๕๐ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 12101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 (2 ชั่วโมง/สัปดาห์) เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี คำอธิบายรายวิชา ศึกษาปัจจัยที่จำเป็นต่อการเจริญเติบโต การดำรงชีวิตของมนุษย์ พืชและสัตว์ ในตำบลชัยมงคล และตำบลบ้านแพ้ว ซึ่งมีความสัมพันธ์กัน ประโยชน์ของพืชและสัตว์ ชนิดของวัสดุที่ทำของเล่น ของใช้ ในชีวิตประจำวัน แม่เหล็ก คุณสมบัติ ประโยชน์ของแม่เหล็กที่สามารถนำไปใช้ในชีวิตประจำวัน พลังงานไฟฟ้า แหล่งกำเนิด การเปลี่ยนแปลงของพลังงานไฟฟ้า ดินและการจำแนกประโยชน์ของดิน ดวง อาทิตย์ แหล่งพลังงานที่สำคัญของโลก โดยใช้กระบวนการทางวิทาศาสตร์ การสืบเสาะและหาความรู้ สืบค้นข้อมูล บันทึกจัดกลุ่มข้อมูล และการอภิปราย เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ มีความสามารถในการ ตัดสินใจ นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีจิตวิทยาศาสตร์ คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม รหัสตัวชี้วัด ว ๑.๒ ป.๒/๑ , ป.๒/๒ , ป .๒/๓ ว ๑.๓ ป.๒/๑ ว ๒.๑ ป.๒/๑ , ป.๒/๒ , ป .๒/๓ , ป .๒/๔ ว ๒.๓ ป.๒/๑ , ป.๒/๒ ว ๓.๒ ป.๒/๑ , ป.๒/๒ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ว ๔.๒ ป.๒/๑, ป.๒/๒ , ป .๒/๓ , ป .๒/๔ รวม 6 มาตรฐาน 16 ตัวชี้วัด
๕๑ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล สาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 13101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 (2 ชั่วโมง/สัปดาห์) เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี คำอธิบายรายวิชา ศึกษา วิเคราะห์ลักษณะต่างๆ ของสิ่งมีชีวิตใกล้ตัว ลักษณะที่คล้ายคลึงกันของพ่อแม่ กับลูกว่าเป็นการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม และนำความรู้ไปใช้ในประโยชน์ สิ่งมีชีวิตบางชนิด ที่สูญพันธุ์ไปแล้ว และที่ดำรงพันธุ์มาจนถึงปัจจุบัน การปรับตัวให้กับสภาพแวดล้อมเพื่อความอยู่รอด สำรวจสิ่งแวดล้อมในตำบลชัยมงคล และอธิบายความสัมพันธ์ของสิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อมบริเวณ ท้องถิ่นตำบลชัยมงคล และตำบลหลักสาม สำรวจ สืบค้นข้อมูลทรัพยากรธรรมชาติบริเวณท้องถิ่นตำบลชัยมงคล และตำบลหลักสาม และอภิปรายการใช้ทรัพยากรธรรมชาติใน ตำบลชัยมงคลและตำบลหลักสาม แล้วก่อให้เกิด ปัญหาสิ่งแวดล้อม การใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างประหยัด คุ้มค่าและมีส่วนร่วมในการปฏิบัติ จำแนกชนิดและ สมบัติของวัสดุ ส่วนประกอบของของเล่น ของใช้ การใช้ประโยชน์ของวัสดุแต่ละชนิด ทดลองและอธิบายผลของการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับวัสดุ เมื่อถูกแรงกระทำ หรือทำให้ร้อน ชื้น หรือทำให้เย็นลง ประโยชน์และอันตรายที่อาจเกิดขึ้น เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของวัตถุ ทดลองและอธิบายผล ของการออกแรงที่กระทำต่อวัตถุ การตกของวัตถุสู่พื้นโลก แรงที่โลกดึงดูดวัตถุ แหล่งพลังงานธรรมชาติที่ใช้ผลิต ไฟฟ้า ความสำคัญของพลังงานไฟฟ้าและเสนอวิธีการใช้ไฟฟ้าอย่างประหยัดและปลอดภัย สำรวจแหล่งน้ำ คุณภาพบริเวณท้องถิ่นตำบลชัยมงคล (คลองจางวางและคลองตาขำ) ประโยชน์ ของน้ำ ส่วนประกอบและความสำคัญของอากาศในการดำรงชีวิต อธิบายเกี่ยวกับปรากฏการณ์ธรรมชาติ ดวง อาทิตย์ ดวงจันทร์ กลางวัน กลางคืนและการกำหนดทิศ โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้ด้วยทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสำรวจตรวจสอบ การ สืบค้นข้อมูล การบันทึกข้อมูล การสังเกต การทดลอง และการอภิปรายและการนำเสนอข้อมูล เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ มีความสามารถในการ ตัดสินใจ นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีจิตวิทยาศาสตร์ คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม รหัสตัวชี้วัด ว ๑.๒ ป.๓/๑ , ป.๓/๒ , ป .๓/๓ , ป .๓/๔ ว ๒.๑ ป.๓/๑ , ป.๓/๒ ว ๒.๒ ป.๓/๑ , ป.๓/๒, ป .๓/๓ , ป .๓/๔ ว ๒.๓ ป.๓/๑ , ป.๓/๒ , ป .๓/๓ ว ๓.๑ ป.๓/๑ , ป.๓/๒ , ป .๓/๓ ว ๓.๒ ป.๓/๑ , ป.๓/๒ , ป .๓/๓ , ป .๓/๔ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ว ๔.๒ ป.๓/๑ , ป.๓/๒ , ป .๓/๓ , ป .๓/๔ , ป.๓/๕ รวม 7 มาตรฐาน 25 ตัวชี้วัด
๕๒ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 14101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 (3 ชั่วโมง/สัปดาห์) เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี คำอธิบายรายวิชา ศึกษาและเรียนรู้เกี่ยวกับหน้าที่ของส่วนต่างๆ ของพืช การจัดกลุ่มสิ่งมีชีวิต การจำแนกพืชออกเป็น พืชดอกและพืชไม่มีดอก การจำแนกสัตว์มีกระดูกสันหลังและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังบริเวณท้องถิ่นตำบลชัยมงคล และตำบลหลักสาม ลักษณะเฉพาะที่สังเกตได้ของสัตว์มีกระดูกสันหลัง ผลของแรมโน้มถ่วงของโลก การใช้เครื่อง ชั่งสปริงวัดน้ำหนักของวัตถุ มวลของวัตถุที่มีผลต่อการเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนที่ของวัตถุ จำแนกวัตถุเป็นตัวกลาง โปร่งใส ตัวกลางโปร่งแสง และวัตถุทึบแสง สมบัติทางกายภาพด้านความแข็ง สภาพยืดหยุ่น การนำความร้อน และการนำไฟฟ้าของวัสดุ การนำสมบัติทางกายภาพของวัสดุไปใช้ในชีวิตประจำวัน สมบัติของสสาร 3 สถานะ จากข้อมูลที่ได้จากการสังเกตมวล การต้องการที่อยู่รูปร่างและปริมาตรของสสาร รวมทั้งการใช้เครื่องมือเพื่อวัด มวลและปริมาตรของสสารทั้ง 3 สถานะ แบบรูปเส้นทางการขึ้นและตกของดวงจันทร์ สร้างแบบจำลองที่อธิบายแบบรูปการเปลี่ยนแปลงรูปร่างปรากฏการณ์ดวงจันทร์ สร้างแบบจำลองที่ อธิบายแบบรูปการเปลี่ยนแปลงรูปร่างปรากฏของดวงจันทร์และพยากรณ์รูปร่างปรากฏของดวงจันทร์ สร้าง แบบจำลองแสดงองค์ประกอบของระบบสุริยะ และชั่วโมงการโคจรของดาวเคราะห์ต่างๆ จากแบบจำลอง ใช้เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหา ศึกษาการออกแบบโปรแกรมอย่างง่ายโดยใช้การออกแบบ อัลกอริทึม การเขียนโปรแกรมอย่างง่ายโดยใช้ซอฟต์แวร์ ศึกษาการใช้อินเทอร์เน็ตในการค้นหาความรู้ ประเมิน ความน่าเชื่อถือของข้อมูล ศึกษาการใช้ซอฟต์แวร์เพื่อแก้ปัญหาในชีวิตประจำวัน การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่าง ปลอดภัย โดยใช้กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และการแก้ปัญหาที่หลากหลาย เพื่อให้ผู้เรียน เกิดความรู้ ความเข้าใจ มีทักษะการคิด และมีส่วนร่วมในการเรียนรู้ทุกขั้นตอน เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ มีความสามารถในการตัดสินใจ นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีจิตวิทยาศาสตร์ คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม รหัสตัวชี้วัด ว ๑.๒ ป.๔/๑ ว ๑.๓ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป .๔/๓ , ป .๔/๔ ว ๒.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป .๔/๓ , ป .๔/๔ ว ๒.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป .๔/๓ ว ๒ ๓. ป.๔/๑ ว ๓.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป .๔/๓ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ว ๔.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒ , ป .๔/๓ , ป .๔/๔, ป.๔/๕ รวม 7 มาตรฐาน 21 ตัวชี้วัด
๕๓ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 15101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 (3 ชั่วโมง/สัปดาห์) เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี คำอธิบายรายวิชา ศึกษา วิเคราะห์ ส่วนประกอบของดอกและโครงสร้างที่เกี่ยวข้องกับการสืบพันธุ์ของพืชดอก การ ขยายพันธุ์พืช วัฏจักรชีวิตของพืชดอก การสืบพันธุ์และการขยายพันธุ์สัตว์ วัฏจักรชีวิตของสัตว์ ลักษณะของ ตนเองกับคนในครอบครัว การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมของสิ่งมีชีวิตในแต่ละรุ่น พืชดอกและพืชไม่มีดอก ลักษณะของพืชดอกที่เป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวและใบเลี้ยงคู่ เกณฑ์การจำแนกสัตว์ สมบัติ ของวัตถุต่างๆ ความยืดหยุ่น ความแข็ง ความเหนียว การนำความร้อน การนำไฟฟ้า และ ความหนาแน่น นำวัตถุไปใช้ในชีวิตประจำวัน การหาแรงลัพธ์ของแรงสองแรง ความดันอากาศ ความดันของเหลว แรงพยุงของเหลว แรงพยุง ของเหลว การลอยตัว การจมของวัตถุ แรงเสียดทาน การเกิดเสียงและเคลื่อนที่ของเสียง การเกิดเสียงสูงต่ำ เสียง ดัง เสียงค่อย อันตรายที่เกิดจากฟังเสียงดังมากๆ การเกิดเมฆ หมอก น้ำค้าง ฝน และลูกเห็บ การเกิดวัฏจักรของน้ำ เครื่องมืออย่างง่ายในการวัด อุณหภูมิ ความชื้นและความกดอากาศ บริเวณท้องถิ่นตำบลชัยมงคลและตำบลหลักสาม การเกิดลมและนำ ความรู้ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน การเกิดทิศ และปรากฏการณ์การขึ้น - ตกของดวงดาวโดยใช้แผนที่ดาว โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้ด้วยทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสำรวจตรวจสอบ การ สืบค้นข้อมูล การทดลองและการอภิปราย เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ มีความสามารถ ในการตัดสินใจ นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีจิตวิทยาศาสตร์ คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม รหัสตัวชี้วัด ว ๑.๑ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓ , ป.๕/๔ ว ๑.๓ ป.๕/๑, ป.๕/๒ ว ๒.๑ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓ , ป.๕/๔ ว ๒.๒ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓ , ป.๕/๔ , ป.๕/๕ ว ๒.๓ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓ , ป.๕/๔ , ป.๕/๕ ว ๓.๑ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ ว ๓.๒ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓ , ป.๕/๔ , ป.๕/๕ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ว ๔.๒ ป.๕/๑ , ป.๕/๒ , ป.๕/๓ , ป.๕/๔ , ป.๕/๕ รวม 8 มาตรฐาน 32 ตัวชี้วัด
