบทบาทท่สาคัญในการเสนอ
ั
ี
ื
�
ส่วนบทบาทท่สาคัญอ่นๆคือการผลักดันให้อาเซียน ให้จัดต้งเขตการค้าเสรีอาเซียน (ASEAN Free
�
ปรับเปล่ยนโครงสร้างและการดาเนินการให้สอดคล้อง Trade Area; AFTA) โดยการเสนอแนะของ
ี
ิ
ื
ิ
่
ั
ี
ั
กบเง่อนไขและสภาวะแวดล้อมทเป็นจรงด้านเศรษฐกจ นายอานันท์ ปันยารชุน นายกรัฐมนตรีในขณะน้น
ั
การเมืองท้งในระดับภูมิภาคและระดับโลกในช่วงเวลา ซ่งข้อตกลงเขตการค้าเสรีอาเซียนได้รับการลงนาม
ึ
ี
ต่างๆที่ผ่านมา โดยแบ่งออกเป็นด้านที่ส�าคัญ ๔ ด้านคือ จากประเทศสมาชิกอาเซียน เม่อวันท่ ๒๘ มกราคม
ื
๑. ด้านการเมืองและความม่นคง ไทยมีบทบาท พ.ศ.๒๕๓๕ อันเป็นจุดเร่มต้นแห่งการบูรณาการ
ิ
ั
ื
ุ
ิ
ที่ส�าคัญในการรเรมการประชมอาเซยนว่าด้วย ท่แท้จริงของอาเซียน เพ่อลดอัตราภาษีศุลกากร
ี
ี
่
ิ
ั
ความร่วมมือด้านการเมืองและความม่นคงในภูมิภาค ระหว่างกัน และได้ช่วยส่งเสริมการค้าภายในอาเซียน
เอเชียแปซิฟิก (ASEAN Regional Forum; ARF) ให้มีปริมาณเพ่มข้น ลดต้นทุนการผลิตสินค้า
ึ
ิ
ในพ.ศ. ๒๕๓๗ เพื่อเสริมสร้างความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่าง ลดอุปสรรคทางการค้า และดึงดูดการลงทุนจาก
ประเทศในภูมิภาคเอเชียแฟซิฟิกจานวน ๒๗ ประเทศ ต่างประเทศ จากการท่อาเซียนมีประเทศสมาชิก
ี
�
ี
ี
ั
ี
้
อันประกอบด้วยประเทศสมาชิกอาเซียน ๑๐ ประเทศ เพยง ๖ ประเทศในช่วงจดตงเขตการค้าเสรอาเซยน
ั
และประเทศในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกอีก ๑๗ ประเทศ คือ บรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์
ี
ี
คือ สหรัฐฯ รัสเซีย แคนาดา จีน ญ่ปุ่น เกาหลีใต้ และไทย จนถึงปัจจุบันท่อาเซียนมีประเทศสมาชิก
เกาหลีเหนือ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ ปาปัวนิวกินี ๑๐ ประเทศ จนกลายเป็นเขตการค้าเสรีท่มีขนาดใหญ่
ี
ติมอร์ตะวันออก ตลอดจน อินเดีย ปากีสถาน และมความสาคญมากทสดแห่งหนงของโลก
ี
ึ
�
่
ั
ี
ุ
่
บังคลาเทศ ศรีลังกา และมองโกเลีย รวมท้งสหภาพยุโรป และเป็นเครือข่ายสาคัญของเขตการค้าเสรีและ
ั
�
ั
ั
ซงไทยได้รบเป็นเจ้าภาพจัดการประชมคร้งแรกในปีน้น กลุ่มประเทศคู่เจรจาอื่นๆในภูมิภาค ได้แก่ ความร่วมมือ
ึ
่
ั
ุ
ั
ั
อีกท้งไทยยังได้เสนอแนวคิดการจัดต้งกลุ่มผู้ประสานงาน ทางเศรษฐกิจในเอเชียแปซิฟิก (Asia-Pacific
ของอาเซียน (ASEAN Troika) ในการประชุมสุดยอด Economic Cooperation; APEC) การประชุมสุดยอด
อาเซียนอย่างไม่เป็นทางการท่กรุงมะนิลา เม่อวันท ่ ี ในเอเชียตะวันออก (East Asia Summit; EAS)
ี
ื
ี
๒๘ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๔๒ ซ่งได้รับความเห็นชอบ และหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจท่สมบูรณ์แบบในภูมิภาค
ึ
�
จากผู้นาประเทศสมาชิกอาเซียน โดยกลุ่มผู้ประสานงาน (Regional Comprehensive Economic
ของอาเซียนน้ประกอบด้วยรัฐมนตรีว่าการกระทรวง Partnership; RCEP) ตอมาอาเซยนไดขยายความรวมมอ
ื
้
่
ี
ี
่
การต่างประเทศของประเทศท่เป็นประธานอาเซียน ทางเศรษฐกิจเพ่มเติมเพ่อให้การบูรณาการทางเศรษฐกิจ
ี
ื
ิ
ึ
ี
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของประเทศ มีความสมบูรณ์แบบและมีทิศทางท่ชัดเจนมากข้น
ั
ท่เป็นประธานอาเซียนก่อนหน้าน้น และประเทศ ด้วยการจัดตั้งเขตลงทุนอาเซียน (ASEAN Investment
ี
ี
ื
ท่จะเป็นประธานอาเซียนต่อไป จึงเป็นกลไกเฉพาะกิจ Area; AIA) ใน พ.ศ.๒๕๔๑ เพ่อส่งเสริมการลงทุน
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 17
������������������������������������������(�������).indd 17 7/26/2562 BE 11:24 AM

ื
ท้งภายในและภายในนอกอาเซียน ส่งเสริมการเปิด Safety Nets) เพ่อบรรเทาผลกระทบทางสังคม
ั
ี
การค้าเสรี การท่องเท่ยว การเงิน การเกษตร และสนับสนุน จากวิกฤตเศรษฐกิจ อนึ่งใน พ.ศ.๒๕๔๔ ไทยได้ผลักดัน
ี
ิ
ั
ี
ื
ี
้
ิ
ู
ึ
�
่
้
ั
ี
ี
การเช่อมโยงด้านการคมนาคมขนส่ง ในการน้ไทยได้เสนอ ใหอาเซยนมมตรบรองการจดใหมปแหงการปลกจตสานก
�
�
ให้จัดทาความตกลงว่าด้วยการอานวยความสะดวก ในการต่อต้านยาเสพติดของอาเซียนระหว่าง พ.ศ.๒๕๔๕
ี
ในการขนส่งสินค้าผ่านแดนและสินค้าข้ามแดน ถึง พ.ศ.๒๕๔๖ และสนับสนุนให้ท่ประชุมสุดยอด
่
ึ
ั
ั
ั
ุ
ี
ี
ั
ื
ซงได้ผลกดนให้อาเซยนม่งปรบโครงสร้างด้านเศรษฐกจ อาเซียนคร้งท่ ๗ รับรองปฏิญญาว่าด้วยเช้อเอดส์
ิ
ให้มความโปร่งใส มีประสทธิภาพ และมความสามารถ เน่องจากไทยสูญเสียทรัพยากรจานวนมากในการแก้ไข
ี
ื
ิ
�
ี
ึ
ในการแข่งขันกับนานาประเทศ ปัญหายาเสพติดและปัญหาโรคเอดส์ซ่งต้องอาศัย
๓. ด้านสังคมและความร่วมมือเฉพาะด้าน ความร่วมมือในการแก้ไขปัญหาในระดับภูมิภาค
ซ่งเป็นความร่วมมือในด้านอ่นท่ไม่ใช่ด้านการเมือง ๔. ด้านความร่วมมือกับประเทศภายนอกอาเซียน
ึ
ื
ี
ี
ื
และด้านเศรษฐกิจโดยตรงแต่อาจมีความเช่อมโยงต่อกัน ไทยมีบทบาทท่สาคัญในการสนับสนุนให้อาเซียน
�
อันได้แก่ แรงงาน วิทยาศาสตร์และเทคโนโลย ี มีความร่วมมือในระดับพหุภาคีกับประเทศภายนอก
ื
ื
สาธารณสุข วัฒนธรรมและสารสนเทศ การศึกษา อาเซียนเพ่อเสริมสร้างการเช่อมโยงกับภูมิภาคอ่น ได้แก่
ื
การขจัดความยากจน การพัฒนาสตรี เด็ก และเยาวชน ความร่วมมืออาเซียนบวกสาม (ASEAN Plus Three;
การพัฒนาชนบท การพัฒนาและส่งเสริมสวัสดิการสังคม APT) จีน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในส่วนของ
ั
ั
่
ิ
ั
การจดการด้านสงแวดล้อม และการจดการด้าน ความร่วมมือด้านเศรษฐกิจและการเงินน้น ไทยได้อนุมัต ิ
�
�
ภัยพิบัติ เป็นต้น โดยในด้านน้ไทยมีบทบาทที่สาคัญ ให้จัดต้งสานักงานเลขาธิการด้านการสารองข้าวไว้ใช้
ั
�
ี
ในการสนับสนุนให้อาเซียนกระชับความร่วมมือ ในยามฉุกเฉิน (ASEAN Plus Three Emergency Rice
ในการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ เช่น Reserve; APTERR) ในอาเซียนบวกสาม ภายหลัง
ั
�
การค้ายาเสพติด การค้ามนุษย์ การก่อการร้าย การค้าอาวุธ จากท่ได้มีการจัดต้งโครงการสารองข้าวไว้ใช้ในยามฉุกเฉิน
ี
ี
ิ
ี
ี
่
ื
อาชญากรรมทางเศรษฐกิจและคอมพวเตอร์ รวมท้ง ในอาเซยนบวกสามท่จาการ์ตา อินโดนเซย เมอวนท ี ่
ี
ั
ั
ให้ความสาคัญกบการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ๗ ตลาคม พ.ศ.๒๕๕๔ เพอสนบสนนบทบาทของไทย
ื
ุ
�
ั
่
ุ
ั
ื
ั
ี
่
ั
เพ่อเป็นกลไกให้เกิดสันติสุขในภูมิภาคลดช่องว่าง ในการยกระดบความมนคงด้านอาหารของอาเซยน
ระหว่างประเทศสมาชิก อนจะช่วยให้การบูรณาการ ซ่งในการนาไปสู่การปฏิบัติน้น ไทยได้สารองข้าว
ึ
�
ั
�
ั
ของอาเซียนมีความเข้มแข็งมากย่งข้น นอกจากน ้ ี ไว้ในระดับ ๓ ซ่งเป็นระดับตาท่สุด (Tier 3) ตาม
ึ
ิ
�
ึ
ี
่
ไทยยังมีบทบาทสาคัญในการผลักดันให้เกิดเครือข่าย โครงการสารองข้าวไว้ใช้ในยามฉุกเฉินในอาเซยน
ี
�
�
ั
มหาวทยาลยอาเซยน (ASEAN University Network; บวกสามเป็นจานวนถึง ๖,๗๓๐ เมตริกตัน และ
ี
�
ิ
ื
�
AUN) เพ่อเป็นแกนหลักในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ทาให้ประเทศสมาชิกอาเซียนบวกสามขยายผลไปสู่
ของอาเซียน ขณะเดียวกันก็ได้เสนอให้จัดต้ง การจัดต้งระบบสารสนเทศทางความม่นคงด้านอาหาร
ั
ั
ั
ื
มูลนิธิอาเซียน (ASEAN Foundation) เพ่อส่งเสริม ของอาเซียน (ASEAN Food Security Information
ี
การแลกเปล่ยนนักศึกษา อาจารย์ และนักวิชาการ System; AFSIS) ใน พ.ศ.๒๕๔๖ จนถึงปัจจุบัน
็
ื
ี
ตลอดจนการมีส่วนร่วมของประชาชนเพ่อสร้าง นอกจากน้ความร่วมมออาเซียนบวกสามกได้ขยาย
ื
ี
ู
ความตระหนักร้เก่ยวกับอาเซียน รวมท้งยังได้สนับสนุน ผลไปสู่ความร่วมมืออาเซียนบวกหก ซ่งมีประเทศ
ั
ึ
�
การจัดทาแผนแม่บทรองรับความปลอดภัยทางสังคม สมาชิกเพิ่มเติมคือ อินเดีย ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์
ื
ของอาเซียน (ASEAN Action Plan on Social รวมท้งขยายผลไปสู่ความร่วมมออาเซยนบวกเก้า
ี
ั
18 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 18 7/26/2562 BE 11:24 AM

ึ
ซ่งมีสมาชิกเพ่มเติมคือ สหรัฐฯ รัสเซีย และแคนาดา
ิ
ั
ื
อีกท้งยังมีความร่วมมือกับกลุ่มประเทศอ่น ได้แก่
ุ
กลุ่มประเทศยโรป และกลุ่มประเทศตะวนออกกลาง
ั
โดยความร่วมมือกับกลุ่มประเทศยุโรปนั้นได้มีการประชุม
ของกลุ่มประเทศในเอเชียและยุโรป (Asia-Europe
ึ
Meeting; ASEM) ท่เกิดข้นจากการเสนอของสิงคโปร์
ี
ใน พ.ศ.๒๕๓๗ ซ่งมีการประชุมทุก ๒ ปี โดยไทย
ึ
ได้อาสาเป็นเจ้าภาพการประชุมสุดยอดผู้น�าเอเชีย
ั
และยุโรปคร้งแรกใน พ.ศ.๒๕๓๙ ท่กรุงเทพมหานคร แนวคิดหลักของไทยในการรับหน้าที่เป็นประธานอาเซียน
ี
ั
รวมท้งความร่วมมือกับองค์การระหว่างประเทศ พ.ศ.๒๕๖๒ คือ ร่วมมือ ร่วมใจ ก้าวไกล ยั่งยืน
ึ
ได้แก่ องค์การสหประชาชาติ ซ่งอาเซียนมีสถานะ (Advancing Partnership for Sustainability)
ื
เป็นผู้สังเกตการณ์ขององค์การสหประชาชาติด้วย นโยบายการขับเคล่อนอาเซียนของไทยในฐานะ
ประธานอาเซียน
แนวคิดหลักของไทยในการรับหน้าที่เป็นประธาน
อาเซียนในปีน้คือ “ร่วมมือ ร่วมใจ ก้าวไกล ย่งยืน
ี
ั
(Advancing Partnership for Sustainability)”
อันเป็นความต่อเน่องจากการประชุมรัฐมนตร ี
ื
ต่างประเทศอย่างไม่เป็นทางการ (ASEAN Foreign
Ministers Retreat) ระหว่างวันท่ ๑๗ ถึงวันท ่ ี
ี
่
่
ั
ื
่
ี
ี
ึ
่
ี
๑๘ มกราคม พ.ศ.๒๕๖๒ ทเชยงใหมซงยนยนวาอาเซยน
จะมุ่งเสริมสร้างความเชื่อมโยงระหว่างวิสัยทัศน์อาเซียน
ั
๒๐๒๕ (ต้งเป้าหมายให้บรรลุวิสัยทัศน์ใน ค.ศ.๒๐๒๕
การประชุมสุดยอดผู้น�าเอเชีย-ยุโรป ครั้งที่ ๑๒ หรือ พ.ศ.๒๕๖๘) กบเป้าหมายการพฒนาทย่งยน
ื
ั
่
ี
ั
ั
ระหว่างวันที่ ๑๘ ถึง ๑๙ ตุลาคม ๒๕๖๑ ที่บรัสเซลส์ เบลเยียม
(Sustainable Development Goals; SDGs) ๒๐๓๐
ั
ั
ี
(ต้งเป้าหมายให้บรรลุการพัฒนาท่ย่งยืนใน ค.ศ.๒๐๓๐
หรือ พ.ศ.๒๕๗๓) ขององค์การสหประชาชาติ
�
โดยวิสัยทัศน์อาเซียน ๒๐๒๕ มุ่งเน้นการดาเนินงาน
ื
ี
ท่ต่อเน่องและต่อยอดมาตรการท่มีอยู่ให้มีประสิทธิภาพ
ี
ึ
�
ทาให้ประชาคมอาเซียนมีความสมบูรณ์มากข้น
ในการปรับปรุงประชาคมอาเซียนให้มีบูรณาการ
ึ
ิ
ในเชงลกมากขน ด้วยการส่งเสรมความร่วมมอ
ิ
ึ
้
ื
ท้งในเชิงลึกและในเชิงกว้างเพ่อยกระดับขีดความสามารถ
ื
ั
ในการแข่งขันของอาเซียน ดึงดูดการค้าการลงทุน
การประชุมสุดยอดผู้น�าอาเซียนครั้งที่ ๓๓ ระหว่าง จากต่างประเทศและส่งเสริมให้อาเซียนเป็นส่วนหน่ง ึ
ู
�
ี
วันที่ ๑๑ ถึง ๑๕ พฤศจิกายน ๒๕๖๑ ที่สิงคโปร์ ของห่วงโซ่มลค่าโลก การทาให้อาเซยนเป็นประชาคม
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 19
������������������������������������������(�������).indd 19 7/26/2562 BE 11:24 AM

