การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด Improving the efficiency of the product receiving and storage process Case study of Wearswap Co., Ltd. นางสาวณัฐกานต เกิดสวัสดิ์ 116310509425-9 นางสาววราภรณ แกวเกิด 116310509522-3 นางสาวสุธาทิพย รุจิโฉม 116310509527-2 รายงานวิจัยนี้เปนสวนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต หลักสูตรการจัดการโลจิสติกสและชัพพลายเชน คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ปการศึกษา 2566
การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด Improving the efficiency of the product receiving and storage process Case study of Wearswap Co., Ltd. นางสาวณัฐกานต เกิดสวัสดิ์ 116310509425-9 นางสาววราภรณ แกวเกิด 116310509522-3 นางสาวสุธาทิพย รุจิโฉม 116310509527-2 รายงานวิจัยนี้เปนสวนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต หลักสูตรการจัดการโลจิสติกสและชัพพลายเชน คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ปการศึกษา 2566
ชื่องานวิจัย การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด ชื่อนักศึกษา นางสาวณัฐกานต เกิดสวัสดิ์ 116310509425-9 นางสาววราภรณ แกวเกิด 116310509522-3 นางสาวสุธาทิพย รุจิโฉม 116310509527-2 ปริญญา บริหารธุรกิจบัณฑิต หลักสูตร การจัดการโลจิสติกสและซัพพลายเชน ปการศึกษา 2566 อาจารยที่ปรึกษา ดร.ชาริณี พลวุฒิ รายงานวิจัยนี้เปนสวนหนึ่งของการศึกษาตามหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต โดยผานการพิจารณา จากอาจารยที่ปรึกษาวิจัย ดังมีรายชื่อตอไปนี้ อาจารยที่ปรึกษา ………………………………………………. (ดร.ชาริณี พลวุฒิ) ลิขสิทธิ์ของมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี
ก ชื่องานวิจัย การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด ชื่อนักศึกษา นางสาวณัฐกานต เกิดสวัสดิ์ 116310509425-9 นางสาววราภรณ แกวเกิด 116310509522-3 นางสาวสุธาทิพย รุจิโฉม 116310509527-2 ปริญญา บริหารธุรกิจบัณฑิต หลักสูตร การจัดการโลจิสติกสและซัพพลายเชน ปการศึกษา 2566 อาจารยที่ปรึกษา ดร.ชาริณี พลวุฒิ บทคัดยอ การศึกษาการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคาฉบับนี้จัดทำขึ้นโดยมีจุดประสงค เพื่อศึกษาขั้นตอนกระบวนการทำงานของการรับและจัดเก็บสินคาและเสนอแนวทางการลดระยะเวลาการรอคอย ที่เกิดจากการมีขั้นตอนกระบวนการทำงานที่ไมจำเปน กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ กระบวนการจัดเก็บสินคาใหองคกรมีขอมูลและผลการวิเคราะห เพื่อใชเปนแนวทางในการชวยปรับปรุง กระบวนการจัดเก็บสินคาอยางมีประสิทธิภาพ ผูศึกษาไดเลือกใชวิธีการเก็บรวบรวมขอมูล การสังเกตขั้นตอน ในการปฏิบัติงานจริง ซึ่งผูวิจัยไดศึกษากระบวนการรับและจัดเก็บสินคา ทางผูวิจัยไดทำการเก็บขอมูลทาง ดานเวลาของขั้นตอนแตละกระบวนการการทำงาน มีการวิเคราะหปญหาและสาเหตุของกระบวนการทำงาน โดยใชแนวคิดแผนผังแสดงเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) เพื่อทราบปญหาจากปจจัยดานลาง หลังจากนั้นจึงนำขอมูลจากกิจกรรมการทำงานมาทำการวิเคราะหโดยใชแผนภูมิกระบวนการไหล (Flow Process Chart) ของแตละขั้นตอนกระบวนการทำงาน เพื่อเปนเครื่องมือที่แสดงใหเห็นถึงกิจกรรมตางๆ ในกระบวนการ วา กิจกรรมใดเปนกิจกรรมที่ใชเวลารอคอย และใชเครื่องมือพาเรโต (Pareto) เปนเครื่องมือหนึ่งที่ใช แสดงรายละเอียดเวลาการทำงานของกระบวนการรับและจัดเก็บสินคาวากิจกรรมไหนที่ใชเวลาทำงานนานที่สุด โดยใชหลักการ ECRS ชวยในการแกไขปญหาโดยการกำจัดการรวมกิจกรรม และการทำใหงาย เพื่อลดขั้นตอน กระบวนการทำงาน รวมถึงการทำใหเวลาในการทำงานลดลง ผลการศึกษาพบวาการวิเคราะหปญหาที่เกิดขึ้น โดยใชแผนผังแสดงเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) โดยแยกออกเปน 4 หัวขอไดดังนี้ ดานบุคลากร พนักงานไมมีความพรอมในการทำงาน เนื่องจากขาดประสบการณในตำแหนงนั้นๆ พนักงานขาดความใสใจ ในการรับสินคาและจำนวนพนักงานไมเพียงพอตอการทำงาน สงผลใหการทำงานใชเวลามากขึ้น ดานเครื่องจักร และอุปกรณ ไมมีเครื่องมือที่อำนวยความสะดวกในการจัดเก็บ ดานสิ่งแวดลอม พื้นที่จัดเก็บไมมีความเปนระเบียบ และพื้นที่ในการจัดเก็บสินคาไมเพียงพอดานกระบวนการ ไมมีการวางระบบการทำงานและการจัดเก็บสินคา ที่ชัดเจนขั้นตอนการทำงานซ้ำซอน ใชระยะเวลานาน การวิเคราะหโดยใชแผนภูมิกระบวนการไหล (Flow Process Chart) ของแตละขั้นตอนกระบวนการทำงาน และใชหลักการ ECRS ในการนำมาใชปรับปรุง กระบวนการทำงาน การรับสินคา (Receiving) กอนทำการปรับปรุงกระบวนการทำงานทั้งหมด 7 ขั้นตอน
ข โดยใชระยะเวลาในการทำงานทั้งหมด 137.05 นาที ซึ่งหลังจากการปรับปรุงพบวาขั้นตอนการทำงานลดลงเหลือ 5 ขั้นตอน และเวลาลดลง เหลือ 129.35 นาทีซึ่งลดลงไป 7.7 นาที การจัดเก็บสินคา (Storage) กอนทำการปรับปรุงกระบวนการทำงานทั้งหมด 3 ขั้นตอน โดยใชระยะเวลาในการทำงานทั้งหมด 33.4 นาที ซึ่งหลังจากการปรับปรุงพบวาในขั้นตอนการจัดเก็บสินคาไมมีการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากทั้ง 3 กิจกรรม เปนกิจกรรมที่สรางคุณคาใหกับสินคา และกิจกรรมที่ไมสรางคุณคาแตจำเปนที่จะตองทำทั้งหมด จึงไมมี การเปลี่ยนแปลงในขั้นตอนการจัดเก็บสินคา คำสำคัญ : การรับและจัดเก็บสินคา / กระบวนการไหล / แผนผังแสดงเหตุและผล
ค Title Improving the efficiency of the product receiving and storage process Case study of Wearswap Co., Ltd. Student Name Miss Nattakan Kerdsawat 116310509425-9 Miss Waraporn Kaewkerd 116310509522-3 Miss Suthathip Rujichom 116310509527-2 Degree Bachelor of Business Administration Program Logistics and Supply Chain Management Academic Year 2023 Advisor Mr.Charinee Phonvut Abstract Let you know the receiving and storing of goods and the body rise control system. To study the steps of receiving and storing goods and introducing the cruise duration control system according to your needs. Steps.. . There is no need to do unnecessary work in the research of Wearswap Company Limited to collect product information for the organization to have information and research results to use as variables to help improve product information effectively. The researcher has chosen the method. Observation Observation of the steps in the actual help, in which the researcher studied, viewed and received and stored the goods, the researcher was directed to the time of each work step, there was an analysis of problems and some work. Activity diagram showing cause and effect (Cause and effect diagram) To know the problem from the factors below, work activities were taken to make a laptop and fluid flow (Flow Process Chart) of the system's functionality. Once again, various activities There are many different activities. Where does it take the longest amount of work during ECRS to validate research findings based on simple activities and components? How does this process work, as well as the time it takes to validate research findings? Problems... Please see the diagram showing cause and effect. (Cause and effect diagram) by separating 4 topics so that employees are not effective in their work due to a lack of direct experience, employees' lack of attentiveness in receiving products and quantities. Employees continue to inspect the work for more efficiency to check work performance without facilities in the establishment. There is no convenience in maintaining products that are inside without facilities. The work system functions and product inspections are clearly defined. Redundant work steps take a long time. Computer of fluid concentration levels (Flow Process Chart) specific to the system's work steps and ECRS to improve the system's operation. Receiving goods (receiving) before recording all 7 work steps in detail
ง in time. A total of 137.05 minutes, after which it was found that the work process was reduced to 5 again to see a reduction to 129.35 minutes, which reduced to 7.7 product inspection ovens. (Data storage) Before recording the data, a total of 3 activities were performed in a total time of 33.4 ovens, which will find information in the product inspection process. There is no change due to all 3 activities. Activities that provide value to the product. that does not create value but makes the body perform all the properties in the working process of the product. Keywords : Receiving and storing goods / Flow control / Cause and effect diagram
