การตัดต่อภาพยนตร์_KRUTUBE

ห น้ า | 1

คานา

“คู฽มืออบรมการพัฒนาสื่อการเรียนรู฾ออนไลนแผ฽านเครือข฽ายอินเทอรแเน็ต (KruTube Channel)”
ฉบับนี้ จัดทําขึ้นโดยมีวัตถุประสงคแเพื่อใช฾เป็นค฽ูมือฝึกอบรมสําหรับผู฾เข฾าอบรมการผลิตสื่อการเรียนรู฾
ออนไลนแผ฽านเครือข฽ายอินเทอรแเน็ต (KruTube Channel “ครูไทยยุคไอที สร฾างคลิปดีให฾เด็กดู”) ภายใต฾
โครงการยกระดับคุณภาพครูและนักเรียนด฾านการนําเทคโนโลยีสารสนเทศสู฽การปฏิรูปกระบวนการ
เรียนร฾ูที่สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานโดยสํานักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน
เปน็ ผู฾จดั ทาํ ขึน้ ซึ่งการจดั ทาํ เอกสารครั้งน้ีได฾รับความรว฽ มมอื อย฽างดียิ่งจากชมรมหนังส้ันแห฽งประเทศไทย
และคณะทํางานดําเนินงานในโครงการดังกล฽าวที่ได฾กรุณาร฽วมเรียบเรียง แสดงความคิดเห็นและเอื้อเฟื้อ
เอกสารที่เกีย่ วข฾องเพื่อให฾เอกสารเล฽มน้ีถกู ต฾อง สมบูรณแ

สํานักเทคโนโลยีเพื่อการเรียนการสอน สํานักงานคณะกรรมการการศึกษาข้ันพื้นฐาน
หวังเป็นอย฽างยิ่งว฽าเอกสารคู฽มือฝึกอบรมเล฽มนี้จะเป็นประโยชนแแก฽ครู -อาจารยแที่เข฾ารับการอบรม
และผสู฾ นใจท่วั ไป ทั้งน้ขี อขอบคณุ ท฽านผู฾ทรงคุณวุฒิและทุกท฽านที่กรุณาเรียบเรียงกล่ันกรองจากความรู฾
ประสบการณอแ นั ทาํ ให฾เอกสารเล฽มน้ีมคี ุณภาพและทรงคุณค฽า

สํานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขั้นพ้ืนฐาน

สารบัญ หน้า
1
เร่อื ง 5
บทนา 6
การเขียนบทภาพยนตรแ์ ละสารคดี 7
9
ตัวอย฽างเรือ่ งย฽อภาพยนตรแ 10
ตวั อย฽างการลาํ ดบั เรือ่ งภาพยนตรแ 11
ตัวอย฽างโครงสร฾างภาพยนตรแ
ข฾อตักเตือนผู฾เขียนบทและวิธีแก฾ที่ตอ฾ งทําให฾ได฾ 35
ตัวอย฽างบทสารคดี 36
การกากับภาพ 41
ขนาดภาพและมมุ กล฾อง 42
การเคลื่อนกล฾อง 44
การจดั แสง 45
การจัดองคแประกอบภาพ 46
การตดั ตอ่ 49
ความรเู฾ บือ้ งต฾นในการตดั ต฽อ 51
การตัด (The Cut) 52
การผสมภาพ (The Mix/The Dissolve) 53
การเลื่อนภาพ (The Fade) 59
ประเภทของการตดั ต฽อ 60
Working Practice แบบฝกึ หัดปฏิบตั ิ 71
ภาพประกอบ Working Practice 72
แบบฟอรม์ แผนการจัดการเรียนการสอนด้วย VDO CLIP 73
โครงสรา฾ งรายวิชา 75
แผนการจดั การเรียนร฾ูรายหน฽วย 79
แผนการจดั การเรียนร฾ู 82
คาอธิบายศัพทภ์ าพยนตร์
รายชือ่ คณะทางาน

บทนา

พระราชบญั ญัติการศกึ ษาแหง฽ ชาติ (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2553 หมวด 9 เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา
มาตรา 65 ได฾กําหนดไว฾ว฽า “ให฾มีการพัฒนาบุคลากรทั้งด฾านผู฾ผลิตและผู฾ใช฾เทคโนโลยีเพื่อการศึกษา
เพื่อให฾มีความรู฾ ความสามารถและทักษะในการผลิต รวมท้ังการใช฾เทคโนโลยีที่เหมาะสม มีคุณภาพ
และประสิทธิภาพ”

