หลักสูตรสถานศึกษา การศึกษาขั้นพื้นฐาน ปี พ.ศ.2563-2564

... ๔๕

รหสั ตวั ช้ีวัด

ส ๑.๑ ป.๑/๑ , ป.๑/๒, ป.๑/๓, ป.๑/๔
ส ๑.๒ ป.๑/๑ , ป.๑/๒, ป.๑/๓
ส ๒.๑ ป.๑/๑ , ป.๑/๒
ส ๒.๒ ป.๑/๑ , ป.๑/๒, ป.๑/๓
ส ๓.๑ ป.๑/๑ , ป.๑/๒, ป.๑/๓
ส ๓.๒ ป.๑/๑
ส ๕.๑ ป.๑/๑ , ป.๑/๒, ป.๑/๓, ป.๑/๔
ส ๕.๒ ป.๑/๑ , ป.๑/๒, ป.๑/๓
รวมทงั้ หมด ๒๓ ตัวช้วี ดั

๔๖

คาอธบิ ายรายวิชาพนื้ ฐาน

ส๑๒๑๐๑ สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๒ กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษาฯ
ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี ๒ เวลา ๔๐ ช่วั โมง

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษาวิเคราะห์ความสาคัญของพระพุทธประวัติ ศาสดา ประวัติสาวกชาดก พระรัตนตรัย หลักธรรมของ
พระพุทธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนับถือ พุทธศาสนสุภาษิต การบริหารจิตและเจริญปัญญา บาเพ็ญประโยชน์
ต่อวัดหรอื ศาสนสถาน แสดงตนเปน็ พทุ ธมามกะเข้าร่วมพิธี พิธีกรรม ในวันสาคัญทางพระพทุ ธศาสนา พลเมืองท่ี
ดีตามวถิ ีประชาธิปไตย ความสาคัญของวฒั นธรรม ประเพณี ภูมปิ ัญญาท้องถน่ิ กิริยามารยาทแบบไทย การยอมรับ
ความแตกต่างของคนในสังคม ปฏิบัติตามสถานภาพ บทบาท สิทธิ หน้าที่ตามกระบวนการประชาธิปไตยในฐานะ
สมาชิกท่ีดีของบ้านและโรงเรียน หลักเศรษฐศาสตร์เบ้ืองต้น หลักการหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ทรัพยากร
การใช้ทรัพยากรในการผลิตสินค้า และบริการในครอบครัว โรงเรียน การประกอบอาชีพของคนในครอบครัว การ
ทาบัญชีรายรับ – รายจ่าย ของตนเอง ผลดีของการใช้จ่ายท่ีเหมาะสมกับรายได้ การออม สินค้าและบริการ การ
แลกเปลี่ยนสินค้า บทบาท ความสัมพันธ์ของผู้ซื้อ ผู้ขาย ผู้ผลิต ผู้บริโภค ท่ีดีในสังคม ระบุสิ่งแวดล้อมทาง
ธรรมชาตแิ ละทม่ี นุษย์สรา้ งข้ึน ซึ่งปรากฏระหว่างบ้านกบั โรงเรียน ตาแหน่งและลักษณะทางกายภาพของสิ่งตา่ ง ๆ
ที่ปรากฏในลูกโลก แผนผัง แผนท่ี และรูปถ่าย ความสัมพันธ์ระหว่างโลก ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์ ที่ทาให้เกิด
ปรากฏการณ์ ความสาคัญของส่ิงแวดล้อมทางธรรมชาติและที่มนุษย์สร้างขึน้ ทรัพยากรธรรมชาติที่ใช้แล้วไม่หมด
ไป และสร้างทดแทนข้ึนใหม่อย่างคุ้มค่า ความสัมพันธ์ระหว่างฤดูกาลกับการดาเนินชีวิตของมนุษย์ การจัดการ
สงิ่ แวดลอ้ มในโรงเรียน

โดยใช้กระบวนการคดิ กระบวนการสืบคน้ ขอ้ มลู กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละแก้ปัญหา กระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้
ทักษะทางภูมิศาสตร์ดา้ นการสงั เกต การแปลความข้อมลู ทางภูมศิ าสตร์ รวมถึงทักษะดา้ นการส่อื สาร

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวิต มีความสามารถทางภูมิศาสตร์
กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทางภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษที่ ๒๑ ด้านการส่ือสารความสามารถใน
การคิด มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่
เรียนรู้ มีความรับผดิ ชอบ รักความเปน็ ไทย มีจติ สาธารณะ สามารถดาเนินชวี ติ อย่างสันติสขุ ในสังคมไทยและสงั คม
โลก สามารถนาความรู้ไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจาวันโดยใช้วิธีการของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่าง
ถกู ต้องเหมาะสม

... ๔๗

รหัสตวั ชี้วดั

ส ๑.๑ ป.๒/๑,ป.๒/๒,ป.๒/๓,ป.๒/๔,ป.๒/๕,ป.๒/๖,ป.๒/๗
ส ๑.๒ ป.๒/๑,ป.๒/๒
ส ๒.๑ ป.๒/๑,ป.๒/๒,ป.๒/๓,ป.๒/๔
ส ๒.๒ ป.๒/๑,ป.๒/๒
ส ๓.๑ ป.๒/๑,ป.๒/๒,ป.๒/๓,ป.๒/๔
ส ๓.๒ ป.๒/๑,ป.๒/๒
ส ๕.๑ ป.๒/๑,ป.๒/๒,ป.๒/๓
ส ๕.๒ ป.๒/๑,ป.๒/๒,ป.๒/๓,ป.๒/๔
รวมทง้ั หมด ๒๘ ตัวช้ีวดั

๔๘

คาอธิบายรายวชิ าพ้ืนฐาน

ส๑๓๑๐๑ สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๓ กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษาฯ
ชนั้ ประถมศึกษาปที ่ี ๓ เวลา ๔๐ ชวั่ โมง

คาอธิบายรายวชิ า

ศึกษาความสาคัญของพระพุทธศาสนา และศาสนาท่ีตนนับถือ ในฐานะที่เป็นรากฐานสาคัญของวัฒนธรรม
ไทย พุทธประวัติต้ังแต่การบาเพ็ญเพียรจนถึงปรินิพพาน ประวัติของศาสดาท่ตี นนับถือ การดาเนินชีวิตและข้อคิดจาก
ประวัติสาวก ชาดกเร่ืองเล่าและศาสนิกชนตัวอย่าง ความสาคัญของพระไต/รปิฎก คัมภีร์ของศาสนาท่ีตนนับถือ พระ
รัตนตรัย การปฏิบัติตามหลักธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนา หลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ การสวดมนต์ แผ่
เมตตา สติที่เป็นพ้ืนฐานของสมาธิในพระพุทธศาสนา การพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาท่ีตนนับถือ ความสาคัญ
และการปฏิบัติตนได้อย่างเหมาะสมต่อศาสนสถาน ศาสนวัตถุ ศาสนพิธีพิธีกรรม วันสาคัญทางศาสนา การแสดงตน
เป็นพุทธมามกะ และการแสดงตนเปน็ ศาสนิกชนของศาสนาทต่ี นนับถือ

ศึกษาวิเคราะห์ประโยชน์ของการปฏิบัติตนตามประเพณีและวัฒนธรรมในครอบครัว ท้องถิ่น การดาเนินชีวิต
ของตนเอง และผู้อ่ืนท่ีอยู่ในกระแสวัฒนธรรมที่หลากหลาย ความสาคัญของวันหยุดราชการท่ีสาคัญ บุคคลซ่ึงมผี ลงาน
ทเ่ี ป็นประโยชน์แก่ชุมชนและท้องถิ่นของตน บทบาทหน้าที่ของสมาชิกของชุมชนการมีส่วนร่วมในกิจกรรมต่าง ๆ ตาม
กระบวนการประชาธิปไตย ความแตกต่างของกระบวนการ การตัดสินใจ โดยวิธีการออกเสียงโดยตรงและการเลือก
ตัวแทนออกเสียง การเปล่ียนแปลงท่ีเป็นผลจากการตัดสินใจของบุคคลและกลุ่ม ในชั้นเรียน /โรงเรียนและชุมชน
จาแนกความต้องการและความจาเป็นในการใช้สินค้า และบริการในการดารงชีวิต การใช้จ่ายของตนเอง และนา
ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างจากัด มีผลต่อการผลิตและบริโภคสินค้า และบริการของรัฐจัดหาและให้บริการแก่ประชาชน
ความสาคัญของภาษีและบทบาทของประชาชนในการเสียภาษี การแข่งขันทางการค้าที่มีผลทาให้ราคาสินค้าลดลง
สืบค้น ข้อมูลทางภูมิศาสตร์ในโรงเรียนและชุมชนโดยใช้แผงผัง แผนที่ และรูปถ่ายเพ่ือแสดงความสัมพันธ์ของตาแหน่ง
ระยะ ทิศทาง แผนผังเพ่ือแสดงตาแหน่งท่ีต้ังของสถานที่สาคัญในบริเวณโรงเรียนและชุมชน การเปลี่ยนแปลง
สิ่งแวดล้อมของชุมชนในอดีตกับปัจจุบัน ประโยชน์จากสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติในการสนองความต้องการ
พื้นฐานของมนุษย์ และการประกอบอาชีพ ความแตกต่างของลักษณะเมืองและชนบท ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะ
ทางกายภาพกบั การดาเนนิ ชีวิตของคนในชุมชน การจดั การสง่ิ แวดล้อมในชุมชน

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นขอ้ มูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม กระบวนการกลุ่ม
กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา กระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้ทักษะทาง
ภูมิศาสตร์ด้านการสังเกต การแปลความข้อมลู ทางภมู ิศาสตร์ รวมถึงทกั ษะด้านการส่ือสาร

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวิต มีความสามารถทางภูมิศาสตร์
กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทางภมู ิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษท่ี ๒๑ ด้านการส่อื สารความสามารถในการคิด
มคี ุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงคใ์ นด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่อื สัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มคี วาม
รับผิดชอบ รักความเป็นไทย มีจิตสาธารณะ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยและสังคมโลก สามารถนา
ความรูไ้ ปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจาวันโดยใชว้ ิธีการของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่างถูกต้องเหมาะสม

... ๔๙

รหสั ตวั ชี้วัด

ส ๑.๑ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓ ป.๓/๔ ป.๓/๕ ป.๓/๖ ป.๓/๗
ส ๑.๒ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓
ส ๒.๑ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓ ป.๓/๔
ส ๒.๒ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓
ส ๓.๑ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓
ส ๓.๒ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓
ส ๕.๑ ป.๓/๑ ป.๓/๒
ส ๕.๒ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓ ป.๓/๔ ป.๓/๕
รวมทัง้ หมด ๓๐ ตวั ชวี้ ัด

๕๐

คาอธบิ ายรายวชิ าพนื้ ฐาน

ส๑๔๑๐๑ สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม ๔ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษาฯ
ชนั้ ประถมศึกษาปีที่ ๔ เวลา ๘๐ ช่วั โมง

คาอธบิ ายรายวิชา

ศึกษาความสาคัญของพระพุทธศาสนาหรือศาสนาที่ตนนับถือ สรุปพุทธประวัติ ตั้งแต่บรรลุธรรมจนถึง
ประกาศธรรมหรือประวัติศาสดาท่ีตนนับถือ หรือปฏิบัติตนตามแบบอย่างการดาเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติ
สาวก ชาดก เรื่องเล่า และศาสนิกชนตวั อย่าง แสดงความเคารพพระรัตนตรยั ปฏิบตั ิตามไตรสิกขา และหลักธรรม
โอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนา หรือหลักธรรมของศาสนาที่ตนนับถือ ช่ืนชมการทาความดีของตนเอง บุคคลใน
ครอบครัว โรงเรียน และชุมชน ตามหลกั ศาสนาพร้อมทงั้ บอกแนวปฏบิ ตั ิในการดาเนนิ ชีวิต สวดมนต์ แผ่เมตตา มี
สติ มีสมาธิในพระพุทธศาสนา หรือการพัฒนาจิตตามแนวทางของศาสนาที่นับถือ ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของ
ศาสนาที่ตนนับถือ หรือปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดีตามวิถีประชาธิปไตย เป็นผู้นาผู้ตามที่ดี วิเคราะห์สิทธิพื้นฐานที่
เดก็ ทุกคนพงึ ไดร้ บั ตามกฎหมาย

ศึกษา วิเคราะห์ความแตกต่างทางวัฒนธรรมของท้องถน่ิ เสนอวิธีการท่ีจะอยู่รวมกนั อย่างสันตสิ ุข อานาจ
อธิปไตยความสาคัญของระบอบประชาธิปไตย บทบาทหน้าที่ของพลเมืองในการเลือกต้ัง ความสาคัญของสถาบัน
พระมหากษัตริย์ตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั ริย์ทรงเป็นประมุข ปัจจัยท่มี ีผลต่อการเลือกซื้อสนิ ค้า
และบริการ สิทธิพ้ืนฐานและรักษาผลประโยชน์ในฐานะผู้บริโภค หลักการของเศรษฐกิจพอเพียงและนาไปใช้ใน
ชวี ิตประจาวนั ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกจิ ของคนในชุมชน หน้าที่เบื้องต้นของเงิน สืบคน้ ระบุ ขอ้ มูลทางกายภาพ
แหล่งทรัพยากรและสถานท่ีสาคัญ การดาเนินชีวิตของคนในจังหวัดการเปลี่ยนแปลงและผลการเปล่ียนแปลง
พรอ้ มทัง้ นาเสนอแนวทางจดั การสงิ่ แวดล้อมในจงั หวัด