ื
ที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง ตลอดจนการท�าให้อาเซียน ยุติธรรม ไม่แบ่งแยก และ ๑๗) ความร่วมมือเพ่อการ
เป็นศูนย์กลางของระบบความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ พัฒนาที่ยั่งยืน
ื
�
ั
ี
ในภูมิภาคหรือท่เรียกว่าสถาปัตยกรรมในภูมิภาค สาหรับแนวคิดเร่อง “ร่วมมือ ร่วมใจ ก้าวไกล ย่งยืน
ี
ื
วิสัยทัศน์ดังกล่าวน้มีวัตถุประสงค์เพ่อให้มีการ (Advancing Partnership for Sustainability)”
ึ
รวมตัวทางเศรษฐกิจท่ใกล้ชิดมากย่งข้น สร้างการเติบโต นั้น มีองค์ประกอบ ๓ ประการคือ
ี
ิ
ี
ทางเศรษฐกิจท่ย่งยืนโดยส่งเสริมการใช้เทคโนโลย ี ๑. การก้าวไกล (Advancing) หมายถึง
ั
และพลังงานสีเขียว ลดช่องว่างด้านการพัฒนา ยึดถือ การให้อาเซียนมองและก้าวไปด้วยกันสู่อนาคต
หลักธรรมาภิบาล ความโปร่งใส กฎเกณฑ์ทางการค้า อย่างมีพลวัต ใช้ประโยชน์จากวิวัฒนาการทางเทคโนโลย ี
และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคเอกชนและผู้มีส่วน อันเกิดจากการปฏิวัติอุตสาหกรรมคร้งท่ ๔
ั
ี
ิ
ได้ส่วนเสีย เพ่มประสิทธิภาพกลไกการแก้ไขปัญหา และสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันควบคู่ไป
ี
ข้อพิพาทด้านเศรษฐกิจ ส่งเสริมการผลิตโดยใช้นวัตกรรม กับการสร้างระบบภูมิคุ้มกันจากเทคโนโลยีท่ก้าวกระโดด
และเทคโนโลยี การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ การเช่อมโยง และความท้าทายต่างๆในอนาคต โดยเฉพาะสาหรับ
ื
�
อาเซียน เสริมสร้างขีดความสามารถในการปรับตัว วิสาหกิจขนาดกลาง ขนาดย่อม และขนาดจ๋ว (Micro,
ิ
ั
ี
และรับมือกับการเปล่ยนแปลงรวมท้งความท้าทายใหม่ ๆ Small and Medium Enterprise; MSME) เพื่อก้าวไป
ิ
รักษาความเป็นศูนย์กลางของอาเซียน เพ่มบทบาท สู่ดิจิทัลอาเซียน (Digital ASEAN)
และท่าทีร่วมกันของอาเซียนในเวทีเศรษฐกิจโลก ๒. การร่วมมือ ร่วมใจ (Partnership) หมายถึง
ส่วนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ๒๐๓๐ การส่งเสรมความเป็นหุ้นส่วนภายในอาเซยนรวมท้ง
ี
ั
ิ
ั
ขององค์การสหประชาชาติน้นเกิดจากการรับรองวาระ ความเป็นหุ้นส่วนกับประเทศคู่เจรจาและประชาคมโลก
การพัฒนาท่ย่งยืน พ.ศ.๒๕๗๓ ของประเทศสมาชิก โดยการเสริมสร้างความร่วมมืออาเซียนบวก (ASEAN
ี
ั
ึ
องค์การสหประชาชาติใน พ.ศ.๒๕๕๘ ซ่งต้องการให้ Plus) และโครงสร้างสถาปัตยกรรมในภูมิภาคที่มีอาเซียน
ื
ิ
บรรลุเป้าหมายภายในระยะเวลา ๑๕ ปีนับตั้งแต่ปีนั้น เป็นศนย์กลาง เพมความร่วมมอทางเศรษฐกจ
ิ
่
ู
ี
ั
�
อันเป็นเป้าหมายแห่งการพัฒนาท่ย่งยืนจานวน ๑๗ กับนานาประเทศโดยค�านึงถึงความสมดุลและประโยชน์
เป้าหมายประกอบด้วย ๑) การขจัดความยากจน ต่อประชาชน และเพ่มบทบาทของอาเซียนในเวทีโลก
ิ
๒) การขจัดความหิวโหย ๓) การมีสุขภาพและความเป็นอย ู่ เพ่อช่วยแก้ปัญหาสาคัญต่างๆของโลก เช่น
�
ื
ที่ดี ๔) การศึกษาที่เท่าเทียม ๕) ความเท่าเทียมทางเพศ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ในการนี้ตัวขับเคลื่อน
๖) การจัดการนาและสุขาภิบาล ๗) พลังงานสะอาด สาคัญสาหรับอาเซียนคือการส่งเสริมความเช่อมโยง
้
�
�
ื
�
ึ
ี
่
ททกคนเข้าถงได้ ๘) การจ้างงานทมคณค่าและ ในทุกมิติ ท้งในเร่องโครงสร้างพ้นฐาน กฎระเบียบ
ุ
ี
ี
่
ุ
ื
ั
ื
การเติบโตทางเศรษฐกิจ ๙) การพัฒนาอุตสาหกรรม การเช่อมโยงประชาชน โดยเฉพาะอย่างย่งในบริบท
ิ
ื
นวัตกรรม และโครงสร้างพ้นฐาน ๑๐) การลด ของปีวัฒนธรรมอาเซียน พ.ศ.๒๕๖๒ รวมท้งการเช่อมโยง
ื
ั
ื
ั
ื
้
�
ิ
ความเหล่อมลา ๑๑) การมีเมืองและการต้งถ่นฐาน ระหว่างยุทธศาสตร์ความเช่อมโยงต่าง ๆ ในภูมิภาค
ื
ของมนุษย์ท่ยั่งยืน ๑๒) การมีแผนการบริโภค เพื่อก้าวไปสู่อาเซียนที่ไร้รอยต่อ (Seamless ASEAN)
ี
ี
ั
ี
และการผลิตท่ย่งยืน ๑๓) การรับมือกับการเปล่ยนแปลง ๓. ความย่งยืน (Sustainability) หมายถึง
ั
ื
ั
ั
สภาพภูมิอากาศ ๑๔) การใช้ประโยชน์จากมหาสมุทร การสร้างความต่อเน่องยืนยาวในทุกมิติท้งความย่งยืน
ั
และทรัพยากรทางทะเล ๑๕) การใช้ประโยชน์ ด้านความม่นคง ความย่งยืนด้านการเจริญเติบโต
ั
ี
จากระบบนิเวศทางบก ๑๖) การมีสังคมท่สงบสุข ทางเศรษฐกิจ รวมถึงเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy)
20 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 20 7/26/2562 BE 11:24 AM

ี
่
่
ื
ั
ั
ั
ิ
ิ
้
ุ
ิ
ั
หรือเศรษฐกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และความยั่งยืน ปฏวตอตสาหกรรมครงท ๔ นนคอเศรษฐกจดจทล
ิ
ิ
ี
ของการพัฒนาท่ไม่ทาลายสภาพแวดล้อมของโลก ท่แต่ละประเทศสมาชิกมีความพร้อมแตกต่างกัน
ี
�
ั
ื
ี
ในการน้ จะมีการจัดต้งศูนย์อาเซียนเพ่อการศึกษาและ ดังน้นไทยจึงได้เสนอแนะให้ประเทศสมาชิกอาเซียน
ั
�
ั
ึ
ึ
การหารือด้านการพัฒนาท่ย่งยืน ซ่งจะมีบทบาทสาคัญ ประสานงานระหว่างกัน ช่วยเหลือซ่งกันและกัน
ี
ในการบรรลุแนวคิดนี้ เพ่อให้สามารถพัฒนาไปพร้อมกันจนกลายเป็นดิจิทัล
ื
อาเซียนได้ในอนาคต และได้ผลักดันให้มีความร่วมมือกัน
พัฒนาความมั่นคงทางไซเบอร์ (Cyber Security) ด้วย
�
ั
ในการดาเนินการดังกล่าวให้เป็นรูปธรรมน้น ไทยได้จัดต้ง
ั
ี
ี
ั
่
ศนย์อาเซยนทเกยวข้องกบประเดนต่างๆ ได้แก่
ู
่
ี
็
ื
๑) ศูนย์อาเซียนเพ่อการศึกษาและการหารือด้านการ
ี
พัฒนาท่ย่งยืน (ASEAN Center for Sustainable
ั
Development Studies and Dialogue ; ACSDSD)
ั
ึ
มีท่ต้งอยู่ในมหาวิทยาลัยมหิดลซ่งเปิดให้ประเทศ
ี
สมาชิกสามารถเข้าไปใช้ประโยชน์ร่วมกันได้
๒) ศูนย์แพทย์ทหารอาเซียน (ASEAN Center for
ั
ี
Military Medicine; ACMM) มีท่ต้งอยู่ในกรมการแพทย์
วิสัยทัศน์อาเซียน ๒๐๒๕ (พ.ศ.๒๕๖๘)
ึ
ทหารบก ซ่งเก่ยวข้องกับการบรรเทาภัยพิบัต ิ
ี
ี
ในฐานะท่ไทยรับหน้าท่เป็นประธานอาเซียน ทางธรรมชาติจากสภาวะโลกร้อน และประเทศ
ี

ในปีน้ องค์ประกอบของการร่วมมือ ร่วมใจ (Partnership) สมาชิกสามารถใช้ประโยชน์เพ่อช่วยเหลือประชาชน
ื
ี
ทเป็นประเดนด้านเศรษฐกจซงไทยต้องการผลกดน ท่ประสบภัยพิบัติในด้านการปฐมพยาบาล ๓) คลังเก็บ
ี
่
ี
ิ
็
ั
่
ั
ึ
่
�
ิ
ั
ี
ี
มากท่สุดคือ การทาให้กรอบความตกลงหุ้นส่วน สงของช่วยเหลือผู้ประสบภยของอาเซยน (Disaster
ทางเศรษฐกิจท่สมบูรณ์แบบในภูมิภาค (Regional Emergency Logistics System for ASEAN; DELSA)
ี

ื
Comprehensive Economic Partnership; ซ่งเป็นคลังเก็บส่งของบรรเทาทุกข์เพ่อประโยชน์
ึ
ิ
RCEP) สาเร็จลุล่วงไปด้วยดี เพราะเป็นความตกลง ในการช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ ๔) ศูนย์ฝึกอบรม
�
ท่เกิดจากข้อตกลงการค้าเสรีระหว่างอาเซียนกับประเทศ อาเซียนด้านสังคมสงเคราะห์และสวัสดิการสังคม
ี
คู่เจรจาท่เรียกว่าอาเซียนบวกหก ซ่งประกอบด้วย (ASEAN Training Center for Social Work
ี
ึ
ประเทศสมาชิกคือ จีน เกาหลีใต้ ญ่ปุ่น อินเดีย and Social Welfare; ATCSW) ๕) ศูนย์อาเซยน
ี
ี
ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ หากกรอบความตกลง เพ่อผู้สูงวัยอย่างมีศกยภาพและนวัตกรรม (ASEAN
ื
ั
�
ี
หุ้นส่วนทางเศรษฐกิจท่สมบูรณ์แบบในภูมิภาคน้สาเร็จ Center for Active Aging and Innovation; ACAI)
ี
ู
�
ื
่
ก็จะทาให้การค้าเสรีขยายตัวไปสู่ตลาดท่ใหญ่มาก ๖) ศนย์ความร่วมมืออาเซียน-ญปุ่นเพ่อพัฒนาบุคลากร
ี
ี
�
จากตลาดท่มีจานวนประชากรประมาณ ๖๕๐ ล้านคน ด้านความม่นคงปลอดภัยไซเบอร์ (ASEAN-Japan Cyber
ี
ั

ไปสู่ตลาดที่มีจ�านวนประชากรประมาณ ๓,๕๐๐ ล้านคน Security Capacity Building Center; AJCCBC)
ั
อีกท้งไทยยังต้องการผลักดันในองค์ประกอบ และ ๗) ศูนย์วัฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Cultural Center)
ึ
ของการก้าวไกล (Advancing) โดยใช้ประโยชน์ ซ่งเปิดให้ประเทศสมาชิกสามารถไปใช้ประโยชน์
จากวิวัฒนาการทางเทคโนโลยีอันเกิดจากการ ด�าเนินกิจกรรมที่เกี่ยวข้องได้
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 21
������������������������������������������(�������).indd 21 7/26/2562 BE 11:24 AM

ี
ี
ท่เท่าเทียม เป้าหมายท่ ๗ พลังงานสะอาดท่ทุกคน
ี
ุ
ี
ี
เข้าถึงได้ เป้าหมายท่ ๘ การจ้างงานท่มีคณค่าและ
การเติบโตทางเศรษฐกิจ เป้าหมายท่ ๙ การพัฒนา
ี
อุตสาหกรรม นวัตกรรม และโครงสร้างพ้นฐาน
ื
ื
ี
�
้
เป้าหมายท่ ๑๐ การลดความเหล่อมลา และเป้าหมาย
ั
ื
ี
ท ๑๓ การรบมอกบการเปลยนแปลงสภาพภมอากาศ
ั
่
ิ
่
ู
ี
ี
นอกจากน้ยังมีส่วนท่เช่อมโยงกับเป้าหมายของการพัฒนา
ื
ี
ี
ท่ย่งยืน ๒๐๓๐ ขององค์การสหประชาชาติโดยอ้อม
ั
ี
ใน ๕ เป้าหมาย ได้แก่เป้าหมายท่ ๑ การขจัดความยากจน
ี
ี
เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ๒๐๓๐ (พ.ศ.๒๕๗๓) เป้าหมายท่ ๒ การขจัดความหิวโหย เป้าหมายท่ ๓
ขององค์การสหประชาชาติ จ�านวน ๑๗ เป้าหมาย การมสขภาพและความเป็นอย่ท่ด เป้าหมายท ๖
ี
่
ี
ู
ุ
ี
ี
วิเคราะห์ความสอดคล้องเช่อมโยงการขับเคล่อน การจัดการนาและสุขาภิบาล และเป้าหมายท่ ๑๖
ื
ื
ี
้
�
อาเซียนกับยุทธศาสตร์และนโยบายในระดับต่างๆ การมีสังคมท่สงบสุข ยุติธรรม ไม่แบ่งแยก จึงสรุปได้
ี
ื
ของไทย ว่าวิสัยทัศน์อาเซียน มีความเช่อมโยงหรือสอดคล้อง
ื
๑. วิเคราะห์ความเช่อมโยงระหว่างวิสัยทัศน์ กับเป้าหมายการพัฒนาท่ย่งยืนขององค์กาสหประชาชาต ิ
ี
ั
อาเซียน ๒๐๒๕ กับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน ๒๐๓๐ ดีพอสมควร
ื
ี
ขององค์การสหประชาชาติ และการขับเคล่อนอาเซียน อย่างไรก็ตามในส่วนท่วิสัยทัศน์ของอาเซียน
ของไทย ไม่ได้เช่อมโยงหรือสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนา
ื
จากวิสัยทัศน์อาเซียน ๒๐๒๕ ซ่งมีวัตถุประสงค์ ท่ยั่งยืนขององค์การสหประชาชาติน้น เม่อพิจารณา
ั
ื
ี
ึ
ื
ี
ื
ิ
ี
เพ่อให้มีการรวมตัวทางเศรษฐกิจท่ใกล้ชิดมากย่งข้น จากนโยบายการขับเคล่อนอาเซยนของไทยในฐานะ
ึ
ี
สร้างการเติบโตทางเศรษฐกิจท่ย่งยืนโดยส่งเสริมการใช้ ประธานอาเซียนแล้ว พบว่าได้ช่วยเติมเต็มเป้าหมาย
ั
เทคโนโลยีและพลังงานสีเขียว ลดช่องว่างด้านการพัฒนา การพฒนาทยงยนขององคการสหประชาชาตซงวสยทศน ์
ื
์
่
ั
ั
ั
ั
ิ
ึ
่
ี
่
ิ
ยึดถือหลักธรรมาภิบาล ความโปร่งใส กฎเกณฑ์ อาเซียนไม่ได้ระบุไว้ คือ บทบาทของไทยในด้านสังคม
ทางการค้า และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาคเอกชน และความร่วมมือเฉพาะด้านในการพัฒนาสตร ี
และผู้มี ส่วนได้ส่วนเสีย เพ่มประสิทธิภาพกลไกการแก้ไข ซ่งเช่อมโยงหรือสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนา
ิ
ื
ึ
ิ
ี
ี
ั
ปัญหาข้อพิพาทด้านเศรษฐกิจ ส่งเสรมการผลิต ท่ย่งยืนขององค์การสหประชาชาติในเป้าหมายท่ ๕
โดยใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยี การพัฒนา ความเท่าเทียมทางเพศ รวมท้งบทบาทของไทย
ั
ทรัพยากรมนุษย์ การเช่อมโยงอาเซียน เสริมสร้าง ท่จะผลักดนแนวคดเรองความย่งยืนด้านการเจริญเติบโต
ั
ิ
ื
่
ี
ื
ั
ั
ิ
่
ี
ั
่
่
ิ
ขีดความสามารถในการปรบตัวและรบมือกับ ทางเศรษฐกจทเป็นมตรต่อสงแวดล้อม และความยงยน
ั
ื
ิ
ี
ั
การเปล่ยนแปลงรวมท้งความท้าทายใหม่ๆรักษา ของการพัฒนาท่ไม่ทาลายสภาพแวดล้อมของโลก
�
ี
ื
ึ
ี
ิ
ความเป็นศูนย์กลางของอาเซียน เพ่มบทบาทและ ซ่งเช่อมโยงหรือสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนา ท่ย่งยืน
ั
ั
ี
ท่าทีร่วมกันของอาเซียนในเวทีเศรษฐกิจโลกน้น ขององค์การสหประชาชาติในเป้าหมายท่ ๑๒
ี
ี
ั
จะเห็นได้ว่ามีส่วนท่เช่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนา การมีแผนการบริโภคและการผลิตท่ย่งยืน เป้าหมายท่ ๑๔
ื
ี
ิ
ั
ี
ท่ย่งยืน ๒๐๓๐ ขององค์การสหประชาชาตโดยตรง การใช้ประโยชน์จากมหาสมุทรและทรัพยากรทางทะเล
ี
ใน ๖ เป้าหมาย ได้แก่เป้าหมายท่ ๔ การศึกษา เป้าหมายที่ ๑๕ การใช้ประโยชน์จากระบบนิเวศทางบก
22 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 22 7/26/2562 BE 11:24 AM