จากสาระบัญญัติที่เกี่ยวกับนโยบายการพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อการศึกษา มีความจําเป็นอย฽าง
ยิ่งที่ครูผ฾ูสอนจะต฾องมีความรู฾ ความเข฾าใจ พร฾อมทั้งมีการเตรียมความพร฾อมในการใช฾นวัตกรรม
เทคโนโลยีเพื่อการศึกษาให฾สอดคล฾องกับพระราชบัญญัติการศึกษาแห฽งชาติ พ.ศ.2553 และเพื่อให฾
ผ฾ูเรียนเกิดความรู฾ ความเข฾าใจในเน้ือหาอย฽างง฽ายดาย รวดเร็ว แม฽นยํา ถูกต฾อง ซึ่งผ฾ูเรียนยังสามารถ
ทบทวนความรู฾ ความเข฾าใจได฾ตลอดเวลา และที่สําคัญผ฾ูเรียนสามารถเรียนรู฾จากสถานที่ต฽าง ๆ ได฾ ขอ
เพียงเชื่อมตอ฽ อินเทอรแเนต็ ได฾

VIDEO หรือวีดิทัศนแ ถือเป็นสื่อการเรียนร฾ูอีกประเภทหนึ่งที่สามารถทําให฾ผู฾เรียนเกิดการ
เรียนร฾ูได฾เป็นอย฽างดี และการนําวีดิทัศนแประเภทสื่อการเรียนร฾ูเผยแพร฽ผ฽านทางอินเทอรแเน็ตก็ยิ่งทําให฾
เกิดการเรียนรู฾ได฾อย฽างกว฾างขวาง รวดเร็ว และเป็นวิธีการที่เป็นที่นิยมอย฽างแพร฽หลายในปัจจุบันนี้ อีก
ทั้งยังสอดคล฾องกบั มาตรา 65 อีกด฾วย

การผลิตรายการวดี ิทศั น์เพือ่ การศึกษา
วีดิทัศนแเพื่อการศึกษา เป็นเร่ืองของการสื่อสาร การถ฽ายทอดความร฾ูผ฽านสื่อวีดิทัศนแไปยัง
กลุ฽มเปูาหมาย คือ นักเรียนและครู วีดิทัศนแเพื่อการศึกษามีข้ันตอนการผลิตเหมือนกับรายการวีดิทัศนแ
ทั่วไป แต฽จะแตกต฽างกันที่รายละเอียด ความถูกต฾อง น฽าเชื่อถือ และการสื่อความหมายเพื่อการเรียนรู฾
การสอนโดยใช฾วดี ิทัศนแทีม่ คี ณุ ภาพนั้น ต฾องสื่อความหมายหรือถ฽ายทอดความร฾ูต฽าง ๆ ตามวัตถุประสงคแ
หลกั ที่ตงั้ เอาไว฾
วิภา อุดมฉันทแ (2544) ได฾กล฽าวถึงหลักการพื้นฐานในการวางแผนผลิตรายการวีดิทัศนแไว฾ 4
ประการ คือ
1. Why: (ผลิตรายการทําไม) ในการผลิตรายการก฽อนอื่นใดท้ังหมด ผ฾ูผลิตจะต฾องเข฾าใจ
ตนเองอย฽างแจม฽ ชัดก฽อนวา฽ มีวัตถุประสงคแอะไร หรอื มีความจําเปน็ อะไรที่จะต฾องทําการผลิต เชน฽

- เพือ่ การสอน (รายการเพื่อการศึกษา)
- เพื่อแจ฾งข฽าวสาร (รายการข฽าว)
- เพือ่ บันทึกเหตุการณแ (รายการสารคดี)
- เพือ่ ให฾ความเพลิดเพลิน (รายการบันเทิง)

ห น้ า | 2

2. Who: (เพือ่ ใคร) ข฾อสําคญั ต฽อมาคือ ผช฾ู มทีเ่ ปน็ เปูาหมายคือใคร เชน฽
- เดก็ นกั เรียน นกั ศึกษา
- ครู ปัญญาชน
- ผใู฾ หญ฽
- ผช฾ู มทวั่ ไป

3. What: (ผลิตเร่ืองอะไร) เม่ือกําหนดกลุ฽มเปูาหมายของผู฾ชมได฾แล฾ว จะต฾องกําหนดเนื้อหา
สาระซึ่งต฾องสอดคล฾องกับวัตถปุ ระสงคแดว฾ ย เชน฽

