หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

CLICK@HEART BY 9 STORIES

โดย นารีนา

มี เ รื่ อ ง ร า ว อี ก ม า ก ม า ย ถู ก พั บ มุ ม ซ่ อ น อ ยู่
ผ้าไทยมีดีมากกว่าแค่สวย ยิ่งตามหายิ่งหลงรัก

น า รี น า

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ห ล ง รั ก
เสน่ห์ผ้าไทย

น า รี น า

เ รื่ อ ง ย่ อ

9 เรื่องราวชวนหลงรักเสน่ห์ผ้าไทย ที่ร้อยเรียงจาก
การเดินทางศึกษาบ้าง การพูดคุยกับคุณย่าคุณยาย
พี่ป้าน้าอาผู้ทอบ้าง การสัมภาษณ์ครูผ้าบ้าง การแลก
เปลี่ยนความรู้ระหว่างผู้รักผ้าไทยด้วยกันบ้าง รวมถึง
การเข้าศึกษาหลักสูตรฑูตศิลปวัฒนธรรม การสื่อสาร
บอกเล่าภูมิปัญญาผ้าที่สวมใส่คือ "ความภาคภูมิใจ ใน
เอกลักษณ์ไทย"

การเรียงร้อยเรื่องราวลักษณะเรื่องเล่าของผู้ซึ่ง
รักการเดินทางในฐานะผู้ใช้ผ้าไทยยุค2000 หนังสือ
เล่มนี้ "หลงเสน่ห์ผ้าไทย" นำเสนอแนวรีวิวสถานที่
บรรยายคุณลักษณะด้วยถ้อยภาษาอ่านง่าย ไม่มีเคล้า
โคลงแบบหนังสือผ้าไทยมรดกโลกเลยแม้แต่น้อย
ประกอบกับภาพแฟชั่นผ้าไทยท้ายเล่มในธีมแตกต่าง
สไตล์แต่สวยแบบลงตัว เปิดไอเดียสาวยุคใหม่นุ่งผ้า
ไทย อินเทรนด์ในชีวิตจริง

ผู้เขียน
นารีนา

คำ นิ ย ม

พี่ต๋อม -คุณเทิดศักดิ์ อินแสง เจ้าของพิพิธภัณฑ์ผ้า
โบราณฝ้ายเงิน จ.น่าน และผู้รับรางวัลปราชญ์
ลวดลายผ้า เมืองน่าน กรมหม่อนไหม ปี 2563

มิตรภาพผ่านผืนผ้าจากกลุ่มคนที่ชอบผ้าทอเหมือนกัน จึงเป็น
การรวมพลังที่มีคุณค่าหาอะไรมาเปรียบไม่ได้เลย

การส่งเสริมให้ชาวบ้านช่างทอหลายชีวิตมีงานทำ มีรายได้เพื่อ
ยังชีพ เป็นการสืบสานให้รู้ถึงรุ่นลูกรุ่นหลานว่า ผ้าทอจากฝีมือช่าง
ไทยสวยงามไม่แพ้ชาติใดในโลก

ขอขอบคุณ และชื่นชมนักเขียนที่ช่วย

กระตุ้นให้เด็กรุ่นใหม่ รวมถึงคนต่าง

ชาติต่างภาษาได้ชื่นชมความสวยงาม

สนุกสนานกับ

การแต่งกาย

ชื่นชมนักเขียน เธอได้เชิญชวนหญิง ด้วยผ้าไทย
ไทยทุกคนหันมาสนใจ นุ่งซิ่นแทนการ อย่างมั่นใจ

นุ่งสั้น นอกจากจะเป็นการรักษา

ขนบธรรมเนียมไทยที่มีมาตั้งแต่ยุค

โบราณแล้ว ยังเป็น การส่งเสริมผู้มี

อาชีพทำผ้าไทยให้มีรายได้ เป็นการ

อนุรักษ์ศิลปะหัตถกรรมผ้าไทยให้คงอยู่

สืบทอดต่อไป

คุณสุชาตา เดชอินทรศร

เจ้าของห้องเสื้อผ้าแฟชั่น

คุณสุชิรา ฟองแพร่ จ.ภูเก็ต

เจ้าของร้านผ้าไทยทอมือโบราณ จ.ลำปาง

ความภูมิใจในการทอผ้า เพื่อสานต่อ
ภูมิปัญญาของบรรพบุรุษ เพื่อนำไป
ต่อยอด และ พัฒนาให้ผ้าทอของไทย
ได้ก้าวไปข้างหน้าอย่างสง่างาม ผ้า
ทอของไทยมีเสน่ห์เสมอ
ผ้าทอไทยปัจจุบันได้รับการส่งเสริม
เป็นอย่างมาก ต้องขอขอบคุณนัก
เขียนด้วยความชื่นชมที่สละเวลาอันมี
ค่าเพื่อพี่น้องช่างทอผ้าทั่วประเทศ

คุณอริญชญา วงศ์ใหญ่
เจ้าของร้านนาคาผ้าทอไทลื้อ2545 จ.เชียงราย

พลังของคนมีใจรักการแต่งกายอนุรักษ์วัฒนธรรมไทย สืบสาน
ภูมิปัญญาไทย ด้วยการแต่งกายด้วยผ้าไทย นุ่งผ้าซิ่น เพื่อถิ่นไทย
พัฒนา ถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของสังคมไทยร่วมรณรงค์อนุรักษ์ผ้าไทย
ซึ่งเป็นมรดกบรรพบุรุษ

ร
ี

จ า ก ผู้ เ ขี ย น

หนึ่งเสียงที่รักและชอบผ้าไทยคงไม่พอที่จะทำให้ผ้าทอจากฝีมือคน
ไทยคงอยู่คู่สตรีไทยได้ ?

ท่ามกลางกระแสสังคมที่คนส่วนมากนิยมแต่งกายแบบวัฒนธรรม
ตะวันตก ข้าพเจ้ากลับหลงรักเสน่ห์ผ้าไทยเพราะวันนั้น ณ จังหวัดหนึ่งใน
ดินแดนอีสาน วันอากาศร้อนอบอ้าวที่สองเท้าเดินเตาะแตะตามทางเดิน
ตลาดพื้นเมือง ตาคู่นี้จับจ้องลวดลายบนผ้าผืนยาวๆที่ต้องใจข้าพเจ้านักจน
สาวเท้าเข้าไปจับชื่นชมโดยไม่รู้ตัว บทสนทนากับคุณยายผู้ขายและท่านยัง
เป็นผู้ทอผ้าทำให้รู้ว่ามีอะไรมากมายที่เรายังไม่รู้ นั่นเป็นจุดเริ่มต้นความรัก
ของข้าพเจ้ากับผ้าผืนแรก ทีแรกคิดว่าผ้าพันคอ จนศึกษาเพิ่งมารู้ว่าผ้าผืน
ยาวกว่า 2 เมตร กว้าง 20-25 เซนติเมตรนั้น คือ ตีนซิ่น (หัวเราะขำตัวเอง)
หลังจากนั้นเราก็พบรักกันเรื่อยไปจนตอนนี้มีผ้าเยอะมากพอตัวทีเดียว

