ความหลากหลายของชนิดนก ในป่าอนุรักษ์ฯ มทร.ตะวันออก วิทยาเขตจันทบุรี

นกยางกรอก¾ัน¸จØ นี ลกั ษณะทวั่ ไป
นอกฤดูผสมพนั ธุ์ ปากสีเหลืองปลายปากสีดา� หวั คอ และอกสีน้า� ตาลเหลือง มีลายขีดหนาสีน้า� ตาล
ช่ือสำมญั Chinese Pond Heron
ชื่อวทิ ย์ Adeola bacchus เขม้ ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแกมเทาเขม้ ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว แขง้ และขาสีเหลือง หรือแกมเขียว ขณะ
อนั ดบั Ciconiiformes บินเห็นปี กและหางสีขาว บางตวั ปลายปี กสีคล้า� กวา่ นกยางกรอกพนั ธุ์ชวา ในขนชุดฤดูผสมพนั ธุ์ ปาก
วงศ์ Ardeidae สีเหลืองสดปลายดา� หนงั รอบตาสีเขียวแกมเหลือง หวั คอ และอกสีน้า� ตาลแดงแกมเลือดหมู หลงั และ
ขนคลุมไหล่สีเทาดา� แขง้ และขาสีแดง ในช่วงฤดูร้อน นกยางกรอกชนิดต่างๆ จะผลดั ขนเขา้ สู่ชุดขนฤดู
ผสมพนั ธุ์ ซ่ึงแตกต่างจากนอกฤดูผสมพนั ธุ์ราวกบั นกคนละตวั เลยทีเดียว ถือเป็นนกน้า� ที่พบชุกชุมท่ีสุด
ในไทย สามารถพบเห็นไดแ้ ทบทุกแหล่งน้า� มกั พบอาศยั อยตู่ ามชายน้า� ป่ าชายเลน บ่อเล้ียงกงุ้ หรือบ่อ
เล้ียงสตั วน์ ้า� ต่างๆ แม่น้า� และทะเลสาบ พบไดท้ ้งั ในแหล่งน้า� จืดและน้า� เคม็ จดั เป็นนกประจา� ถิ่นและ
บางส่วนเป็ นนกอพยพ
อาหาร ปลา แมลงน้า� สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ๆ

50

นกยางกรอก¾ัน¸Øชวา ลกั ษณะทวั่ ไป
ชื่อสำมญั Javan Pond-Heron เป็นนกในวงศน์ กยางท่ีมีขนาดค่อนขา้ งเลก็ คอไม่ยาวมาก ในฤดูกาลทวั่ ไป ท่ีหวั และคอเป็นสีน้า� ตาล
ชื่อวทิ ย์ Ardeola speciosa อมเหลือง ไล่ลงไปเป็นสีน้า� ตาลเขม้ ที่อก ปลายปี กอาจสีน้า� ตาลแกมเหลืองหรือสีอ่อนกวา่ นกยางกรอก
อนั ดบั Ciconiiformes พนั ธุ์จีน นกตวั ผใู้ นขนชุดฤดูผสมพนั ธุ์จะมีหนงั รอบตาแกมเทา หวั สีน้า� ตาลแกมเหลืองนวล คอถึงอก
วงศ์ Ardeidae สีค่อยๆ เขม้ เป็นสีน้า� ตาลแกมแดง ทา้ ยทอยมีขนเจา้ ชูย้ าวคลา้ ยเปี ย 2 เสน้ หลงั และขนคลุมไหล่สีเทา
ดา� แขง้ สีเหลืองหรือชมพแู กมแดง ซ่ึงกม็ ีความคลา้ ยกบั นกยางกรอกชนิดอื่นๆ โดยมีนกั ดูนกกล่าวไว้
วา่ การจา� แนกชนิดนกยางกรอกในชุดขนฤดูผสมพนั ธุ์จากลกั ษณะภายนอกน้นั เป็นไปไดย้ ากมากๆ นก
ยางกรอกพนั ธุ์ชวาสามารถพบไดท้ ้งั ในแหล่งน้า� จืดและน้า� เคม็ มกั พบอาศยั อยตู่ ามทุ่งนาและพ้ืนท่ีชุ่มน้า�
ต่างๆ ชายน้า� ป่ าชายเลน บ่อเล้ียงกงุ้ หรือบ่อเล้ียงสตั วน์ ้า� ต่างๆ แม่น้า� และทะเลสาบ จดั เป็นนกอพยพ
อาหาร ปลา แมลงน้า� สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ๆ

51

นกยางเขียว ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกยางขนาดเลก็ ถึงกลาง ปากสีดา� กระหม่อมสีดา� ทา้ ยทอยมีหงอนสีดา� งอกยาวออกมาคลา้ ยเปี ย หนา้
ชื่อสำมญั Little Heron
ช่ือวทิ ย์ Butorides striatus คาง หนา้ อก มีสีขาวมีแถบสีดา� จากโคนปากผา่ นใตต้ า ขามีสีเหลืองสม้ นิสยั ไม่ค่อยเช่ืองเมื่อพบเห็นคนจะรีบบิน
อนั ดบั Ciconiiformes หนีข้ึนที่สูงไปทนั ที พบเห็นไดบ้ ่อย ชอบอยแู่ ละหากินลา� พงั ชอบส่งเสียงร้องในเวลาเชา้ ตรู่ มกั พบอาศยั อยตู่ าม
วงศ์ Ardeidae ชายน้า� ป่ าชายเลน บ่อเล้ียงกงุ้ หรือบ่อเล้ียงสตั วน์ ้า� ต่างๆ แม่น้า� และทะเลสาบ
อาหาร ปลา แมลงน้า� สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ๆ

นกยางดา� ลกั ษณะทว่ั ไป
ปากยาวเรียวแหลมสีเหลืองคล้า� หวั คอ และลา� ตวั ดา้ นบนสีดา� ที่คอและอกมีแถบสีขาวแกมเหลืองเป็น
ชื่อสำมญั Black Bittern
ช่ือวทิ ย์ Dupetor flavicollis ขีดๆ ลา� ตวั ดา้ นล่างสีเทาเขม้ แขง้ และเทา้ มีสีดา� เป็นนกที่มีความระแวดระวงั ภยั สูง ชอบซ่อนตวั อยตู่ ามพืชน้า�
อนั ดบั Ciconiiformes ท่ีหนาแน่นหรือพมุ่ ไมช้ ายน้า� รกๆ มกั พบบินไปกลบั รังในเวลาเชา้ ตรู่หรือพลบค่า� จดั เป็นนกอพยพพบบ่อย
วงศ์ Ardeidae ในบางพ้ืนท่ี
อาหาร ปลา สตั วน์ ้า� ขนาดเลก็ ๆ

52

นกยางลายเสอื ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกในวงศน์ กยางท่ีมีขนาดใหญ่ ลา� ตวั ยาวประมาณ 45-55 เซนติเมตร หวั สีน้า� ตาลแดง
ช่ือสำมญั Malayan Night Heron
ชื่อวทิ ย์ Gorsachius melanolophus กระหม่อมสีดา� คอส้นั แต่กส็ ามารถยดื และหดคอเพอ่ื ความสะดวกในการหาอาหาร ลา� ตวั อวบหนา
อนั ดบั Ciconiiformes ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแกมน้า� ตาลแดง ลา� ตวั ดา้ นล่างสีเน้ือ นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยกนั
วงศ์ Ardeidae มกั พบเดินออกหากินในช่วงเชา้ กลางวนั ไปจนเกือบพลบค่า� มกั พบหาเดินกินลา� พงั ตามป่ า ชอบเดิน
หากินไสเ้ ดือนตามพ้ืนที่ช้ืนแฉะ หรือทางเดินในป่ าร่มคร้ึม มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโปร่ง ชายป่ า และ
พ้นื ที่เกษตรกรรมที่ค่อนขา้ งช้ืน
อาหาร ไสเ้ ดือน ปลา แมลง และสตั วเ์ ล้ือยคลานเลก็ ๆ

53

นกปากหา‹ ง ลกั ษณะทว่ั ไป
เป็นนกขนาดใหญ่ ขายาว คอยาว ปากใหญ่ส่วนกลางของปากห่างแยกออก ขนปกคลุมลา� ตวั สีขาวแกม
ชื่อสำมญั Asian Openbill
ชื่อวทิ ย์ Anastomus oscitans เทา หางมีสีดา� แกมน้า� เงิน ขนปลายปี กมีสีเหมือนและเป็นแถบสีดา� ชอบอยแู่ ละหากินเป็นฝงู นกตวั ผแู้ ละ
อนั ดบั Ciconiiformes นกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยกนั ชอบเดินหากินตามทอ้ งน้า� ต้ืนๆ ทอ้ งนาหรือทุ่งหญา้ ท่ีมีน้า� ท่วมขงั โดยใชก้ าร
วงศ์ Ciconiidae อา้ ปากจุ่มลงในน้า� แลว้ เดินชา้ ๆ เพื่อควานหรืองมหาอาหารท่ีอยใู่ นน้า� จดั เป็นนกที่อพยพยา้ ยถิ่นหากินตาม
ฤดูกาล
อาหาร หอยเชอร์รี่ หอยโข่ง ปลา แมลงน้า� และสตั วน์ ้า� ขนาดเลก็

54

นกแต้วแล้ว¸รรมดา ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Blue-Winged Pitta เป็นนกอีกชนิดหน่ึงท่ีมีสีสนั สดใสงดงาม ปากแหลมสีดา� หวั สีดา� มีแถบสีน้า� ตาลอ่อนลากผา่ นกลาง
ช่ือวทิ ย์ Pitta moluccensis หวั ไปถึงทา้ ยทอย วงรอบคอสีขาว หลงั และไหล่สีเขียว ปี ก ตะโพก และหางสีน้า� เงิน ลา� ตวั ดา้ นล่างสี
อนั ดบั Passeriformes น้า� ตาลแกมเหลือง กน้ และโคนหางดา้ นล่างสีแดง มีเสียงร้องเป็นเอกลกั ษณ์ เสียงดงั ไปไกล ร้องท้งั กลาง
วงศ์ Pittidae วนั และกลางคืน นกอพยพเขา้ มาในพ้ืนท่ีราวๆเดือนมิถุนายนหรือตน้ ฤดูฝน พบบ่อย มกั พบกระโดด
หากินไสเ้ ดือนตามพ้ืนท่ีช้ืนแฉะหลงั จากท่ีฝนตกใหม่ๆ มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโปร่ง ชายป่ า และพ้นื ท่ี
เกษตรกรรมท่ีค่อนขา้ งช้ืน
อาหาร ไสเ้ ดือน แมลงขนาดเลก็