- จะสอนเรือ่ งอะไร
- จะแจ฾งข฽าวอะไร
- จะบนั ทึกเหตกุ ารณอแ ะไร
- จะให฾ความบนั เทิงอะไร
4. How: (รูปแบบอย฽างไร) ในการผลิตรายการวีดิทัศนแ ผู฾ผลิตจะต฾องพิจารณาอย฽างรอบคอบ
ว฽าจะผลติ รายการในรูปแบบใด จงึ จะสอดคล฾องกับเนือ้ หาให฾มากทีส่ ุด เชน฽
- รปู แบบการอา฽ นรายงาน (Announcing)
- รปู แบบการสนทนา (Dialogue)
- รปู แบบสารคดี (Documentary)
- รูปแบบละคร (Drama)

ขน้ั ตอนการผลิตรายการวดี ิทศั น์
1. ขนั้ ตอนเตรียมการผลิต (Pre-Production)
1.1 สาํ รวจความต฾องการและวิเคราะหปแ ัญหา
1.2 วเิ คราะหเแ นือ้ หาและกําหนดเร่อื ง
1.3 เขียนบทวีดิทศั นแ
1.4 วางแผนการถ฽ายทาํ
2. ขน้ั ตอนการผลิต (Production)
คือ การถ฽ายทําวีดิทัศนแ เป็นการบันทึกภาพตามบทวีดิทัศนแที่ได฾เขียนไว฾ ก฽อนการถ฽ายทํา

ต฾องศกึ ษาบทอย฽างละเอียด เพื่อให฾ได฾ภาพครบตามที่ต฾องการ
3. ขั้นตอนหลงั การผลิต (Post-Production)
คือ การตัดต฽อลําดับภาพ ซึ่งเป็นการข้ันตอนสุดท฾ายของการผลิต เป็นขั้นตอนสําคัญอีก

ขั้นตอนหนง่ึ ที่ต฾องมีความละเอียดรอบคอบท้ังทางดา฾ นภาพและเสียง โดยการนําภาพ เสียง และกราฟิก

ห น้ า | 3

มาเรียงลําดับให฾เป็นเร่ืองราวตามบทวีดิทัศนแที่กําหนดไว฾ พร฾อมทั้งแก฾ไข ปรับแต฽งให฾มีความเหมาะสม
สวยงาม น฽าสนใจน฽าติดตาม และจะต฾องคํานงึ ถึงรูปแบบของส่อื ทีจ่ ะเผยแพร฽อกี ด฾วย

4. ข้ันตอนการประเมนิ ผล (Evaluation)
เปน็ การประเมนิ ผลสือ่ เมือ่ ผลิตรายการวีดิทัศนแมาแล฾วต฾องนําไปใช฾กับกล฽ุมเปูาหมายจริง

จาํ นวนหน่งึ เพื่อนาํ ข฾อมลู ต฽าง ๆ มาปรับปรุงแก฾ไขตามที่เห็นสมควร เพื่อให฾วีดิทัศนแมีคุณภาพก฽อนนําไป
เผยแพร฽ตอ฽ และการเผยแพรค฽ วรมีรปู แบบที่หลากหลาย เพื่อให฾เข฾าถึงกล฽ุมเปูาหมายหรือผ฾ูชมให฾ได฾มาก
ที่สุดเท฽าที่จะทาํ ได฾ และควรเก็บข฾อมูล ข฾อแนะนาํ ต฽าง ๆ จากผ฾ูชมมาปรบั ปรุงแก฾ไขในเร่อื งตอ฽ ไป

รูปแบบของรายการวดี ิทัศนเ์ พื่อการศึกษา
ชัยยงคแ พรหมวงศแและนิคม ทาแดง (2528: 731-736) ได฾จัดรูปแบบรายการโทรทัศนแเพื่อ
การศกึ ษาไว฾ 12 รูปแบบ
1. รูปแบบพูดคนเดียว (Monologue) เป็นรายการที่ผู฾ปรากฏตัวพูดคุยกับผ฾ูชมเพียงหนึ่งคน
ส฽วนมากจะมภี าพประกอบเพื่อมใิ ห฾เหน็ หนา฾ ผพู฾ ูดอยู฽ตลอดเวลา
2. รูปแบบการสนทนา (Dialogue) เป็นรายการที่มีคนมาพูดคุยกันสองคน ท้ังสองคนมีผู฾ถาม
และค฽ูสนทนาแสดงความคิดเห็น การสนทนาจะมีคน 2-3 คนก็ได฾
3. รูปแบบการอภิปราย (Discussion) เป็นรายการที่ผู฾ดําเนินรายการอภิปรายหนึ่งคนปูอน
ประเด็นคําถามให฾ผ฾ูร฽วมอภิปรายต้ังแต฽ 2 คนขึ้นไป แต฽ไม฽ควรเกิน 4 คน และผ฾ูอภิปรายแต฽ละคนต฾อง
แสดงความคิดเหน็ ของตนเองตอ฽ ประเดน็ ต฽าง ๆ
4. รูปแบบการสัมภาษณแ (Interview) เป็นรายการที่มีผู฾สัมภาษณแและผู฾ถูกสัมภาษณแ คือ
วิทยากรและพิธีกรมาสนทนากัน
5. รูปแบบเกมหรือการตอบปัญหา (Quiz Programmed) เป็นรายการที่จัดให฾มีการแข฽งขัน
ระหว฽างคนหรือกลุ฽มของผท฾ู ีม่ าร฽วมรายการด฾วยการเล฽นเกมหรอื ตอบปัญหา
6. รูปแบบสารคดี (Documentary Programmed) เป็นรายการที่เสนอเน้ือหาด฾วยภาพและเสียง
บรรยายตลอดรายการโดยไม฽มพี ิธีกร ซึ่งแบ฽งออกเป็น 2 ประเภท