ยิ่งเรียนรู้ยิ่งรักเพราะผ้าไทยมีอะไรมากกว่าแค่สวย ภูมิปัญญา
ผ้าไทลื้อ​ผ้าไทยวนตีนจก​ผ้าเกาะล้วง​ผ้าขิด​ผ้ามัดหมี่ ฯลฯ นั่นคือคุณค่า
ผ้าไทย มากกว่า 7 ปีที่ผ่านมาข้าพเจ้าเปิดเฟสบุ้คกลุ่มบ้านชวนนุ่งซิ่นให้
เป็นที่รวมกัลยาณมิตรที่มีอุดมการณ์อนุรักษ์เดียวกัน แลกเปลี่ยนความรู้
สร้างกระแสสร้างแรงจูงใจการใช้ผ้าไทยโดยไม่ต้องเขินในสายตาใคร

การนุ่งผ้าไทยตามสไตล์ของตัวเอง #สวยสไตล์ฉัน จะเผยเสน่ห์
ในตัวคุณ การรู้ชื่อผ้า รู้ภูมิปัญญาผ้าที่ใส่จะส่องแสง "ความภาคภูมิใจ" ใน
ใจของผู้สวมใส่จีรัง

มีนาคม 2565

ส า ร บั ญ

01 ที่สุดของผ้าฝ้ายทอมือ
ย้อมสีธรรมชาติของประเทศไทย

02 เพียงสัมผัสก็รู้ว่าไหมแท้
03 ผ้าแต้มหมี่วิถีใหม่ของผ้ามัดหมี่ไทย
04 เบิ่งลวดลายความงามผ้าอีสานไทย
05 ผ่อผ้างามน่านนั่นไง
06 ดินแดนร้อยแก่นสารสินธุ์
07 เสน่ห์ฝ้ายงามครามสวย
08 ฟ้านี้ฟ้าครามหรือฟ้าห้อม
09 ลวดลายผ้ามัดหมี่น่าจดจำ

แตกต่างสไตล์แต่สวยแบบลงตัว
บรรณานุกรม

ไปนะ เรานุ่ งซิ่นไปเที่ยวกัน

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ไปนะ เรานุ่ งซิ่นไปเที่ยวกัน

เมื่อคำสัญญาของ 3 สาวดังขึ้น  การเดิน
ทางเยือนจังหวัดเชียงใหม่ ดินแดนล้านนาบน
คำมั่นสั ญญาว่าเราจะนุ่งซิ่ นตลอดการเดินทาง
ก็เกิดขึ้น จุดหมายปลายทางของสาวนุ่งซิ่น ถูก
ชี้ เป้าอย่างไม่ต้องลังเลเลยว่าจะต้องเป็นสถาน
ที่ที่มีผ้าแพรพรรณและมีเรื่องราวศิ ลป-
วัฒนธรรมให้เรียนรู้ให้สัมผัสจากประสบการณ์
จริง  มีโจทย์ยากเพียงข้อเดียว คือ อยากชมผ้า
ที่เป็นที่สุดของผ้าทอมือย้อมสีธรรมชาติ เจ้า
ถิ่นพื้นเมืองแนะนำเสียงแข็งว่าต้องเป็นสถานที่
นี่เท่านั้นที่ซึ่ งมีเรื่องราวภูมิหลังมากกว่า 60 ปี

ว้าวววว! ! ! เสียงร้องของสามสาวดังขึ้น
พร้อมกัน  เมื่อเห็นภาพซุ้ มประตูไผ่ ต้นสูง
เขียวเสี ยดฟ้าโค้ งรับลู่ ตามลมเป็นประตู ทาง
เข้าบ้านไร่ไผ่งาม_พิพิธภัณฑ์ป้าแสงดา_
ณ อำเภอจอมทอง นอกตัวเมืองเชี ยงใหม่
อยู่ติดกับลำน้ำปิง

ข้าพเจ้ามองโดยรอบเป็นกลุ่มอาคารไม้สัก สร้าง

แบบพื้นถิ่นดั้งเดิมยกใต้ถุนสูง อยู่ท่ามกลางแมกไม้

ธรรมชาติ มีเสียงนก เสียงแมลง และเสียงใบไม้สีกัน

คล้ายกับตั้งใจบรรเลงเพลงสักเพลงในความคิดของข้าพเจ้า 

ทั้งสถานที่และบรรยากาศที่สุดของธรรมชาติแบบนี้เอง

ที่ก่อกำเนิดที่สุดของผ้าทอธรรมชาติ และการย้อมสี

ธรรมชาติที่ข้าพเจ้ากำลังตามหา

เรื่องราวเล่าขานมากว่า 60 ปี พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ก่อตั้งปี
พ.ศ. 2537 โดยป้าแสงดา บันสิทธิ์ สตรีผู้รักการทอผ้าตั้งแต่
อายุ 12 ขวบ ท่านเป็นศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (การทอ
ผ้า) ประจำปี พ.ศ. 2529 จนถึงวันนี้แม้ท่านจะจากไปแล้วแต่
ผลงานของท่านยังคงสืบทอดสู่รุ่นลูกรุ่นหลานมาจนถึง
ปัจจุบัน 

ข้าพเจ้ายืนยิ้มคนเดียวตอนอ่านประวัติของท่านที่ติดไว้บน
เรือนไม้ จัดแสดงภาพถ่ายของท่าน  ผ้าโบราณ และเส้นฝ้ายที่
ย้อมด้วยสีธรรมชาติจากชิ้นส่วนต่างๆ ของพันธุ์ไม้   รวมทั้ง
อุปกรณ์ทอผ้าดั้งเดิม อาทิเช่น กี่  เผี่ยน กวง และบ่าก๊วก  แต่
พอหันหลังกลับมาสะดุ้ง เบิกตาโพงค้างด้วยความตกใจ

ข้าพเจ้ากระพริบตาถี่ๆ 
แต่ทันทีที่ตั้งสติได้ มือยกพนมไหว้
ปากกล่าว “สวัสดีค่ะ” เมื่อเห็นสตรี
ตรงหน้ายิ้มให้ แล้วท่านเอ่ยแนะนำ
ตัวเองว่า “ป้าปิ้ ง” 

ป้าปิ้ง

ท่านเป็นลูกสาวคนเดียวของ
ป้าแสงดา ใบหน้าป้าปิ้ งเหมือน
คุณแม่อย่างกับถอดพิมพ์มา
ข้าพเจ้าโผเข้ากอดด้วยความเป็นเกียรติ  หัวใจแห่งความ
ภูมิใจยิ้มกว้าง เพราะแท้ที่จริงโอกาสผู้มาเยือนจะได้พบ
ป้าปิ้ งหรือคุณเสาวนีย์ บันสิทธิ์ ยากนัก