จ กิตติกรรมประกาศ รายงานวิจัยนี้สำเร็จลุลวงไปไดดวยดี โดยไดรับความกรุณาและความชวยเหลือเปนอยางดีจากบุคคล หลายฝายดวยกัน ผูเขียนจึงขอกราบขอบพระคุณทุกทานไว ณ โอกาสนี้ เริ่มจาก ทานคณะอาจารยที่ปรึกษา ซึ่งกรุณาเสียสละเวลาใหคำปรึกษาและคำแนะนำ รวมถึงการแกไขขอบกพรองเพื่อกอใหเกิดประโยชน ในการดำเนินการศึกษาจนปญหาพิเศษฉบับนี้เสร็จสมบูรณ ขอขอบพระคุณคณาจารยหลักสูตรบริหารธุรกิจ สาขาวิชาการจัดการโลจิสติกสและซัพพลายเชนทุกทาน ที่ไดเสียสละเวลาในการเปนคณะกรรมการในการสอบ และตรวจสอบความถูกตอง พรอมทั้งใหคำแนะนำตางๆ เพื่อใหรายงานวิจัยนี้มีความสมบูรณมากยิ่งขึ้น ตลอดจนขอขอบพระคุณ ที่กรุณาใหความรวมมือใหการสัมภาษณสำเร็จลุลวงไปดวยดี พรอมทั้งการแสดง ความคิดเห็นและขอเสนอแนะ อันเปนประโยชนยิ่งตอการจัดทำรายงานวิจัยในครั้งนี้ คณะผูจัดทำ
ฉ สารบัญ หนา บทคัดยอภาษาไทย ก บทคัดยอภาษาอังกฤษ ค กิตติกรรมประกาศ จ สารบัญ ฉ สารบัญภาพ ซ สารบัญตาราง ฌ บทที่ 1. บทนำ 1.1 ที่มาและความสำคัญ 1 1.2 วัตถุประสงคของการศึกษา 1 1.3 ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ 2 1.4 ขอบเขตการศึกษา 2 1.5 นิยามศัพทเฉพาะ 2 2. ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวของ 4 2.1 แผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา (Flow Process Chart) 5 2.2 ทฤษฎีกางปลา 7 2.3 แผนภูมิพาเรโต (Pareto diagram) 9 2.4 การลดความสูญเปลาดวย ECRS 10 2.5 งานวิจัยที่เกี่ยวของ 11 3. วิธีการดำเนินการศึกษา 15 3.1 ศึกษาสภาพทั่วไปของบริษัทกรณีศึกษา 16 3.2 ขั้นตอนการดําเนินงาน 17 3.3 การเก็บรวบรวมขอมูล 18 3.4 เครื่องมือที่ใชในการศึกษา 18 3.5 การวิเคราะหขอมูล 18 4. ผลการศึกษา 20 4.1 ศึกษากระบวนการทำงานของบริษัทกรณีศึกษา 21 4.2 แผนภูมิกระบวนการไหลและจำแนกกิจกรรม 23 4.3 แผนภูมิแสดงถึงปญหาคอขวดที่เกิดขึ้น 25 4.4 การวิเคราะหสาเหตุที่ทำใหกระบวนการทำงานมีปญหา 26 4.5 แนวทางการปรับปรุงขั้นตอนการทำงานโดยใชหลัก ECRS 27 4.6 เปรียบเทียบขอมูลกอนและหลังทำการปรับปรุงการทำงาน 28
ช สารบัญ (ตอ) หนา บทที่ 5. สรุปผลการวิจัย การอภิปรายผล และขอเสนอแนะ 5.1 สรุปผลการวิจัย 30 5.2 การอภิปรายผล 31 5.3 ขอจำกัดในการศึกษา 32 5.4 ขอเสนอแนะ 33 บรรณานุกรม 34 ภาคผนวก ผลอักขราวิสุทธิ์ 36 ประวัติผูเขียน 37
ซ สารบัญภาพ ภาพที่ หนา 2.1 วิธีการสรางแผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา 6 2.2 สวนประกอบของแผนผังกางปลา 8 3.1 พื้นที่จัดเก็บสินคาบริษัทกรณีศึกษา 16 3.2 ขั้นตอนการดำเนินงาน 17 3.3 กรอบแนวคิดทฤษฎี(Theoretical Framework) 19 3.4 แผนผังกางปลา (Fish Bone Diagram) 19 4.1 แผนภูมิแสดงถึงปญหาคอขวดที่เกิดขึ้นในกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา 25 4.2 แผนผังแสดงเหตุและผลของกระบวนการทำงานในคลังสินคา 26
ฌ สารบัญตาราง ตารางที่ หนา 2.1 สัญลักษณมาตรฐานที่ใชในแผนภาพกระบวนการไหล 5 4.1 ขั้นตอนกระบวนการรับสินคา 22 4.2 ขั้นตอนกระบวนการจัดเก็บสินคา 22 4.3 จำแนกประเภทและเวลารวมของกิจกรรมการรับและจัดเก็บสินคา 23 4.4 เวลาในการดำเนินงานเฉลี่ยรวมของกิจกรรมการรับและจัดเก็บสินคา 24 4.5 การนำหลัก ECRS มาปรับปรุงขั้นตอนการรับและจัดเก็บสินคา 27 4.6 ขั้นตอนการรับและจัดเก็บสินคาหลังปรับปรุง 28 4.7 เวลาในการดำเนินงานเฉลี่ยรวมของกิจกรรมการรับและจัดเก็บสินคา 29 หลังการปรับปรุง 4.8 การเปรียบเทียบขั้นตอนและระยะเวลาการทำงานกอนและหลังการแกไขปญหา 29
1 บทที่ 1 บทนำ 1.1 ที่มาและความสําคัญ ปจจุบันคลังสินคาถือเปนสวนของกิจกรรมทางโลจิสติกสมีบทบาทสำคัญที่ชวยใหองคการดำเนินงาน อยางมีประสิทธิภาพ ทั้งดานการจัดเก็บสินคาเพื่อรักษาคุณภาพของสินคารวมถึงการจัดเก็บสินคาที่ตอบสนอง ความตองการของลูกคา ดังนั้น บริษัท แวรสแวป จำกัด ซึ่งเปนบริษัทที่ทำธุรกิจเกี่ยวกับซื้อขายเสื้อผาสำเร็จรูป สินคาเสื้อผามือสองที่ใหรานขายปลีกเสื้อผา เนื่องจากลักษณะการทำงานอยูในรูปแบบของการจัดเก็บสินคา เปนหลัก เพื่อทำการจัดจำหนาย ดังนั้นจึงมีสวนเกี่ยวของในดาน “การสต็อกสินคา” ซึ่งเปนวิธีการจัดเก็บสินคา นำมาเก็บไวในคลัง เพื่อเตรียมสงออกไปตามออเดอรที่ลูกคาสั่งซื้อ ถาหากไมมีการจัดการสตอกสินคาอยางถูกตอง หรือบริหารระบบสินคาคงคลังไดไมมีประสิทธิภาพมากพอ อาจเกิดปญหาตางๆ ตามมาอยางแนนอน บริษัท แวรสแวป จำกัด กอตั้งเมื่อป พ.ศ.2565 ตั้งอยูที่ 32 ซอย นวมินทร 74 แยก 3-8-24 แขวงรามอินทรา เขตคันนายาว กรุงเทพมหานคร 10230 ซึ่งเปนระยะเวลา 2 ป และบริษัทยังคงดำเนินการ มาจนถึงปจจุบัน ซึ่งจากการศึกษาขอมูลจากบริษัทนั้น พบปญหาในขั้นตอนของการจัดเก็บที่ใชระยะเวลา ในการทำงานมากจนเกินไปและขั้นตอนการทำงานที่มีความซับซอน สงผลใหเกิดความลาชาในการหยิบ และ การสงมอบสินคาใหกับลูกคา ดังนั้น ผูทำการวิจัยจึงมีความสนใจที่จะทำการศึกษาในเรื่องของการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับ และจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด โดยผูวิจัยหวังวา ผลวิจัยในครั้งนี้จะเปนประโยชนตอบริษัท ของผูประกอบการในการปรับปรุงกระบวนการทำงานและเพิ่มประสิทธิภาพของรับบรับวินคามาจัดเก็บในพื้นที่ จัดเก็บสินคาไมมากก็นอย โดยผูศึกษาจะประยุกตใชวิธีการหาสาเหตุของปญหา การวิเคราะหเทคนิคการจัดการ ทำการปรับปรุง แกไขเพื่อลดขอผิดพลาดที่เกิดขึ้นในกระบวนการรับและจัดเก็บสินคาและการบริหารคลังสินคาใหมีประสิทธิภาพ 1.2 วัตถุประสงคของการศึกษา 1. เพื่อศึกษาขั้นตอนกระบวนการทำงานของการรับและจัดเก็บสินคา 2. เพื่อศึกษาวิธีการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา 3. เพื่อเสนอแนวทางการลดระยะเวลาการรอคอยที่เกิดจากการมีขั้นตอนกระบวนการทำงานที่ไมจำเปน
2 1.3 ประโยชนที่คาดวาจะไดรับ 1. ทราบถึงขั้นตอนกระบวนการทำงานของการรับและจัดเก็บสินคา 2. ทราบถึงวิธีการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการการรับและจัดเก็บสินคา 3. ทราบถึงแนวทางการลดระยะเวลาการรอคอยที่เกิดจากการมีขั้นตอนกระบวนการทำงานที่ไมจำเปน 1.4 ขอบเขตการศึกษา ศึกษาการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด เพื่อใหองคกร มีขอมูลและผลการวิเคราะหเพื่อใชเปนแนวทางในการชวยปรับปรุงกระบวนการจัดเก็บสินคาอยางมีประสิทธิภาพ โดยมีขอบเขตทั้ง 3 ดาน ดังนี้ 1.4.1 ขอบเขตดานเนื้อหา ทำการศึกษาถึง ขั้นตอนกระบวนการทำงานและปญหาอุปสรรคในการรับและจัดเก็บสินคา โดยนำ กิจกรรมทางโลจิสติกสเขามาจัดการการรับและจัดเก็บสินคา ซึ่งมีผลตอการเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน 1.4.2 ขอบเขตดานสถานที่ ทำการศึกษาวิจัยที่ บริษัท แวรสแวป จำกัด เลขที่ 32 ซอย นวมินทร 74 แยก 3-8-24 แขวงรามอินทรา เขตคันนายาว กรุงเทพมหานคร 10230 1.4.2 ขอบเขตดานเวลา มีระยะเวลาในการทำการศึกษาประมาณ 4 เดือน คือตั้งแตเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2566 ถึง เดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 1.5 นิยามศัพทเฉพาะ 1.5.1 สินคาคงคลัง (Inventory) หมายถึง สินคาหรือวัตถุดิบที่ถูกเก็บไวเพื่อรอจำหนาย หรือการใช ในอนาคต หรือเปนทรัพยากรที่รอการเปลี่ยนจากสภาพหนึ่งไปเปนอีกสภาพหนึ่ง มักจะเปนทรัพยสิน ที่มีมูลคาสูง ในกลุมของสินทรัพยหมุนเวียนของการผลิต 1.5.2 การเพิ่มประสิทธิภาพ (Efficiency) หมายถึง อัตราสวนที่สะทอนใหเห็นการเปรียบเทียบระหวาง การปฏิบัติงานหนึ่งหนวยตอคาใชจายที่ตองเสียไป สำหรับการปฏิบัติงานหนึ่งหนวยนั้นๆ 1.5.3 การจัดเก็บสินคา (Product storage) หมายถึง การขนยายสินคาจากพื้นที่รับสินคาเขาไปเก็บ ในสถานที่ที่กำหนดไวลวงหนาและจัดวางสินคานั้นอยางมีระเบียบ มีการบันทึกขอมูลสินคากอนการเก็บรักษา เพื่องายตอการตรวจสอบ
3 1.5.4 แผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา (Flow Process Chart) หมายถึง วัตถุดิบ ชิ้นสวน พนักงาน และอุปกรณ ที่เคลื่อนไปในกระบวนการพรอมกับกิจกรรมตางๆ โดยใชสัญลักษณมาตรฐาน 5 ตัว ดังนี้คือ - วงกลม (Operation) แทน การวางแผน การคำนวน การใหคำสั่ง การรับคำสั่ง - สีเหลี่ยม (Inspection) แทน การตรวจสอบคุณภาพ ปริมาณ คุณลักษณะของวัตถุ - ลูกศร (Transportation) แทน การเคลื่อนที่ พนักงานกำลังเดิน - ครึ่งวงกลม (Delay) แทน การคอยเพื่อใหชิ้นงานตอไปเริ่มตน เก็บวัสดุชั่วคราวระหวางทำงาน - สามเหลี่ยม (Storage) แทน การเก็บวัสดุที่เปนเวลานาน การเก็บถาวร 1.5.5 ทฤษฎีกางปลา (Fish Bone Diagram) หรือ แผนผังสาเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) หมายถึง แผนผังที่แสดงถึงความสัมพันธระหวางปญหา (Problem) กับสาเหตุทั้งหมดที่เปนไปไดที่อาจกอให เกิดปญหานั้น (Possible Cause) 1.5.6 แผนภูมิพาเรโต (Pareto diagram) หมายถึง แผนภูมิผสมระหวางกราฟแทงและกราฟเสน โดยกราฟแทงจะใชบอกปริมาณของขอมูล เรียงลำดับจากมากไปหานอย และกราฟเสนจะบอกปริมาณ ของขอมูลนั้นวา เปนกี่เปอรเซ็นตของขอมูลทั้งหมด ซึ่งกราฟเหลานี้จะเปนตัวบอกวา ปญหาอะไร ในเครื่องจักรที่ตองไดรับการแกไขเปนลำดับแรกๆ แลวจะสงผลใหอัตราการเสียเวลาทั้งหมดลดลง 1.5.7 ECRS หมายถึง ทฤษฎีที่ชวยลดตนทุนที่ไมจำเปนในการทำงาน เพราะ ทุกธุรกิจตองมีตนทุนในการ ดำเนินงาน หากแตปจจัยเหลานี้มีการบุบสลายหรือสูญเสียไป จะกอใหเกิดปญหาตนทุนสูญเปลาตามมาแนวคิด ECRS มาจากการใชตัวอักษรยอ 4 ตัว - Eliminate (การกำจัด) - Combine (การรวมกัน) - Rearrange (การจัดใหม) - Simplify (การทำใหงายขึ้น)