6.1 สารคดีเตม็ รปู แบบ เปน็ การดาํ เนินเรอ่ื งดว฾ ยภาพและเนือ้ หาตลอดรายการ
6.2 กึ่งสารคดีกึ่งพูดคนเดียว (Semi Documentary) เป็นรายการที่มีผู฾ดําเนินรายการทํา
หนา฾ ที่เดินเรอ่ื งพูดคุยกบั ผชู฾ มและให฾เสียงบรรยายตลอดรายการ นอกน้ันเปน็ ภาพแสดงเรือ่ งราวต฽างๆ
7. รูปแบบละคร (Dramatically style) เป็นรายการที่เสนอเร่ืองราวด฾วยการจําลอง
สถานการณแ เป็นละครที่มกี ารกําหนดผแ฾ู สดง มีการจัดแสง การแต฽งตัว และแต฽งหน฾าให฾สมจริง และใช฾
เทคนิคการละครเพื่อเสนอเรอ่ื งราวใหเ฾ หมอื นจรงิ มากที่สุด

ห น้ า | 4

8. รูปแบบสารละคร (Docu–Drama) เป็นรายการที่ผสมผสานรูปแบบสารคดีเข฾ากับรูปแบบ
ละครหรือการนําละครมาประกอบรายการที่เสนอเนื้อหาบางส฽วน มิใช฽เสนอเป็นละครท้ังรายการ
เพือ่ ให฾การศกึ ษาเกี่ยวกับความรแ฾ู ละแนวคิดของเรื่อง

9. รปู แบบการสาธิต (Demonstration) เปน็ รายการที่เสนอวิธีการทาํ อะไรสกั อย฽างเพื่อให฾ผู฾ชม
ได฾แนวทางไปใช฾ทาํ จริง

10. รูปแบบเพลงและดนตรี (Song and Music) มี 3 ลักษณะ
10.1 มีดนตรี นกั ร฾องมาแสดงสด
10.2 ให฾นกั ร฾องมาร฾องควบค฽ูไปกบั เสียงดนตรีที่บนั ทึกมาแล฾ง
10.3 ให฾นักร฾องและนกั ดนตรมี าแสดง แตใ฽ ช฾เสียงที่บนั ทึกมาแล฾ว

11. รูปแบบการถ฽ายทอดสด (Live Programmed) เป็นรายการที่ถ฽ายทอดเหตุการณแที่เกิดขึ้น
จรงิ ในขณะนั้น

12. รูปแบบนิตยสาร (Magazine Programmed) เปน็ รายการที่เสนอรายการหลายประเด็นและ
หลายรปู แบบในรายการเดียวกัน

ห น้ า | 5

การเขียนบท
ภาพยนตรแ์ ละสารคดี

ห น้ า | 6

เรือ่ งย฽อภาพยนตรแ

“คืนฝนไฟ”

จากนิยายของไพฑูรยแ ธัญญา
----------------------------------------------------------------------