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสบื ค้นขอ้ มลู กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสงั คม กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา ใช้แผนที่และรูปถ่ายในการสืบค้น วิเคราะห์ อธิบายและสรุป
ข้อมูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์ การตั้งคาถามเชิงภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ทักษะการ
สังเกต การแปลความข้อมูลทางภูมิศาสตร์ การใช้เทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ การสรุปเพ่ือตอบคาถาม
รวมถงึ ทักษะดา้ นการคิด และการส่ือสาร

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวิต มีความสามารถทางภูมิศาสตร์
กระบวนการทางภมู ิศาสตร์ ทักษะทางภมู ิศาสตร์ และมที ักษะในศตวรรษท่ี ๒๑ ดา้ นการสื่อสาร ความสามารถในการ
คิด มคี ุณธรรม จริยธรรม มีคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ในดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซ่ือสัตยส์ ุจริต มีวนิ ัย ใฝเ่ รียนรู้
รกั ความเป็นไทย มีจติ สาธารณะ สามารถดาเนินชวี ติ อย่างสันตสิ ขุ ในสังคมไทยและสังคมโลก

... ๕๑

รหสั ตัวชี้วดั

ส ๑.๑ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓ ป.๔/๔ ป.๔/๕ ป.๔/๖ ป.๔/๗ ป.๔/๘
ส ๑.๒ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓
ส ๒.๑ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓ ป.๔/๔ ป.๔/๕
ส ๒.๒ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓
ส ๓.๑ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓
ส ๓.๒ ป.๔/๑ ป.๔/๒
ส ๕.๑ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓
ส ๕.๒ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓
รวมท้ังหมด ๓๐ ตวั ชว้ี ดั

๕๒

คาอธิบายรายวิชาพื้นฐาน

ส๑๕๑๐๑ สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๕ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษาฯ
ชั้นประถมศกึ ษาปที ี่ ๕ เวลา ๘๐ ช่วั โมง

คาอธบิ ายรายวชิ า

ศึกษาความสาคญั ของพระพทุ ธศาสนา หรือศาสนาท่ตี นนับถอื พุทธประวัติ หรือประวัติศาสดาที่ตนนบั ถือ
ประวัติสาวก ชาดก เร่ืองเล่าและศาสนิกชนตัวอยา่ ง องค์ประกอบและความสาคัญของพระไตรปิฏกพระรัตนตรัย
และปฏิบตั ิตามไตรสิกขาและหลักธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนาสตทิ ี่เป็นพ้นื ฐานของสมาธใิ นพระพุทธศาสนา
หลักธรรมของศาสนาท่ีตนนับถือ พิธีกรรมตามศาสนาท่ีตนนับถือ ศาสนพิธี พิธีกรรมและวันสาคัญทางศาสนา ศา
สนิกชนทดี่ ี

ศกึ ษาวิเคราะห์ สถานภาพ บทบาท สิทธิ เสรภี าพและหนา้ ท่ีในฐานะพลเมอื งดี ปกป้องคุ้มครองตนเอง
หรือผู้อน่ื จากการละเมิดสทิ ธเิ ด็ก วัฒนธรรมไทยท่ีมผี ลต่อการดาเนิน ชีวติ ในสงั คมไทย การอนุรักษ์และเผยแพร่ภูมิ
ปญั ญาในท้องถน่ิ โครงสร้างอานาจ หน้าที่และความสาคัญของการปกครองส่วนท้องถน่ิ บทบาทหนา้ ท่ีและวธิ ีการ
เข้าดารงตาแหน่งของผู้บริหารท้องถิ่น ประโยชน์ท่ีชุมชนจะได้รับจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น การผลิตสินค้า
และสินค้าแนวคิดของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการทากิจกรรมต่าง ๆ ในครอบครัวโรงเรียนและชุมชน
สหกรณ์ บทบาทหน้าที่เบื้องต้นของธนาคาร การกู้ยืม ความเป็นมาของท้องถิ่น สืบค้น ข้อมูลลักษณะทางกายภาพ
ในภูมิภาคของตนด้วยแผนที่และรูปถ่าย ลักษณะทางกายภาพที่ส่งผลต่อแหล่งทรัพยากรและสถานที่สาคัญ
สิ่งแวดล้อมทางกายภาพท่ีมีอิทธิพลต่อลักษณะการตั้งถ่ินฐานและการย้ายถิ่นของประชากร อิทธิพลของ
ส่ิงแวดล้อมทางธรรมชาติที่ก่อให้เกิดวิถีการดาเนินชีวิต ผลจากการรักษา การทาลายสิ่งแวดล้อม และเสนอ
แนวทางในการจดั การสงิ่ แวดลอ้ ม ในภมู ิภาคของตน

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสบื คน้ ขอ้ มลู กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละแกป้ ัญหา กระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้
ทักษะทางภมู ิศาสตรด์ า้ นการสังเกต การแปลความขอ้ มูลทางภมู ศิ าสตร์ รวมถึงทักษะด้านการสื่อสาร

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวิต มีความสามารถทางภูมิศาสตร์
กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทางภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษท่ี ๒๑ ด้านการส่ือสารความสามารถใน
การคิด มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซ่ือสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่
เรยี นรู้ มคี วามรับผิดชอบ รกั ความเป็นไทย มจี ติ สาธารณะ สามารถดาเนินชวี ิตอยา่ งสนั ติสุขในสังคมไทยและสังคม
โลก สามารถนาความรู้ไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจาวันโดยใช้วิธีการของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่าง
ถูกตอ้ งเหมาะสม

... ๕๓

รหสั ตวั ช้ีวัด

ส ๑.๑ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓ ป.๕/๔ ป.๕/๕ ป.๕/๖ ป.๕/๗
ส ๑.๒ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓
ส ๒.๑ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓ ป.๕/๔
ส ๒.๒ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓
ส ๓.๑ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓
ส ๓.๒ ป.๕/๑ ป.๕/๒
ส ๕.๑ ป.๕/๑ ป.๕/๒
ส ๕.๒ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓
รวมท้ังหมด ๒๗ ตัวชวี้ ัด

๕๔

คาอธิบายรายวชิ าพ้ืนฐาน

ส๑๖๑๐๑ สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม ๖ กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษาฯ
ช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๖ เวลา ๘๐ ช่วั โมง

คาอธิบายรายวชิ า

ศกึ ษาความสาคัญของพระพุทธศาสนาและศาสนาท่ีตนนับถอื ในฐานะทเี่ ปน็ มรดกทางวฒั นธรรมและหลัก
ในการพัฒนาชาติไทย พุทธประวัติต้ังแต่เสด็จกรุงกบิลพัสดุ์จนถึงพุทธกิจสาคัญ ประวัติศาสดาที่ตนนับถือ การ
ประพฤติตนตามแบบอย่างการดาเนินชีวิต ประวัติสาวก ชาดก/ศาสนิกชนตัวอย่าง และความสาคัญของ
พระไตรปิฎก คัมภีร์ของศาสนาท่ีตนนับถือ พระรัตนตรัย ไตรสิกขา หลักธรรมโอวาท ๓ ในพระพุทธศาสนาหรือ
หลกั ธรรม และพทุ ธศาสนสภุ าษิต เห็นคุณค่าของการสวดมนต์ แผ่เมตตา การฝึกสมาธิ การพฒั นาจิตตามแนวทาง
ของศาสนาที่ตนนับถือ การปฏิบัติตนตามหลักธรรม การพัฒนาตนเองและสิ่งแวดล้อม ศาสนพิธี พิธีกรรมทาง
ศาสนา มรรยาทของศาสนกิ ชน และวนั สาคญั ทางศาสนา

ศึกษาวิเคราะห์การปฏิบัติตนตามสถานภาพ บทบาท สิทธิเสรีภาพ และหน้าท่ีในฐานะพลเมืองดี การ
ปกป้องคุ้มครองตนเองและผู้อ่ืน การละเมิดสิทธิเด็ก เห็นคุณค่าวัฒนธรรมไทยที่มีผลต่อการดาเนินชีวิตใน
สังคมไทย การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์และเผยแพร่ภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชน โครงสร้าง อานาจ หน้าที่และ
ความสาคัญของการปกครองส่วนท้องถิ่น บทบาทหน้าที่ และวิธีการเข้าดารงตาแหน่งของผู้บริหารท้องถิ่น
ประโยชน์ท่ีชุมชนจะได้รับจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปัจจัยการผลิตสินค้าและบริการ การประยุกต์ใช้
แนวคิดของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการทากิจกรรมต่าง ๆ ในครอบครัว โรงเรียนและชุมชน หลักการ
สาคญั และประโยชน์ของสหกรณ์ บทบาทหน้าท่ีของธนาคาร ผลดีและผลเสียของการกูย้ ืมเงนิ ทั้งนอกระบบและใน
ระบบ สืบค้นข้อมูลลักษณะทางกายภาพของประเทศไทย ด้วยแผนที่ รูปถ่ายทางอากาศ และภาพจากดาวเทียม
ความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพกับภัยพิบัติในประเทศไทย เพื่อเตรียมพร้อมรับมือภัยพิบัติ ปฏิสัมพันธ์
ระหวา่ งสงิ่ แวดล้อมทางกายภาพกับลักษณะกจิ กรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในประเทศไทย การเปลี่ยนแปลงทาง
กายภาพของประเทศไทยในอดีตกับปัจจุบัน และผลท่ีเกิดข้ึนจากการเปล่ียนแปลง ผลจากการรักษาและทาลาย
ทรพั ยากรและสง่ิ แวดลอ้ ม และเสนอแนวทางในการจัดการทย่ี ั่งยืนในประเทศไทย

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบคน้ ข้อมลู กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละแก้ปัญหา กระบวนการทางภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้
ทกั ษะทางภูมิศาสตร์ดา้ นการสงั เกต การแปลความขอ้ มูลทางภูมิศาสตร์ รวมถงึ ทกั ษะด้านการส่อื สาร

เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวิต มีความสามารถทางภูมิศาสตร์
กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทางภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษท่ี ๒๑ ด้านการส่ือสารความสามารถใน
การคิด มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษัตริย์ ซื่อสัตย์สุจริต มีวินัย ใฝ่
เรียนรู้ มคี วามรบั ผดิ ชอบ รักความเปน็ ไทย มจี ิตสาธารณะ สามารถดาเนินชีวติ อย่างสันติสขุ ในสังคมไทยและสงั คม
โลก สามารถนาความรู้ไปประยุกต์ใช้กับชีวิตประจาวันโดยใช้วิธีการของหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่าง
ถูกต้องเหมาะสม

... ๕๕

รหสั ตวั ชี้วดั

ส ๑.๑ ป.๖/๑ ป.๖/๒ ป.๖/๓ ป.๖/๔ ป.๖/๕ ป.๖/๖ ป.๖/๗ ป.๖/๘ ป.๖/๙
ส ๑.๒ ป.๖/๑ ป.๖/๒ ป.๖/๓ ป.๖/๔
ส ๒.๑ ป.๖/๑ ป.๖/๒ ป.๖/๓ ป.๖/๔ ป.๖/๕
ส ๒.๒ ป.๖/๑ ป.๖/๒ ป.๖/๓
ส ๓.๑ ป.๖/๑ ป.๖/๒ ป.๖/๓
ส ๓.๒ ป.๖/๑ ป.๖/๒
ส ๕.๑ ป.๖/๑ ป.๖/๒
ส ๕.๒ ป.๖/๑ ป.๖/๒ ป.๖/๓
รวมท้งั หมด ๓๑ ตัวชี้วดั

๕๖

คาอธบิ ายรายวิชา
กลุ่มสาระการเรยี นรู้ประวตั ิศาสตร์

... ๕๗

โครงสรา้ งรายวิชาพนื้ ฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรู้ประวตั ศิ าสตร์
ระดับชนั้ ประถมศกึ ษา

รายวชิ าพนื้ ฐาน จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ส๑๑๑๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๑ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ส๑๒๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๒ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ส๑๓๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๓ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ส๑๔๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๔ จานวน ๔๐ ชวั่ โมง
ส๑๕๑๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๕ จานวน ๔๐ ชวั่ โมง
ส๑๖๑๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๖

๕๘

ส๑๑๑๐๒ ประวัติศาสตร์ ๑ คาอธิบายรายวชิ าพ้ืนฐาน
ช้ันประถมศึกษาปีที่ ๑
กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม
เวลา ๔๐ ชวั่ โมง