4 บทที่ 2 ทฤษฎีและงานวิจัยที่เกี่ยวของ ในการทำวิจัยเรื่อง การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด ผูวิจัยไดศึกษาคนควาแนวคิด ทฤษฎีจากเอกสาร และงานวิจัยที่เกี่ยวของ ดังตอไปนี้ 2.1 แผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา (Flow Process Chart) 2.2 ทฤษฎีกางปลา 2.3 แผนภูมิพาเรโต (Pareto diagram) 2.4 การลดความสูญเปลาดวย ECRS 2.5 งานวิจัยที่เกี่ยวของ
5 2.1 แผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา (Flow Process Chart) แผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา (Flow Process Chart) เปนแผนภูมิที่ใชสำหรับแสดงขั้นตอน การทำงานในกระบวนการผลิตตามลำดับกอนและหลัง โดยจะใชแผนภูมินี้ในการวิเคราะหขั้นตอนการไหล (Flow) ของวัตถุดิบ อุปกรณและพนักงานที่มีการเคลื่อนไหวในกระบวนการไปพรอมกันกับกิจกรรมตาง ๆ ที่เกิดขึ้น ในกระบวนการผลิตสินคาซึ่งขั้นตอนการทำงานในแตละกิจกรรมจะมีการใชสัญลักษณจำนวน 5 กลุมแทนขั้นตอน การทำงานแตละกิจกรรม ไดแก 1. ขั้นตอนการปฏิบัติงาน (Operation) 2. ขั้นตอนการเคลื่อนที่และการเคลื่อนยาย (Transportation) 3. ขั้นตอนการรอคอยหรือรองาน (Delay) 4. ขั้นตอนการตรวจสอบกระบวนการ (Inspection) 5. ขั้นตอนการจัดเก็บสินคาหรือวัสดุ (Storage) ตารางที่ 2.1 สัญลักษณมาตรฐานที่ใชในแผนภาพกระบวนการไหล แผนภาพการไหลจะมีการใชแผนภาพจำลองสถานที่หรือผังบริเวณที่ประกอบกิจกรรมพรอมตำแหนง ของแผนกงานที่สำคัญลงในแผนภูมิและแสดงเสนทางการเคลื่อนยายพรอมสัญลักษณลงบนแผนภูมิ ซึ่งจะสามารถ จำแนกกิจกรรมที่มีมูลคาเพิ่มและกิจกรรมที่ไมกอใหเกิดมูลคาตั้งแตตนกระบวนการผลิตไปจนถึงสิ้นสุด กระบวนการผลิต และชวยชี้ใหเห็นถึงจุดที่เกิดการรอคอยและระยะทางเคลื่อนยาย เพื่อนำไปวิเคราะหวา เกิดความสูญเปลาขึ้นในกระบวนการผลิตหรือไม (เกียรติพงษอุดมธนะธีระ, 2551) สัญลักษณ ชื่อ ความหมาย การปฏิบัติงาน (Operation) การเตรียมวัตถุเพื่อใชสําหรับงานขั้นตอไป การวางแผน การคํานวณ การให/รับคําสั่ง การเคลื่อนที่และการเคลื่อนยาย (Transportation) การเคลื่อนยาย/เคลื่อนที่สินคาหรือวัตถุจากจุดหนึ่งไปยัง อีกจุดหนึ่ง เชน พนักงานกําลังเดิน การรองาน (Delay) การรอคอยเพื่อใหงานขั้นตอนตอไปเริ่มขึ้น การเก็บวัสดุ ชั่วคราวระหวางการปฏิบัติงาน การตรวจสอบ (Inspection) การตรวจสอบบคุณภาพ ปริมาณ คุณลักษณะของสินคา หรือวัตถุ การเก็บสินคาหรือวัสดุ (Storage) การเก็บสินคาไวในสถานที่จัดเก็บเปนเวลานาน รอคําสั่ง เคลื่อนยาย
6 วิธีการสรางแผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา จะตองมีการเขียนรายละเอียดเกี่ยวกับกระบวนการทำงานที่ทำกอนเสมอ ซึ่งจะตองเขียนกระบวนการตางๆ โดยละเอียดซึ่งการเขียนแผนภูมิดังกลาวมีองคประกอบตาง ๆ ดังตอไปนี้ 1. ชื่อแผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา 2. คำอธิบายหรือรายละเอียดในแตละกิจกรรม 3. สถานที่ 4. ชื่อผูสรางแผนภูมิ 5. หมายเลขแผนภูมิ 6. วันที่บันทึก ภาพที่ 2.1 วิธีการสรางแผนภูมิกระบวนการไหลของสินคา
7 2.2 ทฤษฎีกางปลา แผนผังสาเหตุและผลเปนแผนผังที่แสดงถึงความสัมพันธระหวางปญหา (Problem) กับสาเหตุทั้งหมด ที่เปนไปไดที่อาจกอใหเกิดปญหานั้น (Possible Cause) เราอาจคุนเคยกับแผนผังสาเหตุและผล ในชื่อของ “ผังกางปลา (FishBone Diagram)” เนื่องจากหนาตาแผนภูมิมีลักษณะคลายปลาที่เหลือแตกาง หรือหลายๆคน อาจรูจักในชื่อของแผนผังอิชิกาวา (Ishikawa Diagram) ซึ่งไดรับการพัฒนาครั้งแรกเมื่อป ค.ศ. 1943 โดย ศาสตราจารยคาโอรุ อิชิกาวา แหงมหาวิทยาลัยโตเกียว วิธีการสรางแผนผังสาเหตุและผลหรือผังกางปลา สิ่งสำคัญในการสรางแผนผัง คือ ตองทำเปนทีม เปนกลุม โดยใชขั้นตอน 6 ขั้นตอน ดังตอไปนี้ 1. กำหนดประโยคปญหาที่หัวปลา 2. กำหนดกลุมปจจัยที่จะทำใหเกิดปญหานั้นๆ 3. ระดมสมองเพื่อหาสาเหตุในแตละปจจัย 4. หาสาเหตุหลักของปญหา 5. จัดลำดับความสำคัญของสาเหตุ 6. ใชแนวทางการปรับปรุงที่จำเปน การกำหนดปจจัยบนกางปลา เราสามารถที่จะกำหนดกลุมปจจัยอะไรก็ได แตตองมั่นใจวากลุมที่เรากำหนดไวเปนปจจัยนั้นสามารถ ที่จะชวยใหเราแยกแยะและกำหนดสาเหตุตางๆ ไดอยางเปนระบบ และเปนเหตุเปนผล โดยสวนมาก มักจะใชหลักการ 4M 1E เปนกลุมปจจัย (Factors) เพื่อจะนำไปสูการแยกแยะสาเหตุตางๆ ซึ่ง 4M 1E นี้มาจาก M – Man คนงาน พนักงาน หรือบุคลากร M – Machine เครื่องจักรหรืออุปกรณอำนวยความสะดวก M – Material วัตถุดิบหรืออะไหล อุปกรณอื่นๆ ที่ใชในกระบวนการ M – Method กระบวนการทำงาน E – Environment อากาศ สถานที่ ความสวาง และบรรยากาศการทำงาน ผังกางปลาประกอบดวยสวนตางๆ ดังตอไปนี้ สวนปญหาหรือผลลัพธ (Problem or Effect) ซึ่งจะแสดงอยูที่หัวปลา สวนสาเหตุ (Causes) จะสามารถแยกยอยออกไดอีกเปน ปจจัย (Factors) ที่สงผลกระทบตอปญหา (หัวปลา) • สาเหตุหลัก • สาเหตุยอย
8 ภาพที่ 2.2 สวนประกอบของแผนผังกางปลา ซึ่งสาเหตุของปญหา จะเขียนไวในกางปลาแตละกาง กางยอยเปนสาเหตุของกางรองและกางรองเปนสาเหตุ ของกางหลัก เปนตน ขอดี 1. ไมตองเสียเวลาแยกความคิดตาง ๆ ที่กระจัดกระจายของแตละสมาชิก แผนภูมิกางปลาจะชวยรวบรวม ความคิดของสมาชิกในทีม 2. ทำใหทราบสาเหตุหลัก ๆ และสาเหตุยอย ๆ ของปญหา ทำใหทราบสาเหตุที่แทจริงของปญหา ซึ่งทำให เราสามารถแกปญหาไดถูกวิธี ขอเสีย 1. ความคิดไมอิสระเนื่องจากมีแผนภูมิกางปลาเปนตัวกำหนดซึ่งความคิดของสมาชิกในทีมจะมารวม อยูที่แผนภูมิกางปลา 2. ตองอาศัยผูที่มีความสามารถสูง จึงจะสามารถใชแผนภูมิกางปลาในการระดมความคิด
9 2.3 แผนภูมิพาเรโต (Pareto diagram) แผนภูมิพาเรโต (Pareto diagram) ไดชื่อมาจาก Vilfredo Pareto นักเศรษฐศาสตรและสังคมศาสตร ชาวอิตาลี ซึ่งเปนผูที่คิดวิธีนี้ขึ้นมา และเผยแพรในปลายศตวรรษที่ 19 โดยใชกฎ 80/20 ซึ่งมีที่มาจากการสำรวจ พบวา ในประเทศอิตาลียุคนั้น มีคนรวย 20% คนจน 80% และใน 20% นี้ ครอบครองทรัพยสิน 80% ขณะที่ คน 80% ครอบครองทรัพยสิน 20% แผนภูมิพาเรโต มีลักษณะคลายกับกราฟแทง หรือ histogram แตกตางกันที่แทงของขอมูลตาม แนวแกนนอน มีคาลดลงตามลำดับ หลักการของแผนภูมิพาเรโต ในการปรับปรุงคุณภาพ คือการหาตัวแปร ที่มีอิทธิพลตอคุณภาพ (quality function) ตัวอยางเชน ถาเราหาตัวแปรที่มีผลกระทบตอคุณภาพ และนำมาหา คาตัวเลข หรือรอยละของผลกระทบนั้น จัดลำดับจากมากไปนอย นำมาเขียนกราฟโดยใหแกนตั้งดานซาย เปนคาจริงของผลกระทบของตัวแปร สวนแกนตั้งดานขวา เปนคาสะสมของผลกระทบของตัวแปร ตัวอยางเชน ในการเก็บตัวอยางที่มีปญหาจำนวน 200 ชิ้น จากสายการผลิตในชวงเวลาหนึ่ง มี 40 ชิ้น ที่เกิดจากความรอนสูง 80 ชิ้น เกิดจากชิ้นสวนเสียหาย 20 ชิ้น เกิดจากระบบไฟฟา ตามลำดับ ถานำขอมูลมาจัดลำดับลงในตารางจากมากไปนอย จะไดกราฟความสัมพันธ 2 แบบ คือ กราฟแทง ที่แสดงตัวเลขหรือรอยละของความสัมพันธ (ไดแก 80, 40, 20, 20, 20, 10, 10) และผลรวมสะสม (cumulative sum) ของรอยละ (ไดแก 40, 60, 70, 80, 90, 95, 100) กราฟที่ไดจะแสดงใหเห็นลำดับและขนาดของผลกระทบ ของตัวแปร และแสดงใหเห็นวาการแกไขปญหา ตองแกไขที่ตัวแปรใดกอน แผนภูมิพาเรโต มีประโยชน ในการสรุปรวม และประมาณการณถึงขนาดของปญหา ที่จะแกไขไดจากแตละปจจัย
10 2.4 การลดความสูญเปลาดวย ECRS ECRS คือ แนวคิดในการลดความสูญเปลาในการดำเนินงาน (Waste) ซึ่งเปนตนทุนที่ไมสรางผลตอบแทน หรือประโยชนใหกับองคกร ดวย 4 หลักการ ไดแก Eliminate (การกำจัด) Combine (การรวม) Rearrange (การจัดเรียงใหม) และ Simplify (การทำใหงายขึ้น) โดยประโยชนหลักของแนวคิด ECRS คือการลดความสูญเปลา (Waste) ที่ไมสรางผลตอบแทนหรือ ประโยชนใด ๆ เพิ่มเติมใหกับองคกร และในบางกรณีอาจทำใหการดำเนินงานชาลงจากที่ควรจะเปน สงผลให ตนทุนในการดำเนินงานเพิ่มขึ้นจากวามสูญเปลาเหลานั้น ซึ่งในสวนของการนำ หลักการ ECRS มาใช ถึงแมวา ECRS จะแบงเปน 4 หลักการ แตผูใชอาจนำทฤษฎี ECRS มาใชเพียงตัวเดียวหรือมากกวาตัวเดียวก็ได ไมไดจำเปนที่จะตองเลือกใชทุกตัวทุกวิธีพรอมกัน จะเห็นวา โดยพื้นฐาน หลักการ ECRS เปนหลักการที่คลายคลึงกันกับ Kaizen และมีเปาหมายเดียวกันกับ Kaizen คือ การลดการดำเนินงานที่สูญเปลาไมเกิดประโยชน (Waste) Eliminateคือ ตัวแรกของ ECRS เปนการตัดสิ่งที่ไมจำเปนในกระบวนการดำเนินงานหรือในระบบออกไป เพื่อลดระยะเวลาในการทำงานใหสั้นลง ตัวอยางขั้นตอนที่ตองกำจัด (Eliminate) เชน การทำรายงานที่บริษัท ไมไดนำขอมูลมาใชเลยหรือเปนรายงานที่มีขอมูลซ้ำซอนกับรายงานอื่นของบริษัท (ทำพอเปนพิธีหรือทำ เพราะ คนรุนกอนทำกันมา) เพราะการดำเนินงานที่มีขั้นตอนมากเกินความจำเปนจะทำใหกระบวนการดำเนินงานยาวขึ้น หรือซับซอนขึ้น ซึ่งจะทำใหใชเวลาในการทำงานมากขึ้น และการที่มีขั้นตอนซับซอนยังทำใหมีโอกาสผิดพลาด มากขึ้นดวยเชนกัน Combineคือ การหาวิธีรวมงานเขาดวยกันเพื่อประหยัดเวลาในการทำงาน (ดวยการรวมขั้นตอน) ซึ่งในบางกรณียังชวยลดจำนวนแรงงานที่ตองใชของงานนั้นอีกดวย ตัวอยางเชนการรวมเอกสารที่มีเนื้อหา เกี่ยวของและใกลเคียงกันเอาไวในแผนเดียว เพื่อลดระยะเวลาทำเอกสารซ้ำซอน อีกหนึ่งตัวอยางของ การ Combine คือ ระบบ Milk Run ที่เปนการรับพรอมกับสงสินคาในรอบเดียวกันแทนที่จะแยกเปน 2 งาน เพื่อลดตนทุนจากการขับรถเปลากลับ Rearrange คือ การจัดเรียงใหม จัดลำดับความสำคัญในการทำงานใหมใหงายขึ้น เพราะบางครั้งขั้นตอน การทำงานที่ใชมาโดยตลอดอาจชากวาขั้นตอนแบบใหมที่สลับขั้นตอนการทำงานเพียงเล็กนอย ตัวอยางเชน การจัดลำดับของชิ้นสวนในไลนการผลิตใหมเพื่อลดความผิดพลาดในการหยิบผิดจนนำไปสูความผิดพลาด ในการผลิต สงผลใหเกิดความผิดพลาดในการผลิตนอยลง (ทำใหไมตองคอยกลับมาแกปญหา) Simplify คือ การปรับปรุงวิธีการทำงานใหงายขึ้น เพื่อลดระยะเวลาในการทำงานใหเสร็จเร็วขึ้น เพราะการทำงานที่ซับซอนนอกจากจะใชเวลานานยังมีโอกาสผิดพลาดจากความซ้ำซอนเชนกัน ตัวอยางเชน การจัดวางเครื่องมือใหสะดวกตอการทำงาน หรือการวางสินคาที่ตองสงมอบใหลูกคาบอยๆ ไวในจุดที่สามารถ ขนยายออกไดงาย เปนตน