๕๔ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รหัสวิชา ว 16101 ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (3 ชั่วโมง/สัปดาห์) เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี คำอธิบายรายวิชา ศึกษา วิเคราะห์ การเจริญเติบโตของมนุษย์จากวัยแรกเกิดจนถึงวัยผู้ใหญ่ ความสัมพันธ์ของระบบ ย่อยอาหาร ระบบหายใจและระบบหมุนเวียนเลือดของมนุษย์ สารอาหารและความจำเป็น ที่ร่างกายต้องได้รับสารอาหาร ความสัมพันธ์ของกลุ่มสิ่งมีชีวิตในบริเวณท้องถิ่นตำบลชัยมงคลและตำบลหลักสาม ความสัมพันธ์ของ สิ่งมีชีวิตกับสิ่งมีชีวิตในรูปแบบของโซ่อาหารและสายใยอาหาร ความสัมพันธ์ระหว่างการดำรงชีวิตของสิ่งมีชีวิต กับสภาพแวดล้อมในท้องถิ่น แหล่งทรัพยากรธรรมชาติในจังหวัดสมุทรสาคร และในแต่ละท้องถิ่นของประเทศไทย ที่เป็นประโยชน์ต่อการดำรงชีวิต ผลของการเพิ่มขึ้นของประชากรมนุษย์ต่อการใช้ทรัพยากรธรรมชาติ ผลต่อ สิ่งมีชีวิตจากการเปลี่ยนแปลงสิ่งแวดล้อมทั้งโดยธรรมชาติและโดยมนุษย์ การดูแลรักษาทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม การดูแลสิ่งแวดล้อมในจังหวัดสมุทรสาครและในท้องถิ่น สมบัติของแข็ง ของเหลว และก๊าซ การ จำแนกสาร วิธีการแยกสารบางชนิดที่ผสมกัน โดยการร่อน การตกตะกอน การกรอง การระเหิด การระเหยแห้ง ประเภทของสารต่างๆ ที่ใช้ในชีวิตประจำวัน โดยใช้สมบัติและการใช้ประโยชน์ของสารเป็นเกณฑ์ การเลือกใช้ สารอย่างถูกต้องและปลอดภัย สมบัติของสาร การเปลี่ยนแปลงที่ทำให้เกิดสารใหม่และมีสมบัติเปลี่ยนไป การ เปลี่ยนแปลงของสารที่ก่อให้เกิดผลต่อสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม การต่อวงจรไฟฟ้าอย่างง่าย ตัวนำไฟฟ้าและฉนวนไฟฟ้า การต่อเซลล์ไฟฟ้าอย่างอนุกรม การต่อ หลอดไฟฟ้าอย่างอนุกรม แบบขนาน การเกิดสนามแม่เหล็กรอบสายไฟที่มีกระแสไฟฟ้าผ่านประเภทหิน การ เปลี่ยนแปลงของหิน ธรณีพิบัติภัยที่มีผลต่อมนุษย์และสภาพแวดล้อมในท้องถิ่น ข้างขึ้น ข้างแรม สุริยุปราคา จันทรุปราคา และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์ความก้าวหน้าและประโยชน์ของเทคโนโลยีอวกาศ โดยใช้การสืบเสาะหาความรู้ด้วยทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสำรวจตรวจสอบ การ สืบค้นข้อมูล การทดลองและการอภิปราย เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถสื่อสารสิ่งที่เรียนรู้ มีความสามารถ ในการตัดสินใจ นำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน โดยยึดหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีจิตวิทยาศาสตร์ คุณธรรม จริยธรรม และค่านิยมที่เหมาะสม รหัสตัวชี้วัด ว ๑.๒ ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓ , ป.๖/๔ , ป.๖/๕ ว ๒.๑ ป.๖/๑ ว ๒.๒ ป.๖/๑ ว ๒.๓ ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓ , ป.๖/๕ , ป.๖/๕ , ป.๖/๖ , ป.๖/๗ , ป.๖/๘ ว ๓.๑ ป.๖/๑ , ป.๖๒/ ว ๓.๒ ป.๖/๑ , ป.๖/๒ , ป.๖/๓ , ป.๖/๕ , ป.๖/๕ , ป.๖/๖ , ป.๖/๗ , ป.๖/๘ , ป.๖/๙ วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ว ๔.๒ ป.๖/๑ , ป.๖/๒, ป.๖/๓ , ป.๖/๔ รวม 8 มาตรฐาน 30 ตัวชี้วัด
๕๕ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 รหัสวิชา ว 11101 เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์ ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 เปิดโลก วิทยาศาสตร์ - • การเรียนรู้วิทยาศาสตร์ควบคู่กับการสร้างนิสัย ความเป็นนักวิทยาศาสตร์ ทักษะสำคัญที่ต้องเข้าใจ และปฏิบัติได้ คือ การสังเกต การตั้งคำถามสำคัญ การวิเคราะห์ 2 - 2 ธรรมชาติ รอบตัวเรา ว 1.1 ป1/1, ป1/2 • บริเวณต่างๆ ในท้องถิ่น เช่น สนามหญ้า ใต้ต้นไม้ สวนหย่อม แหล่งน้ำ อาจพบพืช และสัตว์หลายชนิด อาศัยอยู่ • บริเวณที่แตกต่างกันอาจพบพืช และสัตว์แตกต่าง กัน เพราะสภาพแวดล้อมของแต่ละบริเวณจะมีความ เหมาะสมต่อการดำรงชีวิตของพืชและสัตว์ที่อาศัยอยู่ ในแต่ละบริเวณ เช่น สระน้ำ มีน้ำเป็นที่อยู่อาศัยของ หอย ปลา สาหร่าย เป็นที่หลบภัยและมีแหล่งอาหาร ของหอยและปลา บริเวณต้นมะม่วงมีต้นมะม่วงเป็น แหล่งที่อยู่ และมีอาหารสำหรับกระรอกและมด • ถ้าสภาพแวดล้อมในบริเวณที่พืชและสัตว์อาศัยอยู่มี การเปลี่ยนแปลง จะมีผลต่อการดำรงชีวิตของพืชและ สัตว์ 5 5 3 พืชรอบตัวเรา ว 1.2 ป.1/1 • พืชมีส่วนต่าง ๆ ที่มีลักษณะและหน้าที่แตกต่างกัน เพื่อให้เหมาะสมในการดำรงชีวิต โดยทั่วไป รากมี ลักษณะเรียวยาวและแตกแขนงเป็นรากเล็ก ๆ ทำ หน้าที่ดูดน้ำ ลำต้นมีลักษณะเป็นทรงกระบอกตั้งตรง และมีกิ่งก้าน ทำหน้าที่ชูกิ่งก้าน ใบ และดอก ใบมี ลักษณะเป็นแผ่นแบนทำหน้าที่สร้างอาหาร นอกจากนี้ พืชหลายชนิดอาจมีดอกที่มีสีรูปร่างต่าง ๆ ทำหน้าที่ สืบพันธุ์ รวมทั้งมีผลที่มีเปลือก มีเนื้อห่อหุ้มเมล็ด และ มีเมล็ดซึ่งสามารถงอกเป็นต้นใหม่ได้ 7 7 4 สัตว์รอบตัว ว 1.2 ป.1/1 • สัตว์มีหลายชนิด แต่ละชนิดมีส่วนต่าง ๆ ที่มีลักษณะ และหน้าที่แตกต่างกัน เพื่อให้เหมาะสมในการ ดำรงชีวิต เช่น ปลามีครีบเป็นแผ่น ส่วนกบ เต่า แมว มี ขา 4 ขา และมีเท้าสำหรับใช้ในการเคลื่อนที่ 4 4
๕๖ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 5 ร่างกายของ เรา ว 1.2 ป.1/1, ป.1/2 • มนุษย์มีส่วนต่าง ๆ ที่มีลักษณะและหน้าที่แตกต่าง กัน เพื่อให้เหมาะสมในการดำรงชีวิต เช่น ตามีหน้าที่ ไว้มองดู โดยมีหนังตาและขนตาเพื่อป้องกันอันตราย ให้กับตา หูมีหน้าที่รับฟังเสียง โดยมีใบหูและรูหู เพื่อ เป็นทางผ่านของเสียง ปากมีหน้าที่พูด กินอาหารมี ช่องปากและมีริมฝีปากบนล่าง แขนและมือ มีหน้าที่ ยก หยิบ จับ มีท่อนแขนและนิ้วมือที่ขยับได้สมองมี หน้าที่ควบคุมการทำงานของส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย อยู่ในกะโหลกศีรษะ โดยส่วนต่าง ๆ ของร่างกายจะ ทำหน้าที่ร่วมกันในการทำกิจกรรมในชีวิตประจำวัน • มนุษย์ใช้ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายในการทำกิจกรรม ต่าง ๆ เพื่อการดำรงชีวิต มนุษย์จึงควรใช้ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายอย่างถูกต้อง ปลอดภัยและรักษาความ สะอาดอยู่เสมอ เช่น ใช้ตามองตัวหนังสือในที่ที่มีแสง สว่างเพียงพอ ดูแลตาให้ปลอดภัยจากอันตราย และ รักษาความสะอาดตาอยู่เสมอ 2 2 สอบปลายภาคเรียนที่ 1 10 6 ของเล่นและ ของใช้ ว 2.1 ป.1/1, ป.1/2 • วัสดุที่ใช้ทำวัตถุที่เป็นของเล่นของใช้ มีหลายชนิด เช่น ผ้า แก้ว พลาสติก ยาง ไม้ อิฐ หิน กระดาษโลหะ วัสดุแต่ละชนิดมีสมบัติที่สังเกตได้ต่าง ๆ เช่น สี นุ่ม แข็ง ขรุขระ เรียบ ใส ขุ่น ยืดหดได้บิดงอได้ • สมบัติที่สังเกตได้ของวัสดุแต่ละชนิดอาจเหมือนกัน ซึ่งสามารถนำมาใช้เป็นเกณฑ์ในการจัดกลุ่มวัสดุได้ • วัสดุบางอย่างสามารถนำมาประกอบกัน เพื่อทำ เป็นวัตถุต่าง ๆ เช่น ผ้าและกระดุม ใช้ทำเสื้อไม้และ โลหะ ใช้ทำกระทะ 6 6 7 เสียงและการ เคลื่อนที่ ว 2.3 ป.1/1 • เสียงเกิดจากการสั่นของวัตถุวัตถุที่ทำให้เกิดเสียง เป็นแหล่งกำเนิดเสียง ซึ่งมีทั้งแหล่งกำเนิดเสียงตาม ธรรมชาติและแหล่งกำเนิดเสียงที่มนุษย์สร้างขึ้น เสียงเคลื่อนที่ออกจากแหล่งกำเนิดเสียงทุกทิศทาง 5 5 8 ดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และดาว ว 3.1 ป.1/1, ป.1/2 • บนท้องฟ้ามีดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์และดาว ซึ่งใน เวลากลางวันจะมองเห็นดวงอาทิตย์และอาจมองเห็น ดวงจันทร์บางเวลาในบางวันแต่ไม่สามารถมองเห็น ดาว 5 5
๕๗ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ในเวลากลางวันมองไม่เห็นดาวส่วนใหญ่ เนื่องจากแสงอาทิตย์สว่างกว่าจึงกลบแสงของดาว ส่วนในเวลากลางคืนจะมองเห็นดาวและมองเห็น ดวงจันทร์เกือบทุกคืน 9 หินใน ธรรมชาติ ว 3.2 ป.1/1 • หินที่อยู่ในธรรมชาติมีลักษณะภายนอก เฉพาะตัวที่สังเกตได้เช่น สี ลวดลาย น้ำหนัก ความแข็งและเนื้อหิน 2 2 สอบปลายภาคเรียนที่ 2 10 รวมทั้งหมด 40 40
๕๘ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 รหัสวิชา ว 11101 เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 การแก้ปัญหา ว 4.2 ป.1/1, ป.1/2 • การแก้ปัญหาให้ประสบความสำเร็จ ทำได้โดยใช้ ขั้นตอนการแก้ปัญหา • ในชีวิตประจำวันแต่ละวันเราจะพบเจอปัญหา ต่าง ๆ มากมายเมื่อพบปัญหา ควรเลือกวิธีการ แก้ปัญหา นั้นอย่างถูกต้องและ เหมาะสม • การแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น มีวิธีการแก้ปัญหา อย่างหลากหลาย เพื่อให้การแก้ปัญหานั้นสำเร็จลุล่วง โดยผ่านกระบวนการวิเคราะห์สิ่งต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง 6 2 2 ข้อมูลและ เทคโนโลยี สารสนเทศ ว 4.2 ป.1/5 • ข้อมูลเป็นสิ่งต่าง ๆ ที่อยู่ รอบตัวเรา สามารถรับรู้ ข้อมูลผ่านประสาทสัมผัสทั้ง 5 แต่ข้อมูลที่เรารับเข้ามา นั้นจะเป็นข้อมูลที่ยังไม่ได้ผ่าน การประมวลผลให้เป็น รูปแบบที่เข้าใจง่าย เมื่อผ่านการ ประมวลผลแล้ว ข้อมูลนั้นจะกลายเป็นข้อมูลสารสนเทศ • การนำเสนอข้อมูลนับได้ว่าเป็นการส่งผ่านข้อมูล ระหว่างผู้ส่งสารกับผู้รับสาร หรือเรียกว่าการสื่อสาร ซึ่งประกอบไปด้วย ผู้ส่งสาร ข่าวสารหรือข้อมูล และ ผู้รับสาร ซึ่งการนำเสนอข้อมูลสามารถทำได้หลายแบบ เช่น การพูดคุย การสื่อสารผ่านอุปกรณ์ต่าง ๆ 4 1 3 ความรู้ เบื้องต้น เกี่ยวกับ อุปกรณ์ เทคโนโลยี ว 4.2 ป.1/4, ป.1/5 • ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับอุปกรณ์เทคโนโลยี • อุปกรณ์เทคโนโลยีเป็นสิ่งที่ช่วย ให้ความ สะดวกสบายในการใช้งานด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็น การทำงานที่ต้องใช้คอมพิวเตอร์ ทั้งนี้ยังมีอุปกรณ์ เทคโนโลยีอีกมากมายและเมื่อใช้แล้วจะต้องดูแล รักษาควบคู่ไปด้วย • คอมพิวเตอร์มีการใช้งานที่หลากหลาย ซึ่งมี วิธีการใช้งานที่ไม่ยุ่งยาก และการที่คอมพิวเตอร์จะ ทำงานได้นั้นจะต้องมีคำสั่งหรือโปรแกรมเพื่อให้ คอมพิวเตอร์ทำงานตามที่ต้องการ 10 2