ป้าปิ้ งอายุ 70 กว่าปีแล้วเป็น ผู้สานต่องานที่แม่รัก
ด้วยความมุ่งมั่น และคุณเนาวรัตน์ บันสิทธิ์ ลูกสาวป้าปี้ ง
ทายาทรุ่นที่ 3 ได้รับรางวัลสุดยอดทายาทศิลปินใน
โครงการ “ทายาทหัตถศิลป์” ในงานเทศกาล นวัตศิลป์
นานาชาติ ปี 2556 ทำให้ชื่อเสียงของผ้าฝ้ายทอมือย้อมสี
ธรรมชาติ ยังคงเป็นที่โด่งดังทั้งใน และต่างประเทศ

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

“ ผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติของ
ป้าแสงดาว งดงาม ล้ำเลิศ ยากที่จะหาผู้ใด
เทียบ มีคุณสมบัติที่โดดเด่น คือ การใช้ฝ้าย
พันธุ์พื้นเมือง ย้อมด้วยสีธรรมชาติที่ได้จาก
พันธุ์ไม้พื้นเมืองหลากชนิดที่ทดลองและ
คิดค้นโดยป้าแสงดาว การออกแบบลวดลาย
การทอเฉพาะตัวจากประสบการณ์และ
ธรรมชาติรอบตัว ทำให้คุณภาพ สีสัน รวม
ถึงลายผ้าจึงงดงามมีเอกลักษณ์ไม่ซ้ำใคร ”

คำพูดของป้าปิ้ง

“ ผ้ า ฝ้ า ย ท อ มื อ ย้ อ ม สี ธ ร ร ม ช า ติ ข อ ง

ข้าพเจ้าเดินชมผ้าทอที่โชว์ จ้องมองพร้อมมือจับสัมผัส
หลายผืน ผ้าฝ้ายผืนหน้ากว้างไม่ถึง 110 ซม. ตามขนาดผ้า
ซิ่นทั่วไป หลงเสน่ห์พื้นผิวผ้าที่ไม่เรียบเนียนนัก เป็นเส้นเป็น
ปมบ้าง ผ้าเนื้อหนา ด้วยงานทอจากฝ้ายเส้นใหญ่แบบฝ้าย
เกลียว  แต่อีกหนึ่งความสวยต้องตาต้องใจ คือ สีบนผืนผ้า
ลักษณะสีธรรมชาติที่ไม่เข้มชัดจนสีโดด แม้จะเป็นผ้าทอสี

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ร้ผ์ห่นั

พื้นก็ยังเห็นเป็นลาย เพราะความเหลื่อมของสีธรรมชาติ

แต่ละเส้นฝ้ายไม่เท่ากัน ผ้าที่ทอสลับเส้นยืนขาวเส้นพุ่งสีเห็น

เป็นลายคล้ายหางกระรอก ผ้าที่ทอลายวางลวดลายอย่าง

ลายเกล็ดเต่า  ลายไตรรัตน์ ก็งดงามสุดบรรยาย

สาระเรื่องเส้นใยผ้าฝ้าย และสีธรรมชาติ  ข้าพเจ้ารวบรวม

เก็บมาฝากเพื่อให้เป็นความรู้ และเป็นเรื่องราวที่ร่วมกัน

สืบสานภูมิปัญญาพื้นบ้าน  

ผ้าฝ้าย

เส้นใยฝ้าย

ผ้าฝ้ายทอป้าแสงดา ไม่ใช่มีเพียงเทคนิคการการปั่ นมือ
ฝ้ายและทอผ้าแบบโบราณ แต่เส้นใยฝ้ายธรรมชาติแท้เป็น
หัวใจสำคัญ ผ้าฝ้ายเนื้อดีจะมีเนื้อผ้าค่อนข้างเหนียว  ไม่ค่อย
ยืดหยุ่น  แต่ดูดซึมน้ำได้ดี ระบายอากาศและความร้อนได้ดี
มาก ทำให้มีคุณลักษณะเหมาะสมกับทั้งฤดูหนาวและฤดูร้อน

เส้นใยฝ้าย (Cotton) มาจากต้นฝ้ายซึ่ งเป็นไม้ยืนต้น 
ต้นสูง 50-150 เซนติเมตร  พืชตระกูลเดียวกับวงศ์ชบา 
“ดอกฝ้าย” เมื่อติดเป็นผลจะเรียกว่า “สมอฝ้าย”   และจะแตก
ปริเมล็ดที่มี “ปุยฝ้าย” ออกมาเมื่อผลแก่จัด  เจ้าปุยฝ้ายขาว
บริสุทธิ์ หรือบางสายพันธุ์ก็มีสีน้ำตาลจางๆ จะถูกนำมาผ่าน
กระบวนการค่อนข้างซับซ้อน   อาทิ การอิดฝ้ายคือการแยก
เมล็ดออก  การผัดฝ้ายคือการพันปุยฝ้าย  กว่าจะมาถึงขั้น
ตอนการปั่ นฝ้าย คือการดึงหางฝ้ายออกมาเป็นเส้นฝ้าย เพื่อ
ย้อมสี และทอผ้าต่อไป

กรรมวิธีการย้อมสีธรรมชาติ
จำเป็นต้องมีบ่อหมักสี และป้าแสงดาว
ศึกษาทดลองสีย้อม เริ่มต้นจากการ
ปลูกเอง ตัวอย่างพันธุ์ไม้ อาทิเช่น
คำเงาะ มะตูม  ตัวอย่างเมล็ด เปลือก
ไม้ หรือใบไม้ เช่น ฝาง  คราม มะเกลือ
และเพกา รวมทั้งยังใช้ส่วนต่างๆ ของ
พันธุ์ไม้นานาชนิด

ตัวอย่างโทนสีธรรมชาติ เช่น
สีแดง   เมล็ดคำแสด แก่นฝาง
สีเหลือง หัวขมิ้นชัน ขมิ้นอ้อย หัวไพร
สีน้ำเงิน ใบบวบ ใบหูกวาง เปลือกเพกา
สีม่วง ผลลูกหว้า หม่อน มังคุด  
สีเขียว เปลือกต้นเพกา  สมอ ใบเตย
สีชมพู ต้นมหากาฬ  ต้นฝาง
สีน้ำตาล  เปลือกไม้โกงกาง  สีเสียด
สีดำ ผลมะเกลือ ผลตับเต่า ใบกระเม็ง

ผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติอันโดดเด่นงดงาม เป็นเหมือนกับงาน
ศิลปะที่ร้อยเรียงสีสันธรรมชาติจากภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สร้างสรรค์
จากสองมือสตรีไทยทำให้หัวใจข้าพเจ้าตะโกนเสียงดังว่า

"ที่แห่งนี้ช่างเป็นคำตอบที่ตอบโจทย์การตามหาที่สุดของ
แพรพรรณในดินแดนล้านนาบนแผ่นดินไทย "

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ร้ผ์ห่นั

เส้นใยไหม_ FABRIC
หัวใจของสิ่งทอ
HEART
ผ้าไหม_
หัวใจของ ???