ื
ื
ื
และเป้าหมายที่ ๑๗ ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน ข้อ ๔ คือโครงสร้างพ้นฐาน เช่อมไทย เช่อมโลก
ี
ี
ึ
ี
ซ่งสรุปได้ว่านโยบายการขับเคลื่อนอาเซียนของไทย นอกจากน้นโยบายท่เก่ยวข้องกับการใช้ประโยชน์
ี
ั
้
�
ในฐานะประธานอาเซียน เป็นนโยบายท่สนับสนุนวิสัยทัศน์ จากทะเลท้งท่อยู่ในน่านนาไทยและนอกน่านนาไทย
ี
�
้
ี
อาเซียน ๒๐๒๕ และสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนา ก็ไม่ชัดเจนเท่าท่ควรแม้จะถูกแฝงไว้ในยุทธศาสตร์ชาต ิ
ที่ยั่งยืน ๒๐๓๐ ขององค์การสหประชาชาติเป็นอย่างยิ่ง ด้านความมนคง ข้อ ๓ คอการพฒนาศกยภาพ
ั
ั
ื
ั
่
�
ี
แสดงให้เห็นว่าไทยยังคงมีบทบาทท่สาคัญในการส่งเสริม ของประเทศให้พร้อมเผชิญภัยคุกคามที่กระทบ
ี
ั
ให้อาเซียนก้าวไปสู่ความเป็นประชาคมท่สมบูรณ์ ต่อความม่นคงของชาติ และข้อ ๕ คือการพัฒนากลไก
ั
ื
ั
อย่างต่อเน่องนับต้งแต่การเป็นประเทศสมาชิกผู้ร่วมก่อต้ง การบริหารจัดการความม่นคงแบบองค์รวม รวมท้ง
ั
ั
ี
ั
ี
�
อาเซยนเป็นต้นมา รวมท้งมีบทบาทท่สาคัญในการส่งเสริม ในยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างความสามารถ
ให้อาเซียนเป็นสมาชิกที่ดีของสังคมโลกอีกด้วย ในการแข่งขัน ข้อ ๒ คืออุตสาหกรรมและบริการ
ื
ึ
๒. วิเคราะห์ความเช่อมโยงการขับเคล่อนอาเซียน แห่งอนาคตซ่งกล่าวถึงอุตสาหกรรมและบริการขนส่ง
ื
กับยุทธศาสตร์ชาติ และโลจิสติกส์ไว้ด้วย ตลอดจนยุทธศาสตร์ชาต ิ
ิ
ี
ุ
่
ื
ี
ิ
เม่อพิจารณายุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.๒๕๖๑ ด้านการสร้างการเตบโตบนคณภาพชวตทเป็นมตร
ิ
ิ
ึ
ถึง พ.ศ.๒๕๘๐ ซ่งเป็นยุทธศาสตร์ ๒๐ ปีของไทย ต่อส่งแวดล้อม ข้อ ๒ คือสร้างการเติบโตอย่างย่งยืน
ั
�
ี
แล้วพบว่าเป็นยุทธศาสตร์ท่กล่าวถึงกรอบหรือทิศทาง บนสังคมเศรษฐกิจภาคทะเล จึงทาให้นโยบาย
ั
�
ในการดาเนินการของประเทศ ๖ ด้านคือ ความม่นคง การต่างประเทศของไทยต่อเวทีอาเซียนและ
ิ
ี
การเพ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน การพัฒนา เวทีนานาชาติไม่โดดเด่นเท่าท่ควรและไม่สามารถ
ิ
�
ทรัพยากรมนุษย์ ความเสมอภาคทางสังคม การเติบโต แสวงหาประโยชน์อันสาคัญย่งจากอาเซียนและ
ั
ุ
ี
่
ี
ื
่
ทเป็นมตรต่อสงแวดล้อมและการปรบสมดล ประเทศอ่นๆได้ เช่น การจัดการแก้ไขปัญหาพ้นท่ในทะเล
ิ
ื
ิ
ึ
ิ
ของสภาพแวดล้อม ตลอดจนการพัฒนาภาครัฐ ท่กัมพูชาอ้างสิทธ์ทับซ้อนกับไทยซ่งมีก๊าซธรรมชาต ิ
ี
ิ
�
�
หากมองจากกรอบหรือทศทางในการดาเนนการ เป็นจานวนมาก การเป็นผู้นาในการริเริ่มความร่วมมือ
�
ิ
ของประเทศดังกล่าวในภาพรวมแล้ว พบว่าเป็นยุทธศาสตร์ ด้านอวกาศของอาเซียน การขยายตลาดการค้าและ
ุ
ิ
�
ท่มุ่งเน้นการดาเนินการภายในประเทศเป็นสาคัญ การลงทนไปส่กล่มประเทศอเมรกากลางและอเมรกาใต้
ู
ี
ิ
�
ุ
ดังน้นกรอบหรือทิศทางในการดาเนินการของไทย การขยายตลาดการค้าและการลงทุนไปสู่รัสเซียและ
�
ั
ิ
อันสาคัญย่งต่อประเทศอ่นและต่อการแสวงหา ประเทศที่แยกตัวออกจากอดีตสหภาพโซเวียต การริเริ่ม
�
ื
ั
ี
�
้
และใช้ประโยชน์จากทะเลท้งท่อยู่ในน่านนาไทย จัดตั้งมหาวิทยาลัยทะเลอาเซียน การริเริ่มจัดตั้งองค์การ
�
และนอกน่านน�้าไทย เพื่อให้เกิดความมั่นคง ความมั่งคั่ง คลังสมองทางทะเลอาเซียน ตลอดจนการสารวจและ
ั
ี
ั
้
และความย่งยืนต่อไทยจึงไม่ได้รับการเน้นย�าเท่าท่ควร วิจัยข้วโลกในนามของอาเซียน เป็นต้น อย่างไรก็ตาม
ซ่งหมายความว่านโยบายการต่างประเทศของไทย ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.๒๕๖๑ ถึง พ.ศ.๒๕๘๐ ก็มีข้อด ี
ึ
ื
้
ี
่
์
�
้
ุ
ั
ี
ื
ไม่ไดถูกกาหนดไว้ดวยยทธศาสตรชาติ ๒๐ ป อยางชดเจน ในส่วนท่มีความเช่อมโยงหรือสอดคล้องกับการขับเคล่อน
เพราะถูกแฝงไว้ในยุทธศาสตร์ชาติด้านความมั่นคง อาเซียนอยู่หลายประเด็น ได้แก่ การเพ่มขีดความสามารถ
ิ
ข้อ ๔ คือการบูรณาการความร่วมมือด้านความม่นคง ในการแข่งขันซ่งสอดคล้องกับแนวคิดการก้าวไกล
ั
ึ
กับอาเซียนและนานาชาติ รวมท้งในยุทธศาสตร์ชาต ิ (Advancing) ด้านการสร้างขีดความสามารถในการแข่งขัน
ั
ึ
ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน ข้อ ๓ ของอาเซียน การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ซ่งสอดคล้อง
ั
ี
คือสร้างความหลากหลายด้านการท่องเท่ยว และ กับแนวคิดความย่งยืน (Sustainability) ในการจัดต้ง ั
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 23
������������������������������������������(�������).indd 23 7/26/2562 BE 11:24 AM

ื
ศูนย์อาเซียนเพ่อผู้สูงวัยอย่างมีศักยภาพและนวัตกรรม และแก้ไขปัญหาผู้หลบหนีเข้าเมือง นโยบายท่ ๑๔
ี
ี
ตลอดจนการเติบโตท่เป็นมิตรต่อส่งแวดล้อมและ เสริมสร้างและพัฒนาศักยภาพการป้องกันประเทศ
ิ
ี
ึ
�
การปรับสมดุลของสภาพแวดล้อมซ่งสอดคล้อง และนโยบายท่ ๑๖ เสริมสร้างดุลยภาพในการดาเนิน
กับแนวคิดความยั่งยืน (Sustainability) ด้านเศรษฐกิจ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ มีความสอดคล้อง
ั
ิ
ี
ท่เป็นมิตรต่อส่งแวดล้อม และความย่งยืนของการพัฒนา กับแนวคิดการร่วมมือ ร่วมใจ (Partnership)
�
ึ
ื
ั
ื
่
ิ
่
ี
ทไม่ทาลายสภาพแวดล้อมของโลก ซ่งสงทกล่าวมาน ้ ี ในการส่งเสริมความเช่อมโยงทุกมิติ ท้งในเร่อง
ี
่
ื
ื
ั
ี
ล้วนสอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาท่ย่งยืน ๒๐๓๐ โครงสร้างพ้นฐาน กฎระเบียบ การเช่อมโยงประชาชน
ี
ั
ขององค์การสหประชาชาติทั้งสิ้น นอกจากน้นโยบายท่ ๑๐ เสริมสร้างความม่นคง
ี
ทางเทคโนโลยสารสนเทศและไซเบอร์ ก็มีความสอดคล้อง
ี
กับแนวคิดการก้าวไกล (Advancing) ในการสร้างระบบ
ภูมิคุ้มกันจากเทคโนโลยี ที่ก้าวกระโดด
ซ่งสรุปได้ว่านโยบายการขับเคล่อนอาเซียนของไทย
ึ
ื
ื
ในฐานะประธานอาเซียนมีความเช่อมโยงกับนโยบาย
ความม่นคงแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๕๘ ถึง พ.ศ.๒๕๖๔ อยู่มาก
ั
พอสมควรและสามารถสนับสนุนนโยบายความม่นคงแห่ง
ั
ชาติให้บรรลุวัตถุประสงค์ได้ดี
ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ.๒๕๖๑ ถึง พ.ศ.๒๕๘๐
ื
๓. วิเคราะห์ความเช่อมโยงการขับเคล่อนอาเซียน
ื
ั
กับ นโยบายความม่นคงแห่งชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจ นโยบายความมั่นคงแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๕๘ ถึง พ.ศ.๒๕๖๔
และสังคมแห่งชาติ รวมทั้งนโยบายและแผนการส่งเสริม เม่อพิจารณาแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม
ื
ี
และรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ แห่งชาติฉบับท่ ๑๒พ.ศ. ๒๕๖๐ ถึง พ.ศ.๒๕๖๔
ื
ุ
ิ
ั
เมอพจารณานโยบายความมนคงแห่งชาต ิ อนประกอบด้วยยทธศาสตร์การพฒนาประเทศ
ั
่
ั
่
ึ
พ.ศ.๒๕๕๘ ถึง พ.ศ.๒๕๖๔ ซ่งเป็นยุทธศาสตร์ ๑๐ ยุทธศาสตร์ ได้แก่ ๑) ยุทธศาสตร์การเสริมสร้าง
ที่อยู่ในระดับรองจากยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี แล้วพบว่า และพัฒนาศักยภาพทุนมนุษย์ ๒) ยุทธศาสตร์การ
นโยบายท่ ๔ จัดระบบบริหารจัดการชายแดน สร้างความเป็นธรรมและลดความเหล่อมลาในสังคม
ื
้
ี
�
เพื่อป้องกันและแก้ไขปัญหาข้ามพรมแดน นโยบายที่ ๕ ๓) ยุทธศาสตร์การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจ
ั
สร้างเสริมศักยภาพการป้องกันและแก้ไขปัญหา และแข่งขันได้อย่างย่งยืน ๔) ยุทธศาสตร์การเติบโต
ั
ี
ิ
ี
ี
ภัยคุกคามข้ามชาติ นโยบายท่ ๗ จัดระบบป้องกัน ท่เป็นมิตรกับส่งแวดล้อมเพ่อการพัฒนาท่ย่งยืน
ื
24 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 24 7/26/2562 BE 11:24 AM

ั
๕) ยุทธศาสตร์การเสริมสร้างความม่นคงแห่งชาต ิ นโยบายและแผนการส่งเสริมและรักษาคุณภาพ
ื
ิ
ั
ั
เพ่อการพัฒนาประเทศสู่ความม่งค่งและย่งยืน ส่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๖๐ ถึง พ.ศ.๒๕๗๙
ั
ื
๖) ยุทธศาสตร์การบริหารจัดการในภาครัฐ การป้องกัน ประกอบด้วยนโยบาย ๔ นโยบายคอ ๑) นโยบาย
ุ
ิ
ั
ิ
ื
การทจรตประพฤติมิชอบและธรรมาภบาลในสังคมไทย จัดการฐานทรัพยากรธรรมชาติอย่างม่นคงเพ่อความ
ั
๗) ยุทธศาสตร์การพัฒนาโครงสร้างพ้นฐานและระบบ สมดุล เป็นธรรม และย่งยืน อันประกอบด้วย การอนุรักษ์
ื
โลจิสติกส์ ๘) ยุทธศาสตร์การพัฒนาวิทยาศาสตร์ ฟื้นฟู และใช้ประโยชน์ฐานทรัพยากรธรรมชาติและ
ี
ั
ั
ิ
เทคโนโลย วจย และนวตกรรม ๙) ยุทธศาสตร์ ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างสมดุล เป็นธรรม
ื
ิ
ื
้
ั
ี
ั
การพฒนาภาค เมอง และพนท่เศรษฐกจ และ และย่งยืน ตลอดจนการจัดการทรัพยากรธรรมชาต ิ
๑๐) ยุทธศาสตร์ความร่วมมือระหว่างประเทศ เพอความมนคงทางอาหาร นา และพลงงาน ๒) นโยบาย
ั
่
้
ื
ั
�
่
ิ
ี
ั
ื
เพื่อการพัฒนา พบว่า เป็นยุทธศาสตร์ที่ต่างก็สอดคล้อง สร้างการเติบโตท่เป็นมิตรกับส่งแวดล้อมเพ่อความม่งค่ง ั
ั
และขยายผลมาจากยุทธศาสตร์ชาติอยู่แล้ว ดังน้น และยั่งยืน อันประกอบด้วย การสร้างระบบเศรษฐสังคม
ิ
ื
ื
ี
ึ
ื
จึงมีความสอดคล้องกับนโยบายการขับเคล่อนอาเซียน ท่เก้อกูลและเป็นมิตรกับส่งแวดล้อมซ่งเป็นเร่อง
้
�
ของไทยโดยตรงและโดยอ้อม โดยเฉพาะอย่างย่ง ของการจัดการวัสดุและขยะ การจัดการคุณภาพนา
ิ
ี
ี
ุ
ุ
ในยทธศาสตร์ท่ ๑ ยทธศาสตร์ท่ ๓ ยทธศาสตร์ท่ ๔ การจัดการคุณภาพอากาศ และการจัดการความเส่ยง
ี
ุ
ี
ิ
ยุทธศาสตร์ที่ ๗ ยุทธศาสตร์ที่ ๘ และ ยุทธศาสตร์ที่ ๑๐ จากสารเคมี การยกระดับคุณภาพส่งแวดล้อม
ี
ั
ี
ื
ื
มีความสอดคล้องกับนโยบายการขับเคล่อนอาเซียน ตามลักษณะพ้นท่ ท้งในเมือง แหล่งท่องเท่ยว
ั
ี
ื
ี
ื
ื
ของไทยโดยตรง และสามารถสนับสนุนแผนพัฒนา พ้นท่อุตสาหกรรม รวมท้งพ้นท่ธรรมชาติและพ้นท ี ่
ี
ี
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ ๑๒ พ.ศ.๒๕๖๐ ศิลปกรรม ตลอดจนการสร้างภูมิคุ้มกันต่อการเปล่ยนแปลง
ถึง พ.ศ.๒๕๖๔ ให้บรรลุวัตถุประสงค์ได้ดี สภาพภูมิอากาศและส่งเสริมการพัฒนาแบบคาร์บอนตา
่
�
๓) นโยบายยกระดับมาตรการในการบริหารจัดการ
่
ิ
ั
ทรพยากรธรรมชาติและสงแวดล้อม อนประกอบด้วย
ั
การพัฒนาและปรับปรุงกฎหมาย และกระบวนการ
ยุติธรรมด้านส่งแวดล้อม การส่งเสริมและเพ่ม
ิ
ิ
ประสิทธิภาพการใช้เคร่องมือทางเศรษฐศาสตร์
ื
ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
การพัฒนาระบบฐานข้อมูลและตัวช้วัด ตลอดจน
ี
ี
การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมท่เป็นมิตร
กับสิ่งแวดล้อม และ ๔) นโยบายสร้างความเป็นหุ้นส่วน
ิ
ในการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและส่งแวดล้อม
ิ
อนประกอบด้วย การพฒนาองค์ความรู้และกจกรรม
ั
ั
ี
เพ่อสร้างสังคมท่เป็นมิตรกับส่งแวดล้อม การเสริมสร้าง
ื
ิ
ความเข้มแข็งและการมีส่วนร่วมให้กับทุกภาคส่วน
อย่างบูรณาการ ตลอดจนการเพ่มขีดความสามารถ
ิ
้
่
ั
ื
้
่
่
ิ
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับที่ ๑๒ การพฒนาความรวมมอดานสงแวดลอมระหวางประเทศ
พ.ศ.๒๕๖๑ ถึง พ.ศ.๒๕๖๔ เชงรก เมอพจารณานโยบายและแผนการส่งเสรม
ิ
ิ
่
ื
ิ
ุ
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 25
������������������������������������������(�������).indd 25 7/26/2562 BE 11:24 AM