๕๙ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ข้อมูลต่าง ๆ ที่ถูกสร้างขึ้นและจัดเก็บไว้ใน คอมพิวเตอร์เรียกว่าแฟ้มข้อมูลหรือไฟล์ซึ่งมีรูปแบบ ของข้อมูลที่แตกต่างกันหากเราจัดเก็บไฟล์ประเภท เดียวกันไว้ด้วยกัน จะทำให้สามารถค้นหาได้ง่าย สอบปลายภาคเรียนที่ 1 5 4 ความรู้ เบื้องต้น เกี่ยวกับ ซอฟแวร์ ว 4.2 ป.1/4, ป.1/5 • ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับซอฟแวร์ • โปรแกรมกราฟิกเป็นโปรแกรมใช้สำหรับวาดภาพ ตกแต่งภาพ ซึ่งมีอยู่หลายโปรแกรม แต่โปรแกรมที่ ได้รับความนิยมมาก อีกโปรแกรมหนึ่งคือ โปรแกรม ระบายสี (Paint) โดยมีเครื่องมือในการวาดภาพ ระบายสี และจัดการกับภาพมากมาย • โปรแกรมประมวลคำ เป็นโปรแกรมที่ใช้ในการ พิมพ์งานด้านเอกสาร นอกจากนี้บางโปรแกรม ยังมี เครื่องมือสำหรับวาดภาพ และสร้างตารางงาน สำหรับการใช้งานได้อีกด้วย • การนำเสนอข้อมูลต่าง ๆ ทำได้หลายวิธีอาจเป็น การบอกเล่า การวาดภาพ แต่สำหรับคอมพิวเตอร์นั้น มีโปรแกรมนำเสนอหลายโปรแกรม แต่ที่นิยมกัน อย่างแพร่หลายก็คือโปรแกรม ไมโครซอฟต์ออฟฟิศ เพาเวอร์พอยต์(Microsoft Office PowerPoint) 15 3 5 การเขียน โปรแกรม ว 4.2 ป.1/3 • การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ อย่างง่ายเป็นการ เขียนโปรแกรม ในระดับขั้นพื้นฐาน เพื่อให้ทราบ ถึง หลักและวิธีการในการเขียนโปรแกรม โดยใช้ โปรแกรม Scratch • แหล่งเรียนรู้ที่น่าสนใจเกี่ยวกับ วิทยาการ คอมพิวเตอร์ เช่น เว็บไซต์ https://code.org จะมี บทเรียนให้เลือกศึกษามากมาย 5 2 สอบปลายภาคเรียนที่ 2 5 รวมทั้งหมด 40 40
๖๐ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 รหัสวิชา ว 12101 เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์ ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 สิ่งรอบตัวเรา ว 1.3 ป.2/1 • สิ่งที่อยู่รอบตัวเรามีทั้งที่เป็นสิ่งมีชีวิตและ สิ่งไม่มีชีวิต สิ่งมีชีวิตต้องการอาหาร มีการหายใจ เจริญเติบโต ขับถ่าย เคลื่อนไหว ตอบสนองต่อสิ่งเร้า และสืบพันธุ์ได้ลูกที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับพ่อแม่ ส่วนสิ่งไม่มีชีวิตจะไม่มีลักษณะดังกล่าว 8 8 2 ชีวิตพืช ว 1.2 ป.2/1, ป.2/2 • พืชต้องการน้ำ แสง เพื่อการเจริญเติบโต 8 8 3 การสืบพันธุ์ ของพืช ว 1.2 ป.2/3 • พืชดอกเมื่อเจริญเติบโตและมีดอกดอกจะมีการ สืบพันธุ์เปลี่ยนแปลงไปเป็นผล ภายในผลมีเมล็ดเมื่อ เมล็ดงอก ต้นอ่อนที่อยู่ภายในเมล็ดจะเจริญเติบโต เป็นพืชต้นใหม่ พืชต้นใหม่จะเจริญเติบโตออกดอก เพื่อสืบพันธุ์มีผลต่อไปได้อีก หมุนเวียนต่อเนื่อง เป็นวัฏจักรชีวิตของพืชดอก 4 4 สอบปลายภาคเรียนที่ 1 10 4 วัสดุรอบตัว เรา ว 2.1 ป.2/1, ป.2/2,ป.2/4 • วัสดุแต่ละชนิดมีสมบัติการดูดซับน้ำแตกต่างกัน จึงนำไปทำวัตถุเพื่อใช้ประโยชน์ได้แตกต่างกัน เช่น ใช้ผ้าที่ดูดซับน้ำได้มากทำผ้าเช็ดตัว ใช้พลาสติกซึ่งไม่ ดูดซับน้ำทำร่ม • วัสดุบางอย่างสามารถนำมาผสมกันซึ่งทำให้ได้ สมบัติที่เหมาะสม เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ตามต้องการ เช่น แป้งผสมน้ำตาลและกะทิ ใช้ทำขนมไทย ปูน ปลาสเตอร์ผสมเยื่อกระดาษใช้ทำกระปุกออมสิน ปูน ผสมหิน ทราย และน้ำใช้ทำคอนกรีต • การนำวัสดุมาทำเป็นวัตถุในการใช้งานตาม วัตถุประสงค์ขึ้นอยู่กับสมบัติของวัสดุ วัสดุที่ใช้แล้ว อาจนำกลับมาใช้ใหม่ได้ เช่น กระดาษใช้แล้วอาจ นำมาทำเป็นจรวดกระดาษ ดอกไม้ประดิษฐ์ถุงใส่ของ 8 8
๖๑ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 5 แสงและการ มองเห็น ว 2.3 ป.2/1, ป.2/2 • แสงเคลื่อนที่จากแหล่งกำเนิดแสงทุกทิศทางเป็น แนวตรง เมื่อมีแสงจากวัตถุมาเข้าตาจะทำให้มองเห็น วัตถุนั้น การมองเห็นวัตถุที่เป็นแหล่งกำเนิดแสง แสง จากวัตถุนั้นจะเข้าสู่ตาโดยตรง ส่วนการมองเห็นวัตถุ ที่ไม่ใช่แหล่งกำเนิดแสง ต้องมีแสงจากแหล่งกำเนิด แสงไปกระทบวัตถุแล้วสะท้อนเข้าตา ถ้ามีแสงที่สว่าง มาก ๆ เข้าสู่ตา อาจเกิดอันตรายต่อตาได้ จึงต้อง หลีกเลี่ยงการมองหรือใช้แผ่นกรองแสงที่มีคุณภาพ เมื่อจำเป็น และต้องจัดความสว่างให้เหมาะสมกับ การทำกิจกรรมต่าง ๆ เช่น การอ่านหนังสือ การดู จอโทรทัศน์ การใช้โทรศัพท์เคลื่อนที่ และแท็บเล็ต 8 8 6 ดินในท้องถิ่น ของเรา ว 3.2 ป.2/1, ป.2/2 • ดินประกอบด้วยเศษหิน ซากพืชซากสัตว์ผสมอยู่ ในเนื้อดิน มีอากาศและน้ำแทรกอยู่ตามช่องว่างใน เนื้อดิน ดินจำแนกเป็น ดินร่วน ดินเหนียว และดิน ทรายตามลักษณะเนื้อดินและการจับตัวของดินซึ่งมี ผลต่อการอุ้มน้ำที่แตกต่างกัน • ดินแต่ละชนิดนำไปใช้ประโยชน์ได้แตกต่างกันตาม ลักษณะและสมบัติของดิน 4 4 สอบปลายภาคเรียนที่ 2 10 รวมทั้งหมด 40 40
๖๒ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 รหัสวิชา ว 12101 เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 การแก้ปัญหา อย่างง่าย ว 4.2 ป.2/1 • ในชีวิตประจำวันของนักเรียน แต่ละคนจะพบ ปัญหามากมาย ซึ่งในแต่ละปัญหาที่พบนั้นอาจ แตกต่างกันไปตามสถานการณ์และสภาพแวดล้อม เช่น การลืมสิ่งของที่จะนำไปโรงเรียนการค้นพบ ปัญหานั้นจะช่วยให้เราสามารถหาวิธีการแก้ปัญหาได้ สำเร็จ • การแสดงขั้นตอนการแก้ปัญหา สามารถทำได้ หลายวิธี โดยการเขียน บอกเล่า การวาดภาพหรือใช้ สัญลักษณ์ โดยก่อนแก้ปัญหาต้องมีการวางแผนการ แก้ปัญหาก่อน แล้วค่อยลงมือแก้ปัญหา ซึ่งจะช่วยให้ การแก้ปัญหาประสบผลสำเร็จ มีประสิทธิภาพ และ ประหยัดเวลา • เกมการแก้ปัญหา เป็นการฝึกการแก้ปัญหาอย่าง เป็นระบบ โดยใช้ขั้นตอนการแก้ปัญหาเข้ามาช่วยใน การแก้ปัญหา และเกมการแก้ปัญหา ยังช่วย เสริมสร้างพัฒนาการด้านสติปัญญา และให้ความ สนุกสนานเพลิดเพลินอีกด้วย 9 2 2 การเขียน โปรแกรม เบื้องต้น ว 4.2 ป.2/2 • ในการเริ่มเขียนโปรแกรมจะต้องออกแบบการ ทำงานของโปรแกรมขึ้นมาก่อน หรือเรียกว่า ขั้นตอน วิธี ซึ่งทำได้โดยการสร้างลำดับของคำสั่ง เช่น ถ้าให้ หุ่นยนต์เดินไปทางขวา 3 บล็อก แล้วเดินขึ้นด้านบน เราอาจคิดขั้นตอนวิธีเป็นคำพูดขึ้นมาก่อน แล้ว เปลี่ยนเป็นโปรแกรมโดยใช้บัตรคำสั่ง • การเขียนโปรแกรมมีเครื่องมือในการเขียน โปรแกรมหลายรูปแบบ เช่น เขียนโปรแกรมโดยใช้ คำสั่ง ของภาษาโปรแกรมตามที่ออกแบบไว้ หรือ เขียนโปรแกรมโดยใช้บัตรคำสั่งที่ออกแบบไว้ให้ หุ่นยนต์เข้าใจ • แหล่งการเรียนรู้เกี่ยวกับการเขียนโปรแกรมที่ น่าสนใจในปัจจุบันมีอยู่มากมาย เช่น เว็บไซต์ 11 3
๖๓ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน https://code.org จะมีบทเรียนให้เลือกเรียน หรือ ฝึกเขียน โปรแกรมมากมาย • การเขียนโปรแกรมบางครั้งอาจมีข้อผิดพลาด เกิดขึ้น เช่น การเขียนโปรแกรมด้วยคำสั่งแล้วเรา สะกดผิดหรือเขียนคำสั่งที่โปรแกรมเข้าใจ หาก ตรวจสอบทีละคำสั่งแล้วแก้ไขให้ถูกต้อง โปรแกรม สามารถทำงานต่อไปได้ • Scratch เป็นอีกเครื่องมือหนึ่งที่ใช้ ในการเขียน โปรแกรมได้เป็นอย่างดี ซึ่งสามารถเขียนได้หลาย รูปแบบ โดยการเขียนโปรแกรมบนเว็บไซต์ หรือ ติดตั้งไว้ในเครื่องเลยก็ได้ สอบปลายภาคเรียนที่ 1 5 3 การใข้ ซอฟต์แวร์ใน การทำงาน ว 4.2 ป.2/3 • โปรแกรมประมวลคำ เป็นโปรแกรมที่ใช้ในการ พิมพ์งานด้านเอกสาร ซึ่งมีอยู่หลายโปรแกรม เช่น โปรแกรมโน้ตแพด โปรแกรมเวิร์ดแพด และ โปรแกรมไมโครซอฟต์ออฟฟิศเวิร์ด ซึ่งเป็นที่ได้รับ ความนิยม เพราะมีความสามารถในการทำงาน ได้ อย่างหลากหลาย • โ ปรแกรมไมโ ครซอฟต์ออฟฟิศเว ิร์ด มี ความสามารถที่โดดเด่นในเรื่องของงานด้านการ จัดทำเอกสารและอีกวามสามารถหนึ่ง คือ การทำ เอกสารในรูปแบบแผ่นพับที่ใช้ในการนำเสนอเอกสาร ให้น่าสนใจ เช่น แผ่นพับแนะนำสถานที่ท่องเที่ยว • โปรแกรมกราฟิก เป็นโปรแกรมสำหรับวาดภาพ ระบายสี เช่น โปรแกรมระบายสี (Paint) ซึ่งจะมี เครื่องมือในการวาดภาพระบายสีและจัดการกับภาพ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นการพลิกหรือหมุนภาพ การย่อ ขนาดภาพ และการเอียงภาพ • โปรแกรมนำเสนอมีอยู่หลายประเภท ซึ่งแต่ละ ประเภทจะมีรูปแบบและความสามารถที่แตกต่างกัน ออกไป แต่ที่ได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก คือ โปรแกรมไมโครซอฟต์ออฟฟิศเพาเวอร์พอยต์ที่ สามารถนำเสนอข้อมูลได้หลายรูปแบบ เช่น ภาพ ข้อความ ภาพเคลื่อนไหว และเสียง 14 3
๖๔ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล ที่ ชื่อหน่วยการ เรียนรู้ มฐ./ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • เครื่องคอมพิวเตอร์มีการเก็บข้อมูลในลักษณะ ต่าง ๆ ซึ่งเกิดจากการใช้ซอฟต์แวร์ต่าง ๆ สร้างขึ้นมา จนเป็นไฟล์ และมีการคัดแยกไฟล์ตามหมวดหมู่ โดย มีการจัดเรียงให้เป็นระเบียบ เรียกว่า โฟลเดอร์ 4 การใช้และ บำรุงรักษา อุปกรณ์ เทคโนโลยี อย่าง ปลอดภัย ว 4.2 ป.2/4 • อุปกรณ์เทคโนโลยีมีหลายชนิด แต่การใช้งาน เบื้องต้นมักเป็นอุปกรณ์ ที่นำมาใช้ประโยชน์สำหรับ ค้นหาข้อมูล รวบรวมข้อมูล การประมวลผลข้อมูล การทำสำเนาข้อมูล การแสดงผลลัพธ์ • อุปกรณ์คอมพิวเตอร์มีอยู่หลายอย่าง เมื่อใช้งาน ไประยะหนึ่งอาจเกิดการชำรุดหรือเสียหายได้ ซึ่งเกิด ได้จากหลายสาเหตุ แต่ถ้าดูแลรักษาอุปกรณ์อย่างถูก วิธีจะทำให้ใช้งานได้นานมากขึ้น • การใช้อุปกรณ์เทคโนโลยีเราอาจต้องใช้ร่วมกัน ซึ่ง จะทำให้การเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ ที่เก็บไว้ในเครื่องได้ และอุปกรณ์บางชนิดสามารถติดต่อกับเครือข่ายได้ หากผู้ไม่หวังดีนำไปใช้ในทางที่ไม่ถูกต้องจะส่งผล เสียหายกับตัวเราได้ 6 2 สอบปลายภาคเรียนที่ 2 5 รวมทั้งหมด 40 40
๖๕ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 รหัสวิชา ว 13101 เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์ หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 ตัวเรา ว 1.2 ป.3/1, ป.3/2 • มนุษย์และสัตว์ต้องการอาหารน้ำ และ อากาศ เพื่อการดำรงชีวิตและการ เจริญเติบโต • อาหารช่วยให้ร่างกายแข็งแรงและ เจริญเติบโต น้ำช่วยให้ร่างกายทำงานได้ อย่างปกติ อากาศใช้ในการหายใจ 5 5 2 ชีวิตสัตว์ ว 1.2 ป.3/1, ป.3/2 • มนุษย์และสัตว์ต้องการอาหารน้ำ และ อากาศ เพื่อการดำรงชีวิตและการ เจริญเติบโต • อาหารช่วยให้ร่างกายแข็งแรงและ เจริญเติบโต น้ำช่วยให้ร่างกายทำงานได้ อย่างปกติ อากาศใช้ในการหายใจ 5 5 3 วัฐจักรชีวิต ว 1.2 ป.3/3, ป.3/4 • สัตว์เมื่อเป็นตัวเต็มวัยจะสืบพันธุ์มีลูก เมื่อลูกเจริญเติบโตเป็นตัวเต็มวัยก็ สืบพันธุ์มีลูกต่อไปได้อีก หมุนเวียน ต่อเนื่องเป็นวัฏจักรชีวิตของสัตว์ซึ่งสัตว์ แต่ละชนิด เช่น ผีเสื้อ กบ ไก่ มนุษย์ จะ มีวัฏจักรชีวิตที่เฉพาะและแตกต่างกัน 5 5 4 วัตถุรอบตัวเรา ว 2.1 ป.3/1, ป.3/2 • วัตถุอาจทำจากชิ้นส่วนย่อย ๆซึ่งแต่ละ ชิ้นมีลักษณะเหมือนกันมาประกอบเข้า ด้วยกัน เมื่อแยกชิ้นส่วนย่อย ๆ แต่ละชิ้น ของวัตถุออกจากกัน สามารถนำชิ้นส่วน เหล่านั้นมาประกอบเป็นวัตถุชิ้นใหม่ได้ เช่น กำแพงบ้านมีก้อนอิฐหลาย ๆ ก้อน ประกอบเข้าด้วยกัน และสามารถนำก้อน อิฐจากกำแพงบ้านมาประกอบเป็นพื้น ทางเดินได้ • เมื่อให้ความร้อนหรือทำให้วัสดุร้อนขึ้น และเมื่อลดความร้อนหรือทำให้วัสดุเย็น ลง วัสดุจะเกิดการเปลี่ยนแปลงได้ เช่น สี เปลี่ยน รูปร่างเปลี่ยน 5 5
