หน่วยที่ 8 สิทธิมนุษยชน

สทิ ธทิ างการเมอื ง การแสดงความคดิ เหน็ การแสดงออก เสรีภาพของส่อื
เสรีภาพในการชุมนุม รวมกลมุ่
กาหนดวิถีชวี ิตทางการเมอื ง
การเลอื กตง้ั
การตงั้ พรรคการเมอื ง
การมสี ่วนรว่ มทางการเมอื ง และการเขา้ ถงึ บริการสาธารณะ
การแสวงหา รับ เผยแพร่ ข้อมลู ข่าวสาร

สทิ ธทิ างเศรษฐกจิ กาหนดถิ ชี วี ติ ทางเศรษฐกจิ
การมงี านทา
การเลอื กงานอยา่ งเสรี ว่าจา้ ง สภาพการจ้างที่เปน็ ธรรม
การตัง้ สหภาพ/การนดั หยดุ งาน
การเข้าถึงทรัพยากรธรรมชาติ

สทิ ธิ การพกั ผอ่ น/วันหยดุ /นนั ทนาการ
ทางวัฒนธรรม กาหนดวิถชี วี ติ ทางวฒั นธรรม
การคมุ้ ครองทรัพย์สนิ ทางปัญญา
การปกป้องและปฏบิ ตั ติ ามวฒั นธรรม

หลกั การของสิทธมิ นุษยชน

หลกั การของสทิ ธิมนษุ ยชน

1. เปน็ สทิ ธิธรรมชาติ ติดตวั มนุษยม์ าแต่เกดิ
(Natural Rights)

▪ มนุษยท์ ุกคนมีศกั ด์ิศรีประจาตวั ตงั้ แต่เกิดมาเปน็ มนุษย์
▪ ศกั ดศิ์ รคี วามเปน็ มนษุ ย์ (Human Rights) ไม่มใี ครมอบ

ให้ เป็นสิ่งทธี่ รรมชาตไิ ดก้ าหนดขนึ้ ในมนุษยท์ กุ คน

อนสุ ญั ญาว่าด้วยสทิ ธิเดก็

อนสุ ญั ญาว่าด้วยสทิ ธิของคนพกิ าร อนุสัญญาว่าด้วยการขจัดการเลอื กปฏบิ ัติ
ทางเช้ือชาติในทกุ รูปแบบ
กติการะหว่างประเทศวา่ ด้วย
สทิ ธพิ ลเมืองและสิทธทิ างการเมอื ง ปฏญิ ญาสากล อนสุ ญั ญาวา่ ดว้ ยการขจัดทางเลอื กปฏบิ ัติ
วา่ ด้วยสทิ ธมิ นุษยชน ตอ่ สตรีในทุกรปู แบบและพธิ ีสาร
เลือกรับเรอ่ื งรอ้ งเรยี น

กติการะหว่างประเทศวา่ ดว้ ยสิทธทิ างเศรษฐกจิ อนสุ ัญญาต่อต้านการทรมานและปฏิบตั ิหรอื
สงั คม วัฒนธรรม ลงโทษอนั โหดรา้ ย ไรม้ นุษยธรรม หรือยา่ ยศี กั ด์ิศรี

หลักการของสทิ ธมิ นุษยชน (ต่อ)

ความหมายของศกั ดิ์ศรีความเปน็ มนุษย์

▪ (1) ศกั ดิ์ศรคี วามเป็นมนุษย์ คือ คณุ คา่ ของคนในฐานะทเ่ี ป็นมนุษย์
▪ (2) การให้คุณค่าของมนุษย์ แบง่ เป็น ๒ ประเภท

▪ (2.1) คณุ คา่ ทถี่ กู กาหนดขนึ้ ในสังคม
▪ (2.2) คุณคา่ ที่ถกู กาหนดข้นึ โดยธรรมชาติ
▪ (3) การกาหนดคณุ ค่าที่แตกต่างกันนามาซง่ึ การลดทอนคณุ คา่ ความเป็นมนุษย์ ผู้คน
ในสงั คมโดยทั่วไปมักให้คุณคา่ ทางสังคม (ซง่ึ การใหค้ ุณค่าแบบน้ี นามาซงึ่ การเลอื ก
ปฏบิ ตั ิ จึงตอ้ งปรับวิธีคิดและเนน้ ใหม้ ีการปฏบิ ัติ โดยการให้คุณคา่ ของความเปน็ คน
ในฐานะความเปน็ มนษุ ย์ ไม่ใชใ่ หค้ ุณคา่ คนตามสถานภาพทางเศรษฐกิจและสังคม)