55

นกเขยี วก้านตองปก‚ สี¿า‡ ลกั ษณะทว่ั ไป
ช่ือสำมญั Blue-winged Leafbird นกตวั ผจู้ ะมีขนลา� ตวั สีเขียว หนา้ และคางสีดา� มีแถบหนวดสีฟ้ าแกมม่วง หนา้ ผาก ขา้ งคอ และอก
ช่ือวทิ ย์ Chloropsis cochinchinensis ตอนบนสีเหลืองไล่ระดบั เป็นเขียว ปี กและหางสีฟ้ าสด นกตวั เมีย สีฟ้ าท่ีปี กและหางจางกวา่ ตวั ผู้ คลา้ ย
อนั ดบั Passeriformes นกเขียวกา้ นตองเลก็ ตวั เมีย แต่หวั และคอแซมสีเหลือง ชอบกระโดดหากินน้า� หวานดอกไมต้ ้งั แต่บนกิ่ง
วงศ์ Chloropseidae ต่า� ๆ ของตน้ ไมร้ ะดบั กลางของลา� ตน้ จนกระทงั่ ถึงยอดไม้ จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยในบาง
พ้นื ท่ีโดยเฉพาะตน้ ไมท้ ่ีมีดอกสะพรั่งตามป่ าโปร่ง และชายป่ า ท่ีมีระดบั ความสูงพอประมาณ
อาหาร น้า� หวาน แมลงขนาดเลก็ ลกู ไมส้ ุก

นกอเี สือสีนา�é ตาล ลกั ษณะทวั่ ไป
ลกั ษณะคลา้ ยนกกระจอกแต่สีอ่อนกวา่ ปากหนาสีเทา หนา้ ผากและคิ้วสีขาว แถบคาดตาสีดา� กระหม่อม
ช่ือสำมญั Brown Shrike
ช่ือวทิ ย์ Lanius cristatus และลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาล ตะโพกและหางสีน้า� ตาลแดง ลา� ตวั ดา้ นล่างสีน้า� ตาลอ่อน หางยาว ขาสีเทาเขม้ ชอบ
อนั ดบั Passeriformes เกาะนิ่งมองหาเหยอื่ ตามท่ีโล่งๆ เมื่อพบอาหารจะบินออกไปจบั และกลบั มาเกาะใกลๆ้ ที่เดิม จดั เป็นนกอพยพ
วงศ์ Laniidae พบเห็นไดบ้ ่อยในบางพ้นื ท่ีโดยเฉพาะทอ้ งนาหรือทุ่งหญา้ โล่งๆ ตามชายป่ า ป่ าโปร่ง และพ้นื ท่ีเกษตรกรรม
อาหาร แมลง

56

นกกาแวน ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากหนาสีดา� เหลือบฟ้ า ตาสีฟ้ าสดใส หนา้ ผากดา� กระหม่อมมีขนสีดา� อดั แน่นคลา้ ยกา� มะหยี่ ขา้ งแกม้
ช่ือสำมญั Racket-tailed Treepie
ช่ือวทิ ย์ Crypsirina temia สีเทาแกมฟ้ า ลา� ตวั เพรียว ขนลา� ตวั สีดา� เหลือบเขียว หางยาวปลายแผก่ วา้ ง ขนหางยาวไม่เท่ากนั ยาวลดหลนั่
อนั ดบั Passeriformes กนั ลงไปเป็นช้นั ๆ หางท่ีมีขอบมน ตรงปลายบานออก การดูวา่ เป็นนกตวั โตเตม็ วยั จะดูท่ีม่านตากลมโตสี
วงศ์ Corvidae ฟ้ า นิสยั ไม่ค่อยเชื่อง มกั พบหากินเป็นคู่ มีเสียงร้องเป็นเอกลกั ษณ์ มกั พบกระโดดหากินจากดา้ นล่างไล่ไป
จนถึงเรือนยอดของตน้ ไม้ นกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย
อาหาร แมลง ลกู ไมส้ ุก

อีกา ลกั ษณะทวั่ ไป
ชื่อสำมญั Large - billed Crow เป็นนกท่ีคุน้ เคยกนั ดี นกขนาดค่อนขา้ งใหญ่ ขนลา� ตวั ดา� สนิท ปากใหญ่ ยาว หนาเป็นสนั หนา้ เป็น
ชื่อวทิ ย์ Corvus macrorhynchos สนั ต้งั เป็นมุมฉากกบั ปาก ร้องเสียงดงั กงั วาน เสียงร้องเป็นเอกลกั ษณ์ ขณะบินชอบส่งเสียงร้องไปดว้ ย
อนั ดบั Passeriformes ชอบออกหากินเป็นฝงู กินอาหารจา� พวกซากสตั วต์ ายแลว้ เป็นนกที่มีความสามารถปรับตวั ใหเ้ ขา้ กบั ถิ่นที่
อยอู่ าศยั ไดด้ ีมากนกประจา� ถ่ิน พบบ่อย ชอบอาศยั อยตู่ ามชายป่ า ชายทุ่ง ป่ าละเมาะ ป่ าไผ่ ป่ าโปร่ง พ้นื ที่
วงศ์ Corvidae เกษตรกรรม ในชุมชนเมืองมกั พบมาคุย้ ขยะตามแหล่งทิ้งขยะ

อาหาร แมลง สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็ ลกู ไมส้ ุก

57

นกขมนéิ ทา้ ยทอยดา� ลกั ษณะทวั่ ไป
ตาแดง ปากสีชมพแู กมสม้ แถบคาดตาสีดา� ขยายใหญ่และเชื่อมกนั ท่ีทา้ ยทอย ลา� ตวั ดา้ นบนสีเหลือง
ช่ือสำมญั Black - naped Oriole
ช่ือวทิ ย์ Oriolus chinensis สด ปี กและหางสีดา� และเหลือง นกวยั อ่อนแถบคาดตาสีดา� จะเห็นจางๆ ท่ีทอ้ งมีลายขีดกระจาย นกตวั เมีย
อนั ดบั Passeriformes หลงั และปี กสีเหลืองแกมเขียว มกั พบหากินเป็นคู่หรือเป็นฝงู ร้องเสียงดงั มาก นิสยั ข้ีอายระแวดระวงั ภยั
วงศ์ Oriolidae สูง นกอพยพ บางส่วนเป็นนกประจา� ถิ่น พบไม่บ่อย ชอบอาศยั อยตู่ ามป่ าทึบ ป่ าโปร่ง ชายป่ า และพ้นื ท่ี
เกษตรกรรม หรือสามารถพบเห็นไดง้ ่ายในพ้นื ที่ที่มีอาหารสมบูรณ์ เช่น ตน้ ไทรมีลกู สุกเตม็ ตน้
อาหาร ลกู ไมส้ ุก ผลไมส้ ุก แมลง

58

นกเ©ย่ี วบ้Øงใหญ‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Black-winged Cuckooshrike ปากสีดา� ค่อนขา้ งหนา งุม้ ขนปกคลุมลา� ตวั สีเทาดา� นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยกนั มี
ช่ือวทิ ย์ Coracina melaschistos หางยาว ความยาวของขนหางแต่ละเสน้ ลดหลน่ั กนั ไป เม่ือมองจากดา้ นล่างจึงทา� ใหเ้ ห็นขอบขนหางสี
อนั ดบั Passeriformes ขาวตดั กบั หางซ่ึงเป็นสีเทาเขม้ ทา� ใหเ้ ห็นเป็นลายบ้งั ใตห้ าง มกั พบหากินตามลา� พงั หรืออยเู่ ป็นคู่ ชอบ
วงศ์ Campephagidae กระโดดไต่ไปมาเพื่อหาหนอนและแมลงเป็นอาหาร จดั เป็นนกอพยพ พบเห็นไดบ้ ่อยในบางพ้ืนที่
อาหาร หนอน แมลง

59

นก¾ญาไ¿สีเทา ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกท่ีมีขนาดเลก็ มากจนถึงขนาดกลาง นกตวั ผมู้ ีหนา้ ผากสีขาวตดั กบั หวั ตา หนา้ กระหม่อม
ช่ือสำมญั Ashy Minivet
ชื่อวทิ ย์ Pericrocotus divaricatus และทา้ ยทอยมีสีดา� ตะโพกและหลงั เทาเป็นสีเดียวกนั ปี กสีดา� ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาวแกมเทา หางมีดา�
อนั ดบั Passeriformes ขอบขาว นกตวั เมีย ดูคลา้ ยนกพญาไฟตะโพกสีน้า� ตาลแต่ที่หนา้ ผากตอนหนา้ และหวั ตาดา� ลา� ตวั ดา้ น
วงศ์ Campephagidae บนและตะโพกเทา มกั พบอยรู่ วมกนั เป็นฝงู และมกั พบวา่ ออกหากินร่วมกบั นกกินแมลงชนิดอื่นๆ จดั
เป็นนกอพยพท่ีเจอตวั ไดไ้ ม่ยาก ตามชายป่ า ป่ าโปร่งที่มีตน้ ไมไ้ ม่หนาแน่น ทุ่งโล่ง พ้ืนที่เกษตรกรรม
และชุมชนเมืองกม็ ีโอกาสพบเจอได้
อาหาร แมลง

60

นกเขนนอ้ ยแ¶บป‚กขาว ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Bar-winged Flycatcher-shrike ลา� ตวั มีสีขาว-ดา� คลา้ ยกบั นกกางเขนบา้ น แต่มีขนาดตวั เลก็ กวา่ หวั และลา� ตวั ดา้ นบนมีสีดา� ตวั ผู้
ช่ือวทิ ย์ Hemipus picatus ท่ีปี กจะมีแถบขาว ลา� ตวั ดา้ นบนสีดา� ขลบั ต่างจากตวั เมียซ่ึงแถบปี กจะเป็นสีน้า� ตาลเขม้ มกั พบหากิน
อนั ดบั Passeriformes คู่หรือเป็นฝงู เลก็ ๆ ล่าเหยอื่ ดว้ ยการบินโฉบจบั แมลงกลางอากาศ แลว้ ไปเกาะกินเหยอื่ ตามยอดไม้ เป็น
วงศ์ Tephrodornithidae นกประจา� ถ่ิน พบเห็นไดบ้ ่อยมาก อาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า พ้นื ที่เกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร หนอน แมลง