หนังสือผ้าไทยบนโต๊ะ
หลายเล่มเป็นเล่มโปรด บาง
เล่มอ่านแล้วอ่านอีก  บางเล่ม
หยิบขึ้นมาเพียงพลิกดูรูปภาพ
และบางครานำรูปไปเทียบกับ
ผ้าผืนโปรดของตัวเอง

ยามเย็นวันนี้เหลือบไป
เห็นหนังสือที่ระลึกเล่มนี้ชื่อ
“ผ่อผ้างาม”  พลิกเปิดบทแรก 
“เส้นใยธรรมชาติ”
           

เส้นใยไหมบ้าน  ไหมน้อย และ SILK
ไหมจุล ผลุดขึ้นมาในสมองของ
ข้าพเจ้า  ประเภทของเส้นไหมที่
ใช้ทอผ้าผืนงามเป็นภูมิปัญญา

ข้าพเจ้าขอพาทบทวนไขกุญแจ
ความชัดเจนทั้งประเด็นเรื่อง
แหล่งที่มาของเส้นไหม ชนิด
และลักษณะผืนผ้า แล้วคุณจะ
แยกประเภทผ้าไหมออกได้ไม่
ยากแค่เพียงตามอง มือสัมผัส

เส้นใยไหมธรรมชาติ คือเส้นใย “การสาวไหม” เป็นขั้นตอน
ที่พ่นออกจากปากของตัว หนึ่ง ที่ทำให้เส้นไหมถูก
หนอนไหมที่โตเต็มวัย เพื่อมา จำแนกออกได้เป็น 4 ประเภท
ห่อหุ้มตัว เส้นใยนั้นเรียกว่ารัง
ไหม การสาวไหมตามแบบ 1. เส้นไหมหลืบ หรือไหมเปลือก
ดั้งเดิมต้องสาวแยกเปลือกรัง เป็นเส้นไหมที่ได้จากรังไหมชั้ น
ไหมชั้นนอก และรังไหมชั้นใน นอก รวมทั้งปุยไหม  เส้นไหมจะ
สำหรับขั้นตอนการเตรียม ขนาดใหญ่มาก มีปุ่มปม  ผิวเนื้อ
เส้นใยไหมมีกระบวนการซับ หยาบ และกระด้างแข็ง เนื่องจาก
ซ้อนมากพอสมควรกว่าจะได้ มีกาวไหมติดค้างอยู่มาก    ไหม
มาขึ้นกี่ทอ เปลือกเมื่อนำมาทอผ้า เป็นที่นิยม
            สำหรับชาวญี่ปุ่น

NATURAL

2. เส้นไหมสาวเลย หรือเส้น ไหมหลืบ   เส้นไหมประเภทนี้
ไหมรวดเป็นเส้นไหมที่ได้จาก ทอเป็นผ้า จะได้ผ้าไหมที่ไม่
การสาวควบกันทั้งปุย และ สวย ผิวผ้าขรุขระ เส้นใยนี้
เส้นใยส่วนนอกของรังไหม ไป ตลาดผ้าทอไม่ค่อยมีความ
จนถึงเส้นใยส่วนในของรังไหม ต้องการ
ให้เสร็จในคราวเดียวไม่แบ่งชั้ น 3. เส้นไหมน้อย หรือไหมเครือ
ของไหม เส้นไหมที่สาวได้จึงมี หรือไหมยอดเป็นเส้นไหมที่ได้
ทั้งส่วนที่เป็นไหมหลืบ และไหม จากเปลือกรังไหมชั้นใน หลัง
น้อยรวมอยู่ด้วยกัน เส้นไหมจึง จากสาวไหมหลืบ หรือไหม
ไม่เรียบ หยาบ และมีขนาดไม่ เปลือกออกไปแล้ว  เส้นไหม
เสม่ำเสมอ แต่ดูอ่อนนุ่มกว่า น้ อยมีลั กษณะเส้ นเรียบ

เส้นไหมมีความเหนียว ขนาด สาวสาวสะสมผ้าบางคนยังคง
สงสัยกับคำคุ้นหูอ อย่างผ้า
สม่ำเสมอ  สีสม่ำเสมอ  ผ้าทอ ไหมบ้าน ผ้าไหมจุล และผ้า
ไหมเทียม ต่างก็เป็นผ้าไหม
จะเนื้อนุ่มมือเมื่อสัมผัส  เรียบ แต่แตกต่างกันอย่างไร ???

มีความเลื่อมมันของเส้นไหม ผ้าไหมบ้าน คือ ผ้าทอจากเส้น
ไหมไทยธรรมชาติได้จากการ
ในระดับดีมาก สาวมือเป็นหลัก แม้จะมีข้อ
จำ กั ด เ รื่ อ ง ค ว า ม ย า ว ข อ ง
4. เส้นไหมแลง เป็นเส้นไหมที่ เส้นใย แต่จัดเป็นสุดยอดของ
เส้นไหมไทย 
อยู่เปลือกรังไหมชั้นในสุด จน __ลักษณะผืนผ้า ผิวสัมผัสเส้น
ไม่เรียบ เป็นตะปุ่มตะป่ำ มีรอย
เกือบจะถึงตัวดักแด้ ต่อเส้นไหมเป็นระยะ สีไม่เสมอ
ผ้าโปร่งสบาย สะท้อนแสงตาม
เมื่อสาวเอาไหมน้อยไปแล้ว แต่ สีของเส้นไหม ยิ่งใช้งานนาน
เนื้อยิ่งนุ่ม
ยังเห็นว่าพอจะสาวเอาเส้นไหม

ออกจากรังไหมได้อีก ก็จะนำ

รังไหมนั้นมาต้ม และสาวเอา
เส้นไหมอีก ซึ่งมักจะเกิดขึ้นใน

ช่วงเวลาเย็นหรือยามแลงของ

วันที่สาวแล้ว จึงเรียกว่า ไหม

แลง  เส้นไหมจะมีขนาดเล็ก

นิยมนำไปทอเป็นผ้าขาวม้าใช้

เองในครัวเรือน

4 ประเภทของเส้นไหมที่เล่า
มานั้น เมื่อนำมาทอผ้าจะได้
ผ้าไหมแท้ที่เรียกว่า ผ้าไหม
พื้นบ้านไทย เพราะทอจาก
เส้นใยไหมธรรมชาติของ