ื
ื
ิ
และรักษาคุณภาพส่งแวดล้อมแห่งชาติทั้ง ๔ นโยบาย ความเข้าใจ ความไว้เน้อเช่อใจระหว่างประเทศ
ั
ื
ิ
ดังกล่าวแล้วพบว่าล้วนสอดคล้องกับแนวคดในการ และความร่วมมือกับประเทศเพ่อนบ้านท้งในและนอก
�
�
ี
ขับเคล่อนอาเซียนท่เก่ยวกับความย่งยืน(Sustainability) ภูมิภาค ตลอดจนการผนึกกาลังอานาจแห่งชาติท้งมวลใน
ื
ั
ั
ี
ื
ด้านเศรษฐกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และความยั่งยืน การเร่งรัดแก้ไขปัญหาเขตแดนทางทะเลกับประเทศเพ่อน
�
ี
ของการพัฒนาท่ไม่ทาลายสภาพแวดล้อมของโลก บ้านให้บรรลุผลโดยเร็วโดยเน้นการเจรจาทางการเมือง
ิ
ั
โดยตรง และยงสอดคล้องกับแนวคดในการ และการทูต ๒) ยุทธศาสตร์การคุ้มครองการใช้ประโยชน์
ื
ี
ี
ึ
ขับเคล่อนอาเซียนท่เก่ยวกับการร่วมมอ ร่วมใจ จากทะเล ซ่งครอบคลุมการเจรจาสร้างความสัมพันธ์
ื
ี
ิ
ี
(Partnership) เพมบทบาทของอาเซยนในเวทโลก และความเข้าใจกับประเทศท่ใช้ความรุนแรงในการ
ี
่
เพ่อช่วยแก้ปัญหาสาคัญต่าง ๆ ของโลก เช่น บังคับใช้กฎหมายทะเล การดาเนินการทางการทูตและ
ื
�
�
ื
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ อีกด้วย การทหารเพ่อสนับสนุนความร่วมมือระหว่างประเทศ
ในการคุ้มครองเส้นทางคมนาคมทางทะเลของไทย
การสร้างกลไกประสานความร่วมมือกับนานาประเทศ
และขีดความสามารถในการบรรเทาภัยพิบัติทางทะเล
�
ื
ตลอดจนการนาประเด็นเร่องความม่นคงและ
ั
ความปลอดภัยทางทะเลเข้าสู่เวทีระหว่างประเทศต่าง ๆ
โดยเฉพาะความร่วมมอในกล่มประเทศอาเซยน
ื
ี
ุ
๓) ยุทธศาสตร์การสร้างความสงบเรียบร้อยและส่งเสริม
การใช้ประโยชน์จากทะเล ซ่งครอบคลุมการส่งเสริม
ึ
�
ให้มีการพัฒนา การอานวยความสะดวก และการเช่อมโยง
ื
เส้นทางคมนาคมทางทะเลให้สอดคล้องกับความร่วมมือ
ระหว่างประเทศ ตลอดจนการส่งเสริมการแสวงหา
้
�
ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจท้งในและนอกน่านนาท่ม ี
ั
ี
ทิศทางชัดเจนและมีประสิทธิภาพ ๔) ยุทธศาสตร์
ั
การสร้างความสมดุลและย่งยืนของทรัพยากรและ
นโยบายและแผนการส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม ส่งแวดล้อมทางทะเล ซ่งครอบคลุมการสร้างและ
ิ
ึ
แห่งชาติ พ.ศ.๒๕๖๐ ถึง พ.ศ.๒๕๗๙ ใชประโยชน์จากความร่วมมอระหว่างประเทศโดยเฉพาะ
้
ื
ิ
ื
๔. วิเคราะห์ความเช่อมโยงการขับเคล่อนอาเซียน อย่างย่งในกรอบความร่วมมือของกลุ่มประเทศอาเซียน
ื
กับแผนความมั่นคงแห่งชาติทางทะเล ๕) ยุทธศาสตร์การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ องค์ความรู้
�
ั
แผนความม่นคงแห่งชาติทางทะเล พ.ศ.๒๕๕๘ และความตระหนักรู้ความสาคัญของทะเล ๖) ยุทธศาสตร์
ถง พ.ศ. ๒๕๖๔ ประกอบด้วยยทธศาสตร์ความมนคง การบริหารจัดการผลประโยชน์ของชาติทางทะเล
ั
่
ึ
ุ
ึ
แห่งชาติทางทะเล ๖ ยุทธศาสตร์คือ ๑) ยุทธศาสตร์ โดยองค์กรของรัฐ ซ่งครอบคลุมการพิจารณาเข้าเป็นภาค ี
ื
ิ
ั
การพัฒนาศักยภาพความม่นคงของชาติทางทะเล สนธสัญญาหรือความตกลงระหว่างประเทศอ่นๆ
ี
ื
ี
ซ่งครอบคลุมการพัฒนาความร่วมมือและความเข้าใจ ท่เก่ยวข้องกับทะเลโดยเร็วบนพ้นฐานของผลประโยชน์
ึ
ื
อันดีกับหน่วยงานทางทะเลของประเทศเพ่อนบ้าน ของชาติอย่างรอบคอบทุกด้าน เม่อพิจารณา
ื
ั
และมิตรประเทศในทุกระดับ การส่งเสริมความสัมพันธ์ แผนความม่นคงแห่งชาติทางทะเลดังกล่าวแล้ว
26 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 26 7/26/2562 BE 11:24 AM

่
ี
ิ
ี
ิ
ั
พบว่ามมตทเกยวข้องกบการต่างประเทศและ ของประเทศเป้าหมาย หรือการฝึกผสมทางเรือ
ี
่
�
ื
การขับเคล่อนอาเซียนเกือบทุกยุทธศาสตร์ ยกเว้น กับกาลังทางเรือของประเทศเป้าหมายเป็นประจา
�
ี
�
ยุทธศาสตร์ที่ ๕ การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ องค์ความรู้ ในขณะท่อีกด้านหน่งของการดาเนินการทูตทหารเรือ
ึ
ึ
็
�
และความตระหนกร้ความสาคญของทะเล ซงยังคง อาจเป็นการแสดงท่าทีข่มขู่หรือส่งสัญญาณให้เหนว่า
ั
ู
่
ั
�
�
มุ่งเน้นการดาเนินการภายในประเทศโดยไม่ได้เช่อมต่อ การใช้กาลงเข้าแก้ไขปัญหาเป็นส่งท่ไม่อาจหลีกเล่ยงได้
ั
ิ
ี
ื
ี
กับต่างประเทศหรือในอาเซียน ในภาพรวมแล้ว หากประเทศเป้าหมายไม่ยอมยกเลิกส่งท่ได้กระทาไปแล้ว
ิ
�
ี
�
ิ
�
�
ั
แผนความมนคงแห่งชาติทางทะเล พ.ศ.๒๕๕๘ หรือหยุดส่งท่กาลังจะกระทา อย่างไรก็ตามกาลังทางเรือ
่
ี
ี
�
ถึง พ.ศ.๒๕๖๔ มีความสอดคล้องกับนโยบาย ท่จะใช้ดาเนินการทูตทหารเรือดังกล่าว จะต้องม ี
ื
่
การขบเคล่อนอาเซยนของไทยในเรอง การรวมมอ รวมใจ ความน่าเช่อถือท้งในด้านคุณภาพและปริมาณ เพ่อให้
่
ื
ื
่
ั
ั
ื
ื
ี
(Partnership) และความยั่งยืน (Sustainability) ดีมาก เกิดความม่นใจว่ากาลังทางเรือของตนเองจะสามารถ
�
ั
ี
สร้างอิทธิพลต่อประเทศเป้าหมายหรือเปล่ยนแปลง
พฤติกรรมของประเทศเป้าหมายได้อย่างมีประสิทธิผล
จากหลักนิยมของกองทัพเรืออังกฤษ การทูตทหารเรือ
สามารถด�าเนินการได้ ๔ ลักษณะคือ ๑) การปรากฏตัว
ึ
(Presence) ซ่งอาจเป็นการลาดตระเวนตามปกต ิ
ื
ื
�
ของกาลังทางเรือเพ่อแสดงให้ประเทศอ่นเห็นถึง
ื
ี
ื
ผลประโยชน์แห่งชาติของตนในพ้นท่ท่สาคัญบางพ้นท ่ ี
ี
�
�
หรืออาจเป็นการส่งกาลังทางเรือไปสร้างสัมพันธไมตร ี
และความพร้อมในการสนับสนุนประเทศเป้าหมาย
ตามห้วงระยะเวลา นอกจากน้ยังอาจเป็นการส่งกาลัง
ี
�
ื
ทางเรออย่างเร่งด่วนไปแสดงให้ประเทศเป้าหมาย
�
เห็นท่าทีทางการเมืองว่าไม่เห็นด้วยกับการกระทา
ั
ความม่นคงทางทะเลในอาเซียนคือเสรีภาพและความอยู่ บางประการของประเทศเป้าหมาย ๒) การใช้
รอดปลอดภัยของอาเซียนในการดาเนินกิจกรรมแสวงหาและ
�
ใช้ประโยชน์จากทะเลในด้านต่างๆอย่างสุจริตและมีธรรมาภิบาลโดย เป็นสัญลักษณ์ (Symbolic Use) หรือการสร้างภาพ
ึ
�
ปราศจากการคุกคามใด ๆ ซ่งเป็นการส่งกาลังทางเรือไปแสดงให้ประเทศ
๕. วิเคราะห์ความเช่อมโยงการขับเคล่อนอาเซียน เป้าหมายเห็นถึงขีดความสามารถและบารมีของตนเอง
ื
ื
ี
�
กับการด�าเนินการทูตของกองทัพเรือ ดังน้นเรือรบผิวนาขนาดใหญ่ท่ติดต้งระบบอาวุธ
้
ั
ั
การดาเนินการทูตของกองทัพเรือหรือการทูต น่าเกรงขามพร้อมด้วยเทคโนโลยีทันสมัยประกอบกับ
�
�
�
ทหารเรือ (Naval Diplomacy) คือการใช้ก�าลังทางเรือ กาลังพลประจาเรือท่มีวินัยสูงจึงเป็นส่งท่จาเป็น
ี
�
ิ
ี
ในการสร้างอานาจจูงใจต่อประเทศเป้าหมาย อย่างยิ่งต่อการสร้างภาพของก�าลังทางเรือ โดยปกติแล้ว
�
ึ
ื
�
เพ่อผลประโยชน์แห่งชาติของตนเอง ซ่งสามารถประยุกต์ การใช้เป็นสัญลักษณ์สามารถกระทาได้ด้วยการเข้าร่วม
ิ
ใช้ได้กับทุกย่านของการปฏิบัติการทางเรือในยามปกต ิ ในการฝึกผสมระหว่างประเทศ การเข้าร่วมในภารกจ
ึ
ี
ื
โดยท่ด้านหน่งของการดาเนินการทูตทหารเรือ ด้านมนุษยธรรม การเข้าร่วมในการปฏิบัติการเพ่อสันติภาพ
�
อาจเป็นการแสดงท่าทีแห่งมิตรภาพและความพร้อม รวมทั้งการปฏิบัติการปราบปรามโจรสลัด ความสาเร็จ
�
ี
�
ในการให้การสนับสนุนด้วยการเข้าเย่ยมเยียนเมืองท่า ของการใช้เป็นสัญลักษณ์ดังกล่าวจะนาไปสู่บารมีระหว่าง
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 27
������������������������������������������(�������).indd 27 7/26/2562 BE 11:24 AM

ประเทศและการยอมรับนับถือจากประเทศเป้าหมาย ตามปกติแล้วการดาเนินการทูตของกองทัพเรือ
�
ี
ในท่สุด ๓) การบีบบังคับ (Coercion) ซ่งเป็นความพยายาม หรือการทูตทหารเรือจะอยู่ภายใต้กรอบยุทธศาสตร์
ึ
ี
ในการเปล่ยนแปลงพฤติกรรมของประเทศเป้าหมาย ชาติด้านการต่างประเทศ ยุทธศาสตร์ความม่นคง
ั
ั
�
ิ
ด้วยการสร้างให้เกิดความกลัวต่อกาลังทางเรือของฝ่าย แห่งชาต ยุทธศาสตร์ความม่นคงแห่งชาติทางทะเล
�
�
ี
ท่ดาเนินการทูตทหารเรือ โดยท่การบีบบังคับด้วยกาลัง และยุทธศาสตร์ทหาร รวมท้งนโยบายการต่างประเทศ
ี
ั
ทางเรือ โดยธรรมชาติแล้วอาจเป็นการบีบบังคับ และนโยบายการป้องกันประเทศของรัฐบาล อย่างไรก็ตาม
ึ
เชิงรับหรือการบีบบังคับเชิงรุกก็ดี กล่าวคือการบีบ จากการวิเคราะห์ข้างต้นซ่งพบว่านโยบายการต่างประเทศ
บังคับเชิงรับอาจเป็นความพยายามในการกดดัน ของไทยไม่ได้ถูกกาหนดไว้ด้วยยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี
�
ประเทศเป้าหมายให้หยุดหรือยกเลิกความก้าวร้าว อย่างชัดเจน จึงทาให้การดาเนินการทูตของกองทัพเรือ
�
�
ั
ี
�
�
ี
ท่กาลังคุกคามผลประโยชน์แห่งชาติของฝ่ายท่ดาเนิน อยู่ภายใต้กรอบของยุทธศาสตร์ความม่นคงแห่งชาต ิ
ั
การทูตทหารเรือ ส่วนการบีบบังคับเชิงรุกอาจเป็น ยุทธศาสตร์ความม่นคงแห่งชาติทางทะเล ยุทธศาสตร์
ความพยายามท่จะเอาเปรียบประเทศเป้าหมาย ทหาร รวมท้งนโยบายการป้องกันประเทศของรัฐบาล
ี
ั
ด้วยการกดดันประเทศเป้าหมายให้ยินยอมยก เท่านั้น
ี
�
ผลประโยชน์แห่งชาติบางส่วนท่ถือว่ามีความสาคัญย่ง ิ นอกจากน้นโยบายต่างประเทศของรัฐบาล
ี
ื
ให้แก่ฝ่ายที่ด�าเนินการทูตทหารเรือ และ ๔) การป้องกัน ก็ยังไม่ได้เช่อมโยงกับยุทธศาสตร์ทหารอย่างชัดเจน
�
ั
ื
(Prevention) ซงเป็นการส่งกาลงทางเรอไปสร้าง ดังน้นนโยบายการขับเคล่อนอาเซียนของไทยในฐานะ
ื
ั
่
ึ
ึ
ู
�
ื
�
ิ
และเพมพนความไว้เนอเชอใจให้เกดขนต่อประเทศ ประธานอาเซยนจงไม่ได้คานงถงการดาเนนการทต
่
ิ
ี
ิ
ึ
้
ึ
ึ
ู
่
ื
้
ี
ึ
เป้าหมาย ดงน้นการป้องกันจงไม่ใช่การคุกคาม ของกองทัพเรือเท่าท่ควร และการดาเนินการทูต
�
ั
ั
�
ด้วยกาลังทางเรือ แต่เป็นการใช้กาลังทางเรือส่งสัญญาณ ของกองทัพเรือก็ไม่มีช่องทางเข้าไปมีส่วนร่วมในแนวคิด
�
ี
ี
แห่งความไว้วางใจและความโปร่งใสต่อประเทศเป้าหมาย ท่เก่ยวกับ การก้าวไกล (Advancing) การร่วมมือ
เพ่อป้องกันความเข้าใจผิดหรือป้องกันไม่ให้ความขัดแย้ง ร่วมใจ (Partnership) และความย่งยืน (Sustainability)
ื
ั
ิ
ขยายตัวสูงขึ้น แต่อย่างใด โดยเฉพาะอย่างย่งในส่วนของการร่วมมือ
ร่วมใจ (Partnership) น้นกองทัพเรือสามารถ
ั
ใช้ช่องทางเข้าไปมีส่วนร่วมหรือเป็นผู้นาในการบรรเทา
�
ภัยพิบัติทางธรรมชาติในทะเลจากสภาวะโลกร้อนได้
อีกท้งกองทัพเรือก็ยังสามารถใช้ช่องทางเข้าไปมีส่วนร่วม
ั
ื
�
ั
ู
ิ
หรือเป็นผ้นาในการส่งเสรมความเชอมโยงด้านความม่นคง
่
ทางทะเลในเวทีของการประชุมผู้บัญชาการทหารเรือ
อาเซียน (ASEAN Navy Chiefs’ Meeting; ANCM)
ื
ื
ี
และเวทีความร่วมมืออ่นๆท่ต่อเน่องกันได้ โดยเห็นได้จาก
การออกแถลงการณ์ร่วม (Joint Statement)
ี
ในการประชุมผู้บัญชาการทหารเรืออาเซยนคร้งท่ ๑๒
ั
ี
ี
ท่สิงคโปร์เป็นเจ้าภาพใน พ.ศ.๒๕๖๑ ท่จะสร้าง
ี
การประชุมผู้บัญชาการทหารเรืออาเซียนครั้งที่ ๑๑
ั
ระหว่างวันที่ ๑๘ ถึง ๒๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๐ ซึ่งกองทัพเรือ ความร่วมมือด้านความม่นคงทางทะเลให้เข้มแข็ง
ั
เป็นเจ้าภาพ ท้งการฝึกผสมพหุภาคีของกองทัพเรืออาเซียน (ASEAN
28 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 28 7/26/2562 BE 11:24 AM

ึ
Multilateral Naval Exercise; AMNEX) ซ่งไทยได้ริเร่ม และด้านการใช้ประโยชน์จากทะเล อันจะช่วยให้
ิ
ื
ั
การฝึกไว้เป็นคร้งแรกเม่อเป็นเจ้าภาพในมหกรรม นโยบายการต่างประเทศและแผนความม่นคงแห่งชาต ิ
ั
�
สวนสนามทางเรือนานาชาติเพื่อฉลองการก่อตั้งอาเซียน ทางทะเลของไทยถูกกาหนดไว้ด้วยยุทธศาสตร์ชาต ิ
ครบ ๕๐ ปี ระหว่างวันที่ ๑๓ ถึงวันที่ ๒๒ พฤศจิกายน ๒๐ ปี อย่างชัดเจนมากข้น และยังช่วยให้ยุทธศาสตร์ชาต ิ
ึ
พ.ศ.๒๕๖๐ ในทะเลบริเวณฐานทัพเรือสัตหีบ ๒๐ ปีมีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ในระดับรองลงไป
ั
โดยประกอบด้วยการฝึกผสมระหว่างเรือรบของ คือ นโยบายความม่นคงแห่งชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจ
�
�
กองทัพเรือประเทศสมาชิกอาเซียนจานวนถึง ๑๔ ลา และสังคมแห่งชาติ นโยบายและแผนการส่งเสริม
รวมท้งการแลกเปล่ยนข้อมูลข่าวสารที่เก่ยวข้อง และรักษาคุณภาพส่งแวดล้อมแห่งชาติ รวมท้ง
ั
ั
ี
ิ
ี
กับสถานการณ์ทางทะเลของอาเซียน (ASEAN Maritime แผนความม่นคงแห่งชาติทางทะเล มากข้น นอกจากน ้ ี
ึ
ั
Domain Awareness Sharing) เป็นต้น ยังช่วยให้การดาเนินการทูตของกองทัพเรือมีทิศทาง
�
ท่ชัดเจนมากข้นโดยจะอยู่ภายใต้กรอบของ
ี
ึ
ยุทธศาสตร์ชาติด้านการต่างประเทศและนโยบาย
�
การต่างประเทศของรัฐบาล ๒) ควรดาเนินการปรึกษา
หารือระหว่างกองทัพเรือกับกระทรวงการต่างประเทศ
ื
�
เพ่อให้การดาเนินการทูตของกองทัพเรือมีความสอดคล้อง
กับนโยบายการต่างประเทศและยุทธศาสตร์ชาต ิ
ของรัฐบาล รวมท้งทาให้รัฐบาลสามารถใช้กองทัพเรือ
�
ั
ื
เป็นเคร่องมือหน่งในการดาเนินนโยบายต่างประเทศได้
ึ
�
การฝึกผสมพหุภาคีของกองทัพเรืออาเซียน (ASEAN อย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล ตลอดจนสามารถ
ื
�
�
Multilateral Naval Exercise; AMNEX) ซึ่งไทยได้ริเริ่ม ใช้กองทัพเรือในการดาเนินบทบาทนาเพ่อสร้างความร่วม
ั
ี
ึ
ั
การฝึกเป็นคร้งแรกเม่อเป็นเจ้าภาพในมหกรรมสวนสนามทางเรือ มือด้านม่นคงทางทะเลในภูมิภาคอาเซียนท่ได้เกิดข้นแล้ว
ื
นานาชาติเพื่อฉลองการก่อตั้งอาเซียนครบ ๕๐ ปี ระหว่าง ให้มีความเข้มแข็งขึ้นต่อไป
วันที่ ๑๓ ถึง ๒๒ พฤศจิกายน ๒๕๖๐
ข้อเสนอแนะต่อการต่างประเทศของไทยในการ
ขับเคลื่อนอาเซียน
ั
จากการวิเคราะห์ท่กล่าวข้างต้นท้งหมดทาให้ม ี
ี
�
ข้อเสนอแนะท่สาคัญดังต่อไปน้คือ ๑) ควรทบทวน
ี
�
ี
และปรับปรุงยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปี ในห้วงเวลา
ื
ิ
ทเหมาะสม ให้มกรอบหรอทิศทางในการดาเนนการ
ี
่
ี
�
ื
ของไทยต่อประเทศอ่น ตลอดจนต่อการแสวงหา
ี
้
�
และใช้ประโยชน์จากทะเลท้งท่อยู่ในน่านนาไทย กองทัพเรือเวียดนามเชิญผู้แทนกองทัพเรือจากอาเซียนร่วมประชุม
ั
ี
ื
และนอกน่านน�้าไทย เพื่อให้เกิดความมั่นคง ความมั่งคั่ง ท่เมืองนาตรังเพ่อเตรียมการฝึกผสมพหุภาคีของกองทัพเรืออาเซียน
�
ั
ึ
ี
(ASEAN Multilateral Naval Exercise; AMNEX) คร้งท่ ๒ ซ่งกาหนด
และความย่งยืนต่อประเทศมากข้น ซ่งหมายถึงการมีกรอบ ให้มีการฝึกที่เวียดนามในเดือน พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๓
ั
ึ
ึ
�
ิ
หรือทิศทางในการดาเนินการของประเทศเพ่มเติม เนื่องจากในปีหน้านี้เวียดนามจะรับหน้าที่
ิ
�
อีก ๒ ด้านท่สาคัญย่งคือ ด้านการต่างประเทศ ประธานอาเซียนต่อจากไทย
ี
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 29
������������������������������������������(�������).indd 29 7/26/2562 BE 11:24 AM