นกอแี ¾รดแ¶บอกดา� ลกั ษณะทวั่ ไป
หวั และลา� ตวั ดา้ นบนมีสีดา� อมน้า� ตาล โคนปากมีหนวดหลายเสน้ มีแถบสีดา� ท่ีคาดแบ่งคอ ลา� ตวั ดา้ นล่าง
ช่ือสำมญั Pied Fantail
ชื่อวทิ ย์ Rhipidura javanica และทอ้ งสีขาว นกอีแพรดแถบอกดา� เรียกไดว้ า่ เป็นนกบา้ น หรือนกเมืองอยา่ งแทจ้ ริง เพราะสามารถพบเห็น
อนั ดบั Passeriformes ไดบ้ ่อยมาก นิสยั เชื่อง แต่หวงถ่ินท่ีอยู่ ชอบอยใู่ กลบ้ า้ นคน สวนหยอ่ ม ที่มีแหล่งน้า� ใกลๆ้ ชอบขยบั ตวั ไปมา
วงศ์ Rhipiduridae และแพนหางออก ชอบอยกู่ นั เป็นคู่ หรือเป็นฝงู เลก็ เสียงร้องแหลมเลก็ มีเอกลกั ษณ์ ชอบเล่นน้า� มาก
อาหาร แมลง

61

นกแ«งแ«วสีเทา ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Ashy Drongo ลกั ษณะคลา้ ยนกแซงแซวหางปลา มีลา� ตวั สีเทาเหลือบฟ้ า ลกู ตาสีแดง มีหวั ตาและแกม้ สีขาว มีหางแฉก
ช่ือวทิ ย์ Dicrurus leucophaeus ลึกเหมือนนกแซงแซวหางปลา มีเสียงร้องที่หลากหลาย มกั หากินตามลา� พงั แต่บางคร้ังพบวา่ หากินร่วมกนั
อนั ดบั Passeriformes ใกลๆ้ กบั นกชนิดอื่น เพ่อื ช่วยกนั ไล่ตอ้ นแมลง เป็นนกอพยพ พบเห็นไดบ้ ่อยมาก ในบางพ้ืนท่ี มกั พบอาศยั
วงศ์ Dicruridae อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า สวนผลไม้ และพ้นื ที่เกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร หนอน แมลง

62

นกแ«งแ«วหางปลา ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากใหญ่สีดา� ตาสีแดง ขนลา� ตวั สีดา� เหลือบน้า� เงินเลก็ นอ้ ย หางแฉกลึกคลา้ ยปลาตะเพยี น บางตวั พบ
ชื่อสำมญั Black Drongo
ชื่อวทิ ย์ Dicrurus macrocercus มีจุดสีขาวท่ีหวั ตา หรือท่ีมุมปาก ขาสีดา� นกแซงแซวหางปลาเป็นนกในวงศแ์ ซงแซวที่พบเห็นไดง้ ่ายที่สุด
อนั ดบั Passeriformes เป็นนกที่มีอุปนิสยั กา้ วร้าว ชอบส่งเสียงร้องดงั โวยวาย ดูแลความปลอดภยั ใหน้ กอ่ืนๆ จากนกล่าเหยอ่ื เป็น
วงศ์ Dicruridae นกประจา� ถ่ินและนกอพยพบางส่วน พบเห็นไดบ้ ่อย มกั พบบริเวณชายป่ า ทุ่งนา พ้นื ที่เกษตรกรรม
อาหาร แมลง

นกแ«งแ«วหงอนขน ลกั ษณะทว่ั ไป
ชื่อสำมญั Hair-crested Drongo ปากใหญ่สีดา� ท่ีโคนปากมีขนสีดา� ช้ีเป็นเสน้ ๆ ลา� ตวั มีขนสีดา� เหลือบน้า� เงินสะทอ้ นแสงท้งั ตวั ที่
ช่ือวทิ ย์ Dicrurus hottentottus กระหม่อม ขา้ งคอ อก ปี ก และหาง มองเป็นสีดา� เหลือบน้า� เงินเขียว ขาสีดา� เป็นนกที่มีนิสยั กา้ วร้าว ชอบ
อนั ดบั Passeriformes หากินร่วมอยกู่ บั แซงแซวชนิดอ่ืนๆ โดยเฉพาะในวนั ท่ีมีอาหารมากๆ จดั เป็นนกประจา� ถิ่นและนกอพยพ
วงศ์ Dicruridae บางส่วน พบเห็นไดบ้ ่อย มกั พบบริเวณป่ าโปร่ง ชายป่ า สวนผลไม้ และพ้ืนที่เกษตรกรรมทวั่ ไป
อาหาร แมลง

63

นกแ«งแ«วหางบ‹วงใหญ‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Greater Racket - tailed Drongo ขนาดตวั ใหญ่และหนากวา่ นกแซงแซวหางบ่วงเลก็ หนา้ ผากมีหงอนต้งั เป็นกระจุก ขนลา� ตวั ดา�
ชื่อวทิ ย์ Dicrurus paradiseus เหลือบน้า� เงินเลก็ นอ้ ย หางเป็นแฉกต้ืนๆ หางคู่นอกมีกา้ นขนยาวคลา้ ยนกแซงแซวหางบ่วงเลก็ แต่
อนั ดบั Passeriformes ปลายแผอ่ อกดา้ นเดียวเป็นแผน่ ใหญ่และบิดโคง้ เลก็ นอ้ ย ส่งเสียงร้องไดห้ ลายแบบและท่วงทา� นอง
วงศ์ Dicruridae ชอบเลียนแบบเสียงนกชนิดอ่ืนๆ นกแซงแซวหางบ่วงใหญ่หากินแมลงดว้ ยวธิ ีการโฉบจบั กลางอากาศ
เป็นส่วนใหญ่ ทา� หนา้ ที่สา� คญั คือคอยส่งเสียงเตือนภยั จากนกนกั ล่าเหยอื่ ชนิดต่างๆ พร้อมท้งั บินขบั ไล่
แบบรุมหม่ใู ส่นกนกั ล่าจนตอ้ งล่าถอยไป จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมาก มกั พบบริเวณป่ า
โปร่ง ชายป่ า ทุ่งหญา้ ทุ่งนาเปิ ดโล่ง สวนผลไม้ พ้นื ท่ีเกษตรกรรมทวั่ ไป และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร แมลง

64

นกขมิéนน้อย¸รรมดา ลกั ษณะทว่ั ไป
นกตวั ผมู้ ีสีสนั เขม้ สดกวา่ นกตวั เมียชดั เจน นกตวั ผมู้ ีปากสีเทา รอบตาเหลืองไม่เด่นชดั นกั หวั และ
ชื่อสำมญั Common Lora
ชื่อวทิ ย์ Aegithina tiphia ลา� ตวั ดา้ นบนสีเขียวแกมเหลือง ลา� ตวั ดา้ นล่างมีสีเหลืองสดกวา่ หางสีดา� ปี กมีแถบสีขาว 2 แถบ ส่วนนก
อนั ดบั Passeriformes ตวั เมียรอบตาสีเหลือง สีซีดกวา่ ปี กคล้า� แถบสีขาวไม่เด่นชดั เท่าตวั ผู้มีความสามารถในการปรับตวั ใหเ้ ขา้
วงศ์ Aegithinidae กบั ที่อยอู่ าศยั อยไู่ ดใ้ นเกือบทุกถิ่นอาศยั ทา� ใหข้ อบเขตการแพร่กระจายของนกขมิ้นนอ้ ยธรรมดากวา้ ง
ขวางครอบคลุมแทบจะทวั่ ประเทศ มกั พบหากินเป็นคู่ดว้ ยการกระโดดไปมาอยา่ งคล่องแคล่วตามไมพ้ มุ่
ท่ีไม่สูงมากนกั เพื่อหาจบั แมลงกินเป็นอาหาร เป็นนกประจา� ถิ่นพบบ่อยมาก มกั พบอาศยั อยบู่ ริเวณป่ าดิบ
ป่ าโปร่ง ชายป่ า ทุ่งโล่ง ทุ่งนา พ้นื ท่ีเกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร แมลง

65

นกจับแมลงจØกด�า ลกั ษณะทว่ั ไป
เป็นนกอีกหน่ึงชนิดที่มีสีสนั สวยงาม เป็นที่นิยมถ่ายภาพในหมู่นกั ดูนกทวั่ ๆไป ปากกวา้ งสีฟ้ าเขม้
ชื่อสำมญั Black-naped Monarch
ช่ือวทิ ย์ Hypothymis azurea เวลาอา้ ปากเห็นผนงั ดา้ นในปากมีสีเหลืองสด ทา้ ยทอยมีหงอนส้นั ต้งั เป็นสนั ปลายยอดเป็นสีดา� หวั อก
อนั ดบั Passeriformes ลา� ตวั ดา้ นบน และหางยาวเป็นสีฟ้ าเขม้ อกตอนล่างถึงกน้ มีสีขาว หวั ตาและคาดอกสีดา� ขาสีฟ้ าหม่นๆ
วงศ์ Monarchidae นกตวั เมียจะมีสีหม่นกวา่ นกตวั ผู้ ลา� ตวั ดา้ นบนสีเทาแกมน้า� ตาล อกสีเทาไม่มีแถบดา� คาด ชอบหากินเป็น
คู่ หรือเป็นฝงู ขนาดเลก็ ๆ ชอบส่งเสียงร้อง เสียงร้องมีเอกลกั ษณ์ทา� ใหจ้ า� แนกนกไดง้ ่าย ชอบเล่นน้า� ใน
วนั ท่ีอากาศร้อนจดั จดั เป็นนกประจา� ถิ่นและบางส่วนอพยพ พบบ่อยในสถานที่ที่เหมาะสม มกั พบอาศยั
อยบู่ ริเวณป่ าดิบ ป่ าโปร่ง ชายป่ าท่ีค่อนขา้ งทึบ และไม่ถกู รบกวน
อาหาร แมลง

66

นกแ«วสวรรค ลกั ษณะทวั่ ไป
นกแซวสวรรคเ์ ป็นนกที่นกั ดูนกนิยมเดินทางไปถ่ายภาพมาเกบ็ ไวม้ ากที่สุดชนิดหน่ึง เป็นนกอีก
ช่ือสำมญั Asian Paradise-Flycatcher
ช่ือวทิ ย์ Terpsiphone paradisi ชนิดหน่ึงที่ไดช้ ่ือวา่ เป็น นกแพง ในหม่นู กั ดูนก นกตวั ผทู้ ่ีโตเตม็ วยั จะมีหางพลิ้วยาวกวา่ ลา� ตวั ราวๆ
อนั ดบั Passeriformes สองเท่า วงตาและปากสีฟ้ า หวั และคอสีเทาเขม้ ลา� ตวั ดา้ นบนละหางสีน้า� ตาลแดงลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว
วงศ์ Monarchidae ขาสีน้า� ตาลแกมฟ้ า ที่วทิ ยาเขตจนั ทบุรี พบนกแซวสวรรคท์ ่ีมีชุดขนสีน้า� ตาลแดง ยงั ไม่เคยมีรายงาน
พบนกแซวสวรรคท์ ่ีมีชุดสีขาว และนกแซวสวรรคห์ างดา� ชอบเล่นน้า� ในวนั ท่ีอากาศร้อนจดั ชอบ
ส่งเสียงร้องก่อนเขา้ บ่อเล่นน้า� เป็นนกอพยพพบไม่บ่อย หรือพบบ่อยในบางพ้ืนท่ีท่ีเหมาะสม มกั พบ
อาศยั อยบู่ ริเวณป่ าดิบ ป่ าโปร่ง ชายป่ าท่ีค่อนขา้ งทึบ และไม่ถกู รบกวน
อาหาร แมลง