ชีวติ อนั แสนจะเรียบงา฽ ยเงยี บเหงาของคนงานในสวนยางตัวเล็ก ๆ กล฽ุมหนึ่งแถบจังหวัดพัทลุง
ไม฽มวี ันเหมือนเดิมได฾อีกต฽อไป เม่ือวันหนึ่งเขมนายหัวของกงสี พาหญิงสาวสวยและเซ็กซี่เข฾ามาอย฽ูด฾วย
เธอเป็นใครมาจากไหนและมาได฾อย฽างไรไม฽มีใครรู฾จริง นายหัวก็ไม฽ใช฽คนช฽างพูด แต฽หญิงสาวคนนั้นก็
โดดเด฽นลึกลับยิ่ง เธอชื่อสร฾อย นายหัวเจอที่คาเฟุริมถนนสายเอเซียในคืนเหงาคืนหนึ่ง แล฾วก็พามาอยู฽ด฾วย
ทกุ คนรู฾เพียงเท฽าน้ัน แต฽เร่ืองราวของเธอก็ค฽อย ๆ พอกพูนละเอียดละออมากขึ้นด฾วยการเล฽าเร่ืองต฽อ ๆ กัน
จากคนนั้นไปคนนี้ในร฾านชาเล็ก ๆ คนละเล็กคนละน฾อยจนกระทั่งแจ฽มชัด ยิ่งได฾แต฽งแต฾มด฾วยอคติและ
ความรู฾สึกหลากหลายของผู฾เล฽าแต฽ละคนที่มีต฽อเธอและนายหัว เร่ืองราวก็ยิ่งมีอรรถรสสนุกปากแบบ
คาดไม฽ถึง แน฽ละ แรกเริ่มก็คงเพื่อความบันเทิงเริงรมยแเล฽นหัวตามประสาคนเงียบเหงา แต฽หาร฾ูไม฽ว฽า
แม฾เสียงกระซิบก็ยังกระทบไปถึงดวงดาวในห฾วงจักรวาลอันไกลโพ฾น แม฾นนายหัวจะเป็นคนนิ่งและหนัก
แน฽นเพียงไหน ก็อดไม฽ได฾ที่จะสะท฾านหว่ันไหว ยิ่งวันหนึ่งเถ฾าแก฽ส฽งแบนชายหน฽ุมรูปหล฽อมีเสน฽หแและวัย
เดียวกบั เธอ มาให฾ทํางานทีก่ งสดี ฾วย เรือ่ งราวเล็ก ๆ ก็ค฽อย ๆ ขยายใหญ฽ขึ้น จากเร่ืองเล฽ากลายเป็นเร่ือง
จริง เพราะการเล฽าเร่ืองด฾วยมุมมองอันหลากหลายของทุกคน ความเจ็บปวดรวดร฾าวหวาดระแวงในใจ
ขอนายหวั ได฾เพิ่มพนู ข้ึนทีละเลก็ ทีละน฾อย จากความไว฾วางใจกลายเป็นความหวาดระแวง จากเร่ืองเล็ก
กลายเป็นเร่ืองใหญ฽ จากเร่ืองไม฽เป็นเร่ืองกลายเป็นเร่ือง จนเราไม฽รู฾เร่ืองไหนจริงหรือเท็จ แบนถูกเหมา
ว฽าเป็นชู฾กับสร฾อย สร฾อยกลายเป็นผ฾ูหญิงหลายใจ นายหัวกลายเป็นคนบ฾าคล่ังหึงหวง ขณะเร่ืองราว
ดําเนินไปแบบเข฾มข฾นขึ้นเร่ือย ๆ เราก็จะได฾เห็นมิติอันเร฾นลับของคนเล฽าเร่ืองท้ังหลาย ที่วางตัวลอยชาย
เป็นผู฾สังเกตการณแห฽าง ๆ เสมือนผ฾ูชมภาพยนตรแสด ๆ ที่ตัวละครมีลมหายใจและโลดแล฽นอยู฽ตรงหน฾า
จะว฽าไป เรอ่ื งราวของผู฾เล฽า แตล฽ ะคนก็น฽าเศร฾าและชวนสังเวชสยดสยองไม฽แพ฾กัน สุดท฾าย ในคืนที่ฝนตก
หนักต฽อเน่อื ง กเ็ กิดเหตุการณแหฤโหดสยดสยองที่ไม฽มีใครกล฾าคิดถึงของนายหัว สร฾อย และแบน ซึ่งเป็น
ตัวละครหลักในภาพยนตรแ ชีวิตจริง ท฽ามกลางสายตาเลียบเคียงของบรรดาผู฾เล฽าเร่ือง หลังจาก
เหตุการณรแ ฾ายแรงผ฽านพ฾นไป ชีวิตของคนงานตัวเล็ก ๆ และสวนยางในปุาลึกยังคงเงียบเหงาลึกลับและ
อ฾างว฾างตอ฽ ไป เพียงแต฽มนั จะไม฽มที างเหมอื นเดิมได฾อีก...