สรุป อ่น ได้แก่ ภูมิภาคเอเชียตะวันออก ภูมิภาคแปซิฟิก
ื
�
ไทยมีบทบาทสาคัญในอาเซียนนับต้งแต่การผลักดัน ภูมิภาคเอเชียใต้ ภูมิภาคตะวันออกกลาง และภูมิภาคยุโรป
ั
ื
ิ
ให้เกดความเห็นชอบต่อการสร้างความร่วมมอระหว่าง เป็นต้น
ี
ี
�
ั
ประเทศในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้จนนาไปสู่ ในฐานะท่ไทยได้รบหน้าท่เป็นประธานอาเซียน
ั
�
ปฏิญญาอาเซียนหรือปฏิญญากรุงเทพใน พ.ศ.๒๕๑๐ ใน พ.ศ.๒๕๖๒ น้ ไทยไดกาหนดแนวคิดในการขบเคลอน
้
่
ื
ี
ั
�
ื
ื
ี
เพ่อก่อต้งอาเซียนเป็นต้นมา โดยมีบทบาทท่สาคัญ อาเซยนในลักษณะ “ร่วมมือ ร่วมใจ ก้าวไกล ยงยน
ี
ั
่
ิ
ึ
ั
๔ ด้านคือ ด้านการเมืองและความม่นคง ซ่งได้ริเร่ม (Advancing Partnership for Sustainability)”
ื
ื
ุ
ี
ื
ื
การประชมอาเซยนว่าด้วยความร่วมมอด้านการเมอง เพ่อมุ่งเสริมสร้างความเช่อมโยงระหว่างวิสัยทัศน์
ั
้
และความม่นคงในภูมิภาคเอเชียแปซิฟิก (ASEAN อาเซยน ๒๐๒๕ (พ.ศ.๒๕๖๘) กบเปาหมายการพฒนา
ี
ั
ั
Regional Forum ; ARF) ใน พ.ศ.๒๕๓๗ รวมทั้งได้ริเริ่ม ท่ย่งยืน (Sustainable Development
ี
ั
ี
จดตงกล่มผ้ประสานงานของอาเซยน (ASEAN Troika) Goals; SDGs) ๒๐๓๐ (พ.ศ.๒๕๗๓)
ู
้
ั
ุ
ั
ิ
ในการประชุมสุดยอดอาเซียนอย่างไม่เป็นทางการ ขององค์การสหประชาชาต โดยในส่วนของ
ี
ี
ท่กรุงมะนิลาใน พ.ศ.๒๕๔๒ อันประกอบด้วย การร่วมมือ ร่วมใจ (Partnership) ท่เป็นประเด็น
ึ
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของประเทศ ด้านเศรษฐกิจซ่งไทยต้องการผลักดันมากท่สุดคือ
ี
�
ี
ท่เป็นประธานอาเซียน รัฐมนตรีว่าการกระทรวง การทาให้กรอบความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจ
ี
การต่างประเทศของประเทศท่เป็นประธานอาเซียน ที่สมบูรณ์แบบในภูมิภาค (Regional Comprehensive
�
ั
ก่อนหน้าน้น และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ Economic Partnership; RCEP) สาเร็จลุล่วงไปด้วย
ี
ึ
�
ี
ของประเทศทจะเป็นประธานอาเซยนต่อไป ด้านเศรษฐกิจ ดี ซ่งจะทาให้การค้าเสรีของอาเซียนขยายตัวไปสู่ตลาด
่
ี
�
ี
ซ่งได้ริเร่มการจัดต้งเขตการค้าเสรีอาเซยน (ASEAN ท่ใหญ่มากจากตลาดท่มีจานวนประชากรประมาณ
ึ
ั
ี
ิ
Free Trade Area; AFTA) และได้รับการลงนาม ๖๕๐ ล้านคน ไปสู่ตลาดท่มีจานวนประชากรประมาณ
�
ี
จากประเทศสมาชิกอาเซียนใน พ.ศ.๒๕๓๕ อันเป็น ๓,๕๐๐ ล้านคน นอกจากน้ในส่วนของการก้าวไกล
ี
ี
จุดเร่มต้นแห่งการบูรณาการท่แท้จริงของอาเซียน (Advancing) ท่ใช้ประโยชน์จากวิวัฒนาการ
ิ
ี
และพัฒนาเป็นประชาคมอาเซียน (ASEAN Community) ทางเทคโนโลยีอันเกิดจากการปฏิวัติอุตสาหกรรม
ในปัจจุบัน ด้านสังคมและความร่วมมือเฉพาะด้าน คร้งท่ ๔ น่นคือเศรษฐกิจดิจิทัลท่แต่ละประเทศสมาชิก
ั
ี
ั
ี
ึ
ั
้
ั
ซ่งได้สนับสนุนให้อาเซียนกระชับความร่วมมือในการ มความพร้อมแตกต่างกนนน ไทยต้องการผลกดน
ี
ั
ั
แก้ไขปัญหาอาชญากรรมข้ามชาติ เช่น การค้ายาเสพติด ให้ประเทศสมาชิกอาเซียนประสานงานระหว่างกัน
ึ
ื
การค้ามนุษย์ การก่อการร้าย การค้าอาวุธ อาชญากรรม ช่วยเหลือซ่งกันและกัน เพ่อให้สามารถพัฒนา
ั
�
ทางเศรษฐกิจและคอมพิวเตอร์ รวมท้งให้ความสาคัญ ไปพร้อมกันจนกลายเป็นดิจิทัลอาเซียน (Digital ASEAN)
ื
กับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์เพ่อเป็นกลไกให้เกิดสันติสุข ได้ในอนาคต และได้ผลักดันให้มีความร่วมมือกันพัฒนา
ในภมภาค และลดช่องว่างระหว่างประเทศสมาชก ความม่นคงทางไซเบอร์ (Cyber Security) อีกด้วย
ิ
ิ
ั
ู
ั
อันช่วยให้การบูรณาการของอาเซียนมีความเข้มแข็ง สาหรับในส่วนของความย่งยืน (Sustainability) น้น
�
ั
ั
ิ
ื
มากย่งข้น และด้านความร่วมมือกับประเทศภายนอก ไทยได้ริเร่มจัดต้งศูนย์อาเซียนเพ่อการศึกษาและ
ิ
ึ
�
ี
อาเซียน ซ่งได้มีบทบาทท่สาคัญในการสนับสนุน การหารือด้านการพัฒนาที่ยั่งยืน (ASEAN Center for
ึ
ให้อาเซียนมีความร่วมมือในระดับพหุภาคีกับประเทศ Sustainable Development Studies and Dialogue;
ภายนอกอาเซียนเพ่อเสริมสร้างการเช่อมโยงกับภูมิภาค ACSDSD) ในมหาวิทยาลัยมหิดลซ่งเปิดให้ประเทศ
ื
ึ
ื
30 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 30 7/26/2562 BE 11:24 AM

ั
ั
ั
สมาชิกสามารถเข้าไปใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ ความม่งค่ง และความย่งยืนต่อประเทศไว้อย่างชัดเจน
ื
จากการวิเคราะห์ความสอดคล้องเช่อมโยงระหว่าง แม้จะมีการกล่าวถึงไว้ในยุทธศาสตร์ระดับรอง
ั
ื
ั
การขับเคล่อนอาเซียนกับยุทธศาสตร์และนโยบาย คือนโยบายความม่นคงแห่งชาติ และแผนความม่นคง
�
ในระดับต่างๆของไทย พบว่าแนวคิด “ร่วมมือ ร่วมใจ แห่งชาติทางทะเลก็ตาม จึงทาให้นโยบายการต่างประเทศ
ก้าวไกล ย่งยืน (Advancing Partnership for ของไทยไม่มีความสัมพันธ์และไม่มีความสอดคล้อง
ั
Sustainability)” ของไทยในการขับเคล่อนวิสัยทัศน์ กับ นโยบายความม่นคงแห่งชาติ และแผนความม่นคง
ั
ื
ั
ื
ั
ี
อาเซียน ๒๐๒๕ มีความเช่อมโยงกับเป้าหมายการพัฒนา แห่งชาติทางทะเล เท่าท่ควร รวมท้งยังไม่มีความสัมพันธ์
�
ที่ยั่งยืน ๒๐๓๐ ขององค์การสหประชาชาติดีพอสมควร และไม่มีความสอดคล้องกับการดาเนินการทูต
ี
ื
ื
ี
นอกจากน้ความเช่อมโยงการขับเคล่อนอาเซียน ของกองทัพเรือ (Naval Diplomacy) เท่าท่ควรอีก
�
กับยุทธศาสตร์ชาติ ๒๐ ปีของไทย และยุทธศาสตร์ ด้วย ทาให้การต่างประเทศของไทยโดยเฉพาะอย่างย่ง ิ
่
ี
ั
ระดับรอง ได้แก่ นโยบายความม่นคงแห่งชาต ิ บทบาททสาคญของไทยในอาเซียนรวมทงการขับเคลอน
�
ั
ั
่
ื
้
พ.ศ.๒๕๕๘ ถึง พ.ศ.๒๕๖๔ แผนพัฒนาการ อาเซียนของไทย ไม่ได้คานึงถึงการใช้กองทัพเรือในการ
�
ี
เศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ ๑๒ พ.ศ.๒๕๖๐ ด�าเนินการทูตให้เกิดประสิทธิผล และการด�าเนินการทูตของ
ถึง พ.ศ. ๒๕๖๔ นโยบายและแผนการส่งเสริมและรักษา กองทัพเรือก็ไม่มีช่องทางเข้าไปมีส่วนร่วมในแนวคิด
คุณภาพส่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๖๐ ถึง พ.ศ.๒๕๗๙ ที่เกี่ยวกับ การก้าวไกล (Advancing) การร่วมมือ ร่วมใจ
ิ
ั
และแผนความม่นคงแห่งชาติทางทะเล พ.ศ.๒๕๕๘ (Partnership) และความย่งยืน (Sustainability)
ั
ั
ี
�
ถึง พ.ศ. ๒๕๖๔ ก็มีความสอดคล้องเช่อมโยงกันด ี แต่อย่างใด ท้งท่การดาเนินการทูตของกองทัพเรือก็มีส่วน
ื
พอสมควร สนับสนุนแนวคิดดังกล่าวนี้แล้วอยู่หลายประเด็น ดังนั้น
ิ
จึงควรทบทวนและปรับปรุงยุทธศาสตร์ชาต ๒๐ ปี
ี
ในห้วงเวลาท่เหมาะสม ให้มีกรอบหรือทิศทางในการ
ิ
ดาเนินการของไทยเพ่มเติมอีก ๒ ด้านท่สาคัญย่ง
�
ี
�
ิ
คือ ด้านการต่างประเทศ และด้านการใช้ประโยชน์
จากทะเล อันจะช่วยให้นโยบายการต่างประเทศ
และนโยบายการใช้ประโยชน์จากทะเลของไทย
�
ท่อยู่นอกน่านนาไทยถูกกาหนดไว้ด้วยยุทธศาสตร์ชาต ิ
�
ี
้
ึ
๒๐ ปี อย่างชัดเจนมากข้น และยังช่วยให้ยุทธศาสตร์ชาต ิ
ี
การฝึกผสมแลกเปล่ยนข้อมูลข่าวสารทางทะเลของกองทัพเรืออาเซียน
ซึ่งอินโดนีเซียและสิงคโปร์ร่วมกันเป็นเจ้าภาพ ๒๐ ปี มีความสอดคล้องกับยุทธศาสตร์ในระดับรองลงไป
ั
ใน พ.ศ.๒๕๕๕ คือ นโยบายความม่นคงแห่งชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจ
และสังคมแห่งชาติ นโยบายและแผนการส่งเสริม
ั
อย่างไรก็ตามสิ่งที่ค้นพบก็คือการที่ยุทธศาสตร์ชาติ และรักษาคุณภาพส่งแวดล้อมแห่งชาติ รวมท้ง
ิ
ึ
๒๐ ปี ไม่ได้ก�าหนดกรอบหรือทิศทางในการด�าเนินการ แผนความม่นคงแห่งชาติทางทะเล มากข้น นอกจากน ้ ี
ั
�
ของไทยต่อประเทศอน ตลอดจนไม่ได้กาหนดกรอบ ยังช่วยให้การดาเนินการทูตของกองทัพเรือ
�
ื
่
หรือทิศทางในการดาเนินการของไทยต่อการแสวงหา มีทิศทางท่ชัดเจนมากข้นโดยจะอยู่ภายใต้กรอบของ
�
ี
ึ
และใช้ประโยชน์จากทะเลท้งท่อยู่ในน่านนาไทย ยุทธศาสตร์ชาตด้านการต่างประเทศและนโยบาย
้
ั
�
ี
ิ
ึ
�
้
และนอกน่านนาไทย เพ่อให้เกิดความมั่นคง การต่างประเทศของรัฐบาล อน่งควรมีการปรึกษา
ื
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 31
������������������������������������������(�������).indd 31 7/26/2562 BE 11:24 AM