๖๖ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน สอบปลายภาคเรียนที่ 1 10 5 แรงกับการเคลื่อนที่ ของวัตถุ ว 2.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4 • การดึงหรือการผลักเป็นการออกแรง กระทำต่อวัตถุ แรงมีผลต่อการเคลื่อนที่ ของวัตถุ แรงอาจทำให้วัตถุเกิดการ เคลื่อนที่โดยเปลี่ยนตำแหน่งจากที่หนึ่ง ไปยังอีกที่หนึ่ง • การเปลี่ยนแปลงการเคลื่อนที่ของวัตถุ ได้แก่ วัตถุที่อยู่นิ่งเปลี่ยนเป็นเคลื่อนที่ วัตถุที่กำลังเคลื่อนที่เปลี่ยนเป็นเร็วขึ้น หรือช้าลง หรือหยุดนิ่ง หรือเปลี่ยน ทิศทาง การเคลื่อนที่ • การดึงหรือการผลักเป็นการออกแรงที่ เกิดจากวัตถุหนึ่งกระทำกับอีกวัตถุหนึ่ง โดยวัตถุทั้งสองอาจสัมผัสหรือไม่ต้อง สัมผัสกัน เช่น การออกแรงโดยใช้มือดึง หรือการผลักโต๊ะให้เคลื่อนที่เป็นการออก แรงที่วัตถุต้องสัมผัสกัน แรงนี้จึงเป็นแรง สัมผัส ส่วนการที่แม่เหล็กดึงดูดหรือผลัก ระหว่างแม่เหล็กเป็นแรงที่เกิดขึ้นโดย แม่เหล็กไม่จำเป็นต้องสัมผัสกัน แรง แม่เหล็กนี้จึงเป็นแรงไม่สัมผัส • แม่เหล็กสามารถดึงดูดสารแม่เหล็กได้ • แรงแม่เหล็กเป็นแรงที่เกิดขึ้นระหว่าง แม่เหล็กกับสารแม่เหล็กหรือแม่เหล็กกับ แม่เหล็กแม่เหล็กมี 2 ขั้ว คือ ขั้วเหนือ และขั้วใต้ ขั้วแม่เหล็กชนิดเดียวกันจะ ผลักกัน ต่างชนิดกันจะดึงดูดกัน 5 5 6 แหล่งพลังงานไฟฟ้า ว 2.3 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 • พลังงานเป็นปริมาณที่แสดงถึง ความสามารถในการทำงานพลังงานมี หลายแบบ เช่น พลังงานกล พลังงาน ไฟฟ้าพลังงานแสง พลังงานเสียงและ พลังงานความร้อนโดยพลังงานสามารถ เปลี่ยนจากพลังงานหนึ่งไปเป็นอีกพลังงาน หนึ่งได้ เช่น การถูมือจนรู้สึกร้อนเป็นการ เปลี่ยนพลังงานกลเป็นพลังงานความร้อน แผงเซลล์สุริยะเปลี่ยนพลังงานแสงเป็น พลังงานไฟฟ้า หรือเครื่องใช้ไฟฟ้าเปลี่ยน พลังงานไฟฟ้าเป็นพลังงานอื่น 5 5
๖๗ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ไฟฟ้าผลิตจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าซึ่งใช้ พลังงานจากแหล่งพลังงานธรรมชาติ หลายแหล่ง เช่น พลังงานจากลม พลังงานจากน้ำ พลังงานจากแก๊ส ธรรมชาติ • พลังงานไฟฟ้ามีความสำคัญต่อ ชีวิตประจำวัน การใช้ไฟฟ้านอกจากต้อง ใช้อย่างถูกวิธี ประหยัดและคุ้มค่าแล้ว ยังต้องคำนึงถึงความปลอดภัยด้วย 7 การเคลื่อนที่ของดวง อาทิตย์ ว 3.1 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3 • คนบนโลกมองเห็นดวงอาทิตย์ปรากฏ ขึ้นทางด้านหนึ่งและตกทางอีกด้านหนึ่ง ทุกวัน หมุนเวียนเป็นแบบรูปซ้ำ ๆ • โลกกลมและหมุนรอบตัวเองขณะโคจร รอบดวงอาทิตย์ทำให้บริเวณของโลก ได้รับแสงอาทิตย์ไม่พร้อมกัน โลกด้านที่ ได้รับแสงจากดวงอาทิตย์จะเป็นกลางวัน ส่วนด้านตรงข้ามที่ไม่ได้รับแสงจะเป็น กลางคืน นอกจากนี้คนบนโลกจะ มองเห็นดวงอาทิตย์ปรากฏขึ้นทางด้าน หนึ่ง ซึ่งกำหนดให้เป็นทิศตะวันออก และ มองเห็นดวงอาทิตย์ตกทางอีกด้านหนึ่ง ซึ่งกำหนดให้เป็นทิศตะวันตก และเมื่อให้ ด้านขวามืออยู่ทิศตะวันออก ด้านซ้ายมือ อยู่ทางทิศตะวันตก ด้านหน้าจะเป็นทิศ เหนือ และด้านหลังจะเป็นทิศใต้ • ในเวลากลางวันโลกจะได้รับพลังงาน แสงและพลังงานความร้อนจากดวง อาทิตย์ ทำให้สิ่งมีชีวิตดำรงชีวิตอยู่ได้ 5 5 8 อากาศรอบตัวเรา ว 3.2 ป.3/1, ป.3/2, ป.3/3, ป.3/4 • อากาศโดยทั่วไปไม่มีสี ไม่มีกลิ่น ประกอบด้วย แก๊สไนโตรเจน แก๊ส ออกซิเจน แก๊สคาร์บอนไดออกไซด์ แก๊ส อื่น ๆ รวมทั้งไอน้ำ และฝุ่นละอองอากาศ ม ี ค ว า ม ส ำ ค ั ญ ต่ อ สิ ่ง ม ี ช ีว ิ ตหาก ส่วนประกอบของอากาศไม่เหมาะสม เนื่องจากมีแก๊สบางชนิดหรือฝุ่นละออง ในปริมาณมากอาจเป็นอันตรายต่อ สิ่งมีชีวิตต่าง ๆ จัดเป็นมลพิษทางอากาศ 5 5
๖๘ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • แนวทางการปฏิบัติตนเพื่อลดการ ปล่อยมลพิษทางอากาศเช่น ใช้พาหนะ ร่วมกัน หรือเลือกใช้เทคโนโลยีที่ลด มลพิษทางอากาศ • ลม คือ อากาศที่เคลื่อนที่เกิดจาก ความแตกต่างกันของอุณหภูมิอากาศ บริเวณที่อยู่ใกล้กันโดยอากาศบริเวณที่มี อุณหภูมิสูงจะลอยตัวสูงขึ้น และอากาศ บริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำกว่าจะเคลื่อนเข้า ไปแทนที่ • ลมสามารถนำมาใช้เป็นแหล่งพลังงาน ทดแทนในการผลิตไฟฟ้า และนำไปใช้ ประโยชน์ในการทำกิจกรรมต่าง ๆ ของ มนุษย์ หากลมเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสูง อาจทำให้เกิดอันตรายและความเสียหาย ต่อชีวิตและทรัพย์สินได้ สอบปลายภาคเรียนที่ 2 10 รวมทั้งหมด 40 40
๖๙ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 รหัสวิชา ว 13101 เวลาเรียน 80 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 อัลกอริทึมและการ แก้ปัญหาอย่างง่าย ว 4.2 ป.3/1 • อัลกอริทึมเป็นขั้นตอนที่ใช้ในการ แก้ปัญหา • การแสดงอัลกอริทึม ทำได้โดยการ เขียน บอกเล่า วาดภาพ หรือใช้ สัญลักษณ์ • ตัวอย่างปัญหา เช่น เกมเศรษฐีเกม บันไดงู เกม Tetris เกม OX การเดินไป โรงอาหาร การทำความสะอาดห้องเรียน 3 1 2 การเขียนโปรแกรม คอมพิวเตอร์ ว 4.2 ป.3/2 • การเขียนโปรแกรมเป็นการสร้างลำดับ ของคำสั่ง ให้คอมพิวเตอร์ทำงาน • ตัวอย่างโปรแกรม เช่น เขียนโปรแกรม ที่สั่งให้ตัวละครทำงานซ้ำไม่สิ้นสุด • การตรวจหาข้อผิดพลาดทำได้โดย ตรวจสอบคำสั่งที่แจ้งข้อผิดพลาด หรือ หากผลลัพธ์ไม่เป็นไปตามที่ต้องการให้ ตรวจสอบการทำงานทีละคำสั่ง • ซอฟต์แวร์หรือสื่อที่ใช้ในการเขียน โปรแกรม เช่น ใช้บัตรคำสั่งแสดงการ เขียนโปรแกรม Code.org 10 2 3 การค้นหาข้อมูล ว 4.2 ป.3/3 • อินเทอร์เน็ตเป็นเครือข่ายขนาดใหญ่ ช่วยให้การติดต่อสื่อสารทำได้สะดวกและ รวดเร็ว และเป็นแหล่งข้อมูลความรู้ที่ ช่วยในการเรียนและการดำเนินชีวิต • เว็บเบราว์เซอร์เป็นโปรแกรมสำหรับ อ่านเอกสารบนเว็บเพจ • การสืบค้นข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต ทำได้ โดยใช้เว็บไซต์สำหรับสืบค้น และต้อง กำหนดคำค้นที่เหมาะสม จึงจะได้ข้อมูล ตามต้องการ 7 2
๗๐ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ข้อมูลความรู้ เช่น วิธีทำอาหารวิธีพับ กระดาษเป็นรูปร่างต่าง ๆ ข้อมูล ประวัติศาสตร์ชาติไทย (อาจเป็นความรู้ใน วิชาอื่น ๆ หรือเรื่องที่เป็นประเด็นสนใจ ในช่วงเวลานั้น) • การใช้อินเทอร์เน็ตอย่างปลอดภัยควร อยู่ในการดูแลของครูหรือผู้ปกครอง สอบปลายภาคเรียนที่ 1 5 4 การใช้ซอฟต์แวร์ นำเสนอข้อมูล ว 4.2 ป.3/4 • การรวบรวมข้อมูล ทำได้โดยกำหนด หัวข้อที่ต้องการเตรียมอุปกรณ์ในการจด บันทึก • ก า ร ปร ะม วลผลอ ย่ า ง ง ่ า ย เช่น เปรียบเทียบ จัดกลุ่ม เรียงลำดับ • การนำเสนอข้อมูลทำได้หลายลักษณะ ตามความเหมาะสม เช่น การบอกเล่า การ ทำเอกสารรายงาน การจัดทำป้ายประกาศ • ก า ร ใ ช ้ ซ อ ฟ ต ์ แ ว ร ์ ท ำ ง า น ต า ม วัตถุประสงค์เช่น ใช้ซอฟต์แวร์นำเสนอ หรือซอฟต์แวร์กราฟิกสร้างแผนภูมิ รูปภาพ ใช้ซอฟต์แวร์ประมวลคำทำป้าย ประกาศหรือเอกสารรายงาน ใช้ซอฟต์แวร์ ตารางทำงานในการประมวลผลข้อมูล 15 3 5 การใช้เทคโนโลยี สารสนเทศอย่าง ปลอดภัย ว 4.2 ป.3/5 • การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่าง ปลอดภัย เช่น ปกป้องข้อมูลส่วนตัว • ขอความช่วยเหลือจากครู หรือผู้ปกครอง เมื่อเกิดปัญหาจากการใช้งาน เมื่อพบ ข้อมูล หรือบุคคลที่ทำให้ไม่สบายใจ • การปฏิบัติตามข้อตกลงในการใช้ อินเทอร์เน็ตจะทำให้ไม่เกิดความเสียหาย ต่อตนเองและผู้อื่น เช่น ไม่ใช้คำหยาบ ล้อเลียน ด่าทอ ทำให้ผู้อื่นเสียหายหรือ เสียใจ • ข้อดีและข้อเสียในการใช้เทคโนโลยี สารสนเทศ และการสื่อสาร 5 2 สอบปลายภาคเรียนที่ 2 5 รวมทั้งหมด 40 40
๗๑ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 รหัสวิชา ว 14101 เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์ หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 ความหลากหลายของ สิ่งมีชีวิต ว 1.3 ป.4/1 • ส่วนต่างๆของพืชดอกทำหน้าที่ แตกต่างกัน - รากทำหน้าที่ดูดน้ำและธาตุอาหารขึ้น ไปยังลำต้น - ลำต้นทำหน้าที่ลำเลียงน้ำต่อไปยัง ส่วนต่าง ๆ ของพืช - ใบทำหน้าที่สร้างอาหาร อาหารที่พืช สร้างขึ้น คือ น้ำตาลซึ่งจะเปลี่ยนเป็นแป้ง - ดอกทำหน้าที่สืบพันธุ์ประกอบด้วย ส่วนประกอบต่าง ๆ ได้แก่ กลีบเลี้ยง กลีบดอกเกสรเพศผู้และเกสรเพศเมีย ซึ่ง ส่วนประกอบ แต่ละส่วนของดอกทำ หน้าที่แตกต่างกัน 8 6 2 พืชและประเภทของพืช ว 1.2 ป.4/1, ป.4/2, • .สิ่งมีชีวิตมีหลายชนิด สามารถจัดกลุ่ม ได้โดยใช้ ความเหมือนและความแตกต่าง ของลักษณะต่างๆ เช่น กลุ่มพืชสร้าง อาหารเองได้และเคลื่อนที่ด้วย ตนเอง ไม่ได้กลุ่มสัตว์กินสิ่งมีชีวิตอื่นเป็นอาหาร และเคลื่อนที่ได้กลุ่มที่ไม่ใช่พืชและสัตว์ เช่น เห็ด รา จุลินทรีย์ • การจำแนกพืช สามารถใช้การมีดอก เป็นเกณฑ์ ในการจำแนกได้เป็นพืชดอก และพืชไม่มีดอก 12 9 3 สัตว์และประเภทของ สัตว์ ว 1.3 ป.4/3, ป.4/4 • การจำแนกสัตว์สามารถใช้การมี กระดูกสันหลัง เป็นเกณฑ์ในการจำแนก ได้เป็นสัตว์มีกระดูกสันหลัง และสัตว์ไม่มี กระดูกสันหลัง 8 6
๗๒ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 4 สมบัติของวัตถุรอบตัว ว 2.1 ป.4/1, ป.4/2 • วัสดุแต่ละชนิดมีสมบัติทางกายภาพ แตกต่างกัน ฃวัสดุที่มีความแข็งจะทน ต่อแรงขูดขีด วัสดุที่มีสภาพยืดหยุ่นจะ เปลี่ยนแปลงรูปร่างเมื่อมีแรงมากระทำ และกลับสภาพเดิมได้วัสดุที่ นำความ ร้อนจะร้อนได้เร็วเมื่อได้รับความร้อน และวัสดุที่นำไฟฟ้าได้จะให้กระแสไฟฟ้า ผ่านได้ ดังนั้นจึงอาจนำสมบัติต่างๆมา พิจารณาเพื่อใช้ในกระบวนการออกแบบ ชิ้นงานเพื่อใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน 12 9 สอบปลายภาคเรียนที่ 1 10 5 สสารรอบตัว ว 2.1 ป.4/3, ป.4/4 • วัสดุเป็นสสารเพราะมีมวลและ ต้องการที่อยู่ สสารมีสถานะเป็นของแข็ง ของเหลว หรือแก๊ส ของแข็ง มีปริมาตร และรูปร่างคงที่ของเหลวมี ปริมาตรคงที่ แต่มีรูปร่างเปลี่ยนไปตามภาชนะ เฉพาะ ส่วนที่บรรจุของเหลว ส่วนแก๊สมีปริมาตร และรูปร่างเปลี่ยนไปตามภาชนะที่บรรจุ 8 6 6 แรงและการเคลื่อนที่ ว 2.2 ป.4/1, ป.4/2, ป.4/3 • แรงโน้มถ่วงของโลกเป็นแรงดึงดูดที่ โลกกระทำต่อ วัตถุมีทิศทางเข้าสู่ ศูนย์กลางโลก และเป็นแรงไม่สัมผัส แรง ดึงดูดที่โลกกระทำกับวัตถุหนึ่งๆ ทำให้ วัตถุตกลงสู่พื้นโลกและทำให้วัตถุมี น้ำหนัก วัดน้ำหนักของวัตถุได้จากเครื่อง ชั่งสปริง น้ำหนัก ของวัตถุขึ้นกับมวลของ วัตถุโดยวัตถุที่มีมวลมาก จะมีน้ำหนัก มากวัตถุที่มีมวลน้อยจะมีน้ำหนักน้อย • มวล คือ ปริมาณเนื้อของสสารทั้งหมด ที่ประกอบ กันเป็นวัตถุซึ่งมีผลต่อความ ยากง่ายในการ เปลี่ยนแปลงการเคลื่อนที่ ข อ ง ว ั ต ถ ุ ว ั ต ถ ุ ท ี ่ ม ี ม ว ล ม า ก จ ะ เปลี่ยนแปลงการเคลื่อนที่ได้ยากกว่าวัตถุ ที่มีมวลน้อย ดังนั้นมวลของวัตถุนอกจาก จะหมายถึงเนื้อทั้งหมดของวัตถุนั้นแล้ว ยังหมายถึงการต้านการเปลี่ยนแปลง การเคลื่อนที่ของวัตถุนั้นด้วย 12 8