11 2.5 งานวิจัยที่เกี่ยวของ สุริยาพร ปานทอง (2562) งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค เพื่อปรับปรุงกระบวนการและจัดสมดุลสายการผลิต แผนกผลิตทอนำความรอนใหมีประสิทธิภาพสามารถเพิ่มอัตราผลผลิตได เนื่องจากทางแผนกประสบปญหา มีรอบเวลาที่ใชในการผลิตนานและเกิดการไหลที่ไมตอเนื่อง สงผลใหการผลิตงานไมสามารถตอบสนอง ตอความตองการของลูกคาได งานวิจัยนี้จึงไดนำเทคนิค ECRS และการจัดสมดุลสายการผลิตมาประยุกตใช ในการปรับปรุงงานและสายการผลิต นอกจากนั้นยังใชการจำลองสถานการณดวยคอมพิวเตอรในการวิเคราะห และแสดงผลทั้งกอนและหลังทำการปรับปรุง ซึ่งภายหลังการปรับปรุงผลจากการจำลองสถานการณแสดงให เห็นวา การปรับปรุงงานดวยเทคนิค ECRS และการจัดสมดุลสายการผลิต สามารถทำใหสายการผลิต มีอัตราผลผลิตเพิ่มขึ้น 711.45% คาอรรถประโยชนเพิ่มขึ้น 254.86% ประสิทธิภาพของสายการผลิตเพิ่มขึ้น 237.99% และสามารถผลิตงานไดเพียงพอตอความตองการของลูกคา นอกจากนี้ยังสามารถลดจำนวนพนักงาน ในสายการผลิตลงได 26.58% ซึ่งชวยลดตนทุนการผลิตลงและมีมูลคาปจจุบันสุทธิ 4,877,216.30 บาท ตลอดระยะเวลาการดำเนินโครงการ ปรัชภรณ เศรษฐเสถียร (2562) ไดทำการศึกษาการปรับปรุงประสิทธิภาพการจัดการคลังสินคา เพื่อปรับปรุงระบบการจัดเก็บและเพิ่มประสิทธิภาพการหยิบสินคา กรณีศึกษาของรานน้ำเพชร กลาส แอนด อลูมิเนียม ซึ่งพบปญหาพื้นที่ในการจัดเก็บมีจำกัดและ ไมมีระบบในการบริหารจัดการสินคาสงผล ใหเกิดความลาชาในการหยิบสินคาใหแกลูกคา ผูวิจัยทำการจัดประเภทของกลุมตัวอยาง และเก็บขอมูลเวลาเฉลี่ย ที่ทำการหยิบสินคาตั้งแตที่ลูกคาเขามาซื้อของจนกระทั่งลูกคาไดรับสินคา กอนทำการปรับปรุงคลังสินคาใชเวลา ในการหยิบสินคาคือ 24 นาที 7 วินาทีหลังทำการปรับปรุงคลังสินคาตามทฤษฎี ABC classification พบวา พนักงานใชเวลาในการหยิบสินคาคือ 12 นาที 8 วินาที หรือสามารถลดเวลาในหยิบสินคาลง 11 นาที 9 วินาที คณะผูวิจัยทำการวิเคราะหสาเหตุที่พนักงานใชเวลาในการจัดเก็บสินคาไมถูกตอง และใชเวลา ในการคนหาสินคานาน โดยใชแผนภูมิกางปลา พบวาสาเหตุของปญหา คือสินคาภายในคลังมีการจัดเก็บไมเปน ระเบียบ จึงทำการปรับปรุงคลังสินคาตามทฤษฎี Visual control ในการติดปายสัญลักษณบอกตำแหนง การจัดวางสินคาเพื่อใหพนักงานสามารถแยกประเภทสินคาไดชัดเจน อติกานต มวงเงิน (2562) การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงคเพื่อศึกษาการประยุกตใชเทคนิคแบบสีน (ECRS) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการทำงานระบบตูรับคืนหนังสืออัตโนมัติ สำนักบรรณสารการพัฒนาสถาบัน บัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร ซึ่งงานวิจัยนี้เปนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) กลุมตัวอยาง ในการวิจัยในครั้งนี้ คือ งานการรับคืนหนังสือของระบบตูรับคืนหนังสืออัตโนมัติ จำนวนทั้งสิ้น 30 ตัวอยาง โดยใชแบบเก็บขอมูล (Book Return Check Sheet) ในการเก็บรวบรวมขอมูล การวิเคราะหขอมูลเชิงปริมาณ โดยใชสถิติพรรณา (Descriptive Statistics) เชน ความถี่ รอยละวิเคราะหเปรียบเทียบผลกอนการปรับปรุง (Pre Lean) และหลังการปรับปรุง (Post Lean) โดยใชการเปรียบเทียบคาเฉลี่ยระหวางกลุมตัวอยางสองกลุม ที่เปนอิสระจากกัน คือ สถิติ t-test ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05 ผลการวิจัยพบวา การประยุกตใชเทคนิค แบบสีน (ECRS) สามารถลดจำนวนขั้นตอนของกระบวนการทำงานลงคิดเปนรอยละ 58.83 สตรอบเวลาทั้งหมด ของกระบวนการทำงานไดคิดเปนรอยละ 88.63 สตรอบเวลาการรอคอยทั้งหมดของกระบวนการทำงานได คิดเปนรอยละ 89.50 เพิ่มเวลาของขั้นตอนที่มีคุณคาทั้งหมดของกระบวนการทำงานไดคิดเปนรอยละ 96.11 และลดเวลาของขั้นตอนที่ไมมีคุณคาทั้งหมดของกระบวนการทำงานไตคิดเปนรอยละ 100 จากการทดสอบ
12 ความแตกตางกอนและหลังการปรับปรุง พบวามีความแตกตางกันอยางมีนัยสำคัญของสถิติที่ระดับ 0.05 กลาวคือ เวลาของการรอคอยและรอบเวลาการทำงานกอนและหลังการปรับปรุงกระบวนการทำงานลดลง ทำใหกระบวนการทำงานมีประสิทธิภาพเพิ่มมากขึ้น นอกจากนี้ยังทำใหผูใชบริการระบบตูรับคืนหนังสืออัตโนมัติ สามารถตรวจสอบขอมูลการรับคืนหนังสือผานเว็บไซตและแอพพลิเคชั่นของหองสมุด รวมถึงไดรับขอมูลแจงเตือน การรับคืนหนังสือที่รวดเร็วขึ้น และควรมีปรับปรุงอยางตอเนื่องเพื่อการใหบริการที่ดี และขยายขอบเขต ไปใชกับกระบวนการอื่น เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการใหบริการของหองสมุด กรกนก วิสมกา (2563) ในปจจุบันโรงงานอุตสาหกรรมกลุมอิเล็กทรอนิกสอยูในสภาวะที่มีการแขงขันสูง และมีการเปลี่ยนแปลงอยางรวดเร็ว โรงงานตองปรับตัวเพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการผลิตใหสามารถตอบสนอง ตอความตองการของลูกคา หลังจากการศึกษาผลิตภัณฑ A ที่ความตองการสูงสุด 24,000 ชิ้นตอวัน ความเร็ว ในการผลิต (Takt time) อยูที่ 2.85 วินาทีตอชิ้น พบวาสถานีงาน ตัดชิ้นงาน มีรอบเวลาในการผลิตสูงสุด (Cycle time) อยูที่ 3.03 วินาทีตอชิ้น ซึ่งเปนคอขวดของสายการผลิต สงผลใหไมสามารถผลิตสินคาไดทัน ตามความตองการ จึงมีการปรับปรุงสายการผลิตโดยใชเทคนิค ECRS และนำเครื่องจักรอัตโนมัติมาประยุกตใช หลังการปรับปรุง สถานีงาน ติดกาวและบารโคดบนชิ้นงาน มีเวลาในการผลิตสูงสุดอยูที่ 2.79 วินาทีตอชิ้น และสามารถผลิตชิ้นงานไดเทากับ 24,516 ชิ้นตอวัน เมือเปรียบเทียบรอบเวลาในการผลิตสูงสุดกับความเร็ว ในการผลิตหลังการปรับปรุงผลิตภัณฑ A สามารถผลิตไดทันตามความตองการของลูกคา โชติรส แซอึ้ง (2564) การศึกษาเรื่องการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการสินคาคงคลังประเภทอะไหลรถยนต เปนกรณีศึกษา โดยมีวัตถุประสงคคือ 1. ลดตนทุนการจัดการสินคาคงคลังโดยการมีตนทุนต่ำที่สุดและมีปริมาณ สินคาที่เพียงพอตอความตองการของลูกคา 2. จัดกลุมสินคาตามลำคับความสำคัญ และวางแผนการจัดสินคา คงคลังในหมวดตางๆใหอยูในระดับที่เหมาะสม 3. ลดปริมาณการจัดเก็บสินคาคงคลังสำรองในรายการสินคา ที่มีมากเกินความตองการและเพื่อหาจุดสั่งซื้อใหม ที่มีความเหมาะสมกับปริมาณการขาย จากผลการศึกษาเรื่อง การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการสินคาคงคลังประเภทอะไหลรถยนต การจัดการสินคาคงคลังแบบเดิมของบริษัท มีตนทันที่สูงเนื่องจากมีการเก็บสินคาไวจำนวนมากเกินไปสงผลใหมีคาใชจายในการจัดเก็บสูงตามไปดวย ดังนั้นผูวิจัยไดนำเครื่องมือตางๆมาพัฒนาและเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารสินคาคงคลัง ซึ่งมีวิธีการจัดลำดับ ความสำคัญของสินคาคงคลังโดยใชเทคนิค ABC Classification การพยากรณความตองการ การคำนวณ หาปริมาณการสั่งซื้อประหยัด (Economic Order Quantity) การกำหนดจุดสั่งซื้อใหม (Reorder Point : ROP) และการกำหนดสินคาเพื่อความปลอดภัย (Safety Stock) ทำใหตนทุนรวมของบริษัทกรณีศึกษาทั้ง 5 รายการ ลดลงเทากับ 1,708,849.34 บาทหรือ 15% ธีรวัฒน แกนในเมือง (2564) บทความนี้นำเสนอการพัฒนาระบบการจัดเก็บและการเบิกจายสินคาภายใน คลังของบริษัทกรณีศึกษา ซึ่งเปนธุรกิจเกี่ยวกับขนมขบเคี้ยว เพื่อปรับปรุงกิจกรรมภายในคลังสินคา ใหมีประสิทธิภาพสูงสุด ในการศึกษามีการใชแผนภูมิการไหลของงานเพื่อพิจารณา ขั้นตอนการปฏิบัติงานที่ซ้ำซอน และไมมีประสิทธิภาพ ระบุปญหาโดยใชแผนผังกางปลา (Fishbone analysis) จัดกระบวนการทำงานตามทฤษฎี ECRS เพื่อลดขั้นตอนที่ไมกอใหเกิดประโยชน พรอมทั้งนำหลักการวิเคราะหเอฟเอสเอ็น (FSN Analysis) เพื่อจัดหมวดหมูความเคลื่อนไหวของสินคาแตละประเภท และนำมาออกแบบจัดเรียงสินคา (โดยทำการ แบงประเภทพื้นที่การจัดเก็บสินคาทีละกลุม สีเขียว 20% สินคาที่มีความเคลื่อนไหวสูง สีเหลือง 30%