หลกั การของสทิ ธิมนษุ ยชน (ตอ่ )

2. สิทธมิ นษุ ยชนเปน็ สากลและไม่สามารถถา่ ย
โอนกนั ได้ (Universality & Inalienability)

▪ สทิ ธิมนุษยชนนัน้ เป็นของคนทุกคน ไม่มีพรมแดน
▪ กรณีทีก่ ลา่ ว่า สิทธมิ นษุ ยชนไม่สามารถถ่ายโอนใหแ้ ก่กนั ได้ หมายความว่า สิทธิ

มนุษยชนเป็นสิทธิประจาตวั ของมนษุ ย์ มนษุ ย์แต่ละคนย่อมไมส่ ามารถมอบอานาจ
หรือสทิ ธมิ นุษยชนของตนให้แกผ่ ู้ใดได้ ไม่มกี ารครอบครองแทนกนั แตกต่างจากการ
ครอบครองที่ดินหรือทรัพย์สิน

หลักการของสิทธมิ นุษยชน (ตอ่ )

3. สิทธมิ นุษยชนไม่สามารถแยกเปน็ ส่วนๆ วา่ สทิ ธิ
ใดมคี วามสาคัญกวา่ อีกสทิ ธิหน่งึ (Indivisibility)

▪ กลา่ วคือ สทิ ธพิ ลเมอื งและสทิ ธทิ างการเมอื ง ไม่
สามารถแบง่ แยกวา่ มีความสาคัญกวา่ สทิ ธิทาง
เศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม

หลกั การของสทิ ธิมนุษยชน (ตอ่ )

4. ความเสมอภาคและห้ามการเลือกปฏิบตั ิ
(Equality and Non-Discrimination)

▪ การเลือกปฏบิ ัติเปน็ ปัญหาทเี่ กดิ ข้นึ มานานในทุกสังคม และถือเปน็ การละเมิดสทิ ธิ
มนษุ ยชน เพราะเหตุวา่ ในฐานะท่เี ราเกดิ มาเปน็ คน ต้องไดร้ บั การปฏบิ ัติอย่างเทา่
เทยี มกัน ไม่วา่ จะเปน็ คนจน คนรวย คนพกิ าร เดก็ หรอื ผูส้ งู อายุ คนปว่ ย หรือมี
สขุ ภาพดี

▪ ความเสมอภาค คอื การท่ที ุกคนควรได้รับจากสว่ นทค่ี วรไดใ้ นฐานะเปน็ คน
▪ การเลอื กปฏบิ ตั ิน้นั เปน็ เหตใุ ห้เกิดความไมเ่ สมอภาค

หลักการของสิทธิมนุษยชน (ต่อ)

5. การมีส่วนรว่ มและการเป็นสว่ นหน่ึงของสทิ ธิน้นั
(Participation & Inclusion)

▪ หมายความวา่ ประชาชนแตล่ ะคนและกลมุ่ ของ
ประชาชน หรอื ประชาสงั คมยอ่ มมสี ว่ นร่วมอย่างแขง็ ขนั
ในการเข้าถงึ และได้รับประโยชน์จากสิทธพิ ลเมือง สทิ ธิ
ทางการเมอื ง สทิ ธิทางเศรษฐกจิ สังคม และวัฒนธรรม

หลักการของสิทธมิ นษุ ยชน (ต่อ)

6. ตรวจสอบไดแ้ ละใชห้ ลักนติ ิธรรม
(Accountability & The Rule of Law)

▪ รฐั และองคก์ รท่มี หี น้าทใี่ นการก่อให้เกดิ สทิ ธิมนษุ ยชน ต้องมีหนา้ ทต่ี อบคาถามใหไ้ ด้วา่
สทิ ธมิ นษุ ยชนได้รบั การปฏบิ ัติให้เกิดผลจรงิ ในประเทศของตนอย่างไร

