นิตยสาร ผีตาโขน (สำเร็จ)แล้ว

Aterm

อสี านบา้ นเฮา





บทบรรณาธกิ าร “ การท่องเท่ียวคือการพักผ่อนและการผ่อนคายจาก
การทางานมาตลอดทง้ั ปีในประเทศเรามีเล่าขานกนั มาเช่นผี
ภาพ : Nikki Parsons ตาโขน วัดวาอารามท่ีเก่าแก่และวิถีชีวิตท่ีเรียบง่ายของ
ชาวเมอื งเลยเรามารจู้ ักจงั หวดั เลยใหม้ ากขนึ้ ไปอกี
“ สมคั รเปน็ ผ้กู ล้าลยุ ภูเขาสงู
ภกู ระดงึ กายทีเ่ หนอ่ื ยลา่ เมืองเลยไดข้ ้ึนชื่อวา่ เมืองแหง่ ทะเลภูเขาสุดหนาวใน
พาใจไปพักท่ียอดเขาและ สยามเป็นจังหวัดชายแดนตั้งอยู่เกือบจะเหนือสุดในภาค
รบั แสงอาทติ ย์วันใหม่ ต ะ วั น อ อ ก เ ฉี ย ง เ ห นื อ อ ย า ก ใ ห้ สั ม ผั ส กั บ พื้ น ท่ี ท่ี ร ว บ ร ว ม
ประเพณเี ก่าแก่ของผู้คนชาวดา่ นซ้าย ที่นบั ถือและรักษามา
อย่างยาวนาน อย่างผตี าโขนการละเล่นและแห่ วนั งานบุญ
หลวงท่ีตราตรึงใจท้ังชาวไทยและต่างชาติในทุกปี สิ่ง
ศกั ด์สิ ทิ ธค์ิ บู่ า้ นคู่เมอื งทส่ี บื สารตานานระหวา่ งสองแควน วัด
พระธาตุศรีสองรักท่ีมีเรื่องเล่าและการปฏิบัติต่อกันมาช้า
นาน

เหมารวมสถานที่แลนมาร์คของชาวเมืองเลย การ
เดินชมน้าโขงฝงั ไทย – ลาว ยาวสุดลกู หูลกู ตาและรา้ นห้าม
พลาดในเชียงคาน ใครทช่ี ่ืนชอบเสน่ห์เมอื งเกา่ ท่มี ีกลิ่นหอม
สุดคลาสสิค ช่ืนชอบวิธีชีวิตแบบเรียบง่ายควรมาลองและ
มองดว้ ยตาตนเอง

สมัครเป็นผกู้ ล้าลุยภเู ขาสงู ภูกระดงึ กายทเี่ หนอื่ ยลา่
พาใจไปพักทีย่ อดเขาและรบั แสงอาทิตยว์ ันใหม่

แต่เร่อื งความสงู ยังไมห่ มดเรายงั ไปชมความงามของ
ธรรมชาติ สูดดมอากาศบรสิ ุทธ์ท่ภี เู รือ สุดท้ายแถมเคล็ดลับ
เล็กน้อยๆ ของผ้กู ลา้ ทค่ี วรรู้ และควรมี

เหน็ รายการเทีย่ วแน่นขนาดนี้ บวกกบั อากาศเย็นๆ
ที่ช่างยั่วยวนใจซะเหลือเกิน คงต้องเตรียมวางแพลนเท่ียว
และลาพกั ร้อนยาวๆ แล้วละ่ ใครจะไปก็เตรียมเสื้อกันหนาว
หนาๆ ติดกระเป๋าไปด้วยนะ เดี๋ยวจะหมดสนุกเอาได้ หรือ
ใครมีคนดตี ่อใจก็พากันไปกอดกระชบั ไออุ่นให้คนโสดอิจฉา
ไปเลย เลยยังมีทใี่ หค้ ณุ ได้สัมผัสมากมายอยากให้เหน็ ด้วยตา
สมั ผัสดว้ ยมอื

อนุชิดา ศรีสะอาด
บรรณาธกิ าร



สารบญั

A TEAM อีสานบ้านเฮา

1 11

One home งานประเพณีประจาปีผตี าโขน พระธาตศุ รสี องรกั พยานรกั รมิ ฝั่งโขง
“ผตี าโขนประเพณีหนง่ึ เดยี วที่มีชื่อเสียงอันโดง่ ดังของจงั หวดั เลย” “ปชู นยี สถานที่สาคัญท่ีสุดของจังหวัดเลย เปน็ พระธาตุ

แหง่ สัจจะและไมตรี”

17 23

อุทยานภูเรือ สุดหนาวในแดนสยาม สัมผสั กลิน่ อายบ้านโบราณ ณ เชียงคาน
“แหล่งท่องเทย่ี วธรรมชาติ ท่ีนกั ท่องเที่ยวจะไดพ้ บกับความ “แหล่งท่องเทย่ี วที่เปน็ เอกลักษณ์เฉพาะตัว บ้านไมโ้ บราณ
สวยงาน ที่รายลอ้ มไปด้วยภเู ขาและสภาพอากาศท่สี ดชนื่ ” สดุ เก๋ ถนนคนเดินทค่ี รึกครืน้ และวัดเก่าคบู่ า้ นคู่เมือง”

35 53

ครง้ั หน่ึงในชีวติ พิชิตภูกระดึง 4 ทริคเตรยี มพชิ ิตยอด
“ดนิ แดนมหัสจรรย์ท่ีรายลอ้ มด้วยภเู ขากับการเดินทางท่ี “อปุ สรรคใ์ นทกุ ยอดเขาคอื ความท้าทายทีค่ ุณตอ้ งข้ามผ่าน
การเตรยี มร่างกายให้พร้อมและ 4 ทริคง่ายๆเพื่อในคุณได้
เหมอื นการพจญภยั น้ัน ทาให้ผู้คนอยากเป็น
ผู้พิชิตภูกระดึงซกั ครั้งในชวี ิต” สัมผัสยอดเขาท่ใี ฝ่ฝัน”



เจนจิรา ศริ ชิ นม์ ，สรสิชา รฐั ประเสรฐิ : เร่ือง
สรสิชา รัฐประเสรฐิ : ภาพ

One Home
งานประจาปผี ีตาโขน

4 ชว่ั โมงกับการนง่ั มองข้างทางของจังหวัดอุดรธานี และ
จังหวดั ตา่ งๆ จบลงดว้ ยขา้ งทางของจังหวดั เลยอาเภอด่านซ้ายเปน็
การเดินทางครัง้ แรกทนี่ ่ังรถนานขนาดนี้แล้วไม่เบ่ือ และเป็นคร้ัง
แรกที่ลงจากรถแล้วมีคนมากมายรอต้อนรับ เพื่อนร่วมเดินทาง
ตื่นเต้นท่ีมีคนมากมายร้องราทาเพลงต้อนรับต้ังแต่ก้าวขาลงรถ

การตั้งใจมาเที่ยวจังหวัดเลยครั้งนี้บังเอิญตรงกับงาน
ประจาปี “ผีตาโขน” งานสวมหน้ากากที่โด่งดังของจังหวัดเลย
ก็กลายเปน็ เรือ่ งพูดคุยตลอดการทานอาหารคา่ ของวันนี้



เรื่องเลา่ คอยสืบสาน

ในตานานทเ่ี ลา่ ขาน คาว่า เม่ือเพระเวสสันดรเสด็จ
“ผีตาโขน” มีท่ีมาจากหลาย กลับเข้าเมือง คนป่าจึงตามมาส่ง
ลักษณะ โดยมีการสอบถามจาก เสด็จด้วย แต่เนื่องจากคนป่ามี
คนเฒ่าคนแก่ผู้มีอาวุโสของอาเภอ ความอาย เม่ือจะเขา้ เมอื งจึงหาสิ่ง
ดา่ นซ้าย ซง่ึ ก็มีขอ้ สันนษิ ฐานว่า ผี ปกปิดร่างกาย โดยเฉพาะใบหน้า
ตาโขนเป็นคนป่าเผ่าหน่ึง (คล้าย จงึ ใชก้ าบลาง (ส่วนท่ีหอ่ หมุ้ ตาของ
ผีตองเหลือง) ซ่ึงอาศัยอยู่ในเขา ต้นไผ่) เจาะรูท่ีตาให้มองเห็น ใช้
วงกต ขณะที่พระเวสสันดรและ เถาวัลย์ หรือตอกผูกสองข้างรัด
พระนางมัทรีได้บวชเป็นดาบส ศีรษะด้านหลังกนั หล่น ตอ่ มาเมื่อมี
พระองค์ได้แผ่บารมีจนเป็นที่นับ งานบุญพระเวส จึงมผี ้ทู าหนา้ กาก
ถือของคนป่า (ผีตาโขน) เหล่านี้ สวมใส่เข้าขบวนแห่พระเวส แทน
เป็นอย่างยงิ่ คนป่า จึงเรียกว่า ผีตาโขน

ผีตาโขนมีที่มาจากประเพณีบุญ ซึ่งบรรดาผู้เข้าร่วมจะสวมหนา้ กาก

หลวงและการละเล่นผีตาโขน ซ่ึงเป็น ทาจากหวดนึ่งข้าวและทางมะพร้าวตัดเป็น

ประเพณีมาแต่โบราณของชาวอาเภอด่าน รูปหน้าและประกอบจมูกย่ืนยาว ตัดรูปตา

ซ้าย จังหวัดเลย ซ่ึงจะจัดขึ้นทุกๆปี ในช่วง และเขยี นลวดลายตามความถนดั ของช่างแต่

เดอื นเจด็ ถงึ เดอื นแปด (ตามจนั ทรคติ) เปน็ ละคน เพ่ือสวมบนศีรษะและผู้ท่ีสวม

ประเพณที ี่รวมเอาความเชอ่ื และศรทั ธาของ หน้ากากจะสวมชุดท่ียาวรุ่มร่าม ขาดรุ่งริ่ง

ชาวอสี านมารวมกนั ไว้ คอื งานประเพณบี ุญ คล้ายผี เพื่อให้เกิดความน่ากลวั แต่ปัจจุบัน