13 สินคาที่มีความเคลื่อนไหวปานกลาง และสีแดง 50% สินคาที่มีความเคลื่อนไหวชา) ผลที่ไดพบวา การจัดวางตำแหนงสินคามีความเหมาะสมกับขนาดของคลังสินคาและงายตอการเบิกจาย โดยพบวาสามารถลด ระยะเวลาในการจัดเก็บได 25 นาทีจาก 55 นาที ถือเปน 45.45% อินทัช ประชานันท, จันทรจิรา สอนดา, วิภาวรรณ แสงสาคร, กนกนิภา เกงกานา นราตรีกุลสอนคง และ อัจฉรา สุทธิประภา (2564) ศึกษาการจัดการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของคลังสินคา และการจัดเก็บสินคา กรณีศึกษาบริษัท เอ็กซเดฟ จำกัด มีวัตถุประสงคเพื่อวิเคราะหปญหาที่เกิดขึ้นจากการจัดการสินคาคงคลัง ขาดประสิทธิภาพและนำเสนอแนวทางในการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการสินคาคงคลังโดยการศึกษาขอมูล จากสภาพแวดลอมจริง จัดเก็บขอมูลสินคาคงคลัง การสัมภาษณพนักงานผูปฏิบัติงานที่เกี่ยวของกับการจัดการ สินคาคงคลัง จากนั้นทำการวิเคราะหหาปญหา นำผลที่ไดมาวิเคราะหใหเขาใจถึงความหมาย และนำสิ่งที่ผิดพลาด มาแกไขใหเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ผลการวิจัย พบวา 1) สาเหตุของปญหาจากการวิเคราะหกระบวนการทำงาน คือไมมีระบบการจัดการสินคาคงคลังที่เปนมาตรฐานเหมาะสมในการจัดเก็บกระบวนการดูแลระบบการจัดการ คลังสินคายังไมเปนระเบียบเกิดความผิดพลาดในดานจำนวนสินคาจัดเก็บ การเบิกจายหรือการเตรียมของสงลูกคา เกิดความผิดพลาดเกิดการสูญเสียในเรื่องการสงมอบชิ้นงานลาชาไมทันตามกำหนดเวลาเกิดปญหาการดำเนินงาน ผลิตขาดชวงไปในบางผลิตภัณฑทำใหเกิดปญหาความลาชาในการจัดเตรียมผลิตภัณฑสงลูกคาและ 2) แนวทางการแกไขเพื่อการลดความสูญเปลาดวยหลัก ECRS พบวา E=การกำจัด (Eliminate) ในสวนการผลิต ที่มากเกินความจำเปน ลดการเคลื่อนยายที่ไมจำเปน C =การรวมกัน (Combine) สามารถลดการทำงาน ที่ไมจำเปน โดยการรวมขั้นตอนเขาดวยกัน R = การจัดใหม (Rearrange) การจัดหาขั้นตอนใหม เพื่อลดกระบวนการบางอยางที่ไมจำเปน S = การทำใหงาน (Simplify) การปรับปรุงการทำงานใหงาย และสะดวกขึ้น จากการแบงกลุมสินคาคงคลังตามลำดับประเภท ขนาด วัสดุและความสำคัญ การกำหนดความถี่ ในการตรวจนับสินคาคงคลังทำใหขอมูลสินคาคงคลังมีความแมนยำจากเดิม 55%เปน 95% เพิ่มขึ้น 40% ปญหาการดำเนินงานผลิตขาดชวงลดลงเดิม 50% เหลือ 20% รวมถึงประสิทธิภาพในการสงมอบลูกคา จากเดิม 80% เปน 100% สามารถชวยใหคลังสินคาสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการคลังสินคา และ เพิ่มความพึงพอใจของลูกคา ประชา โสมสิ่ง (2565) งานนำเสนองานวิจัยนี้ศึกษาระหวางประสิทธิผลของอุปกรณโดยรวม (OEE) ระยะเวลาเฉลี่ยกอนการเสียหาย (MTBF) การศึกษาเพื่อหาสาเหตุของการหยุดทำงานของเครื่องทำน้ำเย็น วิเคราะหผลกระทบตอการผลิตและประสิทธิภาพโดยรวมของโรงงาน งานวิจัยเสนอการใชแผนภาพกางปลา เพื่อระบุสาเหตุของปญหาเหลานี้และปรับปรุงกลยุทธการบำรุงรักษา การศึกษานี้อิงตามขอมูลที่รวบรวม จากเครื่องทำน้ำเย็นจำนวน 4 เครื่อง และผลที่ไดแสดงใหเห็นถึงการลดเวลาหยุดทำงานลงและเพิ่มประสิทธิภาพ ของเครื่องจักร กลยุทธการบำรุงรักษาที่นำเสนอสงผลดีตอโรงงาน งานวิจัยนี้ใหขอมูลเชิงลึกในการปรับปรุง ของเครื่องทำน้ำเย็น ผลจากการดำเนินหลังปรับปรุง พบวาเครื่องทำน้ำเย็นมีเวลาสูญเสียลดลงเหลือ 57,600 นาที จากเดิม 138,240 นาทีตอป คิดเปน 58.33% สงผลใหประสิทธิผลโดยรวมของเครื่องจักรและระยะเวลาเฉลี่ย กอนการเสียหายแตละครั้งดีขึ้น
14 ชัยรัตน นัยกุล (2564) งานวิจัยนี้เปนงานวิจัยที่ดำเนินการหาคาประสิทธิผลโดยรวมของเครื่องจักร กรณีศึกษากระบวนการขัดชิ้นสวนตลับลูกปน โดยมีเครื่องจักรรวมทั้งหมด 3 เครื่อง จากการหาคาประสิทธิผล โดยรวมของเครื่องจักรในโรงงานกระบวนการขัดชิ้นงานกอนการปรับปรุงจะไดคา OEE เทากับ 91.71 เปอรเซ็นต เมื่อดำเนินการหาสาเหตุของสูญเสียที่เกิดขึ้นทั้งหมดจากการใชแผนผังพาเรโต เพื่อแสดงสาเหตุ ขอบกพรอง และปริมาณความสูญเสียที่เกิดขึ้น แลวดำเนินการใชแผนผังกางปลาเพื่อวิเคราะหหาสาเหตุและแนวทางการแกไข ปญหา โดยการตกแตงหินขัดชิ้นงานมีสวนสำคัญที่สุดที่กระทบตอการคำนวณคา OEE ซึ่งการดำเนินการปรับปรุง ไดทำการจัดอบรมใหพนักงานเกี่ยวกับเครื่องจักร ขั้นตอนการปฏิบัติงาน และการแยกชิ้นงานเวลาติดขัด และการตกแตงหินขัดมีการทดสอบหินขัดที่มีความแข็งมากขึ้นแตการทดลองมีผลตอคุณภาพชิ้นงาน เลยไมไดเปลี่ยนแปลง หลักจากนั้นหาคาประสิทธิผลโดยรวมหลังการปรับปรุงจะไดคา OEE เทากับ 94.99 เปอรเซ็นต ซึ่งสามารถเพิ่มคาประสิทธิผลโดยรวมของเครื่องจักรได 3.28 เปอรเซ็นต รุจิรา คูณแกว (2564) การศึกษาปญหาฉบับนี้มีวัตถุประสงคเพื่อลดปริมาณความเสียหายของสินคา ที่เกิดขึ้นซึ่งกอใหเกิดความสูญเปลาจากการมีของเสียภายในกระบวนการจัดเก็บและกระบวนการเบิกสินคา และ ศึกษาถึงปญหาที่เกิดขึ้นภายในกระบวนการทำงาน เพื่อนำมาวิเคราะหกระบวนการทำงานโดยใชไซพอค (SIPOC) และเขียนแผนภูมิการไหลของสินคาซึ่งจะมีการใชแผนผังกางปลาวิเคราะหสาเหตุของปญหารวมกับการนำ แนวคิดแบบลีน (Lean) มาประยุกตใชในการวิเคราะหปญหาที่เกิดขึ้นในกระบวนการทำงานที่ความสูญเปลา (Defect) เกิดขึ้น จากนั้นใชแผนภูมิพาเรโตมาใชสำหรับการวิเคราะหสาเหตุที่กอใหเกิดความสูญเปลา หรือเกิดปญหาที่กอใหเกิดสินคาชำรุดเสียหายมากที่สุดเพื่อหาแนวทางแกไขปญหา และปรับปรุงขอบกพรอง ในกระบวนการทำงานของพนักงานภายในคลังสินคาใหมีเพิ่มประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นและลดจำนวนของเสียที่เกิดขึ้น ในกระบวนการผลการศึกษาพบวาเกิดความสูญเปลาขึ้นในกระบวนการจัดเก็บและเบิกสินคา 3 ปญหา โดยสามารถลดความสูญเปลาจากการมีของเสียจากปญหารูปแบบการจัดวางสินคาในกระบวนการจัดเก็บสินคา ลงจากเดิมที่มีมูลคา 1,036,554.77 บาท เหลือเพียง 126,571.03 ลดลงรอยละ 78 สามารถลดความสูญเปลา จากการมีของเสียจากปญหาดานการเคลื่อนยายสินคาระหวางพาเลทในกระบวนการเบิกสินคาลงจากเดิม ที่มีมูลคา 394, 130.91 บาท เหลือเพียง 37,586.80 บาท ลดลงรอยละ 82 และสามารถลดของเสียจากปญหา ดานการไมผูกเชือกหรือพันฟลมใหกับสินคาหลังกระบวนการเบิกสินคาลงจากเดิมที่มีมูลคา 527,460.38 บาท เหลือเพียง 55,360.81 บาท ลดลงรอยละ 82 ซึ่งภาพรวมของมูลคาความเสียลดลงรอยละ 76 มีจำนวนการชำรุด ลดลงรอยละ 80 และเมื่อเปรียบเทียบสินคาที่จายออกตอสินคาชำรุดกอนและหลังการปรับปรุงลดลง 0.193 หรือประมาณรอยละ 62
15 บทที่ 3 วิธีการดำเนินการศึกษา งานวิจัยเรื่อง การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด ผูวิจัยไดอธิบายถึงวิธีการดําเนินการศึกษาในขั้นตอนตางๆ ดังตอไปนี้ 3.1 ศึกษาสภาพทั่วไปของบริษัทกรณีศึกษา 3.2 ขั้นตอนการดําเนินงาน 3.3 การเก็บรวบรวมขอมูล 3.4 เครื่องมือที่ใชในการศึกษา 3.5 การวิเคราะหขอมูล
16 3.1 ศึกษาสภาพทั่วไปของบริษัทกรณีศึกษา สถานที่เก็บขอมูลเพื่อใชในการศึกษาวิจัยในครั้งนี้เปนพื้นที่จัดเก็บสินคาคงคลัง โดยมีสินคาที่จัดเก็บ ภายในพื้นที่จัดเก็บที่จำแนกไดดังนี้ 3.1.1 ขอมูลพื้นที่จัดเก็บสินคา พื้นที่จัดเก็บสินคาเปนพื้นที่ชั้นเดียว มีพื้นที่รับสินคาอยูดานหนา โดยจะแยกออกเปน 2 พื้นที่ คือ สวน A และ B ดังนี้ ตามรูปที่ 3.1 ภาพที่ 3.1 พื้นที่จัดเก็บสินคาบริษัทกรณีศึกษา 3.1.2 ขอมูลของสินคา จากการศึกษารวบรวมขอมูลที่ทำการศึกษา ณ บริษัท แวรสแวป จำกัด โดยมีการจำแนกลักษณะของตัว สินคาไว 3 ประเภท ดังนี้ 3.1.2.1 เสื้อ 3.1.2.2 กางเกง 3.1.2.3 ชุดเดรส โดยในการรับสินคาของ บริษัท แวรสแวป จำกัด จะมีการจำกัดจำนวนสินคาตอรอบในการรับอยูที่ 30 ตัว ตอ 1 รายการรับ
17 3.2 ขั้นตอนการดําเนินงาน 3.2.1 ทำความเขาใจกับกระบวนการทำงานภายในบริษัท แวรสแวป จำกัดโดยเริ่มตนจากการเก็บรวบรวม ขอมูลกิจกรรมการทำงาน ขั้นตอนการทำงาน ปญหาตางๆที่พบในการทำงาน ตั้งแตเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2566 ถึง เดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 โดยจากการสังเกต การจดบันทึก การสัมภาษณพนักงานที่เกี่ยวของกับกิจกรรม 3.2.2 ระบุปญหาหลักที่จะเกิดขึ้นกับกรณีศึกษาบริษัทแหงหนึ่งในบริษัท แวรสแวป จำกัด เพื่อหาแนวทาง การแกไข โดยมีการเก็บขอมูล รูปภาพที่แสดงถึงปญหาที่เจอในสถานที่จัดเก็บสินคา โดยใชแผนผังกางปลา (FishBone Diagram) ในการระบุปญหาที่พบเจอ 3.2.3 รวบรวมปญหาและวิเคราะหปญหาเพื่อหาสาเหตุแลวทำการวิเคราะหขอมูลโดยใชทฤษฎีที่เกี่ยวของ เชน กระบวนการทำงานโดยใชแผนภาพกระบวนการไหล (Flow Process Chart) เปรียบเทียบกอน และ หลังระยะเวลาในการทำงานที่รวดเร็วมากเทาใด และหลังจากนั้นจะนำทฤษฎี ECRS มาใชในการปรังปรุง และ แกไขปญหา ซึ่งจะสามารถชวยลดระยะเวลา และเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน และสุดทายคือการนำแผนภูมิ พาเรโต (Poreto Chart) ใชแสดงปญหาที่เกิดขึ้นในกระบวนการจัดเก็บสินคา พรอมกับจัดลำดับความสำคัญ ของปญหาที่เกิดขึ้น และแสดงสัดสวนของความผิดพลาดที่เกิดขึ้นในแตละปญหา 3.2.4 สรุปผลจากผลวิเคราะห ภาพที่ 3.2 ขั้นตอนการดำเนินงาน
18 3.3 การเก็บรวบรวมขอมูล 3.3.1 ขอมูลปฐมภูมิ (Primary Data) ขอมูลที่รวบรวมจากสถานณจริงโดยอาศัยกระบวนการขั้นตอน การปฏิบัติงาน และการสังเกตจากพฤติกรรมการทำงานของพนักงาน และยังมีการสัมภาษณหัวหนางานที่เกี่ยวของ ในขั้นตอนการดำเนินงานนี้ 3.3.2 ขอมูลทุติยภูมิ (Secondary Data) การศึกษาขอมูลจากเอกสารที่เกี่ยวของ ทั้งวิจัย และ เอกสารอางอิง เพื่อนำขอมูลมาอางอิงกับผลงานวิจัยใหมีความนาเชื่อถือมากยิ่งขึ้น 3.4 เครื่องมือที่ใชในการศึกษา 3.4.1 เครื่องมือที่ใชในการเก็บรวมรวมขอมูล เครื่องมือที่ใชในการศึกษา ไดทำการศึกษาเก็บขอมูลโดยการสัมภาษณเชิงลึก และการสังเกตพฤติกรรม การทำงานของพนักงาน จากหัวหนางานและผูที่เกี่ยวของในการทำงาน เพื่อใหทราบปญหาตางๆ ที่เกิดขึ้น ในพื้นที่จัดเก็บสินคา ตั้งแตเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2566 ถึง เดือนมีนาคม พ.ศ. 2567 เปนระยะเวลา 4 เดือน 3.4.2 เครื่องมือที่ใชในการวิเคราะหขอมูล แผนภาพกระบวนการไหล (Flow Process Chart) จะแสดงถึงขั้นตอนหรือกระบวนการทำงาน ซึ่งการวิจัยในครั้งนี้ จะแสดงถึงขั้นตอนจัดเก็บสินคา เพื่อชวยใหสามารถมองเห็นขั้นตอนการทำงาน เพื่อปรับปรุง กระบวนการทำงานใหดีขึ้น 3.4.3 เครื่องมือที่ใชในการวิเคราะหปญหา แผนผังกางปลา (Fish Bone Diagram) จะชวยในการระบุสาเหตุตางๆ เพื่อนำมาใชในการปรับปรุง และ แกไขปญหาที่เกิดขึ้น แผนภูมิพาเรโต (Pareto Chart) ใชแสดงปญหาที่เกิดขึ้นในขั้นตอนการจัดเก็บสินคา และจัดลำดับ ความสำคัญของปญหาที่เกิดขึ้น และแสดงสัดสวนของความผิดพลาดที่เกิดขึ้นในแตละปญหา 3.4.4 เครื่องมือที่ใชในการแกไขปญหา การลดความสูญเปลาดวยหลักการ ECRS คือ การกำจัด(Eliminate) การรวมกัน (Combine) การจัดใหม (Rearrange) และการทำใหงาย (Simplify) มาใชในการปรับปรุงและแกไขปญหาตางๆที่เกิดขึ้น ซึ่งเปนแนวคิด ที่จะชวยเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานภายในพื้นที่จัดเก็บสินคา 3.5 การวิเคราะหขอมูล กรอบแนวคิดทฤษฎี (Theoretical Framework)ผูวิจัยไดทำการศึกษาและวิเคราะหกระบวนการจัดเก็บ สินคา เพื่อใหเขาใจปญหาและคนหาแนวทางในการปรับปรุงการทำงาน โดยดำเนินการภายใตกรอบแนวความคิด ของการจัดการแบบ Lean ซึ่งจะมีการใชแผนภาพกระบวนการไหล (Flow Process Chart) ที่จะแสดงถึง กระบวนการทำงานในแตละขั้นตอน และใชแผนผังกางปลา (Fish Bone Diagram) เพื่อเขาใจปญหาที่เกิดขึ้น ในแตละขั้นตอน จากนั้นจึงนำหลัก ECRS มาใชในการปรับปรุงกระบวนการทำงาน และสุดทายใชแผนภูมิพาเรโต (Pareto Chart) เพื่อแสดงผลการเปรียบเทียบของกระบวนการทำงานกอนและหลังการปรับปรุง โดยผลของ การศึกษาจะสามารถวัดไดจากขั้นตอนการทำงาน และระยะเวลาที่ลดลง