67

นกกระเบอéื ง¼า ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกในวงศน์ กกระเบ้ืองท่ีพบเห็นแพร่หลายมากที่สุด นกกระเบ้ืองผาเป็นนกที่พบไดบ้ ่อยในถ่ินอาศยั
ช่ือสำมญั Blue rock thrush
ชื่อวทิ ย์ Monticola solitarius แทบทุกประเภท นกตวั ผแู้ ถบคาดตาสีดา� มีสีน้า� เงินทวั่ ท้งั ตวั ตวั เมียมีลา� ตวั สีน้า� ตาล มีลายสีน้า� ตาลเขม้ ท่ีดา้ น
อนั ดบั Passeriformes ล่างของลา� ตวั และดา้ นบนเป็นสีน้า� ตาลอมฟ้ า นอกฤดูผสมพนั ธุ์ท้งั สองเพศจะมีลายเกลด็ สีขาวดา� ประปราย
วงศ์ Muscicapidae ทว่ั ตวั มกั หากินดว้ ยการเกาะในท่ีโล่งเพือ่ มองหาแมลงและสตั วเ์ ลก็ ๆตามพ้นื ชอบกระดกหางและคล่ีขนหาง
ออกยามตกใจ เป็นนกอพยพพบไม่บ่อย หรือพบบ่อยในบางพ้ืนที่ มกั พบอาศยั อยบู่ ริเวณป่ าดิบ ป่ าโปร่ง ชาย
ป่ าที่ไม่ถกู รบกวน บางทีพบอาศยั อยตู่ ามฟาร์มเล้ียงสตั วท์ ี่มีแมลงปริมาณมากๆ
อาหาร แมลง

นกกระเบอéื งคอขาว ลกั ษณะทว่ั ไป
มีขนาดค่อนขา้ งเลก็ สา� หรับนกในวงศก์ ระเบ้ือง ลา� ตวั ส้นั ป้ อม ปากหนาและส้นั นกตวั ผมู้ ีสีน้า� ตาลแดง
ชื่อสำมญั White-throated Rockthrush
ช่ือวทิ ย์ Monticola gularis เกือบทว่ั ท้งั ตวั บริเวณกระหม่อมและหวั ปี กเป็นสีฟ้ า ปี กมีแตม้ สีขาว บริเวณแกม้ หลงั และปี กเป็นสีดา� ตวั
อนั ดบั Passeriformes เมียมีสีสนั ต่างจากตวั ผมู้ าก โดยมนั มีลา� ตวั ดา้ นบนเป็นสีน้า� ตาลและมีลายเกลด็ สีน้า� ตาลทวั่ ท้งั ตวั เสียงร้อง
วงศ์ Muscicapidae แหลมใส จดั เป็นนกอพยพพบไม่บ่อย มกั พบอาศยั ในป่ าทึบ ป่ าเบญจพรรณ หรือสวนป่ าท่ีทึบๆ
อาหาร แมลง

68

นกเอีéยง¶า�é ลกั ษณะทวั่ ไป
จดั เป็นนกในวงศน์ กจบั แมลงท่ีมีขนาดตวั ใหญ่ที่สุด โดยนกเอ้ียงถ้า� มีสองชนิดยอ่ ยคือ ชนิดปากสี
ชื่อสำมญั Blue Whistling-thrush
ชื่อวทิ ย์ Myophonus caeruleus ดา� และปากสีเหลืองสม้ มีจงอยปากแขง็ แรงและปลายงุม้ ขนตามลา� ตวั มีสีน้า� เงินเขม้ เป็นมนั เงา บนหวั
อนั ดบั Passeriformes และหนา้ อกแตม้ ดว้ ยลายสีฟ้ าเลก็ ๆ นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะเหมือนกนั มกั พบอาศยั อยใู่ นท่ีร่ม
วงศ์ Muscicapidae คร้ึมมีตน้ ไมข้ ้ึนหนาแน่น เสียงร้องคลา้ ยคนเป่ านกหวดี จดั เป็นนกอพยพ พบบ่อยในพ้นื ที่ท่ีเหมาะสม
มกั พบอาศยั ตามป่ าทึบ ชายป่ า และป่ าโปร่ง
อาหาร แมลง สตั วเ์ ล้ือยคลานขนาดเลก็

69

นกเดินดงสีคล�éา ลกั ษณะทวั่ ไป
นกตวั ผหู้ วั และคอสีเทา คิ้วและแถบใตต้ าสีขาว ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาล มีสีเทาบนหวั มากกวา่ นกตวั
ชื่อสำมญั Eyebrowed Thrush
ชื่อวทิ ย์ Turdus obscurus เมีย ขา้ งลา� ตวั ออกสม้ เขม้ นกตวั เมียจะมีสีขาวท่ีคอมากกวา่ แถบเคราสีขาวกช็ ดั เจนและยาวกวา่ นกตวั ผู้จดั
อนั ดบั Passeriformes เป็นนกอพยพ สามารถพบเห็นไดง้ ่ายท่ีสุดในกลุ่มนกเดินดงดว้ ยกนั มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าเบญจพรรณ ป่ า
วงศ์ Turdidae โปร่ง และชายป่ าที่ค่อนขา้ งทึบ
อาหาร แมลง ลกู ไม้

70

นกจบั แมลงสนี é�าตาล ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกขนาดเลก็ ที่พบไดง้ ่ายท่ีสุดทวั่ ประเทศไทย ปากยาวกวา่ นกจบั แมลงสีคล้า� โคนปากล่าง
ชื่อสำมญั Asian Brown Flycatcher
ชื่อวทิ ย์ Musicapa dauurica สีเหลืองหรือสีเน้ือ ปลายปากสีดา� หวั ตาและวงตาสีขาวใหญ่ หวั และลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลถึงเทาแกม
อนั ดบั Passeriformes น้า� ตาล ปึ กมีแถบสีขาวแคบๆ แต่เห็นชดั โดยเฉพาะขอบขนโคนปี ก คอและลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาวแกม
วงศ์ Muscicapidae เทา อกมีลายขีดเลก็ ๆหรือเรียบไม่มีลาย พฤติกรรมการหาอาหารเหมือนกบั นกในวงศน์ กจบั แมลง
ชนิดอ่ืนๆ คือจะพบวา่ มนั ชอบออกไปโฉบจบั แมลงแลว้ กลบั มาเกาะท่ีเดิมอยเู่ สมอ จดั เป็นนกอพยพ
พบเห็นไดบ้ ่อยในทุกๆพ้นื ที่ มกั พบอาศยั ตามชายป่ า ป่ าโปร่ง พ้ืนที่เกษตรกรรม และทุ่งหญา้ โล่งๆ
อาหาร แมลง

71

นกจบั แมลงตะâ¾กเหลือง ลกั ษณะทวั่ ไป
ชื่อสำมญั Yellow-rumped Flycatcher หวั และลา� ตวั ดา้ นบนขนสีดา� คิ้วและแถบปี กขนสีขาว ลา� ตวั และตะโพกขนสีเหลืองสด นกตวั
ช่ือวทิ ย์ Ficedula zanthopygia เมียขนคลุมโคนหางดา้ นบนสีดา� แถบปี กขาว มกั หากินตามลา� พงั ตะโพกสีเหลืองที่เป็นที่มาของช่ือ
น้ีมกั เห็นไดช้ ดั ขณะที่บินพฤติกรรมการหากินเหมือนกบั นกจบั แมลงทวั่ ไปคือ มกั เกาะน่ิงบนกิ่งไม้
อนั ดบั Passeriformes เม่ือพบแมลงจะบินไปโฉบจบั แลว้ กลบั มาเกาะที่เดิมตาม จดั เป็นนกอพยพผา่ น พบไม่บ่อย มกั พบ
วงศ์ Muscicapidae
อาศยั ตามชายป่ า ป่ าโปร่ง และพ้นื ที่เกษตรกรรมท่ีไม่ค่อยมีการรบกวน
อาหาร แมลง

นกจบั แมลงคอแดง ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากสีดา� หวั และลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแกมเทา ใบหนา้ และอกเป็นสีเทาลอ้ มรอบคอสีสม้ ลา� ตวั ดา้ น
ช่ือสำมญั Ficedula Flycatcher
ชื่อวทิ ย์ Ficedula pava ล่างขาวแกมเทา ขนหางดา้ นบนเป็นสีดา� ราวๆคร่ึงหน่ึงของขอบหางเป็นสีขาวยาวไปจนถึงโคนหาง นกตวั
อนั ดบั Passeriformes เมียจะมีคอสีขาวนวล อกเป็นสีน้า� ตาลแกมเทาเร่ือๆ ลกั ษณะนิสยั ของนกจบั แมลงคอแดงชอบเกาะบนตอ
วงศ์ Muscicapidae ไมห้ รือกิ่งไมโ้ ล่งๆ ตามชายป่ าไม่สูงจากพ้ืนดินมากนกั จึงสามารถเห็นตวั ไดง้ ่าย มกั หากินโดยการโฉบจบั
แมลงขนาดเลก็ บนพ้นื ดิน เม่ือบินไปจบั เหยอื่ มาไดแ้ ลว้ มกั กลบั มาเกาะท่ีเดิมเช่นเดียวกบั นกจบั แมลงชนิด
อื่นๆ นอกจากน้ียงั กินผลไมข้ นาดเลก็ เป็นอาหารดว้ ย นกจบั แมลงคอแดงสามารถอาศยั ไดใ้ นถ่ินอาศยั หลาย
แบบ ป่ าโปร่ง และชายป่ าทุกประเภท ท่ีมีความสูงไม่มากนกั จดั เป็นนกอพยพพบบ่อย
อาหาร หนอน แมลง