พระเวส (บญุ มหาชาตชิ าวดา่ นซา้ ยเรียกบุญ รูปแบบได้เปล่ียนแปลงไปบ้าง โดยเน้นท่ี

หลวง) บุญบ้งั ไฟ(ชาวอสี านทว่ั ไปจะจัดงาน ลวดลายความสวยงาม สามารถนาไปเก็บ

บุญพระเวสในเดือน สี่ และบุญบ้ังไฟ ใน หรือประดับตกแตง่ ได้ (เดมิ หน้ากากผีตาโขน

เดือน หก) ซ่ึงในประเพณีดังกล่าวจะมี เมอ่ื สวมใส่เสร็จพธิ ีงานบญุ แล้วจะต้องท้ิงลง

ลักษณะที่แสดงออกถึงความสนุกสนาน แม่น้าเท่านั้น ถ้าผู้ใดเก็บไว้จะมีเหตุท่ีไม่ดี

บรรดาผีตาโขน ท่ีตามเสด็จของขบวนแห่ เกิดข้ึน)

พระเวสสันดรเขา้ เมอื ง

A term อสี านบา้ นเฮา . 4



“ หวด หน้ากากของผีตาโขนน้อยหวด
หนา้ กากปรศิ นา ” หงาย จะทาข้ึนจากกาบมะพรา้ วมาตดั ให้
เป็นรูปหน้ากาก เจาะช่องทลี่ ูกตาเพื่อให้
ผู้เล่นมองเหน็ เวลาสวมใสแ่ ละติด“หวด”
น่ึงข้าวเหนียวท่ีประดับเขา ซ่ึงทาจาก
กาบจั่นมะพร้าวหรือไม้ไผ่ไว้ทั้งสองด้าน
ห น้ า ก า ก แ บ บ ดั้ ง เ ดิ ม น้ั น จ ะ มี สี สั น ไ ม่
ฉูดฉาดเพราะใช้สีจากธรรมชาติ เช่น
สีดาจากเขม่าก้นหม้อ สีขาวจากปูนขาว
และสอี ่ืนๆ จากพชื

ส่ ว น ล ว ด ล า ย ที่ ว า ด ล ง บ น
ห น้ า ก า ก ก็ จ ะ ม า จ า ก ส่ิ ง ท่ี พ บ เ ห็ น ใ น
ธรรมชาติ เช่น ลูกอ๊อด ปลา เถาวัลย์
เป็นต้น แต่ในปัจจุบันได้มีการประยุกต์
เอาศิลปะการวาดลวดลายไทยและการ
แกะสลักเข้ามาร่วม โดยใช้สีน้ามันมาทา
ทาให้หน้ากากสีสันที่สดใส ฉูดฉาดข้ึน
ต า ม แ ต่ จิ น ต น า ก า ร ข อ ง ผู้ ป ร ะ ดิ ษ ฐ์
จากนั้นจึงนาผ้ามาเย็บติดโดยรอบเพ่ือ
คลมุ สว่ นคอของผู้สวมใส่

ส่วนผีตาโขนน้อยหวดคว่านั้น
เกิดจากการนาเอาหวดมาตกแต่งลงสี
แล้วจึงนามาสวมไว้บนหัวเลย ผีตาโขน
เล็กจะมีอาวุธประจากายเป็นดาบซ่ึงทา
จากไม้เน้ืออ่อนที่ปลายด้ามมกั จะทาเป็น
รู ป อ วั ย ว ะ เ พ ศ ช า ย แ ล ะ มี “ ห ม า ก ก ะ
แหล่ง” (เครื่องแขวนคอวัว ควายทาให้
เกิดเสียง) หรือกระป๋องแขวนไว้ที่เอว
เวลาเดนิ จะทาให้เกดิ เสียงดังลกั ษณะการ
เดินของ ผีตาโขน ต้องขย่มตัว ส่าย
ส ะ โ พ ก โ ย ก ขา ขยั บ เ อ ว พิ ธี ก า ร
โดยสังเขปของประเพณีบุญหลวงและ
การละเล่นผีตาโขน

A term อสี านบ้านเฮา . 6

วันโฮม วันรวม วันโฮมในภาษาพื้นบ้านของอาเภอด่านซ้ายจะ
เรียกกันว่าบุญหลวงจะเป็นวันรวมชาวบ้าน จากตาบล
วันโฮม คือวันสาคัญของจังหวัดเลยเป็นวันที่ทุก ต่างๆท่ีมาเดินร่วมงานโดยปกติจะนาบั้งไฟมาและอญั เชิญ
คนแห่แหนกันมาร่วมงานบุญครัง้ ใหญข่ องเมืองเลยนั่นกค็ ือ พระอุปคตุ เขา้ มาประดิษฐานทว่ี ดั การเดินจะเริ่มเดนิ ตงั้ แต่
ประเพณีงานบุญหลวงและการละเล่นผีตาโขนจัดข้ึนท่ี เวลา04:00-05:00น.เปน็ ประเพณีที่มคี วามงดงามและเป็น
อาเภอด่านซ้ายโดยจะมีการเเห่ขบวนต่างๆโดยที่เป็นจุด การสืบทอดมาอย่างยาวนานจึงทาให้ได้รู้สึกว่าเป็น
ไฮไลทส์ าคญั ในงานนน่ั กค็ ือผีตาโขนที่มหี นา้ กากลกั ษณะน่า ประเพณที ี่ควรอนุรักษไ์ วแ้ ละไม่ควรทอดทง้ิ กบั ประเพณีน้ี
เกลียดนา่ กลัว เเต่มีสีสนั ที่สวยงามพร้อมกบั เครอื่ งแตง่ กาย เพราะมันเป็นประเพณีท่ีมีความสาคัญกับเมืองเลยและ
ที่มิดชดิ เเละมีสีสนั นา่ มองจงึ ทาให้เป็นจุดเด่นของในงานนี้ ชาวเมืองเลยทุกคน และยงั เปน็ ทีน่ า่ จดจาของนกั ท่องเที่ยว
ท้งั คนไทยและชาวต่างชาติท่ีได้มาท่องเท่ยี วในจังหวัดเลย
เพราะมันคือเอกลกั ษณเ์ เละเปน็ จุดเดน่ ของเมืองเลย

สุดสายงานบุญหลวง

ง า น ป ร ะ เ พ ณี บุ ญ ห ล ว ง
เป็นประเพณีท่ีสาคัญของชาวอาเภอ
ด่านซ้าย จังหวัดเลย ถือเป็นประเพณีท่ี
ยิ่ง ใ ห ญ่ ท่ี สุ ด ป ร ะ เ พ ณี ห นึ่ ง ท้ั ง น้ี
เ นื่ อ ง จ า ก เ ป็ น ก า ร น า เ อ า ป ร ะ เ พ ณี
๒ อย่างมารวมกนั คือ งานบุญพระเวส
(บุญเผวส หรือบุญมหาชาติ) และบุญ
บั้งไฟ เน่ืองจากชาวอาเภอด่านซ้าย
มคี วามเชอื่ ถือในภูตผี วิญญาณ และยึด
ม่ันในความศักดิ์สิทธิ์ขององค์พระธาตุ
ศรีสองรกั จึงทาใหเ้ กดิ ประเพณีเฉพาะ

เอกลักษณ์ของท้องถ่ิน คือ
ประเพณีเซน่ ไหว้หรอื เลย้ี งบ้านเจา้ เมือง
กลาง ปฏิบัตใิ นเดอื น ๔ และในเดอื น ๕
จะมีประเพณีเซ่นไหว้หรือเลยี้ งบา้ นเจ้า
เมืองวังและยังมีประเพณีนมัสการพระ
ธาตุศรีสองรัก ปฏิบัติในเดือน ๖

A term อสี านบา้ นเฮา . 8

วันแรกของงานประจาปี เรียกว่า “ วันโฮม ” วันที่สองของงาน บรรดาผีตาโขนทั้งหลายก็จะเท่ียว
(วันรวม) เป็นวันที่ประชาชนจากหมู่บ้านต่าง ๆ จะ หลอกหลอนชาวบ้านและมกี ารละเลน่ สนุกสนานตา่ ง ๆ
เดินทางมาร่วมงาน งานพิธีจะเริ่มแต่เช้ามืด เวลา เช่นเดียวกับวันแรก ส่วนใหญ่จะเข้าไปเล่นในลานวัด
๐๔.๐๐ น. โดยประชาชนจะไปรวมกนั ท่ีวดั โพนชยั เพื่อ ครนั้ เวลา ๑๕.๐๐ น. คณะเจ้าพ่อกวน เจ้าแมน่ างเทียม
ประกอบพธิ ีเบกิ พระอุปคุต มลู เหตทุ ่ีมกี ารเชิญพระอุป คณะพ่อแสน และนางแต่ง พร้อมประชาชน จะมา
คตุ เชื่อวา่ พระอุปคุตน้นั เป็นพระเถระผ้มู ฤี ทธไิ์ ด้เนรมิต พร้อมกันท่ีส่ีแยกบ้านเดิ่น เพ่ือทาการบายศรีสู่ขวัญ
กุฏิอยู่กลางมหาสมุทร สามารถปราบพวกมารได้ราบ พระเวส เสร็จแล้วจะนาขบวนแหพ่ ระเวสเข้าเมือง โดย
คาบ เพื่อให้เกิดความสวสั ดมี ีชัย จึงได้เชญิ พระอุปคุตมา มีพระพุทธรูป ๑ องค์ เป็นตัวแทนพระเวส และมี
ประดิษฐานไว้ในงานด้วย การจดั งานจงึ จะสาเร็จลุล่วง พระสงฆ์อีก ๔ รูป จะน่ังอยู่บนเสลี่ยงมีคนหาม
ไปด้วยดี ต่อจากน้ัน กจ็ ะมีพิธที าบุญตักบาตรท่ีวัดโพน เจ้าพ่อกวนจะนั่งอยู่บนคานหาม ส่วนคนอื่น ๆ จะเดิน
ชัย เสร็จแล้วประชาชนและบรรดาผีตาโขนท้ังหลายก็ ตามขบวน ขบวนแห่จะเข้าไปยังวัดโพนชัย แห่รอบ
จะไปร่วมในพิธบี ายศรีสขู่ วญั เจ้าพ่อกวน และแห่ขบวน โบสถ์ ๓ รอบ แล้วอัญเชิญพระพุทธรูป ซ่ึงถือเป็นองค์
เข้ามายังวัดโพนชัยอกี ครัง้ หน่ึงกอ่ นท่ีผีตาโขนและผู้คน แทนพระเวส เข้าโบสถ์ เจ้าพ่อกวนและคณะพร้อมกับ
ท่มี าร่วมงานจะแยกยา้ ยกนั ไปเล่นสนกุ สนานต่อไป ประชาชนก็จะเขา้ ไปในโบสถ์ด้วย บรรดาผีตาโขนท่ีตาม
ขบวนมา ก็จะส้ินสดุ การเลน่ ผีตาโขน
9 . A term อสี านบา้ นเฮา
หน้ากากและอุปกรณ์ในการเล่นไปท้ิงน้า
ตอ่ จากน้นั ก็จะมีพธิ กี ารจดุ บง้ั ไฟ เวลาประมาณ ๑๙.๐๐
น. ประชาชนท้ังหลายจะไปรวมกันที่วัดโพนชัยอีกครั้ง

