ความหลากหลายของชนิดนก ในป่าอนุรักษ์ฯ มทร.ตะวันออก วิทยาเขตจันทบุรี

133 ชนิดนกในโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพชื อันเนื่องมาจากพระราชด�ำริฯ 2
วทิ ยาเขตจนั ทบรุ ี

คา� นา�

มหำวทิ ยำลยั เทคโนโลยรี ำชมงคลตะวนั ออก ไดจ้ ดั กิจกรรมร่วมสนองพระรำชดำ� ริในโครงกำรอนุรักษ์
พนั ธุกรรมพชื อนั เน่ืองมำจำกพระรำชดำ� ริ สมเดจ็ พระเทพรัตนรำชสุดำฯ สยำมบรมรำชกมุ ำรี (อพ.สธ.) มำ
อยำ่ งต่อเนื่อง กิจกรรมกำรสำ� รวจควำมหลำกหลำยของชนิดนกในโครงกำรอนุรักษพ์ นั ธุกรรมพืช อนั เนื่อง
มำจำกพระรำชดำ� ริฯ วทิ ยำเขตจนั ทบุรี เริ่มดำ� เนินกำรมำต้งั แต่ปี พ.ศ. 2556 จนถึงปัจจุบนั เพ่อื ช่วยกระตุน้
จิตสำ� นึกใหต้ ระหนกั ถึงควำมสำ� คญั ของนกที่มีต่อมนุษย์ และระบบนิเวศของผนื ป่ ำ เกิดควำมรู้ควำมเขำ้ ใจ
ถึงควำมสำ� คญั ของควำมหลำกหลำยทำงชีวภำพ สิ่งแวดลอ้ ม และทรัพยำกรธรรมชำติ หนั มำร่วมมือกนั ช่วย
ปกป้ องรักษำเอำไวใ้ หค้ งอยอู่ ยำ่ งยงั่ ยนื

เน้ือหำในหนงั สือเล่มน้ีเป็นกำรรวบรวมภำพถ่ำยนกชนิดต่ำงๆ จำ� นวน 133 ชนิด จำกท้งั หมด 187 ชนิด
ท่ีสำ� รวจพบในโครงกำรอนุรักษพ์ นั ธุกรรมพืชอนั เน่ืองมำจำกพระรำชดำ� ริฯ วทิ ยำเขตจนั ทบุรี พร้อมอธิบำย
รำยละเอียดของนกแต่ละชนิด อนั จะเป็นประโยชนท์ ำงวชิ ำกำรแก่นกั เรียน นกั ศึกษำ และผทู้ ่ีสนใจทวั่ ไป

ผเู้ ขียนขอขอบพระคุณสำ� นกั งำนโครงกำรอนั เนื่องมำจำกพระรำชดำ� ริ มหำวทิ ยำลยั เทคโนโลยรี ำชมงคล
ตะวนั ออก สนบั สนุนงบประมำณในกำรจดั พิมพ์ ขอขอบคุณผบู้ ริหำร อำจำรย์ และเจำ้ หนำ้ ที่มหำวทิ ยำลยั
เทคโนโลยรี ำชมงคลตะวนั ออก วทิ ยำเขตจนั ทบุรี ทุกท่ำนที่มีส่วนสนบั สนุนจนหนงั สือเล่มน้ีสำ� เร็จลุล่วง

ววิ ฒั น์ วรำมิตร
ผเู้ ขียน

1

ช่ือหนงั สือ: ควำมหลำกหลำยของชนิดนกในโครงกำรอนุรักษพ์ นั ธุกรรมพชื อนั เน่ืองมำจำกพระรำชดำ� ริ
มหำวทิ ยำลยั เทคโนโลยรี ำชมงคลตะวนั ออก วทิ ยำเขตจนั ทบุรี
ที่ปรึกษำ: นำยศิริชยั สมแสน รองอธิกำรบดีมหำวทิ ยำลยั เทคโนโลยรี ำชมงคลตะวนั ออก
ผเู้ ขียน: นำยววิ ฒั น์ วรำมิตร
ที่ทำ� งำน: สำขำวชิ ำเทคโนโลยกี ำรผลิตสตั ว์ คณะเทคโนโลยอี ุตสำหกรรมกำรเกษตร มหำวทิ ยำลยั เทคโนโลยี
รำชมงคลตะวนั ออก วทิ ยำเขตจนั ทบุรี ต.พลวง อ.เขำคิชฌกฏู จ.จนั ทบุรี
ออกแบบปกและรูปเล่ม: ววิ ฒั น์ วรำมิตร และณฐั วฒุ ิ วงั กลำง
จดั พมิ พโ์ ดย: สำ� นกั งำนโครงกำรอนั เนื่องมำจำกพระรำชดำ� ริ มหำวทิ ยำลยั เทคโนโลยรี ำชมงคลตะวนั ออก
ตำ� บลบำงพระ อำ� เภอศรีรำชำ จงั หวดั ชลบุรี
พมิ พค์ ร้ังที่: 1 (ตุลำคม 2562)
จำ� นวน: 100 เล่ม
พิมพท์ ่ี :.......................................

สแกนดรู ายละเอยี ดเ¾่มิ เตมิ

2

บทนำ� สารบญั 33
ลกั ษณะภาพนอกท่ีใชจ้ ำ� แนกนก 6 นกเคา้ ก่,ู นกฮูก 34
นกกระทาทุ่ง 7 นกนางแอ่นบา้ น 35
ไก่ป่ า 9 นกเคา้ โมง, นกเคา้ แมว 36
เป็ ดแดง 9 นกเขาใหญ่ 36
นกหวั ขวานด่างแคระ 10 นกเขาไฟ 37
นกหวั ขวานเขียวป่ าไผ่ 11 นกเขาชวา 38
นกหวั ขวานแคระลายจุดรูปหวั ใจ 11 นกเขาเปลา้ ธรรมดา 39
นกโพระดกธรรมดา 12 นกเขาเขียว 40
นกโพระดกคอสีฟ้ าเคราดำ� 12 นกกวกั 40
นกโพระดกหนา้ ผากดำ� 13 นกหนูแดง 41
นกตีทอง 13 นกปากซ่อมหางพดั 42
นกแก๊ก 14 นกชายเลนน้ำ� จืด 43
นกตะขาบทุ่ง 15 นกกระแตแตแ้ วด๊ 44
นกกะรางหวั ขวาน 16 เหยยี่ วกิ้งก่าสีดำ� 45
นกกะเตน็ นอ้ ยธรรมดา 17 เหยยี่ วแดง 45
นกกะเตน็ นอ้ ยหลงั สีน้ำ� เงิน 18 เหยยี่ วรุ้ง 46
นกกะเตน็ ใหญ่ธรรมดา 19 เหยยี่ วนกเขาชิครา 47
นกกะเตน็ อกขาว 20 เหยย่ี วนกเขาหงอน 48
นกกะเตน็ หวั ดำ� 21 นกอา้ ยงวั่ 49
นกจาบคาเคราน้ำ� เงิน 22 นกยางเปี ย 49
นกจาบคาเลก็ 23 นกยางโทนใหญ่ 50
นกจาบคาคอสีฟ้ า 23 นกยางควาย 51
นกจาบคาหวั สีสม้ 24 นกยางกรอกพนั ธุ์จีน 52
นกคดั คูหงอน 24 นกยางกรอกพนั ธุ์ชวา 53
นกคดั คูเหยยี่ วใหญ่ 25 นกยางเขียว 53
นกคดั คูแซงแซว 26 นกยางดำ� 54
นกคดั คูลาย 27 นกยางลายเสือ 55
นกอีวาบตก๊ั แตน 27 นกปากห่าง 56
นกคดั คูมรกต 28 นกแตว้ แลว้ ธรรมดา 57
นกบ้งั รอกใหญ่ 29 นกเขียวกา้ นตองแถบปี กสีฟ้ า 57
นกกาเหวา่ 29 นกอีเสือสีน้ำ� ตาล 58
นกกระปูดใหญ่ 30 นกกาแวน 58
นกหกเลก็ ปากแดง 30 อีกา 59
นกแขกเตา้ 31 นกขมิ้นทา้ ยทอยดำ� 60
32 นกเฉี่ยวบุง้ ใหญ่

3

นกพญาไฟสีเทา สารบัญ 90
นกเขนนอ้ ยแถบปี กขาว 61 นกปรอดหนา้ นวล 91
นกอีแพรดแถบอกดำ� 62 นกปรอดสวน 92
นกแซงแซวสีเทา 62 นกปรอดเลก็ ตาขาว 93
นกแซงแซวหางปลา 63 นกปรอดโอ่งทอ้ งสีน้ำ� ตาล 94
นกแซงแซวหงอนขน 64 นกกระจิบหญา้ สีเรียบ 95
นกแซงแซวหางบ่วงใหญ่ 64 นกแวน่ ตาขาวสีทอง 96
นกขมิ้นนอ้ ยธรรมดา 65 นกยอดขา้ วหางแพนหวั แดง 96
นกจบั แมลงจุกดำ� 66 นกพงตกั๊ แตนอกลาย 97
นกแซวสวรรค์ 67 นกกระจิบธรรมดา 98
นกกระเบ้ืองผา 68 นกกระจิบคอดำ� 99
นกกระเบ้ืองคอขาว 69 นกกระจิ๊ดธรรมดา 99
นกเอ้ียงถ้ำ� 69 นกกระจิ๊ดหวั มงกฏุ 100
นกเดินดงสีคล้ำ� 70 นกกะรางหวั หงอก 101
นกจบั แมลงสีน้ำ� ตาล 71 นกกะรางสร้อยคอเลก็ 102
นกจบั แมลงตะโพกเหลือง 72 นกกินแมลงป่ าฝน 103
นกจบั แมลงคอแดง 73 นกกินแมลงอกเหลือง 104
นกจบั แมลงหวั เทา 73 นกจาบฝนปี กแดง 104
นกจบั แมลงอกสีฟ้ า 74 นกกาฝากกน้ เหลือง 105
นกจบั แมลงสีฟ้ า 75 นกสีชมพสู วน 106
นกกางเขนบา้ น 76 นกกินปลีคอสีน้ำ� ตาล 107
นกกางเขนดง 77 นกกินปลีคอสีม่วง 108
นกยอดหญา้ หวั ดำ� 78 นกกินปลีอกเหลือง 109
นกยอดหญา้ สีดำ� 79 นกกินปลีคอแดง 110
นกกิ้งโครงคอดำ� 79 นกปลีกลว้ ยเลก็ 111
นกกิ้งโครงหวั สีนวล 80 นกเดา้ ลมหลงั เทา 111
นกเอ้ียงหงอน 81 นกเดา้ ลมดง 112
นกเอ้ียงหวั สีทอง 82 นกเดา้ ดินทุ่งเลก็ 113
นกขนุ ทอง 82 นกกระจอกใหญ่ 114
นกแอ่นพง 83 นกกระติ๊ดตะโพกขาว 114
นกปรอดทอง 84 นกกระติ๊ดข้ีหมู 115
นกปรอดเหลืองหวั จุก 85 ดชั นีช่ือสามญั (ไทย) 117
นกปรอดหวั โขน 86 ดชั นีช่ือสามญั (องั กฤษ) 119
นกปรอดหวั สีเขม่า 87 บรรณานุกรม 119
นกปรอดคอลาย 88 เอ้ือเฝ้ือภาพถ่าย 120
89 ประวตั ิผเู้ ขียน