�
หารือระหว่างกองทัพเรือกับกระทรวงการต่างประเทศ สานักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาต ิ
ิ
ื
�
เพ่อให้การดาเนินการทูตของกองทัพเรือมีความสอดคล้อง และส่งแวดล้อม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาต ิ
ิ
�
กับนโยบายการต่างประเทศของรัฐบาล และทาให้รัฐบาล และส่งแวดล้อม. พ.ศ.๒๕๖๐. นโยบายและแผนการส่งเสริม
ิ
�
ื
สามารถใช้กองทัพเรือเป็นเคร่องมือหน่งในการดาเนิน และรักษาคุณภาพส่งแวดล้อมแห่งชาติ พ.ศ.๒๕๖๐
ึ
ี
ื
ิ
นโยบายต่างประเทศให้เกดประสิทธิภาพและประสิทธิผล – ๒๕๗๙. สืบค้นเม่อวันท่ ๑๖ มิถุนายน ๒๕๖๒,
จากเว็บไซต์ http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/
ั
รวมท้งสามารถใช้กองทัพเรือในการดาเนินบทบาท PDF/2561/E/054/29.PDF
�
นาเพ่อสร้างความร่วมมือด้านความม่นคงทางทะเล สานักงานสภาความม่นคงแห่งชาติ สานักนายก
ื
ั
�
�
�
ั
ึ
ในภูมิภาคอาเซียนท่ได้เกิดข้นแล้วให้มีความเข้มแข็งข้น รัฐมนตรี. พ.ศ.๒๕๕๘. นโยบายความม่นคงแห่งชาต ิ
ี
ึ
ั
ุ
่
ื
ี
่
ต่อไป พ.ศ.๒๕๕๘ – ๒๕๖๔. สืบค้นเมอวันท ๑๖ มิถนายน ๒๕๖๒,
็
จากเวบไซต์ http://www.nsc.go.th/Download1/policy58.
บรรณานุกรรม pdf
ั
�
�
ภาษาไทย สานักงานสภาความม่นคงแห่งชาติ สานักนายก
่
�
ั
ั
ั
ี
Open Development Thailand. พ.ศ.๒๕๖๑. รฐมนตร. พ.ศ.๒๕๕๘. สรุปสาระสาคญของแผนความมนคง
่
ั
ิ
ี
ื
เป้าหมายการพัฒนาอย่างย่งยืน. สืบค้นเม่อวันท่ ๑๕ แห่งชาตทางทะเล (พ.ศ.๒๕๕๘ – ๒๕๖๔). สืบค้นเมือวนท ่ ี
ั
มิถุนายน พ.ศ.๒๕๖๒, จากเว็บไซต์ https://thailand. ๑๖ มิถุนายน ๒๕๖๒, จากเว็บไซต์ http://www.nsc.
�
opendevelopmentmekong.net/th/topics/ go.th/Download1/สานักเลขาธิการอาเซียนแห่งชาต ิ
sustainable-development-goals/ กรมอาเซียน กระทรวงการต่างประเทศ. พ.ศ.๒๕๖๒.
ี
บทบาทไทยในอาเซียน. สืบค้นเม่อวันท่ ๑๕ มิถุนายน ไทยในฐานะประธานอาเซียน. สืบค้นเมื่อวันที่ ๑๕ มิถุนายน พ.ศ.
ื
พ.ศ.๒๕๖๒, จากเว็บไซต์ https://jeinvspong.wordpress. ๒๕๖๒, จากเว็บไซต์ https://www.asean2019.go.th/th/
com/ abouts/key-concepts/
สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงปารีส กระทรวง ภาษาอังกฤษ
การต่างประเทศ. พ.ศ.๒๕๖๒. มองบทบาทไทยในฐานะ Japan’s Ministry of Agriculture, Forestry
ั
ี
่
ี
ประธานอาเซยน พ.ศ.๒๕๖๒ กบความท้าทายทรออย่ ู and Fisheries. ASEAN Food Security Information
ผ่านมุมมองของโฆษกกระทรวงการต่างประเทศ. system. Retrieved June 17, 2019, from http://
สืบค้นเมื่อวันที่ ๑๕ มิถุนายน พ.ศ.๒๕๖๒, จากเว็บไซต์ http:// www.maff.go.jp/e/tokei/kikaku/afsis_e/outline_
www.thaiembassy.fr/2019/03/14/ outputs.html
�
สานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจ Singapore’s Ministry of Defence. 2018.
�
และสังคมแห่งชาติ สานักนายกรัฐมนตรี. พ.ศ.๒๕๕๙. Joint Statement of the 12th ASEAN Navy Chiefs’
ี
แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับท่ ๑๒ Meeting on ASEAN Navies – Strengthening
พ.ศ.๒๕๖๐ – ๒๕๖๔. สืบค้นเม่อวันท่ ๑๕ มิถุนายน Cooperation, Building Resilience. Retrieved June 17,
ื
ี
พ.ศ.๒๕๖๒, จากเว็บไซต์ https://www.nesdb.go.th/ewt_ 2019, from https://www.mindef.gov.sg/web/portal/
dl_link.php?nid=6422 mindef/news-and-events/latest-releases/article-de-
�
สานักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจ tail/2018/august/04aug18_js
และสังคมแห่งชาติ สานักนายกรัฐมนตรี. พ.ศ.๒๕๕๙. จากเว็บไซต์ www.marketingoops.com
�
ิ
�
ั
ั
สรปสาระสาคญแผนพฒนาเศรษฐกจและสงคมแห่งชาต ิ จากเว็บไซต์ http://www.pyomoph.go.th/ahnc/ac.php
ุ
ั
่
ฉบบท ๑๒ พ.ศ.๒๕๖๐ – ๒๕๖๔. สบค้นเมอวนท ี ่
ั
ั
ื
่
ี
ื
๑๖ มิถุนายน ๒๕๖๒, จากเว็บไซต์ https://www.nesdb.go.th/
download/plan12/
32 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
������������������������������������������(�������).indd 32 7/26/2562 BE 11:24 AM

ั
การฝึกภาคปฏิบัติคร้งประวัติศาสตร์


ของโรงเรียนนายเรือ (ตอนที่ ๑)





นาวาเอก อนุรัตน์ ศิริวงศ์



ปฐมบท
ั
ระหว่างท่ทอดสายตามองจากห้องทางานช้น ๕ การฝึก BLUE STRIKE ครั้งที่ ๔ ที่จ้านเจียง เห็นว่าผม
�
ี
�
อาคารฝ่ายศึกษา โรงเรียนนายเรือ ไปตามส่วนโค้งของแม่นา เพ่งย้ายมาจากกรมยุทธการทหารเรือ น่าจะมีข้อมูล
้
ิ
เจ้าพระยาท่ไหลผ่านหน้า รร.นร. อากาศแจ่มใสและ และประสบการณ์เก่ยวกับการสวนสนามทางเรือและ
ี
ี
ี
มสายลมในเดอนตลาคมพดมาแผ่ว ๆ มเรอสนค้า การฝึกดังกล่าวมาบ้าง จึงได้เรียนท่านไปว่าในขณะท่เป็น
ิ
ี
ั
ุ
ื
ื
ี
ั
ึ
�
ี
ขนาดใหญ่กาลังแล่นผ่านเข้ามาบริเวณน้นพอด ซ่งมอง ผู้อานวยการกองนโยบายและยุทธศาสตร์ สานักนโยบาย
�
�
ิ
ผาด ๆ เหมือนจะว่งมาชนอาคารเรียน เสียงโทรศัพท์ และแผน กรมยุทธการทหารเรือ ผมเป็นฝ่ายเลขานุการ
ึ
ในห้องก็ดังข้น “สวัสดีครับ นาวาเอก อนุรัตน์ฯ รองหัวหน้า ของคณะกรรมการจัดงานสวนสนามทางเรือในโอกาส
ฝ่ายศึกษารับสายครับ” ปลายสายมีเสียงตอบกลับมาว่า ครบรอบ ๕๐ ปี การก่อต้งอาเซียน ท่กองทัพเรือไทย
ี
ั
ี
ื
“เชิญพบท่ห้องหน่อย มีเร่องจะหารือ” ผมจาได้ว่าเป็น เป็นเจ้าภาพ และเป็นผู้ควบคุมกากับดูแลการปฏิบัติใน
�
�
เสียงของ พลเรือตรี ชนินทร์ ผดุงเกียรติ รองผู้บัญชาการ ศูนย์อานวยการฯ ระหว่างท่มีการสวนสนามทางเรือท ี ่
�
ี
โรงเรียนนายเรือ ที่เพิ่งย้ายมารับต�าแหน่งพร้อม ๆ กับที่ อ่าวพัทยาเมื่อปีที่ผ่านมา จึงพอจะมองเห็นภาพที่จะเกิด
ั
ผมเองก็เพ่งย้ายมาเช่นกัน ตอนน้นก็ยังคิดไม่ออกว่า ขนในการสวนสนามท สปจ. จะเปนเจาภาพ สวนเรองการ
ิ
็
่
่
ื
้
้
ี
่
ึ
ื
ึ
่
่
เป็นเรองอะไร จงได้ไปพบท่านทห้องทางาน เมอไปถง ฝึกระหว่าง ทร.อาเซียน กับ ทร.จีน ก็ได้มีส่วนร่วมในการ
ื
�
ี
่
ึ
ท่านได้แจ้งให้ทราบว่าตามท่ผู้บัญชาการโรงเรียนนายเรือ จัดส่งกาลังพลไปร่วมวางแผนการฝึกและฝึก Table Top
ี
�
มอบหมายให้ท่านเป็นผ้บงคบหม่เรอฝึกนกเรยนนายเรอ Exercise ท่สิงคโปร์รวมท้งการจัดส่งเรือเข้าร่วมการฝึก
ื
ั
ู
ู
ื
ั
ี
ั
ี
ั
ออกฝึกภาคปฏิบัติในทะเลต่างประเทศในปีการศึกษาน ้ ี ครั้งแรกที่จ้านเจียงเช่นกัน ท่านจึงบอกว่า ถ้าเป็นแบบนี้
ทราบมาว่าผู้บัญชาการทหารเรือ ได้กรุณามีดาริให้บูรณาการ จะขอให้ผมทาหน้าท่เป็นเสนาธิการ หมู่เรือฝึกนักเรียน
�
�
ี
กิจกรรมต่าง ๆ นอกเหนือจากการฝึกภาคต่างประเทศ นายเรือ เพ่อให้เกิดความคล่องตัวในการวางแผนและ
ื
ตามปกติ ทั้งการไปร่วมงานสวนสนามทางเรือนานาชาติ ประสานงานกับฝ่ายอานวยการระดับ ทร. และหน่วยงาน
�
ื
่
เนองในโอกาสครบรอบ ๗๐ ปี กองทัพเรือสาธารณรัฐ ต่าง ๆ ท่เก่ยวข้องตอนแรกก็ลังเล เน่องจากภายหลังจาก
ี
ี
ื
ี
ประชาชนจน การฝึกผสมระหว่างกองทัพเรืออาเซียน ส�าเร็จการศึกษาจาก รร.นร. ในปี พ.ศ. ๒๕๓๔ ผมไม่เคย
ื
ี
่
และกองทัพเรอสาธารณรัฐประชาชนจีน ทชิงเต่าและ มีส่วนเก่ยวข้องกับการฝึกภาคปฏิบัติของ นนร. อีกเลย
ี
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 33
����������������� ������ 1.indd 33 7/23/19 8:57 AM

ี
�
่
ึ
เกรงว่าจะทางานให้ท่านได้ไม่เต็มท ซ่งท่านก็บอกว่าเร่องน้น และหลักสูตรส่งทางอากาศ ซ่งสามารถกล่าวได้อย่าง
ั
ึ
ื
ท่านไม่กังวล และการที่ผมเป็นบุคคลากรของฝ่ายศึกษา เต็มภาคภูมิว่านายทหารสัญญาบัตรท่สาเร็จการศึกษา
�
ี
รร.นร. จะได้ช่วยกันดูว่า รร.นร. ให้ความรู้ในทางทฤษฎีกับ จากสถาบันอันทรงเกียรติแห่งนี้ “น�้า ฟ้า ฝั่ง เรียนรู้ครบ”
นักเรียนนายเรือมาแล้ว สามารถน�าไปใช้ในการปฏิบัติได้ ส�าหรับการฝึกปฏิบัติในทะเลนั้น นนร. มีโอกาสท�าการฝึก
ี
�
ิ
ั
เป็นอย่างไร มีส่งใดท่จะได้นาไปปรับปรุงหรือพัฒนา ในน่านนา ท้งใน และต่างประเทศ ส่วนน้นับว่ามีความ
้
ี
�
ี
�
ึ
ึ
ึ
�
ื
ิ
�
ี
�
ิ
ี
ให้ดย่งข้นบ้าง คาพูดหน่งท่ทาให้ผมตัดสินใจท่จะรับ สาคัญย่ง ซ่งนอกจากจะได้ทาการฝึกเพ่อเสริมสร้างทักษะ
่
หนาทดงกลาวคือท่านบอกว่า “เราจะไปฝึกภาคฯ คร้ง วิชาชีพทหารเรือแล้ว ยังมีโอกาสได้เป็นตัวแทน ทร.
้
ั
ั
่
ี
ี
ี
ประวัติศาสตร์ร่วมกัน” จึงเป็นท่มาของเร่องราวท่ผมได้ และประเทศไทย ในบทบาทที่ส�าคัญในการแสดงออกซึ่ง
ื
บันทึกและน�ามาถ่ายทอดดังต่อไปนี้ ศักยภาพของกองทัพไทย รวมทั้งการเชื่อมความสัมพันธ์
โรงเรียนนายเรือ เป็นแหล่งผลิตนายทหารสัญญาบัตร ระหว่างประเทศ
ื
ี
�
�
หลักของกองทัพเรือ มีหน้าที่ให้การศึกษา ฝึก และอบรม สาหรับเส้นทางและพ้นท่การฝึกตลอดจนการกาหนด
ั
นนร. ด้านวิทยาการ วิชาชีพทหารเรือ และคุณลักษณะ เมืองท่าท่หมู่เรือฝึกจะแวะไปเยือนน้น ในแต่ละปีการศึกษา
ี
ี
ทหารให้เหมาะสมกับการท่จะเป็นรากแก้วแห่งราชนาว ี จะพิจารณาเลือกเส้นทาง และเมืองท่าให้มีความหลากหลาย
�
โดยลักษณะอันพึงประสงค์ของผู้สาเร็จการศึกษาจักต้อง ปัจจุบันเส้นทางหลัก ๆ จะเป็นบริเวณทะเลจีนใต้
ี
ี
ิ
เป็นผ้มความร้ทางวชาการ วชาชพทางทหาร มความ มหาสมุทรแปซิฟิก และมหาสมุทรอินเดีย ท้งน เพ่อให้
ี
ิ
ื
ั
ี
้
ู
ู
�
ี
�
เป็นผ้นา เทดทูน และยึดม่นในสถาบันชาต ศาสนา นนร. และกาลังพลประจาเรือท่ร่วมฝึกได้มีประสบการณ์
ิ
ั
ิ
�
ู
ึ
้
�
พระมหากษัตริย์ ในส่วนของการฝึกวิชาชีพทหารเรือ เดินเรือในน่านนาต่างประเทศ ซ่งแต่ละเส้นทางมีความ
�
�
ั
�
ิ
ี
ี
มีความจาเป็นอย่างย่งท่จะต้องทาการฝึกให้มีทักษะวิชาชีพ หลากหลายและมีลักษณะสาคัญท่แตกต่างกัน ท้งทางด้าน
ั
ี
และประสบการณ์เพียงพอท่จะออกไปปฏิบัติงานเป็น ภูมิประเทศ ประเพณีวัฒนธรรม รวมท้งกฎ ข้อบังคับ
ี
้
นายทหารสัญญาบัตรตามหน่วยต่าง ๆ ใน ทร. ได้อย่าง ท่เก่ยวข้อง นอกจากน นโยบายหน่วยเหนือก็เป็นอีกปัจจัย
ี
ี
ี
ั
�
�
ึ
มีประสิทธิภาพ ซึ่งในระหว่างการศึกษาที่ รร.นร. นอกจาก ท่สาคัญอีกประการหน่งในการกาหนดเมืองท่า ท้งน ้ ี
การศึกษาภาควิชาการในห้องเรียนแล้ว นนร. ยังมีโอกาส เน่องจากการออกฝึกภาคปฏิบัติในทะเลต่างประเทศ
ื
ได้ฝึกวิชาชีพทางทหาร ท้งการฝึกภาคปฏิบัติในทะเล ถือได้ว่าเป็นตัวแทนของ ทร. และตัวแทนของประเทศไทย
ั
ี
ั
การฝึกหลักสูตรปฏิบัติงานใต้นา การฝึกหลักสูตรหมู่รบ ในการเจริญสัมพันธไมตร รวมท้งการแสดงศักยภาพของ ทร.
�
้
เส้นทางการฝึกภาคต่างประเทศของ มฝ.นนร.
34 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
����������������� ������ 1.indd 34 7/23/19 8:57 AM

ั
ี
�
้
สาหรับในปีน มีความพิเศษกว่าคร้งท่ผ่านมา นนร. ชั้นปีที่ ๔ และนักเรียนชั้นใหม่ ระหว่าง ๑๘ มีนาคม
ี
ื
ค่อนข้างมาก เน่องจาก ทร. ได้อนุมัติให้บูรณาการการฝึก – ๑๖ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ รวม ๖๐ วัน รวมระยะทาง
ึ
ี
ั
ึ
ื
ี
ึ
๔ กิจกรรมซ่งเกิดข้นในห้วงเวลาและพ้นท่ใกล้เคียงกัน ๑๐,๑๕๕ ไมล์ ซ่งเป็นระยะทางท่ไกลมากคร้งหน่งใน
ึ
เข้าด้วยกัน ได้แก่ การฝึกภาคปฏิบัติของ นนร. ใน ประวัติศาสตร์ของการเดินทางเม่อย้อนหลังกลับไปสมัยท ่ ี
ื
ต่างประเทศ การเข้าร่วมกิจกรรมสวนสนามทางเรือ กองทัพเรือเคยเดินทางไปรับเรือหลวงพระร่วง จากประเทศ
ั
ในโอกาสครบรอบ ๗๐ ปี ของการก่อต้ง ทร.จีน อังกฤษใน พ.ศ. ๒๔๖๓ และการส่ง เรือหลวงโพธิ์สามต้น
่
การฝึกร่วมผสมทางทะเลระหว่าง ทร.อาเซียนและจีน ไปร่วมพิธีบรมราชาภิเษกสมเด็จพระราชินีอลิซาเบธท ๒
ี
ื
หรอ China – ASEAN Maritime Exercise 2019 เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๖ ที่อังกฤษ เลยทีเดียว โดยมีเส้นทาง
ี
ณ เมืองชิงเตา และการฝึกผสมทางทะเลทวิภาคีระหว่าง มะนิลา (สาธารณรัฐฟิลิปปินส์) – ซาเซโบ (ญ่ปุ่น) –
่
ทร.ไทย และจีน ภายใต้รหัส Blue Strike คร้งท ๔ วลาดิวอสตอก (สหพันธรัฐรัสเซีย) – ชิงเต่า – จ้านเจียง
ี
ั
่
ื
ี
ณ เมองจ้านเจยงและเมืองซานเหว่ย การน ผบ.ทร. (สาธารณรัฐประชาชนจีน) เรือร่วมฝึกประกอบด้วย เรือหลวง
ี
้
ั
�
ได้กรุณาส่งการให้ มฝ.นนร. สามารถพิจารณากาหนด นเรศวร และเรือหลวงบางปะกง โดยมี รอง ผบ.รร.นร.
ี
�
เส้นทางการฝึกฯให้ไปไกลท่สุดเท่าท่เวลาจะอานวยและ เป็น ผบ.มฝ.นนร. ส่วนอีกหนึ่งหมู่เรือ ท�าการฝึก นนร.
ี
สอดคล้องกับการร่วมกิจกรรมต่าง ๆ ตามที่กล่าวมา โดยให้ ช้นปีท ๑ – ๓ ภายหลังจากการร่วมพระราชพิธ ี
ั
ี
่
ี
ู
็
ิ
แวะเย่ยมเมืองท่าท่ทาง มฝ. ไม่ได้แวะไปเป็นเวลานาน บรมราชาภเษกสมเดจพระเจ้าอย่หว มหาวชราลงกรณ
ิ
ั
ี
ี
ได้แก่เมืองวลาดิวอสตอก ประเทศสหพันธรัฐรสเซย บดินทรเทพยวรางกูร ระหว่าง ๙ พฤษภาคม – ๕ มิถุนายน
ั
ึ
ซ่งมีความสัมพันธ์ทางการทูตกับไทยเป็นเวลานานกว่า พ.ศ. ๒๕๖๒ เส้นทางซูบิค (สาธารณรัฐฟิลิปปินส์) –
ร้อยยี่สิบปี โกตาคินาบาล (สหพันธรัฐมาเลเซีย) – ชางง (สาธารณรัฐ
ี
ู
ี
ื
เม่อได้รับมอบหมายภารกิจจาก ทร. มาแล้ว จึงเป็น สิงคโปร์) โดยม เรือหลวงตากสิน และเรือหลวงกระบ ่ ี
�
�
ี
ี
ี
หน้าท่ของ รร.นร. ท่จะต้องดาเนินการจัดทาแผน เป็นเรือฝึก และม เสนาธิการโรงเรียนนายเรือ เป็น
�
ั
และคาส่งการฝึกภาคต่างประเทศ ตลอดจนการเตรียม ผบ.มฝ.นนร.
ความพร้อมด้านต่าง ๆ ท้งในส่วนขององค์บุคคล ได้แก่
ั
�
ฝ่ายอานวยการและกาลังพลท่จะเข้าร่วมการฝึก และ
�
ี
ในส่วนขององค์วัตถ ได้แก่เรือฝึกและส่งอุปกรณ์ต่าง ๆ
ิ
ุ
ี
ท่จะใช้ในการฝึก ซ่งได้จัดการประชุมเตรียมการอยู่
ึ
ั
ื
ื
หลายคร้ง เพ่อให้ทุกส่วนมีความพร้อมสูงสุด เน่องจาก
ี
เป็นการฝึกท่มีระยะเวลายาวนานและระยะทางท่ไกล
ี
มากกว่าปกต รวมท้งการติดต่อประสานงานกับ ผู้ช่วยทูต
ิ
ั
่
้
ฝายทหารเรือไทย ประเทศตาง ๆ ททาง มฝ.นนร. จะตองแวะ
่
่
ี
ึ
เข้าจอดตามเส้นทางอีกด้วย ซ่งในช่วงแรกได้จัดเตรียมแผน
ส�าหรับการฝึก นนร. ทั้ง ๕ ชั้นปี ต่อมาทาง รร.นร. ได้รับ การประชุมเตรียมการ มฝ.นนร.
่
ี
�
ภารกิจในการจัดกาลังพล นนร. เข้าร่วมพระราชพิธ ี วันท ๑๐ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ เวลา ๑๓๓๐
�
ู
บรมราชาภเษกสมเดจพระเจ้าอย่หว มหาวชราลงกรณ ผบ.รร.นร. ได้นา ผบ.มฝ. เสธ.มฝ. และ ผบ.เรือ
็
ิ
ั
ิ
ู
ึ
ี
ั
บดินทรเทพยวรางกร จงได้มการปรบรูปแบบการฝึก เข้าพบ ผบ.ทร. ณ ห้องรับรอง บก.ทร.พระราชวังเดิม
ื
�
ึ
�
ื
ู
่
ื
�
ี
่
โดยการแบ่งออกเป็นสองหม่เรอ โดยหมเรอท ๑ ทาการฝึก เพ่อขอรับนโยบาย และคาแนะนา ซ่งท่าน ผบ.ทร.
ู
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 35
����������������� ������ 1.indd 35 7/23/19 8:57 AM