▪ สทิ ธใิ ดยงั ไม่ได้ดาเนนิ การให้เป็นไปตามหลกั การสากล ก็ต้องอธิบายตอ่ สังคมได้วา่ จะมี
ข้ันตอนดาเนนิ การอยา่ งไร และรัฐตอ้ งมมี าตรการปกครองประเทศโดยใชห้ ลักนิตธิ รรม
หรือปกครอง โดยอาศัยหลักการทใ่ี ชก้ ฎหมายอยา่ งเทย่ี งธรรม

▪ ประชาชนเข้าถงึ กระบวนการยตุ ิธรรมไดโ้ ดยง่าย มกี ระบวนการไมซ่ ับซอ้ นเป็นไปตามหลัก
กฎหมาย และมคี วามเท่าเทียมกนั เมอื่ อยู่ต่อหนา้ กฎหมาย ไมม่ ใี ครอย่เู หนอื กฎหมายได้

การใหค้ ณุ ค่าของมนุษยใ์ นสงั คม

▪ คณุ คา่ ของคน ในฐานะตามธรรมชาติของ ▪ คณุ คา่ ของคนตามฐานะตาแหน่งทางสังคม
มนษุ ย์
▪ ฐานะทางเศรษฐกจิ
▪ บทบาทของสังคม
▪ สถานภาพทางสงั คม
▪ การดารงตาแหนง่ สงั คม

http://www.strangenotions.com/children-without-god/

สรปุ

ศกั ดศ์ิ รีความเปน็ มนษุ ย์
คุณคา่ ของคนท่เี กย่ี วข้อง ขึน้ อยู่กบั

“ความเป็นมนษุ ย์”
โดยไมค่ านงึ ถงึ ฐานะตาแหน่งทางสังคม

การละเมิดศักด์ิศรีความเปน็ มนุษย์

การ
เหยยี ด
หยาม

การลดทอน การละเมดิ การปฏิบตั ิต่อ
ศกั ดิศ์ รคี วาม บุคคลเสมอื น
เปน็ มนุษย์ มใิ ชม่ นษุ ย์

ลดฐานะ
มนษุ ย์เปน็
เพยี งวัตถุ
สง่ิ ของ

บคุ คลยอ่ มอา้ งศกั ดิศ์ รคี วามเปน็ มนุษย์
หรือ ใช้สทิ ธิเละเสรีภาพของตนได้

เท่าท่ไี ม่ไปละเมดิ สิทธิและเสรภี าพ
ของบคุ คลอน่ื

โดยท่วั ไป
บุคคลเขา้ ใจวา่ ความเสมอภาค คือการปฏบิ ตั ิ

ต่อบคุ คลอยา่ งเหมือนกัน

และปฏิบตั อิ ย่างเทา่ กนั

หลกั ความเสมอภาค

▪ คือการปฏิบัติตอ่ บคุ คลทีม่ ีคณุ ลกั ษณะ สาระสาคญั
ทเ่ี หมือนกนั โดยปฏบิ ัตใิ ห้เหมอื นกนั

▪ และการปฏิบัตติ ่อบุคคลท่มี ีคุณลกั ษณะ สาระสาคญั
แตกตา่ งกนั โดยปฏบิ ตั ใิ หแ้ ตกตา่ งกนั

ความเสมอภาค และการหา้ มเลอื กปฏิบตั ิ หา้ มเลอื กปฏบิ ตั ทิ ไี่ มเ่ ป็นธรรม
เพราะความแตกตา่ งในเร่อื ง
ความเสมอภาคทางกฎหมาย
▪ ถ่ินกาเนดิ เชอ้ื ชาติ ภาษา เพศ อายุ
สทิ ธเิ ท่าเทียมของ ▪ ความพิการ สภาพทางกาย หรือสขุ ภาพ
หญิงและชาย ▪ สถานะของบุคคล
▪ ฐานะทางเศรษฐกิจหรอื สงั คม
▪ ความเชอื่ ทางศาสนา
▪ การศกึ ษาอบรม
▪ ความคดิ เหน็ ทางการเมอื ง

การเลือกปฏบิ ัติทไี่ ม่เปน็ ธรรม

การจากดั

การแบ่งแยก การกดี กนั

เพื่อไม่ให้บุคคล
ได้รบั สทิ ธิ หรือได้
ให้สทิ ธิอนั พึงมีพึง
ได้ในฐานะมนษุ ย์

ฉะนน้ั !!
ความหมายระหว่างสิทธิมนุษยชน และสทิ ธิเสรภี าพ

▪ สทิ ธมิ นุษยชน (Human Rights) หมายความถงึ สิทธิที่มตี ามธรรมชาติ ซึ่ง
ตดิ ตัวมนุษยม์ าต้ังแต่เกิด โดยมีความเป็นสากลและมกี ารรบั รองไวใ้ นปฏิญญา
สากลว่าดว้ ยสทิ ธิมนุษยชน หรอื กตกิ า อนุสัญญา ข้อตกลงต่างๆระหว่าง
ระหวา่ งประเทศ ดา้ นสิทธมิ นษุ ยชน ทท่ี กุ ประเทศทวั่ โลกใหก้ ารรบั รอง

▪ สทิ ธิและเสรีภาพ (Rights and Liberties) หมายความถงึ สทิ ธิท่มี กี าร
บัญญัติรบั รองไวใ้ นกฎหมายของแต่ละรฐั ว่าประชาชนจะมีสิทธแิ ละเสรีภาพ
ในเร่อื งใด มากน้อย แค่ไหน เพียงใด ขึ้นอยู่กับบริบทของสังคมประเทศนน้ั ๆ

สิทธิและเสรีภาพ (Rights and Liberties)
ตามพจนานุกรมฉบับราชบณั ฑิตยสถาน พ.ศ. 2552

▪ “สิทธิ” หมายถึง อานาจอนั ชอบธรรม บุคคลมสี ทิ ธแิ ละหน้าทต่ี าม
รฐั ธรรมนญู และอานาจท่ีจะกระทาการใดๆไดอ้ ยา่ งอสิ ระ โดยได้รับ
การรบั รองจากกฎหมาย

▪ “เสรภี าพ” หมายถงึ ความสามารถท่ีจะกระทาการใดๆไดต้ ามทต่ี น
ปรารถนา โดยไม่มีอุปสรรคขดั ขวาง เช่น เสรภี าพในการพูด เสรภี าพ
ในการนับถือศาสนา ความมีสิทธทิ ีจ่ ะทาจะพดู ไดโ้ ดยไม่ละเมดิ สิทธิของ
ผู้อนื่

บทสรุป

สิทธิของคน สิทธขิ องใคร ใหค้ ุณค่า
รัฐนาพา เร่งสร้างสรรค์ บันดาลให้
ครอบคลมุ หมด สทิ ธหิ า้ ดา้ น มอบดว้ ยใจ
ประคองให้ คุณคา่ ไทย เสมอภาคกัน

นกั ศึกษาเห็นภาพตอ่ ไปน้ ี
แลว้ นึกถึงอะไร ?

กิจกรรมรบั นอ้ ง มหาวิทยาลยั ดงั แหง่ หน่ึง



ภาพ........... (สุดจะบรรยาย)

ภาพ........... (สุดจะบรรยาย)

ภาพ........... (สุดจะบรรยาย)

ภาพ........... (สุดจะบรรยาย)

พาดหวั ขา่ วเหยยี ดหยามทางเพศ

นกั ศึกษาเห็นภาพ
แลว้ มีความรูส้ กึ อยา่ งไร ?





3

2
1
5
4
6





ศกั ดิ์ศรคี วามเปน็ มนษุ ย์

ศกั ด์ศิ รีความเปน็ มนุษย์
คืออะไร ?

• คือ
เกยี รติศักดิข์ องแตล่ ะบคุ คล

• คอื
คนทุกคนมคี วามเปน็ คน
เหมอื นกนั ทุกคน





เปน็ การละเมดิ ศกั ดิ์ศรคี วามเป็นมนษุ ย์

ตวั อยา่ ง การละเมดิ ศกั ดศ์ิ รคี วามเปน็ มนษุ ยม์ ีลกั ษณะดงั เชน่ ตอ่ ไปน้ี
1) พฤติกรรมทมี่ นษุ ยถ์ ูกกระทาเสมอื นเป็นวตั ถุ เท่ากับเป็นการลดศกั ด์ศิ รี

ความเปน็ มนุษย์
2) การปฏิบตั ิทีแ่ สดงออกถึงการเหยยี ดหยามต่อคณุ คา่ ซง่ึ คู่ควรแก่มนษุ ย์
3) การทาลายชอ่ื เสยี ง
4) การเลือกปฏิบัติ
5) การกดดันลงให้รูส้ กึ ต่าตอ้ ย
6) การตตี ราบาป
7) การเหยียดหยาม
8) การตดั สินอันไม่สมควร
9) การลงโทษอาญาท่มี ลี ักษณะทารุณโหดร้ายเกนิ ไป
10) การหลีกเลีย่ งมิให้มีการไดส้ ทิ ธิและเสรีภาพท่กี าหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ

ว่าเป็นสทิ ธเิ สรีภาพของบคุ คล มนษุ ย์ ประชาชนและพลเมอื ง



7.4 ปฏิญญาสากลว่าดว้ ยสทิ ธิมนุษยชน



ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน
ของสหประชาชาติ

กำรจัดทำสำส์นรับรองสิทธิมนุษยชน มีจุดประสงค์เพื่อเป็ น
มำตรฐำนกลำงสำหรับทุกประเทศทเ่ี ป็ นสมำชิกองค์กรสหประชำชำติ
ได้ยึดถือเป็ นกรอบแนวทำงสำหรับคุ้มครองสิทธิมนุษยชนท้ังระดับ
สำกล ระดบั ภูมภิ ำค และระดบั ภำยในประเทศของแต่ละ
ประเทศ โดยสหประชำชำตไิ ด้พจิ ำรณำและลงมติ

รับรองสำส์นสิทธิดังกล่ำว เม่ือวนั ท่ี 10 ธันวำคม
พ.ศ.2537 โดยเรียกช่ือว่ำ “ปฏิญญำสำกลว่ำด้วยสิทธิมนุษยชน”

(The Universal Declaration of Humman Rights)

เมื่อสหประชำชำตไิ ด้ลงมตริ ับรอง “ปฏญิ ญาสากลว่าด้วยสิทธิมนษุ ยชน”
ซึ่งถือว่ำเป็ นเอกสำรรับรองสิทธิมนุษยชนทส่ี ำคญั ทส่ี ุดของมวลมนุษยชำติ
เพรำะเป็ นคร้ังแรกในประวตั ิศำสตร์ทน่ี ำนำประเทศได้พร้อมใจร่วมจดั ทำและ
รับรองเอกสำรสิทธิของมวลมนุษยชำตเิ ช่นนี้ ทำให้สิทธิมนุษยชนซึ่งเดมิ ถือ
เป็ นเร่ืองภำยในของแต่ละประเทศทจี่ ะให้กำรรับรองคุ้มครองหรือจำกดั ให้
กำรทเี่ ห็นสมควร ได้กลำยมำเป็ นสิทธิระหว่ำงประเทศทท่ี กุ ประเทศจะเข้ำ
ร่วมกนั สอดส่องดูแลและเข้ำแก้ไข กรณที มี่ ีกำรละเมดิ สิทธิมนุษยชนใน
ประเทศใดประเทศหน่ึงซ่ึงขดั ต่อหลกั กำรทป่ี ระกำศไว้ในปฏญิ ญำสำกลว่ำ
ด้วยสิทธิมนุษยชน นับแต่น้ันมำทุกประเทศถือว่ำ

“วนั ท่ี 10 ธันวำคม ของทุกปี เป็ น
วนั สิทธิมนุษยชนแห่งโลก”

ปฏญิ ญำสำกลว่ำด้วยสิทธิมนุษยชน

โดยประเทศไทยออกเสียงสนบั สนุน ปฏิญญาสากลวา่
ดว้ ยสิทธิมนุษยชน มีเน้ือหา 30 ขอ้ แบ่งได้ 4 ส่วน คือ
หลกั การสาคญั ของมนุษยชน (ขอ้ 1-2) สิทธิของพลเมือง
และสิทธิทางการเมือง(ขอ้ 3-21) สิทธิทางเศรษฐกิจ
สงั คม และวฒั นธรรม(ขอ้ 22-27) และหนา้ ที่ของบุคคล
สงั คม และรัฐ(ขอ้ 28-30) ดงั น้ี