๗๓ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 7 แสงและตัวกลางของ แสง ว 2.3 ป.4/1, • เมื่อมองสิ่งต่างๆโดยมีวัตถุต่างชนิดกัน มากั้นแสง จะทำให้ลักษณะการมองเห็น สิ่งนั้นๆ ชัดเจน ต่างกัน จึงจำแนกวัตถุ ที่มากั้นออกเป็น ตัวกลางโปร่งใสซึ่งทำให้ มองเห็นสิ่งต่างๆได้ชัดเจน ตัวกลางโปร่ง แสงทำให้มองเห็นสิ่งต่าง ๆ ได้ไม่ชัดเจน และวัตถุทึบแสงทำให้มองไม่เห็นสิ่ง ต่าง ๆ นั้น 6 5 8 การขึ้นและตกของดวง จันทร์ ว 3.1 ป.4/1, ป.4/2 • ดวงจันทร์เป็นบริวารของโลก โดยดวง จันทร์ หมุนรอบตัวเองขณะโคจรรอบโลก ขณะที่โลกก็ หมุนรอบตัวเองด้วยเช่นกัน การหมุนรอบตัวเอง ของโลกจากทิศ ตะวันตกไปทิศตะวันออกในทิศทางทวน เข็มนาฬิกาเมื่อมองจากขั้วโลกเหนือ ทำ ให้มองเห็นดวงจันทร์ปรากฏขึ้นทางด้าน ทิศตะวันออกและตกทางด้านทิศ ตะวันตก หมุนเวียนเป็นแบบรูปซ้ำๆ • ดวงจันทร์เป็นวัตถุที่เป็นทรงกลม แต่ รูปร่างของ ดวงจันทร์ที่มองเห็นหรือ รูปร่างปรากฏของ ดวงจันทร์บนท้องฟ้า แตกต่างกันไปในแต่ละวัน โดยในแต่ละ วันดวงจันทร์จะมีรูปร่างปรากฏเป็นเสี้ยว ที่มีขนาดเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องจนเต็มดวง จากนั้นรูปร่างปรากฏของดวงจันทร์จะ แหว่ง และมีขนาดลดลงอย่างต่อเนื่องจน มองไม่เห็น ดวงจันทร์จากนั้นรูปร่าง ปรากฏของดวงจันทร์ จะเป็นเสี้ยวใหญ่ ขึ้นจนเต็มดวงอีกครั้ง การเปลี่ยนแปลง เช่นนี้เป็นแบบรูปซ้ำกันทุกเดือน 6 5 9 ดาวในระบบสุริยะ ว 3.1 ป.4/3 • ระบบสุริยะเป็นระบบที่มีดวงอาทิตย์ เป็นศูนย์กลาง และมีบริวารประกอบด้วย ดาวเคราะห์แปดดวง และบริวาร ซึ่งดาว เคราะห์แต่ละดวงมีขนาด และระยะห่าง จากดวงอาทิตย์แตกต่างกัน และยัง ประกอบด้วย ดาวเคราะห์แคระ ดาว เคราะห์ น้อย ดาวหาง และวัตถุขนาด เล็กอื่น ๆ โคจรอยู่รอบดวงอาทิตย์ 8 6
๗๔ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน วัตถุขนาดเล็กอื่น ๆ เมื่อเข้ามา ในชั้น บรรยากาศเนื่องจากแรงโน้มถ่วงของโลก ทำให้เกิดเป็นดาวตกหรือผีพุ่งไต้และ อุกกาบาต สอบปลายภาคเรียนที่ 2 10 รวมทั้งหมด 80 80
๗๕ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 รหัสวิชา ว 14101 เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 การแก้ปัญหา ว 4.2 ป.4/1 • การฝึกลำดับความคิด ทำให้มองเห็น ปัญหา แล้วตัดสินใจแก้ปัญหา โดยใช้ เหตุผลเชิงตรรกะในการแก้ปัญหา • การเลือกวิธีการแก้ปัญหาในแต่ละ ปัญหา ควรพิจารณาเงื่อนไขของปัญหาที่ ครอบคลุมทุกกรณี โดยใช้เหตุผลเชิง ตรรกะในการแก้ปัญหาได้อย่างเหมาะสม • ปัญหาบางปัญหามีวิธีการแก้ปัญหาที่ หลากหลายวิธี ควรให้ความสำคัญของ การแก้ปัญหาแต่ละวิธีเพื่อหาแนว ทางการแก้ปัญหา แล้วใช้เหตุผลเชิง ตรรกะในการแก้ปัญหาได้อย่างเหมาะสม • ปัญหาบางปัญหาต้องพิจารณา ให้รอบคอบ หรือคาดการณ์ผลลัพธ์ที่จะ เกิดขึ้น การแก้ปัญหาด้วยวิธีที่แตกต่าง กันจะทำให้ผลลัพธ์ที่ได้แตกต่างกันไป ด้วย • ขั้นตอนการแก้ปัญหาเป็นหลักการ แก้ปัญหาอย่างมีประสิทธิภาพ ให้ผลลัพธ์ ที่ดีซึ่งประกอบด้วย ระบุปัญหารวบรวม ข้อมูล วางแผนแก้ปัญหา แก้ปัญหา ทดสอบและประเมินผลนำไ ป ใ ช้ แก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริงได้อย่างมี ประสิทธิภาพ • การออกแบบโปรแกรมการแก้ปัญหา เป็นการออกแบบขั้นตอนการแก้ปัญหาที่ ควรออกแบบให้ครอบคลุมทุกกรณีตาม เงื่อนไขที่โจทย์กำหนด และอาจนำ ขั้นตอนนี้ไปใช้ได้หลาย ๆ ครั้ง ตาม ต้องการ 9 2
๗๖ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • การเขียนโปรแกรมเป็นการสร้างลำดับ ของคำสั่งให้คอมพิวเตอร์ทำงาน เพื่อให้ ได้ผลลัพธ์ตามความต้องการ หากมี ข้อผิดพลาดให้ตรวจสอบการทำงานทีละ คำสั่งเมื่อพบจุดที่ทำให้ผลลัพธ์ไม่ถูกต้อง ให้ทำการแก้ไขจนกว่าจะได้ผลลัพธ์ที่ ถูกต้อง 2 เครือข่ายคอมพิวเตอร์ ว 4.2 ป.4/3, ป.4/5 • เครือข่ายคอมพ ิวเตอร์ การนำ คอมพิวเตอร์หลาย ๆ เครื่อง และอุปกรณ์ เทคโนโลยีมาเชื่อมต่อกันมากกว่า 1 เครื่อง เป็นเครือข่ายคอมพิวเตอร์ ทำให้สามารถ แลกเปลี่ยนข้อมูล สำรองข้อมูล รวมถึงการ ติดต่อสื่อสารได้ • การใช้อินเทอร์เน็ตที่ได้รับความนิยม คือ การเข้าสู่เว็บไซต์ต่าง ๆซึ่งแต่ละเว็บไซต์มี องค์ประกอบที่สำคัญหลาย ๆ อย่างในการ เข้าใช้งานอินเทอร์เน็ต เพื่อค้นหาข้อมูลที่ ต้องการ • การค้นหาข้อมูลทั้งข้อมูลที่เป็นตัวอักษร และภาพ สามารถค้นหาได้จากการใช้คำค้น ที่ตรงประเด็นกระชับ เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ รวดเร็วและตรงตามความต้องการ ข้อมูลที่ ได้จากเว็บไซต์ต่าง ๆ จะต้องนำเนื้อหาต่าง ๆ มาพิจารณา เปรียบเทียบเลือกข้อมูลที่มี ความสอดคล้องและสัมพันธ์กัน ประเมิน ความน่าเชื่อถือของข้อมูล โดยพิจารณาจาก ประเภทเว็บไซต์ของหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ • ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์เป็นการเขียน จดหมายทางอินเทอร์เน็ตที่สามารถแนบ ไฟล์อื่น ๆ ไปกับจดหมายได้ เป็นการส่งต่อ ข้อมูลระหว่างบุคคล หน่วยงาน และ องค์กรต่าง ๆ โดยเลือกเข้าใช้งานเทคโนโลยี สารสนเทศได้อย่างปลอดภัย 11 3
๗๗ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ยูทูบเป็นบริการสำหรับดูภาพเคลื่อนไหว หรือวิดีโอบนอินเทอร์เน็ตที่ได้รับความนิยม เป็นอย่างมาก ควรเลือกรับสื่อที่เหมาะสม และไม่แสดงความคิดเห็นที่ทำให้ผู้อื่นเกิด ความเสียหาย • บริการเครือข่ายสังคมออนไลน์มีการ เชื่อมโยงกัน เพื่อสร้างเครือข่ายในการ นำเสนอข้อมูล แลกเปลี่ยนความคิดต่าง ๆ ในการโต้ตอบระหว่างผู้ใช้งาน เคารพในสิทธิ ของผู้อื่น ไม่กระทำการใด ๆ ที่ทำให้ผู้อื่น เดือดร้อน เสียหาย และปกป้องข้อมูล ส่วนตัวโดยไม่นำไปเผยแพร่ • บริการของ Google เป็นเว็บไซต์ที่ ให้บริการค้นหาข้อมูลบนอินเทอร์เน็ต ซึ่ง บริการบนอินเทอร์เน็ตมีประโยชน์มากทั้งใน เรื่องการติดต่อสื่อสาร การใช้งานด้าน การศึกษา แต่ควรใช้งานให้เหมาะสม เพื่อจะ ได้ไม่เกิดโทษตามมา • ข้อปฏิบัติในการใช้อินเทอร์เน็ตและการ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย ไม่ ควรสร้างข้อความเท็จ และส่งให้ผู้อื่นควร สื่อสารอย่างมีมารยาทและรู้จักกาลเทศะ และไม่ทำให้ผู้อื่นเกิดความเสียหาย ซึ่ง บริการบนอินเทอร์เน็ตเป็นของส่วนรวม ทุก คนควรปฏิบัติในการเข้าใช้บริการให้ถูกต้อง และเหมาะสม สอบปลายภาคเรียนที่ 1 5 3 การรวบรวมข้อมูลและ ซอฟแวร์ประยุกต์ ว 4.2 ป.4/4 • การรวบรวมข้อมูล ทำได้โดยกำหนด หัวข้อที่ต้องการ เมื่อพบข้อมูลที่เกี่ยวข้อง กับหัวข้อที่กำหนดอาจใช้วิธีการจด บันทึก ถ่ายภาพหรือบันทึกเป็นไฟล์ใน คอมพิวเตอร์การรวบรวมข้อมูลมี ความสำคัญทำให้ข้อมูลที่ได้เป็นระบบ มากขึ้นการรวบรวมข้อมูลที่ดีควรปฏิบัติ 9 2
๗๘ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน ตามขั้นตอน โดยเริ่มจากการประมวลผลข้อมูล การประมวลผลข้อมูลนี้อาจใช้วิธีเปรียบเทียบ เรียงลำดับ จัดกลุ่ม ถ้ามีข้อมูลหลายประเภท อาจนำข้อมูลประเภทเดียวกันจัดไว้กลุ่ม เดียวกัน ถ้ามีข้อมูลในลักษณะตัวเลขอาจใช้ ตัวเลขเรียงลำดับของข้อมูลเพื่อให้พิจารณา ข้อมูลต่าง ๆ ได้ง่าย • การนำเสนอข้อมูลสามารถนำเสนอได้หลาย รูปแบบ หลายลักษณะ เมื่อต้องการนำข้อมูล ที่ได้มาจะต้องประมวลผล และเลือกวิธีการ นำเสนอให้เหมาะสม การออกแบบรูปแบบการ นำเสนอข้อมูลอาจใช้วิธีการบอกเล่า ทำ เอกสารรายงาน โปสเตอร์ โปรแกรมนำเสนอ หรือใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ ขึ้นอยู่กับความ เหมาะสมของงานและเทคโนโลยีที่มี • ซอฟต์แวร์เป็นชุดคำสั่งหรือโปรแกรมที่ใช้ สั่งงานให้คอมพิวเตอร์ทำงานตามลำดับ ขั้นตอนและนำคอมพิวเตอร์มาใช้แก้ปัญหาใน ชีวิตประจำวันได้มากมาย ซอฟต์แวร์ประมวล คำเป็นโปรแกรมที่ใช้สำหรับสร้างงานเอกสาร สร้างแบบสอบถามและเก็บข้อมูล โดยใช้ โปรแกรมไมโครซอฟต์ออฟฟิศเวิร์ดในการ แก้ปัญหา ซอฟต์แวร์ตารางทำงานเป็น โปรแกรมที่ช่วยในการคิดคำนวณ ใช้สร้าง ตาราง สร้างกราฟ และแผนภูมิในรูปแบบต่าง ๆ โดยใช้โปรแกรมไมโครซอฟต์ออฟฟิศเอกซ์ เซล • การใช้คอมพิวเตอร์ควรใช้อย่างเหมาะสม เพราะหากใช้งานไม่เหมาะสมจะส่งผลกระทบ ที่ไม่ดีในด้านการเรียน ด้านสุขภาพด้านสังคม และด้านค่าใช้จ่าย 4 การเขียนโปรแกรม เบื้องต้น ว 4.2 ป.4/2 • การทำงานของคอมพิวเตอร์เป็นการทำงาน ร่วมกันที่ประกอบด้วยหน่วยรับเข้า หน่วย ประมวลผลกลางและหน่วยส่งออก ซึ่งมี โปรแกรมเป็นระบบปฏิบัติการที่ช่วยให้ คอมพิวเตอร์ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อผู้ใช้ปฏิบัติตามขั้นตอนได้ถูกต้อง 11 3
๗๙ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • คอมพิวเตอร์มีการทำงานตามขั้นตอน โดยการสร้างหรือเขียนลำดับคำสั่งให้ คอมพิวเตอร์ทำงานตามที่ผู้เขียนโปรแกรม ออกแบบไว้ เมื่อพบจุดที่ทำให้ผลลัพธ์ไม่ ถูกต้องให้ทำการแก้ไขจนกว่าจะได้ผลลัพธ์ ที่ถูกต้อง • การเขียนโปรแกรมด้วย Scratchเป็น เครื่องมือหนึ่งที่นำมาใช้ฝึกเขียนโปรแกรม สามารถเรียนรู้ได้ง่าย โดยการออกแบบ อัลกอริทึมเขียนโปรแกรมในการนำบล็อก คำสั่งต่าง ๆ มาวางให้ตัวละครเคลื่อนที่ ตามคำสั่ง ทำให้มีความเข้าใจการทำงาน ของคอมพิวเตอร์มากขึ้น • อัลกอริทึม คือ ขั้นตอนหรือลำดับการ ประมวลผลในการแก้ปัญหาใดปัญหาหนึ่ง ใช้อธิบายวิธีการทำงานอย่างเป็นลำดับ ขั้นตอนแต่ละขั้นควรสั้น กระชับและมี ความต่อเนื่องกัน ครอบคลุมการทำงาน โดยเขียนการทำงานหลัก ๆ ออกมาก่อน การให้คอมพิวเตอร์ทำงานได้อย่างถูกต้อง นั้น ต้องออกแบบอัลกอริทึมให้สมบูรณ์ แล้วจึงพัฒนาเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ หากมีส่วนใดที่ไม่สมบูรณ์สามารถที่จะ ปรับแก้ไขอัลกอริทึมได้ สามารถออกแบบ อัลกอริทึมกิจวัตรประจำวันของตนเอง แล้วนำไปเขียนโปรแกรมให้ตัวละครเล่า เรื่องตามที่ออกแบบไว้ • การเขียนโปรแกรมโต้ตอบกับผู้ใช้เป็น โปรแกรมที่มีการตอบสนอง เมื่อผู้ใช้ กระทำการใด ๆโดยโปรแกรมจะนำข้อมูล มาประมวลผล แล้วทำตามเงื่อนไข ที่กำหนดจากการเขียนอัลกอริทึมที่ กำหนดการทำงาน หากมีข้อผิดพลาดก็ สามารถปรับแก้ไขอัลกอริทึม เพื่อให้ สามารถทำงานต่อได้ สอบปลายภาคเรียนที่ 2 5 รวมทั้งหมด 40 40