คาอธิบายรายวชิ า

ศึกษา เรียนรู้เก่ียวกับวัน เดือน ปี การนับช่วงเวลา วิธีการสืบคน้ ประวัตคิ วามเป็นมาและเหตุการณส์ าคัญ
ที่เกิดข้ึนกับตนเองและครอบครัว ความเปล่ียนแปลงของสภาพแวดล้อม สิ่งของเคร่ืองใช้ หรือการดาเนินชีวิตของ
อดีตกับปัจจุบัน วิเคราะห์สาเหตุและผลกระทบของการเปล่ียนแปลง ศึกษาเรียนรู้ความหมาย ความสาคัญของ
สัญลักษณ์ เอกลักษณ์ของชาติไทยและการแสดงความเคารพ สารวจ บอกสถานที่สาคัญซ่ึงเป็นแหล่งวัฒนธรรม
ของชุมชน สิ่งท่ีตนเองรักและเป็นความภาคภูมิใจในท้องถ่ิน คุณค่าและประโยชน์ส่ิงของต่าง ๆ ท่ีควรค่าแก่การ
อนรุ กั ษ์

โดยใช้กระบวนการคดิ กระบวนการสืบค้นขอ้ มูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการเผชญิ สถานการณแ์ กป้ ญั หา

เพื่อใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบตั ิในการดาเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพยี งและคา่ นยิ ม ๑๒ ประการ

รหสั ตวั ชี้วัด

ส ๔.๑ ป.๑/๑, ป.๑/๒, ป.๑/๓
ส ๔.๒ ป.๑/๑, ป.๑/๒
ส ๔.๓ ป.๑/๑, ป.๑/๒, ป.๑/๓
รวมท้ังหมด ๘ ตัวชว้ี ัด

... ๕๙

ส๑๒๑๐๒ ประวัติศาสตร์ ๒ คาอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน
ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๒
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา ๔๐ ชว่ั โมง

คาอธบิ ายรายวิชา

ศึกษา เรียนรู้ ยกตัวอย่างคาที่แสดงช่วงเวลาอดีต ปัจจุบัน อนาคต สารวจวันสาคัญท่ีปรากฏในปฏิทินซึ่ง
แสดงเหตุการณ์สาคัญในอดีตและปัจจุบัน ศึกษาเรียนรู้วิธีการทางประวัติศาสตร์ ในการสืบค้นข้อมูลของตนเอง
ครอบครัว การเปล่ียนแปลงวิถีชีวิตของคนในชุมชน เช่น การประกอบอาชีพ การแต่งกาย การสอ่ื สาร ประเพณีใน
ชุมชน วิเคราะห์ผลกระทบของการเปล่ียนแปลงท่ีมีต่อ วิถีชีวิตของคนในชุมชน ศึกษาสารวจบุคคลที่ทาประโยชน์
ต่อท้องถนิ่ หรอื ประเทศชาติ วัฒนธรรม ประเพณี ภมู ิปญั ญาในชุมชนท่ภี าคภูมิใจและควรอนุรกั ษไ์ ว้

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบคน้ ข้อมูล กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลุ่ม กระบวนการเผชญิ สถานการณแ์ ก้ปญั หา

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏบิ ัติในการดาเนนิ ชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มคี ุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพียงและค่านิยม ๑๒ ประการ

รหสั ตัวชี้วัด

ส ๔.๑ ป.๒/๑ ป.๒/๒
ส ๔.๒ ป.๒/๑ ป.๒/๒
ส ๔.๓ ป.๒/๑ ป.๒/๒
รวมทั้งหมด ๖ ตวั ชี้วัด

๖๐

ส๑๓๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๓ คาอธบิ ายรายวิชาพืน้ ฐาน
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา ๔๐ ช่ัวโมง

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษา ค้นคว้า เรียนรู้ท่ีมาของศักราช วิธีการเทียบพุทธศักราชกับคริสต์ศักราช เหตุการณ์สาคัญของ
โรงเรียน ชุมชนโดยใช้หลักฐานและแหล่งขอ้ มลู ทเ่ี กี่ยวข้อง การใช้เส้นเวลา (Time Line) ลาดับเหตกุ ารณท์ ่ีเกิดข้ึน
ในโรงเรียน ชุมชน รวบรวมวิเคราะห์ปัจจัยท่ีมีผลต่อการต้ังถิ่นฐาน ปัจจัยท่ีมีอิทธิพลต่อพัฒนาการของชุมชน
สารวจขนบธรรมเนียม ประเพณีวัฒนธรรมของชุมชนตนเองที่เกิดจากปัจจัยทางภูมิศาสตร์และปัจจัยทางสังคม
เปรียบเทียบความเหมือน ความแตกต่างกับชุมชนอ่ืน ๆ ศึกษา ค้นคว้า เรียนรู้ เกี่ยวกับพระราชประวัติ พระราช
กรณียกิจโดยสังเขปของพ่อขุนศรีอินทราทิตย์ สมเด็จพระรามาธิบดีท่ี ๑ (พระเจ้าอู่ทอง) สมเด็จพระเจ้าตากสิน
มหาราช พระบาทสมเดจ็ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเดจ็ พระเจา้ อยู่หวั ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช สมเด็จ
พระนางเจ้าสิริกิต์ิพระบรมราชินีนาถ วีรกรรมของบรรพบุรุษไทย ท้าวเทพสตรี ชาวบ้านบางระจัน พระยาพิชัย
ดาบหกั สมเดจ็ พระนเรศวรมหาราช สมเดจ็ พระเจ้าตากสินมหาราช และภูมิปัญญาไทยท่ีนา่ ภาคภมู ิใจ ระบุปจั จยั ที่
มีอิทธิพลตอ่ การต้ังถิ่นฐานและพัฒนาการชมุ ชน สรปุ ลักษณะท่สี าคัญของขนมธรรมเนยี มประเพณี และวัฒนธรรม
ในชมุ ชน ตลอดถงึ การเปรยี บเทยี บความเหมือนและความตา่ งทางวัฒนธรรมของชุมชนตนเองกบั ชมุ ชนอน่ื ๆ

โดยใชก้ ระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมลู กระบวนการปฏบิ ัติ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลุม่ กระบวนการเผชิญสถานการณ์แก้ปญั หา

เพ่อื ใหเ้ กดิ ความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏิบัติในการดาเนินชีวติ มีคุณธรรม จริยธรรม มคี ุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงและคา่ นยิ ม ๑๒ ประการ

รหสั ตัวชี้วดั

ส ๔.๑ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓
ส ๔.๒ ป.๓/๑ ป.๓/๒ ป.๓/๓
ส ๔.๓ ป.๓/๑ ป.๓/๒
รวมท้ังหมด ๘ ตัวชวี้ ดั

... ๖๑

ส๑๔๑๐๒ ประวัตศิ าสตร์ ๔ คาอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน
ชัน้ ประถมศกึ ษาปีท่ี ๔
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา ๔๐ ชว่ั โมง

คาอธบิ ายรายวิชา

ศกึ ษา คน้ คว้า เรยี นรู้ เก่ียวกับความหมาย ช่วงเวลาของทศวรรษ ศตวรรษ สหสั วรรษ เกณฑ์การแบ่งยุค
สมยั ทางประวัติศาสตร์ ยคุ สมัยที่ใชใ้ นการศึกษาประวตั ิศาสตร์ไทย เชน่ สมัยก่อนสโุ ขทัย สมยั สโุ ขทัย สมยั อยุธยา
สมัยธนบรุ ี และสมยั รตั นโกสินทร์ หลกั ฐานทางประวัติศาสตร์ พฒั นาการหลักฐานทางประวัติศาสตร์ทแ่ี สดงการตัง้
หลกั แหลง่ ของมนุษยย์ ุคก่อนประวัตศิ าสตร์ และยุคประวตั ศิ าสตร์ในดนิ แดนไทย การสถาปนาอาณาจักรสโุ ขทยั
พัฒนาการของอาณาจักรสุโขทยั ทางด้านการเมือง การปกครอง และเศรษฐกิจ ประวัตแิ ละผลงานของบุคคลสาคญั
สมัยสุโขทัย เชน่ พ่อขนุ ศรีอนิ ทราทติ ย์ พ่อขนุ รามคาแหงมหาราช พระมหาธรรมราชาท่ี ๑ (พระยาลิไทย)
โดยสงั เขป ศกึ ษา คน้ คว้า เรียนรู้ อธิบาย เกีย่ วกับภมู ิปัญญาไทยสมยั สุโขทยั เช่น ภาษาไทย ศิลปกรรมสุโขทยั
คณุ คา่ ของภมู ิปญั ญาไทย ที่น่าภาคภมู ิใจ และควรคา่ แก่การอนรุ ักษ์

โดยใช้กระบวนการคดิ กระบวนการสืบคน้ ขอ้ มูล กระบวนการปฏบิ ตั ิ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลุม่ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์แก้ปญั หา

เพอ่ื ให้เกิดความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏิบตั ิในการดาเนินชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มคี ุณลักษณะ
อนั พึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวติ อย่างสนั ติสขุ ในสังคมไทยหรือสังคมโลก

สามารถดารงชวี ติ ตามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งและค่านิยม ๑๒ ประการ

รหัสตัวชี้วดั

ส ๔.๑ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓
ส ๔.๒ ป.๔/๑ ป.๔/๒ ป.๔/๓
ส ๔.๓ ป.๔/๑ ป.๔/๒
รวมท้ังหมด ๘ ตัวชวี้ ัด

๖๒

ส๑๕๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๕ คาอธิบายรายวิชาพื้นฐาน
ชนั้ ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา ๔๐ ช่วั โมง

คาอธิบายรายวชิ า

ศึกษาค้นคว้า เรียนรู้ สืบค้นความเป็นมาของตนเอง ครอบครัว ท้องถิ่น โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์
ยกตัวอย่างเรื่องราวท่ีสามารถแสดงนัยของความคิดเห็นท่ีมีอยู่ในข้อมูลจากหลักฐานต่าง ๆ การตอบคาถามทาง
ประวัติศาสตร์อย่างมีเหตุผล การนาเสนอความเป็นมาของท้องถิ่นด้วยวิธีการเล่าเรื่อง การเขียนอย่างง่าย ๆหรือ
การจัดนิทรรศการ อธิบายเก่ียวกับการเข้ามาของอารยธรรมอินเดียและจีนในดินแดนไทยและภูมิภาคเอเชีย
ตะวันออกเฉียงใต้ การเข้ามาของวัฒนธรรมต่างชาติ เช่น ศาสนา ความเชื่อ ภาษา การแต่งกาย อาหาร ดนตรี
วิเคราะห์ผลกระทบที่มีต่อสังคมไทย ศึกษา ค้นคว้า เรียนรู้ อธิบาย ประวัติศาสตร์สมัยกรุงศรีอยุธยา ธนบุรี การ
สถาปนาอาณาจักร ปัจจัยท่ีส่งเสริม ความเจริญรุ่งเรือง พัฒนาการด้านการเมือง การปกครอง เศรษฐกิจ ผลงาน
ของบุคคลสาคัญ ภูมิปัญญาไทยที่น่าภาคภูมิใจและควรค่าแก่การอนรุ กั ษ์ไว้

โดยใชก้ ระบวนการคดิ กระบวนการสบื คน้ ขอ้ มลู กระบวนการปฏบิ ัติ กระบวนการทางสังคม กระบวนการ
กลมุ่ กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแกป้ ญั หา

เพอ่ื ให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏบิ ัติในการดาเนนิ ชีวติ มคี ุณธรรม จริยธรรม มคี ุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพยี งและคา่ นิยม ๑๒ ประการ

รหัสตวั ชี้วัด

ส ๔.๑ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓
ส ๔.๒ ป.๕/๑ ป.๕/๒ ป.๕/๓ ป.๕/๔
ส ๔.๓ ป.๕/๑ ป.๕/๒
รวมท้ังหมด ๙ ตัวช้ีวดั

... ๖๓

ส๑๖๑๐๒ ประวตั ศิ าสตร์ ๖ คาอธิบายรายวชิ าพ้นื ฐาน
ช้ันประถมศึกษาปีที่ ๖
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
เวลา ๔๐ ชว่ั โมง

คาอธบิ ายรายวิชา

ศึกษา ค้นคว้า เรียนรู้ อธิบายความหมาย ความสาคัญของวิธีการทางประวัติศาสตร์ การนาวิธีการทาง
ประวัติศาสตร์ ศึกษาเรื่องราวในท้องถ่ิน เหตุการณ์สาคัญในประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ และนาเสนอ
ขอ้ มูลจากหลักฐานที่หลากหลายด้วยวิธีการต่าง ๆ เช่น การเลา่ เร่ือง การจัดนิทรรศการ การเขียนรายงาน การใช้
แผนที่แสดงท่ีตั้งและอาณาเขตของประเทศเพ่ือนบ้าน พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สภาพสังคม เศรษฐกิจ
การเมืองของประเทศเพื่อนบ้าน ความเหมือนและความตา่ งกับประเทศไทย ความเปน็ มาของกลุ่มอาเซียน สมาชิก
ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจและสังคม วิเคราะห์ผลกระทบท่ีมีต่อสังคมไทย ศึกษา ค้นคว้า เรียนรู้ อ ธิบาย
ประวัตศิ าสตรส์ มัยรัตนโกสินทร์เก่ียวกบั การสถาปนาอาณาจักร ปัจจยั ที่ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรือง พฒั นาการด้าน
ตา่ ง ๆ ตามช่วงเวลา เช่น สมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น สมยั ปฏิรูปประเทศและสมัยประชาธิปไตย ผลงานของบุคคล
สาคญั ภูมปิ ัญญาไทยท่นี ่าภาคภมู ิใจและควรค่าแกก่ ารอนุรักษ์ไว้

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกลุม่ กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแกป้ ญั หา

เพอื่ ให้เกดิ ความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏิบตั ิในการดาเนินชีวติ มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี งและค่านยิ ม ๑๒ ประการ

รหสั ตัวชี้วดั

ส ๔.๑ ป.๖/๑ ป.๖/๒
ส ๔.๒ ป.๖/๑ ป.๖/๒
ส ๔.๓ ป.๖/๑ ป.๖/๒ ป.๖/๓ ป.๖/๔
รวมทัง้ หมด ๘ ตัวช้ีวดั

๖๔

คาอธบิ ายรายวิชา

กล่มุ สาระการเรียนรู้สุขศกึ ษา
และพลศกึ ษา

... ๖๕

โครงสรา้ งรายวชิ าพน้ื ฐาน กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สุขศึกษาและพลศึกษา
ระดับช้นั ประถมศึกษา

รายวิชาพืน้ ฐาน จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
พ๑๑๑๐๑ สุขศึกษาและพลศึกษา ๑ จานวน ๔๐ ชวั่ โมง
พ๑๒๑๐๑ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ๒ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
พ๑๓๑๐๑ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ๓ จานวน ๔๐ ชวั่ โมง
พ๑๔๑๐๑ สุขศึกษาและพลศึกษา ๔ จานวน ๔๐ ชวั่ โมง
พ๑๕๑๐๑ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ๕ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
พ๑๖๑๐๑ สุขศึกษาและพลศึกษา ๖

๖๖

คาอธบิ ายรายวิชาพนื้ ฐาน

พ๑๑๑๐๑ สุขศึกษาและพลศกึ ษา ๑ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สขุ ศึกษาและพลศึกษา
ช้ันประถมศกึ ษาปที ี่ ๑ เวลา ๔๐ ชว่ั โมง

คาอธบิ ายรายวชิ า

รู้เข้าใจธรรมชาติการเจริญเติบโต อธิบายลักษณะและหน้าที่ของอวัยวะภายนอก และอธิบายวิธีดูแล
รักษาอวัยวะภายนอก ระบุสมาชิกในครอบครัวและความรัก ความผูกพันของสมาชิกท่ีมีต่อกัน บอกส่ิงที่ชื่นชอบ
และภาคภูมิใจในตนเอง และสามารถบอกลักษณะความแตกต่างระหว่างเพศชายและเพศหญิง มีทักษะในการ
ดาเนินชีวิต การเคล่ือนไหวร่างกายขณะอยู่กับที่ เคล่ือนที่ และใช้อุปกรณ์ประกอบกิจกรรม การเล่นเกมเบ็ดเตล็ด
และเข้าร่วมกิจกรรมทางกายท่ีใช้การเคลื่อนไหวตามธรรมชาติ การออกกาลังกายและเล่นเกมตามคาแนะนาอย่าง
สนุกสนาน โดยสามารถปฏิบัติตนตามกฎ กติกา ข้อตกลงในการเล่นเกมตามคาแนะนา การปฏิบัติตนตามหลักสุข
บัญญัติแห่งชาติตามคาแนะนา การบอกอาการเจ็บป่วยที่เกิดขึ้นกับตนเอง และสามารถปฏิบัติตนตามคาแนะนา
เม่ือมีอาการเจ็บป่วย ศึกษาระบุสิ่งที่ทาให้เกิดอันตรายที่บ้าน โรงเรียน และการป้องกัน บอกสาเหตุและการ
ป้องกันอันตรายท่ีเกิดจากการเล่น และแสดงคาพูดหรือท่าทางขอความช่วยเหลือจากผู้อ่ืนเมื่อเกิดเหตุร้ายที่บ้าน
และโรงเรียน

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสบื คน้ ขอ้ มลู กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกลมุ่ กระบวนการเผชญิ สถานการณแ์ ละแกป้ ัญหาความสามารถในการแก้ปัญหาและอปุ สรรคต่าง ๆ
ท่ีเผชิญไดอ้ ยา่ งถูกต้องเหมาะสมบนพ้ืนฐานของหลกั เหตผุ ล คณุ ธรรม

เพื่อใหเ้ กิดความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏบิ ัติในการดาเนนิ ชีวิต มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพียงและคา่ นยิ ม ๑๒ ประการ

รหัสตัวชี้วดั

พ ๑.๑ ป.๑/๑, ป.๑/๒
พ ๒.๑ ป.๑/๑, ป.๑/๒, ป.๑/๓
พ ๓.๑ ป.๑/๑, ป.๑/๒
พ ๓.๒ ป.๑/๑, ป.๑/๒
พ ๔.๑ ป.๑/๑, ป.๑/๒, ป.๑/๓
พ ๕.๑ ป.๑/๑, ป.๑/๒, ป.๑/๓
รวมทง้ั หมด ๑๕ ตัวชี้วัด

... ๖๗

คาอธบิ ายรายวชิ าพื้นฐาน

พ๑๒๑๐๑ สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ๒ กลมุ่ สาระการเรียนรู้สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา
ช้นั ประถมศึกษาปที ี่ ๒ เวลา ๔๐ ชัว่ โมง

คาอธิบายรายวชิ า

ร้เู ข้าใจธรรมชาติการเจริญเติบโต อธิบายลักษณะและหน้าท่ีของอวัยวะภายใน อธิบายวิธีดูแลรักษาอวัยวะ
ภายใน และอธิบายธรรมชาติของชีวิตมนุษย์ ระบุบทบาทหน้าที่ของตนเองและสมาชิกในครอบครัว บอกความสาคัญ
ของเพอ่ื น ระบุพฤตกิ รรมท่ีเหมาะสมกบั เพศ อธิบายความภาคภูมิใจในความเป็นเพศหญิงหรือเพศชาย มีทกั ษะใน
การดาเนินชีวิต ควบคมุ การเคลอ่ื นไหวร่างกายขณะอยู่กับที่ เคล่ือนท่ี และใช้อปุ กรณ์ประกอบกิจกรรม การเล่นเกม
เบ็ดเตล็ดและเข้าร่วมกิจกรรมทางกายที่วิธีเล่นอาศัยการเคลื่อนไหวเบื้องต้นท้ังแบบอยู่กับที่ เคล่ือนท่ี และใช้
อปุ กรณ์ประกอบกิจกรรม บอกลักษณะของการมีสุขภาพดี การเลือกกินอาหารที่มีประโยชน์ ระบุของใช้และของ
เล่นที่มีผลเสียต่อสุขภาพ อธิบายอาการและวิธีป้องกันการเจ็บป่วย การบาดเจ็บที่อาจเกิดขึ้น และการปฏิบัติ
ตามคาแนะนาเม่ือมีอาการเจ็บป่วยและบาดเจ็บ การปฏิบัติตนในการป้องกันอุบัติเหตุที่อาจเกิดขึ้นทางน้าและ
ทางบก บอกชื่อยาสามัญประจาบ้านและใช้ยาตามคาแนะนา ระบุโทษของสารเสพติด สารอันตรายใกล้ตัวและ
วิธีการป้องกัน การปฏิบัติตนตามสัญลักษณ์และป้ายเตือนของสิ่งของหรือสถานที่ที่เป็นอันตราย และอธิบาย
สาเหตุ อันตราย วิธีป้องกันอัคคีภัย และแสดงการหนไี ฟ

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นขอ้ มลู กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกลมุ่ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์และแก้ปัญหาความสามารถในการแก้ปัญหาและอปุ สรรคตา่ ง ๆ
ที่เผชญิ ไดอ้ ยา่ งถูกต้องเหมาะสมบนพืน้ ฐานของหลักเหตุผล คุณธรรม

เพอ่ื ใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบตั ิในการดาเนนิ ชีวติ มีคุณธรรม จริยธรรม มีคุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี งและค่านยิ ม ๑๒ ประการ

รหัสตวั ชี้วัด

พ ๑.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓
พ ๒.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓, ป.๒/๔
พ ๓.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒
พ ๓.๒ ป.๒/๑, ป.๒/๒
พ ๔.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓, ป.๒/๔, ป.๒/๕
พ ๕.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓, ป.๒/๔, ป.๒/๕
รวมทง้ั หมด ๒๑ ตวั ชีว้ ดั

๖๘

คาอธบิ ายรายวิชาพื้นฐาน

พ๑๓๑๐๑ สขุ ศึกษาและพลศึกษา ๓ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สุขศึกษาและพลศกึ ษา
ช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๓ เวลา ๔๐ ชั่วโมง

คาอธบิ ายรายวชิ า

เข้าใจลักษณะการเจริญเติบโต อธิบายลักษณะและการเจริญเติบโตของร่างกายมนุษย์ เปรียบเทียบ
การเจริญเติบโตของตนเองกับเกณฑ์มาตรฐาน และระบุปัจจัยท่ีมีผลต่อการเจริญเติบโต อธิบายความสาคัญและ
ความแตกต่างของครอบครัวที่มีต่อตนเอง อธิบายวิธีสร้างสัมพันธภาพในครอบครัวและกลุ่มเพื่อน บอกวิธีหลีกเลี่ยง
พฤติกรรมท่นี าไปสู่การถูกลว่ งละเมิดทางเพศ ควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกายขณะอยู่กับที่ เคลื่อนที่ และใช้
อุปกรณ์ประกอบอย่างมีทิศทาง การเคลอ่ื นไหวร่างกายทใี่ ช้ทักษะการเคลื่อนไหวแบบบงั คับทิศทางในการเล่นเกม
เบ็ดเตล็ด เลือกออกกาลังกาย การละเล่นพื้นเมือง และเล่นเกมที่เหมาะสมกับจุดเด่น จุดด้อย และข้อจากัด
ของตนเอง การปฏิบัติตามกฎ กติกา และข้อตกลงของการออกกาลังกาย การเล่นเกม การละเล่นพ้ืนเมืองได้ด้วย
ตนเอง อธิบายการติดต่อและวิธีการป้องกันการแพร่กระจายของโรค จาแนกอาหารหลัก ๕ หมู่ เลือกกินอาหารที่
หลากหลายครบ ๕ หมู่ ในสัดส่วนที่เหมาะสม แสดงการแปรงฟันให้สะอาดอย่างถูกวิธี สร้างเสริมสมรรถภาพ
ทางกายได้ตามคาแนะนา การปฏิบัติตนเพ่ือความปลอดภัยจากอุบัติเหตุในบ้าน โรงเรียน และการเดินทาง แสดงวิธี
ขอความช่วยเหลอื จากบุคคลและแหล่งต่าง ๆ เมื่อเกิดเหตุร้ายหรอื อุบตั ิเหตุ และแสดงวธิ ีปฐมพยาบาลเมื่อบาดเจ็บ
จากการเลน่

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบคน้ ขอ้ มลู กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกล่มุ กระบวนการเผชญิ สถานการณแ์ ละแกป้ ัญหาความสามารถในการแก้ปัญหาและอุปสรรคต่าง ๆ
ที่เผชญิ ได้อยา่ งถูกต้องเหมาะสมบนพนื้ ฐานของหลกั เหตผุ ล คุณธรรม

เพ่อื ใหเ้ กิดความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏบิ ัติในการดาเนินชีวติ มีคุณธรรม จริยธรรม มคี ุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียงและค่านยิ ม ๑๒ ประการ

รหสั ตัวชี้วัด

พ ๑.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓
พ ๒.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓
พ ๓.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒
พ ๓.๒ ป.๓/๑, ป.๓/๒
พ ๔.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓, ป.๓/๔, ป.๓/๕
พ ๕.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓
รวมทัง้ หมด ๑๘ ตัวช้ีวัด

... ๖๙

คาอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน

พ๑๔๑๐๑ สุขศกึ ษาและพลศึกษา ๔ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา
ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ เวลา ๔๐ ช่วั โมง

คาอธิบายรายวชิ า

ศึกษาการเจริญเติบโตและพัฒนาการของร่างกายและจิตใจตามวัย อธิบายความสาคัญของกล้ามเนื้อ
กระดูกและข้อท่ีมีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโตและพัฒนาการ อธิบายวิธีดูแลกล้ามเน้ือกระดูกและข้อให้ทางาน
อย่างมีประสิทธิภาพ อธิบายคุณลักษณะของความเป็นเพ่ือนและสมาชิกท่ีดีของครอบครัว แสดงพฤติกรรมที่
เหมาะสมกบั เพศของตนตามวัฒนธรรมไทย ยกตวั อย่างวธิ กี ารปฏิเสธการกระทาท่ีเป็นอันตรายและไม่เหมาะสมใน
เร่ืองเพศ การควบคุมตนเองเมื่อใช้ทักษะการเคลื่อนไหวในลักษณะผสมผสานได้ทั้งแบบอยู่กับท่ี เคล่ือนที่ และใช้
อปุ กรณป์ ระกอบ ฝึกกายบริหารท่ามอื เปล่าประกอบจังหวะ การเล่นเกมเลยี นแบบและกจิ กรรมแบบผลัด การเล่น
กีฬาพื้นฐานอย่างน้อย ๑ ชนิด การออกกาลังกาย เล่นเกม และกีฬาที่ตนเองชอบ และมีความสามารถในการ
วิเคราะห์ผลพัฒนาการของตนเองตามตัวอย่างและแบบปฏิบัติของผู้อื่น การปฏิบัติตามกฎ กติกาการเล่นกีฬา
พ้นื ฐานตามชนิดกฬี าท่เี ล่น อธบิ ายความสมั พนั ธ์ระหวา่ งสง่ิ แวดลอ้ มกบั สขุ ภาพ อธิบายสภาวะอารมณ์ ความรสู้ กึ ที่
มีผลต่อสุขภาพ วิเคราะห์ข้อมูลบนฉลากอาหารและผลิตภัณฑ์สุขภาพ เพ่ือการเลือกบริโภค และการทดสอบและ
ปรับปรุงสมรรถภาพทางกายตามผลการทดสอบสมรรถภาพทางกาย อธิบายความสาคัญของการใช้ยาและการใช้
ยาอย่างถูกวิธี แสดงวิธีปฐมพยาบาลเมื่อได้รับอันตรายจากการใช้ยาผิด สารเคมี แมลงสัตว์กัดต่อย และการ
บาดเจ็บจากการเล่นกีฬา รวมทั้งวิเคราะห์ผลเสยี ของการสบู บุหรแี่ ละการดม่ื สรุ าทมี่ ตี ่อสุขภาพและการป้องกนั

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบคน้ ข้อมูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกลมุ่ กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหาความสามารถในการแก้ปัญหาและอุปสรรคตา่ ง ๆ
ที่เผชญิ ได้อย่างถูกตอ้ งเหมาะสมบนพนื้ ฐานของหลกั เหตผุ ล คณุ ธรรม

เพ่ือใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจ สามารถนาไปปฏิบตั ิในการดาเนนิ ชีวติ มีคุณธรรม จริยธรรม มคี ุณลักษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี งและค่านิยม ๑๒ ประการ

รหสั ตัวชี้วัด

พ ๑.๑ ป.๔/๑, ป.๔/๒, ป.๔/๓
พ ๒.๑ ป.๔/๑, ป.๔/๒, ป.๔/๓
พ ๓.๑ ป.๔/๑, ป.๔/๒, ป.๔/๓, ป.๔/๔
พ ๓.๒ ป.๔/๑, ป.๔/๒
พ ๔.๑ ป.๔/๑, ป.๔/๒, ป.๔/๓, ป.๔/๔
พ ๕.๑ ป.๔/๑, ป.๔/๒, ป.๔/๓
รวมทงั้ หมด ๑๙ ตวั ชี้วัด

๗๐

คาอธิบายรายวิชาพ้นื ฐาน

พ๑๕๑๐๑ สุขศกึ ษาและพลศึกษา ๕ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สขุ ศกึ ษาและพลศกึ ษา
ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕ เวลา ๔๐ ช่ัวโมง

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษาอธิบายความสาคัญของระบบย่อยอาหาร และระบบขับถ่ายท่ีมีผลต่อสุขภาพ การเจริญเติบโต
และพัฒนาการ อธิบายวิธีดูแลระบบย่อยอาหารและระบบขับถ่ายให้ทางานตามปกติ อธิบายการเปลี่ยนแปลงทาง
เพศ และปฏิบัติตนได้เหมาะสม อธิบายความสาคัญของการมีครอบครัวท่ีอบอุ่นตามวัฒนธรรมไทย และระบุ
พฤติกรรมท่ีพึงประสงค์และไม่พึงประสงค์ในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งในครอบครัวและกลุ่มเพื่อน การ
จดั รูปแบบการเคลื่อนไหวแบบผสมผสาน และควบคุมตนเองเมอ่ื ใชท้ ักษะการเคลื่อนไหวตามแบบทีก่ าหนด วิธีการ
เลน่ เกมนาไปสูก่ ฬี าที่เลือกและกิจกรรมการเคลื่อนไหวแบบผลดั การควบคุมการเคลือ่ นไหวในเรือ่ งการรบั แรง การ
ใช้แรง และความสมดุล การแสดงทักษะกลไกในการปฏิบัติกิจกรรมทางกายและเล่นกีฬา การเล่นกีฬาไทยและ
กีฬาสากล ประเภทบุคคลและประเภททีมอย่างละ ๑ ชนิด และอธิบายหลักการและเข้าร่วมกิจกรรมนันทนาการ
อย่างนอ้ ย ๑ กิจกรรม การออกกาลังกายอย่างมีรูปแบบ เล่นเกมที่ใช้ทักษะการคิดและตัดสินใจ การเล่นกีฬาที่
ตนเองชอบอย่างสม่าเสมอ โดยสร้างทางเลือกในวิธีปฏิบัติของตนเองอย่างหลากหลาย และมีน้าใจนักกีฬา การ
ปฏิบัติตามกฎ กติกาการเล่นเกม กีฬาไทยและกีฬาสากลตามชนิดกีฬาที่เล่น ตลอดถึงการปฏิบัติตนตามสิทธิของ
ตนเอง ไม่ละเมิดสิทธิผู้อื่น และยอมรับในความแตกต่างระหว่างบุคคลในการเล่นเกมและกีฬาไทย กีฬาสากล การ
แสดงพฤติกรรมที่เห็นความสาคัญของการปฏิบัติตนตามสุขบัญญัติแห่งชาติ การค้นหาข้อมูลข่าวสารเพื่อใช้สร้าง
เสรมิ สุขภาพ การวเิ คราะห์สอ่ื โฆษณาในการตัดสินใจเลือกซ้ืออาหารและผลิตภัณฑ์สุขภาพอย่างมีเหตุผล การปฏิบัติ
ตนในการป้องกันโรคที่พบบ่อยในชีวิตประจาวัน และการทดสอบและปรับปรุงสมรรถภาพทางกาย ตามผลการ
ทดสอบสมรรถภาพทางกาย การวิเคราะห์ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการใช้สารเสพติด วิเคราะห์ผลกระทบของการ
ใช้ยาและสารเสพติดท่มี ผี ลตอ่ ร่างกาย จติ ใจ อารมณ์ สังคม และสตปิ ัญญา การปฏิบัติตนเพือ่ ความปลอดภัยจากการ
ใช้ยาและหลีกเล่ียงสารเสพติด การวิเคราะห์อิทธิพลของส่ือที่มีต่อพฤติกรรมสุขภาพ ตลอดท้ังการปฏิบัติตนเพื่อ
ปอ้ งกันอนั ตรายจากการเล่นกีฬา

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสบื ค้นขอ้ มูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกลุม่ กระบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละแกป้ ัญหาความสามารถในการแก้ปญั หาและอปุ สรรคตา่ ง ๆ
ที่เผชิญได้อย่างถูกต้องเหมาะสมบนพ้นื ฐานของหลักเหตผุ ล คุณธรรม

เพือ่ ให้เกิดความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏบิ ตั ิในการดาเนินชีวิต มคี ุณธรรม จริยธรรม มีคุณลักษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพยี งและคา่ นิยม ๑๒ ประการ

... ๗๑

รหัสตวั ช้ีวดั

พ ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒
พ ๒.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓
พ ๓.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔, ป.๕/๕, ป.๕/๖
พ ๓.๒ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔
พ ๔.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔, ป.๕/๕
พ ๕.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔, ป.๕/๕
รวมท้งั หมด ๒๕ ตวั ชี้วัด

๗๒

คาอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน

พ๑๖๑๐๑ สขุ ศกึ ษาและพลศึกษา ๖ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สุขศกึ ษาและพลศึกษา
ชั้นประถมศกึ ษาปีท่ี ๖ เวลา ๔๐ ชัว่ โมง

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษาอธิบายความสาคัญของระบบสืบพันธ์ุ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจท่ีมีผลต่อสุขภาพ
การเจริญเติบโต และพัฒนาการ อธิบายวิธีดูแลระบบสืบพันธ์ุ ระบบไหลเวียนโลหิต และระบบหายใจให้ทางาน
ตามปกติ อธิบายความสาคัญของการสรา้ งและรักษาสัมพนั ธภาพกบั ผู้อื่น และวิเคราะห์พฤติกรรมเส่ียงที่อาจนาไปสู่
การมีเพศสัมพันธ์ การติดเช้ือเอดส์ และการตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร แสดงทักษะการเคลื่อนไหวร่วมกับผู้อ่ืนใน
ลักษณะแบบผลัดและแบบผสมผสานได้ตามลาดับ ทั้งแบบอยู่กับท่ี เคลื่อนที่ และใช้อุปกรณ์ประกอบ และการ
เคลื่อนไหวประกอบเพลง การจาแนกหลักการเคลื่อนไหวในเร่ืองการรับแรง การใช้แรง และความสมดุลในการ
เคลื่อนไหวร่างกายในการเล่นเกม เล่นกีฬา และนาผลมาปรับปรุง เพิ่มพูนวิธีปฏิบตั ิของตนและผอู้ น่ื การเล่นกีฬาไทย
กฬี าสากล ประเภทบุคคลและประเภททีมอย่างละ ๑ ชนิด การใช้ทักษะกลไกเพื่อปรับปรุงเพิ่มพูนความสามารถ
ของตนเองและผู้อื่นในการเล่นกีฬา และร่วมกิจกรรมนันทนาการอย่างน้อย ๑ กิจกรรม แล้วนาความรู้และ
หลักการท่ีได้ไปใช้เป็นฐานการศึกษาหาความรู้เร่ืองอ่ืน ๆ อธิบายประโยชน์และหลักการออกกาลังกายเพื่อสุขภาพ
สมรรถภาพทางกาย และการสร้างเสริมบุคลิกภาพ การเล่นเกมท่ีใช้ทักษะการวางแผน และสามารถเพ่ิมพูนทักษะ
การออกกาลังกายและเคลื่อนไหวอย่างเป็นระบบ การเล่นกีฬาท่ีตนเองชื่นชอบและสามารถประเมินทักษะการเล่น
ของตนเป็นประจา การปฏิบัติตามกฎ กติกาตามชนิดกีฬาที่เล่น โดยคานึงถึงความปลอดภัยของตนเองและผู้อื่น
การจาแนกกลวิธีการรุก การป้องกันและการนาไปใช้ในการเล่นกีฬา รวมถงึ การเล่นเกมและกีฬาดว้ ยความสามคั คี
และมีน้าใจนกั กีฬา การแสดงพฤติกรรมในการป้องกันและแก้ไขปัญหาส่ิงแวดล้อมท่ีมีผลต่อสุขภาพ การวิเคราะห์
ผลกระทบที่เกดิ จากการระบาดของโรคและเสนอแนวทางการป้องกันโรคติดต่อสาคญั ที่พบในประเทศไทย การแสดง
พฤตกิ รรมทบ่ี ่งบอกถงึ ความรับผิดชอบต่อสุขภาพของส่วนรวม การสร้างเสรมิ และปรับปรงุ สมรรถภาพทางกายเพ่ือ
สขุ ภาพอย่างต่อเนื่อง การวิเคราะห์ผลกระทบจากความรุนแรงของภัยธรรมชาติท่ีมีต่อร่างกาย จิตใจ และสังคม ระบุ
วิธีปฏิบัติตนเพื่อความปลอดภัยจากธรรมชาติ การวิเคราะห์สาเหตุของการติดสารเสพติดและชักชวนให้ผู้อ่ื น
หลกี เลีย่ งสารเสพติด

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการปฏบิ ัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกลมุ่ กระบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละแกป้ ัญหาความสามารถในการแก้ปัญหาและอปุ สรรคตา่ ง ๆ
ทีเ่ ผชญิ ไดอ้ ย่างถูกต้องเหมาะสมบนพ้ืนฐานของหลกั เหตุผล คุณธรรม

เพอื่ ใหเ้ กิดความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถนาไปปฏบิ ตั ิในการดาเนินชีวิต มคี ุณธรรม จริยธรรม มีคุณลกั ษณะ
อันพึงประสงค์ สามารถดาเนินชีวิตอย่างสันติสุขในสังคมไทยหรือสังคมโลก สามารถดารงชีวิตตามหลักปรัชญา
เศรษฐกจิ พอเพยี งและคา่ นยิ ม ๑๒ ประการ

... ๗๓

รหัสตัวช้ีวัด

พ ๑.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒
พ ๒.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒
พ ๓.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓, ป.๖/๔, ป.๖/๕
พ ๓.๒ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓, ป.๖/๔, ป.๖/๕, ป.๖/๖
พ ๔.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓, ป.๖/๔
พ ๕.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓
รวมทัง้ หมด ๒๒ ตัวช้ีวัด

๗๔

คาอธบิ ายรายวิชา
กลุม่ สาระการเรียนรู้ศิลปะ

... ๗๕

โครงสร้างรายวิชาพ้นื ฐาน กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ศลิ ปะ
ระดับชน้ั ประถมศกึ ษา

รายวชิ าพื้นฐาน จานวน ๘๐ ชว่ั โมง
ศ๑๑๑๐๑ ศิลปะ ๑ จานวน ๘๐ ชวั่ โมง
ศ๑๒๑๐๑ ศิลปะ ๒ จานวน ๘๐ ชวั่ โมง
ศ๑๓๑๐๑ ศลิ ปะ ๓ จานวน ๘๐ ชว่ั โมง
ศ๑๔๑๐๑ ศิลปะ ๔ จานวน ๘๐ ชว่ั โมง
ศ๑๕๑๐๑ ศิลปะ ๕ จานวน ๘๐ ชว่ั โมง
ศ๑๖๑๐๑ ศิลปะ ๖

๗๖ คาอธบิ ายรายวชิ าพ้ืนฐาน

ศ๑๑๑๐๑ ศิลปะ ๑ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ศิลปะ
ชน้ั ประถมศกึ ษาปีที่ ๑ เวลา ๘๐ ชว่ั โมง

คาอธิบายรายวชิ า

สาระทศั นศลิ ป์
เรียนรู้การสร้างงานทัศนศิลป์เกี่ยวกับรูปร่างลักษณะ ขนาดของส่ิงต่างๆ รอบตัวในธรรมชาติและ
สง่ิ แวดล้อม อภิปรายเกี่ยวกบั รูปร่างลักษณะขนาดของส่ิงตา่ งๆ รอบตวั ในธรรมชาตแิ ละสง่ิ ทีม่ นษุ ยส์ รา้ งข้ึน บอก
ความรูส้ ึกที่มีต่อธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดลอ้ มรอบตัว มีทกั ษะพน้ื ฐานในการใช้วัสดอุ ุปกรณ์ในการสร้างทัศนศิลป์
การทดลองสีด้วยเทคนคิ ง่ายๆ วาดภาพระบายสีภาพธรรมชาติตามความรูส้ ึกของตนเอง การเลียนแบบ
บอก ระบแุ ละเล่น
เพื่อให้เห็นคุณค่าของความสวยงามตามธรรมชาติ เกิดความรู้สึกชื่นชมธรรมชาติ สามารถคิดและแสดง
ความรู้สึกจากการรับรู้ความงาม ความเพลิดเพลิน เกิดความมั่นใจในตนเองในการสร้างงานทัศนศิลป์ รักษ์
ธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ ม

สาระดนตรี
ศึกษาการก่อกาเนิดเสียงที่แตกต่าง บอกลักษณะของเสียงดัง - เบา และความช้า - เร็วของจังหวะ ท่อง
บทกลอนเพลงง่าย ๆ รวมท้ังมีส่วนร่วมในกิจกรรมดนตรี บอกความเก่ียวข้องของเพลงท่ีใช้ในชีวิตประจาวัน เล่า
ถงึ เพลงในทอ้ งถ่ิน ระบุสิง่ ทช่ี ่นื ชอบในดนตรีทอ้ งถิ่น
โดยใช้กระบวนการปฏิบัติและสร้างความรู้ความเข้าใจระบุบอก เล่า ท่อง ร้องเพลง และมีส่วนร่วมใน
กิจกรรมดนตรี
เพ่ือให้มีความรู้ความเข้าใจองค์ประกอบดนตรีรวมถึงการแสดงออกทางดนตรีอย่างสร้างสรรค์ ใฝ่เรียนรู้
รกั ความเปน็ ไทย รกั ชาตศิ าสนก์ ษัตริย์

สาระนาฏศิลป์
เรียนรู้การแสดงออก เลียนแบบการเคลื่อนไหว ลักษณะต่างๆ ของธรรมชาติ คน สัตว์ สิ่งของ แสดง
ท่าทางง่ายๆ โดยใช้ภาษาท่า แสดงประกอบเพลงที่เกี่ยวกับธรรมชาติสัตว์ และการเป็นผู้ชมที่ดี บอกและเล่น
การละเลน่ ของเดก็ ไทย
ฝึกใช้ทักษะกระบวนการปฏิบัติการควบคุมอวัยวะส่วนต่างๆของร่างกายแสดงเลียนแบบการเคล่ือนไหว
ลกั ษณะของธรรมชาติ คน สัตว์ สิ่งของโดยใช้ภาษาทา่ แสดงประกอบเพลงท่ีเกย่ี วกับธรรมชาติ สัตว์ การปฏิบตั ิตน
เปน็ ผู้ชมและผู้ร่วมแสดงท่ดี ี ฝกึ การแสดงการละเลน่ ของเดก็ ไทย
เหน็ คณุ ค่าและเกิดความซาบซง้ึ ในคณุ คา่ ทางศลิ ปะนาฏศิลป์และสิง่ รอบตวั พฒั นาเจตคติ สมาธิ

... ๗๗
รสนิยมส่วนตัว มีทักษะกระบวนวิธีการแสดงออก การคิดสร้างสรรค์การแสดงออกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา
ทอ้ งถิ่น ภูมิปญั ญาไทย ช่นื ชมและนาไปประยุกต์ใช้ในชวี ติ ประจาวนั

รหสั ตัวช้ีวัด

ศ ๑.๑ ป.๑/๑ ป.๑/๒ ป.๑/๓ ป.๑/๔ ป.๑/๕
ศ ๑.๒ ป.๑/๑
ศ ๒.๑ ป.๑/๑ ป.๑/๒ ป.๑/๓ ป.๑/๔ ป.๑/๕
ศ ๒.๒ ป.๑/๑ ป.๑/๒
ศ ๓.๑ ป.๑/๑ ป.๑/๒ ป.๑/๓
ศ ๓.๒ ป.๑/๑ ป.๑/๒
รวมท้ังหมด ๑๘ ตวั ชี้วัด

๗๘ คาอธบิ ายรายวชิ าพ้ืนฐาน

ศ๑๒๑๐๑ ศิลปะ ๒ กลุม่ สาระการเรียนรู้ศลิ ปะ
ชั้นประถมศกึ ษาปีที่ ๒ เวลา ๘๐ ช่วั โมง

คาอธบิ ายรายวชิ า

สาระทศั นศลิ ป์
บอก และ ทัศนธาตุ นามาสร้างงานทัศนศิลป์ มีทักษะในการใช้วัสดุอุปกรณ์สร้างงาน ๓ มิติ สร้างภาพปะ
ติด วาดภาพถ่ายทอดเร่ืองราวครอบครัวของตนและเพ่ือนบ้าน เลือกงานทัศนศิลป์และบรรยาย ส่ิงที่มองเห็นเนื้อหา
เร่อื งราว สรา้ งงานทัศนศิลป์เป็นรปู แบบงานโครงสร้างเคล่ือนไหว บอกความสาคัญของงานทัศนศิลป์ในชีวิตประจาวัน
อภิปรายงานทศั นศิลปใ์ นท้องถิ่น
โดยใช้กระบวนการทางศลิ ปะ สรา้ งสรรค์และใชจ้ ินตนาการให้เป็นผลงานทศั นศลิ ป์ เพอื่ ให้เกิดความเขา้ ใจ ใฝ่
รู้ใฝ่เรยี น ม่งุ ม่ันในการทางาน รกั ความเปน็ ไทย

สาระดนตรี
ศึกษาการจาแนกแหล่งกาเนิดของเสยี งทีไ่ ดย้ ินและคุณสมบตั ิของเสียงสูง-ตา่ -ดงั -เบา ยาว-ส้ัน ของดนตรี โดย
การเคาะจังหวะ การเคลื่อนไหวรา่ งกายให้สอดคล้องกับเน้อื หาของเพลง และร้องเพลงง่ายๆ ที่เหมาะสมกับวัยพร้อม
ท้ังบอกความหมายความสาคัญของเพลงท่ีได้ยิน รวมทั้งบอกความสัมพันธ์ของเสียงร้อง เสียงเครื่องดนตรีในเพลง
ทอ้ งถน่ิ โดยใชค้ าง่ายๆ ดว้ ยการแสดง และเข้ารว่ มกจิ กรรมทางดนตรีในทอ้ งถ่นิ
โดยการใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ การแสดงออกอย่าง
สร้างสรรค์
ทราบซึ่งในบทเพลง และตระหนักถึงคุณค่าของดนตรีท่ีถือเป็นเอกลักษณ์ประจาชาติและเห็นคุณค่าของ
ดนตรีทอ้ งถิ่น

สาระนาฏศลิ ป์
ศกึ ษาการเคลือ่ นไหวในรูปแบบตา่ งๆ สถานการณส์ ั้นๆ อย่างสร้างสรรค์ โดยใชห้ ลกั และวิธีการปฏบิ ตั ทิ าง
นาฏศิลป์ การใช้ประโยชน์ของการแสดงนาฏศิลป์ในชีวิตประจาวัน ใช้ภาษาท่าและนาฏยศัพท์แสดงท่าทาง
ประกอบเพลงตามรปู แบบนาฏศลิ ป์ อย่างเข้าใจและสนกุ สนาน
โดยใช้กระบวนการทางการฝึกปฏิบัติ อภิปรายส่งิ ท่ีเป็นลักษณะเด่นและเอกลักษณ์ของการแสดงนาฏศิลป์
หรือการแสดงนาฏศลิ ปพ์ น้ื บา้ น
เพอื่ ใหเ้ กิดความรู้ ความเข้าใจ ความชานาญ และความคดิ ที่จะสร้างสรรคผ์ ลงาน รับรู้ประโยชน์ของการ
แสดงนาฏศิลป์ในชีวติ ประจาวนั เพ่ือทาให้เห็นคณุ คา่ และรักความเป็นไทย

... ๗๙

รหัสตวั ชี้วดั

ศ ๑.๑ ป.๒/๑ ป.๒/๒ ป.๒/๓ ป.๒/๔ ป.๒/๕ ป.๒/๖ ป.๒/๗ ป.๒/๘
ศ ๑.๒ ป.๒/๑ ป.๒/๒
ศ ๒.๑ ป.๒/๑ ป.๒/๒ ป.๒/๓ ป.๒/๔ ป.๒/๕
ศ ๒.๒ ป.๒/๑ ป.๒/๒
ศ ๓.๑ ป.๒/๑ ป.๒/๒ ป.๒/๓ ป.๒/๔ ป.๒/๕
ศ ๓.๒ ป.๒/๑ ป.๒/๒ ป.๒/๓
รวมท้ังหมด ๒๕ ตวั ชว้ี ัด

๘๐ คาอธิบายรายวชิ าพืน้ ฐาน

ศ๑๓๑๐๑ ศลิ ปะ ๓ กลุม่ สาระการเรียนรู้ศลิ ปะ
ช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๓ เวลา ๘๐ ชว่ั โมง

คาอธิบายรายวชิ า

สาระทศั นศลิ ป์
บรรยาย จาแนกทัศนธาตุ ระบุวัสดุ อปุ กรณ์ทีใ่ ช้เมื่อชมงานทศั นศิลป์ และมที กั ษะในการใช้ วาดภาพ
ระบายสถี ่ายทอดความคิด ความรู้สกึ จากเหตุการณช์ ีวิตจรงิ บรรยายเหตุผลและวธิ ีการสรา้ งงานทัศนศิลป์
ลักษณะรูปร่าง รูปทรงในงานออกแบบ บอกความสาคัญและอภปิ รายงานทศั นศิลป์ในชีวติ ประจาวนั ในท้องถน่ิ
ระบสุ ิง่ ท่ชี ื่นชมและควรปรับปรงุ ในงานทศั นศิลปข์ องตน
โดยใช้กระบวนการทางศิลปะ สร้างสรรค์และใช้จินตนาการให้เป็นผลงานทัศนศิลป์ เพ่ือให้เกิดความรู้
ความเขา้ ใจ ใฝ่รใู้ ฝ่เรียน มุ่งม่นั ในการทางาน รกั ความเปน็ ไทย

สาระดนตรี
ศกึ ษาการระบุรูปร่าง ลักษณะของเครื่องดนตรีท่ีเห็นและได้ยินในชีวิตประจาวัน โดยการใช้รูปภาพหรือ
สญั ลักษณแ์ ทนเสียงและจังหวะเคาะ พร้อมทงั้ บอกบทบาทหนา้ ทขี่ องเพลงทีไ่ ดย้ นิ การขบั รอ้ งบรรเลงดนตรีงา่ ยๆ
การเคล่ือนไหวร่างกายท่าทางสอดคล้องกับอารมณ์ของเพลง รวมท้ังแสดงความคิดเหน็ เกี่ยวกับเสียงดนตรี เสียง
ขับร้องของตนเองและผู้อื่นด้วยการนาดนตรีไปใช้ในโอกาสต่างๆ ได้อย่างเหมาะสม อีกท้ังระบุเอกลักษณ์ของ
ดนตรใี นทอ้ งถ่นิ และระบปุ ระโยชนข์ องดนตรีต่อการดาเนนิ ชวี ิตของคนในทอ้ งถ่ิน
โดยการใชก้ ระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคดิ การใฝเ่ รียนรู้ การเหน็ คุณค่าของความเป็นไทย การ
ฝึกทักษะความชานาญ เข้าถึงอารมณ์ของเพลง เรียนรู้ เพือ่ ให้เกดิ ความรู้ความเข้าใจ
ตระหนักถงึ คณุ คา่ ของดนตรที ่ีถือเป็นเอกลกั ษณป์ ระจาชาติและเห็นคุณค่าของดนตรที ้องถ่ิน

สาระนาฏศิลป์
ศกึ ษาการเคลื่อนไหวในรูปแบบตา่ งๆ สถานการณ์สั้นๆ อย่างสร้างสรรค์ โดยใช้หลักและวิธีการปฏิบัติ
ทางนาฏศิลป์ การใช้ประโยชนข์ องการแสดงนาฏศิลปใ์ นชวี ิตประจาวนั ใช้ภาษาท่าและนาฏยศัพท์แสดงท่าทาง
ประกอบเพลงตามรูปแบบนาฏศลิ ป์ อย่างเข้าใจและสนกุ สนาน
โดยใช้กระบวนการทางการฝึกปฏิบัติ อภิปรายส่ิงท่ีเป็นลักษณะเด่นและเอกลักษณ์ของการแสดงนาฏศิลป์
หรือการแสดงนาฏศิลป์พนื้ บา้ น เพ่อื ใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจ ชานาญ และความคดิ ท่สี รา้ งสรรค์ผลงาน
รับรปู้ ระโยชนข์ องการแสดงนาฏศลิ ป์ในชีวิตประจาวนั เพื่อทาใหเ้ หน็ คุณค่าและรักความเป็นไทย

... ๘๑

รหสั ตวั ช้ีวัด

ศ ๑.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓, ป.๓/๔, ป.๓/๕, ป.๓/๖, ป.๓/๗, ป.๓/๘, ป.๓/๙, ป.๓/๑๐
ศ ๑.๒ ป.๓/๑, ป.๓/๒
ศ ๒.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓, ป.๓/๔, ป.๓/๕, ป.๓/๖, ป.๓/๗
ศ ๒.๒ ป.๓/๑, ป.๓/๒
ศ ๓.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓, ป.๓/๔, ป.๓/๕,
ศ ๓.๒ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓
รวมทั้งหมด ๒๙ ตวั ชวี้ ัด

๘๒ คาอธบิ ายรายวชิ าพื้นฐาน

ศ๑๔๑๐๑ ศลิ ปะ ๔ กลุ่มสาระการเรยี นรู้ศลิ ปะ
ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๔ เวลา ๘๐ ช่ัวโมง

คาอธิบายรายวชิ า

สาระทัศนศิลป์
อธิบายความแตกต่างเกี่ยวกับ รูปร่าง รูปทรง ในธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อม และอิทธิพลของวรรณะสีอุ่นและ
วรรณะสีเย็น ในการถ่ายทอดความรู้สึกทางจินตนาการ การจัดระยะความลึก น้าหนัก แสงเงาในการวาดภาพ
ถ่ายทอดอารมณค์ วามรู้สกึ งานทัศนศิลปใ์ นวฒั นธรรมท้องถนิ่ จากวัฒนธรรมตา่ งๆ
โดยทักษะกระบวนการพื้นฐาน การคิด วิเคราะห์ กระบวนการปฏิบัติ และกระบวนการสร้างเจตคติ
เพอื่ ให้มีความรู้ ความเข้าใจ เพ่อื จาแนกทศั นธาตุของส่ิงตา่ ง ๆ ในธรรมชาตสิ ิง่ แวดลอ้ มโดยเนน้ เรอ่ื งเสน้ สี รูปร่าง
รูปทรง พ้ืนผิว
ใฝเ่ รยี นร้ใู นงานทัศนศลิ ป์ เหน็ คณุ ค่าของการอนุรักษว์ ัฒนธรรม ภมู ปิ ัญญาไทยและรู้จกั อยู่อยา่ งพอเพียง

สาระดนตรี
เข้าใจโครงสร้างบทเพลง ประเภทของเครื่องดนตรี การเคลอื่ นไหวข้ึนลงของทานองเพลง รูปแบบจังหวะ
ของทานอง รปู แบบจังหวะ ความช้า-เร็ว เครื่องหมายและสัญลักษณ์ทางดนตรี โน้ตเพลงโครงสร้างโน้ตเพลงไทย
การขับร้อง เพลงในบันใดเสียงท่ีเหมาะสมกับตัวเอง รู้จักการใช้และการดูแลรักษาเครื่องดนตรีความหมายของ
เนื้อหาในบทเพลง ความสมั พันธข์ องวิถชี วี ติ กับผลงานดนตรี
โดยกระบวนการปฏิบัติ และกระบวนการสร้างรูปแบบจังหวะ ทานอง เพ่ือให้มีความรู้ ความเข้าใจ
ผ่านการออกเสียงขบั ร้องประกอบการบรรเลง
เกิดความรู้ความเข้าใจ และตระหนักถงึ คุณค่าของดนตรที ่ีถอื เป็นเอกลักษณป์ ระจาชาตแิ ละเห็นคณุ ค่าของ
ดนตรที ้องถิ่น

สาระนาฏศิลป์
เข้าใจหลักพื้นฐานทางนาฏศิลป์และการละคร ภาษาท่าและนาฏยศัพท์หรือศัพท์ทางการละคร การ
เคลื่อนไหวในจังหวะต่าง ๆ นาฏศิลป์เป็นคู่และหมู่ จุดสาคัญของเรื่องและลักษณะเด่นของตัวละคร ประวตั ิความ
เป็นมาของนาฏศลิ ป์ ชดุ การแสดงนาฏศลิ ปก์ บั การแสดงทมี่ าจากวัฒนธรรมอน่ื
โดยกระบวนเรียนรู้ การปฏิบัติ เพื่อให้มีความรู้ ความเข้าใจโดยสื่อสารผ่านการแสดงออกของท่าทาง
ภาษาทา่ การแสดงนาฏศลิ ป์ไทย
มวี นิ ัย ใฝเ่ รียนรู้ ชน่ื ชมและเหน็ คุณคา่ ในศลิ ปวัฒนธรรมนาฏศิลปไ์ ทย

... ๘๓

รหัสตวั ช้ีวัด

ศ ๑.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒, ป.๔/๓, ป.๔/๔, ป.๔/๕, ป.๔/๖, ป.๔/๗, ป.๔/๘, ป.๔/๙
ศ ๑.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒
ศ ๒.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒, ป.๔/๓, ป.๔/๔, ป.๔/๕, ป.๔/๖, ป.๔/๗,
ศ ๒.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒
ศ ๓.๑ ป.๔/๑ , ป.๔/๒, ป.๔/๓, ป.๔/๔, ป.๔/๕,
ศ ๓.๒ ป.๔/๑ , ป.๔/๒, ป.๔/๓, ป.๔/๔,
รวมท้ังหมด ๒๙ ตวั ชวี้ ดั

๘๔ คาอธบิ ายรายวิชาพืน้ ฐาน

ศ๑๕๑๐๑ ศิลปะ ๕ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้ศิลปะ
ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕ เวลา ๘๐ ชว่ั โมง

คาอธิบายรายวชิ า

สาระทัศนศิลป์
ศึกษาและวิเคราะห์สร้างและนาเสนอและผลงานศิลปะจากจินตนาการ ความคิดสร้างสรรค์ การสังเกต
ทางศิลปะ รบั รู้งานทเ่ี กี่ยวกับวัฒนธรรมในท้องถ่ิน สามารถอภิปรายให้ผูอ้ ่ืนเข้าใจประวัตศิ าสตร์ หรือเหตกุ ารณ์ใน
ปัจจุบันได้รวมถึงการเรียนรู้กับกลุ่มสาระอื่นๆ สนใจสร้างงานศิลปะให้มีความสุขกับการทางาน มั่นใจในการ
แสดงออกยอมรับความสามารถของผู้อ่ืน ตระหนักชื่นชมในคุณค่าของศิลปะ ธรรมชาติ ส่ิงแวดล้อม ภูมิปัญญา
ท้องถ่นิ ภมู ปิ ญั ญาไทย และสากล
โดยการถ่ายทอดจินตนาการ ความรู้สึก ความประทับใจในธรรมชาติ และส่ิงแวดล้อมด้วยเทคนิค วิธีการ
สร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ด้วยวิธีการต่างๆ การสารวจ ตรวจสอบ การค้นคว้าหาข้อมูล การอภิปรายเพ่ือให้เกิด
ความรู้ ความคิด ความเข้าใจ สามารถส่ือสารส่ิงท่ีเรียนรู้ ความสามารถในการตัดสินใจ ให้เห็นคุณค่าของศิลปะ
สาขาตา่ งๆ ไปใชป้ ระโยชน์ในชวี ติ ประจาวัน ใช้รูจ้ กั ใชว้ ัสดุ อปุ กรณ์ในการทางานอยา่ งปลอดภัย
รบั ผิดชอบใฝ่เรียนรู้ สนใจความเป็นมาในภูมปิ ัญญาทอ้ งถิน่

สาระดนตรี
ศกึ ษาการระบุองค์ประกอบของดนตรีในเพลงท่ีใช้ในการสื่ออารมณ์ การจาแนกลักษณะของเสียงขับร้อง
และเคร่ืองดนตรีที่อยู่ในวงดนตรีประเภทต่างๆ โดยการอ่าน 5 สากล - เขียนโน้ตไทย -ระดับเสียงรวมท้ังการใช้
เคร่ืองดนตรีบรรเลงจังหวะและทานองร่วมกับกิจกรรมในการแสดงออกตามจินตนาการ พร้อมท้ังร้องเพลงไทย
เพลงสากลทเี่ หมาะสมกบั วยั การด้นสดง่ายๆ โดยใชป้ ระโยคเพลง แบบถาม – ตอบ และการอธิบายความสัมพนั ธ์
คุณคา่ ระหว่างดนตรกี ับประเพณที ีม่ าจากวฒั นธรรมทต่ี า่ งกนั
เพ่ือให้รู้ถึงองค์ประกอบของดนตรี การเขียนโน้ตไทย-สากล ตามลาดับเสียง การแสดงออกตาม
จินตนาการของแต่ละคน
เห็นคุณค่า ความสัมพันธร์ ะหวา่ งดนตรกี บั ประเพณที ม่ี าจากวฒั นธรรมท่ีตา่ งกนั

... ๘๕

สาระนาฏศลิ ป์
ศึกษาองค์ประกอบของนาฏศิลป์ การแสดงท่าทางประกอบเพลงหรือเร่ืองราวตามความคิดของตน โดย
เน้นการใช้ภาษาท่า และนาฏยศัพท์ในการส่ือความหมายและการแสดงออก มีส่วนร่วมในการเขียนเค้าโครงเร่ือง
หรือบทละครสั้น ๆ รวมถึงการแสดงนาฏศิลป์พ้ืนบ้านที่สะท้อนถึงวัฒนธรรมและประเพณี ในแต่ละท้องถ่ิน การ
แสดงนาฏศลิ ป์ชุดต่าง ๆ รวมทงั้ ประโยชน์ท่ไี ดร้ บั จากการชมการแสดง
โดยใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด การเปรียบเทียบ การฝึกทักษะความชานาญ เพื่อให้เกิด
ความรูค้ วามเขา้ ใจ และทกั ษะความชานาญ สามารถถ่ายทอดเพือ่ การอนรุ กั ษ์
ตระหนักถึงคุณค่าของนาฏศิลปท์ ่ีถือเป็นเอกลักษณป์ ระจาชาติ และนิยมไทย

รหสั ตัวชี้วดั

ศ ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔, ป.๕/๕, ป.๕/๖, ป.๕/๗
ศ ๑.๒ ป.๕/๑, ป.๕/๒
ศ ๒.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔, ป.๕/๕, ป.๕/๖, ป.๕/๗
ศ ๒.๒ ป.๕/๑, ป.๕/๒
ศ ๓.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔, ป.๕/๕, ป.๕/๖
ศ ๓.๒ ป.๕/๑, ป.๕/๒,
รวมท้ังหมด ๒๖ ตัวช้ีวดั

๘๖ คาอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน

ศ๑๖๑๐๑ ศิลปะ ๖ กลุม่ สาระการเรียนรู้ศิลปะ
ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๖ เวลา ๘๐ ชวั่ โมง

คาอธิบายรายวิชา

สาระทศั นศิลป์
วิเคราะห์ความต้องการ ตามความสนใจ เรียนรู้ด้วยตนเอง ทักษะความถนัดความสามารถของผู้เรียน
สามารถส่ือสารงานด้านทัศนศิลป์ให้เป็นเรื่องราว สร้างและนาเสนอผลงานศิลปะจากจินตนาการ ความคิด
สร้างสรรค์จะสังเกตความรู้สึกและความประทับใจ รับรู้งานศิลปะท่ีเก่ียวกับวัฒนธรรมในท้องถิ่น ได้แก่ ทัศนธาตุ
องค์ประกอบดนตรี องค์ประกอบนาฏศิลป์ สามารถอธิบายให้ผู้อ่ืนเข้าใจ ทักษะในการใช้เทคนิคให้เกิดผลตาม
ความต้องการของตนเอง และสามารถอธิบายให้ผู้อ่ืนรับรู้ ซ่ึงสามารถช่วยในการวิเคราะห์และอธิบายให้ผู้อื่นได้
เข้าใจในประวตั ิศาสตรห์ รอื เหตุการณ์ในปัจจบุ นั ได้
โดยการจินตนาการ ความสวยงาม ความไพเราะ ความมั่นใจในการแสดงออก ยอมรับความสามารถของ
ผู้อื่นให้ตระหนัก ช่ืนชม ในคุณค่าของศิลปะ ธรรมชาติส่ิงแวดล้อม วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ภูมิปัญญา
ไทยและสากล วิธีการสร้างสรรค์งานทัศนศิลป์ด้วยวิธีการต่างๆ การสารวจตรวจสอบหาข้อมูลเพ่ือให้เกิดความรู้
ความคิด ความเข้าใจ ให้เห็นคุณค่าในศิลปะสาขาต่างๆ ไปใช้ประโยชน์ในชีวิตประจาวัน รวมถึงการเรียนรู้กับ
กลุ่มสาระอน่ื ๆ และการใช้วสั ดุอุปกรณ์ในการทางานอย่างปลอดภัย
รับผิดชอบ ใฝ่เรยี นรู้ เห็นคุณค่าของภูมิปัญญาในท้องถิน่

สาระดนตรี
บอกและบรรยายเพลงที่ฟงั ความรู้สึกที่มตี ่อดนตรี โดยอาศัยองคป์ ระกอบของดนตรีและศัพท์สงั คตี และการ
จาแนกประเภทประเภท บทบาท หน้าท่ีของเครือ่ งดนตรีไทย เครื่องดนตรีท่ีมาจากวัฒนธรรมตา่ งๆ รวมทั้งการอา่ น-
เขียนโน้ตไทย-สากลทานองง่ายๆ โดยการใช้เคร่ืองดนตรีบรรเลงประกอบ มีจังหวะและทานองง่ายๆ พร้อมท้ังแสดง
ความคิดเห็นเก่ียวกับทานอง จังหวะ การประสานเสียง คุณภาพเสียงของเพลงท่ีฟัง และอธิบายเร่ืองราวของดนตรี
ไทยในประวัติศาสตร์ การจาแนกดนตรีที่มาจากยุคสมัยที่ต่างกัน อีกทั้งอภิปรายอิทธิพลของวัฒนธรรมต่อดนตรีใน
ทอ้ งถิน่
เพื่อให้รู้ถึงองค์ประกอบของดนตรี ศัพท์สังคีต การจาแนกประเภท การเขียนโน้ตไทยและโน้ตสากล
อธบิ ายเรื่องราวตา่ งๆ ของดนตรไี ทยในประวัตศิ าสตร์ เพ่ือให้เกดิ ความรคู้ วามเขา้ ใจในเน้ือหา
ใฝเ่ รยี นรู้ มีวนิ ยั ตระหนกั ถงึ คณุ ค่าของวัฒนธรรมทางดนตรีประจาทอ้ งถิน่

... ๘๗

สาระนาฏศลิ ป์
ศึกษาการเคล่ือนไหวและการแสดงโดยเน้นการถ่ายทอดลีลาหรืออารมณ์ ออกแบบเคร่ืองแต่งกาย หรือ
อปุ กรณ์ประกอบการแสดงอย่างง่าย ๆ การแสดงนาฏศิลป์และละครง่าย ๆ เจตคติท่ีมีต่องานนาฏศิลป์และการละคร
หลักการชมการแสดง ความสัมพันธ์ระหว่างนาฏศิลป์และการละครกับส่ิงท่ีประสบในชีวิตประจาวัน ส่ิงท่ีมี
ความสาคญั ตอ่ การแสดงนาฏศิลปแ์ ละละคร ประโยชนท์ ี่ได้รบั จากการแสดงหรอื การชมการแสดงนาฏศลิ ป์และละคร
โดยใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด การเปรียบเทียบ การฝึกทักษะความชานาญ เพ่ือให้เกิด
ความรู้ความเขา้ ใจ และทักษะความชานาญ สามารถถ่ายทอดเพอื่ การอนุรกั ษ์
ตระหนกั ถึงคุณค่าของนาฏศิลป์ท่ถี ือเป็นเอกลกั ษณป์ ระจาชาติ และนิยมไทย

รหสั ตัวชี้วดั

ศ ๑.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓, ป.๖/๔, ป.๖/๕, ป.๖/๖, ป.๖/๗
ศ ๑.๒ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓
ศ ๒.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓, ป.๖/๔, ป.๖/๕, ป.๖/๖
ศ ๒.๒ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓,
ศ ๓.๑ ป.๖/๑, ป.๖/๒, ป.๖/๓, ป.๖/๔, ป.๖/๕, ป.๖/๖,
ศ ๓.๒ ป.๖/๑, ป.๖/๒
รวมท้ังหมด ๒๗ ตัวชีว้ ัด

๘๘

คาอธิบายรายวชิ า

กลุ่มสาระการเรยี นรู้การงานอาชพี

... ๘๙

โครงสร้างรายวชิ าพืน้ ฐาน กล่มุ สาระการเรียนรู้การงานอาชพี
ระดบั ช้นั ประถมศกึ ษา

รายวชิ าพื้นฐาน จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ง๑๑๑๐๑ การงานอาชพี ๑ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ง๑๒๑๐๑ การงานอาชพี ๒ จานวน ๔๐ ชวั่ โมง
ง๑๓๑๐๑ การงานอาชพี ๓ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ง๑๔๑๐๑ การงานอาชพี ๔ จานวน ๔๐ ชวั่ โมง
ง๑๕๑๐๑ การงานอาชพี ๕ จานวน ๔๐ ชว่ั โมง
ง๑๖๑๐๑ การงานอาชพี ๖

๙๐

ง๑๑๑๐๑ การงานอาชพี ๑ คาอธิบายรายวิชาพน้ื ฐาน
ช้นั ประถมศึกษาปีที่ ๑
กลมุ่ สาระการเรียนรู้การงานอาชพี
เวลา ๔๐ ชวั่ โมง

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษาวิธีการทางานเพ่ือช่วยเหลือตนเอง การใช้วัสดุ อุปกรณ์ และเครื่องมือง่าย ๆ ในการทางานอย่าง
ปลอดภัย การทางานเพ่ือช่วยเหลือตนเองอย่างกระตือรือร้นและตรงเวลา บอกข้อมูลท่ีสนใจและแหล่งข้อมูลที่อยู่
ใกล้ตัว บอกประโยชน์ของอุปกรณเ์ ทคโนโลยสี ารสนเทศ

โดยใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ การฝึกทักษะความชานาญ เพ่ือให้
เกิดความรูค้ วามเขา้ ใจ และทกั ษะความชานาญ สามารถถา่ ยทอดเพื่อการอนุรักษ์

เพือ่ ใหเ้ กดิ ความรู้ความเขา้ ใจ ใฝ่รู้ใฝ่เรียน ม่งุ มนั่ ในการทางาน รกั ความเปน็ ไทย มีวินยั อยู่อย่างพอเพียง มี
จิตสาธารณะ

รหสั ตวั ชี้วดั

ง ๑.๑ ป.๑/๑, ป.๑/๒, ป.๑/๓
รวมทั้งหมด ๓ ตวั ชว้ี ัด

... ๙๑

ง๑๒๑๐๑ การงานอาชีพ ๒ คาอธิบายรายวชิ าพื้นฐาน
ชน้ั ประถมศึกษาปีที่ ๒
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ
เวลา ๔๐ ชั่วโมง

คาอธบิ ายรายวิชา

ศึกษาวิธีการและประโยชน์การทางานเพ่ือช่วยเหลือตนเองและครอบครัว การใช้วัสดุ อุปกรณ์ และ
เคร่ืองมอื ในการทางานท่ีเหมาะสมและประหยัด การทางานเพื่อชว่ ยเหลือตนเองและครอบครวั อย่างปลอดภยั

โดยใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ การฝึกทักษะความชานาญ เพื่อให้
เกิดความร้คู วามเขา้ ใจ และทักษะความชานาญ สามารถถ่ายทอดเพือ่ การอนรุ ักษ์

เพอื่ ใหเ้ กดิ ความรู้ความเข้าใจ ใฝ่ร้ใู ฝ่เรยี น มงุ่ ม่นั ในการทางาน รกั ความเป็นไทย มวี นิ ยั อยอู่ ย่างพอเพยี ง
มีจติ สาธารณะ

รหัสตัวช้ีวัด

ง ๑.๑ ป.๒/๑, ป.๒/๒, ป.๒/๓
รวมทง้ั หมด ๓ ตวั ช้วี ดั

๙๒

ง๑๓๑๐๑ การงานอาชีพ ๓ คาอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน
ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี ๓
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้การงานอาชีพ
เวลา ๔๐ ช่ัวโมง

คาอธบิ ายรายวิชา

ศกึ ษาวิธีการและประโยชน์การทางาน เพ่ือช่วยเหลือตนเอง ครอบครัว และส่วนรวม การใชว้ ัสดุ อุปกรณ์
และเคร่ืองมือตรงกับลักษณะงาน การทางานอย่างเป็นข้ันตอนตามกระบวนการทางานด้วยความสะอาด ความรอบคอบ
และอนุรกั ษส์ ง่ิ แวดลอ้ ม

โดยใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ การฝึกทักษะความชานาญ เพ่ือให้
เกิดความรคู้ วามเข้าใจ และทกั ษะความชานาญ สามารถถา่ ยทอดเพอื่ การอนรุ กั ษ์

เพื่อใหเ้ กิดความรู้ความเขา้ ใจ ใฝ่รใู้ ฝเ่ รยี น มงุ่ มนั่ ในการทางาน รกั ความเป็นไทย มีวินัย อยู่อยา่ งพอเพียง มี
จติ สาธารณะ

รหสั ตัวชี้วดั

ง ๑.๑ ป.๓/๑, ป.๓/๒, ป.๓/๓
รวมทงั้ หมด ๓ ตัวช้ีวัด

... ๙๓

ง๑๔๑๐๑ การงานอาชีพ ๔ คาอธิบายรายวชิ าพน้ื ฐาน
ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี ๔
กลมุ่ สาระการเรยี นรู้การงานอาชพี
เวลา ๔๐ ช่วั โมง

คาอธบิ ายรายวชิ า

ศึกษาถึงเหตุผลในการทางานให้บรรลุเป้าหมาย การทางานบรรลุเป้าหมายที่วางไว้ อย่างเป็นขั้นตอน
ด้วยความขยัน อดทน รับผิดชอบ และซื่อสัตย์ การปฏิบัติตนอย่างมีมารยาทในการทางาน การใช้พลังงานและ
ทรพั ยากรในการทางานอยา่ งประหยดั และคมุ้ คา่ และศึกษาความหมายและความสาคญั ของอาชพี

โดยใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ การฝึกทักษะความชานาญ เพ่ือให้
เกิดความรคู้ วามเข้าใจ และทักษะความชานาญ สามารถถา่ ยทอดเพ่อื การอนรุ กั ษ์

เพื่อใหเ้ กิดความรูค้ วามเข้าใจ ใฝ่รใู้ ฝ่เรียน มุ่งมนั่ ในการทางาน รักความเป็นไทย มีวนิ ัย อยู่อย่างพอเพยี ง มี
จิตสาธารณะ

รหสั ตวั ช้ีวดั

ง ๑.๑ ป.๔/๑, ป.๔/๒, ป.๔/๓, ป.๔/๔
ง ๔.๑ ป.๔/๑
รวมทั้งหมด ๕ ตวั ช้ีวดั

๙๔

ง๑๕๑๐๑ การงานอาชีพ ๕ คาอธบิ ายรายวิชาพน้ื ฐาน
ช้ันประถมศกึ ษาปที ่ี ๕
กลมุ่ สาระการเรียนรู้การงานอาชพี
เวลา ๔๐ ชั่วโมง

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษาเหตุผลในการทางานแต่ละขั้นตอนตามกระบวนการทางาน การใชท้ ักษะการจัดการในการทางาน
อย่างเป็นระบบ ประณีต และมีความคิดสร้างสรรค์ การปฏิบัติตนอย่างมีมารยาทในการในการทางานกับ
สมาชิกในครอบครัว ตลอดจนการมีจิตสานึกในการใช้พลังงานและทรัพยากรอย่างประหยัดและคุ้มค่า การ
สารวจข้อมูลท่ีเก่ียวกับอาชีพต่าง ๆ ในชุมชน รวมถึงการระบุความแตกต่างของอาชีพ รวบรวมข้อมูลที่สนใจและ
เป็นประโยชน์จากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ ท่ีเชื่อถือได้ตรงตามวัตถุประสงค์ สร้างงานเอกสารเพ่ือใช้ประโยชน์ใน
ชวี ิตประจาวันด้วยความรับผดิ ชอบ สารวจข้อมลู ทีเ่ ก่ียวกบั อาชีพต่าง ๆ ในชุมชน ระบุความแตกตา่ งของอาชพี

โดยใช้กระบวนการถ่ายทอด กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ การฝึกทักษะความชานาญ เพื่อให้
เกิดความรคู้ วามเข้าใจ และทกั ษะความชานาญ สามารถถา่ ยทอดเพื่อการอนุรกั ษ์

เพอ่ื ใหเ้ กิดความรคู้ วามเขา้ ใจ ใฝร่ ู้ใฝเ่ รียน มุง่ ม่นั ในการทางาน รกั ความเป็นไทย มวี นิ ยั อยู่อย่างพอเพียง มี
จติ สาธารณะ

รหสั ตัวชี้วดั

ง ๑.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒, ป.๕/๓, ป.๕/๔
ง ๔.๑ ป.๕/๑, ป.๕/๒
รวมทั้งหมด ๖ ตัวชวี้ ัด