19 ภาพที่ 3.3 กรอบแนวคิดทฤษฎี(Theoretical Framework) ภาพที่ 3.4 แผนผังกางปลา (Fish Bone Diagram) กระบวนการ จัดเก็บเกิดความ ลาชา 1. ระยะเวลาใน การทำงานลดลง 2. ขั้นตอนในการ ทำงานลดลง ทฤษฎีและแนวคิด 1. แผนภูมิกระบวนการไหลของ สินคา (Flow Process Chart) 2. ทฤษฎีกางปลา 3. แผนภูมิพาเรโต (Pareto diagram) ป การบวนการจัดเก็บ เกิดการลาชา Process Output
20 บทที่ 4 ผลการศึกษา จากการศึกษาวิจัยเรื่อง การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด จากวัตถุประสงคผูวิจัย จึงไดศึกษาขั้นตอนกระบวนการทำงานของการรับและจัดเก็บ สินคา ศึกษาวิธีการเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา และเสนอแนวทางการลดระยะเวลา การรอคอยที่เกิดจากการมีขั้นตอนกระบวนการทำงานที่ไมจำเปน ดังนั้นผูวิจัยจึงไดอธิบายถึงผลการศึกษา ตามลำดับ ดังตอไปนี้ 4.1 ศึกษากระบวนการทำงานของบริษัทกรณีศึกษา 4.2 แผนภูมิกระบวนการไหลและจำแนกกิจกรรม 4.3 แผนภูมิแสดงถึงปญหาคอขวดที่เกิดขึ้น 4.4 การวิเคราะหสาเหตุที่ทำใหกระบวนการทำงานมีปญหา 4.5 แนวทางการปรับปรุงขั้นตอนการทำงานโดยใชหลัก ECRS 4.6 เปรียบเทียบขอมูลกอนและหลังทำการปรับปรุงการทำงาน
21 4.1 ศึกษากระบวนการทำงานของบริษัทกรณีศึกษา งานวิจัยนี้ไดทำการศึกษาเกี่ยวกับกระบวนการทำงานของบริษัทกรณีศึกษา ซึ่งขั้นตอนในการทำงาน ถือเปนสิ่งสำคัญในการทำงาน เพื่อตอนสนองความตองการของลูกคา โดยกระบวนการทำงานจำเปนที่จะตอง คำนึงถึงระยะเวลาในการทำงานเพื่อไมใหเกิดระยะเวลาในการรอคอยที่มากจนเกินไป 4.1.1 ขั้นตอนการรับสินคา (ดังตารางที่ 4.1) 1. รับเอกสารขอตกลงจากลูกคา 2. ตรวจสอบความถูกตองของเอกสาร 3. ตรวจสอบรายการของสินคา 4. ตรวจเช็คสภาพของสินคา 5. เซ็นรับสินคา 6. คัดแยกหมวดหมูของสินคา 7. ทำความสะอาดสินคา (ซัก/อบ) 4.1.2 ขั้นตอนการจัดเก็บสินคา (ดังตารางที่ 4.2) 1. นำสินคามาตรวจสอบความเสียหายหลังซักกอนเขาพื้นที่จัดเก็บ 2. นำสินคาเขาพื้นที่จัดเก็บ 3. คียสินคาเขาระบบ
22 ตารางที่ 4.1 ขั้นตอนกระบวนการรับสินคา ลำดับ ขั้นตอน แผนกที่รับผิดชอบ เวลาเฉลี่ย (นาที) กิจกรรมการรับสินคา 1 รับเอกสารขอตกลงจากลูกคา พนักงานรับสินคา 1.95 2 ตรวจสอบความถูกตองของเอกสาร พนักงานรับสินคา 3.5 3 ตรวจสอบรายการของสินคา พนักงานรับสินคา 4 4 ตรวจเช็คสภาพของสินคา พนักงานรับสินคา 24.6 5 เซ็นรับสินคา เจาหนาที่รับสินคา 2.4 6 คัดแยกหมวดหมูของสินคา พนักงานรับสินคา 10.6 7 ทำความสะอาดสินคา (ซัก/อบ) พนักงานรับสินคา 90 เวลาในการทำงานรวม 137.05 ตารางที่ 4.2 ขั้นตอนกระบวนการจัดเก็บสินคา ลำดับ ขั้นตอน แผนกที่รับผิดชอบ เวลาเฉลี่ย (นาที) กิจกรรมการจัดเก็บสินคา 1 นำสินคามาตรวจสอบความเสียหายหลังซักกอนเขาพื้นที่ จัดเก็บ พนักงาน จัดเก็บสินคา 10 2 นำสินคาเขาพื้นที่จัดเก็บ พนักงาน จัดเก็บสินคา 9.7 3 คียสินคาเขาระบบ พนักงาน จัดเก็บสินคา 13.7 เวลาในการทำงานรวม 33.4
23 4.2 แผนภูมิกระบวนการไหลและจำแนกกิจกรรม ผูวิจัยไดนำขอมูลที่เก็บรวบรวมจากการสังเกตการณปฏิบัติงานจริงมาจัดทำแผนภูมิกระบวนการไหล (Flow Process Chart) โดยทำการแยกประเภทของกิจกรรมในกระบวนการทำงาน ทำใหเห็นจุดเนนย้ำ ในการวิเคราะหไดอยางชัดเจน โดยสัญลักษณมาตราฐานของแผนภูมิกระบวนการไหล 5 สัญลักษณ ไดแก 1. การปฏิบัติงาน (Operation : ) 2. การเคลื่อนยาย (Transportation : ) 3. การตรวจสอบ (Inspection : ) 4. การรอคอย (Waiting : ) 5. การจัดเก็บ (Storage : ) การจัดประเภทของกิจกรรมนี้ชวยใหสามารถทำการวิเคราะหการจำแนกคุณคาของกิจกรรม ประกอบดวย 1. กิจกรรมที่เพิ่มคุณคา (Value Added Activities : VA) คือ กิจกรรมที่ทำใหเกิดการเปลี่ยนแปลงรูปราง ของวัตถุดิบ หรือการเปลี่ยนแปลงคุณสมบัติของวัตถุ หรือสิ่งที่ทำแลวเพิ่มมูลคาใหกับสินคา 2. กิจกรรมที่ไมกอใหเกิดคุณคาแตจำเปนตองมี(Necessary but Non Value Added Activities : NNVA) ความสูญเปลาที่เกิดจากกิจกรรมที่ไมจำเปน แตตองปฏิบัติ 3. กิจกรรมที่ไมกอใหเกิดคุณคาเพิ่ม (Non Value Addrd Activitie : NVA) กิจกรรมที่ไมทำให กระบวนการผลิตเกิดคุณคาเพิ่ม โดยผลจากการวิเคราะหเพื่อแยกประเภทของกิจกรรมในแผนภูมิกระบวนการไหล (Flow Process Chart) และการวิเคราะหการจำแนกคุณคาของกระบวนการทำงาน ไดดังตารางที่ 4.3 ตารางที่ 4.3 จำแนกประเภทและเวลารวมของกิจกรรมการรับและจัดเก็บสินคา กิจกรรมที่ 1 รับเอกสารขอตกลงจากลูกคา 1.95 NNVA กิจกรรมที่ 2 ตรวจสอบความถูกตองของเอกสาร 3.5 NVA กิจกรรมที่ 3 ตรวจสอบรายการของสินคา 4 NVA กิจกรรมที่ 4 ตรวจเช็คสภาพของสินคา 24.6 VA กิจกรรมที่ 5 เซ็นรับสินคา 2.4 NNVA กิจกรรมที่ 6 คัดแยกหมวดหมูของสินคา 10.6 NNVA กิจกรรมที่ 7 ทําความสะอาดสินคา(ซัก/อบ) 90 VA กิจกรรมที่ 8 นําสินคามาตรวจสอบความเสียหายหลังซักกอนเขาพื้นที่จัดเก็บ 10 NNVA กิจกรรมที่ 9 นําสินคาเขาพื้นที่จัดเก็บ 9.7 VA กิจกรรมที่ 10 คียสินคาเขาระบบ 13.7 VA รวมเวลาเวลากระบวนการทํางาน 170.45 ประเภทกิจกรรม กิจกรรมที่ ขั้นตอนการทํางาน เวลาเฉลี่ย (นาที) วิเคราะหคุณคา การรับและจัดเก็บสินคา
24 จากตารางที่ 4.3ผูวิจัยไดทำการแยกประเภทกิจกรรมตามประเภทของกิจกรรมมาตรฐานของ กระบวนการไหล และไดทำกี่วิเคราะหคุณคาของกิจกรรม เพื่อนำมาสรุปไดดังตารางที่ 4.4 ตารางที่ 4.4 เวลาในการดำเนินงานเฉลี่ยรวมของกิจกรรมการรับและจัดเก็บสินคา กิจกรรม จำนวน เวลา(นาที) สัดสวน(%) VA 4 138 81% NNVA 4 24.95 15% NVA 2 7.5 4% รวม 10 170.45 100% จากตารางที่ 4.4 แสดงใหเห็นการจำแนกประเภทของขั้นตอนการทำงานที่สงผลตอเวลาระยะเวลา ของกระบวนการ พบวากิจกรรมการดำเนินงานในการรับและจัดเก็บสินคามีทั้งหมด 3 ประเภท โดยแบงออกเปน กิจกรรมที่เพิ่มคุณคา (VA) 4 กิจกรรม ระยะเวลาเฉลี่ย 138 นาทีคิดเปนรอยละ 81% กิจกรรมที่ไมเพื่อคุณคา แตจำเปนตองมี(NNVA) 4 กิจกรรม ระยะเวลาเฉลี่ย 24.95 นาทีคิดเปนรอยละ 15 % กิจกรรมที่ไมกอให เกิดคุณคาเพิ่ม (NVA) 2 กิจกรรม ระยะเวลาเฉลี่ย 7.5 นาที คิดเปนรอยละ 4% โดยระยะเวลารวมทั้งหมดของ กระบวนการ คือ 170.45 นาที
25 4.3 แผนภูมิแสดงถึงปญหาคอขวดที่เกิดขึ้น จากการเก็บรวบรวมขอมูลทางขั้นตอนและระยะเวลาในการทำงานของกระบวนการรับสินคา และการจัดเก็บสินคารวมทั้งหมด 9 กิจกรรม จากนั้นไดนำขอมูลเรื่องเวลามาทำแผนภูมิเพื่อวิเคราะหสาเหตุ ของปญหาที่ทำใหเกิดคอขวดในกระบวนการทำงาน (Pareto Chart) โดยเครื่องมือที่ใชทำแผนภูมิไดแก Microsoft Excel ในการแสดงลำดับความสำคัญของปญหาเพื่อนำไปปรับปรุง ดังภาพที่ 4.1 ภาพที่ 4.1 แผนภูมิแสดงถึงปญหาคอขวดที่เกิดขึ้นในกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา จากภาพที่ 4.1 เปนกราฟแทงที่แสดงระยะเวลาและกิจกรรมการทำงานในแตละขั้นตอนของการรับ และจัดเก็บสินคา ซึ่งแสดงใหเห็นวา กิจกรรมที่ 7 ทำความสะอาดสินคา(ซัก/อบ) ใชเวลาในการปฏิบัติงานมากที่ สุดแตกิจกรรมที่ 7 นั้นเปนกิจกรรมที่เพิ่มคุณคาใหกับตัวสินคา เนื่องจากเปนการทำความสะอาดสินคาที่ไดรับมา จากผูใชบริการฝากขายกับทางบริษัท และทำความสะอาดสินคา(ซัก/อบ)นั้นตองใชเวลาในการทำงานตาม มาตรฐานของอุปกรณในการทำงาน ทางผูวิจัยจึงมีความเห็นวาควรแกไขขั้นตอนอื่นที่ไมกอใหเกิดคุณคาขึ้นกับตัว สินคาและไมจำเปนตองปฏิบัติโดยใชหลัก ECRS เขามาชวยในการแกไขปญหาในครั้งนี้
26 4.4 การวิเคราะหสาเหตุที่ทำใหกระบวนการทำงานมีปญหา 4.4.1 ระบุปญหาโดยการใชแนวคิดแผนผังแสดงเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) ผูวิจัยไดทำการศึกษาถึงปญหาและสาเหตุในกระบวนการทำงาน โดยการเก็บรวบรวมขอมูลจากการสังเกต กระบวนการในการทำงานในสถานที่ปฏิบัติงานจริง เพื่อศึกษาปญหาและอุปสรรคในกระบวนการทำงาน และทำการระบุสาเหตุของปญหา โดยใชแผนผังแสดงเหตุและผลในการวิเคราะหสาเหตุของปญหา หัวปลาดานขวา หมายถึง ผลที่เกิดจากการปฏิบัติงานและกางปลาหมายถึงสาเหตุของปญหาที่เกิดขึ้น สามารถแบงการวิเคราะห ออกเปน 4 ปจจัย ไดแก ดังภาพที่ 4.2 ภาพที่ 4.2 แผนผังแสดงเหตุและผลของกระบวนการทำงานในคลังสินคา จากการศึกษาแผนผังแสดงเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) ดังภาพที่4.2 เปนการหาสาเหตุ ของปญหาของกระบวนการรับและจัดเก็บสินคามีความลาชา ทางผูวิจัยจึงสรุปได 4 ปจจัย ไดแก ปจจัย ดานบุคลากรปจจัยดานเครื่องจักรและอุปกรณปจจัยดานสิ่งแวดลอม และ ปจจัยดานกระบวนการ ดังนี้ 1. ปจจัยดานบุคลากร 1.1 พนักงานไมมีความพรอมในการทำงาน เนื่องจากยังขาดประสบการณในตำแหนงนั้นๆ 1.2 พนักงานขาดความใสใจในการรับสินคา 1.3 จำนวนพนักงานไมเพียงพอตอการทำงาน 2. ปจจัยดานเครื่องจักรและอุปกรณ 2.1 ไมมีเครื่องมือที่อำนวยความสะดวกในการจัดเก็บ 3. ปจจัยดานสิ่งแวดลอม 3.1 พื้นที่จัดเก็บไมมีความเปนระเบียบ 3.2 พื้นที่ในการจัดเก็บสินคาไมเพียงพอ 4. ปจจัยดานกระบวนการ 4.1 ไมมีการวางระบบการทำงานและการจัดเก็บสินคาที่ชัดเจน 4.2 ขั้นตอนการทำงานซ้ำซอน ใชระยะเวลานาน