4

บทน�ำ

ประเทศไทยมีโครงสร้างลกั ษณะทางภมู ิศาสตร์ท่ีหลากหลายแตกต่างกนั ออกไปในแต่ละภมู ิภาค ส่งผลใหเ้ กิด
สภาพธรรมชาติที่เหมาะสมต่อการใชเ้ ป็นแหล่งหากิน หลบซ่อนตวั ผสมพนั ธุ์ ทำ� รังวางไข่ และเล้ียงลกู ของนกชนิดต่างๆ
พ้นื ที่ในภาคตะวนั ออกมีโครงสร้างลกั ษณะทางภมู ิศาสตร์ท่ีหลากหลาย มีพ้นื ที่ติดกบั ชายฝ่ังทะเล มีพ้นื ท่ีป่ าชายเลน มีแม่น้ำ�
แหล่งน้ำ� ขนาดใหญ่ และมีพ้ืนท่ีเทือกเขาที่ปกคลุมดว้ ยป่ าธรรมชาติที่ยงั อุดมสมบูรณ์ ไม่มีการบุกรุกรบกวนจากมนุษย์ จึง
เหมาะต่อการดำ� รงชีวติ ของนก อีกท้งั มีปริมาณฝนตกชุก ลกั ษณะภมู ิอากาศคลา้ ยคลึงกบั ทางภาคใตข้ องประเทศจึงสามารถ
พบเห็นชนิดนกท่ีมีในภาคใตไ้ ดท้ ่ีภาคตะวนั ออกดว้ ย
ประเภทของนกท่ีพบในพ้ืนท่ี
1. นกประจำ� ถิ่น (Resident birds) หมายถึง นกชนิดที่สามารถพบเห็น อาศยั หากิน ผสมพนั ธุ์ ทำ� รัง วางไข่ และเล้ียง
ลกู ในพ้ืนท่ีตลอดท้งั ปี
2. นกอพยพ (Winter visitor birds) หมายถึง นกชนิดท่ีอพยพยา้ ยเขา้ มาอาศยั ในพ้ืนท่ี ในช่วงก่อนถึงฤดูหนาว จาก
ทางตอนเหนือของโลก โดยจะอพยพเขา้ มาราวเดือนกนั ยายน และอพยพกลบั ราวเดือนมีนาคม
3. นกอพยพผา่ น (Passage migrant) หมายถึง นกอพยพที่เดินทางหนีฤดูหนาวมาจากทางตอนเหนือของโลก โดยมี
จุดหมายไปยงั ซีกโลกทางตอนใต้ แต่แวะพกั ในพ้ืนท่ีเพือ่ หากินสะสมพลงั งานก่อนเดินทางต่อไปยงั จุดหมาย

ข้อควรปฏบิ ัตสิ ำ� หรบั นกั ดูนก

กิจกรรมการดูนกเป็นที่นิยมกนั มากเน่ืองจากสามารถดูไดท้ ุกเพศทุกวยั สร้างความเพลิดเพลิน เป็นกิจกรรมใน
ครอบครัว ช่วยสร้างนิสยั รักธรรมขาติใหเ้ ยาวชน ขอ้ ปฏิบตั ิในการดูนกของนกั ดูนกจะตอ้ งคำ� นึงถึงความสุขของนกใหม้ าก
ที่สุด และตอ้ งไม่สร้างความเดือดร้อนใหแ้ ก่ผอู้ ่ืนดว้ ย ขอ้ ควรปฏิบตั ิในการดูนก มีดงั น้ี
1. ตอ้ งไม่เป็นการรบกวน หรือสร้างความลำ� บากใหแ้ ก่นก ตอ้ งนึกเสมอวา่ ความสุขของนกตอ้ งมาก่อนการดูนก
การถ่ายภาพ การอดั เสียง รวมท้งั การศึกษาทางวชิ าการของนกั ดูนก
2. ช่วยกนั อนุรักษแ์ หล่งอาศยั หากินของนก การทำ� กิจกรรมต่าง ๆ ในการดูนกตอ้ งไม่เป็นการบุกรุก ทำ� ลายแหล่งที่
อยอู่ าศยั หากินของนก จนส่งผลใหพ้ ้ืนที่น้นั เสียหายหรือเสื่อมโทรมลงไป
3. เมื่อพบชนิดนกที่หายาก ตอ้ งคำ� นึงถึงการอนุรักษก์ ่อนส่ิงอ่ืนใด พยายามคุม้ ครองนกใหด้ ีที่สุด ควรบอก เฉพาะผู้
ที่ควรจะทราบเท่าน้นั ไม่ควรรีบบอกต่อไปยงั นกั ดูนกคนอื่น ๆ เพราะหากข่าวแพร่ออกไปตอ้ งมีนกั ดูนกมาดูกนั มาก ซ่ึงอาจ
มีผล กระทบอื่น ๆ ตามมา เช่น เป็นการรบกวนนก รวมท้งั เจา้ ของพ้นื ท่ีและผอู้ ยใู่ กลเ้ คียง พ้ืนที่ท่ีนกหากินอาจ เกิดความเสีย
หาย หรือเกิดปัญหากบั เจา้ ของพ้นื ที่หรือไม่
4. เมื่อไปถึงสถานท่ีดูนกตอ้ งทำ� ตวั ใหเ้ งียบท่ีสุด อยา่ พดู คุยกนั โดยไม่จำ� เป็น เคล่ือนไหวอยา่ งระมดั ระวงั ไม่ให้
เกิดเสียงดงั เพราะธรรมชาติของนกจะระแวดระวงั ภยั พยายามสำ� รวจและฟังเสียงนกท่ีอยรู่ อบๆบริเวณ พยายามจดจำ� ราย
ละเอียดต่างๆของนกใหม้ ากที่สุด เช่น สีสนั ปาก หวั ทอ้ ง เป็นตน้
5. ปฏิบตั ิตามกฎหมายอนุรักษเ์ สมอ ไม่วา่ จะไปดูนกยงั สถานท่ีใด เราควรเคารพและปฏิบตั ิตามกฎหมายที่ อนุรักษ์
นกและพ้ืนที่น้นั เสมอ เคารพสิทธิของเจา้ ของพ้ืนท่ี ไม่ควรเขา้ ไปดูนกภายในพ้ืนท่ีใดโดยไม่ไดร้ ับอนุญาตจากเจา้ ของพ้ืนท่ี
การไปทุกคร้ังควรแจง้ ใหเ้ จา้ ของพ้ืนท่ีทราบล่วงหนา้ เสมอ และเคารพสิทธิของผอู้ ื่นท่ีใชส้ ถานท่ีร่วมกนั
6. แต่งกายใหเ้ หมาะสม ใชเ้ ส้ือผา้ โทนสีลายพราง เตรียมอุปกรณ์ที่จำ� เป็นในการดูนกใหค้ รบ เช่น กลอ้ งถ่ายรูป
บงั ไพร กลอ้ งสองตา เส้ือกนั ฝน หนงั สือชนิดนก สมุดบนั ทึก ยาทากนั ยงุ เสบียง น้ำ� ดื่ม ขาต้งั กลอ้ ง ขาต้งั กลอ้ ง เกา้ อ้ีพบั ได้
เป็ นตน้
7. การดูนกเป็นกลุ่มเลก็ ๆจะทำ� ใหม้ ีโอกาสพบเห็นนกไดง้ ่ายกวา่ การไปเป็นกลุ่มใหญ่ หากเราไม่มีประสบการณ์ใน
การดูนกควรมีผทู้ ี่มีเชี่ยวชาญในการดูนกไปดว้ ย เพอื่ ช่วยการจำ� แนกนกที่ถูกตอ้ ง และเป็นการเสริมสร้างความรู้และทกั ษะใน
การดูนกใหแ้ ก่เราไปดว้ ย

5

ลกั ษณะภายนอกท่ี ใชจ้ �ำแนกนก

1. หนา้ ผาก 17. ขา
2. กระหมอ่ ม 18. ขนโคนขา
3. แถบคาดตา 19. ขนใตป้ ีก
4. สีตา 20. ทอ้ ง
5. แกม้ 21. สขี า้ ง
6. ทา้ ยทอย 22. ขนกลางปีก
7. ขนคลุมไหล่ 23. ขนคลุมปีก
8. หลงั 24. ขนคลุมปกี แถวล่าง
9. ขนโคนปีก 25. ขนคลุมปีกกลาง
10. ตะโพก 26. ขนคลมุ ปีกแถวบน
11. หาง 27. หนา้ อก
12. ปลายหาง 28. คอ
13. ขนขอบหาง 29. คาง
14. ก้น 30. แถบเครา
15. ขนปลายปีก 31. ปากล่าง
16. เทา้ 32. ปากบน

6

ปากและเทา้ ของนก

นกมีความจำ� เป็นตอ้ งใชป้ ระโยชนจ์ ากปากและเทา้ ในการดำ� รงชีวติ และแสดงพฤติกรรมต่างๆ ลกั ษณะปากและเทา้ ของ
นกมีความสมั พนั ธ์กบั ถิ่นท่ีอยอู่ าศยั รูปแบบการหาอาหาร และอาหารท่ีกิน เช่น วงศน์ กกินปลีจะมีปากยาวเรียวแหลม ใช้
สอดเขา้ ไปในดอกไมเ้ พ่ือดูดน้ำ� หวาน นกกินเมลด็ พืช มีปากส้นั แขง็ แรง เพอ่ื ขบเมลด็ พชื ที่มีเปลือกใหแ้ ตกก่อนกิน นกกิน
เน้ือจะมีปากงองุม้ แหลมคม เพอ่ื ฉีกเหยอื่ ออกเป็นชิ้นๆ ก่อนกิน วงศน์ กหวั ขวานที่หากินตามลำ� ตน้ มีขาส้นั และแขง็ มีนิ้ว
เทา้ อยดู่ า้ นหนา้ 2 นิ้วและดา้ นหลงั 2 นิ้ว ใชส้ ำ� หรับเกาะตน้ ไมใ้ นแนวดิ่ง นกที่หากินในแหล่งน้ำ� จะมีพงั ผดื ติดท่ีระหวา่ งนิ้ว
เทา้ สำ� หรับวา่ ยน้ำ� แต่นกท่ีอยตู่ ามพ้นื ดินกจ็ ะมีเทา้ ท่ีสามารถเดินและวงิ่ ไดอ้ ยา่ งรวดเร็วเพือ่ วงิ่ หลบหลีกศตั รู ววิ ฒั นาการของ
อวยั วะต่างๆของนกท่ีเกิดข้ึนกเ็ พื่อการใชช้ ีวติ ใหอ้ ยรู่ อดในธรรมชาตินนั่ เอง

7

นกกระทาทง‹Ø ลกั ษณะทวั่ ไป
ตวั กลมๆ อว้ นป้ อม มีสีสนั ลวดลำยสวยงำม ตำมลำ� ตวั มกั มีลำยเป็นจุดกระ ๆ ปี กและหำงส้นั ตวั ผู้
ชื่อสำมญั Chinese Francolin
ชื่อวทิ ย์ Francolinus pintadeanus ชอบร้องเสียงดงั กอ้ ง เป็นนกประจำ� ถิ่น เป็นนกที่ต่ืนตกใจง่ำย บินไดร้ ะยะใกลๆ้ มกั พบอำศยั อยตู่ ำมทุ่ง
อนั ดบั Galliformes หญำ้ หรือท่ีรำบโล่งๆ หรือพ้นื ที่เกษตรกรรมท่ีไม่ค่อยโดนรบกวนบ่อยๆ
วงศ์ Phasianidae อำหำร เมลด็ พชื เมลด็ หญำ้ แมลง ตวั หนอน ไสเ้ ดือน สตั วข์ นำดเลก็

ไกป‹ า† ลกั ษณะทว่ั ไป
คลา้ ยไก่แจ้ รูปร่างปราดเปรียว ตวั ผมู้ ี หงอนท่ีหวั สีแดงขนาดใหญ่ หางยางสีสนั สวยงาม แถบภาคตะวนั
ช่ือสามญั Red Junglefowl
ชื่อวทิ ย์ Gallus gallus ออกมกั พบเป็นไก่ป่ าตุม้ หูขาว เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมาก ระแวดระวงั ภยั เก่ง ต่ืนตกใจง่าย วง่ิ เร็วและ
อนั ดบั Galliformes บินหนีไดห้ ากจวนตวั ปกติบินไดร้ ะยะใกลๆ้ มกั อยรู่ วมกนั เป็นฝงู ตอนเชา้ จะขนั เหมือนไก่บา้ นทวั่ ไป ปัจจุบนั
วงศ์ Phasianidae มีการนา� มาเล้ียงเป็นสตั วเ์ ศรษฐกิจ มกั พบอาศยั อยตู่ ามที่ราบโล่งๆ ป่ าไผ่ ชายป่ า หรือใกลพ้ ้ืนท่ีเกษตรกรรมซ่ึง
เป็ นแหล่งอาหาร
อาหาร เมลด็ พชื เมลด็ หญา้ แมลง ตวั หนอน ไสเ้ ดือน สตั วข์ นาดเลก็