*****************

ห น้ า | 7

บทและกาํ กับโดย บุญส฽ง นาคภู฽

ลาํ ดบั เรือ่ งภาพยนตรแ (ร฽างแรก)

“ทางกลบั คอื การเดินทางต่อ”

(ชือ่ ชั่วคราว)
-------------------------------------------------------------------------
1 เปิดเร่ือง---อเอทํางานอยู฽ แม฽โทรศัพทแมาหา บอกว฽า ลูกร฾องไห฾หาแม฽ เอาไม฽อยู฽ เม่ือไหร฽
จะกลับ อเอบอก ยังไม฽เลิกงาน แม฽วางหู อเอโทรหาสืบให฾รีบกลับบ฾าน สืบบอกจะรีบกลับ ระหว฽างทาง
กลับ สืบเจอรถติดมาก มีนกมาเกาะกระจกข฾าง สืบมองสงบนิ่งไปคร฽ูใหญ฽ แม฽โทรตามอีก ถึงไหนแล฾ว
สืบบอกกําลังไปรถติดมาก แมพ฽ ยายามหาทางหลอกล฽ออกี หน฽อย แมบ฽ อก ฉันไม฽ไหวแลว฾ นะ
2 ค่ําแล฾ว สืบกับอเอมาถึงบ฾านไล฽เลี่ยกัน แม฽มาเปิดประตูบอก ร฾องไห฾หาพ฽อแม฽จนหมดแรงหลับไป
แล฾ว สืบกับอเอข้ึนมาบนหอ฾ ง จัดแจงวางกระเป฻าข฾าวของ แล฾วเดินมานั่งลงข฾าง ๆ ลูกน฾อย มองด฾วยความ
รัก สกั คร฽ูหนึ่ง สืบเอ฽ยขึ้น เราตอ฾ งตัดสินใจอะไรซกั อย฽างแล฾ว
3 เร่ิมเร่ือง---สายวันต฽อมา รถมากมายแล฽นมาบนถนนสายเอเชีย เราจับภาพที่รถกระบะ
คันสีดําสี่ประตูคันหนึ่งแล฽นมาด฾วยความเร็วผ฽านไป หลังกระบะปิดด฾วยผ฾าใบ ภายในรถ สืบเป็นคนขับ
อเอน่ังอยู฽เบาะหลังกับลูกชายตัวน฾อย ที่กําลังนั่งตบมือร฾องเพลงอย฽างร฽าเริงบนเบาะคารแซีท อเอหันไป
บอกสืบ ตัวเองช฾า ๆ หนอ฽ ย จะรีบไปไหน? สืบหันมาบอก ตน่ื เต฾น อยากถึงบ฾านเร็ว ๆ
4 เม่ือเช฾า ที่บ฾านแม฽ยายในกรุงเทพ ฯ ระหว฽างที่สืบกําลังขนของสําคัญ ๆ ขึ้นรถกระบะ ซึ่งส฽วน
ใหญ฽ก็มีแต฽พวกหนังสือ และอเอกําลังสาละวนกับการจัดการเร่ืองหยุมหยิมของเจ฾าตัวเล็ก ยายที่นั่งอยู฽
ที่โต฿ะหนา฾ ห้ิงรูปบรรพบรุ ุษบ฽นไปเรื่อย ๆ ทํานองว฽าไม฽เห็นด฾วย ที่จะพาลูกถอยหลังเข฾าคลองหมดอนาคต
ไหนจะเรียน ไหนจะอาหารการกิน ไหนจะเร่ืองเจ็บไข฾ได฾ปุวย สืบขนไปพยายามอธิบายไป ผมผลัดมา
นานหลายปีแล฾ว ต฾องไปเสียที อยากให฾เจ฾าตัวเล็กเติบโตท฽ามกลางธรรมชาติ ยายสวนทันที พาลูกไป
ลําบากละไม฽ว฽า สืบพยายามอธิบายต฽อ ลําบากก็เป็นเร่ืองดี จะได฾ฝึกฝนเด็กมัน เร่ืองเรียนผมจะเปิด
โฮมสกูลสอนเอง เจ็บไข฾ได฾ปุวยไม฽เป็นไร ใช฾ยาสมุนไพรพื้นบ฾านรักษาเอา หนัก ๆ ค฽อยไปโรงพยาบาล
คงไม฽มีปัญหา ผมพอจะมีเงินเก็บอยู฽บ฾าง ยายฟังแบบจําใจ เบ฿ะหน฾าไม฽เห็นด฾วย แต฽ไม฽รู฾จะพูดอย฽างไร
สืบร฾องเรียกขึน้ ไปข฾างบน ตวั เองเสร็จยงั ? สายแลว฾ นะ เสียงอเอตอบลงมา อีกแปฺบนึง
5 ตัดกลับมาปัจจุบัน สืบเลี้ยวรถเข฾าจอดปั๊มน้ํามัน บริเวณนั้น มีผู฾คนรถราหนาตา สามคนพ฽อ
แม฽ลูกลงจากรถ แล฾วลงไปทํากิจธุระส฽วนตัว อเอพาเจ฾าตัวเล็กไปห฾องน้ํา ส฽วนสืบไปมินิมารแท ตัวเอง
จะเอาอะไรปะ? อเอบอก ไม฽เอา รีบทํานั่นนี่ แล฾วไปต฽อเหอะ เดี๋ยวถึงบ฾านค่ํา ไม฽อยากจัดของตอนกลางคืน
สืบบอก อ฾าว ไหนว฽าไม฽รีบไง? โอเค ตัวเองเร็ว ๆ ละกัน จะกินข฾าวเลยปะ? อเอบอก ยังไม฽หิว สืบเดินเข฾า

ห น้ า | 8

มาขยี้แก฾มจํ้าม่ําของเจ฾าตัวเล็ก หิวยังสืบน฾อย? เสียงโทรศัพทแดังขึ้น สืบรับสาย ใกล฾ ๆ นครสวรรคแแล฾ว
อย฽าลืมทาํ กับข฾าวนะ คงถึงบ฽ายแก฽ ๆ น฽ูนแหละ อย฽าลืมผดั บวบใส฽หมูนะ อยากกินมานานแลว฾
6 เม่ือเช฾า ที่บ฾านแม฽ยาย เร่ืองยังไม฽จบแค฽น้ัน อเอพาเจ฾าตัวเล็กลงมาข฾างล฽าง ขนกระเป฻าเสื้อผ฾า
สองสามใบมาด฾วย ยายยังนั่งอยู฽ที่เดิม ทีนี้มากดดันอเอ พูดไปต฽าง ๆ นานา เท฽านั้นไม฽พอ ญาติอีกคน
ก็มากดดันด฾วย ถามไถ฽เร่ืองเงินเร่ืองทอง จะทํางานอะไร ไม฽มีรายได฾จะอย฽ูได฾อย฽างไร ทุกวันนี้ข฾าวของ
แพง อเอไม฽รจู฾ ะพูดอะไร เลีย่ งตามเจ฾าตัวเล็กที่ยังวิ่งเล฽นซุกซนไปรอบบ฾าน
7 สืบขับรถต฽อ วางแผนชีวติ กบั อเอ วาดฝันวิมานบนรถ ขณะที่แล฽นตะบึงไปข฾างหน฾า สืบวางแผน
กับอเอเร่ืองจะทํานาเกษตรธรรมชาติ และจะปลูกผักเลี้ยงปลา ปลูกไม฾ผล ทําป฻ุยน้ําปุ฻ยอินทรียแเอง
พยายามอย฽างที่สุดที่จะไม฽ซื้อ อเอ ถามเร่ืองรายได฾ สืบเลยพยายามอธิบายรายรับ ฟังดูสวยหรูยิ่งนัก
ตบท฾ายทีอ่ อเ ถามว฽า แล฾วจะทําได฾จริง ๆ เหรอ? สืบฉนุ ขึน้ มาทนั ที และย้าํ ว฽า เช่อื สิเช่อื ต฾องเช่อื ผม
8 ความขัดแย฾งรุนแรงฝุายญาติอเอที่บ฾าน อเอถูกแม฽กับอี้อีกคนมาช฽วยกันรุมกดดันสารพัด
ต฽อเนื่อง ขณะที่ต฾องทําน่ันนี่เกี่ยวกับเจ฾าตัวเล็ก ประเด็นหลัก ๆ คือ เร่ืองถอยหลังเข฾าคลอง อุตส฽าหแ
เรียนจบตั้งปริญญาโท และเร่ืองเงินทอง รายได฾ และอนาคตของเจ฾าตัวเล็ก จะเรียนที่ไหน โรงเรียนดี
ไหม ออเ เหลืออด เถียงกลับมาบ฾าง อะไร ๆ ก็เงิน ๆ เคยคิดเรอ่ื งอน่ื กนั ม่ังไหม? แม฽บอก ไปแล฾วอย฽ากลับ
มานะ ถ฾าเก฽งจรงิ เช่อื กันเข฾าไป อดุ มการณแบ฾าบออะไรนั่น แม฽เดินหนีไปสนใจ อี้ยืนมองตาม แล฾วอเอก็พา
เจ฾าตัวเลก็ ขนึ้ รถ และสืบก็มายกมอื ไหว฾แมแ฽ ละอี้ แตท฽ ้ังสองรับไหว฾แบบงน้ั ๆ จากน้ันกข็ บั รถออกไป
9 สืบกับอเอมาถึงแถว ๆ บ฾านสุโขทัย ถนนสายนี้สู฽บ฾านเกิด ยามเย็น ๆ บ฽ายแก฽ ๆ แสงกําลัง