27 4.5แนวทางการปรับปรุงขั้นตอนการทำงานโดยใชหลัก ECRS หลังจากผูวิจัยไดใชแผนภูมิพาเรโตเพื่อวิเคราะหถึงกิจกรรมที่ทำใหเกิดคอขวดและพบวาขั้นตอน ที่ทำใหเกิดคอขวดเปนขั้นตอนที่สรางคุณคาใหกับสินคา ทางผูวิจัยจึงมีความเห็นวาควรที่จะแกไขขั้นตอนอื่นที่ไม กอใหเกิดคุณคาขึ้นกับตัวสินคาและไมจำเปนตองปฏิบัติ โดยใชหลัก ECRS เขามาชวยในการแกไขปญหาในครั้งนี้ ในงานวิจัยนี้ ผูวิจัยประยุกตใชหลักการ ECRS ในการนำมาปรับปรุงกระบวนการทำงาน โดยมีวิธีการ คือ การกำจัด (Eliminate) ตัดขั้นตอนที่ทำใหเกิดความสูญเปลา ขั้นตอนที่ไมทำใหเกิดคุณคาออกไป การรวมกัน (Combine) ขั้นตอนที่สามารถรวมกันไดแลวทำใหขั้นตอนการทำงานลดลง การทำใหงาย (Simplify) เปนการปรับปรุงวิธีการทำงานหรือสรางอุปกรณชวยใหการทำงานเกิดความงายขึ้น การจัดใหม (Rearrange) การจัดขั้นตอนในกระบวนการใหมใหเกิดความเหมาะสมโดยผูวิจัยทำการเลือกวิธีการในการปรับปรุงมาแกไข เพื่อใหสอดคลองกับปญหาที่เกิดขึ้นมากที่สุด ดังตารางตอไปนี้ ตารางที่ 4.5 การนำหลัก ECRS มาปรับปรุงขั้นตอนการรับและจัดเก็บสินคา จากตารางที่ 4.5 ผูวิจัยไดทำการศึกษาขั้นตอนการรับและจัดเก็บสินคา จึงพบวา กิจกรรมที่ 2 ตรวจสอบ ความถูกตองของเอกสาร เปนกิจกรรมที่ไมกอใหเกิดคุณคาเพิ่ม (NVA) และสามารถที่จะทำการตรวจสอบ ความถูกตองของเอกสารรวมกับการตรวจสอบรายการสินคาได จึงเลือกที่จะใชการกำจัดหรือ Eliminate ในกิจกรรมที่ 2 กิจกรรมที่ 3 การตรวจสอบรายการของสินคา เปนกิจกรรมที่ไมกอใหเกิดคุณคาเพิ่ม (NVA) เนื่องจากการตรวจสอบรายการของสินคา สามารถทำควบคูไปกับกิจกรรมที่ 4 การตรวจเช็คสภาพของสินคา ที่เปนกิจกรรมที่กอใหเกิดคุณคา (VA) ได จึงใชการควบรวมขั้นตอนในการทำงานหรือ Combine ในกิจกรรม ที่ กิจกรรมที่ 3 และ 4 จากเดิมหลังจากรับสินคาและเอกสารมาแลว จะนำเอกสารไปตรวจสอบรายการสินคา เสร็จแลวจึงตรวจเช็คสภาพของสินคา เปลี่ยนเปนใหตรวจสอบรายการสินคาและตรวจเช็คสภาพสินคา ไปพรอมๆกัน ซึ่งการใชหลัก ECRS มาชวยปรับปรุงการทำงานก็จะสามารถลดขั้นตอนการทำงานและระยะเวลา ในการทำงานได กิจกรรมที่ 1 รับเอกสารขอตกลงจากลูกคา 1.95 NNVA กิจกรรมที่ 2 ตรวจสอบความถูกตองของเอกสาร 3.5 NVA กิจกรรมที่ 3 ตรวจสอบรายการของสินคา 4 NVA กิจกรรมที่ 4 ตรวจเช็คสภาพของสินคา 24.6 VA กิจกรรมที่ 5 เซ็นรับสินคา 2.4 NNVA กิจกรรมที่ 6 คัดแยกหมวดหมูของสินคา 10.6 NNVA กิจกรรมที่ 7 ทําความสะอาดสินคา(ซัก/อบ) 90 VA กิจกรรมที่ 8 นําสินคามาตรวจสอบความเสียหายหลังซักกอนเขาพื้นที่จัดเก็บ 10 NNVA กิจกรรมที่ 9 นําสินคาเขาพื้นที่จัดเก็บ 9.7 VA กิจกรรมที่ 10 คียสินคาเขาระบบ 13.7 VA รวมเวลาเวลากระบวนการทํางาน 170.45 กิจกรรมที่ ขั้นตอนการทํางาน เวลาเฉลี่ย (นาที) ประเภทกิจกรรม วิเคราะหคุณคา การรับและจัดเก็บสินคา
28 4.6 เปรียบเทียบขอมูลกอนและหลังทำการปรับปรุงการทำงาน 4.6.1 ขั้นตอนการทำงานของกระบวนการรับและการจัดเก็บสินคาหลังการปรับปรุง หลังจากทำการวิเคราะหโดยใชเครื่องมือ ECRS เพื่อหาแนวทางลดความสูญเปลาที่เกิดขึ้นในกระบวน การรับและการจัดเก็บสินคา ซางจะสามารถสรุปเปนกิจกรรมกรรมภายหลังการปรับปรุงไดดังนี้ ตารางที่ 4.6 ขั้นตอนการรับและจัดเก็บสินคาหลังปรับปรุง ผูวิจัยไดทำการศึกษาขั้นตอนและกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา โดยใชหลักการ ESRS จึงพบวา หลังจากการปรับปรุงฝนกนะบวนการรับและจัดเก็บ ใชการกำจัด(Eliminate)หรือตัดขั้นตอนที่ทับซอน ในการทำงานออกไปเปนจำนวน 1 กิจกรรม คือ การตรวจสอบความถูกตองของเอกสารและใชการการควบรวม (Combine) ขั้นตอนในการทำงานเขาดวยกัน 2 กิจกรรม คือ การตรวจสอบรายการของสินคาและการตรวจเช็ค สภาพของสินคา ทำใหสามารถลดขั้นตอนการทำงานที่ทับซอนและลดระยะเวลาในการทำงานลงได กิจกรรมที่ 1 รับเอกสารขอตกลงจากลูกคา 1.95 NNVA กิจกรรมที่ 2 ตรวจสอบรายการและเช็คสภาพของสินคา 25.8 VA กิจกรรมที่ 3 เซ็นรับสินคา 1 NNVA กิจกรรมที่ 4 คัดแยกหมวดหมูของสินคา 10.6 NNVA กิจกรรมที่ 5 ทําความสะอาดสินคา(ซัก/อบ) 90 VA กิจกรรมที่ 6 นําสินคามาตรวจสอบความเสียหายหลังซักกอนเขาพื้นที่จัดเก็บ 10.0 NNVA กิจกรรมที่ 7 นําสินคาเขาพื้นที่จัดเก็บ 9.7 VA กิจกรรมที่ 8 คียสินคาเขาระบบ 13.7 VA รวมเวลาเวลากระบวนการทํางาน 162.75 กิจกรรมที่ ขั้นตอนการทํางาน เวลาเฉลี่ย (นาที) ประเภทกิจกรรม วิเคราะหคุณคา การรับและจัดเก็บสินคา
29 ตารางที่ 4.7 เวลาในการดำเนินงานเฉลี่ยรวมของกิจกรรมการรับและจัดเก็บสินคาหลังการปรับปรุง กิจกรรม จำนวน เวลา(นาที) สัดสวน(%) VA 4 139.2 86% NNVA 4 23.6 14% NVA 0 0 0% รวม 8 162.75 100% จากตารางที่ 4.7 พบวากิจกรรมการรับและจัดเก็บสินคามีขั้นตอนการทำงานที่ลดลง จาก 10 ขั้นตอน เหลือ 8 ขั้นตอน โดยกิจกรรมที่เพิ่มคุณคา (VA) 4 ขั้นตอน ระยะเวลาเฉลี่ย 139.2 นาที คิดเปนรอยละ 86% กิจกรรมที่ไมเพื่อคุณคาแตจำเปนตองมี(NNVA) 4 ขั้นตอน ระยะเวลาเฉลี่ย 23.6 นาที คิดเปนรอยละ 14% กิจกรรมที่ไมกอใหเกิดคุณคาเพิ่ม (NVA) ไมมีกิจกรรมที่ไมกอใหเกิดคุณคา โดยระยะเวลาในการทำงานรวม ลดลงเหลือ 162.75 นาที 4.6.2 การเปรียบเทียบการทำงานของกระบวนการรับและจัดเก็บสินคาหลังการปรังปรุง ตารางที่ 4.8 การเปรียบเทียบขั้นตอนและระยะเวลาการทำงานกอนและหลังการแกไขปญหา กิจกรรม กอนปรับปรุง หลังปรับปรุง ผลลัพธ การรับสินคา 7 5 ขั้นตอนการทำงานลดลง 2 ขั้นตอน เวลาในการดำเนินงาน (นาที) 137.05 129.35 เวลาลดลง 7.7 นาที การจัดเก็บสินคา 3 3 ไมมีการเปลี่ยนแปลง เวลาในการดำเนินงาน (นาที) 33.4 33.4 ไมมีการเปลี่ยนแปลง จากตารางที่4.8 พบวาหลังจากปรับปรุงขั้นตอนการรับสินคาโดยขั้นตอนการทำงานลดลงจาก 7 ขั้นตอน เหลือ 5 ขั้นตอน และเวลาลดลงจาก 137.05 นาที เหลือ 129.35 นาที ซึ่งลดลงไป 7.7 นาทีและขั้นตอนการ จัดเก็บสินคา ไมมีการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากกิจกรรมในขั้นตอนการจัดเก็บสินคา เปนกิจกรรมที่สรางคุณคาใหกับ สินคา และกิจกรรมที่ไมสรางคุณคาแตจำเปนที่จะตองทำทั้งหมด จึงไมมีการเปลี่ยนแปลงในขั้นตอนการจัดเก็บ สินคาซึ่ง จะมีขั้นตอนการทำงานอยู 3 ขั้นตอน ใชระยะเวลาทั้งหมด 33.4 นาที
30 บทที่ 5 สรุปผลการวิจัย การอภิปรายผล และขอเสนอแนะ การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด เพื่อศึกษาปญหาและสาเหตุที่ทำใหกระบวนการรับและจัดเก็บสินคาเกิดความลาชาจากการใชระยะเวลา ในกระบวนการมาจนเกินไป โดยเริ่มจากการสังเกตกระบวนการทำงานภายในบริษัทและสัมภาษณพนักงาน ที่เกี่ยวของ เพื่อรวบรวมขอมูลในการรับและจัดเก็บสินคา จากนั้นจึงนำขอมูลมาวิเคราะหถึงปญหาที่เกิดขึ้น ในขั้นตอนการทำงาน โดยใชเครื่องมือและแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวของเขามาชวย เพื่อเสนอแนวทางการแกไขปญหา และเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงาน 5.1 สรุปผลการวิจัย ในการศึกษาขอมูลเบื้องตนและปญหาในการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด ดวยวิธีการเก็บรวบรวมขอมูล การสังเกตขั้นตอนในการปฏิบัติงานจริง ซึ่งผูวิจัยไดศึกษากระบวนการรับ และจัดเก็บสินคา ทางผูวิจัยไดทำการเก็บขอมูลทางดานเวลาของขั้นตอนแตละกระบวนการการทำงาน มีการวิเคราะหปญหาและสาเหตุของกระบวนการทำงานโดยใชแนวคิดแผนผังแสดงเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) เพื่อทราบปญหาจากปจจัยดานลางหลังจากนั้นจึงนำขอมูลจากกิจกรรมการทำงาน มาทำการวิเคราะหโดยใชแผนภูมิกระบวนการไหล (Flow Process Chart) ของแตละขั้นตอนกระบวนการทำงาน เพื่อเปนเครื่องมือที่แสดงใหเห็นถึงกิจกรรมตางๆ ในกระบวนการวากิจกรรมใดเปนกิจกรรมที่ใชเวลารอคอย และใชเครื่องมือพาเรโต (Pareto) เปนเครื่องมือหนึ่งที่ใชแสดงรายละเอียดเวลาการทำงานของกระบวนการรับ และจัดเก็บสินคาวากิจกรรมไหนที่ใชเวลาทำงานนานที่สุด โดยใชหลักการ ECRS ชวยในการแกไขปญหา โดยการกำจัดการรวมกิจกรรม และการทำใหงาย เพื่อลดขั้นตอนกระบวนการทำงาน รวมถึงการทำใหเวลา ในการทำงานลดลง 1. การวิเคราะหปญหาที่เกิดขึ้นโดยใชแผนผังแสดงเหตุและผล (Cause and Effect Diagram) โดยแยกออกเปน 4 หัวขอไดดังนี้ 1.1 ดานบุคลากร พนักงานไมมีความพรอมในการทำงาน เนื่องจากขาดประสบการณในตำแหนงนั้น พนักงานขาดความใสใจในการรับสินคาและจำนวนพนักงานไมเพียงพอตอการทำงาน สงผลใหการทำงาน ใชเวลามากขึ้น 1.2 ดานเครื่องจักรและอุปกรณ ไมมีเครื่องมือที่อำนวยความสะดวกในการจัดเก็บ 1.3 ดานสิ่งแวดลอม พื้นที่จัดเก็บไมมีความเปนระเบียบและพื้นที่ในการจัดเก็บสินคาไมเพียงพอ 1.4 ดานกระบวนการ ไมมีการวางระบบการทำงานและการจัดเก็บสินคาที่ชัดเจนขั้นตอนการทำงาน ซ้ำซอน ใชระยะเวลานาน