๘๐ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 รหัสวิชา ว 15101 เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์ หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 แรงในชีวิตประจำวัน ว 2.2 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3, ป.5/4, ป.5/5 • แรงลัพธ์เป็นผลรวมของแรงที่กระทำ ต่อวัตถุ โดยแรงลัพธ์ของแรง ๒ แรงที่ กระทำต่อวัตถุเดียวกันจะมีขนาดเท่ากับ ผลรวมของแรงทั้งสองเมื่อแรงทั้งสองอยู่ ในแนวเดียวกันและมีทิศทางเดียวกันแต่ จะมีขนาดเท่ากับผลต่างของแรงทั้งสอง เมื่อแรงทั้งสองอยู่ในแนวเดียวกันแต่มีทิศ ทางตรงข้ามกัน สำหรับวัตถุที่อยู่นิ่งแรง ลัพธ์ที่กระทำต่อวัตถุมีค่าเป็นศูนย์ • การเขียนแผนภาพของแรงที่กระทำต่อ วัตถุสามารถเขียนได้โดยใช้ลูกศร โดยหัว ลูกศรแสดงทิศทางของแรง และความ ยาวของลูกศรแสดงขนาดของแรงที่ กระทำต่อวัตถุ • แรงเสียดทานเป็นแรงที่เกิดขึ้นระหว่าง ผิวสัมผัสของวัตถุ เพื่อต้านการเคลื่อนที่ ของวัตถุนั้น โดยถ้าออกแรงกระทำต่อ วัตถุที่อยู่นิ่งบนพื้นผิวหนึ่งให้เคลื่อนที่ แรงเสียดทานจากพื้นผิวนั้นก็จะต้านการ เคลื่อนที่ของวัตถุ แต่ถ้าวัตถุกำลัง เคลื่อนที่แรงเสียดทานก็จะทำให้วัตถุนั้น เคลื่อนที่ช้าลงหรือหยุดนิ่ง 12 10 2 พลังงานเสียง ว 2.3 ป.5/1, ป5./2, ป.5/3, ป.5/4, ป.5/5 • การได้ยินเสียงต้องอาศัยตัวกลาง โดย อาจเป็นของแข็ง ของเหลว หรืออากาศ เสียงจะส่งผ่านตัวกลางมายังหู • เสียงที่ได้ยินมีระดับสูงต่ำของเสียง ต่างกันขึ้นกับความถี่ของการสั่นของ แหล่งกำเนิดเสียง โดยเมื่อแหล่งกำเนิด เสียงสั่นด้วยความถี่ต่ำจะเกิดเสียงต่ำแต่ ถ้าสั่นด้วยความถี่สูงจะเกิดเสียงสูง ส่วน เสียงดังค่อยที่ได้ยินขึ้นกับพลังงานการ สั่นของแหล่งกำเนิดเสียง โดยเมื่อแหล่ง 14 11
๘๑ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน แหล่งกำเนิดเสียง โดยเมื่อแหล่งกำเนิด เสียงสั่นด้วยพลังงานมากจะเกิดเสียงดัง แต่ถ้าแหล่งกำเนิดเสียงสั่นด้วยพลังงาน น้อยจะเกิดเสียงค่อย • เสียงดังมาก ๆ เป็นอันตรายต่อการได้ ยินและเสียงที่ก่อให้เกิดความรำคาญเป็น มลพิษทางเสียง เดซิเบลเป็นหน่วยที่บอก ถึงความดังของเสียง 3 การเปลี่ยนแปลงของ สาร ว 2.1 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3, ป.5/4 • สสารบางชนิดสามารถเปลี่ยนสถานะ จากของแข็งเป็นแก๊สโดยไม่ผ่านการเป็น ของเหลว เรียกว่า การระเหิด ส่วนแก๊ส บางชนิดสามารถเปลี่ยนสถานะเป็น ของแข็ง โดยไม่ผ่านการเป็นของเหลว เรียกว่า การระเหิดกลับ • เมื่อใส่สารลงในน้ำแล้วสารนั้นรวมเป็น เนื้อเดียวกันกับน้ำทั่วทุกส่วน แสดงว่า สารเกิดการละลาย เรียกสารผสมที่ได้ว่า สารละลาย • เมื่อผสมสาร ๒ ชนิดขึ้นไปแล้วมีสาร ใหม่เกิดขึ้นซึ่งมีสมบัติต่างจากสารเดิม หรือเมื่อสารช นิดเดียว เกิดก า ร เปลี่ยนแปลงแล้วมีสารใหม่เกิดขึ้นการ เปลี่ยนแปลงนี้เรียกว่า การเปลี่ยนแปลง ทางเคมี ซึ่งสังเกตได้จากมีสีหรือกลิ่นต่าง จากสารเดิม หรือมีฟองแก๊ส หรือมี ตะกอนเกิดขึ้นหรือมีการเพิ่มขึ้นหรือ ลดลงของอุณหภูมิ • เมื่อสารเกิดการเปลี่ยนแปลงแล้ว สาร สามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิมได้ เป็น การเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับได้ เช่น การ หลอมเหลว การกลายเป็นไอการละลาย แต่สารบางอย่างเกิดการเปลี่ยนแปลง แล้วไม่สามารถเปลี่ยนกลับเป็นสารเดิม ได้เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ผันกลับไม่ได้ เช่น การเผาไหม้ การเกิดสนิม 14 10 สอบปลายภาคเรียนที่ 1 10
๘๒ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 4 สิ่งมีชีวิตกับสิ่งแวดล้อม ว 1.1 ป.5/1, ป.5/2, ป5/3, ป.5/4 ว 2.3 ป.5/1, ป.5/2 • สิ่งมีชีวิตทั้งพืชและสัตว์มีโครงสร้าง และลักษณะที่เหมาะสมในแต่ละแหล่งที่ อยู่ ซึ่งเป็นผลมาจากการปรับตัวของ สิ่งมีชีวิต เพื่อให้ดำรงชีวิตและอยู่รอดได้ ในแต่ละแหล่งที่อยู่ เช่น ผักตบชวามีช่อง อากาศในก้านใบ ช่วยให้ลอยน้ำได้ ต้น โกงกางที่ขึ้นอยู่ในป่าชายเลนมีรากค้ำจุน ทำให้ลำต้นไม่ล้ม ปลามีครีบช่วยในการ เคลื่อนที่ในน้ำ • ในแหล่งที่อยู่หนึ่ง ๆ สิ่งมีชีวิตจะมี ความสัมพันธ์ซึ่งกันและกันและสัมพันธ์ กับสิ่งไม่มีชีวิต เพื่อประโยชน์ต่อการ ดำรงชีวิต เช่น ความสัมพันธ์กันด้านการ กินกันเป็นอาหาร เป็นแหล่งที่อยู่อาศัย หลบภัยและเลี้ยงดูลูกอ่อน ใช้อากาศใน การหายใจ • สิ่งมีชีวิตมีการกินกันเป็นอาหาร โดย กินต่อกันเป็นทอด ๆ ในรูปแบบของโซ่ อาหาร ทำให้สามารถระบุบทบาทหน้าที่ ของสิ่งมีชีวิตเป็นผู้ผลิตและผู้บริโภค • สิ่งมีชีวิตทั้งพืช สัตว์ และมนุษย์ เมื่อโต เต็มที่จะมีการสืบพันธุ์เพื่อเพิ่มจำนวน และดำรงพันธุ์ โดยลูกที่เกิดมาจะได้รับ การถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรมจาก • พ่อแม่ทำให้มีลักษณะทางพันธุกรรมที่ เฉพาะแตกต่างจากสิ่งมีชีวิตชนิดอื่น • พืชมีการถ่ายทอดลักษณะทาง พันธุกรรม เช่น ลักษณะของใบ สีดอก • สัตว์มีการถ่ายทอดลักษณะทาง พันธุกรรม เช่น สีขน ลักษณะของขน ลักษณะของหู • มนุษย์มีการถ่ายทอดลักษณะทาง พันธุกรรม เช่น เชิงผมที่หน้าผาก ลักยิ้ม ลักษณะหนังตา การห่อลิ้น ลักษณะของ ติ่งหู 18 12
๘๓ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 5 แหล่งน้ำ และ ลม ฟ้า อากาศ ว 3.2 ป.5/1, ป.5/2, ป.5/3, ป.5/4, ป.5/5 • โลกมีทั้งน้ำจืดและน้ำเค็มซึ่งอยู่ใน แหล่งน้ำต่าง ๆ ที่มีทั้งแหล่งน้ำผิวดิน เช่น ทะเล มหาสมุทร บึง แม่น้ำ และ แหล่งน้ำใต้ดิน เช่น น้ำในดิน และน้ำ บาดาล น้ำทั้งหมดของโลกแบ่งเป็น น้ำเค็ม ประมาณร้อยละ๙๗.๕ ซึ่งอยู่ใน มหาสมุทรและแหล่งน้ำอื่น ๆ และที่ เหลืออีกประมาณร้อยละ ๒.๕ เป็นน้ำจืด ถ้าเรียงลำดับปริมาณน้ำจืดจากมากไป น้อยจะอยู่ที่ ธารน้ำแข็ง และพืดน้ำแข็ง น้ำใต้ดิน ชั้นดินเยือกแข็งคงตัวและ น้ำแข็งใต้ดิน ทะเลสาบ ความชื้นในดิน ความชื้นในบรรยากาศ บึง แม่น้ำ และน้ำ ในสิ่งมีชีวิต • น้ำจืดที่มนุษย์น้ำมาใช้ได้มีปริมาณน้อย มากจึงควรใช้น้ำอย่างประหยัดและ ร่วมกันอนุรักษ์น้ำ • วัฏจักรน้ำ เป็นการหมุนเวียนของน้ำที่ มีแบบรูปซ้ำเดิม และต่อเนื่องระหว่างน้ำ ในบรรยากาศ น้ำผิวดิน และน้ำใต้ดิน โดยพฤติกรรมการดำรงชีวิตของพืชและ สัตว์ส่งผลต่อวัฏจักรน้ำ • ไอน้ำในอากาศจะควบแน่นเป็นละออง น้ำเล็ก ๆ โดยมีละอองลอย เช่น เกลือ ฝุ่นละออง ละอองเรณูของดอกไม้เป็น อนุภาคแกนกลาง เมื่อละอองน้ำจำนวน มากเกาะกลุ่มรวมกันลอยอยู่สูงจาก พื้นดินมาก เรียกว่า เมฆ แต่ละอองน้ำที่ เกาะกลุ่มรวมกันอยู่ใกล้พื้นดิน เรียกว่า หมอก ส่วนไอน้ำที่ควบแน่นเป็นละออง น้ำเกาะอยู่บนพื้นผิววัตถุใกล้พื้นดิน เรียกว่า น้ำค้าง ถ้าอุณหภูมิใกล้พื้นดินต่ำ กว่าจุดเยือกแข็ง น้ำค้างก็จะกลายเป็น น้ำค้างแข็ง 12 10
๘๔ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ฝน หิมะ ลูกเห็บ เป็นหยาดน้ำฟ้าซึ่ง เป็นน้ำที่มีสถานะต่าง ๆ ที่ตกจากฟ้าถึง พื้นดิน ฝนเกิดจากละอองน้ำในเมฆที่ รวมตัวกันจนอากาศไม่สามารถพยุงไว้ได้ จึงตกลงมา หิมะเกิดจากไอน้ำในอากาศ ระเหิดกลับเป็นผลึกน้ำแข็ง รวมตัวกันจน มีน้ำหนักมากขึ้นจนเกินกว่าอากาศจะ พยุงไว้จึงตกลงมาลูกเห็บเกิดจากหยดน้ำ ที่เปลี่ยนสถานะเป็นน้ำแข็งแล้วถูกพายุ พัดวนซ้ำไปซ้ำมาในเมฆฝนฟ้าคะนองที่มี ขนาดใหญ่และอยู่ในระดับสูงจนเป็นก้อน น้ำแข็งขนาดใหญ่ขึ้นแล้วตกลงมา 6 ดวงดาวบนท้องฟ้า ว 3.1 ป.5/1, ป.5/2 • ดาวที่มองเห็นบนท้องฟ้าอยู่ในอวกาศ ซึ่งเป็นบริเวณที่อยู่นอกบรรยากาศของ โลก มีทั้งดาวฤกษ์และดาวเคราะห์ดาว ฤกษ์เป็นแหล่งกำเนิดแสง จึงสามารถ มองเห็นได้ส่วนดาวเคราะห์ไม่ใช่ แหล่งกำเนิดแสง แต่สามารถมองเห็นได้ เนื่องจากแสงจากดวงอาทิตย์ตกกระทบ ดาวเคราะห์แล้วสะท้อนเข้าสู่ตา • การมองเห็นกลุ่มดาวฤกษ์มีรูปร่างต่าง ๆ เกิดจากจินตนาการของ ผู้สังเกต กลุ่มดาวฤกษ์ต่าง ๆ ที่ปรากฏในท้องฟ้า แต่ละกลุ่มมีดาวฤกษ์แต่ละดวงเรียงกันที่ ตำแหน่งคงที่และมีเส้นทางการขึ้นและ ตกตามเส้นทางเดิมทุกคืน ซึ่งจะปรากฏ ตำแหน่งเดิม การสังเกตตำแหน่งและการ ขึ้นและตกของดาวฤกษ์และกลุ่มดาว ฤกษ์สามารถทำได้โดยใช้แผนที่ดาว ซึ่ง ระบุมุมทิศและมุมเงยที่กลุ่มดาวนั้น ปรากฏ ผู้สังเกตสามารถใช้มือในการ ประมาณค่าของมุมเงยเมื่อสังเกตดาวใน ท้องฟ้า 10 8 สอบปลายภาคเรียนที่ 2 10 รวมทั้งหมด 80 80
๘๕ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 รหัสวิชา ว 15101 เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 การใช้เหตุผลแก้ปัญหา ว 4.2 ป.5/1 • การแก้ปัญหาเป็นการหาวิธีหรือการ ทำงานให้สำเร็จ ซึ่งปัญหาที่นักเรียนแต่ ละคนพบจะมีความแตกต่างกัน และ ปัญหาแต่ละปัญหาอาจมีวิธีการ แก้ปัญหาที่แตกต่างกันขึ้นอยู่กับการใช้ เหตุผลในการตัดสินใจ • การแก้ปัญหาเป็นการใช้เหตุผลโดย การคิดและอธิบายความคิดออกมาเป็น แผนงาน โดยแสดงวิธีการแก้ปัญหา ออกมาเป็นขั้นตอน ทำให้มองเห็นวิธีการ แก้ปัญหาได้อย่างชัดเจนซึ่งใช้วิธีการบอก เล่า วาดภาพหรือใช้สัญลักษณ์ • วิธีการแก้ปัญหาเป็นการดำเนินการ แก้ปัญหาตามแนวทางที่วางไว้ ถ้าพบ วิธีการแก้ปัญหาที่เหมาะสมกว่า สามารถ เปลี่ยนแปลงวิธีการได้ซึ่งการแก้ปัญหา อาจทำได้หลายวิธีเช่น การลองผิดลอง ถูก การใช้ความสัมพันธ์ของข้อมูลที่มี เหตุผลซึ่งกันและกัน และการขจัด • การฝึกการแก้ปัญหาเป็นอีกวิธีการ หนึ่งที่ใช้ฝึกการคิดอย่างเป็นระบบได้เป็น อย่างดีแต่เราอาจยังไม่ต้องแก้ปัญหาจริง เพียงแค่ฝึกจากเกมที่มีอยู่ก็ได้ ซึ่งมีทั้ง เกมในลักษณะของสื่อต่าง ๆ หรือเกม คอมพิวเตอร์ • คอมพิวเตอร์เป็นอุปกรณ์ที่ทำงานได้ อย่างถูกต้องตามแนวทางการออกแบบ โปรแกรมที่เขียนขึ้นซึ่งในปัจจุบันได้มีการ นำคอมพิวเตอร์มาช่วยในการทำงานหรือ แก้ปัญหาต่าง ๆ ในชีวิตประจำวันอย่าง หลากหลาย 5 1
๘๖ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 2 การเขียนโปรแกรม เบื้องต้น ว 4.2 ป.5/2 • การทำงานของคอมพิวเตอร์จะรับ ข้อมูลเข้ามา จากนั้นประมวลผลแล้วส่ง ข้อมูลออกไปโดยการรับข้อมูลจะรับผ่าน ทางหน่วยรับเข้า เช่น แป้นพิมพ์ เมาส์ แล้วมาประมวลผลด้วยหน่วยประมวลผล กลางหรือซีพียูแล้วส่งข้อมูลออกมาทาง หน่วยส่งออก เช่น จอภาพ เครื่องพิมพ์ เสียง • คอมพิวเตอร์จะทำงานตามคำสั่ง หรือ อัลกอริทึมที่กำหนดการให้คอมพิวเตอร์ ทำงานอย่างใดอย่างหนึ่งอย่างถูกต้องนั้น ต้องออกแบบอัลกอริทึมให้สมบูรณ์โดย ตรวจสอบเงื่อนไขให้ครอบคลุมทุกกรณี แล้วจึงพัฒนาเป็นโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ถ้าทำงานผิดพลาดหรือมีส่วนใดที่ทำงาน ไม่สมบูรณ์ เราสามารถปรับปรุง อัลกอริทึมได้แล้วจึงแก้ไขโปรแกรม ต่อไป • สำหรับปัญหาที่มีความซับซ้อนมากขึ้น การเขียนโปรแกรมอาจมีข้อผิดพลาด เกิดขึ้นได้ การตรวจสอบข้อผิดพลาดอาจ ทำได้ โดยทดลองตรวจสอบการทำงาน ของโปรแกรมทีละขั้นตอน หรือทีละ คำสั่งเมื่อพบจุดที่ทำงานไม่ถูกต้องให้ทำ การแก้ไขจนกว่าจะได้ผลลัพธ์ที่ถูกต้อง • การเขียนโปรแกรมเบื้องต้นมีเครื่องมือ ส ำ ห ร ั บ เ ข ี ย น โ ป ร แ ก ร ม ม า ก ม า ย โปรแกรมสแครช (Scratch)เป็นอีก เครื่องมือหนึ่งที่นำมาฝึกเขียนโปรแกรม ได้ง่าย โดยการออกแบบอัลกอริทึมแล้ว นำบล็อกคำสั่งที่เกี่ยวข้องมาวางเพื่อให้ โปรแกรมทำงาน • การเขียนโปรแกรมข้อมูลนำเข้าของ โปรแกรม คือ การกดคีย์ลูกศรซึ่งเป็นไป ได้ 2 คีย์ โดยมีการทำงานแตกต่างกัน และตัวละครจะเคลื่อนที่ตามที่ข้อมูล นำเข้า หรือคีย์ที่กด 15 4
๘๗ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ในการออกแบบการเขียนโปรแกรมให้ ตัวละครเคลื่อนที่ได้จริงต้องพิจารณาการ เคลื่อนที่ของตัวละครให้เดินออกไปเป็น ระยะ ๆ จนครบหน่วยที่กำหนด จะทำให้ การเคลื่อนที่ของตัวละครดูสวยงามมาก ยิ่งขึ้น อีกทั้งยังสามารถเปลี่ยนรูปร่างไป ด้วยได้ • การเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ให้ ประมวลผลข้อมูลมักมีการประกาศตัวแปร สำหรับเก็บข้อมูลที่รับเข้าไปประมวลผล หรือเก็บข้อมูลที่ได้จากการประมวลผล • การเขียนโปรแกรม Scratch ในการ สร้างรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสจะใช้คำสั่งการวาง ปากกาโดยให้โปรแกรมวาดรูปตามที่เรา ต้องการ โดยการใช้บล็อกคำสั่งและการ กำหนดค่าต่าง ๆ • การเขียนโปรแกรมเพื่อตรวจสอบค่าตัว เลขที่รับเข้าทางแป้นพิมพ์ว่าตัวเลขนั้น เป็นเลขคู่หรือเลขคี่ โปรแกรมลักษณะนี้ สามารถใช้ Scratch เขียนได้เช่นกัน • น้ำหนักของคนเราแต่ละคนไม่เท่ากัน หากจะพิจารณาว่าใครหนักกว่าใคร หรือ ใครอ้วนกว่าใครจะพิจารณาจากน้ำหนัก เพียงอย่างเดียวไม่ได้ แต่จะต้องพิจารณา ถึงน้ำหนักและส่วนสูงไปพร้อมกัน ซึ่ง สามารถคำนวณได้โดยการนำ 22.9 คูณ กับความสูงเป็นเมตรยกกำลังสอง สอบปลายภาคเรียนที่ 1 5 3 การค้นหาข้อมูล ว 4.2 ป.5/3 • อุปกรณ์เทคโนโลยีสารสนเทศเป็น อุปกรณ์ที่นำมาใช้ประโยชน์ในการ แก้ปัญหาต่าง ๆ ได้มากมายโดยเฉพาะ เครื่องคอมพิวเตอร์นอกจากจะใช้พิมพ์ เอกสารตกแต่งภาพ วาดภาพ สร้างงาน การนำเสนอ การใช้คอมพิวเตอร์ในการ ต ิ ด ต ่ อ ส ื ่ อ ส า ร ต ่ า ง ๆ ย ั ง เ ป ็ นอี ก ความสามารถหนึ่งที่มีประโยชน์ทั้งด้าน การเรียน การทำงาน 10 2
๘๘ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • การเริ่มใช้อินเทอร์เน็ตครั้งแรก ถ้าเครื่อง คอมพิวเตอร์เชื่อมต่อกับเครือข่ายอินเทอร์เน็ต อยู่แล้วจะต้องใช้โปรแกรมสำหรับเปิดเข้าใช้ งานอินเทอร์เน็ต โปรแกรมนี้เรียกว่า เว็บ เบราว์เซอร์ซึ่งมีอยู่หลายโปรแกรม เช่น Internet Explorer หรือ Google Chrome ที่ จะใช้ในการค้นหาข้อมูล • อินเทอร์เน็ตมีประโยชน์มากมายทำให้การ ติดต่อสื่อสารสะดวกมากขึ้น สามารถค้นหา ข้อมูลได้อย่างรวดเร็ว การแลกเปลี่ยนความคิด ทำได้ง่ายขึ้น นอกจากนี้ยังมีการนำอินเทอร์เน็ต มาใช้งานด้านการศึกษา ด้านธุรกิจ จนเกิด เทคโนโลยีต่าง ๆ ขึ้นอีกมากมาย เช่น จดหมาย อิเล็กทรอนิกส์สื่อสังคมออนไลน์ • จดหมายอิเล็กทรอนิกส์(electronic mail) หรือที่เรียกสั้น ๆว่า อีเมล (e-mail) เป็นบริการ ประเภทหนึ่งบนอินเทอร์เน็ตการใช้งานมีผู้ ให้บริการฟรีหรือที่เรียกว่า ฟรีอีเมล โดยเข้าไป ในเว็บไซต์แล้วสมัครใช้งาน เช่น Gmail Hotmail หรือ Windows Live นอกจากนี้ยังมี อีเมลของหน่วยงานและองค์กรต่าง ๆ ที่สร้าง ขึ้นมาเฉพาะอีกด้วย • การสมัครใช้งานอีเมลของผู้ให้บริการแต่ละ แห่งอาจแตกต่างกันไป แต่สิ่งที่มักเหมือนกัน คือ ต้องกรอกข้อมูลส่วนตัว ป้อนชื่อผู้ใช้ และ รหัสผ่าน ซึ่งข้อมูลนี้เป็นข้อมูลที่สำคัญ สามารถใช้ยืนยันตัวตนได้ และเมื่อสมัครเข้าใช้ งานแล้วเราสามารถส่งจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ หรือข้อมูลที่เราต้องการได้อย่างหลากหลาย • ในการส่งข้อมูลต่าง ๆ ผ่านทาง Gmail นั้น นอกจากจะใช้พิมพ์ข้อความส่งหากันแล้ว ยัง สามารถแนบไฟล์งานต่าง ๆ ได้ เช่น ไฟล์ภาพ ไฟล์เวิร์ด ไฟล์เพาว์เวอร์พอยต์
๘๙ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • การสื่อสารบนอินเทอร์เน็ตนอกจากจะ ใช้อีเมลแล้ว ยังมีสื่อสังคมออนไลน์ที่เรา สามารถใช้ในการนำเสนอข้ อ มูล แลกเปลี่ยนความคิดต่าง ๆ ได้อย่าง สะดวกเราสามารถสื่อสารกับเพื่อน ๆ ได้ อย่างรวดเร็ว สามารถโทรศัพท์ผ่าน เครือข่ายคอมพิวเตอร์ได้เพียงมีอุปกรณ์ ที่ต่ออยู่กับอินเทอร์เน็ต สื่อสังคม ออนไลน์มีหลายชนิด สำหรับชนิดที่ ให้บริการฟรีและมีผู้ใช้จำนวนมาก เช่น เฟซบุ๊ก (Facebook) 4 การใช้บริกสน อินเตอร์เน็ต ว 4.2 ป.5/4, ป.5/5 • อินเทอร์เน็ตมีบริการต่าง ๆ มากมาย ซึ่งผู้ใช้สามารถเลือกใช้ได้ตามความ ต้องการ สามารถทำให้เราแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวันได้ง่ายมาก ขึ้นอีกทั้งยังทำให้เกิดความสะดวกสบาย และมีความเร็ว ทันต่อการเรียกใช้งาน • เว็บไซต์ Google นอกจากจะใช้ค้นหา ข ้ อ ม ู ล ห ร ื อ ใ ช ้ บ ร ิ ก า ร จ ด ห ม า ย อิเล็กทรอนิกส์แล้วยังมีบริการอื่น ๆ อีก มากมายเช่น แผนที่ ยูทูบ การแปลภาษา โดย Google ได้รวบรวมสิ่งต่าง ๆ ให้ เลือกได้ง่ายและสามารถเข้าถึงด้วยชื่อ ผู้ใช้เพียงชื่อเดียวได้ • แบบสำรวจความคิดเห็นเป็นอีกวิธีหนึ่ง ที่รวบรวมข้อมูลแล้วนำข้อมูลมา วิเคราะห์เพื่อนำไปใช้งานสำรวจความ คิดเห็นนอกจากจะใช้วิธีพิมพ์ออกทาง กระดาษแล้วยังสามารถสร้างแบบสำรวจ ความคิดเห็นออนไลน์เพื่อส่งให้ผู้ตอบ โดยตรงและผู้ตอบส่งกลับมาได้ทันที ซึ่ง การสร้างแบบสอบถามหรือแบบสำรวจ ความคิดเห็นออนไลน์ สามารถใช้บริการ ของ Google ได้เช่นกัน 10 3
๙๐ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • การใช้อุปกรณ์เทคโนโลยีที่เชื่อมต่อกับ เครือข่ายอินเทอร์เน็ตแม้ว่าจะทำให้เรา ติดต่อสื่อสารได้ง่าย ก็อาจมีภัยคุกคาม จากผู้ใช้บริการอื่นได้ เช่น มีผู้ไม่หวังดี มาขอข้อมูลส่วนตัวของเราแล้วนำไปใช้ อย่างไม่เหมาะสมหรืออาจนำเสนอข้อมูล ที่ไม่เหมาะสมให้เรานำมาใช้งาน นอกจากนี้เว็บไซต์ที่ให้บริการดาวน์โหลด โปรแกรม อาจมีโปรแกรมบางประเภทที่ เป็นอันตรายกับอุปกรณ์ของเราได้ สอบปลายภาคเรียนที่ 2 5 รวมทั้งหมด 40 40
๙๑ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 รหัสวิชา ว 16101 เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์ หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 ร่างกายของเรา ว 1.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3, ป.6/4, ป.6/5 • สารอาหารที่อยู่ในอาหารมี 6ประเภท ได้แก่ คาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน เกลือ แร่ วิตามิน และน้ำ •อาหารแต่ละช นิดประกอบด้วย สารอาหารที่แตกต่างกัน อาหาร บางอย่างประกอบด้วยสารอาหาร ป ร ะ เ ภ ท เ ด ี ย ว อ า ห า ร บ า ง อ ย ่าง ประกอบด้วยสารอาหารมากกว่าหนึ่ง ประเภท •สารอาหารแต่ละประเภทมีประโยชน์ต่อ ร่างกายแตกต่างกัน โดยคาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน เป็นสารอาหารที่ให้ พลังงานแก่ร่างกาย ส่วนเกลือแร่ วิตามิน และน้ำ เป็นสารอาหารที่ไม่ให้พลังงาน แก่ร่างกาย แต่ช่วยให้ร่างกายทำงานได้ เป็นปกติ •การรับประทานอาหาร เพื่อให้ร่างกาย เจริญเติบโต มีการเปลี่ยนแปลงของ ร่างกายตามเพศ และวัย และมีสุขภาพดี จำเป็นต้องรับประทานให้ได้พลังงาน เพียงพอกับความต้องการของร่างกาย และให้ได้สารอาหารครบถ้วน ในสัดส่วน ที่เหมาะสมกับเพศและวัย รวมทั้งต้อง คำนึงถึงชนิดและปริมาณของวัตถุเจือปน ในอาหาร เพื่อความปลอดภัยต่อสุขภาพ • ระบบย่อยอาหารประกอบด้วยอวัยวะ ต่าง ๆ ได้แก่ ปาก หลอดอาหาร กระเพาะอาหาร ลำไส้เล็ก ลำไส้ใหญ่ ทวารหนัก ตับ และตับอ่อน ซึ่งทำหน้าที่ ร่วมกันในการย่อยและดูดซึมสารอาหาร 12
๙๒ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน - ปากมีฟันช่วยบดเคี้ยวอาหารให้มี ขนาดเล็กลง และมีลิ้นช่วยคลุกเคล้า อาหารกับน้ำลายในน้ำลายมีเอนไซม์ย่อย แป้งให้เป็นน้ำตาล - หลอดอาหารทำหน้าที่ลำเลียงอาหาร จากปากไปยังกระเพาะอาหาร ภายใน กระเพาะอาหารมีการย่อยโปรตีนโดย กรดและเอนไซม์ที่สร้างจากกระเพาะ อาหาร - ลำไส้เล็กมีเอนไซม์ที่สร้างจากผนัง ลำไส้เล็กเอง และจากตับอ่อนที่ช่วยย่อย โปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมัน โดย โปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมันที่ผ่าน การย่อยจนเป็นสารอาหารขนาดเล็ก พอที่จะดูดซึมได้ รวมถึงน้ำ เกลือแร่ และ วิตามิน จะถูกดูดซึมที่ผนังลำไส้เล็กเข้าสู่ กระแสเลือดเพื่อลำเลียงไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ซึ่งโปรตีน คาร์โบไฮเดรต และไขมัน จะถูกนำไปใช้เป็นแหล่ง พลังงานสำหรับใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ ส่วน น้ำ เกลือแร่และวิตามิน จะช่วยให้ ร่างกายทำงานได้เป็นปกติ - ตับสร้างน้ำดีแล้วส่งมายังลำไส้เล็ก ช่วยให้ไขมันแตกตัว - ลำไส้ใหญ่ทำหน้าที่ดูดน้ำและเกลือแร่ เป็นบริเวณที่มีอาหารที่ย่อยไม่ได้หรือ ย่อยไม่หมดเป็นกากอาหาร ซึ่งจะถูก กำจัดออกทางทวารหนัก • อวัยวะต่าง ๆ ในระบบย่อยอาหาร มีความสำคัญ จึงควรปฏิบัต ิตน ดูแลรักษาอวัยวะให้ทำงานเป็นปกติ