ไทยที่ได้จากการสาวมือ

ผ้าไหมจุล คือ ผ้าทอจากเส้นไหมธรรมชาติพันธุ์ไทยลูกผสม
กล่าวคือไหมไทยผสมไหมต่างประเทศ ที่มีการเพาะเลี้ยงเพื่องาน
อุตสาหกรรม และสาวไหมตามกระบวนการผลิตของโรงงานเป็น
หลัก  ถือว่าเป็นไหมแท้แต่ไม่ใช่พันธุ์ไทยแท้
__ลักษณะผืนผ้า   ผ้าเรียบเนียนทั้งผืนไม่มีรอยต่อ   เนื้อผ้าที่ทอ
เบา บาง  สีสม่ำเสมอ  สะท้อนแสงตามสีของเส้น   แต่ยับง่ายคืน
รูปยาก ดังนั้น การซักจึงนิยมซักแห้งเป็นส่วนมาก
ผ้าไหมเทียม คือ เส้นใยสังเคราะห์ที่ทำลอกเลียนแบบเส้นไหมแท้
มีส่วนผสมของ Polyester ไม่มีขั้นตอนการสาวไหม ทำขึ้นเพื่อ
ทดแทนเส้นไหมธรรมชาติ
__ ลักษณะผืนผ้า   ผ้าเรียบ สีสันสดใสไร้รอยต่อ  เนื้อผ้าหดเมื่อ
เจอความร้อน สีสะท้อนจะเป็นสีขาว

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

หากหัวใจอนุรักษ์มองเห็น
ความสำคัญของเส้นใยไหมที่
ถือเป็นหัวใจของสิ่งทอ ขอ
วัสดุเส้นใยไหมเป็นหนึ่งโจทย์
ในใจสำหรับการเลือกผ้าครั้ง
ต่อไปของคุณ  

ข้าพเจ้าเอง . . .
ตัวเลือกผ้าผืนโปรดอีกสักกี่
ผืนขอเป็นผ้าไหมพื้นบ้านไทย

ผ้าที่มีปุ่มมีปมรอยต่อ
เส้นไหม ตรงนี้สีเข้ม

ตรงนี้สีอ่อน
ถือเป็นเสน่ห์ของผ้า
หามิใช่ตำหนิเลย
แม้แต่น้อยจริงๆ

 

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ร้ผ์ห่นั

“Mai Taem Mi has a Tie-Dye

Woven Fabric innovation”



“ WoW !!!

Thai Silk is very beautiful”

จากการสำรวจข้อมูลของศูนย์

“ผ้าไหมแต้มหมี่ ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ
นวัตกรรมลายมัดหมี่” (SACICT) ผ้าไหมแต้มหมี่เป็นการ

“ว้าว สร้างสรรค์พัฒนาออกแบบลวดลาย
ใหม่ๆ มากขึ้นกว่า 400 ลาย โดย
ผ้าไหมไทยสวยมาก” ลายที่ได้รับความนิยม อาทิเช่น

ลายแคน ลายดินแตก ลาย 5 ท่อน

เสียงชมไม่ขาดปากจาก ลายดอกกุหลาบ ลายเสือ ลายเชิง

ชาวต่างชาติที่ยืนชื่นชม ไดโนเสาร์ ลายข้าวหลามตัด และ
และกำลังจับผ้ามาทาบกับ ลายน้ำฟองหน่วย เป็นต้น บางลาย
พัฒนาประยุกต์มาจากลวดลาย

ตัวเองด้วยความหลงใหล โบราณ

ใ น ค ว า ม ง า ม ผ้ า ไ ท ย ข่าวประชาสัมพันธ์ออกสื่อเรื่อง
ณ ไอคอนสยาม กรุงเทพฯ ราวการพัฒนากระบวนการผลิต
ผ้าไหมมัดหมี่ด้วยเทคนิคการแต้ม

ณ.ที่หมายปลายทาง . . . . . . .
รถซาเล้งจอดให้ลงหน้าประตูทาง
เข้าพอดิบพอดี ป้ายบนแผ่นไม้มอง
เห็นตัวอักษรสีขาวชัดเจนเขียนว่า
“วิสาหกิจชุมชนผ้าไหมมัดหมี่บ้าน
หัวฝาย” และอีกป้ายไม้ถัดลงมา

ลือนามแหล่งเรียนรู้และดูงาน
สืบสานวัฒนธรรมไทย
ภูมิปัญญาผ้าไหม
ร้อยดวงใจชุมชน

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

วิสาหกิจชุมชนแห่งนี้เป็นกลุ่ม
หัตถกรรมที่ต่อยอดการทอผ้า
ไหมแต้มหมี่จนเป็นเอกลักษณ์


โดดเด่น ที่ว่ากันว่าลวดลายผ้า
ไหมแต้มหมี่ที่นี่ถือเป็นสุดยอด
ที่ไม่เหมือนใคร ด้วยสีสัน
เส้นลายประยุกต์เข้ากับยุคสมัย
นิยม และความเป็นสากล

ยินดีต้อนรับค่ะ

เสียงผู้ต้อนรับทำให้ข้าพเจ้าอดใจไม่ไหว ก้าวเดินเข้าไป

เป็นคนแรก ร้านขายผ้าขนาดไม่ใหญ่นักเป็นจุดแรกที่

ข้าพเจ้าสะดุดตา คงเพราะสีสันสดสวยของผ้าไหมที่แขวน

โชว์หน้าร้าน ชวนให้สาย ตามองเข้าไปด้านใน เห็นมีทั้งผ้า

ไหมเป็นผืนแขวนเรียง ผ้าพับกอง งานตัดสำเร็จเป็นเสื้อ

กระโปรงบนราวมากมาย หลายคนที่ร่วมเดินทางชี้เป้าเปิด

ประตูเข้าไปเลือกชมผ้าในร้านด้วยความตื่นเต้น

สำหรับข้าพเจ้ากวาดตามองกี่ทอผ้า มองหาไม่เห็นมี
กลับเห็นแต่พี่ๆ 2-3 คนนั่งอยู่หน้าโฮงคันหมี่ มือข้างหนึ่งถือ
พู่กัน อีกข้างหนึ่งใส่ถุงมือยางมีภาพวาดวางอยู่ด้านข้าง
ระดับสายตามองเห็นชัด บริเวณนั้นมีกลิ่นสีแต่ไม่ค่อยฉุนสัก
เท่าไหร่ บทสนทนาระหว่างพี่ท่านหนึ่งที่กำลังทำงานก็เริ่ม
ต้นเมื่อข้าพเจ้าเดินเข้าไปมองใกล้ๆ นั่งยองๆ ลง

“ วิธีนี้มันเร็ว แต้มสีเป็นภาพตามลายตามแบบ ด้วยสีย้อมเย็น”
ตอนพี่พูดมือก็จิ้มพู่กันแต้มสีลงไปที่เส้นไหมบนโฮง มืออีกข้าง
หนึ่งขยี้สีกับเส้นไหมตรงจุดที่แต้มอย่างตั้งอกตั้งใจ

“เป็นสีย้อมเย็น ที่เค้าบอกกันว่าเป็นนวัตกรรมใหม่ใช่มั้ยคะ”

“ใช่ แล้ว”

ข้าพเจ้ามองบนโฮงเห็นสีที่ถูกแต้มเป็นดวงๆ ปื้ นๆ ตามแบบ
แต่มองไม่เห็นเป็นภาพอะไร สิ่งหนึ่งที่สังเกตคือสีสันโดด
เด่น และถามต่อว่า

“พอแต้มเสร็จแล้วต้องเอาไปพักไว้ก่อนมั้ยคะ ?”