72

นกจับแมลงหัวเทา ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกจบั แมลงขนาดเลก็ ที่มีสีสนั สดใส มีลา� ตวั สีเหลืองแกมเขียวเหลือง ทอ้ งเป็นสีเหลืองสด
ช่ือสำมญั Grey-headed Canary-flycatcher
ชื่อวทิ ย์ Culicicapa ceylonensis มีขนบนหวั เป็นหงอนฟสู ้นั ๆ อก และหวั เป็นสีเทาอมฟ้ า บริเวณหนา้ ผากเป็นสีเทาเขม้ มีวงรอบตา
อนั ดบั Passeriformes จางๆสีขาว และมีหางค่อนขา้ งยาว มกั มาหาน้า� กินที่บ่อน้า� ในเวลาเกือบ พลบค่า� เป็นนกท่ีมีความ
วงศ์ Stenostiridae ระแวดระวงั ภยั สูง จดั เป็นประจา� ถิ่น พบไม่บ่อย หรือพบบ่อยบางพ้ืนที่ มกั พบอาศยั อยบู่ ริเวณป่ า
เบญจพรรณ ป่ าดิบ ชายป่ า และป่ าโปร่ง
อาหาร หนอน แมลง

73

นกจบั แมลงอกส¿ี า‡ ลกั ษณะทว่ั ไป
เป็นนกขนาดเลก็ เช่นเดียวกนั กบั นกจบั แมลงชนิดอื่นๆ ขนาดยาวเพยี ง 15 เซนติเมตรเท่าน้นั นก
ชื่อสำมญั Hainan Blue Flycatcher ตวั ผู้ หวั และลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� เงินแกมฟ้ า หนา้ ผากสีฟ้ าเหลือบมนั วาวเลก็ นอ้ ย คอและอกสีจางกวา่ ทอ้ ง
ชื่อวทิ ย์ Cyornis hainanus
อนั ดบั Passeriformes และสีขา้ งมีสีฟ้ าแกมเทาไล่ระดบั เป็นสีขาวท่ีกน้ มกั พบมีแถบคอสีขาวรูปสามเหล่ียม นกตวั เมีย หวั และ
ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาล คอและอกสีสม้ แกมน้า� ตาลคล้า� ทอ้ งสีขาวคลา้ ยกบั ตวั เมียชนิดอ่ืนแต่สีคล้า� กวา่
วงศ์ Muscicapidae คอและอกแกมสีน้า� ตาลแดงจางกวา่ ดา้ นขา้ งอกสีน้า� ตาลเดิม เป็นนกท่ีมีความ ระแวดระวงั ภยั สูง แต่

บางตวั เชื่องเพราะติดหนอนนกท่ีนกั ดูนกใชล้ ่อนกออกมากินเหยอื่ เพอ่ื ถ่ายรูปใกลๆ้ ในมุมโล่งๆ จดั เป็น
นกอพยพ พบไม่บ่อย หรือพบบ่อยบางพ้ืนที่ มกั พบอาศยั อยบู่ ริเวณป่ าดิบ ชายป่ า ป่ าโปร่ง และพ้นื ท่ีป่ า
ท่ีทึบพอสมควร
อาหาร หนอน แมลง

74

นกจบั แมลงสี¿‡า ลกั ษณะทวั่ ไป
มีขนาดตวั ค่อนขา้ งเลก็ เป็นนกท่ีมีสีสนั สวยงาม เวลาที่เกาะอยบู่ นตน้ ไมส้ ีฟ้ าของตวั นกตดั กนั กบั
ช่ือสำมญั Verditer flycatcher
ชื่อวทิ ย์ Eumyias thalassina สีเขียวของใบไมม้ องเห็นชดั เจนมาก นกจบั แมลงสีฟ้ าจะมีหวั ตาและแถบตาส้นั ๆ สีดา� หวั และลา� ตวั สี
อนั ดบั Passeriformes ฟ้ าแกมเขียวเขม้ นกตวั เมียสีฟ้ าอ่อนแกมสีเทากวา่ นกตวั ผู้ หวั ตาและแถบตาไม่ชดั เจนเหมือนตวั ผู้ แตก
วงศ์ Muscicapidae ต่างกบั นกจบั แมลงสีฟ้ าอ่อนท่ีปากส้นั กวา่ กน้ ฟ้ ามีลายขาว ลกั ษณะการหากินของนกจบั แมลงสีฟ้ าส่วน
ใหญ่คือมกั เกาะกิ่งไมห้ รือตน้ ไม้ แลว้ บินโฉบออกไปจบั แมลง แลว้ บินวนกลบั มาที่เดิม จดั เป็นนกอพยพ
พบไม่บ่อย มกั พบอาศยั อยบู่ ริเวณป่ าดิบ ป่ าโปร่ง สวนผลไม้ และพ้ืนที่เกษตรกรรม
อาหาร หนอน แมลง

75

นกกางเขนบา้ น ลกั ษณะทว่ั ไป
นกสามญั ประจา� บา้ นอยา่ งแทจ้ ริง นกตวั ผู้ หวั อก และลา� ตวั ดา้ นบนดา� เป็นมนั ปี กมีแถบสีขาว
ช่ือสำมญั Oriental Magpie Robin
ชื่อวทิ ย์ Copsychus saularis ขอบหางคู่นอกๆ ขาว ลา� ตวั ดา้ นล่างขาว ตวั เมียลกั ษณะคลา้ ยตวั ผแู้ ต่สีไม่ดา� สนิท สีออกเทาๆ เป็นนก
อนั ดบั Passeriformes ประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมาก ตามพ้ืนที่เกษตรกรรม สวนผลไม้ สวนสาธารณะ ชายป่ า ป่ าโปร่ง และ
วงศ์ Muscicapidae ในชุมชนเมือง มีเสียงร้องท่ีไพเราะ เสียงร้องมีลกู เล่นหลายหลาย บางทีร้องฟังเป็นท่วงทา� นอง ชอบ
อยเู่ ป็นคู่ หรืออาจพบเป็นฝงู เลก็
อาหาร หนอน แมลงขนาดเลก็

76

นกกางเขนดง ลกั ษณะทวั่ ไป
ลกั ษณะคลา้ ยกบั นกกางเขนบา้ น นกกางเขนดงจะมีสีสนั บริเวณทอ้ งเป็นสีแดงอมน้า� ตาลสดใส
ชื่อสำมญั White - rumped Shama
ชื่อวทิ ย์ Copsychus malabaricus และมีสดั ส่วนหางยาวกวา่ ปี กและลา� ตวั มาก ตวั เมียคลา้ ยตวั ผตู้ าหางส้นั กวา่ สีสนั ที่ลา� ตวั ออกสี
อนั ดบั Passeriformes น้า� ตาลมากกวา่ นกกางเขนดงเป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ตามชายป่ า ป่ าโปร่ง ป่ าไผ่ พ้นื ท่ี
วงศ์ Muscicapidae เกษตรกรรม และสวนผลไม้ มีเสียงร้องท่ีไพเราะ เสียงร้องมีลกู เล่นหลายหลายสามารถร้องเป็น
ท่วงทา� นอง มกั พบเห็นเล่นน้า� ตามแอ่งน้า� ขงั ในช่วงอากาศร้อนจดั
อาหาร หนอน แมลงขนาดเลก็

77

นกยอดหญา้ หวั ดา� ลกั ษณะทว่ั ไป
นกยอดหญา้ หวั ดา� ในวงการนกั ดูนกจดั ใหเ้ ป็นนกทุ่งอีกหน่ึงชนิด เพราะมกั พบเกาะในทุ่งกวา้ งโล่งๆ
ชื่อสำมญั Eastern Stonechart
ช่ือวทิ ย์ Saxicola stejnegeri ไม่สูงจากพ้นื มากนกั นกตวั ผมู้ ีหวั และลา� ตวั ดา้ นบนสีดา� อกมีสีสม้ สด ส่วนนกตวั เมียลา� ตวั ดา้ นอกกลายๆ
อนั ดบั Passeriformes สีน้า� ตาล มีแถบคิ้วจางๆ อกสีสม้ จางๆ ใตท้ อ้ งสีขาว มีแถบปี กสีขาว ชอบอาศยั อยตู่ ามพงหญา้ รกทึบ จะ
วงศ์ Muscicapidae ออกมาเกาะท่ีโล่งในยามที่อากาศไม่ร้อนจดั เพ่ือมองหาแมลงแลว้ บินโฉบจบั กลางอากาศ จดั เป็นนก
ประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ตามชายป่ า ป่ าโปร่ง ป่ าไผ่ พ้ืนที่เกษตรกรรม และสวนผลไม้
อาหาร แมลง

นกยอดหญ้าสดี �า ลกั ษณะทวั่ ไป
นกยอดหญา้ สีดา� มีช่ือเล่นวา่ นกข้ีหมา เป็นญาติสนิทกบั นกยอดหญา้ หวั ดา� นกตวั ผมู้ ีลา� ตวั สีดา� มีแถบ
ชื่อสำมญั Pied Bushchat
ชื่อวทิ ย์ Saxicola caprata ปี กสีขาวตามยาวของปี ก ตะโพกสีขาว นกตวั เมียมีสีน้า� ตาลคล้า� ตะโพกสีน้า� ตาลแดง มีนิสยั หวงถ่ินท่ีอยอู่ าศยั
อนั ดบั Passeriformes ชอบส่งเสียงร้องเพลง ชอบเกาะโล่งๆไม่สูงจากพ้ืนมากนกั จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ตามชายป่ า
วงศ์ Muscicapidae ป่ าโปร่ง พ้นื ที่เกษตรกรรมที่โล่ง เช่น ทุ่งหญา้ ทุ่งนา เป็นตน้
อาหาร แมลง

78

นกกิงé âครงคอด�า ลกั ษณะทวั่ ไป
ช่ือสำมญั Black-collared Starling เป็นนกในวงศน์ กเอ้ียง ขนาดค่อนขา้ งใหญ่กวา่ ชนิดอ่ืน จงอยปากสีดา� ขนบนหลงั และปี กมีสีเทาเขม้
ช่ือวทิ ย์ Sturnus nigricollis แตม้ ดว้ ยรอยขีดสีขาว บนหวั อกและดา้ นใตเ้ ป็นสีขาว บริเวณคอมีคาดสีดา� เป็นแถบขนาดใหญ่ นกตวั ผู้
อนั ดบั Passeriformes และนกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยกนั ชอบออกหากินและอาศยั อยเู่ ป็นคู่ หรือหากินรวมกนั เป็นฝงู ตามทอ้ ง
วงศ์ Sturnidae ทุ่งใกลห้ ม่บู า้ นและแหล่งเพาะปลกู มกั ลงมาเดินหากินตามพ้ืนดิน เสียงร้องใสดงั กงั วาน นิสยั ไม่ค่อย
เชื่อง จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบไดแ้ ทบทุกพ้ืนท่ีชายป่ า ทุ่งนา ทุ่งหญา้ พ้นื ดิน ชอบพบเห็นเดินหากินใน
สนามหญา้ หรือที่ราบในชุมชนทวั่ ไป
อาหาร หนอน แมลง ลกู ไม้ ผลไมส้ ุก

79

นกกงิé âครงหัวสนี วล ลกั ษณะทว่ั ไป
เป็นนกที่มีความใกลช้ ิดทางสายพนั ธุ์กบั นกเอ้ียงหงอน และนกเอ้ียงสาริกา ปากสีเหลือง โคน
ชื่อสำมญั Vinous-breasted Starling
ชื่อวทิ ย์ Acridotheres burmannicus ปากล่างสีแดง ตาสีขาว แถบคาดตาสีดา� ลากยาวไปถึงขา้ งหวั หวั และตะโพกสีขาวนวล อกและทอ้ ง
อนั ดบั Passeriformes สีน้า� ตาลอ่อนนวลๆ โคนหางสีเน้ือ หางสีดี นิสยั ไม่ค่อยเชื่อง ในพ้นื ที่พบวา่ อาศยั หากินอยรู่ วมกบั
วงศ์ Sturnidae นกเอ้ียงหงอน ชอบเดินหาแมลงกินบนพ้ืนดินและแปลงหญา้ อาหารสตั ว์ เหมือนนกในวงศน์ กเอ้ียง
ทวั่ ไป จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบไดแ้ ทบทุกพ้ืนท่ี
อาหาร หนอน แมลง ลกู ไม้ ผลไมส้ ุก

80

นกเอีéยงหงอน ลกั ษณะทวั่ ไป
มีหงอนยาวสีดา� ต้งั ข้ึนจากโคนปากบน ปากสีเหลือง ขนปกคลุมลา� ตวั สีดา� ปลายปี กมีแถบสีขาว ขา
ชื่อสำมญั White-vented Myna
ช่ือวทิ ย์ Acridotheres grandis สีเหลือง นกเอ้ียงหงอนมีลกั ษณะของความเป็นนกบา้ นอยา่ งแทจ้ ริง เป็นนกท่ีพบเห็นไดง้ ่ายมาก จนนกั
อนั ดบั Passeriformes ดูนกบอกวา่ เป็นนกสามญั ประจา� บา้ นที่คนไทยคุน้ เคยเป็นอยา่ งดี บางคร้ังถกู เรียกวา่ นกเอ้ียงเล้ียงควาย
วงศ์ Sturnidae เพราะชอบหากินอยใู่ นทุ่งนากบั ฝงู สตั วเ์ ล้ียง ชอบส่งเสียงร้องดงั โวยวาย เป็นนกท่ีปรับตวั ใหเ้ ขา้ กบั สภาพ
แวดลอ้ มไดเ้ ก่งมาก พบไดแ้ ทบทุกพ้นื ท่ี นิสยั ค่อนขา้ งเชื่องเพราะคุน้ เคยกบั คนเป็นอยา่ งดี
อาหาร แมลง ลกู ไม้ ผลไมส้ ุก

นกเอีéยงหวั สที อง ลกั ษณะทว่ั ไป
นกตวั ผู้ ตวั สีดา� หวั ทา้ ยทอย ตน้ คอ และคอเหลืองทอง หนงั รอบตาสีแสด หวั สีเหลืองเขม้ คลา้ ยสี
ชื่อสำมญั Golden-crested Myna
ชื่อวทิ ย์ Ampeliceps coronatus ทอง ที่ปี กมีแถบปี กสีเหลือง ส่วนนกตวั เมีย หวั สีเหลืองเขม้ นอ้ ยกวา่ คอสีเหลืองนอ้ ยกวา่ และสีไม่ค่อยสด
อนั ดบั Passeriformes มีเสน้ สีดา� คนั่ ระหวา่ งหวั กบั ตาและตากบั คอ ปี กมีแถบเหลืองคลา้ ยกนั ปี กแถบเหลืองน้ีเป็นจุดสงั เกตอยา่ ง
วงศ์ Sturnidae หน่ึงที่ใชแ้ ยกนกเอ้ียงหวั สีทอ้ งออกจากนกขนุ ทอง เนื่องจากนกขนุ ทองมีแถบที่ปี สีขาว และมีตวั ขนาด
ใหญ่กวา่ นกเอ้ียงหวั สีทองเป็นนกป่ าท่ีมีขนาดเลก็ และพบไดน้ อ้ ยกวา่ พวกนกขนุ ทอง หากินเป็นคู่ หรือฝงู
เลก็ ๆ พบไดไ้ ม่บ่อย ตามป่ าค่อนขา้ งทึบ ป่ าโปร่ง และพ้ืนท่ีเกษตรกรรมท่ีมีตน้ ไมห้ นาแน่น
อาหาร แมลง ลกู ไม้ ผลไมส้ ุก

81

นกขนØ ทอง ลกั ษณะทว่ั ไป
ลกั ษณะคลา้ ยนกเอ้ียงแต่ขนาดตวั ใหญ่กวา่ นิดหน่อย ปากสีเหลืองสม้ ขนทวั่ ลา� ตวั สีดา� เหลือบม่วงเป็น
ช่ือสำมญั Hill Myna
ช่ือวทิ ย์ Gracula religiosa มนั เรียบ ยกเวน้ ที่โคนขนปี กดา้ นล่างมีแถบสีขาว มีเหนียงขนาดใหญ่สีเหลืองสดท่ีหูและคุมที่ทา้ ยทอย นก
อนั ดบั Passeriformes ตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะเหมือนกนั ชอบหากินเป็นฝงู จา� นวนหลายๆตวั จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็น
วงศ์ Sturnidae ไดบ้ ่อย ตามชายป่ า ป่ าโปร่ง พ้ืนที่เกษตรกรรมที่โล่ง หรือชุมชนเพราะปรับตวั ไดใ้ หเ้ ขา้ กบั คนเก่ง เป็นนก
ท่ีนิยมเล้ียงกนั มากสามารถเลียนเสียงคนได้ มีเสียงร้องแหลมยาวดงั กอ้ ง ลกั ษณะเสียงร้องมีหลายแบบ ฟังดู
มีเอกลกั ษณะเฉพาะของนกขนุ ทอง
อาหาร ลกู ไทรสุก ลกู ไมส้ ุก ผลไมส้ ุก แมลงขนาดเลก็

82

นกแอน‹ ¾ง ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากหนาสีเทาแกมฟ้ า หวั และลา� ตวั ดา้ นบนสีเทา หนา้ ดา� หรือเทาเขม้ อกและลา� ตวั ดา้ นล่างน้า� ตาล
ช่ือสำมญั Ashy Woodswallow
ช่ือวทิ ย์ Artamus fuscus แกมเหลือง กนั ขาว ขณะบินปี กเป็นรูปสามเหล่ียม ใตป้ ี กขาวแกมน้า� ตาลอ่อน หางส้นั นกวยั อ่อนจะมี
อนั ดบั Passeriformes ขนลา� ตวั แกมน้า� ตาล มีลายเกลด็ บนหลงั และปี ก ปากน้า� ตาล ชอบเกาะตามสายไฟขา้ งถนน พบเห็นได้
วงศ์ Artamidae บ่อยมาก พบไดแ้ ทบทุกพ้นื ที่ ชายป่ า ป่ าโปร่ง บึงน้า� กวา้ งๆ พ้ืนท่ีเกษตรกรรม และในชุมชนทวั่ ไป นิสยั
ค่อนขา้ งเชื่อง ชอบเกาะกิ่งหรือสายไฟโล่งเรียงติดๆกนั และส่งเสียงร้องเพอื่ สื่อสารกนั และกนั ดว้ ย
อาหาร แมลง

83

นกปรอดทอง ลกั ษณะทวั่ ไป
ไม่มีหงอน หวั และคอดา� เป็นมนั ตาสีฟ้ า ลา� ตวั ดา้ นบน และอกเขียวแกมเหลือง ลา� ตวั ดา้ นล่างและ
ช่ือสำมญั Black - headed Bulbul
ช่ือวทิ ย์ Pycnonotus atriceps ตะโพกเหลืองสด ปี กเหลือง ขนปลายปี กดา� หางสีเหลืองคร่ึงล่างดา� ปลายขลิบเหลืองสด ลา� ตวั ดา้ นล่าง
อนั ดบั Passeriformes เขียวแกมเหลืองท้งั หมด ชอบหากินบนท่ีสูงตามตน้ ไมท้ ี่มีลูกไมส้ ุกนิสยั ค่อนขา้ งระวงั ตวั ไม่ค่อยเช่ือง
วงศ์ Pycnonotidae มกั พบหากินปะปนอยกู่ บั นกปรอดเหลืองหวั จุก จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ในบางพ้ืนที่ ป่ า
โปร่ง ชายป่ า ในวนั ที่อากาศร้อนชอบเล่นน้า�
อาหาร ผลไมส้ ุก แมลง หนอน

84

นกปรอดเหลืองหัวจกØ ลกั ษณะทวั่ ไป
หวั และคอดา� มีหงอนยาวต้งั ข้ึนขา้ งบน ตาขาวขนลา� ตวั ดา้ นบนเหลืองแกมน้า� ตาล ลา� ตวั ดา้ นล่าง
ชื่อสำมญั Black - crasted Bulbul
ช่ือวทิ ย์ Pycnonotus melanicterus เหลือง หางสีเหลืองคล้า� ปลายแกมดา� นกท้งั สองเพศมีลกั ษณะคลา้ ยกนั เป็นนกท่ีมีนิสยั ข้ีตกใจ ข้ี
อนั ดบั Passeriformes สงสยั แต่มีความระแวดระวงั ภยั สูง เสียงร้องส้นั แหลมรัว พบเห็นไดบ้ ่อย ในพ้ืนท่ีท่ีเหมาะสม มกั พบ
วงศ์ Pycnonotidae อาศยั อยตู่ ามปาโปร่ง ป่ าผลดั ใบ และตามชายป่ าดงดิบ ปกติชอบอยทู่ ี่ราบ ไม่ชอบอยปู่ ่ าสูง ในวนั ที่
อากาศร้อนชอบเล่นน้า� มากนั เป็นฝงู ส่งเสียงร้องสื่อสารกนั เสียงดงั
อาหาร ผลไมส้ ุก แมลง หนอน