วันท่ีสามของงาน จะเร่ิมต้ังแต่
เวลาประมาณ ๐๓.๐๐ น.
ช า ว บ้ า น จ ะ ท า พิ ธี แ ห่ ข้ า ว พั น
ก้อนไปบูชาพระอปุ คุตท่ีวัด โดย
นาข้าวไปวางไว้ตามภาชนะท่ี
เตรียมไว้และในวันนี้จะมีการ
อ า ร า ธ น า พ ร ะ ส ง ฆ์ เ ท ศน์ พ ร ะ
เวสสันดรชาดก (เทศมหาชาติ)
เ มื่ อ พ ร ะ ส ง ฆ์ เ ท ศ น์ จ บ แ ต่ ล ะ
กัณฑ์ ก็จะมีการถวายกัณฑ์เทศ
หรือกัณฑห์ ลอนด้วย

ในงานบุญหลวงนี้ นอกจากการเล่นผีตาโขนแล้ว ปกปิดร่างกายเฉพาะอวัยวะที่สาคัญ ใช้ดิน
จะมกี ารละเล่นท่สี นุกสนานอกี หลายอย่าง เชน่ การเซิ้ง มี หม้อ โคลน หรือสีดา ทาตามตัวและใบหน้า ทุกคนจะ
หัวหน้ากลุ่มนาเซ้ิง กล่าวนาเซิ้ง แล้วลูกคู่กจ็ ะร้องรับตาม ถือบ้ังไม้ไผ่ เพื่อกระทุ้งพ้ืนให้เกิดเสียงดัง และเป็น
และจะมีดนตรีประกอบ เช่น ฆ้อง กลอง ฉิ่ง ฉาบ แคน จังหวะควายตู้ (เล่นไถนา) มักจะทาจากไม้ไผ่ สานเป็น
พิณ หรือมีการเคาะไม้โลหะ ตามด้วย ทั่งบั้ง หรือคนป่า รูปควาย หุ้มด้วยกระดาษหรือกระสอบ ทาสีดา เจาะ
กระทุ้งพลอง ผู้เล่นจะเป็นชายล้วน แต่งกายคล้ายคนป่า ตรงกลาง ให้ผู้เล่นเข้าไปอยู่ได้ จากนั้นผู้ท่ีเล่นก็จะนา
โดยใช้เศษผา้ หรือใบตอง ควายดังกลา่ วออกวิง่ หยอกล้อผ้คู น

A term อีสานบ้านเฮา . 10

“

พระธาตุ

ศรีสองรัก

พยานรกั

รมิ ฝง่ั โขง

”

ดนิ แดนแห่งสัจจะและไมตรี

พระธาตุศรี สองรัก เป็ นปูชนีย สร้าง “พระธาตุศรีสองรัก” ข้ึน

สถานที่สาคัญที่สุดของ จ.เลย เป็ นพระ เมื่อ พ.ศ.๒๑๐๓ เสร็จใน พ.ศ.๒๐๑๖
ธาตุแห่ง “สจั จะและไมตรี” ของสมเด็จ ดว้ ยเจตนารมณ์ของกษตั ริย์ ๒ แผน่ ดิน
พระมหาจกั รพรรดิ ผคู้ รองกรุงศรีอยุธยา ในคร้ังน้ันจึงมีผลให้มีการขอร้องและ
แห่งราชอาณาจกั รสยาม และพระเจา้ ไชย ห้ามมิให้ใช้สีแดงซ่ึงถือว่าเป็ นสีเลือด
เชษฐาธิราช ผคู้ รองกรุงศรีสตั นาคนหุต ในพ้นื ที่บริเวณ“พระธาตุศรีสองรัก” ไม่
(เวียงจนั ทน์) แห่งราชอาณาจกั รลา้ นชา้ ง วา่ จะเป็นดอกไม้ เครื่องประดบั ของใช้
(สปป.ลาว ในปัจจุบนั )เป็นสกั ขีพยานว่า หรือแมแ้ ต่เครื่องแต่งกาย ท้งั น้ี “สีแดง”
จะไม่มีการสู้รบให้เลือดตกตอ้ งแผน่ ดิน อาจเปรียบไดก้ บั “เลือด” ที่เป็ นผลของ
กนั อีกต่อไป เน่ืองจากขณะท่ีกษตั ริยท์ ้ัง การทาสงคราม “พระธาตุศรีสองรัก” น้ี
๒ พระองค์ทรงครองราชสมบตั ิ ตรงกับ มาจากชื่อของเมืองท้งั ๒ คือ กรุงศรี
สมยั ที่พม่าเรืองอานาจและมีการรุกราน อยธุ ยา และกรุงศรีสตั นาคนหุต โดยท้งั
ดินแดนต่างๆ เพ่ือขยายอานาจท้ัง ๒ ๒ แผ่นดินต้งั สัจจะอธิษฐานว่าจะไม่มี
พระองคท์ รงเห็นตรงกนั ท่ีจะรวมกาลงั การสูร้ บกันอีกต่อไป จะมีแต่ความรัก

เป็ นพนั ธมิตรเพื่อต่อสู้กับพม่า จึงทรง ใคร่ผูกพนั กนั จึงเกิดเป็ นช่ือ “ศรีสอง

กระทาสัตยาธิษฐานว่าจะไม่ล่วงล้ า รัก” ในดินแดนแห่งสัจจะและไมตรีท่ี
ดินแดนของกนั และกนั พร้อมกบั ทรง อ.ด่านซา้ ย จ.เลย

นัยนา แกว้ โยธา，กนกวรรณ อัตพฤกษ์ : เรอ่ื งและภาพ

11 . A term อสี านบา้ นเฮา

5 ขอ้ ควรรขู้ องพระธาตุศรสี องรกั

ข้อแรกคือ "สองรกั " อนั เปน็ ชอื่ ของพระธาตุมาจากในครัน้ ทสี่ ร้างพระธาตเุ กิดขึน้ ในคราท่อี าณาจกั ร
หงสาวดใี นพมา่ รุกรานอาณาจกั รบริเวณทรี่ าบลมุ่ แม่น้าเจ้าพระยาอย่างอยธยุ าและอาณาจกั รลา้ นชา้ งในลาว
ทั้งสองอาณาจักรจับมือร่วมกนั เพือ่ ต้านทัพพมา่ และทรงกระทาสัตยาธิษฐานว่าจะไม่ล่วงเขตแดนซ่ึงกันและ
กันจารกึ ไว้ในแผ่นหนิ พรอ้ มกบั สร้าง "พระธาตสุ ีสองฮัก"บรเิ วณเนนิ สูงฝั่งตะวนั ออกของน้าหมนั ถอื เปน็ หลัก
เขตแดนของทั้งสองอาณาจักร

ขอ้ ที่สอทีค่ วรระมัดระวังพระธาตุศรีสองรักไม่ได้สรา้ งขนึ้ เพ่ือเป็นพระบรมธาตโุ ดยตรง จึง
ไม่ได้มีอัฐิของผู้หนึ่งผู้ใดบรรจุอยู่ ทว่าสร้างข้ึนเพื่อเป็นหลักเขตแดนของสองอาณาจักร ความ
ศกั ดิ์สิทธิ์มาจากการสัตยาธิษฐานให้ดินแดนแถบนี้ห้ามใครล่วงล้า ไม่มีใครคิดคดที่จะรวมเข้าไป
เป็นส่วนหนงึ่ กับอาณาจกั รใดอาณาจักรหน่ึงได้ นอกจากน้ใี นความเชอื่ ของชาวบ้าน เช่ือวา่ ในองค์
พระธาตุบรรจุพระพุทธรปู พระธรรมคัมภีร์ และยังมีตานานเล่าขานถึง "นายม่นั นายคง" ท่ียอม
ทานชีวิตของตนเองเปน็ ขา้ เฝา้ พระธาตชุ ่ัวนริ นั ดร์ดว้ ย

เช่นเดียวกับขอ้ ท่ีสามในเรอ่ื งบรเิ วณพระธาตใุ นช่วงวนั วิสาฆบูชาซง่ึ ตรง
กับงานฉลองสมโภชพระธาตุศรีสองรัก จะเต็มไปด้วย"ต้นผ้ึง" ทามาจากกาบ
กล้วยตดั มดั เสียบให้เป็นโครงรปู ทรงสามเหลี่ยม และเสียบแผ่นเทียนไว้ทัว่ โครง
นาไปสกั การะพระธาตุซง่ึ ไมค่ ่อยเหน็ ในท่ีอื่นๆ

จงึ ทาให้ในขอ้ ที่ส่ีเกิดความศักดส์ิ ิทธ์ิของพระธาตศุ รีสองรัก
ไม่ชอบสีแดงตามความเชื่อของชาวบ้าน ดังน้ันในตลอด 400 ปีท่ี
ผ่านมา พิธีฉลองสมโภชพระะธาตุศรีสองรักจึงไม่มีการฆ่าสัตว์
บรเิ วณองคพ์ ระธาตุ ทุกคนท่ีเข้าสกั การะตอ้ งไมส่ วมเส้อื ผ้าอาภรณ์"
สแี ดง" เข้าไปในเขตพระองคธ์ าตุด้วย เน่ืองจากสีแดงเป็นสีแห่งการ
เข่นฆ่า ตรงข้ามกบั ความสามัคคเี ป็นอนั หนง่ึ อนั เดียวกัน