ได้กรุณาให้โอวาท และค�าแนะน�าแก่ ผบ.มฝ. และคณะ
เพื่อน�าไปปฏิบัติในภารกิจครั้งนี้ โดยมุ่งเน้นให้ นนร. ได้รับ
ั
ี
ี
ความรู้และประสบการณ์จากการฝึกคร้งน้ให้มากท่สุด
และมีความปลอดภัยสูงสุด ในส่วนของการร่วมกิจกรรม
ึ
ต่าง ๆ ขอให้แสดงออกซ่งเกียรติภูมิและศักด์ศรีของ
ิ
ิ
ทหารเรอไทยให้ปรากฏต่อสายตาของนานาชาตและ
ื
อวยพรให้การฝึกครั้งนี้ประสบความส�าเร็จด้วยดี
พล.ร.ต.ชนินทร์ ผดุงเกียรติ น.อ.อนุรัตน์ ศิริวงศ์
ผบ.มฝ.นนร. เสธ.มฝ.นนร.















ตั้ง มฝ.นนร. และขึ้นสู่เรือ
น.อ.ภาณุพันธ์ รักษ์แก้ว น.อ.ยุทธนาวี มุ่งธัญญา
ผบ.ร.ล.นเรศวร ผบ.ร.ล.บางปะกง
วันที่ ๑๘ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ เวลา ๐๘๐๐ รร.นร.
้
ั
็
ิ
ึ
ื
ี
้
ั
ี
่
ได้ต้ง มฝ.นนร. และรายงานขนการบังคบบญชากับ เป็นครงแรกทได้มโอกาสเหนการเดนเรอในร่องนา จงม ี
ึ
้
ั
ั
�
ิ
ศปก.ทร. โดยม พล.ร.ต.ชนินทร์ ผดุงเกียรต รอง ผบ.รร.นร. ครูฝึกมาแนะน�าและให้สังเกตวิธีการใช้หลักน�าในการน�า
ี
ท�าหน้าที่ ผบ.มฝ.นนร. เรือออกร่องนา ระหว่างเรือเดินได้มีการสาธิตการปฏิบัติการ
้
�
เรือหลวงนเรศวร ม นาวาเอกภาณุพันธ์ รักษ์แก้ว ร่วมกันของเรือและอากาศยานของ ทร. ซึ่งเป็น ฮ. แบบ
ี
เป็น ผบ.เรือ และ เรือหลวงบางปะกง มี นาวาเอกยุทธนาวี S 76 จากนั้น มฝ. ได้เข้าจอดที่ ฐท.สส. ในเวลา ๑๘๐๐
มุ่งธัญญา เป็น ผบ.เรือ หลังจากตั้งหมู่เรือฝึกแล้ว ก็ได้มี ในห้วงสัปดาห์แรกของการฝึกนอกจากจะเป็นการฝึก
้
การล�าเลียงอุปกรณ์การฝึกต่าง ๆ เช่น แผนที่ เครื่องมือ ทบทวนความพรอมของ นนร. แลว ยงมกจกรรมทสาคญ
ั
�
ั
้
ี
ิ
่
ี
ึ
ิ
ิ
เดินเรือ เอกสาร ต�ารา ชูชีพ เครื่องใช้ส�านักงาน อุปกรณ์ โดยเร่มจากการว่งข้นไปถวายสักการะพระอนุสาวรีย์
จัดเลี้ยงเครื่องกีฬา เครื่องดนตรี ตลอดจนของใช้ส่วนตัว พลเรือเอกพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอาภากร
ิ
์
่
ของ นนร. และก�าลังพลของ มฝ.นนร. ขึ้นสูเรือทั้งสองล�า เกียรติวงศ์ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักด องค์บิดาของ
ี
่
ื
วันท ๑๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ เวลา ๐๙๐๐ ทหารเรือไทย บนยอดเขากรมหลวงฯ เพอความเป็น
่
ร.ล.นเรศวร ออกเดินทางจากท่าเสือซ่อนเล็บ รร.นร. ศิริมงคลและเป็นการสร้างขวัญและก�าลังใจให้ มฝ.นนร.
ั
และ ร.ล.บางปะกง ออกเดินทางจากอู่ทหารเรือ อันเป็นธรรมเนียมการปฏิบัติทุกคร้งท มฝ.นนร. ได้มาจอด
่
ี
พระจุลจอมเกล้า จากน้นได้ประกอบกาลัง เดินทางไปยัง ที่ ฐท.สส. ต่อมาเป็นการว่ายน�้าทนและปิดท้ายด้วยการ
�
ั
ิ
ื
ฐานทัพเรือสัตหีบ ช่วงเดินเรือในร่องน�้าเจ้าพระยา นนร. ว่งทนระยะทางกว่า ๑๐ กิโลเมตร ท้งน้ก็เพ่อเป็นการ
ั
ี
�
�
ั
ช้น ๔ ฝึกการนาเรือในร่องนา ส่วนช้นใหม่ เนื่องจาก ทดสอบความอดทนและเป็นการเตรียมสภาพร่างกาย
้
ั
36 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
����������������� ������ 1.indd 36 7/23/19 8:57 AM

ั
ู่
เดินทางกลับส ฐท.สส. เพ่อรับการส่งกาลังบารุงคร้งสุดท้าย
ื
�
�
ก่อนออกเดินทางสู่น่านน�้าต่างประเทศ
วันท ๒๔ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ เวลา ๑๗๐๐
ี
่
พลเรือโทสุชา เค่ยมทองคา ผบ.รร.นร. ได้เดินทางมา
�
ี

วิ่งทน









ผบ.รร.นร. มาส่งหมู่เรือฝึก






ถวายสักการะ
ี
และจิตใจ ให้พร้อมท่จะเผชิญกับอุปสรรคต่าง ๆ ในระหว่าง
การฝึกในทะเล
วันต่อมาเป็นการออกเดินทางไปฝึกยิงอาวุธในทะเล

ุ
ื
โดยใช้สนามยิงปืนบริเวณหนฉลาม เม่อฝึกยิงอาวธ
ิ
เรียบร้อยแล้ว เพ่อให้ นนร. ได้มีความรู้ความเข้าใจใน ญาติมาส่งหมู่เรือฝึก
ื
คุณลักษณะและอาการของเรือให้ถ่องแท้ อันจะเป็น เป็นประธานในพิธีส่ง มฝ.นนร. โดยได้กล่าวให้โอวาทและ
�
ประโยชน์ต่อการนาไปใช้ในการนาเรือตลอดห้วงระยะ มอบของบารุงขวัญให้ ผบ.มฝ.นนร. ผบ.เรือ ท้งสองลาและ
ั
�
�
�
ั
�
�
ั
เวลาการฝึกฯ จึงได้ท�าการฝึกหาวงหัน โมเมนตัม อัตรา ตัวแทน นนร. ท้งสองช้น จากนั้นเรือฝึกจานวน ๒ ลา ได้แก่
ิ
ั
�
ั
�
ผิดของเข็มทิศ จากน้นได้ฝึกการนาเรือเข้าท้งสมอท้ง ร.ล.นเรศวร และ ร.ล.บางปะกง ทาการปลดเชือกออกจาก
ี
ิ
แบบปกติและท้งสมอทางยุทธวิธ เม่อเสร็จส้นการฝึกได้ ท่าเรือแหลมเทียน ฐท.สส. โดยมีวงดุริยางค์บรรเลงเพลง
ิ
ื
บรเวณท้ายเรือ ร.ล.นเรศวร ท่ามกลางการโบกมอ
ิ
ื
ิ
อาลาของ ผบ.รร.นร. และคณะ และบรรดาญาต ๆ
�
�
ื
ี
ู
ของ นนร. และประจาเรือท่เดินทางมาร่วมส่งหม่เรอ
�
ไปปฏิบัติภารกิจคร้งน้เป็นจานวนมาก การเดินทาง
ั
ี
ั
ึ
ิ
อันยาวไกลได้เร่มต้นข้นแล้ว โดยเฉพาะ นนร. ช้นใหม่
ที่ไม่เคยออกเรือฝึกภาคฯ ต่างประเทศมาก่อน ต่างรู้สึก
ื
ต่นเต้นต่อการท่จะได้ออกไปผจญภัยเป็นเวลานานนับเดือน
ี
�
ี
ั
ฝึกยิงอาวุธในทะเล และจะได้มีโอกาสคร้งสาคัญในชีวิตท่จะเข้าร่วมกิจกรรม
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 37
����������������� ������ 1.indd 37 7/23/19 8:57 AM

�
ี
ั
ต่าง ๆ นอกเหนือจากการฝึก ดังคาท่ว่า” Navy it’s ให้ช้นใหม่ทุกนายได้มีโอกาสหมุนเวียนไปฝึกหน้าท ่ ี
ื
not just a job, it’s an adventure!” พรรคกลินอีกด้วย โดยต้องเรียนรู้เก่ยวกับเคร่องจักรใหญ่
ี
�
ั
ิ
ิ
ิ
ื
การปฏบตในระหว่างเรอเดน ได้ทาการฝึกหน้าท่ ี เคร่องไฟฟ้า การป้องกันความเสียหาย การฝึกดับไฟและ
ื
ต่าง ๆ ของ นนร. โดย นนร.ชั้น ๔ จะท�าหน้าที่นายทหาร การอุดปะค�้าจุน เป็นต้น
ต�าแหน่งต่าง ๆ ทั้งพรรคนาวินและพรรคกลิน เพื่อศึกษา
ี
�
ั
เรียนรู้การทาหน้าท่เหล่าน้น และการฝึกเป็นนายยาม
้
ิ
ิ
ั
เรือเดนทงพรรคนาวินและนายยามพรรคกลน ทจะต้อง
ี
่
ี
�
มความรู้และสามารถนาเรือในสภาวะต่าง ๆ ได้อย่าง
่
ี
ี
ปลอดภัย มการฝึกสถานต่าง ๆ อย่างต่อเนอง ได้แก่
ื
ื
ี
สถานีเก็บคนตกนา เป็นการฝึกเพ่อช่วยชีวิตคนท่ตก หาที่เรือชายฝั่ง รับส่งสิ่งของในทะเล
�
้
ื
ิ
�
ลงไปในทะเล สถานีรับส่งส่งของในทะเล เพ่อส่งกาลังบารุง
�
ิ
และส่งของให้แก่กัน สถานีพ่วงจูงเรือกรณีมีเรือขัดข้อง
สถานีตรวจค้นด้วยเรือเล็ก กรณีต้องตรวจค้นเรือ
ต้องสงสัย ฝึกการศูนย์ยุทธการและการแปรขบวน
การฝึกหาท่เรือโดยใช้การวัดมุมสูงดวงดาวและดวงอาทิตย์
ี
ี
ี
หรือท่เรียกว่าการหาท่เรือดาราศาสตร์ ฝึกการส่อสาร
ื
ี
และการประมวลรหัสทางยุทธวิธ และการฝึกสถานีรบ เดินเรือดาราศาสตร์ หาที่เรือชายฝั่ง
ั
อันเป็นการเตรียมความพร้อมรบข้นสูงสุดของเรือ ระหว่างเรือเดินนอกจากจะมีการฝึกหัดศึกษา
ี
ส่วนของพรรคกลิน ฝึกการป้องกันความเสียหาย ในหัวข้อวิชาต่างๆท่กล่าวมาแล้ว ทาง ผบ.มฝ.นนร.
้
ื
่
้
ิ
ั
ั
ึ
ี
ุ
่
�
ั
้
การกลทวไป เครองกาเนดไฟฟาและไฟฟาในเรอ ระบบ ได้กาหนดให้ นนร.ชน ๔ ซงหมนเวยนกนปฏบติหน้าท ี ่
�
ั
ื
่
ิ
เครื่องจักรขับเคลื่อน ระบบไฟฟ้าอาวุธและอิเล็กทรอนิกส์ นายทหารนักเรียนต�าแหน่งต่าง ๆ ได้แก่ ต้นเรือนักเรียน
ในเรือส่วน นนร. ช้นใหม่ เน่องจากเพ่งถูกส่งตัวมาจาก นายทหารยุทธการนักเรียน ต้นหนนักเรียน นายทหาร
ิ
ื
ั
�
โรงเรียนเตรียมทหาร ยังไม่มีความรู้พ้นฐานด้านวิชาชีพ พลาธิการนักเรียน ต้นกลนักเรียน มาทาการบรรยายสรุป
ื
ทหารเรือมาก่อน จึงต้องมีการฝึกทักษะเพ่อให้มีความรู้ ให้กับคณะนายทหารท้งส่วนของ มฝ.นนร. และนายทหาร
ื
ั
ื
ี
พ้นฐานในวิชาชีพทหารเรือตลอดจนขนบธรรมเนียม ประจาเรือได้รับทราบถึงการปฏิบัติในรอบวันท่ผ่านมา
�
ื
ื
�
ประเพณีทหารเรือเบ้องต้น เรียนรู้วิชาการเรือและเดินเรือ และการปฏิบัติท่จะดาเนินการต่อไป เพ่อฝึกให้มีทักษะ
ี
�
ื
ี
�
ข้นพ้นฐาน เพ่อให้สามารถปฏิบัติหน้าท่ในระหว่างการฝึกได้ ในการบรรยายสรุปทางทหารในเวลาท่กาหนด การจัดทา
ี
ั
ื
ี
ี
การฝึกท่สาคัญของช้นใหม่ ได้แก่ การหาท่เรือด้วยวิธ ี ข้อมูลท่ใช้ในการบรรยาย การวิเคราะห์ปัจจัยต่าง ๆ
ี
ั
�
ี
ต่าง ๆ โดยเฉพาะการเดินเรือชายฝั่ง ที่จะต้องท�าการฝึก ท่กระทบต่อการปฏิบัติในการเดินทาง เช่นสภาพทาง
ั
หาที่เรือชายฝั่งทุกครั้งที่มองเห็นฝั่ง การใช้เรดาร์ การใช้ อุตุนิยมวิทยา การแก้ปัญหากรณีฉุกเฉินต่าง ๆ ท้งท ี ่
ึ
ี
ื
กระดานหนเบ้องต้น การฝึกการสัญญานต่าง ๆ เช่น เกิดข้นจริงและท่คาดว่าจะเกิด ตัวอย่างเช่นกรณีมีคนป่วย
ั
การตีธงสองมือท้งไทยและสากล โคมไฟไทยและสากล ฉุกเฉินท่จะต้องส่งกลับสายแพทย์ไปยังโรงพยาบาลท ่ ี
ี
�
้
�
ี
เรียนรู้วิชาการอาวุธเพ่อทาหน้าท่พลประจาปืนได้ ใกล้ท่สุดขณะเรืออยู่นอกน่านนาไทยจะดาเนินการ
ื
�
ี
�
ั
นอกจากน้นเพ่อให้ทุกนายได้รับประสบการณ์และ อย่างไรมีช่องทางการติดต่อส่อสารทางใดบ้าง และก่อนท ่ ี
ื
ื
ท�าหน้าที่ต่าง ๆ อย่างครบถ้วน ทาง มฝ.นนร. ยังก�าหนด หมู่เรือฝึกฯ จะเข้าจอดตามเมืองท่าต่าง ๆ จะก�าหนดให้
38 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
����������������� ������ 1.indd 38 7/23/19 8:57 AM