85

นกปรอดหวั âขน ลกั ษณะทว่ั ไป
หวั สีดา� มีหงอนต้งั แกม้ ขาวมีแถบสีแดงหลงั ตา แถบหนวดและขา้ งอกสีดา� คอและลา� ตวั ดา้ นล่าง
ช่ือสำมญั Red-whwiskered Bulbul
ช่ือวทิ ย์ Pycnonotus jocosus สีขาว ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแกมดา� หางสีน้า� ตาลดา� ปลายหางขาว กน้ มีสีแดง นกท้งั สองเพศมีลกั ษณะ
อนั ดบั Passeriformes คลา้ ยกนั ชอบออกหากินเป็นคู่หรือเป็นฝงู เลก็ ๆ มกั กระโดดพบหากินแมลงตามไมพ้ มุ่ ท่ีไม่สูงมากนกั
วงศ์ Pycnonotidae จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อยบางพ้ืนท่ี ชอบอาศยั อยตู่ ามป่ าโปร่ง ชายป่ า พ้นื ท่ีเกษตรกรรมและพ้ืนท่ีเปิ ด
โล่งต่างๆ แต่จา� นวนนกชนิดน้ีในภาคใตเ้ ริ่มหายากมากและใกลส้ ูญพนั ธ์จากการจบั มาเล้ียง จึงมีความ
เส่ียงต่อการสูญพนั ธุ์ในอนาคตเนื่องจากมีการดกั จบั มาจา� หน่ายเพื่อนา� มาเล้ียงแข่งขนั กนั มาก
อาหาร ผลไมส้ ุก แมลง หนอน

86

นกปรอดหวั สเี ขมา‹ ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากมีสีดา� เรียวแหลม ขนบนหวั ต้งั เรียง หนา้ และกระหม่อมสีดา� แกม้ และคางมีสีเทาแกมขาว
ช่ือสำมญั Sooty-headed Bulbul
ช่ือวทิ ย์ Pycnonotus aurigaster คางลงไปถึงใตท้ อ้ งมีสีขาวนวล ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแกมเทา บริเวณกน้ มีสีสม้ แดง ตะโพกไล่ไปจน
อนั ดบั Passeriformes ปลายหางสีขาว มกั พบเป็นคู่ หรือฝงู เลก็ ๆ หากินบนตน้ ไม้ เป็นนกประจา� ถิ่นพบไดบ้ ่อยในทุกพ้นื ท่ี
วงศ์ Pycnonotidae มีความเป็นนกเมืองเพราะสามารถปรับไดใ้ หเ้ ขา้ กบั สภาพแวดลอ้ มไดเ้ ก่ง
อาหาร กลว้ ยสุก ผลไมส้ ุก แมลงเลก็ ๆ

87

นกปรอดคอลาย ลกั ษณะทว่ั ไป
หนา้ หนา้ ผาก และคอมีลายขีดสีเหลืองทองเป็นจุดเด่น กระหม่อม และหลงั สีเขียวไพล อกสีเทา
ช่ือสำมญั Stripe - throated Bulbul
ชื่อวทิ ย์ Pycnonotus finlaysoni อ่อน ปี กและหางสีเหลืองแกมเขียว โคนหางดา้ นล่างสีเหลือง ปากและขามีสีดา� ชอบเล่นน้า� ในวนั ท่ี
อนั ดบั Passeriformes อากาศร้อน นิสยั ระแวดระวงั ภยั สูง บางทีมกั พบหากินร่วมฝงู กบั นกปรอดเหลืองหวั จุก นกปรอดคอ
วงศ์ Pycnonotidae ลายจดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อย ชอบอยแู่ ละหากินเป็นคู่หรือเป็นฝงู เลก็ ๆ มกั พบอาศยั อยู่
ตามชายป่ า ป่ าโปร่งและป่ าที่ค่อนขา้ งทึบพอสมควร
อาหาร กลว้ ยสุก ผลไมส้ ุก แมลงเลก็ ๆ

88

นกปรอดหนา้ นวล ลกั ษณะทวั่ ไป
มีปากแหลมสีดา� หนา้ สีขาวนวล แถบหวั ตาสีดา� กระหม่อมสีน้า� ตาลคล้า� มีหงอนส้นั ๆสีเทา ลา� ตวั
ชื่อสำมญั Yellow-vented Bulbul
ชื่อวทิ ย์ Pycnonotus goiavier ดา้ นบนสีน้า� ตาลเขม้ ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว โคนหางและกน้ สีเหลือง มกั หากินเป็นคู่หรือเป็นฝงู เลก็ ๆ
อนั ดบั Passeriformes นิสยั ค่อนขา้ งเช่ือง นกปรอดหนา้ นวลชอบอยตู่ ามท่ีโล่งมากกวา่ นนั่ เพราะมนั ปรับตวั ใหอ้ าศยั อยตู่ าม
วงศ์ Pycnonotidae บา้ นคนไดด้ ี เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมาก มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า สวนผลไม้
และพ้นื ที่เกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป
อาหาร กลว้ ยสุก ผลไมส้ ุก แมลงเลก็ ๆ

89

นกปรอดสวน ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากสีดา� โคนปากสีชมพู มีลายขีดที่แกม้ ขนปกคลุมลา� ตวั สีน้า� ตาล ลา� ตวั ดา้ นล่างสีจางกวา่
ชื่อสำมญั Streaked - eared Bulbul ดา้ นบน โคนหางดา้ นล่างสีเหลือง เป็นนกในวงศน์ กปรอดที่พบเห็นไดง้ ่ายและชุกชุมท่ีสุดใน
ช่ือวทิ ย์ Pycnonotus blanfordi ประเทศไทย มีความสามารถปรับตวั ใหอ้ าศยั อยตู่ ามสวน หรือแมแ้ ต่ในเมืองไดด้ ีกวา่ นกปรอดชนิด
อนั ดบั Passeriformes อ่ืนๆ เป็นนกประจา� ถิ่น พบเห็นไดบ้ ่อยมาก มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าโล่งๆ ชายป่ า สวนผลไม้ และ
วงศ์ Pycnonotidae พ้นื ที่เกษตรกรรม และชุมชนทวั่ ไป

อาหาร กลว้ ยสุก ผลไมส้ ุก แมลงเลก็ ๆ 90

นกปรอดเลกç ตาขาว ลกั ษณะทวั่ ไป
ตาสีเทาอ่อนๆ มีคิ้วเลก็ ๆ สีเทาเป็นริ้วๆ มีหงอนเลก็ ๆ อยบู่ นหวั ลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาลแกมเขียวไพล
ชื่อสำมญั Grey-eyed Bulbul
ช่ือวทิ ย์ Iole propinqua คลา้ ยปรอดสวน ลา� ตวั ดา้ นล่างสีน้า� ตาลแกมเหลือง หางสีน้า� ตาลแดง หากินเป็นคู่หรือเป็นฝงู เลก็ ๆ นิสยั
อนั ดบั Passeriformes ข้ีอายไม่ค่อยออกมาเกาะในที่โล่ง บางคร้ังพบหากินอยรู่ ่วมกนั กบั นกปรอดชนิดอื่นๆ เป็นนกประจา� ถิ่น
วงศ์ Pycnonotidae พบเห็นไดบ้ ่อย มกั พบอาศยั อยตู่ ามป่ าเบญจพรรณป่ าโล่งๆ ชายป่ า และป่ าโปร่ง
อาหาร กลว้ ยสุก ผลไมส้ ุก แมลงเลก็ ๆ

91

นกปรอดâอง‹ ทอ้ งสนี �éาตาล ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกปรอดขนาดใหญ่กวา่ นกปรอดอ่ืนๆ ปากสีน้า� ตาลดา� มีขนหงอนช้ีฟู ขนคอฟฟู ่ องสีขาว
ชื่อสำมญั Ochraceous Bulbul
ชื่อวทิ ย์ Alophoixus ochraceus ลา� ตวั ดา้ นบน ปี กออกสีน้า� ตาลๆ ทว่ั ท้งั ตวั ลา� ตวั ดา้ นล่างออกสีขาวเทา โคนหางดา้ นล่างสีเน้ือจางๆ
อนั ดบั Passeriformes ขาสีน้า� ตาลดา� มีนิสยั หวงถิ่นที่อาศยั ชอบเล่นน้า� วนั ที่มีอากาศร้อนจดั ชอบมาเล่นน้า� กนั เป็นฝงู
วงศ์ Pycnonotidae เลก็ ๆ แต่มีความระแวดระวงั ภยั สูง สามารถปรับตวั ใหเ้ ขา้ กบั สภาพแวดลอ้ มไดเ้ ก่ง พบอาศยั ไดใ้ น
ป่ าดิบ ป่ าโปร่ง และชายป่ า เป็นนกประจา� ถิ่น สามารถพบไดบ้ ่อยในพ้ืนท่ีที่เหมาะสม
อาหาร ลกู ไมส้ ุก แมลง หนอน

92

นกกระจิบหญ้าสีเรยี บ ลกั ษณะทว่ั ไป
เป็นนกตวั เลก็ ๆ สีน้า� ตาลหม่นเหมือนกนั กบั นกในวงศน์ กกระจิบหญา้ ชนิดอ่ืนๆ คิ้วยาวสีขาวหรือขาว
ช่ือสำมญั Plain Prinia
ช่ือวทิ ย์ Prinia inornata แกมเหลืองชดั เจน หวั และลา� ตวั ดา้ นบนสีน้า� ตาล ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาวแกมน้า� ตาลเหลือง ขนหางใหญ่กวา่
อนั ดบั Passeriformes นกกระจิบหญา้ อกสีเทาและนกกระจิบหญา้ สีขา้ งแดง ปลายหางดา้ นล่างขลิบสีน้า� ตาลเขม้ และขาว ชอบ
วงศ์ Cisticolidae เกาะยอดหญา้ โล่งๆส่งเสียงร้องเพือ่ เรียกร้องความสนใจและประกาศอาณาเขต นิสยั ข้ีอาย ไม่ค่อยเช่ือง
เป็นนกประจา� ถิ่น พบบ่อยในพ้นื ท่ีที่เหมาะสมเช่น ทุ่งหญา้ ตน้ กก ตน้ ออ้ พบตามพ้นื ที่ชุ่มน้า�
อาหาร แมลง หนอน

93

นกแว‹นตาขาวสที อง ลกั ษณะทวั่ ไป
เป็นนกขนาดเลก็ หนา้ ผากสีเหลือง มีวงรอบตาสีขาวเด่นชดั เป็นเอกลกั ษณ์ หวั และลา� ตวั ดา้ นบนสี
ช่ือสำมญั Japanese White-eye
ชื่อวทิ ย์ Zosterops japonicus เขียวแกมเหลืองคอและกน้ สีเหลือง ขนปี กบินสีเขียวไพลแกมเทา ขาสีดา� เป็นนกตวั เลก็ ๆ ที่ปราดเปรียว
อนั ดบั Passeriformes วอ่ งไว ไม่ค่อยอยนู่ ิ่ง ชอบกระโดดไปมาตามก่ิงไม้ กินน้า� หวาน เป็นอาหารหลกั ชอบหากินเป็นฝงู เลก็ ๆ
วงศ์ Zosteropiade จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบไม่บ่อย ถิ่นท่ีอยอู่ าศยั เช่น ป่ าเบญจพรรณ ชายป่ า ป่ าโปร่ง ป่ าชายเลน
อาหาร น้า� หวาน แมลง ลูกไม้