โดยข้อทีห่ า้ คอื การเวียนเทียนของพระธาตุ
ศรีสองรกั แตกตา่ งจากท่อี ่ืน โดยชาวบ้านจะนาแท่ง
เทียนมามัดรวมกันแล้วให้ทุกคนนั่งเรียงกันรอบ
องค์พระธาตุ ผู้นาในพิธีจุดเทียนแล้วเวียนไปทาง
ขวามือ ส่งต่อไปเรื่อยๆตลอดทางจะมีการจุ่ม
น้ามนต์เป็นระยะ ๆเมื่อเสร็จพิธีชาวบ้านนิยมเอา
เทยี นและนา้ มนตไ์ ปบูชา

ขอพร แกบ้ นด้วยตน้ ผง้ึ ตน้ ผ้ึงใหญ่ถกู แห่นาขบวนเวียนรอบ องค์พระธาตุฯ
และพระอุโบสถจนครบ ๓ รอบแล้วจึงนาไปต้ังอยู่บริเวณ
ดอกผึ้งเหลืองอร่ามโดดเด่นสะดุดตาอยู่ ท่ามกลาง ฐานประทักษิณ ทิศตะวันออกหรือด้านท่ีเช่ือมกับพระ
ผู้คนล้นหลามบนลานกว้างเชิงเนิน พระบรมธาตุศรีสองรัก อุโบสถ ขณะที่ขบวนแห่ตน้ ผ้ึงอนั ยาวเหยียด ก้าวตาม ผคู้ น
พุทธศาสนิกชนชาวไทย รวมทั้งชาวลาวอีกไม่น้อยพากัน จานวนมากนาต้นผ้ึงทูนศีรษะรอคอยท่ีเชิงเนินพระธาตุฯ
เดินทางมาจาก ท่ัวทุกสารทิศ ผู้คนมารวมตัวกันอยู่ท่ีน่ีต้ังแต่ เพื่อขนึ้ บันได สู่ข้างบน ซึ่งบนั ไดท่ีนับว่าคับแคบสาหรับคน
ก่อนฟ้าสาง เพ่ือช่วยกันประกอบต้นผึ้ง ประดับดอกผึ้งให้ จานวนมากกลับกลายเป็นเครื่องมือ อย่างดีในการชะลอ
งดงามตามแบบอย่างในคตคิ วามเชอ่ื ทสี่ ืบทอดมา ขบวนผู้คนในการเข้าถึงลานประทักษิณอย่างเป็นระเบียบ
แสงแดดช่วงเที่ยงวันอันร้อนระอุทาให้ดอกผ้ึงท่ีทาจากไข
หลายคนท่ีประกอบต้นผ้ึงอย่างสมบูรณ์ มาแล้วจาก ข้ีผึ้งอ่อนตัว ร่วงลงพื้นละลายเต็มพื้นผิวกระเบื้อง แต่ด้วย
บ้านก็นาไปวางเรียงท่ีลานกว้างเชิงบันไดสู่พระธาตุฯ และรอ พลังความเชื่อทาให้ผู้เป่ียมศรัทธา อดทนได้กับไขข้ีผึ้งที่
คอย "เจ้าพ่อกวนและ เจ้าแม่นางเทยี ม” สองผู้สืบทอดฐานะ หลอมละลายติดฝ่าเท้าเปล่าเปลือย และไม่มีใครสักคนท่ี
องคน์ าทาง จิตวิญญาณของชาวเมอื งด่านซ้ายตามธรรมเนียม ถอนตัวออกจากการนาพาต้นผึง้ ของตนเวยี นรอบพระธาตุฯ
ประเพณโี บราณ เจา้ พอ่ กวนและเจ้าแม่นางเทียมมาถงึ ลานเชงิ จนครบ ๓ รอบ ก่อนจะนาไป ตั้งรวมกันไว้ท่ีรอบ ๆ ฐาน
เนินพระธาตุฯ องคพ์ ระธาตฯุ ด้วยความปตี ิ

๑๐ โมงเช้า พร้อมกับต้นผ้ึงขนาดใหญ่เป็นพิเศษ ต้นผ้ึงจานวนนับหม่ืนไม่อาจจัดวางเป็นแถว เป็น
แวดล้อมด้วยชาวด่านซ้ายในชุดแต่งกายนุ่งขาว ห่มขาวที่พา ระเบยี บรายรอบฐานพระธาตฯุ ได้ จึงซ้อนทับสูง เปน็ กอง
กันเทินต้นผง้ึ ของตนเองเหนือศรี ษะ พร้อมต้ังแถวติดตามผู้นา พะเนินท่วมเรือนธาตุอย่างน่าต่ืนตา จนแตะเรือนยอดของ
ทาง จิตวิญญาณของพวกเขา ขบวนแหต่ ้นผ้ึงยาวเหยียดอย่าง องคพ์ ระธาตุฯ ยา้ ใหเ้ ห็นถงึ ความศรทั ธา ของเหลา่ ผูค้ นทพ่ี า
เปน็ ระเบยี บก้าวตาม เจ้าพอ่ กวนและแม่นางเทยี ม ต่อแถวกัน กัน มา ท่ี น่ีใ น วัน น้ี พร ะ ธา ตุ ศรี ส อง รั กส ร้ าง ขึ้ นโ ด ย
ขึน้ บันไดสยู่ อดเนนิ ที่ตง้ั ของพระธาตุฯ พระมหากษัตริย์ ๒ แผ่นดิน คือ พระเจ้าไชยเชษฐาธิราช
แหง่ กรงุ ศรี- สตั นาคนหตุ (เวยี งจันทน์) และสมเด็จพระมหา
จักรพรรดิ แห่งกรุงศรีอยุธยา เม่ือปี พ.ศ. ๒๑๓๐ นับเวลา
ได้ ๔๕๗ ปีแล้วทพ่ี ระธาตุศรีสองรักคือ ศูนย์รวมจติ ใจของ
ชาวไทยและลาว โดยมี "ต้นผึ้ง” เป็นเครื่องสักการบูชา
ถวายแก่องค์พระบรมธาตุ เราจึงได้เห็นต้นผ้ึงเรียงรายอยู่
รอบฐานพระธาตุฯ ในทุก ๆ วนั ตลอดท้ังปี

การแกบ้ นด้วยต้นผึง้

สาหรับใครที่มีอุปสรรคต่างๆปรารถนาบน และนมัสการพระธาตุศรีสองรัก คือวันขึ้น
บานต่อองค์พระธาตุกส็ ามารถทาได้ โดยจะมเี จ้ากวน 15 ค่าเดือน 6 ชาวด่านซา้ ยท่ีแทนตัวเองว่า “ลูกผึ้ง
นางเทียมหรือแสนคนใดคนหนึ่งจะเป็นผู้ทาพิธีบน ลกู เทียน”จะนาต้นผ้ึงนับแสนต้นแห่ขนึ้ ไปตามบันได
บานให้ การแก้บนพระธาตุศรีสองรัก ก็ให้นาต้นผ้ึง พญานาคซง่ึ เปน็ ทางข้ึนไปสักการะพระธาตุ หากมอง
นอ้ ยไปยงั วดั พระธาตุศรสี องรกั 10 ตน้ พร้อมกบั ขัน 5 จากบนั ไดข้ันบนสุดก็จะเห็นตน้ ผึ้งสีเหลืองเนืองแน่น
ขนั 8 หากเป็นต้นผ้ึงใหญต่ ้องมที องคาเปลว 20 แผ่น เต็มบรเิ วณ แสดงให้เห็นถึงความศรัทธาของชาวด่าน
ซ้ายต่อองค์พระธาตุ นอกจากน้ีชาวบ้านจะนาเทียน
โดยเอาต้นผึง้ และดอกไมธ้ ูปเทียนไปวางไว้ท่ี เวียนหัวซึ่งเป็นลักษณะเทียนฟ่ันยาวพอคาดได้รอบ
ฐานเจดยี ์พร้อมกราบไหว้และกล่าวคาแก้บนเปน็ เสรจ็ ศรีษะ มาถวายองค์พระธาตุในทุกๆปี เพราะเชื่อว่า
พิธีการแก้บนต้องขอให้แสนคนใดคนหนง่ึ เป็นผทู้ าพิธี หากทาแล้วจะอยู่ดีมีแฮง ปราศจากทุกข์โศก บารมี
และกล่าวคาขอแกบ้ นด้วย แตโ่ ดยส่วนใหญป่ ระชาชน องคพ์ ระธาตชุ ว่ ยปกปกั ษค์ ุ้มครอง
ที่นับถือพระธาตุศรีสองรักจะมาแก้บนพระธาตุศรี
สองรักในวนั ท่ที าพธิ ีสมโภชน์

A term อีสานบ้านเฮา . 14

“ กม้ กราบพระธาตุ ”

พระธาตุศรีสองรักษเ์ ป็นพระธาตุท่ีมอี นุรักษ์
คงความเป็นไทยลักษณะของตัวพระธาตุจะเป็นพระ
ธาตุเจดีย์สีขาวรายล้อมไปด้วยต้นผึ้งท่ีชาวบ้านทา
กันเองและตน้ ผ้ึงเป็นการกรายไหว้ขอพรอีท้ังยังเป็น
การแก้บนได้อีกด้วยเกิดจากความเช่ือของชาวบ้าน
พระธาตุศรสี องรักยงั มจี ดุ เด่นอีกอย่างน้ันก็คือประวัติ
ความเป็นมาท่ยี าวนาน ของสัจจะเเละไมตรี จึงทาให้
เปน็ วดั พระธาตุทม่ี ปี ระวัติความเปน็ มาที่น่าสนใจเเละ
ประเพณที ่ีเก่ยี วกบั พระธาตุอกี ดว้ ย

15 . A term อสี านบา้ นเฮา



อุทยานภเู รือ

สุดหนาวในแดนอีสาน

นัยนา แกว้ โยธา，กนกวรรณ อัตพฤกษ:์ เรอ่ื ง
เพจ ถ้าเหงา เขาคือเพอ่ื น : ภาพ

ถ้าหากพูดถึงสถานที่ท่องเที่ยวในเมืองเลยน้ัน ไม่มีใครที่ไม่รู้จักภูเรือ
สถานที่ท่องเท่ียวธรรมชาติ ณ เมืองเลยอาเภอภูเรือ ถ้าหากใครมองหาสถานท่ี
ทอ่ งเที่ยวเพื่อชมความงามของธรรมชาติ พวกเราขอแนะนาให้ใสมาเท่ียวภูเรือค่ะ
รับรองว่าท่านผู้อ่านจะไม่เสยี ดายเวลา ก่อนจะไปเที่ยวชมภูเรือเรามารู้จักประวัติ
ความเป็นมาของภเู รือ แหล่งท่องเท่ยี วธรรมชาตทิ สี่ วยงามกนั เลยค่ะ

A term อีสานบ้านเฮา . 18

"ภเู รือ" น้ันต้ังชือ่ ตามภูเขาชือ่ เดมิ ท่ี สถานท่ีแห่งน้ีเป็นภูเขาสูงใหญ่บน
มีช่ือเรียกว่า "ภูทุ่ง" ถ้าหากมองจากอาเภอ ยอ ด เ ขา ท่ี ร า บก ว้ า ง ให ญ่ มี ต้น ส น ข้ึ น
ท่าล่ี จังหวัดเลย ภูเรือน้ันจะมีลักษณะ สลับซับซ้อนกัน แต่มีลักษณะแปลกคือ
เหมือนเรือแล่นอยู่ในมหาสมุทร ดังน้ัน จึง มสี ่วนหน่งึ เป็นผาชะโงก ยื่นออกมาเหมอื นหวั
เรียกทแ่ี หง่ นีว้ ่า"ภูเรอื "แต่อกี นยั หน่ึงกล่าวว่า เรือสาเภาใหญ่ ลักษณะภูมิประเทศของภูเรือ
สมัยกอ่ นสงครามโลกครง้ั ท่ี 2 มเี คร่อื งบินมา นั้นเป็นทิวเขาสลับซับซ้อนประกอบด้วยหิน
ตกบริเวณภูทุ่งจึงมีการเรียกบริเวณน้ีว่า ทรายและหินแกรนิตสลับกัน อุทยานแห่งภู
"ภูเรือ" เรือมีเน้ือประมาณ 75,525 ไร่ สัตว์ป่าที่เรา
สามารถพบเหน็ ได้ก็คอื หมี เกง้ หมาใน ไก่ฟา้
อทุ ยานแห่งชาติภูเรือ ต้ังอย่ใู นเขต และ เตา่ ปลู ูค่ะ
ตาบลหนองบัว อาเภอภูเรอื และ อาเภอท่า
ล่ี และ อาณาเขตทางทิศเหนือติดกับ อุทยานภูเรือตงั้ อยบู่ นยอดเขาสูงทา
สาธารณรฐั ประชาธิปไตยประชาชนลาว ใ ห้ มี อ า ก า ศ ท่ี เ ย็ น ต ล อ ด ทั้ ง ปี แ ล ะ ยั ง เ ป็ น
อุทยานที่มีอากาศหนาวเย็นท่ีสุดในประเทศ
อีกด้วยค่ะ โดยเฉพาะในฤดูหนาวน้ันจะมี
อากาศที่หนาวเย็นมาก จนกระทั่งน้าค้างท่ี
เกาะอยบู่ นยอดหญา้ นั่นกลายเปน็ นา้ แข็งเลย
ละ่ ค่ะ หรอื ทเ่ี ราเรยี กว่า “แมค่ ะน้ิง”

19 . A term อสี านบา้ นเฮา
18

A term อสี านบา้ นเฮา . 20

จดุ เดน่ เขตอทุ ยาน

จุ ด ช ม วิ ว ณ เ ด โ ช เ ป็ น จุ ด ที่ ผาซับทอง หรือ ผากุหลาบ อยู่ห่าง
นักท่องเท่ียวสามารถมาดูพระอาทิตย์ข้ึน จากที่ทาการอุทยานฯ ประมาณ 2.5
และในวันท่ีอากาศแจ่มใสนักท่องเที่ยวท่ีมา กโิ ลเมตร เปน็ หน้าผาสูงชนั และแหลง่ น้าซับ
ชมววิ ทีน่ ่ีสามารถมองเห็นภูต่าง ๆ ของเมือง ที่มพี ืชน้าไลเคนสีเหลืองคล้ายสที องขึ้นเตม็ ไป
เลยได้ บอกเลยว่าบรรยากาศดีมาก ๆ ท่ัว น้าตกห้วยไผ่ เป็นน้าตกที่ไหลลงมาจาก
สาหรับคนมีคู่ขอแนะนาให้เติมความหวาน หน้าผาสูงชัน มีความสูงประมาณ 30 เมตร
ด้ ว ย ก า ร ไ ป ดู พ ร ะ อ า ทิ ต ย์ ข้ึ น ด้ ว ย กั น ค่ ะ และน้าตกแห่งน้ียังนาไปใช้ทาน้าประปาใน
รับรองว่าโรแมนตกิ สุด ๆ เลยคะ่ อาเภอภเู รือ ต้ังอยู่ห่างจากท่ีทาการอุทยานฯ
ประมาณ 2 กโิ ลเมตร
ผาโหล่นน้อย อยู่ห่างจากที่ทาการ
ยอดภูเรือ เป็นจุดท่ีสูงท่ีสุดใน
อุทยานฯ ประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นอีกจุด อุทยานฯ อยู่สูงจากระดับน้าทะเลปานกลาง
ชมพระอาทิตยข์ ึน้ ทส่ี วยงามมากอกี แห่งหน่ึง ประมาณ 1,365 เมตร บริเวณโดยรอบเป็น
ลานหินท่ีมีทุ่งหญ้าข้ึนแซมสลับกับป่าสน
จากจุดนเี้ ราจะสามารถมองเห็นภูหลวง ภผู า มีท้ังสนสองใบทข่ี ึ้นตามธรรมชาตแิ ละสนสาม
สาด ภูคร่ัง และทะเลภูเขาท่ีสลับซับซ้อน ใบท่ีเป็นสนปลูก จากจุดน้ีในวันที่ท้องฟ้า
เหมือนมองดูภูเขาที่ให้ความรู้สึกเหมือน แจ่มใสนักท่องเท่ียวสามารถมองเห็นแม่น้า
เหือง และ แม่น้าโขงที่กั้นพรมแดนระหว่าง
กาลังมองเคลอื่ นทะเล ไทย-ลาวได้ ในตอนเช้าตรู่เราจะเห็นปุยเมฆ
ขาวลอยอยู่และแสงสีทองจากดวงอาทิตย์
เป็นภาพท่ีธรรมชาติสรรค์สร้างข้ึนมา ทาให้
ค ว า ม เ ห น่ื อ ย ล้ า ที่ ส่ั ง ส ม จ า ก ก า ร ท า ง า น
กพ็ ลนั หายไปเลยล่ะค่ะ

นอกจากนี้ยังมีจุดที่น่าสนใจอีกหลายแห่ง เช่น
ถ้าหินแตก หินค้างหม้อ หินวัวนอน หินพานขันหมาก
หินพระศิวะ สวนหินเต่า ทุ่งหินเหล็กไฟ ซึ่งหินเหล่าน้ีมีรูปร่าง
คล้ายตามชื่อท่ีเรียก ตั้งอยู่ท่ามกลางทุ่งหญ้า ช่วงปลายฝนต้น
หนาวมีดอกไม้เลก็ ๆ ข้ึนอยทู่ ั่วไปน่าชมมากๆเลยค่ะ ใครที่ได้ไป
เที่ยวที่จังหวัดเลย ก็ต้องได้ลองไปดูสักคร้ังนะคะ รับรองว่าไม่
ผิดหวงั แนน่ อนคะ่

สถานท่ีพัก อุทยานฯ มีบริการบ้านพักไว้สาหรับ
นักท่องเทยี่ ว ตดิ ต่อขอรายละเอียดและสารองท่ีพกั ล่วงหน้า
ไดท้ ่ี ทีท่ าการอทุ ยานฯ โทร. 0 4288 4144 หรือ กรมอุทยาน
แห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โทร. 0 2562 0760 หรือ
www.dnp.go.th

เวลาทาการ :ทุกวัน ตั้งแต่เวลา 06.00 – 18.00 น.
ช่วงเวลาเที่ยว : ตลอดท้ังปี แนะนาช่วงหน้าหนาวค่าเข้าชม
ชาวไทย ผู้ใหญ่ 40 บาท เด็ก 20 บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่
200 บาท เด็ก 100 บาท

A term อีสานบ้านเฮา . 22

สมั ผสั กล่ินอายบา้ นโบราณ ณ เชยี งคาน

จังหวัดเลยเป็นจังหวัดท่ีเล็ก แต่ มี โดยเฉพาะบนถนนชายโขงหรือทเ่ี ราเรียก

นกั ทอ่ งเท่ยี วเยอะตลอดทั้งปี เพราะในอาเภอเชียง กันว่าถนนคนเดินเชียงคาน เป็นถนนสายส้ันๆ

คานมีวิวแม่น้าโขง และ สายหมอกยามเช้า ทาให้ กลางเมืองเชียงคานท่ีมีความยาวประมาณ

รสู้ กึ ใกลช้ ิดกบั ธรรมชาติ ก่อใหเ้ กดิ ทศั นียภาพและ 2 กิโลเมตร

บรรยากาศของเมืองริมฝั่งโขงอันทรงเสน่ห์โดย ในยามเย็นถนนคนเดินจะมีสินค้าเส้ือผ้า

เฉพาะท่ีตัวเองเมืองเชียงคานมีชุมชนเรือนไม้ อาหารท้องถิ่นให้เลือกซ้ือเลือกหากนั มากมาย อีก

เก่าแก่สุดคลาสสิคสร้างอยู่ริมแม่น้าโขงได้ ทั้งยังมีมุมของถนนและร้านค้าสวยงามมากมายให้

บรรยากาศสงบสุขและน่ารัก ชวนให้หลายคน ถา่ ยรูปเซลฟีก่ ันอยา่ งเพลิดเพลิน นอกจากน้ีรมิ โขง

อยากไปสมั ผัส จนทกุ วันน้ีเชียงคานกลายเปน็ เมือง ยังมีเส้นทางปั่นจักรยานทางเดินเท้าและระเบียง

ท่อง เที่ย วท่ีคึ กคัก แห่ง หน่ึง ของ ภาคอีสา น ชมวิวรมิ โขงที่เหมาะแก่การมาเดินชมวิวแม่น้าและ

บ้านเรือนในเมืองเชียงคานสมัยก่อนเป็น วิวเมืองสานะคาม สปป.ลาว ที่ต้ังอยู่ฝ่ังตรงข้าม

บ้านไม้ในปัจจุบันบ้านไม้เหล่าน้ีได้ปรับเปลี่ยน อกี ทั้งในยามเย็นยังเป็นจุดชมพระอาทิตย์ลับขอบ

รูปแบบเป็นโรงแรมเกสเฮา้ ส์ โฮมสเตย์ ร้านอาหาร ฟา้ ทสี่ วยงามมากแหง่ หนงึ่ ของประเทศไทย

และรา้ นขายของทรี่ ะลึก

ศศธิ ร จันทองทิพย์ : เรือ่ ง
สรสชิ า รัฐประเสรฐิ : ภาพ

A term อสี านบา้ นเฮา . 24



อดตี ...ปจั จุบัน ณ เชียงคาน

เชียงคานเปน็ อาเภอหนึ่งในจังหวัดเลย ยกทัพไปตีกรุงเวียงจันทร์ พอตีเวียง
ตงั้ อยรู่ มิ แมน่ ้าโขง ซึง่ เคยเป็นราชธานีหรือเมือง จั น ท ร์ ส า เ ร็ จ จึ ง ไ ด้ อั ญ เ ชิ ญ พ ร ะ แ ก้ ว ม ร ก ต
หลวงของประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตย กลับมายงั กรุงธนบุรี แล้วได้รวมอาณาจักรล้าน
ประชาชนลาว หรือราชอาณาจักรลาวมาก่อน ชา้ งเขา้ ดว้ ยกนั และใหเ้ ป็นประเทศราชของไทย
เมืองเชียงคานเก่า หรือเมืองสานะคาม แล้วได้กวาดต้อนผู้คนมาอยู่เมอื งปากเหืองมาก
(ชนะสงคราม) ซ่ึงเป็นเมืองที่มีความสาคัญใน ขึ้น แล้วโปรดเกล้าฯ ให้เมืองปากเหืองข้ึนกับ
ป ร ะ วั ติ ศ า ส ต ร์ ท า ง ยุ ท ธ ศ า ส ต ร์ ส มั ย เมืองพิชยั
ราชอาณาจักรล้านช้าง ถูกก่อสร้างโดย ขนุ คาม
โอรสของขุนคัวแห่งอาณาจักรล้านช้าง เมื่อ คร้ันถึงสมัย พระบาทสมเด็จพระ
ประมาณปีพ.ศ. 1400 ต่อมาประมาณปีพ.ศ. จุลจอมเกล้าเจ้าอยูห่ ัว พวกจีนฮอ่ ได้ยกทัพมาตี
2250 ทางเวียงจันทร์ได้ต้ังเมืองเชียงคานเดิม เมืองเวยี งจนั ทน์ เมืองหลวงพระบางและได้เข้า
ซ่ึงอยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้าโขงเป็นเมืองหน้าด่าน ปล้นสดมภ์เมืองเชียงคานเดิมท่ีอยู่ฝ่ังซ้ายของ
พ.ศ. 2320 พระเจ้ากรุงธนบุรี โปรดให้ แม่น้าโขง ชาวเชยี งคานเดมิ จึงอพยพผู้คนไปอยู่
เจ้าพระยามหากษัตรยิ ศ์ กึ กับพระสรุ สีห์ เมืองเชียงคานใหม่ (เมืองปากเหือง) เป็น
จานวนมาก

A term อสี านบา้ นเฮา . 26

“ “
ตอ่ มาเหน็ ว่าชัยภูมเิ มืองเชยี ง
คา นใ ห ม่ ( เมื อ งป าก เ หือ ง ) ไม่
เหมาะสม ผู้คนส่วนใหญ่จึงอพยพไป
อยู่ท่ีบ้านท่านาจันทร์ซึ่งใกล้กับท่ีต้ัง
ของอาเภอเชียงคานปัจจุบัน แล้วตั้ง
ชือ่ ใหมว่ า่ เมืองใหมเ่ ชยี งคาน

ไทยได้เสียดินแดนฝ่ังขวา
แม่น้าโขงให้กับฝร่ังเศส ทาให้เมือง
ปากเหืองตกเปน็ ของฝรั่งเศส คนไทย
ที่อยู่เมืองปากเหืองจึงอพยพมาอยู่
เมืองใหม่เชียงคาน หรืออาเภอเชียง
คานปัจจุบันโดยสิ้นเชิง “แล้วได้
เปล่ียนช่ือเมืองเป็นเมืองเชียงคาน
ใหม่” ได้ต้งั ทที่ าการอยู่บรเิ วณวัดธาตุ
เรียกวา่ ศาลาเมืองเชียงคาน ต่อมาได้
ย้ายที่อยู่บริเวณวัดโพนชัย จนกระทั่ง
ปี พ.ศ. 2452 เมืองเชียงคานซ่ึงมพี ระ
ยาศรีอรรคฮาด (ทองดี ศรีประเสริฐ)
ได้รับตาแหน่งนายอาเภอเชียงคาน
คนแรก ต่อมาปี พ.ศ. 2484 ได้ย้าย
ที่ว่าการอาเภอเชียงคานมาอยู่ ณ ที่
อยู่ปจั จุบันตราบเทา่ ทกุ วันน้ี

27 . A term อสี านบา้ นเฮา

วดั เกา่ แก่คู่เชียงคาน น อ ก จ า ก นี้ ใ น วั ด ยั ง มี ธ ร ร ม า ส น์ ไ ม้
แกะสลักลงรักปิดทองทุกด้านท่ีพนักหลังมียอด
วดั ศรีคุณเมือง หรอื วัดใหญ่ วัดเก่าแก่ คลา้ ยปราสาท
ที่อยู่คู่บ้านคู่เมอื งเชียงคานมาอยา่ งยาวนาน ที่
ขบั รถมาเชียงคานแล้วจะเจอกับวัดเป็นท่ีแรก ด้านหน้าโบสถ์มีภาพจิตรกรรมฝาผนัง
เพราะตั้งอยู่ทางเข้า ภายในวัดมีพระประธาน อยูเ่ ตม็ หน้าบนั ภาพทง้ั หมดเป็นภาพนทิ านชาดก
ในพระอุโบสถวัดศรีคุณเมืองเป็นพระพุทธ ชุดพระเจ้าสิบชาติซึ่งวาดข้ึนใหม่แทนของเดิม
ปฏิมาประทับขัดสมาธิราบนาคปรกอายุกว่า และทุกวันพระรวมถึงวันสาคัญทางพุทธศาสนา
300 ปี ในวัดเป็นกาแพงแก้วล้อมรอบตัวพระ
อโุ บสถ วดั น้ถี ูกขนานนามว่าเปน็ แหล่งรวมงาน วดั แห่งนีจ้ ะคลาคล่าไปดว้ ยผคู้ นซึ่งมี
ศิลปะท้ังแบบล้านนาและล้านช้างซ่ึงเห็นได้ ทง้ั ชาวเชียงคานเองรวมถึงนกั ท่องเที่ยวผมู้ า
จากโบสถ์ ที่มีหลังคาลดหลั่นอย่างศิลปะ เยือน ที่ต่างก็พรอ้ มใจกันมาร่วมทาบุญตัก
ล้านนา ศิลปวัถตุที่สาคัญมีหลายช้ินเช่น บาตร ฟังเทศน์ ฟังธรรมกนั อย่างถว้ นหนา้
พ ร ะ พุ ท ธ รู ป ไ ม้ จ า ห ลั ก ล ง รั ก ปิ ด ท อ ง ป า ง
ประทานอภัยแบบล้านช้าง พระพุทธรูป
ดังกล่าวจะมีพระเกศาเป็นปุ่มแหลมเล็ก พระ
กรรณค่อนข้างแหลมและยาว สันนิษฐานว่ามี
อ า ยุ ใ น ร า ว พุ ท ธ ศ ต ว ร ร ษ ที่
24-25

A term อีสานบ้านเฮา . 28

3 ร้านหา้ มพลาด
ถนนคนเดนิ สุดชคิ

ถนนคนเดินเชียงคาน จะเริ่มต้ังแต่ สไตล์โมเดิร์นคลาสสิกซ่ึงเป็นท่ีสนใจ
ชว่ งเวลาประมาณ 17.00 - 22.00 น. ของทุกวัน ของนักท่องเท่ียวเป็นอย่างมาก นอกจากน้ี
เสาร์และอาทิตย์ ถนนสายศิลปะที่เต็มไปด้วย ตลอดเส้นทางยังเต็มไปด้วยร้านอาหาร ร้าน
ชวี ิตชวี าท่ามกลางบรรยากาศอนั เรียบง่ายและเกา่ กาแฟ หรือแผงลอยท่ีมีอาหารหลากหลายให้
เกแ่ ห่งนี้ จะคับค่ังไปดว้ ยรา้ นรวงต่างๆ มากมายท่ี เลือกซ้ือจนละลานตา ในช่วงฤดูหนาวจะเป็น
น า เ อ า สิ น ค้ า ห ล า ก ห ล า ย ป ร ะ เ ภ ท ท้ั ง เ ส้ื อ ผ้ า ช่วงฤดูท่องเที่ยวของเมืองเชียงคาน ถนนคน
กระเป๋า รองเท้า และข้าวของท่ีระลึกที่ประดิษฐ์ เดินแห่งนี้จึงเต็มไปด้วยสีสันและรอยยิ้มของ
ขึ้นมาจากไอเดียสุดเก๋นาเอาศิลปะพ้ืนเมืองมา นักทอ่ งเทย่ี วทีเ่ ดินทางมาเยอื นเป็นจานวนมาก
ดัดแปลงให้มคี วามทนั สมยั ในสไตล์น่ารกั

29 . A term อสี านบา้ นเฮา

เฮือนหลวงพระบาง, เชียงคาน (Heonluangprabang)
มาเร่มิ ตน้ กนั ท่ีรา้ น เฮือนหลวงพระบาง รา้ นอาหารชื่อ

ดังท่ีใครมาถึงเชียงคานแล้วก็ตอ้ งแวะมาล้ิมลองรสชาติอาหาร
พน้ื เมืองเชียงคานแบบดง้ั เดมิ และยังมีเมนูแบบฉบับหลวงพระ
บ า ง ท่ี ก า รั ณตี ควา ม อ ร่ อ ย จ า ก ร า ง วั ล Thai Select ปี
2019 เพียงแค่เดินผ่านตัวร้านก็ต้องสะดุดตากับการตกแต่งท่ี
เป็นเอกลักษณ์ทไ่ี ม่เหมือนใคร ภายในตัวร้านตกแต่งผสมผสาน
กันระหว่างศิลปะพ้ืนเมืองเชียงคานและศิลปะแบบหลวงพระ
บางได้อย่างลงตัวและมีโซนที่นั่งให้เลือก 2 โซนคือโซนชั้นบน
และโซนชั้นล่างเมนูเด็ดทต่ี ้องห้ามพลาดเลยก็คือ นา้ พริกหลวง
พระบางหมูทอด กระหลา่ ทอดน้าปลา ต้มยาปลานา้ โขง อ่วั หมู
วุ้นเส้น ปลาส้มทอดทรงเครื่อง และเอาะหลาม เมนูสุดพิเศษ
สตู รสง่ ตรงจากหลวงพระบาง

ซติ แอนด์ สโลว์ไลฟ์ คาเฟ่, เชียงคาน (Sit & Slowlife Cafe)

ซิต แอนด์ สโลว์ไลฟ์ คาเฟ่ คาเฟส่ ุดสโลว์ไลฟส์ มช่ือตัง้ อย่ทู ่เี ดียวกับ
เดอะ รอยัล เชียงคาน บูติก โฮเทล ตัวร้านตกแต่งด้วยไม้ดีไซน์สุดชิคประดับ
ประดาไปด้วยดอกไม้ได้อยา่ งน่ารัก อกี ทง้ั ยงั โดดเด่นดว้ ยบานหนา้ ต่างกระจกหนา้
รา้ นทส่ี ามารถส่ังเครือ่ งดื่มอร่อยๆ มานั่งจิบพร้อมชมบรรยากาศสุดสโลว์ไลฟ์ของ
เมืองเชียงคาน สาหรับเมนูเคร่ืองดื่มท่ีอยากแนะนาเลยก็คือ เฟรช อเมริกาโน่
แ ล ะ โ ก โ ก้
อเมรกิ าโน่ นอกจากนี้แลว้ ยงั มเี มนูชา กาแฟ และอติ าเลียนโซดา

บา้ นยายชุม ข้าวขาหมูโบราณ, เชียงคาน
ยายชมุ ขา้ วขาหมโู บราณ ตัวรา้ นตั้งอย่ภู ายในเรอื นไม้

เก่าแก่เพยี งแต่เดินผ่านก็ตอ้ งสะดุดตาไปกับสีชอล์กทเ่ี ขยี นจน
เกอื บเตม็ ท้งั ผนงั ไม้ภายในร้าน สาหรบั เมนูก็มีให้เลือกทั้ง ขา้ ว
ขาหมู ข้าวขาหมู+ไข่ ข้าวขาหมู+ไส้ ที่เสิร์ฟมาในถาดสแตน
เลสสุดน่ารักให้ความรู้สึกย้อนไปในวัยเด็กอย่างไงอย่างงั้น
แถมยังมีท่ีน่ังภายในร้านให้เลือกมากมาย นอกจากน้ีแล้ว
ในช่วงเช้ายงั มขี ้าวเหนียวหมแู ละแจ่วบ่องให้ล้ิมลองกันอีกด้วย

่ที ัพก ้บานไม้เ ่กา ิรมโขง ชุมชนบ้านเก่าริมโขง อ.เชียงคาน ท่ี
นักท่องเที่ยวให้ความสนใจในการมาเยือนที่น่ี
เป็นอนั ดับต้นๆ ของจังหวดั เลย ด้วยเอกลกั ษณ์
บ้านไม้เรือนเก่าสืบมาจากสมัยอดีตจนถึง
ปัจจุบัน แม้แต่บ้านที่เพ่ิงสร้าง หรือกาลังจะ
สรา้ ง ก็จะคงเอกลักษณ์ของความเปน็ บา้ นเรอื น
ไม้ทรงสมัยแต่เก่าก่อนในอดีต ด้วยความ
ร่วมมือของกลุ่มคนใน อ.เชียงคาน หวังคง
เอกลักษณ์ของความเป็นชมุ ชนบ้านเก่าเรอื นไม้
หนึง่ ใจเดยี วกนั

นอกจากบา้ นเรือนเก่าๆ ท่รี กั ษาไว้แลว้
ยงั พบวัฒนธรรม และการดารงชีวิตของผคู้ นทน่ี ี่
ก็ดูเหมือนจะเป็นอีกมนต์เสน่ห์ที่มาช่วยเสริม
ความสมบูรณ์ถงึ อารยธรรมไดอ้ ย่างลงตวั

อาทิ วัฒนธรรมการกิน ความมี
มนุษยสัมพันธ์ท่ีดี ย้ิมแย้นแจ่มใส การพดู จา
ท่ีฟังดูแล้วรื่นเพราะเสนาะหู ฯลฯ จึงไม่
แปลกเลยท่ีนักท่องเท่ียวต่างหล่ังไหลเข้า
มายังดินแดนเชียงคานแห่งนี้อย่างล้นหลาม
ตลอดปี

แต่เกา่ ก่อนในอดีตน้ัน... การอพยพ
เข้ามาต้ังรกรากของกลุ่มคนจากหลวงพระ
บาง ประเทศลาว ปลายทาง ณ ท่ีเชียงคาน
แห่งนี้นั้น ได้นาเอาวัฒนธรรมเข้ามาด้วย
หรือจะเรียกได้ว่าเชียงคานเป็นเมืองคู่แฝด
หลวงพระบาง ก็ว่าได้ เพราะไม่ว่าจะเป็น
ประเพณี อาหารการกิน ภาษาพูด ก็มคี วาม
คล้ายเคยี งกัน

31 . A term อสี านบา้ นเฮา

สั ม ผั ส เ ส น่ ห์

สดุ คลาสสคิ รมิ ฝงั่ โขง

ท า ง เ ดิ น ช ม ริ ม
แม่น้าโขง เชียงคาน เป็น
พื้น ที่ ส าธา ร ณะที่ ผู้ คน
มักจะไปเดินเล่น บ้างก็ปั่น
จักรยาน หรือนั่งชมความ
งามของพระอาทิตย์ตกยาม
เย็นวิวแม่น้าโขง เส้นทางนี้
สร้างด้วยไม้ยาวตลอดแนว
แ ล ะ ส่ ว น ห น่ึ ง เ ป็ น ถ น น ปู
อิฐบล๊อก เลียบแม่น้า และ
จะมีเฉลียง ชมวิวอยู่2จุด
คือ ประมาณเชียงคานซอย
10 จุดหนงึ่ และท่ี จดุ เร่ิมต้น
ราวๆวัดท่าครกอีกจุดหน่ึง
ซ่ึงเชื่อมกับพ้ืนท่ีสาธารณะ
หน้า วัด ที่เป็ นเขื่ อนริ ม
แมน่ า้

กิจกรรมแนะนาก็
คื อ เ ดิ น เ ล่ น แ ล ะ น่ั ง ช ม วิ ว
ยามเย็นท่ีริมฝังโขงแล้วก็
อย่าลืมเก็บภาพสวยๆ หรือ
จังลองเปล่ียนบรรยากาศ
กั บ ล ม เ ย็ น ๆ ด้ ว ย ก า ร ปั่ น
จักรยานก็เป็นกิจกรรมท่ีผู้
มาเยือนชื่นชอบ

A term อีสานบา้ นเฮา . 32





เจนจริ า ศริ ิชนม์ ，อนชุ ิดา ศรีสะอาด : เร่อื ง
สรสิชา รัฐประเสรฐิ : ภาพ

ครง้ั หน่ึงในชีวิต พชิ ิตภูกระดึง

ครง้ั หน่ึงในชีวิต “เราคือผพู้ ิชิตภู เดินทางพิชิตยอดภขู องอทุ ยาน

กระดึง" ดจู ะเป็นประโยคคลาสสิกตลอด แห่งชาติภกู ระดงึ และถา้ หากเขาคนนั้น

กาลสาหรบั การไปเที่ยวภกู ระดงึ แตก่ วา่ จะ สามารถรว่ มเดนิ ทางไปกบั คณุ จนกระท่งั

ขนึ้ ชื่อวา่ เป็นผพู้ ิชิตภกู ระดงึ ใช่ว่าจะไดม้ า ถึงยอดดอย และคอยช่วยเหลือดูแลกัน

ง่าย ๆว่ากันว่า หากอยากพิสจู น์รกั แทใ้ ห้ และกันเป็นอย่างดีแลว้ ละก็ เขาก็คือรกั

พาคนที่เรารกั ไปรว่ มพิสจู นร์ กั ดว้ ยการ แทข้ องเราเป็นแนแ่ ท้

A term อีสานบา้ นเฮา . 36

เมืองแหง่ ภเู ขาสดุ หนาวในสยาม อุทยานแห่งชาติภูกระดึง ต้ังอยู่ที่อาเภอ
ภูกระดึงในจังหวัดเลย เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่มี
มี ต า น า น ก ล่ า วไว้ ว่ า มี พ ร า น ป่ า ผู้ ห นึ่ ง ช่อื เสียงมากที่สุดของประเทศไทย เพราะมีธรรมชาติที่
ได้พยายามล่ากระทิงซ่ึงหลบหนีไปยงั ยอดเขาลูกหนึ่ง สวยงาม ในแต่ละปีจึงมีคนมาเที่ยวเฉลี่ยหลายหม่ืนคน
ในตาบลศรีฐาน (ปัจจุบันอยู่ในอาเภอภูกระดึง) โดยเฉพาะในช่วงวันหยุดยาวมักมีนักท่องเท่ียวขึ้นไป
ซึง่ เป็นภูเขาท่ีไม่เคยมีใครข้ึนมากอ่ น เมื่อนายพรานได้ พักผ่อนบนภูกระดึงจานวนมาก
ตามกระทิงขึ้นไปบนยอดเขาแห่งนั้น ก็ได้พบว่าพื้นท่ี
บนภูเขาลูกน้นั เตม็ ไปด้วยพืน้ ที่ราบกว้างใหญ่สวยงาม ภูกระดึงครอบคลุมพ้ืนท่ี 348.12 ตาราง
เต็มไปด้วยป่าสน พรรณไม้ และสัตว์ป่านานาชนิด กิโลเมตร (217,575 ไร่) ลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขา
มนษุ ย์จึงร้จู กั ภูกระดงึ แต่นน้ั เปน็ ต้นมา หินทรายยอดตัด โดยมีท่ีราบบนยอดภูกระดึง ประมาณ
60 ตารางกิโลเมตร (37,500 ไร่) มีความสูงอยู่ระหว่าง
และในปี พ.ศ. 2486ภูกระดึงได้รับการจัดตั้ง 400-1,200 เมตรจากระดับน้าทะเล จุดสูงสุดอยู่ที่
เป็นป่าสงวนแห่งชาตแิ ละเป็นอุทยานแหง่ ชาติเมื่อวันท่ี บรเิ วณคอกเมย มคี วามสูง 1,316 เมตร
7 ตลุ าคม พ.ศ. 2502 โดยเป็นอุทยานแหง่ ชาติลาดับท่ี
สองถัดจากอทุ ยานแห่งชาติเขาใหญ่

37 . A term อสี านบา้ นเฮา

คร้งั หนึง่ ในชวี ิตต้องพชิ ติ ภูกระดงึ

ลมหนาวพัดมา พร้อมกบั ฤดูกาลเปดิ ภูกระดึงทุกต้น
เดือนตุลาคมของทุกปี ใครที่กาลังวางแผนอยากไป เที่ยว
หน้าหนาว แบบไดฟ้ ีลแอดเวนเจอร์เบาๆ แล้วล่ะก็ เราชวน
ให้เกณฑ์เพ่ือนมาทั้งแกงค์ คัดคนใจๆ พาไปพิชิต ภูกระดึง
3 วนั 2 คืน กันรับรองวา่ จะเป็นทรปิ คร้ังหน่ึงของชีวิตที่อยู่
ในความทรงจาอยา่ งยาวนานแน่นอน

ว่ากันวา่ หากอยากพิสูจน์รกั แท้ให้พาคนทเี่ รารักไป
ร่วมพิสูจน์รักด้วยการเดินทางพิชิตยอดภูของอุทยาน
แห่งชาติภูกระดงึ และถา้ หากเขาคนน้นั สามารถร่วมเดนิ ทาง
ไปกับคุณจนกระทั่งถึงยอดดอย และคอยช่วยเหลือดูแลกัน
และกันเปน็ อย่างดีแลว้ ละก็ เขาก็คอื รกั แทข้ องเราเปน็ แน่แท้

นคี่ อื ตานานคากล่าวขานท่ีมกั ไดย้ นิ เสมอ ๆ เมอื่ เอ่ย
ถึง “ภูกระดึง” หรือ “อุทยานแห่งชาติภูกระดึง ”
ทเี่ ป็นเช่นนีก้ ็เพราะการท่ีเราจะขน้ึ ไปถึงยอดดอยได้ตอ้ งเดิน
เท้าเป็นระยะทางกว่า 9 กิโลเมตร คือข้ึนเขา 5 กิโลเมตร
บวกทางราบอกี ประมาณ 3-4 กโิ ลเมตรซึ่งนอกจากจะมคี ู่รัก
ไปพิสูจนร์ ักแท้แล้ว ภูกระดงึ มักจะไดร้ ับความนิยมในการไป
แบบกลุ่มเพ่ือน ๆ อีกด้วยและทุกคนท่ีได้ไปสัมผัสต่างพูด
เป็นเสียงเดียวกันว่า ตอนเดินเหน่ือยมาก ๆ แต่พอได้ไป
สมั ผัสกับธรรมชาติข้างบนภูกระดงึ แล้วคมุ้ ค่าสดุ ๆ

คร้ังหนึ่งในชีวิต “เราคือผู้พิชิตภูกระดึง" ดูจะเป็น
ประโยคคลาสสิกตลอดกาลสาหรับการไปเท่ยี วภกู ระดึง แต่
กว่าจะข้ึนช่ือว่าเป็นผู้พิชิตภูกระดึงใช่ว่าจะได้มาง่าย ๆ
เพราะต้องแลกท้งั หยาดเหงื่อและกาลังกายไม่ใช่น้อย หลาย
คนท่ียังไม่เคยไปเที่ยวภูกระดึงอาจฟังแล้วคิดในใจว่า
"ลาบากขนาดน้ันเชียว ?" แล้วถา้ อยากจะไปเทย่ี วภูกระดึงดู
บ้าง จะต้องเตรียมตวั อยา่ งไร ฟติ รา่ งกายแคไ่ หน ข้ึนไปแล้ว
จะเจอกับอะไรบ้าง เรามคี าตอบมาฝากกัน

A term อสี านบา้ นเฮา . 38

สาหรับการเดินทางข้ึนภูกระดึงนั้น หากเรา
เดินทางด้วยรถประจาทาง เราต้องลงปลายทางยอดฮิตที่
คนแถวน้ันต่างรู้จักกันดีที่แถมความอ่ิมใจ อ่ิมท้องก่อน
พิชติ ภูกระดงึ คือ “รา้ นเจ๊กิม” ที่จะมรี ถสองแถวมารอรับ
ผ้กู ลา้ เข้าสอู้ ทุ ยาน โดยจะแบบเป็นรอบ รอบละ 10 คนละ
30 บาท (ถ้าไม่ถึง 10 คนก็หารราคาตามจานวนคน)
พอถึงทางเข้าอุทยานผู้เขียนไปเป็นวันเด็กแห่งชาติพอดี
เลยไมเ่ สยี ค่าเข้า โดยปกตจิ ะตอ้ งจา่ ย 40 บาท พอถึงสว่ น
ของตัวอทุ ยาน ทางอุทยานจะอนุญาตใหน้ ักท่องเท่ยี วเดิน
ข้นึ ได้ตงั้ แตเ่ วลา 07.00-14.00 น. ของทุกวัน และหลังจาก
เวลา 14.00 น. เป็นต้นไป ทางอุทยานจะไม่อนุญาต
เพราะระยะทางในการเดินทางขึ้นเขาต้องใช้เวลาในการ
เดนิ เท้าประมาณ 4-5 ช่วั โมง ซ่ึงจะตรงกับเวลาพลบคา่ ใน
ระหวา่ งทาง ดังน้นั อาจจะทาให้เกิดความยากลาบาก อีก
ท้ังอาจได้รับอันตรายจากสัตว์ป่าท่ีออกหากินในเวลา
กลางคนื อีกด้วย

39 . A term อสี านบา้ นเฮา

All ซา เมืองเลย เร่ิมจากซาแรกกันเลย ซาแฮก คาว่า มีระยะทางท่ีต้องเดินจากซาแฮกไป
แฮก นักท่องเที่ยวท่ัวไปมักล้อเลียน ยังซาบอนยาวประมาณ 700 เมตร
เส้นทางขึ้นบนยอดภูกระดึงจะต้อง ว่ า มี ค ว า ม ห ม า ย ถึ ง อ า ก า ร ห อ บ ซาท่ีสามคือซากกกอก หมายถึง
เดินเท้าวัดใจผ่านไล่เรียงไปตั้งแต่ (ซ่งึ คนเรามักจะออกเสยี ง แฮกๆ) แต่ บ ริ เ ว ณ ท่ี ต้ น ม ะ ก อ ก ขึ้ น เ ย อ ะ
ซาแฮก ซาบอน ซากกกอก ซากก ในความเป็นจริงแล้ว คาว่า แฮก นี้ ระยะทางท่ีต้องเดินจากซาบอนไป
หว้า ซากกไผ่ ซากกโดน ซาแคร่ หมายถึงส่ิงศกั ดสิ์ ิทธิใ์ นภาษาท้องถิ่น ยงั ซากกกอกยาวประมาณ 360 เมตร
และช่วงสุดท้ายท่ีจะผ่านขึ้นไปยัง ระยะทางท่ีต้องเดินจากที่ทาการไป
หลังแป เป็นช่วงท่ีเหน่ือยที่สุด ยังซาแฮกยาวประมาณ 1 กิโลเมตร
เพราะจะตอ้ งปีนปา่ ยขน้ึ โขดหินและ ซ่ึงเป็น 1 กิโลเมตรที่ยาวนานและ
ต้องเพิ่มความระมัดระวังมากเป็น ยากลาบากที่สุดเท่าทผ่ี ูเ้ ขยี นเคยเดิน
พเิ ศษด้วยเชน่ กนั แต่ถ้าใครเหนื่อยก็ มาเลยคะ่ ต่อมาคือซาบอน ซาท่ีสอง
นง่ั ลงแวะพักด่ืมน้าหาของกินกันได้ ทม่ี าคอื บรเิ วณทตี่ น้ บอนขึน้ เยอะ
มรี ้านคา้ ประจาอยทู่ ุกซา ไมต่ อ้ งห่วง
วา่ จะไมม่ ขี องให้เติมพลัง

ซากกหว้า คือหมายถงึ บรเิ วณท่ีตน้ หว้าขน้ึ เยอะและซากกไผ่กเ็ ปน็ บรเิ วณ
ทต่ี ้นไผข่ ึ้นเยอะ ทั้งสองซาเปน็ ซาทไี่ ม่มรี ้านคา้ ให้ซื้อของเตมิ พลัง มีแค่ทวิ ทศั นข์ อง
เมืองเลยให้ชื่นชม ระยะทางที่ต้องเดินจากซากกหว้าไปยังซากกไผ่ยาวประมาณ
580 เมตร ซากกโดน เป็นซาท่ีเหมือนมีปอ้ มปราการท่ีมเี จ้าหน้าท่ปี ระจาอยู่และ
ค่อยดูแลผู้กล้าของภูกระดึง ระยะทางท่ีต้องเดนิ จากซากกไผไ่ ปยังซากกโดนยาว
ประมาณ 300 เมตร

41 . A term อสี านบา้ นเฮา

ซาสุดท้ายก่อนถึงหลังแปคือซาแคร่
เปน็ ซาที่ทกุ คนควรเตมิ พลงั ให้เต็มเพราะเสน้ ทาง
ก่ อ น ถึ ง ถึ ง แ ป นั้ น ไ ม่ ต่ า ง จ า ก ซ า แ ฮ ก เ ล ย ค่ ะ
จุดเด่นที่แต่ละซาท่ีมีเหมือนๆ กันคงหนีไม่พ้น
อาหารและเครื่องด่ืมท่ีอร่อยและสดช่ืนเป็น
พิเศษ เท่าที่ผเู้ ขยี นเหน็ ว่าเป็นทน่ี ยิ มทีส่ ุดคงเป็น
“แตงโมทอ่ี รอ่ ยทีส่ ดุ ในโลก”

A term อสี านบ้านเฮา . 42