ั
ี
ี
นนร. ช้น ๔ มาบรรยายข้อมูลเก่ยวกับเมืองท่าท่จะเข้าจอด ผชท.ทหารไทย/มะนิลา น.อ.พันณรงค์ ยุทธวงษ์ ผชท.
ในหัวข้อที่ส�าคัญต่าง ๆ ซึ่งในช่วงแรก ๆ นนร. ยังท�าได้ ทร./มะนิลา มาคอยให้การต้อนรับ โดยมีวงดุริยางค์ของ
�
�
ไม่ดีเท่าท่ควร หลังจากได้รับคาแนะนาจากผู้บังคับบัญชา ทร.ฟป. มาบรรเลงรับ - ส่งกับวงดุริยางค์ของ มฝ.นนร.
ี
ิ
�
ื
�
และนายทหารท่านอ่น ๆ และได้นาไปปรับแก้ไข สาหรับพิธีการบนท่าเรือ เร่มด้วยการคล้องมาลัยให้
ครั้งต่อ ๆ มาจึงค่อย ๆ ดีขึ้นตามล�าดับ ผบ.มฝ. ผบ.เรือท้งสองลา และการกล่าวต้อนรับ
ั
�
อย่างเป็นทางการของผู้แทน ทร.ฟป.( Commodore
ALBERTO CARLOS, Commander, Naval Combat
Engineering Brigade)






ฝึกการบรรยายสรุปประจำาวัน





การต้อนรับที่มะนิลา
จากน้นเป็นการให้สัมภาษณ์ส่อมวลชนของ
ื
ั
ผบ.มฝ.นนร. เมอเสร็จสนพธต้อนรบทท่าเรือ ผบ.มฝ.ฯ
ิ
ื
้
่
ิ
ั
ี
่
ี
และคณะที่ประกอบด้วย เสธ.มฝ.นนร. ผบ.เรือ ตัวแทน
ั
ั
ึ
นนร. ท้งสองช้นปีได้เดินทางไปยัง บก.ทร.ฟป. ซ่งอยู่
บรรยายเมืองท่า
ี
�
ึ
ไม่ไกลนักเพ่อเย่ยมคานับ ผบ.ทร.ฟป. ซ่ง ผบ.ทร.ฟป.
ื
ื
ึ
ในระหวางเสนทางการฝก หมเรอฝกจะแวะจอดเรอ ติดราชการต่างประเทศ จึงมอบหมายให้ Maj.Gen.
ู
้
ึ
่
ื
่
เพื่อรับการส่งก�าลังบ�ารุงตามเมืองท่าต่าง ๆ ซึ่งนอกจาก Nathaniel Y. Casem, Naval Inspector General
�
ี
จะเป็นการกระชับความสัมพันธ์กับประเทศท่เข้าเย่ยมแล้ว เป็นผู้แทนให้การต้อนรับ เม่อกลับจากการเย่ยมคานับ
ี
ื
ี
ี
ยังเป็นโอกาสอันดีท่นักเรียนนายเรือและกาลังพลใน ผบ.มฝ. ได้ไปวางพวงมาลา ณ อนุสาวรีย์ Jose Rizal
�
หมู่เรือฝึกฯจะได้ไปทัศนะศึกษาตามเมืองท่าเหล่าน้น
ั
ซ่งเป็นการเปิดโลกทัศน์ให้กว้างขวางข้น โดยการฝึกคร้งน ้ ี
ึ
ั
ึ
เมืองท่าแรกท มฝ.นนร. ได้แวะจอดก็คือเมืองมะนิลา
ี
่
ประเทศฟิลิปปินส์ โดยใช้เวลาเรือเดิน ๕ วัน ในเช้า
่
ี
ของวันท ๒๙ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒ บริเวณปากทาง
เข้าร่องน�้าอ่าวมะนิลา เรือรบของ กองทัพเรือฟิลิปปินส์
ชื่อ Ramon Alcaraz (FF16) ได้มารอที่จุดนัดพบและ
้
�
แล่นนาเรือใน มฝ.นนร. เข้าสู่ร่องนาเพ่อรับนาร่องและ
�
ื
�
ี
ึ
เข้าเทียบท่าเรือพานิชย์ ซ่งท่น่นได้ม ผู้แทน ทร.ฟป. เยี่ยมคำานับผู้แทน ผบ.ทร.ฟิลิปปินส์
ี
ั
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 39
����������������� ������ 1.indd 39 7/23/19 8:57 AM

ึ
ี
�
ซ่งเป็นวีรบุรุษของชาวฟิลิปปินส์ท่มีส่วนสาคัญในการ สร้างความสนุกสนาน และ เสริมสร้างความสามัคคีได้
ึ
ี
ได้มาซ่งเอกราชจากสเปน โดยม Commodore REY เป็นอย่างด โดยทาง ทร.ฟิลิปปินส์ ได้จัดให้มีการ
ี
ี
DELA CRUZ, Commander, Littoral Combat Force. รับประทานอาหารร่วมกัน ในลักษณะท่วางอาหารบน
เป็นผู้ให้การรับรอง ใบตอง เป็นแนวยาว และรับประทานร่วมกันทั้งสองฝ่าย
�
ี
สาหรับในช่วงเย็น ผบ.มฝ. และคณะได้ไปเย่ยม
คานับท่านเอกอัครราชทูต ณ กรุงมะนิลา ท่ทาเนียบ
�
ี
�
ี
เอกอัครราชทูต มีการแลกเปล่ยนความเห็นระหว่างกัน
�
่
และได้ร่วมรับประทานอาหารคากับท่าน ออท. และ
จนท. ระดับสูงของสถานทูต
เย็นวันท ๓๐ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒ มฝ.ฯ
ี
่
ได้เป็นเจ้าภาพงานเล้ยงรับรองบน ร.ล.นเรศวร โดยม ี
ี
แขกรับเชิญได้แก่ นายวศิน เรืองประทีปแสง
เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงมะนิลา ผู้แทน ผบ.ทร.ฟป.
วางพวงมาลาอนุสาวรีย์ Jose Rizal ผชท.ไทย/มะนิลา ผชท./มะนิลา และ ผชท.ทหาร
�
ี
ระหว่างการจอดที่มะนิลา ทร. และ ทร.ฟป. ได้จัด ประเทศต่าง ๆ เจ้าหน้าท่ประจาสถานเอกอัครราชทูต
ื
ให้มีการแข่งกีฬาเพ่อเช่อมความสัมพันธ์ โดยมีประเภท
ื
กีฬา ได้แก่ บาสเกตบอล ฟุตบอล วอลเลย์บอล และ
ชักกะเย่อ ซ่งการแข่งขันเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
ึ


งานเลี้ยงรับรองที่มะนิลา การแสดงดนตรีไทยในงานเลี้ยงรับรอง

ณ กรุงมะนิลา ตลอดจนผู้แทนบริษัทข้ามชาติชาวไทย
ิ
ี
่
�
ี
ี
ทมาประจาทฟิลปปินส์ งานเลยงเป็นไปด้วยบรรยากาศ
่
้
แห่งมตรภาพและ มฝ. ได้แสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรม
ิ
ั
ั
กีฬาเชื่อมสัมพันธ์กับ ทร.ฟิลิปปินส์ ท้งด้านอาหารไทยและการละเล่น รวมท้งศิลปะการต่อสู้
ึ
ึ
ป้องกันตัวซ่งก็คือการแสดงมวยไทย ซ่งสร้างความประทับใจ
ี
ให้แขกท่มางานเป็นอย่างมาก โดยท่ผมสังเกตเห็นใน
ี
ตอนท่วงดนตรีสามสมอบรรเลงเพลงไทยเดิมร่วมสมัย
ี
(เพลงลาวดวงเดือน) นั้น แขกที่เป็นคนไทยหลาย ๆ คน
มีนาตาคลอเบ้า ซ่งสะท้อนให้เห็นว่าคนไทยไม่ว่าจะอยู่
ึ
�
้
ต่างแดนนานแค่ไหนก็ไม่เคยลืมความเป็นไทยไปได้เลย
ในช่วงท่แขกต่างชาติลงจากเรือไปแล้ว ทาง มฝ. และ
ี
ี
ชาวไทยก็ได้ร่วมกันร้องเพลงต่อเป็นท่สนุกสนาน โดย
รับประทานอาหารแบบพื้นเมือง เลิกงานเมื่อท่านเอกอัครราชทูตฯ เดินทางกลับจากเรือ
40 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒


����������������� ������ 1.indd 40 7/23/19 8:57 AM

ี
่
ในตอนเย็นวันท ๓๑ มีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๒
่
�
ี
ทาง ทร.ฟป. ได้เป็นเจ้าภาพเล้ยงอาหารคาแก่ ผบ.มฝ.
นนร. รวมทั้งก�าลังพลและ นนร. โดย RADM. DANILO
RODELAS, Commander, Philippine Fleet เป็น
ผู้ให้การรับรอง ซ่งทาง ทร.ฟป. ได้จัดให้มีดนตรีและ
ึ
ื
�
การแสดงพ้นเมืองจานวนหลายชุด ในการนี้ทาง นนร. อุโมงค์ MALINTA พิพิธภัณฑ์สงคราม
ก็ได้ร่วมเต้นราและร้องเพลงร่วมกับ ทร.ฟป. อย่าง
�
ี
ี
ุ
ี
�
�
สนกสนาน ท่เป็นท่จดจาก็คือการท่ทาง ทร.ฟป. ได้นา



เกาะคอริจิดอร์มองจากทางอากาศ ประภาคารบนเกาะ
ทร.ฟิลิปปินส์ เป็นเจ้าภาพงานเลี้ยงรับรอง นนร. ทดลองรับประทานไข่บาลุท
ี
ี
ั
ี
อาหารพิเศษท่เรียกว่าบารุท (Balut) หรือท่บ้านเรา ฐานท่ม่นแห่งสุดท้ายของทหารฟิลิปปินส์และอเมริกา
ิ
ี
เรียกว่าไข่ข้าวน่นเองมาให้ล้มลอง โดยภายในไข่จะม ี ก่อนท่ญ่ปุ่นจะเข้าครอบครองในช่วงปลายสงครามโลก
ั
ี
ตวอ่อนลกเป็ดหรือลกไก่ท้งตวก่อนนาไปต้มให้สก ซงม ี คร้งท ๒ ท่น่ใช้เป็นท่เก็บอาวุธและสเบียง ใช้เป็นสานักงาน
�
ู
ี
่
�
ี
ั
ั
ั
ุ
ี
ู
ึ
ี
ั
่
ี
ี
ั
ุ
่
ี
ื
่
ึ
เทคนิคการรับประทานก็คือ แกะเปลือกไข่ด้านบนออก ในการตดต่อสอสาร และยงมโรงพยาบาลทมความจถง
ิ
ั
ี
ิ
ั
ี
มาเล็กน้อย เหยาะเกลือ ก่อนจะท�าการดูดน�้าซุปภายในไข่ ๑,๐๐๐ เตยงด้วย ทงยงใช้เป็นท่หลบภยจากระเบด
้
ั
�
ั
ึ
ั
ี
จนหมดจากน้นจะนาเน้อไข่ท่มีร่างลูกเป็ดหรือลูกไก่ท้งตัว ในยามท่ข้าศกโจมตีทางอากาศ และทสาคญคือเป็น
่
ี
ื
ี
ั
�
ี
ื
ี
ิ
�
้
อยู่ภายในมาจ้มกับเกลือหรือนาส้มปรุงตามใจชอบเพ่อ สถานท่ท่นายพลแมคอาเธอร์ต้องหลบหนีด้วยเรือตอร์ปิโด
ื
ี
รับประทาน ถือเป็นเมนูยอดฮิตในประเทศฟิลิปปินส์ ไปท่เกาะมินดาเนาเพ่อเดินทางไปยังออสเตรเลียเม่อ
ื
ี
่
เลยทีเดียว ส่วนเย็นวันท ๑ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒ วันที่ ๑๑ มีนาคม ค.ศ. ๑๙๔๒ โดยเมื่อถึงออสเตรเลีย
ี
ผชท./มะนิลา ได้กรุณาเป็นเจ้าภาพเล้ยงอาหารคา จึงได้เกิดวาทกรรมที่เป็นอมตะคือ “I Shall return”
่
�
แก่ ผบ.มฝ. และก�าลังพลประจ�าเรือที่บ้านพักรับรอง
้
ในการเยือนเมืองท่ามะนิลาคร้งน ทร.ฟิลิปปินส์
ั
ี
ได้จัดให้มีการทัศนะศึกษาเกาะคอริจิดอร์ (Corregidor
ั
Island) ซ่งเป็นท่ต้งของอนุสรณ์สงครามในมหาสมุทร
ี
ึ
ึ
ื
แปซิฟิก สร้างข้นโดยรัฐบาลสหรัฐอเมริกาเพ่อเป็นเกียรต ิ
ี
แก่ทหารฟิลิปปินส์และอเมริกันท่ร่วมรบในสงครามโลก
ครั้งที่ ๒ มีพิพิธภัณฑ์ที่รวบรวมสิ่งของต่าง ๆ ของกองทัพ
�
ท่เคยใช้งานจริง รวมถึงภาพถ่ายเหตุการณ์สาคัญ และ
ี
�
�
บุคคลสาคัญในอดีตให้ได้ชม ส่วนสาคัญบนเกาะแห่งน้คือ
ี
อุโมงค์มาลินตา (Malinta) เป็นอุโมงค์ขนาดใหญ่สร้างข้น อนุสาวรีย์ พลเอกดั๊กลาส แม็คอาร์เธอร์ บริเวณท่าเรือที่ลงเรือไปออสเตรเลีย
ึ
ในปี ค.ศ. ๑๙๒๒ และสร้างเสร็จส้นในปี ค.ศ. ๑๙๓๒ เป็น
ิ
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒ 41
����������������� ������ 1.indd 41 7/23/19 8:57 AM

ื
ิ
ี
่
ี
ื
เช้าวันท ๓ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒ มฝ. ออกเดินทาง เม่อเดินทางเข้าใกล้ประเทศญ่ปุ่นคล่นลมเร่มเบาลง
จากเมืองท่ามะนิลาเพ่อไปยังเมืองท่าต่อไปโดยมีการฝึก การปฏิบัติงานท�าได้เกือบเป็นปกติ ระหว่างเดินทางผ่าน
ื
ร่วมกับเรือของ ทร.ฟิลิปปินส์ Ramon Alcaraz (FF16) เกาะไต้หวันได้มีเรือรบของ ทร.ไต้หวัน นาเรือมารักษา
�
ซึ่งเป็นล�าเดียวกับที่มารับตอนเข้าอ่าวมะนิลา ได้ท�าการ ระยะห่างประมาณ ๗ ไมล์ และแจ้งเตือนไม่ให้ มฝ.
�
ื
ื
ิ
ฝึกแปรกระบวน การส่งสัญญาณทางทัศนะ เม่อส้นสุด นาเรือเข้าไปในเขตต่อเน่องของไต้หวันและมีการแล่น
การฝึกเรือรบของ ทร.ฟิลิปปินส์ ก็ได้แยกออกไป ติดตามอยู่ตลอดเวลาจนพ้นเกาะไต้หวัน
ี
การเดินทางช่วงท ๒ น ทะเลมีสภาพคล่นลมแรง เช้าวันที่ ๖ เมษายน พ.ศ. ๒๕๖๒ มฝ. เดินทางถึง
ื
่
้
ี
ี
จุดนัดพบกับเรือนาร่องญ่ปุ่นท่จะนาเข้าสู่ฐานทัพเรือ
ี
�
�
�
ซาเซโบ หลังจากนาร่องข้นเรือแล้ว ก็ได้เดินทางเข้าไปยัง
ึ
�
ท่าเทียบเรือ ซ่งบริเวณท่าเรือ มีเรือรบจอดอยู่จานวนมาก
ึ
ั
ท้งในส่วนของเรือสหรัฐฯ และเรือของกองกาลังป้องกัน
�
นนร.ชั้นใหม่ฝึกตีธงสองมือกับเรือ ทร.ฟิลิปปินส์
ผบ.มฝ.นนร.ให้การต้อนรับ ผบ.ฐานทัพเรือซาเซโบ
ี
่
ตนเองทางทะเลญป่น ส่วนใหญ่เป็นเรอร่นใหม่ทม ี
ุ
ี
ุ
่
ื
ื
ความพร้อมรบสูง เม่อเรือเข้าเทียบเรียบร้อยผู้บังคับการ
ี
ฐานทัพเรือซาเซโบ ท่เป็น ทร.สหรัฐฯ พร้อมด้วย
น.อ.ไพทูรย์ ชีชะนะ ผชท.ทร./โตเกียว มารอรับที่ท่าเรือ
ึ
�
ี
ได้ข้นมาบนเรือ และเย่ยมคานับ ผบ.มฝ.ฯ บริเวณ
โบกหมวกอำาลาหลังเสร็จสิ้นการฝึก PASSEX กับ ทร.ฟิลิปปินส์
ั
ห้องโถงนายทหาร ร.ล.นเรศวร จากน้นได้เตรียมการ
่
ั
ี
ั
ี
ั
�
ทาให้นัก นนร. โดยเฉพาะช้นใหม่ ท่ยังไม่คุ้นเคยกับ ซกซ้อมการรบการตรวจเยยมของ ผบ.รร.นร. และคณะฯ
ื
�
สภาพดังกล่าวเกิดอาการเมาคล่นเป็นจานวนมากแต่ก็ต้อง
้
ี
ิ
ึ
ิ
�
ปฏบัติหน้าท่ต่อไป ซ่งส่งนจะทาให้เขาเหล่าน้นเร่มซึมซับ
ั
ิ
ี
กับคาว่าชาวเรือมากข้นทุกขณะ ในระหว่างเรือเดินก็ได้
�
ึ
ี
�
ั
�
ทาการฝึกโดยมุ่งเน้นไปท่การนาเรือของนักเรียนช้น ๔
�
ู
่
็
ั
ี
่
ส่วนช้นใหมกทาหน้าท่เป็นลกยามในสถานีตาง ๆ ระหว่าง
้
�
การเดินทางขาน ทาง มฝ.ฯ ได้เน้นการทาหน้าท ของ
ี
่
ี
นักเรียนชั้น ๔ ในเรื่องการศูนย์ยุทธการ การแปรขบวน
้
การเขายามรบ การตราทางเป้าเพอเตรียมการทจะไปฝึก
่
ื
่
ี
ทางยุทธวิธีที่จะเกิดขึ้นต่อไป ผบ.รร. ตรวจเยี่ยม มฝ.นนร.
42 นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๗ ประจำ�เดือน กรกฎ�คม ๒๕๖๒
����������������� ������ 1.indd 42 7/23/19 8:57 AM