๙๓ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 2 การแยกสารผสม ว 2.1 ป.6/1 • สารผสมประกอบด้วยสารตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไปผสมกัน เช่น น้ำมันผสมน้ำ ข้าวสารปนกรวดทราย วิธีการที่ เหมาะสมในการแยกสารผสมขึ้นอยู่กับ ลักษณะและสมบัติของสารที่ผสมกัน ถ้า องค์ประกอบของสารผสมเป็นของแข็ง กับของแข็งที่มีขนาดแตกต่างกันอย่าง ชัดเจน อาจใช้วิธีการหยิบออกหรือการ ร่อนผ่านวัสดุที่มีรู ถ้ามีสารใดสารหนึ่ง เป็นสารแม่เหล็กอาจใช้วิธีการใช้แม่เหล็ก ดึงดูด ถ้าองค์ประกอบเป็นของแข็งที่ ไม่ละลายในของเหลว อาจใช้วิธีการริน ออก การกรอง หรือ การตกตะกอน ซึ่ง วิธีการแยกสารสามารถนำไ ปใช้ ประโยชน์ในชีวิตประจำวันได้ 12 3 ไฟฟ้า ว 2.2 ป.6/1, ว. 2.3 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3, ป.6/4, ป.6/5, ป.6/6 • วัตถุ 2 ชนิดที่ผ่านการขัดถูแล้ว เมื่อ นำเข้าใกล้กันอาจดึงดูดหรือผลักกัน แรง ที่เกิดขึ้นนี้เป็นแรงไฟฟ้า ซึ่งเป็นแรงไม่ สัมผัส เกิดขึ้นระหว่างวัตถุที่มีประจุไฟฟ้า บวกและประจุไฟฟ้าลบ วัตถุที่มีประจุ ไฟฟ้าชนิดเดียวกันผลักกัน ชนิดตรงข้าม กันดึงดูดกัน • วงจรไฟฟ้าอย่างง่ายประกอบด้วย แหล่งกำเนิดไฟฟ้า สายไฟฟ้า และ เครื่องใช้ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์ไฟฟ้า แหล่งกำเนิดไฟฟ้า เช่น ถ่านไฟฉาย หรือ แบตเตอรี่ ทำหน้าที่ให้พลังงานไฟฟ้า สายไฟฟ้าเป็นตัวนำไฟฟ้า ทำหน้าที่ เชื่อมต่อระหว่างแหล่งกำเนิดไฟฟ้าและ เครื่องใช้ไฟฟ้าเข้าด้วยกันเครื่องใช้ไฟฟ้า มีหน้าที่เปลี่ยนพลังงานไฟฟ้าเป็น พลังงานอื่น • เมื่อนำเซลล์ไฟฟ้าหลายเซลล์มาต่อ เรียงกันโดยให้ขั้วบวกของเซลล์ไฟฟ้า เซลล์หนึ่งต่อกับขั้วลบของอีกเซลล์หนึ่ง 16
๙๔ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน เป็นการต่อแบบอนุกรม ทำให้มีพลังงาน ไฟฟ้าเหมาะสมกับเครื่องใช้ไฟฟ้า ซึ่งการ ต่อเซลล์ไฟฟ้าแบบอนุกรมสามารถ นำไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน เช่น การต่อเซลล์ไฟฟ้าในไฟฉาย • การต่อหลอดไฟฟ้าแบบอนุกรมเมื่อ ถอดหลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออกทำ ให้หลอดไฟฟ้าที่เหลือดับทั้งหมด ส่วน การต่อหลอดไฟฟ้าแบบขนาน เมื่อถอด หลอดไฟฟ้าดวงใดดวงหนึ่งออก หลอด ไฟฟ้าที่เหลือก็ยังสว่างได้ การต่อหลอด ไฟฟ้าแต่ละแบบสามารถนำไปใช้ ประโยชน์ได้ เช่น การต่อหลอดไฟฟ้า หลายดวงในบ้านจึงต้องต่อหลอดไฟฟ้า แบบขนาน เพื่อเลือกใช้หลอดไฟฟ้าดวง ใดดวงหนึ่งได้ตามต้องการ สอบปลายภาคเรียนที่ 1 10 4 ปรากฏการณ์ของโลก ว 2.3 ป.6/7, ป.6/8, ว 3.1 ป.6/1 • เมื่อนำวัตถุทึบแสงมากั้นแสงจะเกิดเงา บนฉากรับแสงที่อยู่ด้านหลังวัตถุ โดยเงามี รูปร่างคล้ายวัตถุที่ทำให้เกิดเงา เงามัวเป็น บริเวณที่มีแสงบางส่วนตกลงบนฉาก ส่วน เงามืดเป็นบริเวณที่ไม่มีแสงตกลงบนฉาก เลย • เมื่อโลกและดวงจันทร์ โคจรมาอยู่ในแนว เส้นตรงเดียวกันกับดวงอาทิตย์ในระยะทาง ที่เหมาะสมทำให้ดวงจันทร์บังดวงอาทิตย์ เงาของดวงจันทร์ทอดมายังโลก ผู้สังเกตที่ อยู่บริเวณเงาจะมองเห็นดวงอาทิตย์มืดไป เกิดปรากฏการณ์สุริยุปราคา ซึ่งมีทั้ง สุริยุปราคาเต็มดวง สุริยุปราคาบางส่วน และสุริยุปราคาวงแหวน • หากดวงจันทร์และโลกโคจรมาอยู่ในแนว เส้นตรงเดียวกันกับดวงอาทิตย์ แล้วดวง จันทร์เคลื่อนที่ผ่านเงาของโลก จะมองเห็น ดวงจันทร์มืดไป เกิดปรากฏการณ์ จันทรุปราคา ซึ่งมีทั้งจันทรุปราคาเต็มดวง และจันทรุปราคาบางส่วน 8
๙๕ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 5 เทคโนโลยีอวกาศ ว 3.1 ป.6/2 • เทคโนโลยีอวกาศเริ่มจากความต้องการ ของมนุษย์ในการสำรวจวัตถุท้องฟ้าโดย ใช้ตาเปล่ากล้องโทรทรรศน์ และได้ พัฒนาไปสู่การขนส่งเพื่อสำรวจอวกาศ ด้วยจรวดและยานขนส่งอวกาศและ ยังคงพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีการ นำเทคโนโลยีอวกาศบางประเภทมา ประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน เช่น การใช้ ดาวเทียมเพื่อการสื่อสาร การพยากรณ์ อ า ก า ศ ห ร ื อ ก า ร ส ำ ร ว จ ทรัพยากรธรรมชาติ การใช้อุปกรณ์วัด ชีพจรและการเต้นของหัวใจ หมวกนิรภัย ชุดกีฬา 10 6 หินในท้องถิ่น ว 3.2 ป.6/1, ป.6/2, ป.6/3 • หินเป็นวัสดุแข็งเกิดขึ้นเองตาม ธรรมชาติประกอบด้วย แร่ตั้งแต่หนึ่งชนิด ข ึ ้ น ไ ป ส า ม า ร ถ จ ำ แ น ก ห ิ น ต า ม กระบวนการเกิดได้เป็น 3 ประเภท ได้แก่ หินอัคนี หินตะกอน และหินแปร • หินอัคนีเกิดจากการเย็นตัวของแมกมา เนื้อหินมีลักษณะเป็นผลึก ทั้งผลึกขนาด ใหญ่และขนาดเล็ก บางชนิดอาจเป็นเนื้อ แก้วหรือมีรูพรุน • หินตะกอน เกิดจากการทับถมของ ตะกอนเมื่อถูกแรงกดทับและมีสารเชื่อม ประสานจึงเกิดเป็นหินเนื้อหินกลุ่มนี้ส่วน ใหญ่มีลักษณะเป็นเม็ดตะกอนมีทั้งเนื้อ หยาบและเนื้อละเอียด บางชนิดเป็นเนื้อ ผลึกที่ยึดเกาะกันเกิดจากการตกผลึกหรือ ตกตะกอนจากน้ำโดยเฉพาะน้ำทะเล บาง ชนิดมีลักษณะเป็นชั้น ๆ จึงเรียกอีกชื่อว่า หินชั้น • หินแปร เกิดจากการแปรสภาพของหิน เดิม ซึ่งอาจเป็นหินอัคนี หินตะกอน หรือ หินแปร โดยการกระทำของความร้อน ความดัน และปฏิกิริยาเคมี เนื้อหินของหิน แปรบางชนิดผลึกของแร่เรียงตัวขนานกัน เป็นแถบ บางชนิดแซะออกเป็นแผ่นได้ บางชนิดเป็นเนื้อผลึกที่มีความแข็งมาก 14
๙๖ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • หินในธรรมชาติทั้ง 3 ประเภท มีการ เปลี่ยนแปลงจากประเภทหนึ่งไปเป็นอีก ประเภทหนึ่ง หรือประเภทเดิมได้ โดยมี แบบรูปการเปลี่ยนแปลงคงที่และต่อเนื่อง เป็นวัฏจักร • หินและแร่แต่ละชนิดมีลักษณะและ สมบัติแตกต่างกัน มนุษย์ใช้ประโยชน์จาก แร่ในชีวิตประจำวันในลักษณะต่าง ๆ เช่น นำแร่มาทำเครื่องสำอาง ยาสีฟัน เครื่องประดับ อุปกรณ์ทางการแพทย์ และ นำหินมาใช้ในงานก่อสร้างต่าง ๆ เป็นต้น • ซากดึกดำบรรพ์เกิดจากทับถมหรือการ ประทับรอยของสิ่งมีชีวิตในอดีต จนเกิด เป็นโครงสร้างของซากหรือร่องรอยของ สิ่งมีชีวิตที่ปรากฏอยู่ในหิน ในประเทศไทย พบซากดึกดำบรรพ์ที่หลากหลาย เช่น พืช ปะการัง หอย ปลา เต่า ไดโนเสาร์ และ รอยตีนสัตว์ • ซากดึกดำบรรพ์สามารถใช้เป็นหลักฐาน หนึ่งที่ช่วยอธิบายสภาพแวดล้อมของพื้นที่ ในอดีตขณะเกิดสิ่งมีชีวิตนั้น เช่น หากพบ ซ า ก ด ึ ก ด ำ บ ร ร พ ์ ข อ ง ห อ ย น ้ ำ จื ด สภาพแวดล้อมบริเวณนั้นอาจเคยเป็น แหล่งน้ำจืดมาก่อน และหากพบซากดึกดำ บรรพ์ของพืช สภาพแวดล้อมบริเวณนั้น อาจเคยเป็นป่ามาก่อน นอกจากนี้ซากดึก ดำบรรพ์ยังสามารถใช้ระบุอายุของหิน และเป็นข้อมูลในการศึกษาวิวัฒนาการ ของสิ่งมีชีวิต 7 ลม ภัยธรรมชาติ และ ปรากกฏการณ์เรือน กระจก ว 3.2 ป.6/4, ป.6/5, ป.6/6, ป.6/7, ป.6/8, ป.6/9 • ลมบก ลมทะเล และมรสุม เกิดจาก พื้นดินและพื้นน้ำ ร้อนและเย็นไม่เท่ากัน ทำให้อุณหภูมิอากาศเหนือพื้นดินและพื้น น้ำแตกต่างกัน จึงเกิดการเคลื่อนที่ของ อากาศจากบริเวณที่มีอุณหภูมิต่ำไปยัง บริเวณที่มีอุณหภูมิสูง ๘
๙๗ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • ลมบกและลมทะเลเป็นลมประจำถิ่นที่ พบบริเวณชายฝั่ง โดยลมบกเกิดในเวลา กลางคืน ทำให้มีลมพัดจากชายฝั่งไปสู่ ทะเล ส่วนลมทะเลเกิดในเวลากลางวัน ทำให้มีลมพัดจากทะเลเข้าสู่ชายฝั่ง • มรสุมเป็นลมประจำฤดูเกิดบริเวณเขต ร้อนของโลก ซึ่งเป็นบริเวณกว้างระดับ ภูมิภาคประเทศไทยได้รับผลจากมรสุมตะวันออกเฉียงเหนือในช่วงประมาณ กลางเดือนตุลาคมจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ ทำให้เกิดฤดูหนาว และได้รับผลจาก มรสุมตะวันตก-เฉียงใต้ในช่วงประมาณ กลางเดือนพฤษภาคมจนถึงกลางเดือน ตุลาคมทำให้เกิดฤดูฝน ส่วนช่วง ประมาณกลางเดือนกุมภาพันธ์จนถึง กลางเดือนพฤษภาคมเป็นช่วงเปลี่ยน มรสุมและประเทศไทยอยู่ใกล้เส้นศูนย์ สูตร แสงอาทิตย์เกือบตั้งตรงและตั้งตรง ประเทศไทยในเวลาเที่ยงวัน ทำให้ได้รับ ความร้อนจากดวงอาทิตย์อย่างเต็มที่ อากาศจึงร้อนอบอ้าวทำให้เกิดฤดูร้อน • น้ำท่วม การกัดเซาะชายฝั่ง ดินถล่ม แผ่นดินไหว และสึนามิมีผลกระทบต่อ ชีวิตและสิ่งแวดล้อมแตกต่างกัน • มนุษย์ควรเรียนรู้วิธีปฏิบัติตนให้ ปลอดภัย เช่น ติดตามข่าวสารอย่าง สม่ำเสมอ เตรียมถุงยังชีพให้พร้อมใช้ ตลอดเวลา และปฏิบัติตามคำสั่งของ ผู้ปกครองและเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัด เมื่อเกิดภัยธรรมชาติและธรณีพิบัติภัย • ปรากฏการณ์เรือนกระจกเกิดจากแก๊ส เรือนกระจกในชั้นบรรยากาศของโลกกัก เก็บความร้อนแล้วคายความร้อน บางส่วนกลับสู่ผิวโลก ทำให้อากาศบน โลกมีอุณหภูมิเหมาะสมต่อการดำรงชีวิต
๙๘ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน • หากปรากฏการณ์เรือนกระจกรุนแรง มากขึ้นจะมีผลต่อการเปลี่ยนแปลง ภูมิอากาศโลกมนุษย์จึงควรร่วมกันลด กิจกรรมที่ก่อให้เกิดแก๊สเรือนกระจก สอบปลายภาคเรียนที่ 2 10 รวมทั้งหมด 80 80
๙๙ เอกสารประกอบหลักสูตรสถานศึกษา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี โรงเรียนวัดชัยมงคล โครงสร้างรายวิชา กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี วิชา วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 รหัสวิชา ว 16101 เวลาเรียน 120 ชั่วโมง/ปี วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี (วิทยาการคำนวณ) หน่วย ที่ ชื่อหน่วยการเรียนรู้ มาตรฐาน/ ตัวชี้วัด สาระสำคัญ เวลา (ชม.) น้ำหนัก คะแนน 1 การออกแบบวิธีการ แก้ปัญหา ว 4.2 ป.6/1 • การแก้ปัญหาอย่างเป็นขั้นตอนจะช่วย ให้แก้ปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ • การใช้เหตุผลเชิงตรรกะ เป็นการนำ กฎเกณฑ์ หรือเงื่อนไขที่ครอบคลุมทุก กรณีมาใช้พิจารณาในการแก้ปัญหา • แนวคิดของการทำงานแบบวนซ้ำและ เงื่อนไข • การพิจารณากระบวนการทำงานที่มี การทำงานแบบวนซ้ำหรือเงื่อนไขเป็น วิธีการที่จะช่วยให้การออกแบบวิธีการ แก้ปัญหาเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ • ตัวอย่างปัญหา เช่น การค้นหาเลข หน้าที่ต้องการให้เร็วที่สุดการทายเลข 1- 1,000,000 โดยตอบให้ถูกภายใน 20 คำถาม การคำนวณเวลาในการเดินทาง โดยคำนึงถึงระยะทาง เวลา จุดหยุดพัก 4 2 2 การเขียนโปรแกรมเพื่อ ปัญหา ว 4.2 ป.6/2 • การออกแบบโปรแกรมสามารถทำได้ โดยเขียนเป็นข้อความหรือผังงาน • การออกแบบและเขียนโปรแกรมที่มี การใช้ตัวแปร การวนซ้ำการตรวจสอบ เงื่อนไข • หากมีข้อผิดพลาดให้ตรวจสอบการ ทำงานทีละคำสั่ง เมื่อพบจุดที่ทำให้ผล ลัพธ์ไม่ถูกต้องให้ทำการแก้ไขจนกว่าจะได้ ผลลัพธ์ที่ถูกต้อง • การฝึกตรวจหาข้อผิดพลาดจาก โปรแกรมของผู้อื่น จะช่วยให้พัฒนาทักษะ การหาสาเหตุของปัญหาได้ดียิ่งขึ้น • ตัวอย่างโปรแกรม เช่น โปรแกรมเกม โปรแกรมหาค่า ค.ร.น. เกมฝึกพิมพ์ • ซอฟต์แวร์ที่ใช้ในการเขียนโปรแกรม เช่น Scratch, logo 16 3