“พักไว้ก่อนให้มันแห้ง ทิ้งไว้ 2วัน แล้วเอาไปล้างออก สีก็
อาจจะหลุดบ้าง น้อยน้อย” พี่พูดสำเนียงออกอีสานและ
อธิบายต่อว่า “แล้วค่อยเอาขึ้นกี่ทอแบบเดิม”
“อันนี้แต้มลายอะไรคะ” ข้าพเจ้ายิงคำถาม
“มาราเกตจร้าเป็นลายสมัยใหม่ที่ชาวต่างชาติชอบมากเลย”
พี่ตอบ เงยหน้ามองหน้าพร้อมส่งยิ้มให้ข้าพเจ้า

จากการสนทนากับหลายท่าน ณ ที่แห่งนี้ ยืนยันคำ
บอกเล่าเป็นเรื่องจริงว่า ผ้าไหมแต้มหมี่เป็นที่นิยมโดย
เฉพาะชาวต่างชาติ ด้วยสีสัน ลายผ้าแนวประยุกต์แบบ
ทันสมัย และดูเหมือนว่าภูมิปัญญาที่นวัตกรรมเข้ามาช่วย
หนุนนำ ช่วยยกระดับชุมชน สร้างงาน สร้างอาชีพ เพิ่ม
รายได้

มุมความเปลี่ยนแปลง

การมัดหมี่แบบดั้งเดิม กับ การแต้มหมี่ที่ข้าพเจ้ามอง

ลดกระบวนการผลิตผ้าลายมัดหมี่ด้วยการแต้มหมี่ด้วย
สี รีแอคทีฟชนิดระบายบนโฮงมัดหมี่ทุกสีพร้อมกันใน
ครั้งเดียว แทนการมัดหมี่แบบเดิม
ขั้นตอนการแช่สารกันสีตก การแต้มหมี่ช่วยลดระยะ
เวลาการแช่ผ้า
ใช้เส้นไหมธรรมชาติแบบเดิม
ใช้อุปกรณ์การทอดั้งเดิม อาทิ กี่ทอ โฮงคันหมี่ กระสวย
สร้างสรรค์ลวดลายด้วยตนเองจากพื้นฐานเดิมได้
ลวดลายที่เหมาะสมสำหรับเทคนิคนี้เป็นลายที่มีขนาด
ใหญ่เท่านั้น
สอนส่งต่อช่างทอรุ่นหลังได้ง่าย เพราะเทคนิคการแต้ม
หมี่ไม่ยาก และทำได้เร็วกว่า
สร้างงานเพิ่มรายได้มากขึ้น

มัดหมี่ดี หรือ แต้มหมี่ดี

ผ้าไหมแต้มหมี่
หากคุณเป็นคนหนึ่งที่ชอบและใช้ผ้าไทย หัวใจของคุณจะ
ตอบรับนวัตกรรมนำสมัยผ้าไหมแต้มหมี่ หรือยังคงอยากอนุรักษ์
รักชอบผ้าไหมมัดหมี่ที่ใช้ เทคนิคการทอแบบโบราณกาล
คุณล้วนเป็นคนสำคัญเพราะ
คุณคือหนึ่งกำลังใจให้ช่างทอผ้า คุณคือหนึ่งกำลังใจที่ส่งต่อให้
ช่างทอผ้าไทยยังคงสร้างสรรค์งานทอที่เป็นศิลปหัตถกรรมอัน
งดงามเป็นเอกลักษณ์ของไทย ให้เป็นความภาคภูมิใจสืบไป

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ร้ผ์ห่นั

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ร้ผ์ห่นั



้ฟ่ีมัม้ผ

ผ้ามัดหมี่ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ อธิบดีกรมการพัฒนาชุมชน
ของขวัญพระราชทานปีใหม่ 2564

พระราชดำริของ "ผ้ามัดหมี่ลายขอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีฯ"
พระองค์ . . .
ของขวัญปีใหม่และสื่อความหมายถึงการ
"ผ้าไทยใส่ให้สนุก"คือ ส่งมอบความรักความสุขให้แก่ชาวไทย
ความสุขที่ได้เลือกใช้ ทุกคน
ศิลปะหัตถกรรมไทย
เพื่อให้รายได้กลับสู่ นับเป็นพระกรุณาธิคุณที่สมเด็จพระเจ้า
ชุมชน ส่งเสริม ลูกเธอเจ้าฟ้าสิริวัณณวรีนารีรัตนราช
กระตุ้น ผ้าไทยให้ กัญญา ทรงพระราชทานแบบลายมัดหมี่
ทันสมัยสู่สากลเป็น แก่ช่างทอผ้า พระอนุญาตให้กลุ่มทอผ้า
ที่นิยมในทุกเพศ ทุกกลุ่ม ทุกเทคนิค สามารถนำไปใช้ทอ
ทุกวัยและทุกโอกาส ผ้า ผลิตผ้า เพื่อให้ผู้ที่มีฝีมือในเชิงช่าง
ศิลปหัตถกรรมได้นำไปเป็นต้นแบบและ
สามารถรังสรรค์เรียงร้อยพัฒนาต่อยอด
ตามเเบบเอกลักษณ์ประจำถิ่น

https://www.nationtv.tv/main/content/378813681

ข้าพเจ้าได้มีโอกาสเยือนหลายหมู่บ้าน “ ลายผ้าหยาดพิรุณ
หลายจังหวัดในภาคอีสาน อาทิ หมู่บ้าน สร้างสรรค์โดยกลุ่ม
อำเภอชนบท จ.ขอนแก่น และชุมชนบ้าน หัตถกรรมภาคอีสาน
ตระการ จ.อุบลราชธานี ได้เรียนรู้การ ที่ได้แรงบันดาลใจจาก
ทอผ้า มือจับกระสวย เท้าเหยียบตีนฟืม โครงการฝนหลวงของ
บนกี่ทอผ้าพื้นเมืองที่ยังคงใช้ งานจริง พ่อหลวงรัชกาลที่ 9
แกะรอยความงามลวดลายผ้าทอมือ ถูกออกแบบนำเสนอ
อีสาน เป็นลวดลายถักทอบน
ผืนผ้าอันประณีต ในปี
ภาคอีสานมีพื้นที่ 20 จังหวัด ประกอบ พ.ศ. 2562”
ด้วยกลุ่มชนชาติพันธุ์ต่าง ๆ มากกว่า 20
ชาติพันธุ์ ส่วนมากเป็นกลุ่มชนชาวไทย
เชื้อสายไท-ลาว หรือชนเผ่าไท-ลาว ยัง
มีกลุ่มชนเผ่าอื่นๆ อีกเช่น ข่า กระโส้
กะเลิง ส่วย และเขมรกระจายอาศัยอยู่
เป็นกลุ่ม ในแต่ละจังหวัด ซึ่งการอพยพ
ย้ายถิ่นฐานของชนเผ่าเหล่านี้ ไม่เพียง

เป็นต้นสายสัมพันธ์การดำรงชีวิต แต่ยัง
เป็นสายใยถักทอวัฒนธรรมบนผืนผ้าจน
เป็นภูมิปัญญาเล่าขานมาจนถึงปัจจุบัน

จากศึกษาภูมิประวัติพบว่าลวดลายผ้า ผ้าไหมอัญญานาง
แต่ละลายมี “เรื่องเล่าขาน” อยู่เบื้องหลัง จ.อุบลราชธานี
เสมือน ผืนผ้าคือกระดาษ และลวดลายคือ
เรื่องราวภูมิปัญญาไทย วัฒนธรรมดั้งเดิม ผ้าภูไทแพรวา จ.กาฬสินธุ์
ที่ผู้คิดค้นลายอยากส่งต่อให้อนุรักษ์ไว้ ผ้าแพรวาราชินีแห่งไหม ด้วย
สีสันและลวดลายอันเป็น
หากย้อนรอยอดีตบรรพบุรุษ ผ้าเก่า เอกลักษณ์
โบราณคร่ำคร่าอายุกว่า 1000 ปีที่เหล่า
ช่างทอผ้า หรือครูผ้าเก็บสะสม รวมถึง
หนังสือผ้าโบราณถือเป็นขุมทรัพย์ของใคร
หลายคนที่ติดตามศึกษา

การเก็บรักษาลวดลายผ้ายังคงเป็น
วัตถุประสงค์ของกลุ่มอนุรักษ์ยุคใหม่

หลายหน่วยงานจัดเก็บลายผ้าอีสาน
เป็นฐานข้อมูลอิ เล็ กทรอนิ กส์ ทำให้
ขุมทรัพย์ภูมิปัญญาไทยกลายเป็นแหล่ง
เรียนรู้ใน
รูปแบบยุคดิจิตอล อย่างศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพ
สำ นั ก ง า น ห ม่ อ น ไ ห ม เ ฉ ลิ ม พ ร ะ เ กี ย ร ติ
สถาบันวิจัยศิลปะและวัฒนธรรมอีสาน
และศูนย์ความเป็นเลิศด้านสิ่งทอพื้น
เมืองฯ เป็นต้น

ผ้าฝ้ายย้อมคราม ผ้าไหมมัดหมี่ บ้านชนบท
ลายงู ลายบันไดนาค จ.ขอนแก่น ลายกระเช้าสีดา
ฝ้ายกระตุ่ย ย้อมสีธรรมชาติ

การอนุรักษ์ลวดลายผ้าพื้นเมืองอีสาน 1.การสร้างลวดลายก่อนการ
สืบทอดต่อ ๆ กันมา บางลายเป็นลาย นำไปทอ เทคนิคหลักคือ
โบราณตกทอดมาจากชาติพันธุ์ จากรุ่นสู่ การมัดหมี่แบบโบราณ และ
รุ่น บางลายสาบสูญ แต่รุ่นลูกรุ่นหลาน การแต้มหมี่แบบนวัตกรรม
ชุบชีวิตผ้าจากการถอดลายจากพิพิธภัณฑ์ ใหม่
หรือหนังสือผ้าโบราณ บางลายประยุกต์
จากลายเก่าออกแบบเป็นลายใหม่ และ 2.การสร้างลวดลายขณะที่
บางลายถูกคิดสร้างสรรค์ขึ้นใหม่ กำลังทอ ส่วนใหญ่เป็นเทคนิค
“การจก ยก ขิด เกาะ มุก” .

ความโดดเด่นบนผืนผ้าอีสานที่ถูกกล่าว 3.การสร้างลวดลายหลังจาก
ขานไม่ขาดปากคือ ลวดลายบนผ้าผืนงาม ที่ทอผ้าเป็นผืนแล้ว คือ “การ
หากจะจำแนกเทคนิคการทอสามารถ มัดย้อม” “การเขียนลายด้วย
แยกได้เป็น 3 กลุ่มใหญ่ๆ คือ น้ำเทียน”

. . . แนวคิดลวดลายผ้าที่สำคัญ มา
จากพระบาทสมเด็จพระบรมชนกา
ธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช
บรมนาถบพิตร พระองค์เป็นที่สุด
ของความภู มิใจที่ เกิ ดในแผ่นดิ น
รัชกาลที่ 9 ช่างทอจึงออกแบบถอด
ลายตามปรัชญาคำสอนแนวพระ
ราชดำริ และโครงการพระราช
กรณียกิจ สู่ลวดลายบนผืนผ้าเพื่อ
รำลึกถึงพระองค์ ด้วยความจงรัก
ภักดีตลอดกาล ตัวอย่างเช่น

ในปี 2562 “ผ้าลายฝนหลวง” กลุ่ม
ทอผ้าขิดไหมบ้านโพธิ์ค้ำ
จ.หนองบัวลำภู และ

“ผ้าลายหยาดพิรุณ” กลุ่มหัตถกรรม

คุ้มสุขโข จ.ขอนแก่น ที่ได้แรง

บันดาลใจจากโครงการฝนหลวง

ของพ่อหลวงรัชกาลที่ 9 ลวดลายทอ

เห็นเป็นริ้วดั่งสายฝนโปรยด้วย

เทคนิคการทอแบบมัดหมี่

ผ้าขิดอีสานลายนาค

photo : พิพิธภัณฑ์ผ้า มหาวิทยาลัยนเรศวร

http://www.thaitextilemuseum.com

ทั้งนี้แนวคิดลวดลายส่วนใหญ่
เกิดจากจินตนาการรอบตัว
แรงบันดาลใจจากธรรมชาติ
โดยภาพรวมแบ่งกลุ่มลวดลาย
เป็น 4 กลุ่มคือ

ลายสัตว์ มาจากรูปร่าง
อิริยาบถต่างๆ

ผ้าไหมมัดหมี่ลายนาคเกี้ยว แม่บุญสิน (ขวา)
ผู้นำกลุ่มสตรีบ้านหัวฝาย
ลายพรรณไม้ ดอกไม้

ผ้าไหมมัดหมี่ลายสนทอง "​กลุ่มสตรีบ้านหัวฝาย"
อ.ชนบท จ.ขอนแก่น
ลายสิ่งของเครื่องใช้ บ​้านแม่บุญสิน กลุ่มสตรีท​ อ
ผ้าไหมมัดหมี่ห​ ลายลาย​
ผ้าไหมมัดหมี่ลายกำไลมาศ รวมถึงลายแคนแก่นคูนท​ี่
เป็นลายประจำจังหวัด ​
ลายความเชื่อความศรัทธา
เสน่ห์ผ้าทอที่นี่เนื้อผ้านุ่มลื่น​
ผ้าไหมมัดหมี่ลายกำไลมาศ สีโทนคลาสสิค​ใยไหมและสี
ย้อมมาจากธรรมชาติ​
100%

ผ้าไหมมัดหมี่ลายแคนแก่นคูน

แม้ว่าแฟชั่ นการนุ่งห่มเปลี่ยน
ไปตามยุคสมัยแต่แพรพรรณ
ผืนงามที่ถักทอลวดลายในภูมิภาคอีสานแห่งนี้
ทำให้หัวใจสตรีไทยหลายกลุ่มยังคงอนุรักษ์ผ้า
ดินแดนอีสานและหลงใหลวิถีภูมิปัญญาที่
บรรพบุรุษเล่าขานผ่านลวดลายบนผืนผ้าให้
สืบสานรุ่นต่อรุ่น เสมือนเป็นการส่งต่อคำมั่น
สัญญาว่า ผ้าทอของไทยจะไม่เป็นเพียงตำนาน
ท้ายสุดผู้เขียนสืบค้นลวดลายผ้าที่บ่งบอก
ความเป็นเอกลักษณ์ของ 20 จังหวัดภาคอีสาน
มาฝากคุณผู้อ่านผู้มีหัวใจรักผ้าอีสานเผื่อไว้เป็น
ข้อมูลอ้างอิงในการพิจารณาหาซื้อผ้าครั้งต่อไป

1.ผ้าไหมลายตาราง ลายสิ่งของนครราชสีมา ผ้าไหมมัดหมี่
2.ผ้าไหมกาบบัวจกดาว ลายพรรณไม้ ลายธรรมชาติ ศูนย์ศิ ลปชี พฯ

อุบลราชธานี
3.ผ้าไหมลายหยาดพิรุณ ลายปรัชญาคำสอนของพ่อหลวง

ขอนแก่น
4.ผ้าตีนแดงลายหางกระรอกคู่ ลายสัตว์ บุรีรัมย์
5.ผ้าขิดลายบัวแดง ลายดอกไม้ อุดรธานี
6.ผ้ามัดหมี่ ซิ่นทิว ลายพรรรณไม้ ศรีสะเกษ
7.ผ้ามัดหมี่โฮล ลายใบไผ่ ลายพรรณไม้ สุรินทร์
8.ผ้าไหมลายสาเกต ลายความเชื่อ ลายธรรมชาติ ร้อยเอ็ด
9.ผ้าย้อมครามลายสเก็ดธรรม ลายจากความเชื่อความ

ศรัทธา สกลนคร
10.ผ้าไหมหมี่คั่นขอนารี ลายสิ่งของเครื่องใช้ ชัยภูมิ
11.ผ้าไหมภูไทแพรวา ลายใบบุ่น ลายพรรรณไม้ กาฬสินธุ์
12.ผ้ามัดหมี่ สร้อยดอกหมาก ลายดอกไม้ มหาสารคาม
13.ผ้าลายมุก ลายสิ่งของเครื่องประดับ นครพนม
14.ผ้ามัดหมี่ลายตุ้มใหญ่ ลายจากความเชื่อความศรัทธา

จ.เลย
15.ผ้าขิดลายลูกหวาย ลายพรรณไม้ ยโสธร
16.ผ้ามัดหมี่ลายนาคคู่ ลายสัตว์แห่งความอุดมสมบูรณ์

หนองคาย
17.ผ้ากุดกวางสร้อย ลายธรรมชาติ หนองบัวลำภู
18.ผ้ามัดหมี่ลายหมากเบ็ง ลายพรรณไม้ บึงกาฬ
19.ผ้าขิดลายตะขอสลับเอื้อ ลายสิ่งของ อำนาจเจริญ
20.ผ้ามัดหมี่ลายแก้วมุกดา ลายสัตว์ ธรรมชาติ มุกดาหาร

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ร้ผ์ห่นั

น่านชื่อจังหวัดเพียงคำสั้นๆ แต่ทว่าประวัติศาสตร์
มรดกทางวัฒนธรรมไม่สั้นอย่างชื่อเลยสักนิด “จังหวัด
อะไรเอ่ย?” คำตอบคือ “น่านไง ” การเดินทางทริปนุ่ง
ซิ่นไปเที่ยวกันแอ่วเมืองเหนือครานั้น เมืองน่านถูกโหวต
เลือกเป็นเสียงเดียวกัน เหตุผลช่างตรงกันคือถูกใจไปหมด

_บางคนถูกใจความงามสถาปัตยกรรมศิลปะการ
ก่อสร้าง อย่างพระธาตุแช่แห้ง
_บางคนถูกใจจิตรกรรม ภาพวาดฝาผนัง “ปู่ม่าย่า
ม่าน” หรือ “กระซิบรัก” ในวัดภูมินทร์
_บางคนถูกใจประติมากรรม งานปั้ นงานแกะสลักรูป
ทรง 3 มิติ ของวิหารปูนปั้ นวิจิตรสีทองอร่ามของวัด
ศรีพันต้น หรือ รูปแกะสลักครุฑไม้หน้าบันของพระ
วิหารในวัดพระธาตุช้ างค้ำ

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

Credit Photo
สำนักบริการเทคโทโลยี มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
www.lannacorner.cmu.ac.th/lanna2016/

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

มีศิลปกรรมหนึ่งเดียวที่เรียกว่าโดนใจทุกคนใน
ทริป#นุ่งซิ่นไปเที่ยวกัน เลี่ยงบาลีอย่างไรก็ไม่
พ้นหัตถกรรมสิ่งทอผ้างาม

น่านเป็นจังหวัดหนึ่งในอาณาจักรไทยล้านนา
อาณาจักรที่สืบสานตำนานการแต่งกายของกลุ่ม
ชาติพันธุ์ไทยวน ไทยเขิน ไทยใหญ่ ไทลื้อ ฯลฯ
ตามมาหาคำตอบกันว่า จริงๆแล้วน่านสืบสาน
วัฒนธรรมจากกลุ่มชาติพันธุ์ใดกันแน่ !

ข้าพเจ้าได้มีโอกาสพูดคุยกับ พี่ต๋อม
หรือ คุณเทิดศักดิ์ อินแสง ผู้รับรางวัลปราชญ์
ลวดลายผ้าเมืองน่าน กรมหม่อนไหม ปี 2563
พี่ต๋อมบอกเล่าว่า

“น่ านเป็นจังหวัดแห่งพหุวัฒนธรรม
รวมกลุ่มชาติพันธุ์มากมายเหลือเกิน”




และตามประวัติศาสตร์ที่ข้าพเจ้าศึกษาหลาย
ต่อหลายเล่ม เมืองน่านมีความหลากหลาย
ของกลุ่มชาติพันธุ์เนื่องจากการอพยพเคลื่อน
ย้ายของกลุ่มชนต่างๆ ได้แก่

คุณเทิดศักดิ์ อินแสง
เจ้าของพิพิธภัณฑ์ผ้าโบราณฝ้ายเงิน
จังหวดน่าน

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย



หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย

ร้ผ์ห่นั

ผ้าซิ่ นกลุ่มชาติพันธุ์ไทยวนจังหวัดน่าน



( ไทยวน อ่านว่า ไท-ยวน )

หลงรักเสน่ห์ผ้าไทย