31 2. การวิเคราะหโดยใชแผนภูมิกระบวนการไหล (Flow Process Chart) ของแตละขั้นตอนกระบวน การทำงาน และใชหลักการ ECRS ในการนำมาใชปรับปรุงกระบวนการทำงาน 2.1 การรับสินคา (Receiving) กอนทำการปรับปรุงกระบวนการทำงานทั้งหมด 7 ขั้นตอน โดยใช ระยะเวลาในการทำงานทั้งหมด 137.05 นาทีซึ่งหลังจากการปรับปรุงพบวาขั้นตอนการทำงานลดลงเหลือ 5 ขั้นตอน และเวลาลดลงเหลือ 129.35 นาที ซึ่งลดลงไป 7.7 นาที 2.2 การจัดเก็บสินคา (Storage) กอนทำการปรับปรุงกระบวนการทำงานทั้งหมด 3 ขั้นตอน โดยใช ระยะเวลาในการทำงานทั้งหมด 33.4 นาที ซึ่งหลังจากการปรับปรุงพบวาในขั้นตอนการจัดเก็บสินคาไมมี การเปลี่ยนแปลงเนื่องจากทั้ง 3 กิจกรรม เปนกิจกรรมที่สรางคุณคาใหกับสินคา และกิจกรรมที่ไมสรางคุณคา แตจำเปนที่จะตองทำทั้งหมด จึงไมมีการเปลี่ยนแปลงในขั้นตอนการจัดเก็บสินคา 5.2 การอภิปรายผล จากการวิจัย เรื่อง การเพิ่มประสิทธิภาพกระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด เพื่อหาขั้นตอนและสาเหตุที่ทำใหกระบวนการรับและจัดเก็บสินคาเกิดความลาชาและการหาแนวทาง ในการลดระยะเวลาการรอคอยที่เกิดขึ้นในขั้นตอนกระบวนการทำงาน พบวาขั้นตอนที่ทำใหการทำงาน เกิดความลาชา คือขั้นตอนการรับสินคา จากการวิเคราะหปญหาที่เกิดขึ้นโดย แผนผังกางปลา (Fishbone Diagram) สามารถจำแนกหัวขอไดดังนี้ 1. ดานพนักงาน ประกอบดวย - พนักงานไมมีความพรอมในการทำงาน - พนักงานขาดความใสใจในการรับสินคา - พนักงานไมเพียงพอตอการทำงาน 2. ดานเครื่องมือ ประกอบดวย - ไมมีเครื่องมือที่อำนวยความสะดวกดานการจัดเก็บ 3. ดานสถานที่ ประกอบดวย - พื้นที่จัดเก็บไมมีความเปนระเบียบ - พื้นที่จัดเก็บสินคาไมเพียงพอ 4. ดานวิธีการปฏิบัติการ ประกอบดวย - ไมมีการวางระบบการทำงานและการจัดเก็บสินคามีความลาชา และผูวิจัยไดหลังจากที่ผูวิจัยทราบปญหาที่เกิดขึ้นในขั้นตอนของการรับและจัดเก็บสินคาจึง ไดนำหลัก ECRS มาแกไขและปรับปรุงกระบวนการทำงานในครั้งนี้ พบวาการทำงานในบริษัทใชระยะเวลา ในการปฏิบัติงานนอยลง จากเดิม 7 ขั้นตอน เหลือ 5 ขั้นตอน และเวลาลดลงจาก 137.05 นาที เหลือ 129.35 นาที ซึ่งลดลงไป 7.7 นาที และขั้นตอนการจัดเก็บสินคา ไมมีการเปลี่ยนแปลงเนื่องจากกิจกรรมใน ขั้นตอนการจัดเก็บสินคา เปนกิจกรรมที่สรางคุณคาใหกับสินคา และกิจกรรมที่ไมสรางคุณคาแตจำเปนที่จะ
32 ตองทำทั้งหมด จึงไมมีการเปลี่ยนแปลงในขั้นตอนการจัดเก็บสินคาซึ่ง จะมีขั้นตอนการทำงานอยู 3 ขั้นตอน ใชระยะเวลาทั้งหมด 33.4 นาทีและจากการนำหลัก ECRS มาชวยในการปรับปรุงขั้นตอนการทำงานและลด ระยะเวลาในการทำงานไดแลว ยังลดแรงงานคนในกิจกรรมที่ไดทำการกำจัดออกไปไดอีกดวย ซึ่งจะสอดคลองกับ งานวิจัยของอินทัช ประชานันท, จันทรจิรา สอนดา, วิภาวรรณ แสงสาคร, กนกนิภา เกงกานา นราตรีกุลสอนคง และอัจฉรา สุทธิประภา (2564) ศึกษาการจัดการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของคลังสินคา และการจัดเก็บสินคา กรณีศึกษาบริษัท เอ็กซเดฟ จำกัด มีวัตถุประสงคเพื่อวิเคราะหปญหาที่เกิดขึ้นจากการจัดการสินคาคงคลังขาด ประสิทธิภาพและนำเสนอแนวทางในการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการสินคาคงคลังโดยการศึกษาขอมูลจาก สภาพแวดลอมจริง จัดเก็บขอมูลสินคาคงคลัง การสัมภาษณพนักงานผูปฏิบัติงานที่เกี่ยวของกับการจัดการสินคา คงคลัง จากนั้นทำการวิเคราะหหาปญหา นำผลที่ไดมาวิเคราะหใหเขาใจถึงความหมาย และนำสิ่งที่ผิดพลาดมา แกไขใหเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ผลการวิจัย พบวา 1) สาเหตุของปญหาจากการวิเคราะหกระบวนการทำงาน คือ ไมมีระบบการจัดการสินคาคงคลังที่เปนมาตรฐานเหมาะสมในการจัดเก็บกระบวนการดูแลระบบการจัดการ คลังสินคายังไมเปนระเบียบเกิดความผิดพลาดในดานจำนวนสินคาจัดเก็บ การเบิกจายหรือการเตรียมของสงลูกคา เกิดความผิดพลาดเกิดการสูญเสียในเรื่องการสงมอบชิ้นงานลาชาไมทันตามกำหนดเวลาเกิดปญหาการดำเนินงาน ผลิตขาดชวงไปในบางผลิตภัณฑทำใหเกิดปญหาความลาชาในการจัดเตรียมผลิตภัณฑสงลูกคา 2) แนวทางการ แกไขเพื่อการลดความสูญเปลาดวยหลัก ECRS พบวา E=การกำจัด (Eliminate) ในสวนการผลิตที่มากเกินความ จำเปน ลดการเคลื่อนยายที่ไมจำเปน C =การรวมกัน (Combine) สามารถลดการทำงานที่ไมจำเปน โดยการรวม ขั้นตอนเขาดวยกัน R = การจัดใหม (Rearrange) การจัดหาขั้นตอนใหมเพื่อลดกระบวนการบางอยางที่ไมจำเปน S = การทำใหงาน (Simplify) การปรับปรุงการทำงานใหงาย และสะดวกขึ้น จากการแบงกลุมสินคาคงคลัง ตามลำดับประเภท ขนาด วัสดุและความสำคัญ การกำหนดความถี่ในการตรวจนับสินคาคงคลังทำใหขอมูลสินคา คงคลังมีความแมนยำจากเดิม 55%เปน 95% เพิ่มขึ้น 40% ปญหาการดำเนินงานผลิตขาดชวงลดลงเดิม 50% เหลือ 20% รวมถึงประสิทธิภาพในการสงมอบลูกคาจากเดิม 80% เปน 100% สามารถชวยใหคลังสินคา สามารถเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการคลังสินคา และเพิ่มความพึงพอใจของลูกคา 5.3 ขอจำกัดในการศึกษา 1. มีระยะเวลาในการเก็บขอมูลในการศึกษารายงานวิจัยนอย โดยมีระยะเวลา 4 เดือน คือ ตั้งแต เดือนกรกฎาคม ปพ.ศ. 2566 ถึง เดือนตุลาคม ปพ.ศ. 2566 2. การเก็บขอมูลนั้นสามารถขอขอมูลไดยาก เนื่องจากขอมูลบางอยางไมสามารถเปดเผยได 3. บริษัทที่นักศึกษาไดเขาไปฝกสหกิจศึกษาเปนบริษัทที่มีขนาดเล็กและยังอยูในชวงปรับปรุงระบบ ทำใหรูปแบบการทำงานยังไมมีความเปนระบบที่ชัดเจน
33 5.4 ขอเสนอแนะ ในการศึกษาขอมูลเบื้องตนและสภาพปญหากระบวนการรับและจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท แวรสแวป จำกัด เปนงานวิจัยในการนำเสนอแนวทางการแกไขปญหา เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวน การทำงาน การที่จะทำใหงานวิจัยฉบับนี้มีความสมบูรณและครบถวน มากยิ่งขึ้น สามารถเพิ่มเติมดวยสิ่งตางๆ ดังตอไปนี้ 1. การลดความสูญเปลาที่เกิดขึ้นที่เกิดขึ้นในกระบวนการทำงาน จะตองมีการทำความเขาใจเกี่ยวกับ ขั้นตอนแตละขั้นตอนในกระบวนการทำงานอยางละเอียด เพื่อใหสามารถทำการปรับปรุงแกไข ไดอยางถูกตอง 2. ควรมีการนำเทคนิค (LEAN) มาศึกษาตอในขั้นตอนการทำงานเพื่อหาแนวทางในการปรับปรุง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในกระบวนการทำงานใหมีมากยิ่งขึ้น
34 บรรณานุกรม สุริยาพร ปานทอง. (2562). กระบวนการและจัดสมดุลสายการผลิตแผนกผลิตทอนำความรอน. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร จังหวัดปทุมธานี. ปรัชภรณ เศรษฐเสถียร. (2562). การเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการคลังสินคา. มหาวิทยาลัยราชภัฎรำไพพรรณี อติกานต มวงเงิน. (2562). การประยุกตใชเทคนิคแบบลีน (ECRS+IT) เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของกระบวนการ ทำงานระบบตูรับคืนหนังสืออัตโนมัติ สำนักบรรณสารการพัฒนาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร. สำนักบรรณสารการพัฒนา สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร. กรกนก วิสมกา. (2563). การปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิตในการผลิตเสนลายวงจรที่กระบวนการผลิตขั้นตอน สุดทาย. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร. โชติรส แซอึ้ง. (2564). การเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการสินคาคงคลังประเภทอะไหลรถยนต. จุฬาลงกรณมหาวิทยาลัย. ธีรวัฒน แกนในเมือง. (2564) การใชวิธีวิเคราะหเอฟเอสเอ็นและอีซีอารเอสสำหรับการปรับปรุงประสิทธิภาพการ จัดการคลังสินคา: กรณีศึกษาบริษัท AAA. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร. อินทัช ประชานันท, จันทรจิรา สอนดา, วิภาวรรณ แสงสาคร, กนกนิภา เกงกานา นราตรีกุลสอนคง และอัจฉรา สุทธิประภา. (2564). การศึกษาการจัดการเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของคลังสินคา และการจัดเก็บสินคา กรณีศึกษา บริษัท เอ็กซเดฟ จำกัด. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.
35 ภาคผนวก
36 ผลอักขราวิสุทธิ์
37 ประวัติผูเขียน ชื่อ-นามสกุล นางสาวสุธาทิพย รุจิโฉม วัน เดือน ป เกิด 4 ตุลาคม 2544 รหัสนักศึกษา 116310509527-2 ภูมิลำเนา 41 ม.12 ต.เชียงรากนอย อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา 13180 ประวัติการศึกษา : มัธยมศึกษาตอนตน โรงเรียนยอแซฟอยุธยา มัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ ในพระบรมราชูปถัมภ ระดับอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ชื่อ-นามสกุล นางสาวณัฐกานต เกิดสวัสดิ์ วัน เดือน ป เกิด 13 มกราคม 2545 รหัสนักศึกษา 116310509425-9 ภูมิลำเนา 28/2 ม.2 ต.ไชยมนตรี อ.เมืองนครศรีธรรมราช จ.นครศรีธรรมราช 80000 ประวัติการศึกษา : มัธยมศึกษาตอนตน โรงเรียนมกุฎเมืองราชวิทยาลัย มัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนมกุฎเมืองราชวิทยาลัย ระดับอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี ชื่อ-นามสกุล นางสาววราภรณ แกวเกิด วัน เดือน ป เกิด 22 กรกฎาคม 2544 รหัสนักศึกษา 116310509522-3 ภูมิลำเนา 100/558 ม.1 ต.คูคต อ.ลำลูกกา จ.ปทุมธานี 12130 ประวัติการศึกษา : มัธยมศึกษาตอนตน โรงเรียนพระโขนงพิทยาลัย มัธยมศึกษาตอนปลาย โรงเรียนพระโขนงพิทยาลัย ระดับอุดมศึกษา มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี