คู่มือ ม.5 เทอม 2

บนั ทึกข้อความ

สว่ นราชการ โรงเรยี นสวายวิทยาคาร ตาบลสวาย อาเภอเมอื ง จงั หวัดสรุ ินทร์

ท่ี.............../............... วนั ที่ ๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๕

เรอื่ ง ขออนญุ าตใชค้ ู่มือการจัดการเรยี นรู้

เรียน ผอู้ านวยการโรงเรยี นสวายวทิ ยาคาร
ขา้ พเจ้า นางสิริกานต์ วายโศรก ตาแหนง่ ครู วทิ ยฐานะชานาญการพเิ ศษ และนางสาวสรชารชตธนวันต์

ตาแหนง่ นักศึกษาฝกึ ประสบการณว์ ิชาชพี ครู กลุ่มสาระการเรยี นรู้ชวี วทิ ยา ได้จัดทาคูม่ ือการจดั กิจกรรมการ
เรียนรู้ รายวิชาชีววิทยา รหัสวชิ า ว๓๒๒๔๓ ระดับช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี ๕ เพ่ือใช้จดั กจิ กรรมการเรียนรู้ในภาค
เรียนที่ ๒ ปกี ารศึกษา ๒๕๖๕ จานวน ๕ หน่วยการเรยี นรู้ ดังเอกสารทแ่ี นบมาพร้อมนี้

จึงเรียนมาเพ่อื โปรดทราบและพิจารณาอนุญาตใหใ้ ช้ในการจัดกจิ กรรมการเรียนการสอน

ลงชือ่ .....................................................
(นางสาวสรชา รชตธนวนั ต)์

ตาแหนง่ นกั ศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพครู

ความคดิ เห็นหัวหน้ากลุม่ สาระการเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์ ความคิดเห็นหวั หน้างานพัฒนากระบวนการเรียนรู้
.............................................................................................. ..............................................................................................
........................................................................................... ...........................................................................................
........................................................................................... ...........................................................................................

ลงช่อื ............................................................... ลงชื่อ.................................................................

(นางสาววราพร จติ รเ์ ดยี ว) (นางนารีรัตน์ สบุ ินดี)

................../................/.................... ................../................/....................

ความคดิ เห็นหวั หน้ากลมุ่ บริหารวิชาการ ความคดิ เหน็ รองผ้อู านวยการกลมุ่ บรหิ ารวิชาการ

.............................................................................................. ..............................................................................................

........................................................................................... ...........................................................................................

........................................................................................... ...........................................................................................

ลงชื่อ............................................................... ลงชื่อ...............................................................

(นางสริ ิกานต์ วายโศรก) (นายประหยดั เขยี วหวาน)

................../................/.................... ................../................/....................

ความคดิ เห็นผูอ้ านวยการโรงเรียนสวายวิทยาคาร
..............................................................................................
...........................................................................................

ลงชอื่ ...............................................................
(นางสาวทองใบ ตลบั ทอง)

................../................/....................

การวิเคราะหห์ ลกั สตู ร

วิสัยทัศน์

หลักสูตรแกนกลางการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน มุ่งพัฒนาผู้เรียนทุกคน ซ่ึงเป็นกำลังของชาติ ให้เป็นมนุษย์ที่มี
ความสมดุลท้ังด้านร่างกาย ความรู้ คุณธรรม มีจิตสำนึกในความเป็นพลเมืองไทย และเป็นพลโลก ยึดมั่นในการ

ปกครองตามระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข มีความรู้และทักษะพื้นฐาน รวมทั้งเจตคติ
ที่ดตี ่อการศึกษาตอ่ การประกอบอาชีพ และการศกึ ษาตลอดชีวิต โดยมุ่งเน้นผู้เรยี นเปน็ สำคญั เพราะเชอ่ื ว่า ทุก
คนสามารถเรียนรู้และพฒั นาตนเองไดเ้ ต็มตามศกั ยภาพ

จุดหมาย

1. มีคุณธรรมจริยธรรม และค่านิยมที่พึงประสงค์ เห็นคุณค่าของตนเอง มีวินัยและปฏิบัติตนตาม

หลกั ธรรมของพระพุทธศาสนา หรอื ศาสนาทีต่ นนับถอื ยดึ หลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

2. มีความรู้อนั เปน็ สากล และมคี วามสามารถในการสอ่ื สาร การคิด การแกป้ ัญหา การใชเ้ ทคโนโลยี

และมีทักษะชีวิต

3. มสี ุขภาพกายและสขุ ภาพจติ ท่ีดี มสี ขุ นสิ ัย และรักการออกกำลังกาย

4. มีความรักชาตมิ ีจิตสำนึกในความเป็นพลเมืองไทยและพลโลก ยึดมั่นในวิถีชวี ิต และการปกครอง

ในระบอบประชาธปิ ไตย อนั มีพระมหากษัตรยิ ์ทรงเปน็ ประมขุ

5. มีจติ สำนกึ ในการอนรุ ักษ์วัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย การอนุรกั ษ์สิ่งแวดล้อม มีจิตสาธารณะท่ี

มงุ่ ทำประโยชน์ และสรา้ งสิง่ ท่ดี งี ามในสังคม และอย่รู ว่ มกันในสงั คมอย่าง มีความสุข

สมรรถนะสำคัญของผเู้ รยี น 2. ซอื่ สตั ย์สจุ ริต
4. ใฝเ่ รยี นรู้
1. ความสามารถในการส่อื สาร
2. ความสามารถในการคิด 6. ม่งุ ม่นั ในการทำงาน
3. ความสามารถในการแก้ปัญหา 8. มีจิตสาธารณะ

4. ความสามารถในการใช้ทกั ษะชีวติ
5. ความสามารถในการใชเ้ ทคโนโลยี

คณุ ลักษณะอันพึงประสงค์
1. รกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์
3. มีวนิ ยั

5. อย่อู ยา่ งพอเพยี ง
7. รักความเปน็ ไทย

หลักสตู รกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์

เปา้ หมายของวทิ ยาศาสตร์

วทิ ยาศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งในสังคมโลกปัจจุบันและอนาคต เพราะวทิ ยาศาสตร์เก่ียวข้องกับทุก
คนท้ังในชวี ิตประจำวันและการงานอาชีพต่าง ๆ ตลอดจนเทคโนโลยี เครื่องมือเครื่องใชแ้ ละผลผลติ ต่าง ๆ ท่ี
มนุษย์ได้ใช้เพื่ออำนวยความสะดวกในชีวิตและการทำงาน เหล่าน้ีล้วนเป็นผลของความรู้วิทยาศาสตร์
ผสมผสานกับความคิดสร้างสรรค์และศาสตร์อื่น ๆ วิทยาศาสตรช์ ่วยให้มนุษย์ได้พัฒนาวิธีคิด ทงั้ ความคิดเป็น
เหตุเป็นผล คิดสร้างสรรค์ คิดวิเคราะห์ วิจารณ์ มีทักษะสำคัญในการค้นคว้าหาความรู้ มคี วามสามารถในการ
แก้ปัญหาอย่างเป็นระบบ สามารถตัดสินใจโดยใช้ข้อมูลท่ีหลากหลาย และมีประจักษ์พยานท่ีตรวจสอบได้
วิทยาศาสตร์เป็นวัฒนธรรมของโลกสมัยใหม่ซ่ึงเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ (Knowledge - based society) ดังน้ัน
ทุกคน จึงจำเปน็ ต้องไดร้ ับการพฒั นาให้รู้วิทยาศาสตร์ เพ่ือท่จี ะมีความรู้ความเขา้ ใจในธรรมชาตแิ ละเทคโนโลยี
ท่ีมนุษยส์ รา้ งสรรค์ขึ้น สามารถนำความรไู้ ปใช้อย่างมีเหตุผล สรา้ งสรรค์ และมคี ณุ ธรรม

เรยี นรู้อะไรในวทิ ยาศาสตร์

กลุ่มสาระการเรียนรู้วทิ ยาศาสตร์มงุ่ หวังให้ผูเ้ รียน ได้เรยี นรู้วิทยาศาสตร์ทเี่ น้นการเชื่อมโยงความรู้
กับกระบวนการ มีทักษะสำคัญในการคน้ คว้าและสรา้ งองค์ความรู้ โดยใชก้ ระบวนการในการสบื เสาะหาความรู้
และการแก้ปัญหาที่หลากหลาย ให้ผู้เรียนมสี ่วนร่วมในการเรียนรูท้ ุกข้ันตอน มีการทำกิจกรรมดว้ ยการลงมือ
ปฏิบัติจรงิ อยา่ งหลากหลายเหมาะสมกบั ระดับชนั้ โดยไดก้ ำหนดสาระสำคญั ไวด้ งั น้ี

1. ส่ิงมีชีวิตกับกระบวนการดำรงชีวิต สิ่งมีชีวิต หน่วยพื้นฐานของส่ิงมีชีวิต โครงสร้างและหน้าที่
ของระบบต่าง ๆ ของส่ิงมีชีวิตและกระบวนการดำรงชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพ การถ่ายทอดทาง
พันธุกรรม การทำงานของระบบต่าง ๆ ของส่ิงมีชีวิต วิวัฒนาการ และความหลากหลายของสิ่งมีชีวิต และ
เทคโนโลยชี วี ภาพ

2. ชวี ิตกบั สิ่งแวดล้อม ส่งิ มชี ีวิตทห่ี ลากหลายรอบตัว ความสัมพันธ์ระหว่างส่ิงมชี วี ิตกับสงิ่ แวดล้อม
ความสัมพันธ์ของส่ิงมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศ ความสำคัญของทรัพยากรธรรมชาติ การใช้และจัดการ
ทรัพยากรธรรมชาติ ในระดับท้องถิ่น ประเทศ และโลก ปัจจัยท่ีมีผลต่อการอยู่รอดของสิ่งมีชีวิตใน
สภาพแวดลอ้ มตา่ ง ๆ

3. สารและสมบัติของสาร สมบัติของวัสดุและสาร แรงยึดเหน่ียวระหว่างอนุภาค การ
เปลยี่ นสถานะ การเกิดสารละลายและการเกดิ ปฏกิ ิริยาเคมขี องสาร สมการเคมี และการแยกสาร

4. แรงและการเคลื่อนที่ ธรรมชาติของแรงแมเ่ หล็กไฟฟ้า แรงโน้มถว่ ง แรงนวิ เคลียร์ การออก
แรงกระทำตอ่ วัตถุ การเคลอื่ นทข่ี องวตั ถุ แรงเสียดทาน โมเมนต์การเคลอื่ นทแ่ี บบต่าง ๆ ในชีวติ ประจำวนั

5. พลังงาน พลังงานกับการดำรงชีวิต การเปลี่ยนรูปพลังงาน สมบัติและปรากฏการณ์ของแสง
เสียง และวงจรไฟฟา้ คล่ืนแม่เหล็กไฟฟ้า กมั มันตภาพรงั สี และปฏิกริ ิยานิวเคลยี ร์ ปฏสิ ัมพนั ธ์ระหว่างสารและ
พลังงาน การอนุรักษ์พลงั งาน ผลของการใชพ้ ลังงานต่อชีวติ และสิ่งแวดลอ้ ม

6. กระบวนการเปล่ียนแปลงของโลก โครงสร้างและองค์ประกอบของโลก ทรัพยากร ทาง
ธรณี สมบัติทางกายภาพของดิน หิน น้ำ อากาศ สมบัติของผิวโลก และบรรยากาศ กระบวนการเปล่ียนแปลง
ของเปลอื กโลก ปรากฏการณท์ างธรณี ปจั จัยท่มี ีผลตอ่ การเปลี่ยนแปลงของบรรยากาศ

7. ดาราศาสตรแ์ ละอวกาศ วิวัฒนาการของระบบสุริยะ กาแล็กซี เอกภพ ปฏิสัมพันธ์และผลต่อ
ส่ิงมชี ีวิตบนโลก ความสัมพนั ธ์ของดวงอาทติ ย์ ดวงจันทร์ และโลก ความสำคัญของเทคโนโลยอี วกาศ

8. ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ การสืบเสาะ หา
ความรู้ การแก้ปญั หา และจติ วทิ ยาศาสตร์

สาระและมาตรฐานการเรยี นรู้

สาระที่ 1 สิ่งมีชีวติ กับกระบวนการดำรงชวี ิต
มาตรฐาน ว1.1 เข้าใจหน่วยพื้นฐานของสิ่งมีชีวิต ความสัมพันธ์ของโครงสร้าง และหน้าที่ของ

ระบบต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิตที่ทำงานสัมพันธ์กัน มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ส่ือสารส่ิงที่เรียนรู้และนำ
ความรไู้ ปใชใ้ นการดำรงชวี ิตของตนเองและดแู ลส่ิงมชี ีวติ

มาตรฐาน ว1.2 เข้าใจกระบวนการและความสำคัญของการถ่ายทอดลักษณะทางพันธุกรรม
ววิ ัฒนาการของส่ิงมีชีวิต ความหลากหลายทางชีวภาพ การใช้เทคโนโลยีชีวภาพท่ีมีผลกระทบต่อมนุษย์และ
ส่ิงแวดล้อม มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และจิตวิทยาศาสตร์ สื่อสารส่ิงท่ีเรียนรู้ และนำความรู้ไปใช้
ประโยชน์

สาระท่ี 2 ชีวิตกับสิง่ แวดลอ้ ม
มาตรฐาน ว 2.1 เข้าใจสิ่งแวดล้อมในท้องถิ่น ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งแวดล้อมกับส่ิงมีชีวิต

ความสัมพันธ์ระหว่างส่ิงมีชีวิตต่าง ๆ ในระบบนิเวศ มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และจิตวิทยาศาสตร์
สอื่ สารส่ิงท่เี รียนรู้ และนำความรูไ้ ปใช้ประโยชน์

มาตรฐาน ว 2.2 เขา้ ใจความสำคัญของทรพั ยากรธรรมชาติ การใช้ทรพั ยากรธรรมชาติ ใน
ระดับท้องถ่ิน ประเทศ และโลก นำความร้ไู ปใช้ในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ และส่ิงแวดล้อมในท้องถิ่น
อย่างยัง่ ยนื

สาระท่ี 3 สารและสมบตั ิของสาร
มาตรฐาน ว 3.1 เข้าใจสมบัติของสาร ความสัมพันธ์ระหว่างสมบัติของสารกับโครงสร้าง และ

แรงยึดเหนี่ยวระหว่างอนุภาค มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และจิตวทิ ยาศาสตร์ สื่อสาร ส่งิ ที่เรียนรู้ และ
นำความรไู้ ปใชป้ ระโยชน์

มาตรฐาน ว 3.2 เข้าใจหลักการและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสาร การเกิด
สารละลาย การเกิดปฏิกิริยา มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และจิตวิทยาศาสตร์ ส่ือสารสิ่งที่เรียนรู้ และนำ
ความร้ไู ปใช้ประโยชน์

สาระที่ 4 แรงและการเคล่อื นท่ี
มาตรฐาน ว 4.1 เข้าใจธรรมชาติของแรงแม่เหล็กไฟฟ้า แรงโน้มถ่วง และแรงนิวเคลียร์

มกี ระบวนการสืบเสาะหาความรู้ สือ่ สารส่งิ ท่เี รียนรู้ และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์อย่างถกู ต้อง และมีคุณธรรม
มาตรฐาน ว 4.2 เข้าใจลักษณะการเคล่ือนท่ีแบบต่าง ๆ ของวัตถุในธรรมชาติ มีกระบวนการ

สืบเสาะหาความรู้ และจิตวิทยาศาสตร์ ส่ือสารสิง่ ท่เี รียนรู้ และนำความร้ไู ปใช้ประโยชน์
สาระที่ 5 พลงั งาน
มาตรฐาน ว 5.1 เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างพลังงานกับการดำรงชีวิต การเปล่ียนรูปพลงั งาน

ปฏิสัมพนั ธร์ ะหวา่ งสารและพลังงาน ผลของการใช้พลังงานต่อชีวิตและส่งิ แวดล้อม มีกระบวนการสืบเสาะหา
ความรู้ สอื่ สารส่ิงท่ีเรียนรู้ และนำความรูไ้ ปใช้ประโยชน์

สาระท่ี 6 กระบวนการเปล่ียนแปลงของโลก

มาตรฐาน ว 6.1 เข้าใจกระบวนการตา่ ง ๆ ทเี่ กิดข้ึนบนผิวโลกและภายในโลก ความสัมพันธ์ของ

กระบวนการต่าง ๆ ท่ีมีผลต่อการเปลยี่ นแปลงภูมิอากาศ ภูมิประเทศ และสัณฐานของโลก มกี ระบวนการสืบ

เสาะหาความรู้ และจิตวทิ ยาศาสตร์ สอ่ื สารสิ่งทเี่ รียนรู้ และนำความร้ไู ปใชป้ ระโยชน์

สาระที่ 7 ดาราศาสตร์และอวกาศ

มาตรฐาน ว 7.1 เข้าใจวิวัฒนาการของระบบสรุ ิยะ กาแล็กซีและเอกภพการปฏิสัมพันธ์ภายใน

ระบบสรุ ิยะ และผลต่อสิ่งมีชวี ติ บนโลก มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และจติ วิทยาศาสตร์ การสื่อสารสง่ิ ท่ี

เรียนรู้ และนำความรู้ไปใช้ประโยชน์

มาตรฐาน ว 7.2 เข้าใจความสำคัญของเทคโนโลยีอวกาศ ท่ีนำมาใช้ในการสำรวจอวกาศ และ

ทรัพยากรธรรมชาติ ด้านการเกษตรและการสื่อสาร มีกระบวนการสืบเสาะหาความรู้ และจิต

วทิ ยาศาสตร์ สอ่ื สารส่งิ ทเี่ รยี นรู้ และนำความร้ไู ปใชป้ ระโยชนอ์ ยา่ งมีคณุ ธรรมตอ่ ชวี ติ และส่ิงแวดลอ้ ม

สาระที่ 8 ธรรมชาติของวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี

มาตรฐาน ว 8.1 ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ และจิตวิทยาศาสตร์ในการสืบเสาะ หา

ความรู้ การแก้ปัญหา รู้ว่าปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่เกิดขึ้นส่วนใหญ่มีรูปแบบที่แน่นอน สามารถอธิบาย

และตรวจสอบได้ ภายใต้ขอ้ มูลและเครื่องมือท่ีมีอยู่ในช่วงเวลานัน้ ๆ เข้าใจวา่ วิทยาศาสตร์เทคโนโลยี สังคม และ

สิง่ แวดลอ้ มมคี วามเก่ยี วข้องสมั พนั ธก์ นั

คณุ ภาพผเู้ รียนจบชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 6

1. เข้าใจการลำเลียงสารเข้าและออกจากเซลล์กลไกการรักษาดุลยภาพของมนุษย์ ภูมิคุ้มกันใน

ร่างกายของมนุษย์และความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน การใช้ประโยชน์จากสารต่าง ๆ ที่พืชสร้างขึ้น การ
ถ่ายทอดลกั ษณะทางพันธุกรรม การเปลีย่ นแปลงทางพันธุกรรม วิวัฒนาการที่ทำให้เกิดความหลากหลายของ
สิ่งมีชีวติ ความสำคญั และผลของเทคโนโลยที างดเี อ็นเอต่อมนษุ ยส์ ง่ิ มชี ีวิต และสิ่งแวดลอ้ ม

2. เข้าใจความหลากหลายของไบโอมในเขตภูมิศาสตร์ต่าง ๆ ของโลก การเปลี่ยนแปลงแทนที่ใน
ระบบนิเวศ ปัญหาและผลกระทบที่มีต่อทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม แนวทางในการอนุรักษ์

ทรพั ยากรธรรมชาติและการแก้ไขปญั หาส่งิ แวดลอ้ ม
3. เข้าใจชนดิ ของอนุภาคสำคัญที่เปน็ ส่วนประกอบในโครงสรา้ งอะตอม สมบัตบิ างประการของธาตุ

การจัดเรียงธาตุในตารางธาตุ ชนิดของแรงยึดเหน่ียวระหว่างอนุภาคและสมบัติต่าง ๆ ของสารท่ีมี

ความสมั พันธก์ ับแรงยึดเหน่ียว พันธะเคมีโครงสร้างและสมบตั ิของพอลิเมอร์การเกดิ ปฏิกิรยิ าเคมีปัจจยั ทม่ี ีผล
ตอ่ อตั ราการเกดิ ปฏกิ ริ ิยาเคมีและการเขยี นสมการเคมี

4. เข้าใจปริมาณท่ีเกี่ยวกับการเคล่ือนที่ ความสัมพันธ์ระหว่างแรง มวลและความเร่งผลของ
ความเร่งท่ีมีต่อการเคล่ือนที่แบบต่าง ๆ ของวัตถุ แรงโน้มถ่วง แรงแม่เหล็ก ความสัมพันธ์ระหว่าง
สนามแมเ่ หลก็ และกระแสไฟฟ้า และแรงภายในนวิ เคลียส

5. เขา้ ใจพลังงานนิวเคลียร์ความสัมพันธ์ระหว่างมวลและพลังงาน การเปลยี่ นพลังงานทดแทนเป็น
พลังงานไฟฟ้า เทคโนโลยีด้านพลังงาน การสะท้อน การหักเห การเล้ียวเบนและการรวมคล่ืน การได้ยิน

ปรากฏการณท์ ่เี กยี่ วข้องกับเสียง สีกบั การมองเห็นสีคลื่นแมเ่ หลก็ ไฟฟา้ และประโยชน์ของคลืน่ แมเ่ หลก็ ไฟฟา้
6. เข้าใจการแบ่งช้นั และสมบัติของโครงสร้างโลก สาเหตุ และรูปแบบการเคล่ือนท่ีของแผ่นธรณีท่ี

สัมพันธ์กับการเกิดลักษณะธรณีสัณฐาน สาเหตุกระบวนการเกิดแผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบดิ สึนามิผลกระทบ

แนวทางการเฝา้ ระวงั และการปฏิบตั ิตนให้ปลอดภยั

7. เข้าใจผลของแรงเน่ืองจากความแตกตา่ งของความกดอากาศ แรงคอริออลิส ทม่ี ตี อ่ การหมนุ เวียน
ของอากาศ การหมุนเวียนของอากาศตามเขตละติจูด และผลท่มี ีตอ่ ภูมอิ ากาศความสัมพันธข์ องการหมนุ เวียน

ของอากาศ และการหมุนเวียนของกระแสน้ำผิวหน้าในมหาสมุทรและผลต่อลักษณะลมฟ้าอากาศ ส่ิงมีชีวิต
และส่ิงแวดล้อม ปัจจัยต่าง ๆ ท่ีมีผลต่อการเปล่ียนแปลงภูมิอากาศโลก และแนวปฏิบัติเพ่ือลดกิจกรรมของ

มนุษย์ท่ีส่งผลต่อการเปล่ียนแปลงภูมิอากาศโลกรวมท้ังการแปลความหมายสัญลักษณ์ลมฟ้าอากาศท่ีสำคัญ
จากแผนทีอ่ ากาศ และขอ้ มลู สารสนเทศ

8. เข้าใจการกำเนิดและการเปลี่ยนแปลงพลังงาน สสาร ขนาด อุณหภูมิของเอกภพ หลักฐานท่ี

สนับสนุนทฤษฎีบิกแบง ประเภทของกาแล็กซีโครงสร้างและองค์ประกอบของกาแล็กซีทางช้างเผือก
กระบวนการเกดิ และการสร้างพลังงาน ปัจจัยท่ีส่งผลต่อความสอ่ งสวา่ งของดาวฤกษแ์ ละความสัมพันธร์ ะหว่าง

ความส่องสว่างกับโชติมาตรของดาวฤกษ์ความสัมพันธ์ระหว่างสีอุณหภูมิผิว และสเปกตรัมของดาวฤกษ์
วิวัฒนาการและการเปล่ียนแปลงสมบัติบางประการของดาวฤกษ์กระบวนการเกิดระบบสุริยะ การแบ่งเขต
บริวารของดวงอาทิตย์ลักษณะของดาวเคราะห์ท่ีเอื้อตอ่ การดำรงชวี ิต การเกิดลมสุรยิ ะ พายุสุริยะและผลท่ีมี

ต่อโลก รวมท้ังการสำรวจอวกาศ และการประยุกตใ์ ชเ้ ทคโนโลยอี วกาศ
9. ระบุปญั หา ตง้ั คำถามที่จะสำรวจตรวจสอบ โดยมีการกำหนดความสมั พนั ธ์ระหวา่ งตัวแปรตา่ ง ๆ

สืบค้นข้อมูลจากหลายแหล่ง ตั้งสมมติฐานที่เป็นไปได้หลายแนวทาง ตัดสินใจเลือกตรวจสอบสมมติฐานที่
เปน็ ไปได้

10. ตั้งคำถามหรือกำหนดปัญหาท่ีอยู่บนพ้ืนฐานของความรู้และความเข้าใจทางวิทยาศาสตร์ ท่ี

แสดงให้เห็นถึงการใช้ความคิดระดับสูงท่ีสามารถสำรวจตรวจสอบหรือศึกษาค้นคว้าได้อย่างครอบคลุมแล ะ
เชื่อถือไดส้ รา้ งสมมติฐานทมี่ ที ฤษฎรี องรับหรือคาดการณส์ ิ่งทจ่ี ะพบ เพอ่ื นำไปสู่การสำรวจตรวจสอบ ออกแบบ

วิธกี ารสำรวจตรวจสอบตามสมมติฐานที่กำหนดไว้ได้อย่างเหมาะสมมหี ลักฐานเชงิ ประจกั ษ์ เลือกวสั ดุ อปุ กรณ์
รวมทั้งวิธีการในการสำรวจตรวจสอบอย่างถูกต้องทั้งในเชิงปริมาณและคุณภาพ และบันทึกผลการสำรวจ
ตรวจสอบอย่างเปน็ ระบบ

11. วิเคราะห์แปลความหมายข้อมูล และประเมินความสอดคล้องของข้อสรุปเพ่ือตรวจสอบกับ
สมมติฐานท่ีตั้งไวใ้ ห้ข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุงวิธกี ารสำรวจตรวจสอบ จัดกระทำข้อมูลและนำเสนอขอ้ มลู ด้วย

เทคนิควิธีท่ีเหมาะสม สื่อสารแนวคิด ความรู้จากผลการสำรวจตรวจสอบโดยการพูด เขียน จัดแสดงหรือใช้
เทคโนโลยสี ารสนเทศเพอื่ ให้ผ้อู นื่ เขา้ ใจโดยมหี ลกั ฐานอ้างอิง หรือมที ฤษฎีรองรบั

12. แสดงถึงความสนใจ มุ่งมั่น รับผิดชอบ รอบคอบ และซื่อสัตย์ ในการสืบเสาะหาความร้โู ดยใช้

เคร่ืองมือและวิธีการท่ีให้ได้ผลถูกต้อง เช่ือถือได้มีเหตุผลและยอมรับได้ว่าความรู้ทางวิทยาศาสตร์อาจมีการ
เปล่ียนแปลงได้

13. แสดงถึงความพอใจและเห็นคุณค่าในการค้นพบความรู้พบคำตอบ หรือแก้ปัญหาได้ทำงาน
ร่วมกับผู้อ่ืนอย่างสร้างสรรค์แสดงความคิดเห็นโดยมีข้อมูลอ้างอิงและเหตุผลประกอบเกี่ยวกับผลของก าร
พัฒนาและการใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีอย่างมีคุณธรรมต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม และยอมรับฟังความ

คิดเห็นของผู้อนื่
14. เข้าใจความสมั พนั ธ์ของความรู้วิทยาศาสตร์ท่มี ีผลตอ่ การพัฒนาเทคโนโลยีประเภทต่าง ๆ และ

การพัฒนาเทคโนโลยีที่สง่ ผลให้มีการคิดค้นความรู้ทางวิทยาศาสตร์ท่ีก้าวหน้าผลของเทคโนโลยีต่อชีวิต สังคม
และสง่ิ แวดล้อม

15. ตระหนักถึงความสำคัญและเห็นคุณค่าของความรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีท่ีใช้ใน

ชีวิตประจำวัน ใช้ความรู้และกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการดำรงชีวิตและการประกอบ

อาชีพ แสดงความช่ืนชม ภูมิใจ ยกย่อง อ้างอิงผลงาน ชิ้นงานที่เป็นผลมาจากภูมิปัญญาท้องถิ่น และการ
พฒั นาเทคโนโลยที ท่ี นั สมยั ศกึ ษาหาความรเู้ พิ่มเตมิ ทำโครงงานหรือสรา้ งช้นิ งานตามความสนใจ

16. แสดงความซาบซ้ึง ห่วงใย มีพฤติกรรมเก่ียวกับการใช้และรักษาทรัพยากรธรรมชาติและ
ส่ิงแวดล้อมอย่างรู้คุณค่า เสนอตัวเองร่วมมือปฏิบัติกับชุมชนในการป้องกัน ดูแลทรัพยากรธรรมชาติและ

สง่ิ แวดล้อมของท้องถิน่
17. วิเคราะห์แนวคิดหลักของเทคโนโลยีไดแ้ ก่ ระบบทางเทคโนโลยที ่ีซบั ซอ้ นการเปล่ียนแปลงของ

เทคโนโลยีความสัมพันธ์ระหว่างเทคโนโลยีกับศาสตร์อื่น โดยเฉพาะวิทยาศาสตร์หรือคณิตศาสตร์วิเคราะห์

เปรียบเทียบ และตัดสินใจเพื่อเลือกใช้เทคโนโลยีโดยคำนึงถึงผลกระทบต่อชีวิต สังคม เศรษฐกิจ และ
สิ่งแวดล้อม ประยุกต์ใช้ความรู้ทักษะ ทรัพยากรเพ่ือออกแบบสร้างหรือพัฒนาผลงาน สำหรับแก้ปัญหาที่มี

ผลกระทบต่อสังคม โดยใชก้ ระบวนการออกแบบเชิงวศิ วกรรม ใช้ซอฟต์แวร์ช่วยในการออกแบบและนำเสนอ
ผลงาน เลือกใช้วัสดุ อุปกรณ์และเครื่องมือไดอ้ ย่างถูกต้อง เหมาะสม ปลอดภัย รวมท้ังคำนึงถึงทรัพย์สินทาง
ปัญญา

18. ใช้ความรู้ทางด้านวิทยาการคอมพิวเตอร์สื่อดิจิทัล เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เพื่อ
รวบรวมขอ้ มูลในชีวิตจรงิ จากแหล่งตา่ ง ๆ และความร้จู ากศาสตร์อื่น มาประยุกต์ใชส้ ร้างความรใู้ หม่ เข้าใจการ

เปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีทม่ี ผี ลต่อการดำเนินชวี ิต อาชีพ สังคมวฒั นธรรม และใช้อยา่ งปลอดภัย มีจริยธรรม

วิชา ชีววิทยา เพ่ิมเติม คำอธิบายรายวชิ า
การเรยี นรู้วทิ ยาศาสตร์
รหัสวิชา ว32243กลมุ่ สาระ
ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 5

ศกึ ษาเก่ียวกับระบบย่อยอาหาร การย่อยอาหารของส่ิงมีชีวิต ทั้งจุลินทรยี ์ ส่ิงมีชีวิตเซลล์เดียวและ

สัตว์ การย่อยอาหาร ของมนุษย์ อวัยวะท่ีเก่ียวข้องกับการย่อยอาหารของมนุษย์ ความผิดปกติของทางเดิน
อาหารในมนุษย์ ศึกษาเก่ียวกับระบบหายใจ การแลกเปลี่ยนแก๊สของส่ิงมีชีวิตเซลล์เดียวและของสัตว์ การ
แลกเปลี่ยนแก๊สของมนุษย์ โครงสร้างท่ีใช้ในการแลกเปลี่ยนแก๊ส การแลกเปล่ียนแก๊ส กลไกการหายใจ การ

ควบคุมการหายใจ การวัดอัตราการหายใจ ความผิดปกติท่ีเกี่ยวข้องกับปอด และโรคระบบทางเดินหายใจ
ศกึ ษาเกี่ยวกับระบบหมนุ เวยี นเลือด การลำเลียงสารในร่างกายของสัตว์และของมนษุ ย์ ระบบน้ำเหลือง ระบบ

ภูมิคุ้มกัน กลไกการท้างานของระบบภูมิคุ้มกัน กลไกการสร้างภูมิคุ้มกัน ความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน
ศึกษาเกี่ยวกับ ระบบขับถ่าย การขับถ่ายของส่ิงมีชีวิตเซลล์เดียวและของสัตว์ การขับถ่ายของมนุษย์ ไตและ
อวัยวะในระบบขบั ถ่ายปสั สาวะ ไตกบั การรักษาดุลยภาพของร่างกาย โรคท่เี กีย่ วข้องกับไต โดยใช้กระบวนการ

ทางวิทยาศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ การสืบค้นขอ้ มูล การสังเกต การวิเคราะห์ การทดลอง การ
อภิปราย การอธิบาย และการสรุป เพื่อให้เกิดความรู้ ความคิด ความเข้าใจ มีความสามารถในการตัดสินใจ

สือ่ สาร ส่งิ ท่เี รยี นรู้ และนา้ ความรไู้ ปใช้ในชวี ิตของตนเอง มีจิตวิทยาศาสตร์ จริยธรรม คุณธรรม และค่านิยม

ผลการเรียนรู้

1. สืบค้นข้อมูลอธิบายและเปรียบเทียบโครงสร้างและกระบวนการย่อยอาหารของสัตว์ท่ีไม่มี

ทางเดนิ อาหาร สัตว์ทีม่ ที างเดินอาหาร แบบไมส่ มบูรณ์ และสตั วท์ ่ีมีทางเดินอาหาร แบบสมบรู ณ์

2. สังเกต อธบิ าย การกนิ อาหารของไฮดรา และพลานาเรยี

3. อธบิ ายเกยี่ วกบั โครงสร้าง หน้าที่ และกระบวนการย่อยอาหาร และการดูดซมึ สารอาหารภายใน
ระบบยอ่ ยอาหารของมนษุ ย์

4. สืบค้นข้อมูลอธิบายและเปรียบเทียบโครงสร้างที่ทำหน้าที่แลกเปล่ียนแก๊สของฟองน้ำ ไฮดรา
พลานาเรีย ไสเ้ ดอื นดิน แมลง ปลา กบ และนก

5. สงั เกต และอธิบายโครงสร้างของปอดในสตั ว์เลย้ี งลกู ด้วยนำ้ นม
6. สืบค้นข้อมูล อธิบายโครงสร้างที่ใช้ในการ แลกเปลี่ยนแก๊ส และกระบวนการแลกเปล่ียนแก๊ส
ของมนษุ ย์
7. อธบิ ายการทำงานของปอด และทดลองวดั ปรมิ าตรของอากาศในการหายใจออกของมนษุ ย์
8. สบื ค้นข้อมูล อธบิ าย และเปรียบเทียบระบบหมุนเวียนเลือดแบบเปดิ และระบบหมนุ เวยี น
เลือดแบบปดิ
9. สังเกต และอธิบายทิศทางการไหลของเลือดและการเคลอื่ นท่ีของเซลล์เม็ดเลือดในหางปลา และ
สรปุ ความสัมพันธ์ระหวา่ งขนาดของหลอดเลอื ดกับความเรว็ ในการไหลของเลอื ด
10. อธิบายโครงสร้างและการทำงานของหวั ใจ และหลอดเลือดในมนุษย์
11. สังเกต และอธบิ ายโครงสร้างหวั ใจของสัตวเ์ ล้ียงลกู ด้วยนำ้ นม ทศิ ทางการไหลของเลอื ด
ผ่านหัวใจของมนษุ ย์ และเขยี นแผนผงั สรุป การหมุนเวยี นเลอื ดของมนุษย์
12. สืบค้นข้อมูล ระบุความแตกต่างของ เซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว เพลตเลต และ
พลาสมา
13. อธิบายหมเู่ ลือดและหลกั การให้และรับเลอื ดในระบบ ABO และระบบ Rh
14. อธบิ าย และสรุปเก่ียวกับส่วนประกอบและหน้าทีข่ องน้ำเหลือง รวมทั้งโครงสรา้ งและ
หนา้ ที่ของหลอดน้ำเหลือง และต่อมนำ้ เหลอื ง
15. สบื คน้ ข้อมลู อธบิ าย และเปรียบเทยี บกลไกการต่อต้านหรือทำลายสิ่งแปลกปลอม
แบบไม่จำเพาะ และแบบจำเพาะ
16. สบื คน้ ขอ้ มูล อธิบาย และเปรียบเทยี บ การสรา้ งภูมคิ มุ้ กนั ก่อเองและภมู ิคมุ้ กันรับมา
17. สืบค้นข้อมูลและอธิบายเก่ียวกับความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันท่ีทำให้เกิดเอดส์ ภูมิแพ้การ
สรา้ งภูมติ า้ นทานต่อเน้อื เย่ือตนเอง
18. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรียบเทียบโครงสร้างและหน้าท่ีในการกำจัดของเสีย ออกจาก
รา่ งกายของฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรยี ไส้เดือนดนิ แมลง และสัตว์มีกระดูกสันหลัง
19. อธิบายโครงสร้างและหน้าที่ของไต และโครงสร้างทใ่ี ชล้ ำเลยี งปสั สาวะออกจากรา่ งกาย
20. อธิบายกลไกการทำงานของหนว่ ยไต ในการกำจดั ของเสยี ออกจากร่างกาย และเขียน
แผนผงั สรุปขั้นตอนการกำจดั ของเสยี ออกจากร่างกายโดยหนว่ ยไต
21. สืบคน้ ขอ้ มูล อธิบาย และยกตัวอย่างเกย่ี วกับความผิดปกติของไตอนั เนอื่ งมาจากโรคต่าง ๆ
รวมท้งั หมด 21 ผลการเรียนรู้

แผนผงั ความคดิ หนว่ ยการเรยี นรู้ รายวิชาชวี วิทยา เพิ่มเตมิ 3

แผนผังความคิด หนว่ ยการเรยี นรู้ เรอ่ื งระบบยอ่ ยอาหาร

แผนผังความคิด หนว่ ยการเรยี นรู้ เรอื่ งระบบหายใจ

แผนผงั ความคดิ หน่วยการเรยี นรู้ เรอ่ื งหมนุ เวียนเลอื ด และระบบน้ำเหลอื ง

แผนผังความคิด หนว่ ยการเรยี นรู้ เรอ่ื งภมู คิ ุ้มกนั

แผนผังความคิด หนว่ ยการเรยี นรู้ เรอ่ื งระบบขยั ถา่ ย

ตารางท่ี 1 วเิ คราะหห์ นว่ ยการเรียนรู้รายวชิ าชีววทิ ยา เพมิ่ เตมิ 3

วชิ า ชีววทิ ยาเพิ่มเติม รหสั วิชา ว32243

กลุ่มสาระการเรียนรวู้ ทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 5

หนว่ ยที่ ช่อื หน่วย ผลการเรียนรู้ เวลา น้ำหนัก
1 ระบบ (ชั่วโมง) คะแนน
ย่อยอาหาร 1. สบื คน้ ขอ้ มูลอธบิ าย และเปรียบเทียบ
โครงสรา้ งและกระบวนการย่อยอาหารของ 15 10
2 ระบบหายใจ สัตวท์ ีไ่ มม่ ที างเดินอาหาร สัตว์ท่มี ที างเดิน
อาหารแบบไมส่ มบูรณ์ และสตั วท์ ม่ี ที างเดิน 12 10
อาหารแบบสมบรู ณ์
- 20
2. สังเกต อธิบาย การกินอาหารของไฮดรา
และพลานาเรยี

3. อธิบายเกย่ี วกบั โครงสร้าง หนา้ ที่ และ
กระบวนการย่อยอาหาร และการดูดซึม
สารอาหารภายในระบบย่อยอาหารของ
มนุษย์

4. สบื ค้นข้อมูลอธบิ าย และเปรยี บเทยี บ
โครงสร้างท่ีทำหนา้ ทีแ่ ลกเปลีย่ นแก๊สของ
ฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรีย ไสเ้ ดอื นดนิ แมลง
ปลา กบ และนก

5. สงั เกต และอธบิ ายโครงสรา้ งของปอดใน
สตั วเ์ ลีย้ งลูกดว้ ยน้ำนม

6. สืบค้นข้อมูล อธิบายโครงสร้างที่ใช้ในการ
แลกเปลี่ยนแก๊ส และกระบวนการ
แลกเปลี่ยนแกส๊ ของมนุษย์

7. อธบิ ายการทำงานของปอด และทดลอง
วัดปริมาตรของอากาศในการหายใจออกของ
มนษุ ย์

การวดั ผลกลางภาคเรียน

หนว่ ยที่ ช่อื หน่วย ผลการเรยี นรู้ เวลา นำ้ หนัก
3 (ชัว่ โมง) คะแนน
ระบบหมุนเวียน 8. สืบคน้ ขอ้ มูล อธบิ าย และเปรยี บเทียบ
4 16 10
5 เลือดและระบ บ ระบบหมนุ เวยี นเลือดแบบเปิดและระบบ
หนว่ ยท่ี 8 10
น้ำเหลือง หมนุ เวียนเลอื ดแบบปดิ
9 10
9. สังเกต และอธบิ ายทิศทางการไหลของ เวลา น้ำหนัก
(ชั่วโมง) คะแนน
เลือดและการเคลอ่ื นทข่ี องเซลล์เมด็ เลือดใน

หางปลา และสรุปความสัมพันธ์ระหว่างขนาดของ

หลอดเลอื ดกับความเร็วในการไหล

ของเลอื ด

10. อธบิ ายโครงสร้างและการทำงานของ

หวั ใจ และหลอดเลอื ดในมนุษย์

11. สงั เกต และอธบิ ายโครงสร้างหัวใจของ

สัตว์เลยี้ งลูกดว้ ยน้ำนม ทิศทางการไหลของ

เลอื ดผา่ นหวั ใจของมนุษย์ และเขยี นแผนผัง

สรุป การหมนุ เวยี นเลอื ดของมนุษย์

12. สืบคน้ ข้อมูล ระบคุ วามแตกต่างของ

เซลลเ์ ม็ดเลอื ดแดง เซลลเ์ มด็ เลือดขาว เพลต

เลต และพลาสมา

13. อธบิ ายหมเู่ ลือดและหลกั การใหแ้ ละรบั

เลือดในระบบ ABO และระบบ Rh

14. อธบิ าย และสรุปเก่ียวกับส่วนประกอบ

และหน้าที่ของน้ำเหลือง รวมทั้งโครงสร้าง และหน้าท่ี

ของหลอดนำ้ เหลือง และตอ่ มน้ำเหลอื ง

ระบบภูมคิ ุ้มกัน 15. สืบคน้ ข้อมลู อธิบาย และเปรียบเทียบ

กลไกการตอ่ ต้านหรอื ทำลายสิง่ แปลกปลอม

แบบไมจ่ ำเพาะและแบบจำเพาะ

16. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรยี บเทียบ

การสรา้ งภมู ิคมุ้ กนั กอ่ เอง และภูมคิ ้มุ กันรบั มา

17. สืบค้นข้อมลู และอธบิ ายเกยี่ วกับความ

ผิดปกติของระบบภูมิคมุ้ กันทีท่ ำให้เกิดเอดส์

ภูมแิ พ้ การสร้างภูมิต้านทานต่อเน้ือเย่ือตนเอง

ระบบขบั ถ่าย 18. สบื ค้นข้อมลู อธบิ าย และเปรียบเทียบ

โครงสร้างและหน้าท่ีในการกำจดั ของเสียออกจาก

ร่างกายของฟองน้ำ ไฮดราพลา นาเรียไส้เดือนดิน

แมลง และสตั วม์ กี ระดูกสันหลัง

ชือ่ หน่วย ผลการเรยี นรู้

19. อธิบายโครงสร้างและหน้าที่ของไต และ - 30
โครงสรา้ งท่ีใชล้ ำเลยี งปัสสาวะออกจาก 60 100
รา่ งกาย

20. อธิบายกลไกการทำงานของหน่วยไต ใน
การกำจัดของเสียออกจากร่างกาย และเขียน
แผนผังสรุปข้ันตอนการกำจัดของเสีย ออกจาก
ร่างกายโดยหน่วยไต

21. สบื คน้ ขอ้ มูล อธบิ าย และยกตวั อยา่ ง
เกย่ี วกบั ความผดิ ปกติของไตอนั เน่ืองมาจาก
โรคต่าง ๆ

การวดั ผลปลายภาคเรยี น

รวมท้งั หมด

ตารางที่ 2 วิเคราะห์มาตรฐานการเรยี นรู้เพื่อกำหนดสาระการเรยี นร/ู้

กิจกรรมสำคัญ/ผลทเ่ี กิดขน้ึ

วิชา ชีววทิ ยาเพ่ิมเติม รหัสวชิ า ว32243

กลุ่มสาระการเรยี นรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 5

เร่ือง ระบบย่อยอาหาร

ผลการเรยี นรู้ สาระการเรียนรู้ กิจกรรมสำคัญ ผลทีเ่ กิดกบั ผเู้ รียน

สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ 1. สืบค้นข้อมูลอธิบายและ 1. ทดลอง 1. ด้านความรู้

ชวี ภาพกบั สาระชีววิทยา เปรียบเทียบโครงสร้างและ 2. สงั เกต 1.1 มีความรู้ ความ

สาระชีววทิ ยาข้อ 4 เข้าใจ กระบวนการย่อยอาหารของ 3 .แ ก้ ปั ญ ห า ใช้ เขา้ ใจ

การย่อยอาหารของสัตว์ สัตว์ที่ไม่มีทางเดินอาหาร เทคโนโลยีในการ 1.2 การนำไปใช้

และมนุษย์ รวมท้ังการ สัตว์ที่มีทางเดินอาหารแบบ สืบค้นขอ้ มลู 2.ดา้ นทักษะกระบวนการ

ห า ย ใ จ แ ล ะ ก า ร ไม่สมบูรณ์ และสัตว์ที่มี 4. อธบิ าย 2.1 กระบวนการกลุ่ม

แ ล ก เป ลี่ ย น แ ก๊ ส ก า ร ทางเดนิ อาหารแบบสมบรู ณ์ 5. เปรยี บเทยี บ 2.2 การนำเสนอข้อมลู

ล ำ เลี ย ง ส า ร แ ล ะ ก า ร 2. สังเกต อธิบาย การกิน 6. จำแนก 3. ดา้ นคุณลักษณะ

หมุนเวียนเลือด ภูมิคุ้มกัน อาหารของไฮดรา และพลา 7. อภิปราย อนั พึงประสงค์

ของร่างกาย การขับถ่าย นาเรีย 8. ก ารส รุป อ งค์ 3.1 มีความเป็นผู้นำ

ก า ร รั บ รู้ แ ล ะ ก า ร 3 . อ ธิ บ า ย เ ก่ี ย ว กั บ ความรู้ในรูปแบบ 3.2มีความเออ้ื อาทร

ตอบสนองการเคล่ือนที่ โค ร งส ร้าง ห น้ าที่ แ ล ะ แผนผังความคิด แบง่ ปนั ความรู้

ก าร สื บ พั น ธุ์ แ ล ะ ก า ร กระบวนการย่อยอาหาร 9. ใช้เทคโนโลยีใน 3.3มีความรับผิดชอบ

เจริญเติบโต ฮอร์โมนกับ และการดูดซึม สารอาหาร การนำเสนอขอ้ มูล 3.4 มีความใฝ่รู้

การรักษาดุลยภาพ และ ภายในระบบย่อยอาหารของ เชน่ Canva ใฝเ่ รียน

พ ฤ ติ ก ร ร ม ข อ ง สั ต ว์ มนุษย์ 10. นำความรไู้ ปใช้ 3.5 มีความสามัคคี

ร ว ม ทั้ ง น ำ ค ว า ม รู้ ไ ป ใช้ 3.6 แก้ปญั หาอยา่ งเป็น

ประโยชน์ ขั้นตอน

3.7 ชื่นชมใหก้ ำลังใจ

เพื่อน

3.8มีความกระตือรือร้น

3.9 ตรงต่อเวลา

3.10 มีระเบยี บวนิ ัยใน

การส่งงาน

3.11 มีเหตผุ ล

3.12 รบั ฟังความ

คิดเหน็ ของเพื่อน

เรอ่ื ง ระบบหายใจ

ผลการเรียนรู้ สาระการเรยี นรู้ กิจกรรมสำคญั ผลท่ีเกิดกับผ้เู รียน

สาระท่ี 1 วิทยาศาสตร์ 4. สืบค้นข้อมูลอธิบาย และ 1. ทดลอง 1. ดา้ นความรู้

ชวี ภาพกับสาระชวี วิทยา เปรียบเทียบโครงสร้างท่ีทำ 2. สังเกต 1.1 มคี วามรู้ ความ

สาระชวี วทิ ยาข้อ 4 เข้าใจ หน้าทีแ่ ลกเปล่ียนแกส๊ ของ 3 .แ ก้ ปั ญ ห า ใช้ เขา้ ใจ

การย่อยอาหารของสัตว์ ฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรีย เทคโนโลยีในการ 1.2 การนำไปใช้

และมนุษย์ รวมทั้งการ ไส้เดือนดนิ แมลง สบื ค้นข้อมูล 2.ด้านทกั ษะกระบวนการ

ห า ย ใ จ แ ล ะ ก า ร ปลา กบ และนก 4. อธิบาย 2.1 กระบวนการกลุม่

แ ล ก เป ล่ี ย น แ ก๊ ส ก า ร 5 . สั งเก ต แ ล ะ อ ธิ บ าย 5. เปรยี บเทียบ 2.2 การนำเสนอข้อมูล

ล ำ เลี ย ง ส า ร แ ล ะ ก า ร โครงสร้างของปอดในสัตว์ 6. จำแนก 3. ด้านคณุ ลกั ษณะ

หมุนเวียนเลือด ภูมิคุ้มกัน เล้ียงลกู ดว้ ยนำ้ นม 7. อภปิ ราย อนั พงึ ประสงค์

ของร่างกาย การขับถ่าย 6. สืบค้น ข้อมูล อธิบาย 8. ก ารส รุป อ งค์ 3.1 มคี วามเป็นผูน้ ำ

ก า ร รั บ รู้ แ ล ะ ก า ร โค ร ง ส ร้ า ง ที่ ใช้ ใน ก า ร ความรู้ในรูปแบบ 3.2มีความเอื้ออาทร

ตอบสนองการเคลื่อนท่ี แ ล ก เป ลี่ ย น แ ก๊ ส แ ล ะ แผนผังความคิด แบง่ ปันความรู้

ก าร สื บ พั น ธุ์ แ ล ะ ก า ร กระบวนการแลกเปลี่ยน 9. ใช้เทคโนโลยีใน 3.3มีความรับผิดชอบ

เจริญเติบโต ฮอร์โมนกับ แกส๊ ของมนษุ ย์ การนำเสนอข้อมูล 3.4 มีความใฝร่ ู้

การรักษาดุลยภาพ และ 7. อธิบายการทำงานของ เช่น Canva ใฝเ่ รียน

พ ฤ ติ ก ร ร ม ข อ ง สั ต ว์ ป อ ด แ ล ะ ท ด ล อ ง วั ด 10. นำความรไู้ ปใช้ 3.5 มีความสามคั คี

รวมท้ังนำความรู้ไปใช้ ปริมาตรของอากาศในการ 3.6 แกป้ ญั หาอยา่ งเปน็

ประโยชน์ หายใจออกของมนุษย์ ขัน้ ตอน

3.7 ชน่ื ชมใหก้ ำลังใจ

เพอ่ื น

3.8มคี วามกระตอื รือร้น

3.9 ตรงต่อเวลา

3.10 มรี ะเบียบวินัยใน

การส่งงาน

3.11 มีเหตุผล

3.12 รับฟงั ความ

คดิ เห็นของเพ่อื น

เร่อื ง ระบบหมุนเวียนเลือด และระบบนำ้ เหลอื ง

ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้ กิจกรรมสำคัญ ผลทีเ่ กิดกบั ผู้เรยี น

สาระท่ี 1 วิทยาศาสตร์ 8. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และ 1. ทดลอง 1. ด้านความรู้

ชีวภาพกับสาระชีววิทยา เปรียบเทียบระบบหมุนเวียน 2. สงั เกต 1.1 มีความรู้ ความ

สาระชวี วทิ ยาข้อ 4 เข้าใจ เลื อดแบบเปิ ดและระบบ 3 .แ ก้ ปั ญ ห า ใช้ เข้าใจ

การย่อยอาหารของสัตว์ หมุนเวียนเลอื ดแบบปิด เทคโนโลยีในการ 1.2 การนำไปใช้

และมนุษย์ รวมท้ังการ 9. สังเกต และอธิบายทิ ศ สบื คน้ ข้อมลู 2.ดา้ นทักษะกระบวนการ

ห า ย ใ จ แ ล ะ ก า ร ทางการไหลของเลือดและการ 4. อธบิ าย 2.1 กระบวนการกลมุ่

แ ล ก เป ล่ี ย น แ ก๊ ส ก า ร เคลื่อนท่ีของเซลล์เม็ดเลือดใน 5. เปรยี บเทียบ 2.2 การนำเสนอขอ้ มูล

ล ำ เลี ย ง ส า ร แ ล ะ ก า ร ห า ง ป ล า แ ล ะ ส รุ ป 6. จำแนก 3. ดา้ นคณุ ลกั ษณะ

หมุนเวียนเลือด ภูมิคุ้มกัน ความสัมพันธ์ระหว่างขนาด 7. อภปิ ราย อันพงึ ประสงค์

ของร่างกาย การขับถ่าย ของหลอดเลือดกับความเร็วใน 8. ก ารส รุป อ งค์ 3.1 มีความเปน็ ผ้นู ำ

ก า ร รั บ รู้ แ ล ะ ก า ร การไหลของเลือด ความรู้ในรูปแบบ 3.2มคี วามเอื้ออาทร

ตอบสนองการเคล่ือนท่ี 10. อธิบายโครงสร้างและการ แผนผังความคิด แบ่งปันความรู้

ก าร สื บ พั น ธุ์ แ ล ะ ก า ร ทำงานของหัวใจ และหลอด 9. ใช้เทคโนโลยีใน 3.3มคี วามรับผิดชอบ

เจริญเติบโต ฮอร์โมนกับ เลือดในมนษุ ย์ การนำเสนอข้อมลู 3.4 มีความใฝร่ ู้

การรักษาดุลยภาพ และ 11 . สั งเกต และอธิ บาย เชน่ Canva ใฝ่เรียน

พ ฤ ติ ก ร ร ม ข อ ง สั ต ว์ โครงสร้างหัวใจของสัตว์เล้ียง 10. นำความร้ไู ปใช้ 3.5 มีความสามัคคี

รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ ลูกด้วยน้ำนมทิศทางการไหล 3.6 แกป้ ัญหาอย่างเป็น

ประโยชน์ ของเลือดผ่านหัวใจของมนุษย์ ข้นั ตอน

และเขียนแผนผังสรุป การ 3.7 ชนื่ ชมให้กำลังใจ

หมุนเวยี นเลือดของมนษุ ย์ เพื่อน

12. สืบค้นข้อมูล ระบุความ 3.8มีความกระตือรอื ร้น

แตกต่างของ เซลล์เม็ดเลือด 3.9 ตรงตอ่ เวลา

แดง เซลล์เม็ดเลือดขาว เพลต 3.10 มรี ะเบียบวินยั ใน

เลต และพลาสมา การสง่ งาน

13. อธิบายหมู่ เลือดและ 3.11 มีเหตุผล

หลั ก การให้ และรั บเลื อดใน 3.12 รับฟังความ

ระบบ ABO และระบบ Rh คิดเหน็ ของเพอื่ น

14. อธิบาย และสรุปเก่ียวกับ

ส่วนประกอบและหน้าที่ของ

น้ำเหลือง รวมทั้งโครงสร้าง

และหน้าท่ีของหลอดน้ำเหลือง

และต่อมน้ำเหลือง

เร่อื ง ระบบภมู คิ ุ้มกนั

ผลการเรยี นรู้ สาระการเรยี นรู้ กิจกรรมสำคญั ผลทีเ่ กดิ กบั ผ้เู รียน

สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ 15. สืบค้นข้อมูล อธิบาย 1. ทดลอง 1. ด้านความรู้

ชีวภาพกับสาระชวี วิทยา และเปรียบเทียบกลไกการ 2. สังเกต 1.1 มีความรู้ ความ

สาระชีววิทยาข้อ 4 เข้าใจ ต่ อ ต้ า น ห รื อ ท ำ ล า ย สิ่ ง 3 .แ ก้ ปั ญ ห า ใช้ เขา้ ใจ

การย่อยอาหารของสัตว์ แปลกปลอม แบบไม่จำเพาะ เทคโนโลยีในการ 1.2 การนำไปใช้

และมนุษย์ รวมทั้งการ และแบบจำเพาะ สืบค้นขอ้ มลู 2.ดา้ นทักษะกระบวนการ

ห า ย ใ จ แ ล ะ ก า ร 16. สืบค้นข้อมูล อธิบาย 4. อธิบาย 2.1 กระบวนการกลุม่

แ ล ก เป ล่ี ย น แ ก๊ ส ก า ร และเปรียบเทียบ การสร้าง 5. เปรยี บเทียบ 2.2 การนำเสนอขอ้ มลู

ล ำ เลี ย ง ส า ร แ ล ะ ก า ร ภู มิ คุ้ ม กั น ก่ อ เอ ง แ ล ะ 6. จำแนก 3. ด้านคณุ ลักษณะ

หมุนเวียนเลือด ภูมิคุ้มกัน ภมู ิคุ้มกันรบั มา 7. อภิปราย อนั พึงประสงค์

ของร่างกาย การขับถ่าย 1 7 . สืบ ค้ น ข้ อ มู ล แ ล ะ 8. ก ารส รุป อ งค์ 3.1 มคี วามเป็นผนู้ ำ

ก า ร รั บ รู้ แ ล ะ ก า ร อ ธิ บ า ย เก่ี ย ว กั บ ค ว า ม ความรู้ในรูปแบบ 3.2มีความเออ้ื อาทร

ตอบสนองการเคล่ือนท่ี ผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน แผนผงั ความคดิ แบง่ ปันความรู้

ก าร สื บ พั น ธ์ุ แ ล ะ ก า ร ทีท่ ำให้เกดิ เอดส์ ภูมแิ พ้ การ 9. ใช้เทคโนโลยีใน 3.3มคี วามรบั ผิดชอบ

เจริญเติบโต ฮอร์โมนกับ สร้างภูมิตา้ นทานต่อเน้ือเยื่อ การนำเสนอขอ้ มูล 3.4 มคี วามใฝ่รู้

การรักษาดุลยภาพ และ ตนเอง เชน่ Canva ใฝเ่ รียน

พ ฤ ติ ก ร ร ม ข อ ง สั ต ว์ 10. นำความร้ไู ปใช้ 3.5 มคี วามสามคั คี

ร ว ม ทั้ ง น ำ ค ว า ม รู้ ไ ป ใช้ 3.6 แกป้ ญั หาอย่างเป็น

ประโยชน์ ขน้ั ตอน

3.7 ชื่นชมให้กำลังใจ

เพ่ือน

3.8มีความกระตือรือรน้

3.9 ตรงตอ่ เวลา

3.10 มีระเบยี บวินยั ใน

การส่งงาน

3.11 มเี หตผุ ล

3.12 รับฟังความ

คดิ เหน็ ของเพอื่ น

เร่อื ง ระบบขบั ถ่าย

ผลการเรียนรู้ สาระการเรยี นรู้ กิจกรรมสำคัญ ผลทเ่ี กิดกับผ้เู รียน

สาระที่ 1 วิทยาศาสตร์ 18. สืบค้นข้อมูล อธิบาย 1. ทดลอง 1. ด้านความรู้

ชวี ภาพกบั สาระชวี วิทยา และเปรียบเทียบโครงสร้าง 2. สังเกต 1.1 มีความรู้ ความ

สาระชีววิทยาข้อ 4 เข้าใจ และหน้าท่ีในการกำจัดของ 3 .แ ก้ ปั ญ ห า ใช้ เข้าใจ

การย่อยอาหารของสัตว์ เสียออกจากร่างกายของ เทคโนโลยีในการ 1.2 การนำไปใช้

และมนุษย์ รวมท้ังการ ฟองน้ำ ไฮดราพลา นาเรีย สืบคน้ ขอ้ มูล 2.ด้านทกั ษะกระบวนการ

ห า ย ใ จ แ ล ะ ก า ร ไส้เดือนดิน แมลง และสัตว์ 4. อธบิ าย 2.1 กระบวนการกลุ่ม

แ ล ก เป ล่ี ย น แ ก๊ ส ก า ร มีกระดกู สนั หลงั 5. เปรียบเทยี บ 2.2 การนำเสนอข้อมูล

ล ำ เลี ย ง ส า ร แ ล ะ ก า ร 19. อธิบายโครงสร้างและ 6. จำแนก 3. ด้านคุณลักษณะ

หมุนเวียนเลือด ภูมิคุ้มกัน หน้าท่ีของไต และโครงสร้าง 7. อภปิ ราย อันพึงประสงค์

ของร่างกาย การขับถ่าย ท่ีใช้ลำเลียงปัสสาวะออก 8. ก ารส รุป อ งค์ 3.1 มีความเป็นผู้นำ

ก า ร รั บ รู้ แ ล ะ ก า ร จากรา่ งกาย ความรู้ในรูปแบบ 3.2มีความเออื้ อาทร

ตอบสนองการเคลื่อนที่ 2 0 . อ ธิ บ า ย ก ล ไก ก า ร แผนผงั ความคิด แบง่ ปันความรู้

ก าร สื บ พั น ธุ์ แ ล ะ ก า ร ทำงานของหน่วยไต ในการ 9. ใช้เทคโนโลยีใน 3.3มคี วามรับผิดชอบ

เจริญเติบโต ฮอร์โมนกับ ก ำจัด ข อ ง เสี ย อ อ ก จ าก การนำเสนอข้อมูล 3.4 มคี วามใฝ่รู้

การรักษาดุลยภาพ และ ร่างกาย และเขียนแผนผัง เช่น Canva ใฝ่เรียน

พ ฤ ติ ก ร ร ม ข อ ง สั ต ว์ สรุปขั้นตอนการกำจัดของ 10. นำความรไู้ ปใช้ 3.5 มีความสามคั คี

รวมทั้งนำความรู้ไปใช้ เสีย ออกจากร่างกายโดย 3.6 แกป้ ญั หาอย่างเป็น

ประโยชน์ หนว่ ยไต ขัน้ ตอน

21. สืบค้นข้อมูล อธิบาย 3.7 ช่นื ชมใหก้ ำลังใจ

แ ล ะ ย ก ตั ว อ ย่ า ง เก่ี ย ว กั บ เพื่อน

ความ ผิดป กติขอ งไตอั น 3.8มคี วามกระตือรอื รน้

เน่ืองมาจากโรคตา่ ง ๆ 3.9 ตรงต่อเวลา

3.10 มรี ะเบียบวนิ ยั ใน

การส่งงาน

3.11 มเี หตผุ ล

3.12 รับฟังความ

คดิ เหน็ ของเพื่อน

ตารางท่ี 3 วเิ คราะห์เวลา หน่วยการเรียนรู้

วิชา ชีววิทยาเพม่ิ เตมิ รหสั วชิ า ว32243
กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้นั มัธยมศึกษาปที ่ี 5
เรอ่ื ง ระบบยอ่ ยอาหาร
เวลา
ลำดับ ชอื่ เร่อื ง (ชั่วโมง)

1 กระบวนการยอ่ ยอาหาร 2
2 การย่อยอาหารของจลุ นิ ทรยี ์ 1
3 การย่อยอาหารของสัตว์ 4
4 การยอ่ ยอาหารของมนุษย์ 4
5 การดูดซึมสารอาหาร 3
15
รวม
เวลา
เร่อื ง ระบบหายใจ (ช่ัวโมง)

ลำดับ ช่อื เร่อื ง 3
2
1 การแลกเปล่ยี นแกส๊ ของสัตว์ 2
2 อวยั วะและโครงสรา้ งในระบบหายใจของมนษุ ย์ 5
3 การแลกเปลยี่ นแกส๊ และการลำเลียงแกส๊ 12
4 การหายใจ
เวลา
รวม (ชว่ั โมง)

เร่อื ง ระบบหมนุ เวยี นเลอื ด และระบบน้ำเหลือง 2
4
ลำดบั ชอื่ เร่ือง 5
3
1 การลำเลยี งสารในรา่ งกายสตั ว์ 2
2 การลำเลยี งสารในร่างกายมนษุ ย์ -หัวใจ- 16
3 การลำเลยี งสารในรา่ งกายมนุษย์ -หลอดเลอื ด-
4 การลำเลยี งสารในรา่ งกายมนุษย์ -เลือด-
5 ระบบนำ้ เหลือง

รวม

เรอื่ ง ระบบภูมคิ ุม้ กนั

ลำดบั ช่ือเร่ือง เวลา
1 กลไกการต่อต้านหรอื ทำลายส่งิ แปลกปลอม (ชว่ั โมง)
2 กลไกการตอ่ ตา้ นหรอื ทำลายสิง่ แปลกปลอม แบบจำเพาะ
3 กลไกการตอ่ ตา้ นหรอื ทำลายสงิ่ แปลกปลอม แบบไมจ่ ำเพาะ 2
4 การสรา้ งเสริมภูมคิ ุม้ กัน 1
5 ความผดิ ปกติของระบบภูมิคมุ้ กัน 2
1
รวม 2
8
เรอื่ ง ระบบขับถา่ ย
เวลา
ลำดับ ชอ่ื เร่ือง (ช่ัวโมง)
1 การขบั ถา่ ยของสัตว์
2 การขบั ถ่ายของมนุษย์ 2
3 ไตกบั การรกั ษาดลุ ยภาพ และความผิดปกติของไต 3
4
รวม 9

ตารางที่ 4 วิเคราะหส์ าระ/มาตรฐานการเรยี นรู้/สาระการเรยี นรู้

วชิ า ชวี วทิ ยาเพ่มิ เติม รหัสวชิ า ว32243
ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 5
กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
เรื่อง ระบบยอ่ ยอาหาร

สาระ/มาตรฐานการเรยี นรู้ ผลการเรยี นรู้ สาระสำคัญ

สาระท่ี 1 วิท ย าศ าสต ร์ 1. สืบค้นข้อมูลอธิบายและ โครงสร้างและกระบวนการย่อย

ชีวภาพกบั สาระชวี วทิ ยา เปรียบเทียบโครงสร้างและ อาหารของสัตว์ท่ีไม่มีทางเดิน

สาระชวี วิทยาข้อ 4 เข้าใจการ กระบวนการย่อยอาหารของ อาหาร สัตว์ที่มีทางเดินอาหาร

ย่อยอ าห ารขอ งสัต ว์แล ะ สตั ว์ทไ่ี มม่ ที างเดนิ อาหาร สตั ว์ แบบไม่สมบูรณ์ และสัตว์ท่ีมี

มนุษย์ รวมท้ังการหายใจและ ที่มีทางเดินอาหารแบบไม่ ทางเดนิ อาหารแบบสมบูรณ

ก าร แล ก เป ล่ี ยน แก๊ ส ก าร สมบูรณ์ และสัตว์ที่มีทางเดิน

ลำเลียงสารและการหมุนเวียน อาหารแบบสมบรู ณ์

เลือด ภูมิคุ้มกันของร่างกาย 2. สังเกต อธิบาย การกิน การกนิ อาหารของไฮดรา และพ
การขับถ่าย การรับรู้และการ อาหารของไฮดรา และพลานา ลานาเรีย
ตอบสนองการเคล่ือนที่ การ เรยี
สืบพันธ์ุและการเจริญเติบโต

ฮอร์โมนกับการรักษาดุลย 3. อธิบายเก่ียวกับโครงสร้าง 1. โครงสร้างและหน้าท่ีของ
ภาพ และพฤติกรรมของสัตว์ หน้าที่ และกระบวนการย่อย อวัยวะในระบบย่อยอาหารของ
ร ว ม ท้ั ง น ำ ค ว า ม รู้ ไ ป ใช้ อ า ห า ร แ ล ะ ก า ร ดู ด ซึ ม มนุษย์
ประโยชน์
สารอาหารภายในระบบย่อย 2. กระบวนการย่อยอาหารและ

อาหารของมนษุ ย์ ก า ร ดู ด ซึ ม ส า ร อ า ห า ร ภ า ย ใ น

ระบบยอ่ ยอาหารของมนษุ ย์

เรือ่ ง ระบบหายใจ

สาระ/มาตรฐานการเรยี นรู้ ผลการเรยี นรู้ สาระสำคญั

ส าระท่ี 1 วิท ย าศ าสต ร์ 4. สืบค้นข้อมูลอธิบาย และ โครงสร้างท่ีทำหน้าท่ีแลกเปล่ยี น

ชีวภาพกับสาระชีววทิ ยา เปรียบเทียบโครงสร้างท่ีทำ แก๊สของฟองน้ำไฮดรา พลานา

สาระชีววทิ ยาข้อ 4 เขา้ ใจการ หน้าท่ีแลกเปลย่ี นแก๊สของ เรีย ไส้เดือนดิน แมลง ปลา กบ

ย่อยอ าห ารขอ งสัต ว์แล ะ ฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรีย และนก

มนุษย์ รวมท้ังการหายใจและ ไส้เดือนดิน แมลง ปลา กบ

ก าร แ ล ก เป ล่ี ยน แก๊ ส ก าร และนก

ลำเลียงสารและการหมุนเวยี น 5. สั ง เก ต แ ล ะ อ ธิ บ า ย โครงสร้างของปอดในสัตว์เล้ียง

เลือด ภูมิคุ้มกันของร่างกาย โครงสร้างของปอดในสัตว์ ลูกด้วยนำ้ นม
การขับถ่าย การรับรู้และการ เลีย้ งลูกด้วยนำ้ นม

ตอบสนองการเคลื่อนที่ การ

สืบพันธ์ุและการเจริญเติบโต 6. สื บ ค้ น ข้ อ มู ล อ ธิ บ า ย โครงสร้างที่ใชใ้ นการแลกเปลีย่ น
ฮอร์โมนกับการรักษาดุลย โ ค ร ง ส ร้ า ง ที่ ใ ช้ ใ น ก า ร แ ก๊ ส แ ล ะ ก ร ะ บ ว น ก า ร
ภาพ และพฤติกรรมของสัตว์ แ ล ก เป ลี่ ย น แ ก๊ ส แ ล ะ แลกเปล่ยี นแก๊สของมนุษย์
ร ว ม ทั้ ง น ำ ค ว า ม รู้ ไ ป ใช้ กระบวนการแลกเปลี่ยนแก๊ส
ประโยชน์
ของมนุษย์

7. อธิบายการทำงานของปอด การทำงานของปอด และการวัด

และทดลองวัดปริมาตรของ ปริม าตรขอ งอ าก าศใน ก าร

อากาศในการหายใจออกของ หายใจออกของมนุษย์

มนุษย์

เรือ่ ง ระบบหมนุ เวียนเลอื ด และระบบน้ำเหลือง

สาระ/มาตรฐานการเรยี นรู้ ผลการเรยี นรู้ สาระสำคญั

ส าระท่ี 1 วิท ย าศ าสต ร์ 8. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และ ระบบหมุนเวียนเลือดแบบเปิด

ชีวภาพกบั สาระชีววิทยา เปรียบเทียบระบบหมุนเวียน และระบบ

สาระชีววิทยาข้อ 4 เขา้ ใจการ เลือดแบ บ เปิ ดและระ บ บ หมุนเวยี นเลอื ดแบบปดิ

ย่อยอ าห ารขอ งสัต ว์แล ะ หมุนเวยี นเลอื ดแบบปดิ

มนุษย์ รวมท้ังการหายใจและ 9. สังเก ต และอธิบายทิ ศ 1. ทิศทางการไหลของเลือดและ

ก าร แล ก เป ล่ี ยน แก๊ ส ก าร ทางการไหลของเลือดและการ การเคลื่อนที่ของเซลล์เม็ดเลือด
ลำเลียงสารและการหมุนเวยี น เคลื่อนที่ของเซลล์เม็ดเลือดใน ในหลอดเลือดขนาดต่างๆ ของ

เลือด ภูมิคุ้มกันของร่างกาย ห า ง ป ล า แ ล ะ ส รุ ป หางปลา
การขับถ่าย การรับรู้และการ ความสัมพันธ์ระหว่างขนาด 2. ความสัมพันธ์ระหว่างขนาด

ตอบสนองการเคลื่อนที่ การ ของหลอดเลือดกับความเร็ว ของหลอดเลือดกับความเร็วใน
สืบพันธ์ุและการเจริญเติบโต ในการไหลของเลือด
การไหลของเลือด
ฮอร์โมนกับการรักษาดุลย 10. อธิบายโครงสร้างและ โครงสร้างและการทำงานของ
ภาพ และพฤติกรรมของสัตว์ การทำงานของหัวใจ และ หัวใจ และหลอดเลือดในมนุษย์
ร ว ม ทั้ ง น ำ ค ว า ม รู้ ไ ป ใช้ หลอดเลือดในมนษุ ย์
ประโยชน์
11. สั ง เก ต แ ล ะ อ ธิ บ า ย 1. โครงสร้างหัวใจของสัตว์เลี้ยง

โครงสร้างหัวใจของสัตว์เล้ียง ลกู ดว้ ยน้ำนม

ลูกด้วยน้ำนมทิศทางการไหล 2. ทศิ ทางการไหลของเลอื ดผ่าน

ของเลือดผ่านหัวใจของมนุษย์ บรเิ วณหวั ใจของมนษุ ย์ และการ

และเขียนแผนผังสรุป การ หมนุ เวียนเลอื ดในร่างกายมนุษย์

หมนุ เวยี นเลอื ดของมนุษย์

12. สืบค้นข้อมูล ระบุความ ความแตกต่างของเซลล์เม็ด

แตกต่างของ เซลล์เม็ดเลือด เลือดแดงเซลล์เม็ดเลือดขาว

แดง เซลล์เม็ดเลือดขาว เพลต เพลตเลต และพลาสมา

เลต และพลาสมา

13. อ ธิบ ายห มู่ เลือ ดแล ะ 1. หมู่เลือดระบบ ABO และ

หลักการให้และรับเลือดใน ระบบ Rh

ระบบ ABO และระบบ Rh 2. หลักการให้และรับเลือดใน

ระบบ ABO และระบบ Rh

14. อธิบาย และสรปุ เก่ียวกับ 1. ส่วนประกอบและหน้าท่ีของ

ส่วนประกอบและหน้าที่ของ นำ้ เหลอื ง

น้ำเหลือง รวมท้ังโครงสร้าง 2. โครงสร้างและหน้าที่ของ

แ ล ะ ห น้ า ที่ ข อ ง ห ล อ ด ห ล อ ด น้ ำเห ลื อ ง แ ล ะ ต่ อ ม

น้ำเหลือง และต่อมน้ำเหลอื ง น้ำเหลอื ง

เร่อื ง ระบบภมู ิคุ้มกนั

สาระ/มาตรฐานการเรยี นรู้ ผลการเรียนรู้ สาระสำคญั

ส าระที่ 1 วิท ย าศ าสต ร์ 15. สืบค้นข้อมูล อธิบาย กลไกการต่อต้านหรือทำลายส่ิง

ชวี ภาพกบั สาระชวี วิทยา และเปรียบเทียบกลไกการ แปลกปลอมแบบไม่จำเพาะและ

สาระชีววทิ ยาข้อ 4 เข้าใจการ ต่ อ ต้ า น ห รื อ ท ำ ล า ย สิ่ ง แบบจำเพาะ

ย่อยอ าห ารขอ งสัต ว์แล ะ แปลกปลอม แบบไม่จำเพาะ

มนุษย์ รวมท้ังการหายใจและ และแบบจำเพาะ

ก าร แล ก เป ล่ี ยน แก๊ ส ก าร 16. สืบค้นข้อมูล อธิบาย 1 . ภู มิ คุ้ ม กั น ก่ อ เอ ง แ ล ะ
ลำเลียงสารและการหมนุ เวียน และเปรียบเทียบ การสร้าง ภมู ิคุ้มกันรับมา
เลือด ภูมิคุ้มกันของร่างกาย ภูมิคมุ้ กันก่อเองและภูมิคมุ้ กัน 2. วัคซีน ทอกซอยด์ และซีรัม

การขับถ่าย การรับรู้และการ รบั มา สำหรับโรคหรอื อาการต่างๆ

ตอบสนองการเคล่ือนท่ี การ 17. สืบคน้ ข้อมลู และอธิบาย ค ว า ม ผิ ด ป ก ติ ข อ ง ร ะ บ บ
สืบพันธ์ุและการเจริญเติบโต เก่ียวกับความผิดปกติของ ภมู คิ มุ้ กนั ที่ทำให้
ฮอร์โมนกับการรักษาดุลย ระบบภูมิคุ้มกันท่ีทำให้เกิด เกิดเอดส์ ภูมิแพ้ และการสร้าง
ภาพ และพฤติกรรมของสัตว์ เอดส์ ภูมิแพ้ การสร้างภูมิ ภมู ิต้านทานตอ่ เนือ้ เย่อื ตนเอง
ร ว ม ทั้ ง น ำ ค ว า ม รู้ ไ ป ใช้ ตา้ นทานตอ่ เน้อื เยอื่ ตนเอง
ประโยชน์

เร่ือง ระบบขับถ่าย

สาระ/มาตรฐานการเรยี นรู้ ผลการเรยี นรู้ สาระสำคัญ

ส าระที่ 1 วิท ย าศ าสต ร์ 18. สืบค้นข้อมูล อธิบาย โครงสร้างและหน้าที่ในการ

ชีวภาพกับสาระชีววิทยา และเปรียบเทียบโครงสร้าง กำจัดของเสียออกจากร่างกาย

สาระชวี วิทยาข้อ 4 เขา้ ใจการ และหน้าที่ในการกำจัดของ ในฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรีย

ย่อยอ าห ารขอ งสัต ว์แล ะ เสียออกจาก ร่างก ายขอ ง ไส้เดือนดิน แมลง และสัตว์มี

มนุษย์ รวมทั้งการหายใจและ ฟองน้ำ ไฮดราพลา นาเรีย กระดูกสันหลงั

ก าร แล ก เป ลี่ ยน แก๊ ส ก าร ไส้เดือนดิน แมลง และสัตว์มี

ลำเลียงสารและการหมุนเวยี น กระดกู สันหลัง

เลือด ภูมิคุ้มกันของร่างกาย 19. อธิบายโครงสร้างและ 1. โครงสร้างและหน้าทีข่ องไต
การขับถ่าย การรับรู้และการ หน้าที่ของไต และโครงสร้างที่ 2 . โค ร ง ส ร้ าง ท่ี ใช้ ล ำเลี ย ง

ตอบสนองการเคล่ือนที่ การ ใช้ลำเลียงปัสสาวะออกจาก ปสั สาวะออกจากร่างกาย
สืบพันธ์ุและการเจริญเติบโต ร่างกาย
ฮอร์โมนกับการรักษาดุลย 20. อธิบายกลไกการทำงาน 1. กลไกการทำงานของหน่วยไต
ภาพ และพฤติกรรมของสัตว์ ของหน่วยไต ในการกำจัดของ ในการกำจัดของเสียออกจาก
ร ว ม ท้ั ง น ำ ค ว า ม รู้ ไ ป ใช้ เสียออกจากร่างกาย และ รา่ งกาย
ประโยชน์
เขียนแผนผังสรุปขั้นตอนการ 2. ข้ันตอนการกำจัดของเสีย

ก ำจั ด ข อ ง เสี ย อ อ ก จ า ก ออกจากร่างกายโดยหนว่ ยไต

ร่างกายโดยหนว่ ยไต

21. สืบค้นข้อมูล อธิบาย ค ว า ม ผิ ด ป ก ติ ข อ ง ไ ต อั น

และยกตัวอย่างเก่ียวกับความ เนอื่ งมาจากโรคต่าง ๆ

ผิดปกติของไตอันเน่ืองมาจาก

โรคตา่ ง ๆ

ตารางท่ี 5 วเิ คราะห์ตวั ช้วี ดั และจดุ ประสงคก์ ารเรยี นรู้

วิชา ชีววทิ ยาเพิ่มเติม รหัสวชิ า ว32243
กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชน้ั มัธยมศึกษาปที ่ี 5

เข้าใจการย่อยอาหารของสัตวแ์ ละมนุษย์ การหายใจและการแลกเปล่ียนแก๊ส การลำเลียงสารและ
การหมุนเวียนเลือด ภมู คิ มุ้ กนั ของรา่ งกาย การขับถ่าย

ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เพ่ิมเติม

๑. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรียบเทียบ จุดประสงค์ดา้ นความรู้

โครงสรา้ งและกระบวนการย่อยอาหารของสัตว์ 1. รามีการปล่อยเอนไซม์ออกมาย่อยอาหารนอก

ทไ่ี มม่ ี เซลล์ สว่ นอะมบี าและพารามเี ซียมมีการย่อย

ทางเดินอาหาร สัตว์ท่ีมีทางเดินอาหารแบบไม่ อาหารภายในฟดู แวคิวโอลโดยเอนไซมใ์ นไลโซโซม

สมบูรณ์ และสัตว์ท่ีมีทางเดินอาหารแบบ 2. ฟองน้ำ ไม่มีทางเดินอาหารแต่จะมีเซลล์พิเศษ

สมบรู ณ์ ทำหน้าท่ีจับอาหารเข้าสู่เซลล์แล้วย่อยภายในเซลล์

๒. สังเกต อธิบาย การกินอาหารของ ไฮดรา โดยเอนไซมใ์ นไลโซโซม

และพลานาเรีย 3. ไฮดรา และพลานาเรียมีทางเดนิ อาหารแบบไม่

สมบูรณ์ จะกินอาหารและขับกากอาหารออกทาง

เดยี วกัน

4. ไส้เดือนดนิ แมลง สตั ว์ไม่มีกระดูกสันหลังส่วน

ใหญ่ และสัตว์มีกระดูกสันหลังจะมีทางเดินอาหาร

แบบสมบรู ณ์

ดา้ นทักษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลุม่

2. การนำเสนอข้อมูล

ด้านจติ พิสยั

1. มีความเป็นผนู้ ำ

2. มีความเอ้ืออาทรแบง่ ปนั ความรู้

3. มีความรับผดิ ชอบ

4. มีความใฝ่รใู้ ฝ่เรยี น

5. มีความสามัคคี

ผลการเรยี นรู้ สาระการเรียนรู้เพิ่มเติม

๓. อธิบายเก่ียวกับโครงสร้าง หน้าที่ และ จดุ ประสงค์ดา้ นความรู้

กระบวนการย่อยอาหาร และการดูดซึม 1. การย่อยอาหารของมนุษย์ประกอบด้วย การ

สารอาหารภายในระบบย่อยอาหารของมนุษย์ ย่อยเชิงกลโดยการบดอาหารให้มีขนาดเล็กลง และ

การยอ่ ยทางเคมโี ดยอาศัยเอนไซม์ในทางเดนิ อาหาร

ทำให้โมเลกลุ ของอาหารมีขนาดเล็กจนเซลลส์ ามารถ

ดดู ซมึ และนำไปใชไ้ ด้

2. การย่อยอาหารของมนุษย์เกิดข้ึนท่ีช่องปาก

กระเพาะอาหาร และลำไส้เลก็

3. สารอาหารที่ย่อยแล้ว วิตามินบางชนิด และ

ธาตุอาหารจะถูกดดู ซึมทว่ี ิลลสั เข้าสู่หลอดเลือดฝอย

แล้วผ่านตับก่อนเข้าสู่หัวใจ ส่วนสารอาหารประเภท

ลพิ ิด และวิตามินท่ีละลายในไขมันจะถูกดูดซึมเข้าสู่

หลอดนำ้ เหลอื งฝอย

4. อาหารที่ไม่ถูกย่อยหรือย่อยไม่ได้จะเคลื่อน

ต่อไปยังลำไส้ใหญ่ น้ำ ธาตุอาหาร และวิตามิน

บางส่วนดูดซึมเข้าสู่ผนังลำไส้ใหญ่ ที่เหลือเป็นกาก

อาหารจะถกู กำจดั ออกทางทวารหนัก

ด้านทักษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลมุ่

2. การนำเสนอข้อมลู

3. ทำการทดลองเพือ่ ศึกษาระบบย่อยอาหาร

ด้านจติ พิสยั

1. มคี วามเป็นผนู้ ำ

2. มีความเอ้ืออาทรแบง่ ปนั ความรู้

3. มกี ารแกป้ ญั หาอย่างมีขั้นตอน

4. ชน่ื ชมให้กำลังใจเพือ่ น

5. มีความสามคั คี

ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เพม่ิ เตมิ

๔. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรียบเทียบ จุดประสงค์ด้านความรู้

โครงสร้างที่ทำหน้าที่แลกเปลี่ยนแก๊สของ 1. ไส้เดือนดินมีการแลกเปล่ียนแก๊สผ่านเซลล์