8

เปดš แดง ลกั ษณะทวั่ ไป
มีรูปร่างคลา้ ยเป็ด คอยาว กระหม่อม ทา้ ยทอยและหลงั สีน้า� ตาลเขม้ ใตค้ อสีจางจนขาว และดา้ นขา้ ง
ชื่อสำมญั Lesser Whistling-Duck
ช่ือวทิ ย์ Dendrocygna javanica และหลงั คอตอนบนมีสีเขม้ กวา่ สีขา้ งและทอ้ งสีแดงอมน้า� ตาลปนเหลือง ตะโพกสีค่อนขา้ งดา� ขนคลุม
อนั ดบั Anseriformes บนโคนหางสีน้า� ตาลแกมแดงสด ขนหางสีน้า� ตาลไหม้ ที่เทา้ มีพงั ผดื เหมือนเป็ด ชอบอาศยั ในทะเลสาบ
วงศ์ Anatidae น้า� จืดท่ีมีความอุดมสมบูรณ์ และไม่ค่อยถกู รบกวน ท่ีพ้ืนท่ีป่ าโครงการอนุรักษพ์ นั ธุกรรมพืช อนั เน่ือง
มาจากพระราชดา� ริฯ วทิ ยาเขตจนั ทบุรี ถือเป็นนกอพยพผา่ น พบไม่บ่อย เน่ืองจากบริเวณอ่างเกบ็ น้า� 50
ไร่ ไม่มีพืชน้า� ข้ึนหนาแน่นพอท่ีจะใหน้ กไดส้ ร้างรังและหลบซ่อนตวั
อาหาร ไสเ้ ดือน พืชน้า� ปลา กบ เขียด และสตั วน์ ้า� เลก็ ๆ

9

นกหวั ขวานด‹างแคระ ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกหวั ขวานที่มีขนาดเลก็ ส่วนของลา� ตวั ดา้ นบนมีสีดา� มีแถบเป็นจุดสีขาว ดา้ นล่างลา� ตวั
ชื่อสำมญั Grey-capped Pygmy Woodypecker
ชื่อวทิ ย์ Dendrocopos canicapillus สีขาวลายดา� ดา้ นบนหวั สีเทา มีแถบสีดา� คาดเหนือตา มีหงอนเลก็ นอ้ ยบนหวั ตวั เลก็ แต่เสียงร้องดงั
อนั ดบั Piciformes มกั พบหากินเป็นคู่ หากินโดยใชว้ ธิ ีการเจาะตน้ ไมเ้ พอ่ื หาหนอนแมลงกินเป็นอาหาร ชอบอาศยั อยู่
วงศ์ Picidae ตามป่ าดงดิบ ป่ าโปร่ง และชายป่ า
อาหาร ปลวก ผ้งึ หนอน และแมลงขนาดเลก็ น้า� หวานจากดอกไม้

นกหวั ขวานเขียวปา† ไ¼‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
ลา� ตวั สีเขียวไม่สด หนา้ เทา มีแถบหนวดดา� จุดขาวและแถบดา� เทาที่ขา้ งแกม้ อกสีเขียวแกมเหลือง
ชื่อสำมญั Laced Woodpecker
ชื่อวทิ ย์ Picus vittatus ท่ีทอ้ งมีลายขีดสีขาว ตะโพกสีเหลืองหางสีเขียวคล้า� ตวั ผมู้ ีทา้ ยทอยสีแดง ส่วนตวั เมียมีทา้ ยทอยดา� ชอบ
อนั ดบั Piciformes ร้องเสียงดงั เวลาเชา้ ตรู่กบั พลบค่า� เสียงเจาะตน้ ไมด้ งั ถ่ีเหมือนสวา่ นเจาะกระแทก ชอบไต่หากินหนอน
วงศ์ Picidae แมลงต้งั แต่กลางตน้ ไปจนถึงปลายตน้ ไม้ เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อย ชอบอยตู่ ามป่ าดงดิบ ป่ าโปร่ง ชาย
ป่ าและพ้นื ท่ีเกษตรกรรมท่ีไม่ค่อยโดนรบกวน
อาหาร เมลด็ พืช เมลด็ หญา้ แมลง ตวั หนอน ไสเ้ ดือน สตั วข์ นาดเลก็

10

นกหัวขวานแคระลายจดØ รูปหวั ใจ ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Heart-spotted Woodpecker เป็นนกหวั ขวานท่ีมีขนาดเลก็ หวั สีดา� หงอนและทา้ ยทอยสีดา� อกสีเทาเขม้ บริเวณคางและขา้ ง
ชื่อวทิ ย์ Hemicircus canente
อนั ดบั Piciformes คอสีขาวแกมเหลือง ปี กมีลายสีขาว มีแถบลายจุดคลา้ ยรูปหวั ใจสีดา� ปากสีดา� ขาสีน้า� ตาลคล้า� มกั พบ
วงศ์ Picidae เกาะตามตน้ ไมย้ นื ตน้ ตายเพื่อหาอาหาร เป็นนกประจา� ถิ่น พบไม่บ่อย ชอบอาศยั อยตู่ ามป่ าดงดิบ ป่ า
โปร่ง และชายป่ า
อาหาร ตวั หนอน และแมลงขนาดเลก็

นกâ¾ระดก¸รรมดา ลกั ษณะทวั่ ไป
บริเวณ หวั อก และทอ้ งสีน้า� ตาลแกมเหลือง มีลายขีดสีน้า� ตาลเขม้ ปากสีเหลืองสม้ หนงั รอบตาสีเหลือง
ชื่อสำมญั Lineated barbet
ชื่อวทิ ย์ Megalaima lineate ขนลา� ตวั สีเขียว ทา� รังโดยการเจาะโพรงตน้ ไมท้ ี่ยนื ตน้ ตาย เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อย ชอบบินหากินลกู ไมท้ ่ี
อนั ดบั Piciformes ผลกา� ลงั สุกเตม็ ตน้ โดยเฉพาะลกู ไทรสุก ชอบหากินเป็นกลุ่มเลก็ ๆเป็นนกท่ีระแวดระวงั ภยั ไม่ค่อยใหเ้ ขา้ ไป
วงศ์ Megalaimidae ในระยะใกลๆ้ เสียงร้องมีเอกลกั ษณ์ เสียงกอ้ งกงั วาน พบไดต้ ามชายป่ า ป่ าโปร่ง หรือพ้ืนท่ีเกษตรกรรม
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ลกู ตน้ โพธ�ิ ลกู ไทร กลว้ ยสุกคาตน้ แมลงขนาดเลก็

11

นกâ¾ระดกคอสี¿‡าเคราด�า ลกั ษณะทว่ั ไป
หวั กระหม่อม และคอมีสีฟ้ าแกมเขียวสด โคนปากสีเหลือง ปากสีดา� หนา้ ผาก ทา้ ยทอย และที่
ชื่อสำมญั Moustached Barbet
ช่ือวทิ ย์ Megalaima incognita คอมีแตม้ สีแดงเขม้ ที่กระหม่อมมีจุดแตม้ สีเขียว มีแถบคาดตาและแถบคาดขา้ งแกม้ สีดา� คลา้ ยเครา ลา�
อนั ดบั Piciformes ตวั ดา้ นบนสีเขียวสด ขาสีเทา มกั พบบินเขา้ บินออกคลา้ ยผลดั กนั เขา้ หากินบนตน้ ไมท้ ี่มีผลสุกเตม็ ตน้
วงศ์ Megalaimidae มกั พบหากินอยรู่ ่วมกบั นกในวงศน์ กโพระดกชนิดอื่นๆ พบอาศยั ไดใ้ นป่ าดิบ ป่ าโปร่ง ชายป่ า และ
เบญจพรรณ จดั เป็นนกประจา� ถิ่น สามารถพบบ่อยในพ้ืนที่ที่เหมาะสม
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ลกู ตน้ โพธ�ิ ลกู ไทร แมลงขนาดเลก็

นกâ¾ระดกหนา้ ¼ากดา� ลกั ษณะทวั่ ไป
ขนาดตวั เลก็ ประมาณนกตีทอง หวั และกระหม่อมส่วนใหญ่สีฟ้ า มีหนา้ ผากสีดา� มีแถบเหลืองท่ีมุม
ชื่อสำมญั Blue-eared Barbet
ช่ือวทิ ย์ Megalaima australis ปาก ต่อเน่ืองดว้ ยแถบแดงดา้ นขา้ งทา้ ยทา้ ยทอยมีแถบสีแดงเลก็ ๆ คอสีฟ้ ามีจุดดา� เรียงเป็นแถบ เป็นนก
อนั ดบั Piciformes ประจา� ถิ่น พบบ่อย ชอบบินหากินอยบู่ นเรือนไมส้ ูงๆ กินอาหารจา� พวกลกู ไมจ้ ึงมกั พบหากินอยบู่ นตน้ ไม้
วงศ์ Megalaimidae ที่ผลกา� ลงั สุกเตม็ ตน้ พร้อมกบั นกชนิดอื่น
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ลกู ตน้ โพธ�ิ ลูกไทร แมลงขนาดเลก็

12

นกตีทอง ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกขนาดเลก็ ตวั กลมป้ อม ขนท่ีหนา้ ผากมีแดงสด ตวั สีเขียว มีแถบเหลืองดา้ นบนและดา้ น
ชื่อสำมญั Coppersmith Barbet
ช่ือวทิ ย์ Megalaima haemacephalata ล่างของตา คอเหลือง คอดา้ นล่างมีแถบแดง อกตอนบนสีเหลือง อกตอนล่างและทอ้ งสีขาวแกม
อนั ดบั Piciformes เหลือง ชอบกระโดดหากินไปมาตามตน้ ไมท้ ่ีมีผลสุก ชอบเกาะปลายยอดตน้ ไมส้ ูงแลว้ ส่งเสียง
วงศ์ Megalaimidae ร้อง มีเสียงร้องที่กอ้ งกงั วาน ทา� รังโดยเจาะโพรงท่ีตน้ ไม้ เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย มกั พบ
อาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ใกลพ้ ้นื ท่ีเกษตรกรรม
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ลกู ตน้ โพธ�ิ ลูกไทร แมลงขนาดเลก็

13

นกแกก ลกั ษณะทวั่ ไป
ชื่อสำมญั Oriental Pied Hornbill เป็นนกในวงศน์ กเงือกที่มีขนาดเลก็ ท่ีสุด ตวั ผมู้ ีขนาดใหญ่กวา่ ตวั เมีย ตวั ผมู้ ีโหนกขนาดใหญ่ ปาก
ช่ือวทิ ย์ Anthracoceros albirostris และโหนกใหญ่สีเหลืองซีดๆ นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีสีสนั คลา้ ยกนั แต่ท่ีหนา้ นกตวั เมียจะมีสีดา� แตม้ ดู
อนั ดบั Coraciiformes เลอะๆ นกแก๊กเป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ตามป่ าโปร่ง หรือชายป่ าใกลพ้ ้ืนท่ีเกษตรกรรม ช่วง
วงศ์ Bucerotidae ฤดูกาลจบั คู่วางไข่จะทา� รังในโพรงตน้ ไมข้ นาดใหญ่ เพ่ือเล้ียงลกู เลก็ ลกู นกเลก็ ๆยงั รวมฝงู หากินกบั พอ่
แม่ ชอบอยรู่ วมกลุ่มเป็นฝงู เลก็ ๆ เสียงร้องแก๊ก แก๊ก แก๊ก ดงั กอ้ งป่ า ระแวดระวงั ภยั เก่ง ตื่นตกใจง่าย
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ลกู ตน้ โพธ�ิ ลกู ไทร ลกู หวา้ ลกู มะเด่ือ ลกู พิกลุ แมลง และสตั วข์ นาดเลก็ ผลไมใ้ น
แปลงเกษตรกรรม เช่น ลองกอง กลว้ ย ชมพู่ เป็นตน้

14

นกตะขาบทØ‹ง ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกตวั ขนาดกลางๆ ปากสีดา� ลา� ตวั บนสีน้า� ตาลแกมเขียวคล้า� ลา� ตวั ดา้ นล่างสีม่วงแกมน้า� ตาล
ชื่อสำมญั Indian Roller
ชื่อวทิ ย์ Coracias benghalensis มีลายขีดเลก็ ๆ สีฟ้ าที่คอและอกตอนบน ขณะบินปี กและหางสีฟ้ าสดสลบั น้า� เงินเขม้ ตวั ผแู้ ละตวั เมียมี
อนั ดบั Coraciiformes ลกั ษณะเหมือนกนั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมากตามชายป่ า ป่ าโปร่ง และพ้ืนที่เกษตรกรรม
วงศ์ Coraciidae ชอบเกาะน่ิงๆตามยอดไม้ หรือสายไฟฟ้ าขา้ งถนน เสียงร้องมีเอกลกั ษณ์ นกตะขาบทุ่งเป็นนกนกั ล่าเหยอ่ื
ในเวลากลางวนั และมีนิสยั หวงถิ่นมาก
อาหาร แมลง ตกั� แตน สตั วเ์ ลื่อยคลานขนาดเลก็ ซากงู ซากกบเขียด กิ้งก่า

15

นกกะรางหวั ขวาน ลกั ษณะทว่ั ไป
ช่ือสำมญั Eurasian Hoopoe เป็นนกท่ีมีลกั ษณะสวยงาม ลกั ษณะเด่นท่ีจา� ง่ายคือมีหงอน คลา้ ยหมวกของพวกอินเดียแดง หงอนจะ
ต้งั ข้ึนมาเมื่อเจอศตั รู หรือผบู้ ุกรุก มีปากยาวเรียวโคง้ ลงเป็นสีดา� ที่โคนปากมีสีน้า� ตาลอ่อน ลา� ตวั มีลายขวาง
ช่ือวทิ ย์ Upupa epops สีน้า� ตาลอ่อน หรือขาวสลบั ดา� มีลกั ษณะเหมือนกนั ท้งั ตวั ผแู้ ละตวั เมีย แต่ตวั เมียจะมีขนาดเลก็ กวา่ และสีจาง
อนั ดบั Coraciiformes
วงศ์ Coraciidae กวา่ ตวั ผเู้ ลก็ นอ้ ย ชอบเดินหากินบนพ้ืนดินท่ีช้ืนๆ ใตต้ น้ ไมใ้ หญ่ เช่น ตน้ กา้ มปู โดยใชป้ ากที่โคง้ ยาวจิ้มลง
ไปในรูของไสเ้ ดือน เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ตามชายป่ า ป่ าโปร่ง และพ้นื ท่ีเกษตรกรรม
อาหาร ไสเ้ ดือน แมลงขนาดเลก็ สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ลกู กบ เขียด

16

นกกะเตนç น้อย¸รรมดา ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกท่ีมีขนาดตวั เลก็ ลา� ตวั มีขนสีน้า� เงินเหลือบเขียว มีจุดสีฟ้ าอ่อนเลก็ ๆ เป็นแนวขวางถ่ีๆ
ชื่อสำมญั Common Kingfisher
ช่ือวทิ ย์ Alcedo atthis หลายแนว คอสีขาว อกสีน้า� ตาลแดง แกม้ และขนคลุมหูสีน้า� ตาลแดง เป็นนกอพยพ พบเห็นไดบ้ ่อย
อนั ดบั Coraciiformes ตามแหล่งน้า� ที่มีสตั วน์ ้า� อุดมสมบูรณ์ และบ่อน้า� ในพ้นื ที่เกษตรกรรม มีพฤติกรรมหากินโดยชอบเกาะ
วงศ์ Alcedinidae น่ิงเฝ้ ามองเหยอ่ื อยตู่ ามก่ิงไมร้ ิมน้า� หรือตอไมท้ ี่ปักอยกู่ ลางน้า� เมื่อพบเหยอ่ื จะพงุ่ ตวั ลงไปใชป้ ากจบั
เหยอ่ื ในน้า� อยา่ งแม่นยา� จากน้นั จะคาบเหยอื่ ข้ึนไปเกาะกิ่งไม้ เอาเหยอ่ื ท่ีจบั ไดฟ้ าดกบั กิ่งไมใ้ หต้ าย
ก่อนกลืนลงคอไป ชอบส่งเสียงร้อง เลก็ แหลม และบินเรี่ยผวิ น้า� ไปอยา่ งรวดเร็ว
อาหาร กงุ้ ปลา แมลงน้า� สตั วน์ ้า� ต่างๆ

17

นกกะเตçนน้อยหลงั สีน�éาเงนิ ลกั ษณะทว่ั ไป
ขนาดตวั เท่าๆกบั นกกะเตน็ นอ้ ยธรรมดา แต่ขนที่ปกคลุมกระหม่อม หลงั ปี ก ตะโพก มี
ชื่อสำมญั Blue-eared Kingfisher
ชื่อวทิ ย์ Alcedo meninting สีน้า� เงินเขม้ ลา� ตวั ดา้ นล่างมีสีน้า� ตาลแดงเขม้ กลางหลงั มีแถบแนวต้งั สีฟ้ าเขม้ แขง้ และตีนสีแดง
อนั ดบั Coraciiformes เป็นนกอพยพ พบเห็นไดไ้ ม่บ่อย อาศยั ตามแหล่งน้า� ท่ีมีสตั วน์ ้า� อุดมสมบูรณ์ ลา� ธาร และบ่อน้า� ใน
วงศ์ Alcedinidae พ้นื ที่เกษตรกรรม มีพฤติกรรมหากินคลา้ ยกนั กบั นกกะเตน็ นอ้ ยธรรมดา เป็นนกที่ระแวดระวงั
ภยั เก่ง ชอบหากินจนถึงพลบค่า�
อาหาร กงุ้ ปลา แมลงน้า� สตั วน์ ้า� ต่างๆ

18

นกกะเตçนใหญ¸‹ รรมดา ลกั ษณะทว่ั ไป
ขนาดตวั ใหญ่กวา่ นกกะเตน็ อกขาว จดั เป็นนกท่ีมีสีสนั สวยสดใสเป็นท่ีชื่นชอบของนกั ดูนกทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Strork-billed Kingfisher
ชื่อวทิ ย์ Pelargopsis capensis ปากขนาดใหญ่สีแดงสด หวั สีน้า� ตาลเขม้ คอ อก และทอ้ งสีน้า� ตาลอ่อน อกตอนบนมีลายเกลด็ สี
อนั ดบั Coraciiformes น้า� ตาลอ่อน ปี กหลงั ตะโพกและหางสีน้า� เงินฟ้ า ขาสีแดง ชอบร้องเสียงดงั ยามเชา้ ตรู่ มีเสียงร้องเป็น
วงศ์ Alcedinidae เอกลกั ษณ์ มีพฤติกรรมหากินคลา้ ยกนั กบั นกกะเตน็ นอ้ ยธรรมดา แต่สามารถจบั หรือกินปลาที่มีขนาด
ตวั ใหญ่ข้ึนมาอีก เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ในพ้นื ที่ที่นกอาศยั ระแวดระวงั ภยั เก่ง เมื่อตื่น
ตกใจจะบินหนีข้ึนบนตน้ ไมส้ ูง เป็นนกท่ีมีพฤติกรรมหวงถิ่นมาก
อาหาร กงุ้ ปลา สตั วน์ ้า� ต่างๆ

19

นกกะเตนç อกขาว ลกั ษณะทว่ั ไป
ช่ือสำมญั White- throated Kingfisher เป็นนกกระเตน็ ชนิดท่ีพบเห็นไดบ้ ่อยท่ีสุด หวั หลงั และทอ้ งมีสีน้า� ตาลแดงเขม้ คอและอกสีขาว ปี ก
ช่ือวทิ ย์ Halcyon smynensis หาง และขนคลุมลา� ตวั เป็นสีฟ้ าและสีเขียวสดใส ปากยาวใหญ่สีแดงสด แขง้ และเทา้ สีแดง ตวั ผู้ และ
ตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยกนั มีพฤติกรรมหากินเหมือนกนั กบั นกกะเตน็ ชนิดอื่นทวั่ ไป เป็นนกที่หวงถิ่น
อนั ดบั Coraciiformes และแหล่งท่ีหากิน มีเสียงร้องท่ีดงั เป็นเอกลกั ษณ์ เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมาก ชอบเกาะน่ิง
วงศ์ Alcedinidae
เฝ้ ามองเหยอ่ื อยตู่ ามก่ิงไมร้ ิมน้า� หรือตอไมท้ ่ีปักอยกู่ ลางน้า� ถ่ินอาศยั มีหลายแบบ ไม่จา� เป็นตอ้ งอยใู่ กล้
แหล่งน้า� เสมอไป สามารถพบไดต้ ามในพ้นื ท่ีเกษตรกรรม เช่น ทุ่งนา แปลงหญา้ หรือทุ่งหญา้ ที่มีน้า� ขงั
อาหาร กงุ้ ปลา สตั วน์ ้า� ต่างๆ สตั วบ์ กและเล้ือยคลานขนาดเลก็

20

นกกะเตนç หัวดา� ลกั ษณะทวั่ ไป
ขนาดตวั เท่าๆกบั นกกะเตน็ อกขาว เป็นนกที่มีสีสนั สวยงาม ปากยาวใหญ่สีแดงสด หวั สีดา� รอบคอ
ช่ือสำมญั Black - capped Kingfisher
ชื่อวทิ ย์ Halcyon pileata และอกสีขาวไล่ระดบั ไปจนถึงสีน้า� ตาลอ่อน ลา� ตวั ดา้ นล่างมีสีสม้ อมน้า� ตาล ปี ก หลงั และหางมีสีน้า� เงิน
อนั ดบั Coraciiformes เขม้ มีนิสยั ชอบกระดกหวั เพอ่ื เลง็ เหยอ่ื ในน้า� มีพฤติกรรมหากินเหมือนกนั กบั นกกะเตน็ ชนิดอ่ืนทวั่ ไป
วงศ์ Alcedinidae เป็นนกอพยพ พบเห็นไดไ้ ม่บ่อย เป็นนกท่ีค่อนขา้ งระวงั ภยั สูง เม่ือเขา้ ใกลจ้ ะบินหนีไปอยา่ งรวดเร็ว
อาหาร กงุ้ ปลา สตั วน์ ้า� ต่างๆ

21

นกจาบคาเคราน�éาเงนิ ลกั ษณะทว่ั ไป
นกจาบคาเคราน้า� เงินมีขนาดใหญ่กวา่ นกจาบคาทวั่ ไป ปากสีดา� หนา้ ผากสีฟ้ า ลา� ตวั ดา้ นบนสีเขียว
ชื่อสำมญั Blue-bearded Bee-eater
ช่ือวทิ ย์ Nyctyornis athertoni คอและอกมีขนยาวสีฟ้ าแกมเหลือง สีสนั ของลา� ตวั เป็นสีเขียวอมฟ้ าหม่นๆ แต่มีทอ้ งสีเหลืองและมีลาย
อนั ดบั Coraciiformes ขีดสีเขียวกระจายอยทู่ ว่ั ไป มกั เกาะกิ่งไมเ้ พือ่ มองหาเหยอ่ื ก่อนบินโฉบจบั เหยอ่ื กินกลางอากาศ มกั พบ
วงศ์ Meropidae หากินเป็นฝงู เลก็ ๆ นิสยั ระแวดระวงั ภยั ไม่ค่อยเช่ือง ในวนั ท่ีอากาศร้อนชอบเล่นน้า� ท่ีขงั ตามธรรมชาติ
อาหาร ผ้งึ ตวั ต่อ และแมลงต่างๆ

นกจาบคาเลçก ลกั ษณะทวั่ ไป
ชื่อสำมญั Little green Bee-eater นกจาบคาเลก็ มีขนาดตวั เลก็ ประมาณ 20-25 เซนติเมตร ถือเป็นนกจาบคาชนิดที่ตวั เลก็ ท่ีสุดในไทย มี
ช่ือวทิ ย์ Merops orientalis หวั ค่อนขา้ งโต จงอยปากยาวเรียวโคง้ แหลมคม คอสีเขียว อกมีแถบสีดา� ลา� ตวั มีสีเขียว รูปร่างเพรียว ปี ก
ยาวแหลม ขนหางคู่กลางงอกยาวออกมา นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยคลึงกนั ทา� รังดว้ ยการขดุ
อนั ดบั Coraciiformes เป็นโพรงตามคนั ดิน หรือกองดินตามธรรมชาติ จดั เป็นนกประจา� ถิ่นท่ีพบไดท้ วั่ ไป ตามท่ีป่ าละเมาะ ชาย
วงศ์ Meropidae
ป่ า หรือพ้นื ท่ีเปิ ดโล่ง ป่ าโปร่ง และพ้ืนที่เกษตรกรรมที่ค่อนขา้ งร้อน และแหง้ แลง้
อาหาร ผ้งึ และแมลงขนาดเลก็

22

นกจาบคาคอส¿ี ‡า ลกั ษณะทวั่ ไป
หวั กระหม่อม ถึงหลงั สีน้า� ตาลแดงเขม้ ตดั กบั คอสีฟ้ าอ่อน ลา� ตวั สีเขียวคราม ตะโพกและหางสีฟ้ า
ช่ือสำมญั Blue-throated Bee-eater
ช่ือวทิ ย์ Merops viridis หางคู่กลางยาวแหลม มกั พบอพยพเป็นฝงู นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยคลึงกนั ทา� รังดว้ ยการ
อนั ดบั Coraciiformes ขดุ เป็นโพรงตามคนั ดิน หรือกองดินตามธรรมชาติ เป็นนกประจา� ถิ่นท่ีพบบ่อยในภาคใต้ แต่ภาคตะวนั
วงศ์ Meropidae ออกจดั เป็นนกอพยพท่ีพบไดไ้ ม่บ่อย พบเห็นไดเ้ ฉพาะบางพ้ืนท่ี ตามที่ป่ าละเมาะ ชายป่ า หรือพ้ืนท่ีเปิ ด
โล่ง ป่ าโปร่ง และพ้นื ท่ีเกษตรกรรมท่ีค่อนขา้ งร้อน และแหง้ แลง้
อาหาร แมลง

นกจาบคาหัวสสี ม้ ลกั ษณะทวั่ ไป
นกจาบคาหวั สีสม้ เป็นนกในวงศน์ กจาบคาอพยพท่ีพบเป็นจา� นวนมากที่สุดในเมืองไทย ลกั ษณะ
ชื่อสำมญั Chestnut headed Bee - eater
ช่ือวทิ ย์ Merops leschenaulti ตวั มีกระหม่อมและหลงั สีสม้ เขม้ ที่คอมีแตม้ สีดา� ปี ก หางสีฟ้ าอมเขียว และมีตะโพกสีฟ้ าอ่อน นก
อนั ดบั Coraciiformes จาบคาหวั สีส้มเป็นนกจาบคาขนาดเลก็ ชนิดเดียวในประเทศไทยท่ีไม่มีขนหางคู่กลางยนื่ ยาวออกมา
วงศ์ Meropidae คลา้ ยเขม็ นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยคลึงกนั ทา� รังดว้ ยการขดุ เป็นโพรงตามคนั ดิน หรือ
กองดินตามธรรมชาติ ชอบออกหากินเป็นฝงู จดั เป็นนกประจา� ถิ่นพบบ่อย สามารถพบไดท้ วั่ ไป
ตามท่ีป่ าละเมาะ ชายป่ า หรือพ้ืนที่เปิ ดโล่ง ป่ าโปร่ง และพ้ืนที่เกษตรกรรม
อาหาร แมลง ผ้งึ

23

นกคัคคหู งอน ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกท่ีมีลกั ษณะสวยงาม มีหงอนและหางยาว หวั หลงั และหางมีสีดา� รอบทา้ ยทอยถึงคอสี
ชื่อสำมญั Chestnut-winged cuckoo
ช่ือวทิ ย์ Clamator coromandus ขาว ปี กสีน้า� ตาลแดง คอสีเหลืองแกมสม้ อกและทอ้ งสีเทา นกอพยพผา่ น พบไม่บ่อย มกั หากินกลาง
อนั ดบั Cuculiformes ไปจนถึงบนเรือนยอดไม้ มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าดงดิบ ป่ าโปร่ง และชายป่ า
วงศ์ Cuculidae อาหาร ตก�ั แตน หนอน และแมลงต่างๆ

24

นกคคั คเู หยย่ี วใหญ‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
มีลกั ษณะสีสนั แทบคลา้ ยกบั เหยยี่ วนกเขาหงอนมาก ปากสีดา� ปากโคง้ ลงเลก็ นอ้ ย หวั สีเทา ปี ก
ช่ือสำมญั Large hawk cuckoo
ช่ือวทิ ย์ Hierococcyx sparverioides สีเทาอมน้า� ตาลที่ปี กมีลายขวางสีดา� ลา� ตวั ดา้ นบนท่ีมีสีเทาเขม้ กวา่ หวั ลายบ้งั สีดา� ที่หาง ลายขวางใต้
อนั ดบั Cuculiformes ทอ้ ง ลายแตม้ เป็นขีดท่ีคอและสีสม้ ท่ีอก ชอบหากินตามลา� พงั มกั เกาะก่ิงไมห้ นาทึบเพอื่ ซ่อนตวั เฝ้ า
วงศ์ Cuculidae จบั ตาดูเหยอื่ จดั เป็นนกประจา� ถิ่นพบบ่อยในบางพ้ืนท่ี พบไดท้ วั่ ไป ตามท่ีป่ าละเมาะ ชายป่ า หรือ
พ้นื ที่เปิ ดโล่ง ป่ าโปร่ง และพ้นื ท่ีเกษตรกรรม
อาหาร ตกั� แตน หนอน และแมลงต่างๆ

25

นกคัคคูแ«งแ«ว ลกั ษณะทว่ั ไป
ลา� ตวั สีดา� ทวั่ ท้งั ตวั มีเหลือบสะทอ้ นแสงคลา้ ยกบั นกแซงแซว ตวั ผตู้ วั สีดา� เขม้ และเหลือบกวา่ ตวั เมีย
ช่ือสำมญั Asian Drongo Cuckoo
ชื่อวทิ ย์ Surniculus lugubris เลก็ นอ้ ย ใตห้ างและกน้ มีลายขวางสีขาว ทา้ ยทอยมกั มีแตม้ สีขาว นิสยั ชอบหากินลา� พงั หรือเป็นคู่ เป็นนก
อนั ดบั Cuculiformes ประจา� ถิ่น หรือบางส่วนเป็นนกอพยพเขา้ มาในฤดูหนาว พบไม่บ่อย มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า
วงศ์ Cuculidae สวนผลไม้ ทุ่งหญา้ และพ้นื ท่ีเกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร แมงเม่า แมลง

นกคัคคลู าย ลกั ษณะทว่ั ไป
ปากสีเทาแหลมยาว คลา้ ยนกอีวาบตกั� แตนชุดขนสีน้า� ตาลแกมแดง แต่หนา้ และคิ้วกวา้ งสีขาว แถบ
ช่ือสำมญั Banded Bay Cuckoo
ชื่อวทิ ย์ Cacomantis sonneratii ตาสีดา� ยาวไปถึงขา้ งหู ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแดงและมีลายบ้งั บางๆ สีดา� ตลอด ปลาย
อนั ดบั Cuculiformes หางขาว ขาสีเทา ชอบออกหากินตามลา� พงั มกั เกาะก่ิงไมโ้ ล่งๆ เพอ่ื จบั ตาดูเหยอ่ื เป็นนกประจา� ถิ่น พบได้
วงศ์ Cuculidae บ่อยในถ่ินอาศยั ที่มีความเหมาะสม มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่ง ชายป่ า และพ้นื ที่เกษตรกรรม
อาหาร ตกั� แตน หนอน และแมลงต่างๆ

26

นกอีวาบตัêกแตน ลกั ษณะทว่ั ไป
ปากสีดา� แหลมยาว หวั คอ อก ลา� ตวั สีเทา ทอ้ งสีน้า� ตาลอมสม้ และแบบตวั สีน้า� ตาล มีลายสีดา� ทวั่ ท้งั
ช่ือสำมญั Plaintive Cuckoo
ชื่อวทิ ย์ Cocomantis merulinus ตวั นกตวั เมียลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแดง และมีขีดสีดา� กระจาย นกอีวาบตกั� แตนเป็นนกที่วางไข่ในรังนก
อนั ดบั Cuculiformes ชนิดอ่ืน (brood parasite) เช่นเดียวกบั นกกาเหวา่ (Asian Koel) และนกคคั คูอีกหลายชนิด เป็นนกประจา�
วงศ์ Cuculidae ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมากในถิ่นอาศยั ที่มีความเหมาะสม มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า สวนผลไม้
และพ้นื ที่เกษตรกรรม
อาหาร ตกั� แตน หนอน และแมลงต่างๆ

27

นกคัคคูมรกต ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกในวงศน์ กคคั คูที่มีสีสนั และลวดลายสวยสะดุดตา นกตวั ผมู้ ีปากสีเหลือง หวั คอ อก และ
ช่ือสำมญั Asian Emerald cuckoo
ช่ือวทิ ย์ Chrysococcyx maculatus ลา� ตวั ดา้ นบนสีเขียวเหลือบเป็นมนั วงตาสีแดง กระหม่อมเป็นสีน้า� ตาลอมสม้ มีลายขวางถี่ๆท่ีดา้ นล่าง
อนั ดบั Cuculiformes ของลา� ตวั และมีปลายปากดา� นกตวั เมียมีปี กและหางเป็นสีเขียวอ่อน ชอบหลบซ่อนตวั ตามยอดไม้
วงศ์ Cuculidae ทึบๆ จดั เป็นนกอพยพ พบเห็นไดบ้ ่อยมากในถิ่นอาศยั ที่มีความเหมาะสม มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ
ชายป่ า สวนผลไม้ และพ้นื ที่เกษตรกรรม
อาหาร ตกั� แตน หนอน และแมลงต่างๆ

นกบéงั รอกใหญ‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
หางยาวมาก ปากสีเขียวม่นๆ จุดเด่นคือหนงั ที่รอบตาแดงสด มีขนสีขาวโดยรอบ หวั สีเทาอ่อน
ชื่อสำมญั Green - billed Malkoha
ช่ือวทิ ย์ Phaenicophaeus tristis ปี กและหลงั สีน้า� ตาลเหลือบเขียว ลา� ตวั ดา้ นล่างเทาแซมขีดดา� เลก็ ๆ ปลายขนหางมีแถบขาวเรียงเป็น
อนั ดบั Cuculiformes แถบแนวนอน นิสยั ค่อนขา้ งเช่ือง เวลาบินมกั ใชว้ ธิ ีการโผ และขณะบินดูคลา้ ยหนกั ท่ีหาง มกั หากิน
วงศ์ Cuculidae เป็นคู่ดว้ ยการไต่หรือกระโดดอยา่ งคล่องแคล่ว ตามกิ่งไมไ้ ล่ระดบั สูงข้ึนไปเรื่อยๆ จนถึงยอด เป็น
นกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมาก ตามป่ าโล่งๆ ชายป่ า สวนผลไม้ และพ้นื ท่ีเกษตรกรรม
อาหาร ตกั� แตน หนอน และแมลงต่างๆ

28

นกกาเหวา‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกท่ีมีขนาดตวั ใหญ่ประมาณอีกา ปากหนาสีเขียวเทา ตาสีแดงเขม้ ตวั ผขู้ นลา� ตวั สีดา� เป็นมนั ตวั
ช่ือสำมญั Common Koel
ชื่อวทิ ย์ Endynamys scolopacea เมียขนสีน้า� ตาลถึงน้า� ตาลดา� มีลายจุดตามขวางสีขาวถึงสีน้า� ตาลอ่อน หางยาว มีเสียงร้องท่ีไพเราะ เสียง
อนั ดบั Cuculiformes ร้องดงั กอ้ งกงั วาน ชอบร้องโดยเฉพาะตอนใกลร้ ุ่ง เสียงร้องเป็นเอกลกั ษณ์ เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นได้
วงศ์ Cuculidae บ่อยมาก มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า สวนผลไม้ และพ้ืนที่เกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ลกู ไทรสุก ลกู กบ เขียด ลกู งู ตกั� แตน หนอน และแมลงต่างๆ

นกกระปดู ใหญ‹ ลกั ษณะทว่ั ไป
เป็นนกขนาดค่อนขา้ งใหญ่ ตาสีแดง ปากหนา ลา� ตวั ดา้ นบนสีดา� ปี กสีน้า� ตาลแดง ลา� ตวั ยาวเพรียว ขา
ช่ือสำมญั Greater Coucai
ช่ือวทิ ย์ Centropus sinensis ยาวสีดา� นกตวั เมียขนปกคลุมลา� ตวั จะออกลายๆ ชอบออกหากินในพ้นื ท่ีโล่ง ชอบโผขา้ มถนนจนโดนรถชน
อนั ดบั Cuculiformes ตายใหพ้ บเห็นไดบ้ ่อยมาก มีเลียงร้องท่ีเป็นเอกลกั ษณ์ พบเห็นไดบ้ ่อยมาก มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชาย
วงศ์ Cuculidae ป่ า สวนผลไม้ และพ้ืนที่เกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร ผลไมส้ ุก สตั วข์ นาดเลก็ แมลง

29

นกหกเลçกปากแดง ลกั ษณะทวั่ ไป
รูปร่างเหมือนนกแกว้ ที่มีขนาดตวั เลก็ หวั ลา� ตวั สีเขียว ปากสีแดงสด ลา� ตวั ส้นั ป้ อม ตะโพกดา้ นบน
ชื่อสำมญั Vernal Hanging Parrot
ช่ือวทิ ย์ Loriculus vernalis และโคนหางสีแดง ขาสีสม้ มกั หากินลา� พงั หรือมาเป็นคู่ ช่ืนชอบการไต่ หอ้ ยหวั เก่งมากในการใชป้ าก
อนั ดบั Psittaciformes งบั ก่ิงไมเ้ พื่อไต่ไปมาไดอ้ ยา่ งคล่องแคล่ว ตามก่ิงไมท้ ่ีมีลกู สุก เวลาบินจะส่งเสียงร้องเป็นระยะๆ แต่เม่ือ
วงศ์ Psittacidae มาอยใู่ นตน้ ไมท้ ่ีกา� ลงั หาลกู ไมก้ ินอยจู่ ะเงียบมากๆ นิสยั ไม่ค่อยเช่ือง เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย
มาก มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า สวนผลไม้ และพ้ืนท่ีเกษตรกรรม
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ผลไมส้ ุก

30

นกแขกเต้า ลกั ษณะทว่ั ไป
นกแขกเตา้ เป็นนกแกว้ ขนาดกลาง มีความยาวลา� ตวั ประมาณ 35 ซ.ม. รูปร่างค่อนขา้ ง เพรียว หวั
ช่ือสำมญั Red-breasted Parakeet
ช่ือวทิ ย์ Psittacula alexandri ใหญ่ คอส้นั หางยาวแหลม ขนปกคลุมลา� ตวั สีสนั สดใส มีปี กแคบและปลายปี กแหลม หางยาวโดย
อนั ดบั Psittaciformes ขนคู่ในสุดจะยาวมาก ขาและเทา้ แขง็ แรง ลา� ตวั ดา้ นบนสีเขียว ลา� ตวั ดา้ นล่างมีสีเขียวอ่อนแกมฟ้ า
วงศ์ Psittacidae ส่วนหวั แกม้ และใตค้ างเป็น สีเทาแกมแดงจางๆ บริเวณอกสีชมพแู กม้ สม้ หวั สีม่วงแกมเทาหนา้ ผาก
มีแถบสีดา� คาดไปถึงตาท้งั สองขา้ ง และมีแถบสีดา� ลากจากโคนปากไปถึงแกม้ จะงอยปากบนสีแดง
สด ปลายปากสีเหลือง นกตวั เมียจะมีหวั เป็นสีน้า� เงินแกมเทาแต่มีหวั สีเทามากกวา่ นกตวั ผู้ มีความ
สามารถในการใชป้ ากเกาะก่ิงไมไ้ ดท้ ุกๆแนวโดยเฉพาะการหอ้ ยหวั พบวา่ อยเู่ ป็นคู่ และอยรู่ วมกนั
เป็นฝงู ขณะบินมกั ส่งเสียงร้องไปดว้ ย มีเสียงดงั กงั วาน ชอบทา� รังตามโพรงตน้ ไมต้ ่างๆ
อาหาร ลกู ไม้ ผลไม้

31

นกเคา้ กู‹, นกÎกู ลกั ษณะทว่ั ไป
นกฮูกเป็นนกท่ีออกหากินเวลากลางคืน มีปากงุม้ ลงท่ีแหลมและแขง็ แรงมาก ตากลมโตสีสม้ หรือสี
ช่ือสำมญั Collared Scops Owl
ช่ือวทิ ย์ Otus lettia น้า� ตาล ตาของนกฮูกสามารถมองเห็นวตั ถุในท่ีมืดไดด้ ีกวา่ ตาของมนุษยร์ าว 100 เท่า ใบหนา้ ค่อนขา้ ง
อนั ดบั Strigiformes แบน ตาอยคู่ ่อนมาทางดา้ นหนา้ ของหวั สีน้า� ตาลเขม้ มีขนขา้ งหวั ต้งั ชนั ข้ึนไปหรือเรียกวา่ หู ส่วนบน
วงศ์ Strigidae ลา� ตวั ปี ก เป็นสีเทาหรือน้า� ตาล มีลายพรางแตกต่างกนั ออกไป มีจุดสีน้า� ตาลอมเหลืองจางๆ ส่วนล่างสี
น้า� ตาลอมเหลืองมีลายขีดสีเขม้ วงหนา้ สีออกขาวหรือสีเน้ือ มีสร้อยคอสีเน้ือหรือน้า� ตาลอมเหลือง นกท้งั
สองเพศมีลกั ษณะคลา้ ยกนั จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อยในเวลากลางคืน พบไดท้ ้งั ป่ าโปร่ง ชายป่ า พ้ืนท่ี
การเกษตร สวนผลไม้ และชุมชนทว่ั ไป
อาหาร หนู สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ สตั วเ์ ล้ียงลกู ดว้ ยนมขนาดเลก็ แมลง

32

นกนางแอ‹นบ้าน ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากสีดา� ลา� ตวั ดา้ นบนสีดา� เหลือบน้า� เงิน หนา้ ผาก คาง และคอสีน้า� ตาลแดง โคนหางสีน้า� ตาลเขม้ ขาสีดา�
ช่ือสำมญั Barn Swallow
ชื่อวทิ ย์ Hirundo rustica นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีละกษณะคลา้ ยกนั รูปร่างลกั ษณะคลา้ ยกบั นกนางแอ่นแปซิฟิ กมาก ชอบเกาะตามสาย
อนั ดบั Passeriformes ไฟฟ้ าขา้ งถนน มกั พบหากินเป็นฝงู ชอบบินโฉบจบั แมลงในท่ีเปิ ดโล่ง โดยเฉพาะบริเวณเหนือแหล่งน้า� เวลา
วงศ์ Apodidae บินมกั ส่งเสียงร้อง เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย มกั พบบริเวณชายป่ า ทุ่งนา ทุ่งหญา้ พ้ืนท่ีเกษตรกรรม และ
พ้นื ที่เปิ ดโล่งต่างๆ
อาหาร แมลง

33

นกเค้าâมง, นกเคา้ แมว ลกั ษณะทวั่ ไป
นกเคา้ แมวเป็นนกที่มีประสาทสมั ผสั ดีมาก ดวงตาอยดู่ า้ นหนา้ ของใบหนา้ เหมือนมนุษยแ์ ละสตั ว์
ชื่อสำมญั Asian Barred Owlet
ชื่อวทิ ย์ Glaucidium cuculoids ตระกลู แมว หวั หมุนไดเ้ กือบรอบตวั ไดถ้ ึง 270 องศา หูของนกเคา้ แมวมีความไวมากเป็นพเิ ศษสา� หรับการ
อนั ดบั Strigiformes ฟังเสียงในเวลากลางคืนและหาเหยอื่ ลกั ษณะรูปหนา้ คลา้ ยแมว หวั และลา� ตวั ดา้ นบนมีลายขวางสีน้า� ตาล
วงศ์ Strigidae อ่อน ทอ้ งจะมีสีอ่อนกวา่ ปี กและหลงั แต่ละตวั มีลวดลายท่ีแตกต่างกนั เมื่อตาสะทอ้ นแสงจะมีสีเหลือง
ปากงุม้ แหลม จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อย พบไดท้ ้งั ป่ าโปร่ง ชายป่ า พ้นื ที่การเกษตร สวนผลไม้ ออก
หากินในเวลากลางคืน
อาหาร หนู งูขนาดเลก็ ตก�ั แตน สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ และแมลงขนาดเลก็

34

นกเขาใหญ‹ ลกั ษณะทว่ั ไป
เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อยมาก ชอบเกาะสายไฟขา้ งถนน พบไดท้ ้งั ป่ าโปร่ง ชายป่ า พ้ืนท่ีการเกษตร
ช่ือสำมญั Spotted Dove
ช่ือวทิ ย์ Streptopelia chinensis และในเขตเมือง มีขนาดใหญ่ ตวั มีสีน้า� ตาลอมแดง ขนปี กออกดา� มีขอบสีเทาดา้ นใน หนา้ และทอ้ งส่วน
อนั ดบั Columbiformes ล่างมีสีเทา มีแถบสีดา� จุดขาวคาดบริเวณคอดา้ นหลงั ตวั ผแู้ ละตวั เมียมีลกั ษณะที่คลา้ ยคลึงกนั มกั พบเดิน
วงศ์ Columbidae หากินเป็นคู่อยตู่ ามพ้ืนดิน นิสยั ค่อนขา้ งเชื่อง มีเสียงร้องท่ีไพเราะเป็นเอกลกั ษณ์ ปัจจุบนั มีการเล้ียงเป็นนก
แข่งขนั ในระดบั ประเทศ
อาหาร เมลด็ ธญั พชื เมลด็ หญา้ เมลด็ พชื แมลงขนาดเลก็

นกเขาไ¿ ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Red Collared Dove ขนาดตวั เลก็ กวา่ นกเขาใหญ่ หวั สีเทาอมฟ้ าอ่อน ลา� ตวั และปี กสีน้า� ตาลแดง หลงั คอมีแถบคาด
ชื่อวทิ ย์ Streptopelia tranquebarica สีดา� สะโพกมีสีเทา ใตห้ างสีขาว ตวั เมียสีออกน้า� ตาลดูสีซีดกวา่ ตวั ผู้ มกั พบหากินเป็นคู่หรือเป็นฝงู
อนั ดบั Columbiformes เลก็ ๆ พฤติกรรมต่างๆ และการเก้ียวพาราสีคลา้ ยนกในวงศน์ กเขาทวั่ ไป เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อย
วงศ์ Columbidae มาก ท้งั ในป่ า พ้นื ท่ีการเกษตร และในเมือง มกั พบเดินหากินตามพ้นื ดิน นิสยั ค่อนขา้ งเชื่อง
อาหาร เมลด็ ธญั พชื เมลด็ หญา้ เมลด็ พชื แมลงขนาดเลก็

35

นกเขาชวา ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกขนาดเลก็ นกตวั ผมู้ ีขนาดใหญ่กวา่ ตวั เมียเลก็ นอ้ ย ลา� ตวั สีน้า� ตาลเทา มีลายขวางสีดา� ท่ีคอ หลงั ปี ก
ช่ือสำมญั Zebra Dove
ช่ือวทิ ย์ Geopelia striata และลา� ตวั เหมือนมา้ ลาย แขง้ และตีนมีแดง เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อยมาก เป็นนกที่ค่อนขา้ งเชื่อง ชอบเดิน
อนั ดบั Columbiformes หากินเป็นคู่ตามพ้ืนดิน ที่โล่ง ชายป่ า และพ้ืนท่ีเกษตรกรรม ไม่ค่อยพบหากินรวมเป็นฝงู ใหญ่ มีเสียงร้องท่ี
วงศ์ Columbidae ไพเราะเป็นเอกลกั ษณ์ ทา� ใหใ้ นปัจจุบนั มีการเล้ียงเป็นนกแข่งขนั
อาหาร เมลด็ ธญั พืช เมลด็ หญา้ เมลด็ พชื แมลงขนาดเลก็

36

นกเขาเปลา้ ¸รรมดา ลกั ษณะทว่ั ไป
ช่ือสำมญั Thick-billed Green-Pigeon เป็นนกท่ีมีสีสนั ลวดลายสวยงามมาก โคนปากสีแดงสด หนงั รอบตาสีเขียว ขนสีเขียว ขนท่ีหลงั
ช่ือวทิ ย์ Treron curvirostra สีเลือดหมูบริเวณปลายปี กมีสีดา� สลบั แถบเหลือง เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดไ้ ม่ยาก หากรู้แหล่ง
อนั ดบั Columbiformes อาหาร เช่น ตน้ โพธ�ิ ตน้ ไทรท่ีมีผลสุก หากินเป็นฝงู ใหญ่ 30 – 50 ตวั เมื่อกินอิ่มจะนอนพกั น่ิงๆตาม
วงศ์ Columbidae ก่ิง แลว้ กต็ ่ืนมากินต่อ
อาหาร เมลด็ พชื ลกู ไมส้ ุก ลกู ตน้ โพธ�ิ ลกู ไทร ลกู หวา้ ลกู มะเดื่อ ลกู พิกลุ หนอน แมลง และสตั ว์
ขนาดเลก็ ผลไมใ้ นแปลงเกษตรกรรม

37

นกเขาเขยี ว ลกั ษณะทวั่ ไป
ลา� ตวั ส้นั ป้ อม หางส้นั ลกั ษณะคลา้ ยนกพิราบป่ าแต่ขนาดตวั เลก็ กวา่ ปาก แขง้ และตีนสีแดงสด หลงั และ
ชื่อสำมญั Emerald Dove
ช่ือวทิ ย์ Chalcophaps indica ปี กสีเขียวเป็นมนั นกตวั เมีย กระหม่อมและทา้ ยทอยสีน้า� ตาลอ่อน หวั ปี กมีสีน้า� ตาลแดง มกั พบหากินตาม
อนั ดบั Columbiformes ลา� พงั หรือเป็นคู่ บางทีพบหากินปะปนอยกู่ บั นกเขาใหญ่ มกั พบเดินหากินอยตู่ ามพ้นื ดินท่ีเป็นป่ าช้ืน ร่มคร้ึม
วงศ์ Columbidae หรือมีน้า� ขงั จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดไ้ ม่บ่อยเพราะเป็นนกท่ีมีความระแวดระวงั ภยั สูงมาก โดยปกติ
มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าดิบ และป่ าเบญจพรรณ
อาหาร เมลด็ พชื ลกู ไมส้ ุกที่หล่นลงบนพ้นื หนอน แมลง และสตั วข์ นาดเลก็

38

นกกวัก ลกั ษณะทวั่ ไป
บริเวณทา้ ยทอย หลงั ปี ก ไปถึงหางมีสีดา� ออกเทาๆ แต่หนา้ ผาก หนา้ คอ อก ทอ้ ง มีสีขาว คน
ชื่อสำมญั White-breasted Waterhen
ช่ือวทิ ย์ Amaurornis phoenicurus ปากมีสีแดง แต่จงอยปากยาวมีสีเหลือง เป็นนกประจา� ถิ่น พบไดบ้ ่อยมาก นกกวกั สามารถปรับตวั
อนั ดบั Gruiformes ใหอ้ าศยั อยใู่ นถิ่นอาศยั หลากหลาย ชอบหากินในที่ลุ่มชุ่มน้า� ระแวดระวงั ภยั ต่ืนตกใจง่าย เมื่อมีศตั รู
วงศ์ Rallidae มกั วงิ่ หลบเขา้ พงหญา้ บินไม่เก่งลกู วยั อ่อนมีขนปุย สีดา� ในปัจจุบนั พบวา่ มีการล่าไปเป็นอาหาร
อยา่ งมาก ดว้ ยการใชเ้ ทคโนโลยเี ครื่องบนั ทึกเสียงร่วมกบั นกปลอม เมื่อนกกวกั ไดย้ นิ เสียงนกแปลก
ปลอมกจ็ ะมาตีนกปลอม เพ่อื ขบั ไล่จนติดกบั ดกั ประเภทบ่วงหรือครืน อนั เนื่องมาจากนกกวกั เป็น
นกหวงถ่ินเป็นอยา่ งมากนนั่ เอง ชอบเดินหากินและกระดกหางไปเรื่อยๆ
อาหาร ลกู ปลา ลกู กงุ้ ลกู กบ เขียด หนอน สตั วแ์ ละแมลงขนาดเลก็

นกหนูแดง ลกั ษณะทวั่ ไป
หนา้ คอ ดา้ นขา้ งลา� ตวั อกและทอ้ งช่วงบนสีน้า� ตาลแดง ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแกมเขียวไพล ช่วง
ช่ือสำมญั Ruddy-breasted Crake
ช่ือวทิ ย์ Porzana fusca ทอ้ งตอนล่างไปจนถึงกน้ มีลายพาดขวางสีขาวสลบั สีดา� แขง้ ขา และเทา้ สีสม้ เขม้ นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมีย
อนั ดบั Gruiformes ลกั ษณะคลา้ ยกนั มกั พบเดินหากินตามริมชายน้า� รกๆ นิสยั ชอบซ่อนตวั ไม่เช่ือง หากตกใจจะรีบวงิ่ ไป
วงศ์ Rallidae ซุกในที่รกๆ เพอื่ พลางตวั จากศตั รู
อาหาร สตั วน์ ้า� และแมลงขนาดเลก็

39

นกปาก«อ‹ มหาง¾ดั ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Common Snipe ปากแหลมเลก็ ยาวเหมาะกบั การท่ิมแทงในไปในดินท่ีนุ่มๆ ขณะยนื ปลายหางยาวกวา่ ปลายปี กมากกวา่
ชื่อวทิ ย์ Gallinago gallinago ชนิดอื่น และมีแถบสีน้า� ตาลลากจากโคนปากผา่ นตาไปจนถึงทา้ ยทอย ขณะบินจา� แนกจากชนิดอื่นที่ใตป้ ี กมี
อนั ดบั Charadriiformes แถบสีขาวบริเวณขนคลุมใตป้ ี กและขอบขนกลางปี กสีขาว ทอ้ งสีขาวมีลายเลก็ นอ้ ย หางส่วนใหญ่สีน้า� ตาล
วงศ์ Scolopacidae เขม้ และมีขอบสีเทา มกั พบหากินในแหล่งน้า� จืดและน้า� กร่อย พ้ืนท่ีที่มีน้า� ท่วมขงั ทุ่งนา ทุ่งหญา้ ท่ีมีน้า� ท่วม
ขงั และพ้นื ที่เกษตรกรรมที่มีสภาพค่อนขา้ งชื่นแฉะทว่ั ไป
อาหาร สตั วน์ ้า� เลก็ ๆ

40

นกชายเลนนา�é จืด ลกั ษณะทวั่ ไป
มีแถบคิ้วสีขาว อกสีน้า� ตาลมีลายขีดจางๆ ในฤดูผสมพนั ธุ์ลายขีดจะมีสีเขม้ ข้ึน แถบสีดา� พาดขอบขนสี
ชื่อสำมญั Wood Sandpiper
ช่ือวทิ ย์ Actitis hypoleucos ขาว ทา� ใหม้ องไกลๆเห็นเป็นลายจุดทวั่ ท้งั ปี ก แขง้ และตีนสีเหลือง นิสยั ไม่เชื่องระแวดระวงั ภยั อยเู่ สมอ เป็น
อนั ดบั Charadriiformes นกอพยพ ชอบหากินเป็นฝงู มกั พบอาศยั อยตู่ ามแหล่งน้า� จืด พ้นื ท่ีที่มีน้า� ท่วมขงั ทุ่งนา ทุ่งหญา้ ท่ีมีน้า� ท่วมขงั
วงศ์ Scolopacidae และพ้ืนท่ีเกษตรกรรมที่มีสภาพค่อนขา้ งชื่นแฉะทว่ั ไป พบไดท้ ้งั น้า� จืดและน้า� กร่อย
อาหาร สตั วน์ ้า� เลก็ ๆ

41

นกกระแตแต้แวด้ ลกั ษณะทวั่ ไป
หวั ไปถึงอกสีดา� หนงั ท่ีหวั ตาสีแดงเขม้ ปี กสีน้า� ตาล นกตวั ผแู้ ละตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยคลึงกนั
ชื่อสำมญั Red-wattled lapwing
ชื่อวทิ ย์ Vanellus indicus ลกั ษณะไข่คลา้ ยไข่นกกระทา เป็นนกหวงถิ่น ระแวดระวงั ภยั สูง ต่ืนตกใจง่าย ถา้ เราเขา้ ใกลม้ ากเกินไปก็
อนั ดบั Charadriiformes จะส่งเสียงร้องและบินหนีออกไปพร้อมส่งเสียงร้อง มีเสียงร้องเป็นเอกลกั ษณ์ แต แต้ แวด้ เป็นการร้อง
วงศ์ Charadriidae เตือนภยั ใหฝ้ งู หรือลกู นกวยั อ่อน เป็นนกประจา� ถิ่น พบไดบ้ ่อยมาก ชอบยนื อยกู่ ลางทุ่งโล่งๆเป็นฝงู ทุ่ง
หญา้ หรือพ้นื ที่เกษตรกรรม
อาหาร หนอน ไสเ้ ดือน สตั วแ์ ละแมลงขนาดเลก็

42

เหยยี่ วกงéิ ก‹าสีด�า ลกั ษณะทวั่ ไป
ขนาดตวั ไม่ใหญ่มาก หวั และลา� ตวั ดา้ นบนมีสีดา� หนา้ อกมีสีขาวคลา้ ยผกู ผา้ พนั คอ มีหงอนสีดา� ส้ันๆ
ช่ือสำมญั Black Baza
ช่ือวทิ ย์ Aviceda leuphotes ที่ทา้ ยทอย บริเวณดา้ นบนปี กมีจุดสีขาวประปราย ขนกลางปี กมีสีน้า� ตาลแดง ลา� ตวั ดา้ นล่างมีแถบสีขาว
อนั ดบั Falconiformes ลายขวางสลบั ดา� ดูสวยงามแปลกตา นกอพยพเขา้ มาในฤดูหนาว พบไม่บ่อย มกั พบเกาะอยบู่ นยอดไมส้ ูง
วงศ์ Accipitridae เป็นกลุ่ม เพอ่ื ผ่งึ แดดอุ่นๆในยามเชา้ หรือบินผา่ นชา้ ๆเพือ่ หากิน
อาหาร แมลงปี กแขง็ ขนาดใหญ่ ตกั� แตน จกั จน่ั สตั วเ์ ล้ือยคลานและแมลงขนาดเลก็

43

เหย่ียวแดง ลกั ษณะทว่ั ไป
ช่ือสำมญั Brahminy kite เป็นนกล่าเหยอื่ ขนาดกลาง ขนาดลา� ตวั ประมาณ 45 เซนติเมตร ขนสีน้า� ตาลแดง หวั คอ และหนา้ อกสีขาว
ช่ือวทิ ย์ Haliastur indus มีลายสีดา� เลก็ ๆ ทวั่ ไป เวลาบินจะเห็นหางกางออกค่อนขา้ งกลม มีปากแหลมคมสีเทา และมีขาสีเหลือง นกตวั ผู้
อนั ดบั Accipitridae และตวั เมียมีลกั ษณะเหมือนกนั มีสายตาแหลมคม ชอบบินเล่นลมอยบู่ นแหล่งน้า� เพอ่ื จบั ตาดูเหยอื่ จดั เป็นนก
วงศ์ Accipitriformes ประจา� ถิ่น พบบ่อย หรือ พบเห็นทวั่ ไปในถิ่นอาศยั ท่ีเหมาะสม มกั พบอาศยั อยตู่ าม ชายป่ า พ้นื ที่ป่ าใกลแ้ หล่งน้า�
ขนาดใหญ่เช่น แม่น้า� ทะเล และป่ าชายเลน
อาหาร ปลา นกขนาดเลก็ สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็

เหยย่ี วรงØ้ ลกั ษณะทวั่ ไป
ท้งั นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะเหมือนกนั คือ หวั และขนหงอน ซ่ึงมีลกั ษณะคลา้ ยพดั เป็นสีดา� ลาย
ช่ือสำมญั Crested Serpent Eagle
ช่ือวทิ ย์ Spilornis cheela ซีดสีขาว มีแผน่ หนงั สีเหลืองสดใสบริเวณโคนปากไปจนถึงดวงตา ขนบริเวณทา้ ยทอยค่อนขา้ งยาวคลา้ ย
อนั ดบั Accipitriformes มีขนหงอนท่ีหวั ลา� ตวั ดา้ นบนเป็นสีน้า� ตาลเขม้ โดยเฉพาะท่ีปี กจะมีจุดสีขาวกระจายอยู่ ลา� ตวั ดา้ นล่าง
วงศ์ Accipitridae เป็นสีน้า� ตาลและมีลายจุดสีขาวกระจายอยทู่ วั่ ไป เหยย่ี วรุ้งเป็นนกล่าเหยอื่ ขนาดกลางจา� พวกเหยยี่ วท่ีพบ
ไดค้ ่อนขา้ งบ่อย มกั พบเกาะเด่นอยบู่ นยอดไมโ้ ล่งๆเพือ่ เฝ้ าดูเหยอ่ื จดั เป็นนกท่ีอพยพเขา้ มาในฤดูหนาว
พบบ่อยในพ้นื ที่ที่เหมาะสม ชอบอาศยั อยตู่ ามป่ าที่ราบและตามป่ าบนยอดเขาใกล้ ๆ แหล่งน้า�
อาหาร จกั จน่ั แมลงปี กแขง็ ขนาดใหญ่ สตั วเ์ ล้ียงลกู ดว้ ยนมและสตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็

44

เหยยี่ วนกเขาชิครา ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Shikra ตาสีแดง หวั และลา� ตวั ดา้ นบนสีเทาแกมฟ้ า ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว คอสีขาวมีเสน้ กลางคอสีเขม้ อกและทอ้ ง
ช่ือวทิ ย์ Accipiter badius มีลายขวางถ่ีสีสม้ แกมน้า� ตาลแดง หางเทามีลายขวางสีเขม้ ไม่ชดั เจน ขณะบินปี กตอนในค่อนขา้ งกวา้ ง ขน
อนั ดบั Falconiformes คลุมใตป้ ี กมีลายสม้ แกมน้า� ตาล ขนปี กบินขาวมีลายยาวสีคล้า� ปลายปี กดา� นกตวั เมีย มกั มีขนาดใหญ่กวา่ ตา
วงศ์ Accipitridae เหลือง ลา� ตวั ดา้ นบนแกมน้า� ตาลมากกวา่ นกตวั ผลู้ ายขวางท่ีอกหนาแกมน้า� ตาล เป็นเหยย่ี วนกเขาชนิดท่ีมีการ
แพร่กระจายกวา้ งขวางที่สุดในเขตร้อน บ่อยคร้ังเกาะเด่นในท่ีโล่ง ไม่ค่อยหลบซ่อนตวั จดั เป็นนกประจา� ถิ่น
แต่ประชากรบางส่วนในพ้นื ท่ีเป็นนกอพยพ พบเห็นไดบ้ ่อยในพ้ืนท่ีที่เหมาะสม มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ
ชายป่ า ทุ่งหญา้ โล่งๆ สวนผลไม้ พ้ืนที่เกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร จกั จน่ั แมลงปี กแขง็ ขนาดใหญ่ สตั วเ์ ล้ียงลกู ดว้ ยนมและสตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็

45

เหย่ียวนกเขาหงอน ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นเหยยี่ วในวงศเ์ หยยี่ วนกเขาที่มีหงอน จุดเด่นคือตาสีแดงหรือเหลือง หวั มีขนยางต้งั คลา้ ยหงอนลา�
ชื่อสำมญั Crested Goshawk
ชื่อวทิ ย์ Accipiter triviratus ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลเขม้ กระหม่อมและหวั ดา้ นขา้ งมีสีเทา ตาและหนงั จมูกสีเหลือง ใตค้ อสีขาว ท่ีอกมีสี
อนั ดบั Accipitriformes น้า� ตาลอ่อน มีลายขีดกระจายอยทู่ วั่ ไป ทอ้ งมีสีขาวมีลายคาดสีน้า� ตาล หางสีน้า� ตาล เหยยี่ วนกเขาหงอน
วงศ์ Accipitridae สามารถพบไดท้ ้งั ในป่ า ในสวน ในเมือง หากินในเวลากลางวนั มกั พบหากินตามลา� พงั มกั เกาะเด่นจอ้ ง
มองเหยอ่ื อยบู่ นเรือนยอดไมส้ ูง จดั เป็นนกประจา� ถิ่น ชอบอาศยั อยตู่ ามป่ าโปร่ง และตามป่ าบนยอดเขา
ใกล้ ๆ แหล่งน้า�
อาหาร สตั วเ์ ล้ียงลกู ดว้ ยนม และสตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็

46

นกอ้ายงว่ั ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกขนาดใหญ่ มีลกั ษณะทว่ั ไปคลา้ ยกบั นกกาน้า� หวั เรียวมาก ปากมีสีเหลือง ปากแหลมยาวเป็น
ชื่อสำมญั Oriental darter
ชื่อวทิ ย์ Anhinga melanogaster สองเท่าของหวั จงอยปากตรงเรียวและแหลม หวั และคอสีน้า� ตาลเขม้ คอดา้ นหนา้ สีอ่อน มีเสน้ ขาวลาก
อนั ดบั Suliformes จากตาตามความยาวของคอเกือบถึงอก มีคอยาวเรียวมาก ลา� ตวั ดา้ นล่างสีน้า� ตาลดา� หลงั และปี กมีลาย
วงศ์ Anhingidae ขาวเป็นริ้วจากขนสีขาว ปลายปี กแหลม มีหางยาว ท่ีหางมีลายบ้งั สีขาวแกมเทา ปลายหางมน หนา้ แขง้
ส้นั แต่ใหญ่ มีพงั ผดื นิ้วเป็นแบบตีนพดั เตม็ กินปลาเป็นอาหารหลกั โดยหาอาหารโดยดา� น้า� และวา่ ยน้า�
เม่ืออิ่มแลว้ จะข้ึนมาชายน้า� เพือ่ ตากขน สามารถบินอพยพเพอื่ หากินไดเ้ ป็นระยะทางไกลมากจดั เป็นนก
อพยพผา่ น หายากมาก พบเมื่อปี พ.ศ. 2561 ซ่ึงเป็นรายงานการพบคร้ังแรกของวทิ ยาเขตจนั ทบุรี
อาหาร ปลา

47

นกยางเปย‚ ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากดา� หนงั หนา้ สีเทาหรือเขียวแกมเหลือง สีขาวตลอดตวั ตาดา� ขาดา� ตีนเหลือง ขนชุดฤดูผสมพนั ธุ์
ชื่อสำมญั Little Egret
ชื่อวทิ ย์ Egretta garzetta หนงั หนา้ ชมพแู กมแดง ทา้ ยทอยมีขนเปี ยยาว 1 คู่ อกและหลงั มีขนเจา้ ชูย้ าวเด่นชดั ขาสีดา� สนิท ตีนสีเหลือง
อนั ดบั Ciconiiformes สม้ ตวั ผแู้ ละตวั เมียมีลกั ษณะเหมือนกนั มกั หากินรวมกนั เป็นฝงู รวมกบั นกน้า� ชนิดอ่ืนๆ จดั เป็นนกประจา� ถิ่น
วงศ์ Ardeidae และบางส่วนเป็นนกอพยพ พบบ่อยมาก สามารถพบเห็นไดแ้ ทบทุกแหล่งน้า� มกั พบอาศยั อยตู่ ามชายน้า� ป่ า
ชายเลน บ่อเล้ียงกงุ้ หรือบ่อเล้ียงสตั วน์ ้า� ต่างๆ แม่น้า� และพ้นื ที่ชุมน้า� ต่างๆท้งั น้า� จืดและน้า� เคม็
อาหาร ปลา แมลงน้า� สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ๆ

นกยางâทนใหญ‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกยางที่มีขนาดใหญ่และคอยาวมาก มีสีปากและแขง้ ต่างจากกลุ่มอ่ืนๆชดั เจน เพราะจงอยปากบน
ช่ือสำมญั Eastern Great Egret
ช่ือวทิ ย์ Ardea modesta เท่าน้นั ที่จะเปลี่ยนจากสีเหลืองเป็นดา� และมีแขง้ สีดา� ตลอดท้งั ปี ในฤดูผสมพนั ธุ์ ม่านตากจ็ ะเปลี่ยนจากสี
อนั ดบั Ciconiiformes เหลืองอ่อนเป็นสีแดง มีขนประดบั ยาวยว้ ยแถบขน คอ หลงั และใกลห้ าง แต่ไม่มีเปี ย นกยางโทนใหญ่เป็น
วงศ์ Ardeidae นกที่พบไดง้ ่าย โดยเฉพาะแหล่งน้า� ขนาดใหญ่ เช่น อ่างเกบ็ น้า� แม่น้า� เป็นตน้ กินปลาเป็นอาหารหลกั จดั
เป็นนกประจา� ถิ่น สามารถพบไดต้ ามบริเวณแหล่งน้า� ทว่ั ไป
อาหาร ปลาขนาดค่อนขา้ งใหญ่ แมลงน้า� สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ๆ

48

นกยางควาย ลกั ษณะทวั่ ไป
นกยางควายมีการขยายพนั ธุ์และกระจายตวั ไปทวั่ ประเทศ มีนยั นต์ า และปากเป็นสีเหลือง แต่รอบ
ช่ือสำมญั Eastern Cattle Egret
ช่ือวทิ ย์ Bubulcus coromandus ตาสีออกเขียวอ่อน ขากรรไกรค่อนขา้ งใหญ่และขาส้นั ขนทวั่ ลา� ตวั สีขาวสะอาด แต่ในฤดูผสมพนั ธุ์จะมี
อนั ดบั Ciconiiformes ขนประดบั (ขนเจา้ ชู)้ เป็นเสน้ ยาว ๆ ที่หวั คอ และหลงั เป็นสีเหลืองสม้ เทา้ สีดา� นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมี
วงศ์ Ardeidae ลกั ษณะเหมือนกนั นกยางควายชอบเดินไปพร้อมกบั ฝงู สตั ว์ เช่น ววั ควาย ในทุ่งหญา้ เพ่อื จบั กินแมลงที่
อยบู่ นพ้นื กิน และพบอาศยั ตามแหล่งน้า� คลา้ ยนกยางอื่น ๆ แต่นกยางควายไม่ไดก้ ินปลาเป็นอาหารหลกั
แต่มกั กินพวกตก�ั แตน และแมลงต่าง ๆ ในทุ่งหญา้ ท่ีอาศยั อยบู่ ริเวณแหล่งน้า� นากยางควายจดั เป็นนก
ประจา� ถิ่น สามารถพบไดท้ วั่ ประเทศในทุกฤดูกาล โดยเฉพาะพ้นื ที่เกษตรกรรมท่ีมีการเล้ียงปศุสตั ว์
อาหาร แมลง ปลา กบ เขียด แมลงน้า� สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ๆ

49