94

นกยอดข้าวหางแ¾นหวั แดง ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากสีน้า� ตาล กระหม่อมสีน้า� ตาลเขม้ คิ้ว ขา้ งคอ และทา้ ยทอยมีสีน้า� ตาลแดง ลา� ตวั ดา้ นบน
ช่ือสำมญั Bright-headed Cisticola
ชื่อวทิ ย์ Cisticola exilis มีลายสีน้า� ตาล ตะโพกสีน้า� ตาลแดง ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว มีหางยาว ขนหางมีความยาวลดหลนั่
อนั ดบั Passeriformes กนั ไป มองจากดา้ นล่างจะเห็นขอบขนหางสีนวลเป็นบ้งั ๆ นกตวั ผใู้ นชุดขนฤดูผสมพนั ธุ์จะมี
วงศ์ Cisticolidae ลกั ษณะเด่นคือหวั สีสม้ ท่ีสามารถมองเห็นไดช้ ดั เจน ชอบส่งเสียงร้องดงั เพ่อื เป็นการประกาศ
อาณาเขต จดั เป็นนกประจา� ถิ่น พบไดบ้ ่อย ถ่ินท่ีอยอู่ าศยั เช่น ชายป่ า ทุ่งนา ทุ่งหญา้ ไมพ้ มุ่ เต้ีย พง
หญา้ และโดยเฉพาะทุ่งหญา้ รอบๆอ่างเกบ็ น้า� จะพบไดง้ ่าย
อาหาร แมลง

นก¾งตêกั แตนอกลาย ลกั ษณะทวั่ ไป
ชื่อสำมญั Lanceolated Warbler ปากค่อนขา้ งส้นั ปากบนออกเน้ือแกมดา� ปากล่างสีเน้ือมีลา� ตวั ดา้ นบนเป็นสีน้า� ตาล ดา้ นล่างออก
ช่ือวทิ ย์ Locustella lanceolata เป็นสีขาว แถบคิ้วสีอ่อนคลา้ ยนกกระจ�ิด หางกลมมนและแผก่ วา้ งคลา้ ยพดั มีลายขีดขวางเลก็ ๆ สีดา� ต้งั แต่
อนั ดบั Passeriformes หวั จรดหาง รวมท้งั คอและดา้ นขา้ งของลา� ตวั จนเป็นที่มาของช่ือนก ขาสีแดงสด เป็นนกท่ีกินแมลงเป็น
วงศ์ Locustellidae อาหารหลกั มีสามารถเดินมุดกอพืชหากินแมลงไดอ้ ยา่ งคล่องแคล่ว ชอบกระโดดไปมาตามพงหญา้ รกๆ
จดั เป็นนกอพยพพบไม่บ่อย ถ่ินที่อยอู่ าศยั เช่น ป่ าโปร่ง ชายป่ า และพงหญา้ รกๆ
อาหาร แมลง ลกู ไมเ้ ลก็ ๆ

95

นกกระจบิ ¸รรมดา ลกั ษณะทวั่ ไป
ปากยาวเรียว หนา้ ผากและกระหม่อมสีน้า� ตาลแดง คิ้วและหนา้ สีขาวแกม้ เทา ลา� ตวั ดา้ นบนสีเขียวคล้า�
ช่ือสำมญั Common Tailorbird
ช่ือวทิ ย์ Orthotomus sutorius ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว บางคร้ังใตค้ อเป็นสีดา� โดยเฉพาะขณะร้อง คลา้ ยกระจิบคอดา� แต่กน้ มีสีขาวตลอด
อนั ดบั Passeriformes ไม่มีสีเหลืองแซม ขายาวเรียวเลก็ นิสยั ไม่ค่อยอยนู่ ่ิง ชอบกระดกหางข้ึนลง และกระโดดไปมาตลอดเวลา
วงศ์ Cisticolidae ชอบหากินตามก่ิงไมไ้ ล่ข้ึนไปเร่ือยๆจนถึงยอดไม้ มกั หากินอยเู่ ป็นคู่ จดั เป็นนกประจา� ถิ่นท่ีพบไดบ้ ่อย
เช่น ชายป่ า ทุ่งหญา้ พ้นื ที่เกษตรกรรม และชุมชนเมืองทวั่ ไป
อาหาร แมลง ลกู ไมเ้ ลก็ ๆ

96

นกกระจบิ คอด�า ลกั ษณะทวั่ ไป
กระหม่อมมีสีสม้ อมแดงสดใส ลา� ตวั ดา้ นบนมีสีเหลืองอมเขียวสดใสกวา่ ใตค้ อตอนล่าง และ
ช่ือสำมญั Dark-necked Tailorbird
ช่ือวทิ ย์ Orthotomus atrogularis ดา้ นขา้ งของคอ มีลายขีดออกดา� หวั ตาและกระหม่อมสีน้า� ตาลแดง ทา้ ยทอยสีน้า� ตาลหรือสีเขียวแกม
อนั ดบั Passeriformes เหลือง ขนคลุมใตโ้ คนหางสีเหลือง โดยทวั่ ไปสามารถพบนกกระจิบคอดา� ไดย้ ากกวา่ นกกระจิบ
วงศ์ Cisticolidae ธรรมดามาก มกั อาศยั อยตู่ ามป่ าทึบหรือใกลแ้ หล่งน้า� นิสยั ไม่ค่อยเชื่อง ไม่ค่อยออกมาเกาะร้องเพลง
ในที่โล่งบ่อยนกั มกั พบมนั หากินเป็นคู่หรือพบปะปนอยใู่ นฝงู กบั นกขนาดเลก็ ชนิดอ่ืนๆ จดั เป็นนก
ประจา� ถิ่นท่ีพบไดท้ วั่ ไป พบอาศยั ตามชายป่ า ทุ่งหญา้ พ้นื ท่ีเกษตรกรรม และชุมชนเมืองทวั่ ไป
อาหาร แมลง ลกู ไมเ้ ลก็ ๆ

97

นกกระจêิด¸รรมดา ลกั ษณะทว่ั ไป
นกกระจิ�ดธรรมดาเป็นนกในวงศน์ กกระจิ�ดชนิดที่พบมากที่สุด และยากแก่การจา� แนก ไม่มีแถบ
ช่ือสำมญั Yellow-browed Warbler
ช่ือวทิ ย์ Phylloscopus inornatus กระหม่อมและแถบตะโพก ปากล่างสีเหลืองสม้ คิ้วยาวสีเหลืองแกมขาว แถบตาสีคล้า� ปี กมีแถบ 2
อนั ดบั Passeriformes แถบ ปลายขนโคนปี กสีขาวกวา้ งเห็นเป็นลายชดั เจน ขนลา� ตวั ดา้ นบนสีเขียวคล้า� ลา� ตวั ดา้ นล่างสีขาว
วงศ์ Phyllocopidae หรือแกมเหลืองอ่อน มกั กระโดดไปตามกิ่งไมเ้ พื่อหาหนอนและแมลงขนาดเลก็ กินเป็นอาหาร จดั เป็น
นกอพยพ พบบ่อยในบางพ้นื ท่ี มกั อาศยั อยใู่ นป่ าทึบ ป่ าโปร่ง ชายป่ า และสวนผลไม้
อาหาร แมลง ลกู ไมเ้ ลก็ ๆ

นกกระจêดิ หัวมงกØฏ ลกั ษณะทว่ั ไป
นกชนิดน้ีมีลกั ษณะคลา้ ยกบั นกกระจิ�ดธรรมดาอยา่ งมาก ทา� ใหย้ ากต่อการจา� แนกมากท่ีสุด มีจงอย
ชื่อสำมญั Eastern Crowned Leaf
ชื่อวทิ ย์ Phylloscopus coronatus ปากยาว ปากล่างสีสม้ เด่นชดั คิ้วสีขาว หรือขาวแกมเหลือง กระหม่อมสีเทามีแถบกลางสีเขียวแกม
อนั ดบั Passeriformes เหลืองสด แถบตาสีคล้า� ลา� ตวั ดา้ นบนสีเขียวแกมเหลืองคล้า� หรือแกมน้า� ตาลอ่อน แถบปี กแคบๆ สี
วงศ์ Phylloscopidae เหลืองอ่อน ลา� ตวั ดา้ นล่างขาว กน้ สีเหลืองอ่อน ลา� ตวั ดา้ นล่างขาว กน้ สีเหลืองอ่อน แขง้ และตีนสีแดง
คล้า� จดั เป็นนกอพยพผา่ น พบไม่บ่อย มกั อาศยั อยใู่ นป่ าทึบ ป่ าโปร่ง ชายป่ า และสวนผลไม้
อาหาร แมลง ลกู ไมเ้ ลก็ ๆ

98

นกกะรางหวั หงอก ลกั ษณะทว่ั ไป
ช่ือสำมญั White-crested Laughingthrush ปากสีดา� หวั คอ อก และทอ้ งสีขาว โดยเฉพาะบนหวั มีขนสีขาวฟเู ด่นชดั ทา้ ยทอยสีเทาขนดา้ นหลงั
ช่ือวทิ ย์ Garrulax leucolophus มีสีน้า� ตาลแกมแดง ขาสีเทาเขม้ นกตวั ผแู้ ละนกตวั เมียมีลกั ษณะคลา้ ยกนั มกั พบหากินรวมกนั เป็นฝงู
อนั ดบั Passeriformes มกั ส่งเสียงร้องดงั เซ็งแซ่ตลอดท่ีหากิน และเป็นการส่ือสารซ่ึงกนั และกนั ไม่ค่อยเช่ือง กลวั คน ค่อน
ขา้ งเป็นนกท่ีมีความระแวดระวงั ภยั สูง จดั เป็นนกประจา� ถิ่นที่พบบ่อยในพ้นื ท่ีท่ีเหมาะสม มกั อาศยั
วงศ์ Leiothrichidae ท่ีป่ าทึบ ป่ าโปร่ง ชายป่ า และสวนผลไมท้ ่ีมีตน้ ไมห้ นาทึบ บางคร้ังพบอาศยั อยตู่ ามสวนยางพารา

ปัจจุบนั พบวา่ มีความนิยมจบั มาเล้ียงอยบู่ า้ ง จึงทา� ใหอ้ ยใู่ นสถานะท่ีใกลส้ ูญพนั ธุ์
อาหาร แมลง ผลไมส้ ุก

99