ฟองน้ำ ไฮดรา พลานาเรีย ไส้เดือนดิน แมลง บรเิ วณผวิ หนังทเี่ ปยี กช้นื

ปลา กบ และนก 2. แมลงมีการแลกเปล่ยี นแก๊สโดยผ่านทางทอ่ ลม

๕. สังเกต และอธิบายโครงสร้างของปอดใน ซึ่งแตกแขนงเป็นทอ่ ลมฝอย

สตั วเ์ ล้ยี งลูกด้วยน้ำนม 3. ปลาเป็นสัตว์น้ำมีการแลกเปลี่ยนแก๊สท่ีละลาย

อยู่ในน้ำผา่ นเหงอื ก

4. สตั ว์สะเทินน้ำสะเทินบกใช้ปอดและผิวหนังใน

การแลกเปล่ียนแกส๊

5. สัตว์เลอื้ ยคลาน สัตว์ปีก และสัตว์เลี้ยงลูกด้วย

นำ้ นมอาศยั ปอดในการแลกเปลยี่ นแก๊ส

ดา้ นทักษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลุ่ม

2. การนำเสนอข้อมูล

ดา้ นจิตพสิ ัย

1. มีความกระตอื รอื รน้

2. แก้ปญั หาอย่างมขี ัน้ ตอน

3. มีความตรงตอ่ เวลา

4. มีความใฝร่ ้ใู ฝ่เรียน

5. มคี วามสามัคคี

ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เพ่มิ เติม

๖. สบื คน้ ข้อมลู อธิบายโครงสรา้ งที่ใช้ในการ จดุ ประสงคด์ ้านความรู้

แลกเปล่ียนแก๊สและกระบวนการแลกเปล่ียน 1. ทางเดินหายใจของมนุษย์ประกอบด้วย ช่อง

แกส๊ ของมนษุ ย์ จมกู โพรงจมกู คอหอย กลอ่ งเสียง ท่อลม หลอดลม

๗. อธิบายการทำงานของปอด และทดลอง และถงุ ลมในปอด

วัดปริมาตรของอากาศในการหายใจออกของ 2. ปอดเป็นบริเวณท่ีมีการแลกเปล่ียนแก๊ส

มนุษย์ ระหว่างถุงลมกับหลอดเลือดฝอย และบริเวณเซลล์

ของเนื้อเยอื่ ต่างๆ มีการแลกเปลีย่ นแก๊สโดยการแพร่

ผา่ นหลอดเลอื ดฝอยเชน่ กนั

3. การหายใจเข้า และการหายใจออกเกิดจาก

การเปล่ียนแปลงความดันของอากาศภายในปอด

โดยการทำงานร่วมกันของกล้ามเน้ือกะบังลม และ

กล้ามเนื้อระหว่างกระดูกซ่ีโครง และควบคุมโดย

สมองสว่ นพอนสแ์ ละเมดลั ลาออบลองกาตา

ด้านทกั ษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลมุ่

2. การนำเสนอข้อมูล

ด้านจิตพสิ ยั

1. มีความกระตือรือรน้

2. มรี ะเบยี บวนิ ยั ในการสง่ งาน

3. มีเหตุผล

4. รับฟงั ความคิดเหน็ ของคนอ่นื

5. ชนื่ ชมผลงานของเพอื่ น

ผลการเรยี นรู้ สาระการเรยี นรู้เพ่ิมเตมิ

๘. สืบค้นข้อมูล อธิบายและเปรียบเทียบ จดุ ประสงค์ด้านความรู้

ระบบหมุนเวียนเลือดแบบเปิดและระบบ 1. ส่ิงมีชีวิตเซลล์เดียวและสัตว์ท่ีมีโครงสร้าง

หมนุ เวียนเลอื ดแบบปิด ร่างกายไม่ซับซ้อนมีการลำเลียงสารต่าง ๆ โดยการ

๙. สังเกตและอธิบายทิศทางการไหลของ แพรร่ ะหว่างเซลลก์ บั ส่งิ แวดล้อม

เลือดและการเคลื่อนท่ีของเซลล์เม็ดเลือดใน 2. สัตว์ท่ีมีโครงสร้างร่างกายซับซ้อนจะมีการ

หางปลา และสรุปความสัมพันธ์ระหว่างขนาด ล ำเลี ย งส าร โด ย ร ะ บ บ ห มุ น เวี ย น เลื อ ด ซึ่ ง

ของหลอดเลือดกับความเร็วในการไหลของ ประกอบด้วยหัวใจ หลอดเลอื ด และเลอื ด

เลอื ด 3. ระบบหมุนเวียนเลือดมี ๒ แบบ คือ ระบบ

หมนุ เวียนเลือดแบบเปิดและระบบหมนุ เวยี นเลือด

แบบปิด

4. ระบบหมุนเวียนเลือดแบบเปิดพบในสัตว์

จำพวกหอย แมลง กุ้ง ส่วนระบบหมุนเวียนเลือด

แบบปิดพบในไสเ้ ดือนดนิ และสัตว์มีกระดูกสันหลัง

ดา้ นทกั ษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลมุ่

2. การนำเสนอขอ้ มลู

ดา้ นจติ พสิ ัย

1. มีความกระตือรือรน้

2. มรี ะเบียบวินยั ในการสง่ งาน

3. มีเหตผุ ล

4. รบั ฟงั ความคดิ เหน็ ของคนอนื่

5. ช่ืนชมผลงานของเพื่อน

ผลการเรยี นรู้ สาระการเรยี นรู้เพิ่มเติม

๑๐. อธิบายโครงสร้างและการทำงานของ จุดประสงค์ด้านความรู้

หวั ใจและหลอดเลือดในมนษุ ย์ 1. ระบบหมุนเวียนเลือดของมนุษย์ประกอบด้วย

๑๑. สังเกตและอธิบายโครงสร้างหัวใจของ หัวใจ หลอดเลือด และเลือด ซ่ึงเลือดไหลเวียนอยู่

สัตว์เลี้ยงลูก ด้วยน้ำนม ทิศทางการไหลของ เฉพาะในหลอดเลอื ด

เลือดผ่านหัวใจของมนุษย์ และเขียนแผนผัง 2. หัวใจมีเอเตรียมทำหน้าท่ีรับเลือดเข้าสู่หัวใจ

สรปุ การหมนุ เวียนเลือดของมนษุ ย์ และเวนตริเคิลทำหน้าท่ีสูบฉีดเลือดออกจากหัวใจ

๑๒. สืบค้นข้อมูล ระบุความแตกต่างของ โดยมีลิ้นก้ันระหว่างเอเตรียมกับเวนตริเคิล และ

เซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์เม็ดเลือดขาว เพลต ระหวา่ งเวนตรเิ คลิ กับหลอดเลือดทนี่ ำเลือดออกจากหวั ใจ

เลต และพลาสมา 3. เลือดออกจากหัวใจทางหลอดเลือดเอออตาร์

๑๓. อธิบายหมู่เลือดและหลักการให้และรับ อาร์เตอรี อาร์เตอริโอล หลอดเลือดฝอยเวนูลเวน

เลือดในระบบ ABO และระบบ Rh และเวนาคาวาแล้วเข้าสูห่ ัวใจ

4. ขณะท่ีหัวใจบีบตัวสบู ฉีดเลอื ด ทำให้เกิดความ

ดันเลือดและชีพจร สภาพการทำงานของร่างกาย

อายุ และเพศของมนุษย์ เป็นปัจจัยท่ีมีผลต่อความ

ดนั เลอื ดและชพี จร

5. เลือดมนุษย์ประกอบด้วยเซลล์เม็ดเลือดชนิด

ต่างๆเพลตเลตและพลาสมา ซ่ึงทำหนา้ ทแี่ ตกตา่ งกนั

6. หมู่เลือดของมนุษย์จำแนกตามระบบ ABO ได้

เป็น เลือดหมู่ A B AB และ O ซึ่งเรียกชื่อตามชนิด

ของแอนติเจนที่เยื่อหุ้มเซลล์เม็ดเลือดแดง และจำ

แนกตามระบบ RH ได้เปน็ เลือดหมู่ RH+ และ RH-

การให้และรับเลือดมีหลักว่าแอนติเจนของผู้ให้ต้อง

ไม่ตรงกับแอนติบอดีของผู้รับ และการให้และรับ

เลอื ดทเี่ หมาะสมที่สุดคอื ผู้ให้และผู้รบั ควรมีเลือดหมู่

ตรงกัน

ด้านทกั ษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลมุ่

2. การนำเสนอขอ้ มลู

ด้านจิตพสิ ัย

1. มีความกระตอื รือรน้

2. มีการแกป้ ัญหาอยา่ งมีขัน้ ตอน

3. ตรงตอ่ เวลา

4. มคี วามใฝ่รู้ใฝ่เรยี น

5. มีความสามคั คี

ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เพิ่มเตมิ

๑๔. อธิบาย และสรุปเก่ียวกับส่วนประกอบ จุดประสงค์ดา้ นความรู้

และหนา้ ทขี่ องน้ำเหลือง รวมท้งั โครงสร้างและ 1. ของเหลวที่ซมึ ผ่านผนงั หลอดเลือดฝอยออกมา

หน้าท่ีของหลอดนำ้ เหลอื ง และ ต่อมน้ำเหลอื ง อยู่ระหว่างเซลล์ เรียกว่า น้ำ เหลือง ทำหน้าที่หล่อ

เล้ียงเซลล์ และสามารถแพร่เข้าสู่หลอดน้ำเหลือง

ฝอย ซึ่งต่อมาหลอดนำ้ เหลอื งฝอยจะรวมกันมขี นาด

ใหญ่ขนึ้ และเปิดเข้าสู่ระบบหมุนเวยี นเลือดที่หลอด

เลือดเวนใกลห้ วั ใจ

2. ระบบนำ้ เหลืองประกอบด้วย น้ำเหลือง หลอด

น้ำเหลือง และต่อมน้ำเหลือง โดยทำหน้าที่นำ

น้ ำ เห ลื อ ง ก ลั บ เ ข้ า สู่ ร ะ บ บ ห มุ น เวี ย น เลื อ ด ต่ อ ม

น้ำเหลืองเป็นท่ีอยู่ของเซลล์เม็ดเลือดขาวทำหน้าที่

ทำลายส่ิงแปลกปลอม ท่ีลำเลียงมากับน้ำเหลือง

ดา้ นทกั ษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลุ่ม

2. การนำเสนอขอ้ มูล

3. การทดลอง

ด้านจติ พิสัย

1. ตรงต่อเวลา

2. มีความเอื้ออาทรแบ่งปนั ความรู้

3. มคี วามรับผิดชอบ

4. รบั ฟังความคดิ เหน็

5. มีความสามัคคี

ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เพิ่มเติม

๑๕. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรียบเทียบ จุดประสงคด์ ้านความรู้

กลไกการต่อต้านหรือทำลายสิ่งแปลกปลอม 1 .ก ล ไก ท่ี ร่างก ายต่ อ ต้ าน ห รือ ท ำ ลาย สิ่ ง

แบบไม่จำเพาะ และแบบจำเพาะ แปลกปลอมมอี ยู่ ๒ แบบ คือ แบบไมจ่ ำเพาะ และ

๑๖. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรียบเทียบ แบบจำเพาะ

การสรา้ งภมู คิ ุม้ กันกอ่ เองและภมู คิ ้มุ กนั รบั มา 2. ต่อมไขมัน ต่อมเหงื่อ ท่ีผิวหนังช่วยป้องกัน

๑๗. สืบค้นข้อมูลและอธิบายเกี่ยวกับความ และยับย้ังการเจริญของจุลินทรยี ์บางชนิด และเม่ือ

ผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกันที่ทำให้เกิดเอดส์ เช้ือโรคหรือส่ิงแปลกปลอมเข้าสู่ร่างกาย เซลล์เม็ด

ภมู ิแพ้การสรา้ งภมู ติ า้ นทานตอ่ เนอ้ื เยอื่ ตนเอง เลือดขาวทำลายสิ่งแปลกปลอม เป็นการต่อต้าน

หรอื ทำลายสิ่งแปลกปลอมแบบไม่จำเพาะ

3. การต่อต้านหรือทำลายส่ิงแปลกปลอมแบบ

จำเพาะจะเก่ียวข้องกับการทำงานของลมิ โฟไซต์

ชนดิ เซลล์บีและเซลล์ที

4. อวัยวะท่ีเก่ียวข้องกับการสร้างและตอบสนอง

ของลิมโฟไซต์ประกอบด้วย ต่อมน้ำเหลืองทอนซิล

มา้ ม ไทมัส และเนือ้ เยอื่ น้ำเหลืองท่ผี นังลำไส้เลก็

5. การสร้างภูมิคุ้มกันแบบจำเพาะของร่างกายมี

๒ แบบ คอื ภมู คิ ้มุ กนั กอ่ เองและภูมคิ ุ้มกันรับมา

6. การได้รับวัคซีนหรือทอกซอยด์เป็นภูมิคุ้มกัน

กอ่ เอง โดยการกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันข้ึน

ส่วนภูมิคุ้มกันรับมาเป็นการรับแอนติบอดีโดยตรง

เชน่ การได้รบั ซีรมั การไดร้ บั น้ำนมแม่

7. เอดส์ ภูมิแพ้ และการสร้างภูมิต้านทานต่อ

เนื้อเย่ือตนเอง เป็นตัวอย่างของอาการท่ีเกิดจาก

ระบบภมู คิ มุ้ กนั ของรา่ งกายทีท่ ำงานผิดปกติ

ดา้ นทักษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลุม่

2. การนำเสนอข้อมลู

3. การทดลอง

ด้านจิตพิสัย

1. ตรงตอ่ เวลา

2. มคี วามเอ้อื อาทรแบ่งปนั ความรู้

3. มีความรับผิดชอบ

4. รบั ฟังความคิดเหน็

5. มคี วามสามคั คี

ผลการเรียนรู้ สาระการเรยี นรู้เพมิ่ เติม

๑๘. สืบค้นข้อมูล อธิบาย และเปรียบเทียบ จดุ ประสงค์ดา้ นความรู้

โครงสร้างและหน้าท่ีในการกำจัดของเสียออก 1. อะมีบาและพารามีเซียมเป็นส่ิงมีชีวิตเซลล์
จากร่างกายของฟองน้ำไฮดรา พลานาเรีย เดียวที่มีคอนแทรกไทล์แวคิวโอลทำหน้าที่ในการ
ไส้เดอื นดนิ แมลง และสัตว์มกี ระดูกสนั หลัง กำจดั และรกั ษาดุลยภาพของน้ำ และแร่ธาตุในเซลล์

2. ฟองน้ำ และไฮดรามีเซลล์ส่วนใหญ่สัมผัสกับ
น้ำโดยตรง ของเสียจึงถูกกำจัดออกโดยการแพร่สู่

สภาพแวดล้อม
3. พลานาเรียใช้เฟลมเซลล์ซึ่งกระจายอยู่ ๒ ข้าง

ตลอดความยาวของลำตัวทำหน้าท่ขี บั ถ่ายของเสีย

4. ไส้เดือนดินใช้เนฟริเดียม แมลงใช้มัลพิเกียน
ทิวบูล และสัตว์มีกระดูกสันหลังใช้ไตในการขับถ่าย

ของเสยี
ด้านทักษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลมุ่

2. การนำเสนอข้อมูล
ด้านจิตพสิ ยั

1. มีความเป็นผ้นู ำ
2. มีความเอ้ืออาทรแบ่งปันความรู้
3. มคี วามรบั ผดิ ชอบ

4. มคี วามใฝร่ ูใ้ ฝ่เรยี น
5. มีความสามคั คี

ผลการเรียนรู้ สาระการเรียนรู้เพม่ิ เติม

๑๙. อธิบายโครงสรา้ งและหน้าท่ขี องไต และ จุดประสงคด์ า้ นความรู้

โครงสรา้ งท่ีใชล้ ำเลยี งปัสสาวะออกจากร่างกาย 1. ไตเป็นอวัยวะที่ทำหน้าที่เก่ียวกับการขับถ่าย

๒๐. อธิบายกลไกการทำงานของหนว่ ยไตใน และรกั ษาดลุ ยภาพของน้ำ และแร่ธาตุในรา่ งกาย

การกำจัดของเสียออกจากร่างกาย และเขียน 2. ไตประกอบด้วยบริเวณส่วนนอกที่เรียกว่า

แผนผังสรุปข้ันตอนการกำจัดของเสียออกจาก คอร์เท็กซ์ และบริเวณส่วนในที่เรียกว่า เมดัลลา

รา่ งกายโดยหนว่ ยไต และบริเวณส่วนปลายของเมดัลลาจะยื่นเข้าไปจรด

๒๑. สืบค้นข้อมูล อธิบายและยกตัวอย่าง กับส่วนที่เป็นโพรงเรียกว่า กรวยไต โดยกรวยไตจะ

เกี่ยวกับความผิดปกติของไตอันเนื่องมาจาก ต่อกับท่อไตซ่ึงทำหน้าที่ลำเลียงปัสสาวะไปเก็บไว้ท่ี

โรคตา่ ง กระเพาะปสั สาวะเพ่ือขบั ถ่ายออกนอกรา่ งกาย

3. ไตแต่ละข้างของมนุษย์ประกอบด้วยหน่วยไต

ลักษณะเป็นท่อ ปลายข้างหนึ่งเป็นรูปถ้วยเรียกว่า

โบว์แมนส์แคปซูล ล้อมรอบกลุ่มหลอดเลือดฝอยท่ี

เรยี กว่า โกลเมอรลู สั

4. กลไกในการกำจัดของเสียออกจากร่างกาย

ประกอบด้วยการกรอง การดูดกลับ และการหล่ัง

สารทเ่ี กินความตอ้ งการออกจากรา่ งกาย

5. โรคนิ่วและโรคไตวายเป็นตัวอย่างของโรคที่

เกิดจากความผิดปกติของไต ซึ่งส่งผลกระทบตอ่

การรักษาดุลยภาพของสารในรา่ งกาย

6. นอกจากไตท่ีทำหน้ารักษาดุลยภาพของน้ำแร่

ธาตุ และกรด-เบส ผวิ หนงั และระบบหายใจยงั มีส่วน

ช่วยในการรักษาดลุ ยภาพเหลา่ นีด้ ้วย

ดา้ นทักษะกระบวนการ

1. กระบวนการกลุ่ม

2. การนำเสนอข้อมลู

ด้านจิตพสิ ยั

1. มคี วามเป็นผนู้ ำ

2. มคี วามเออ้ื อาทรแบง่ ปันความรู้

3. มีความรับผดิ ชอบ

4. มคี วามใฝร่ ู้ใฝเ่ รียน

5. มคี วามสามัคคี

วิชาชีววิทยาเพิ่มเตมิ 3 ตารางท่ี 6 วเิ ค
กล่มุ สาระการเรยี นรูว้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชอ่ื หน่วย

หวั ข้อย่อย ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรยี นรู้

1. ร ะ บ บ สืบค้นข้อมูลอธิบาย 1. นักเรียนสามารถอธิบายและ 1
ย่อยอาหาร แ ล ะ เป รีย บ เที ย บ เปรียบเทียบโครงสร้าง และ 2

โ ค ร ง ส ร้ า ง แ ล ะ กระบวนการย่อยอาหารของ 3
ก ระ บ วน ก ารย่อ ย สัตวท์ ี่ไม่มที างเดนิ อาหารได้ 4
อาหารของสัตว์ที่ไม่มี 2. นัก เรียน สามารถร่วมกั น 5
ทางเดินอาหาร สัตว์ ค
ที่ มี ท า ง เดิ น อ า ห า ร อภิ ปรายก ระ บวน ก ารบ่ อ ย 6
แบบไม่สมบูรณ์ และ อาหารขอ งสัตว์ที่มีท างเดิน เ
อาหารแบบไม่สมบูรณ์ และสัตว์
สั ต ว์ ที่ มี ท า ง เดิ น ที่มีทางเดินอาหารแบบสมบูรณ์
อาหารแบบสมบรู ณ์ ได้

3. นักเรียนสามารถอธิบายการ

ย่อยอาหารภายนอกเซลล์ และ

ภายในเซลลไ์ ด้

คราะห์กิจกรรมการเรียนรู้ รหัสวิชา ว32243
ระบบยอ่ ยอาหาร ชั้นมธั ยมศึกษาปที ี่ 5

กจิ กรรมการเรยี นรู้ วธิ ีการวัด ส่ือการสอน จำนวน
และประเมนิ ผล ชัว่ โมง

1. สงั เกต อธบิ าย 1. ตรวจแบบทดสอบ ๑ . ห นั ง สื อ เรี ย น 2

2. วเิ คราะห์ อภปิ ราย กอ่ นเรียน ส าร ะ ก าร เรี ย น รู้

3. เปรียบเทียบ สรุป 2. ตรวจแบบฝกึ หดั เพ่ิ ม เติ ม ชี ว วิ ท ย า

4. สบื ค้นข้อมลู จดั กลุ่ม 3. ป ร ะ เ มิ น ก า ร เล่ม 4 สสวท

5. ฝึกคิดแบบแผนผัง ปฏิบัตกิ าร 2 . Power point

ความคดิ 4. สังเกตพ ฤติกรรม เร่ืองกระบวนการ

6. ฝึกคิดทบทวนความรู้ การทำงานรายบุคคล ยอ่ ยอาหาร

เดิมเชอื่ มโยงความรใู้ หม่ 5. สังเกตพ ฤติกรรม ๓. ใบความรู้เรื่อง

การทำงานกล่มุ กระบวน การย่อย

6. สังเกตความมีวินัย อาหาร

ใฝเ่ รียนรู้ และมงุ่ มน่ั ๔ . ใ บ ง า น เรื่ อ ง

ในการทำงาน กระบวน การย่อย

อาหาร

หวั ข้อย่อย ผลการเรียนรู้ จดุ ประสงค์การเรยี นรู้

2. ร ะ บ บ สังเกต อธิบาย การ 1. อ ธิ บ า ย โค ร ง ส ร้ า ง แ ล ะ 1
ย่อยอาหาร กินอาหารของไฮดรา กระบวนการย่อยอาหารของ 2
ของสตั ว์ และพลานาเรยี สัตว์ที่ไม่มีทางเดินอาหาร สัตว์ที่ 3
มีทางเดินอาหาร ไม่สมบูรณ์ 4
และสัตว์ท่ีมีทางเดิน อาหาร 5
ค
สมบรู ณไ์ ด้
6
2. เปรียบเทียบโครงสร้างและ เ
กระบวนการย่อยอาหารของ

สัตว์ท่ีไม่มีทางเดินอาหาร สัตว์ท่ี

มีทางเดิน อาหารไม่สมบูรณ์

และสัตว์ท่ีมีทางเดิน อาหาร

สมบูรณ์ได้

3. สังเกตและอธิบายการกิน

อาหารของไฮดราและพลา

นาเรียได้

กิจกรรมการเรียนรู้ วธิ กี ารวดั ส่ือการสอน จำนวน
และประเมนิ ผล ช่ัวโมง

1. สงั เกต อธบิ าย 1. ตรวจแบบทดสอบ ๑ . ห นั ง สื อ เรี ย น 5

2. วเิ คราะห์ อภิปราย ก่อนเรียน ส าร ะ ก าร เรี ย น รู้

3. เปรียบเทียบ สรปุ 2. ตรวจแบบฝกึ หดั เพิ่ ม เติ ม ชี ว วิ ท ย า

4. สบื คน้ ขอ้ มูล จัดกลุ่ม 3. ป ร ะ เ มิ น ก า ร เล่ม 4 สสวท

5. ฝึกคิดแบบแผนผัง ปฏบิ ตั ิการ 2 . Power point

ความคิด 4. สังเกตพ ฤติกรรม เรื่ อ ง ร ะ บ บ ย่ อ ย

6. ฝึกคิดทบทวนความรู้ การทำงานรายบุคคล อาหารของสตั ว์
เดมิ เช่ือมโยงความรูใ้ หม่ 5. สังเกตพ ฤติกรรม ๓. ใบความรู้เร่ือง

การทำงานกลุม่ ร ะ บ บ ย่ อ ย อ า ห า ร

6. สังเกตความมีวินัย ของสตั ว์

ใฝเ่ รียนรู้ และมุง่ มัน่ ๔ . ใ บ ง า น เรื่ อ ง

ในการทำงาน ร ะ บ บ ย่ อ ย อ า ห า ร
ของสตั ว์

หวั ขอ้ ยอ่ ย ผลการเรียนรู้ จุดประสงค์การเรียนรู้

3. การย่อย อ ธิ บ า ย เก่ี ย ว กั บ 1. อธิบายโครงสร้างและหน้าที่ 1
อาหารของ โครงสร้าง ห น้ าที่ ของปาก คอหอย และหลอด 2
มนุษย์ และ ก ระ บ วน ก าร อาหารได้ 3

ย่อยอาหาร และการ 2 . อ ธิ บ าย ก ารย่ อ ย อ าห าร 4
ดูดซึม สารอาหาร บรเิ วณปากได้ 5

ภายใน ระ บ บ ย่อ ย 3. อธิบายการเคล่ือนที่ของ ค
อาหารของมนุษย์ อาหารผ่านหลอดอาหารได้ 6
4. อธิบายโครงสร้างและหน้าท่ี เ

ของกระเพาะอาหาร และการ

ดูดซึมสารอาหารบริเวณปากได้

ได้

5. นักเรียน สามารถอธิบาย

ความผิดปกตขิ องทางเดินอาหาร

ในมนุษยไ์ ด้

กิจกรรมการเรียนรู้ วธิ กี ารวดั สื่อการสอน จำนวน
และประเมินผล ชั่วโมง

1. สงั เกต อธบิ าย 1. ตรวจแบบฝึกหดั ๑ . ห นั ง สื อ เรี ย น 7
2. วิเคราะห์ อภิปราย 2. ตรวจใบงาน เร่ือง ส าร ะ ก าร เรี ย น รู้

3. เปรยี บเทยี บ สรปุ การย่อยอาหารของ เพิ่ ม เติ ม ชี ว วิ ท ย า

4. สืบค้นข้อมูล จัดกลมุ่ มนุษย์ เล่ม 4 สสวท

5. ฝึกคิดแบบแผนผัง 3 . ป ร ะ เมิ น ก า ร 2 . Power point

ความคดิ ปฏิบัตกิ าร เรอื่ ง การย่อยอาหาร

6. ฝึกคิดทบทวนความรู้ 4.สงั เกตพฤตกิ รรมการ ของมนุษย์

เดมิ เชื่อมโยงความรู้ใหม่ ทำงานรายบุคคล ๓. ใบความรู้เรื่อง

5. สังเกตพฤติกรรม การย่อยอาหารของ

การทำงานกลมุ่ มนษุ ย์

6. สังเกตความมีวินัย ๔. ใบงานเร่ือง การ
ใฝเ่ รียนรู้ และมุ่งมั่น ย่ อ ย อ า ห า ร ข อ ง

ในการทำงาน มนุษย์

ช่อื หนว่

หัวข้อย่อย ผลการเรยี นรู้ จดุ ประสงค์การเรียนรู้

1 . ก า ร 1 . สื บ ค้ น ข้ อ มู ล 1. อธิบายโครงสร้างท่ีทำหน้าที่ 1
แลกเปล่ียน อ ธิ บ า ย แ ล ะ แลกเปลี่ยนแก๊สของส่ิงมีชีวิต 2
แ ก๊ ส ข อ ง เ ป รี ย บ เ ที ย บ เซลล์เดยี วและของสัตว์ได้ 3

สตั ว์ โครงสร้างท่ีทำหน้าท่ี 2. อธบิ ายโครงสร้างของปอดใน 4
แลกเปล่ยี นแก๊สของ สตั ว์เล้ยี งลูกด้วยน้ำนมได้ 5

ฟองน้ำ ไฮดรา พลา 3. เปรียบเทียบโครงสร้างท่ีทำ ค
นาเรีย ไส้เดือนดิน หน้าที่แลกเปล่ียนแก๊สของสัตว์ 6
ต่าง ๆ ได้ เ
แมลง ปลา กบ และ
นก

2. สังเกตและอธบิ าย

โครงสรา้ งของปอดใน

สั ต ว์ เลี้ ย ง ลู ก ด้ ว ย

นำ้ นม

วย ระบบหายใจ

กจิ กรรมการเรียนรู้ วิธกี ารวดั สือ่ การสอน จำนวน
และประเมนิ ผล ชั่วโมง

1. สงั เกต อธบิ าย 1. ตรวจแบบฝึกหัด ๑ . ห นั ง สื อ เรี ย น 6
2. วเิ คราะห์ อภิปราย 2. ตรวจใบงาน เรื่อง ส าร ะ ก าร เรี ย น รู้

3. เปรียบเทียบ สรุป การแลกเปลี่ยนแก๊ส เพ่ิ ม เติ ม ชี ว วิ ท ย า

4. สืบค้นขอ้ มลู จดั กลุม่ ของสัตว์ เลม่ 4 สสวท

5. ฝึกคิดแบบแผนผัง 3 . ป ร ะ เมิ น ก า ร 2 . Power point

ความคิด ปฏิบัติการ เรื่องการแลกเปล่ียน

6. ฝึกคิดทบทวนความรู้ 4.สังเกตพฤตกิ รรมการ แก๊สของสตั ว์

เดมิ เช่ือมโยงความรใู้ หม่ ทำงานรายบคุ คล ๓. ใบความรู้เรื่อง

5. สังเกตพฤติกรรม การแลกเปลี่ยนแก๊ส

การทำงานกลุ่ม ของสัตว์

6. สังเกตความมีวินัย ๔. ใบงานเร่ือง การ
ใฝเ่ รียนรู้ และมงุ่ มั่น แลกเปลี่ยนแก๊สของ

ในการทำงาน สตั ว์

หัวขอ้ ยอ่ ย ผลการเรยี นรู้ จดุ ประสงค์การเรียนรู้

2. อวยั วะ สืบค้นข้อมูล อธิบาย 1. อธิบายโครงสร้างท่ีใช้ในการ 1
และ โครงสร้างท่ีใช้ในการ แลกเปลย่ี นแก๊สของมนษุ ย์ได้ 2
โครงสร้างใน แลกเปลีย่ นแก๊ส และ 2. อธิบายการแลกเปลี่ยนแก๊ส 3
ระบบหายใจ กระบวนการ บริเวณปอดและบริเวณเซลล์ 4

ของมนษุ ย์ แลกเปล่ียนแก๊สของ ตา่ ง ๆ ได้ 5

มนุษย์ ค

6

เ