ตกลงสีทอง ทางส฽ูบ฾านเกิด ดนตรีแห฽งการกลับบ฾านเกิดดังคลอเข฾ามา และดังต฽อเน่ืองไปเร่ือย ๆ
จนกระทง่ั รถปิกอัพของสืบแล฽นผ฽านทีต่ ฽าง ๆ มาถึงหม฽ูบ฾าน
10 และเลี้ยวเข฾าบ฾านหย฽อมหนึง่ ซึ่งเป็นบ฾านของแม฽และญาติใกล฾ชิด เปิดตัวญาติ ๆ และปฏิกิริยา
เลียบเคียงถามไถ฽ อึ้ง งง แต฽ไม฽กล฾าพูดตรง ๆ เพราะเจอเอาจริง ย฾ายมาแล฾วพูดไม฽ออก ได฾แต฽น่ังดู
เงียบ ๆ สืบกับอเอกินข฾าว ว฽ุนวายกับเจ฾าตัวเล็ก ที่ยังปรับตัวไม฽ค฽อยได฾ ระหว฽างกินคุยวิมานในอากาศ
อวดอ฾างไปด฾วย เรื่องไม฽กลวั อดตาย มีความรเ฾ู สียอย฽าง ญาติ ๆ ได฾แต฽นง่ั มองตาปริบ ๆ ไม฽ร฾ูจะพดู อะไร
11 เย็นย่ําวันน้ัน สืบก็ขับรถไปบ฾านดิน ขนของลง เดินดูวิวยามเย็น วาดฝันวิมานในอากาศ
เราน฽าจะมากันตั้งนานแล฾วนะ เจ฾าตัวเล็กวิ่งเล฽นดินยกใหญ฽ ดูทุกอย฽างจะราบร่ืนเป็นสุขดี จบซีเคว็นซแ
แรกตรงน้ี เพือ่ จะเดินเรือ่ งต฽อไปแบบคาดไม฽ถึง
12 เร่ืองยังคงดําเนินต฽อไปแบบคาดเดาอะไรไม฽ได฾ เราได฾แต฽ติดตามความพยายาม ที่ดูเหมือนจะ
น฽ายกย฽องของสืบไป แต฽แล฾วเราก็ค฽อย ๆ เห็นความผิดพลาดบางอย฽างในตัวเขา...ปลาย ๆ ฤดูแล฾งนั้น
สืบพยายามซ฽อมแซมบ฾านดิน หาเมล็ดพันธแ และตระเตรียมสําหรับฤดูฝนที่กําลังจะย฽างกรายเข฾ามา
เฉกเช฽นชาวนาท่ัวไป แต฽เขาคิดต฽างทําต฽างคนอื่นท้ังหมด จนชาวบ฾านหาว฽าเขาไม฽ปรกติ และนี่คือ
โครงสรา฾ งหลังจากนี้ของภาพยนตรแ ซึ่งกาํ ลงั ไล฽เรียงเขียนต฽อไปครบั ...

ห น้ า | 9

โครงสรา้ ง (Structure)

เปิดเร่ือง---ด฾วยปัญหา ลูกชายร฾องไห฾หาพ฽อกับแม฽ ยายเอาไม฽อยู฽ ยายจึงโทรหาแม฽ แม฽โทรหาพ฽อ
แม฽อยากอยู฽กับพ฽อ ลงท฾ายที่ต฽างคนต฽างรีบกลับ ระหว฽างขับรถกลับบ฾านไปหาลูกชาย ธรรมชาติ
เรียกร฾องหาพ฽อ อาจมนี กมาเกาะทีก่ ระจกข฾างรถ หรอื ใด ๆ
เร่ิมเร่ือง---เดินทางกลับบ฾านเกิด ระหว฽างเดินทาง แฟลชแบ็คย฾อนอดีตความขัดแย฾งฝุายเมีย จนถึง
ตัดสินใจเดด็ ขาด
ถึงบ้านเกิด ว฽ุนวายกับการมาอยู฽ใหม฽ ท฽ามกลางสายตาที่ไม฽เข฾าใจของชาวบ฾านและพ฽อแม฽พี่น฾องในบ฾าน
เกิด ฤดูต฾นฝนพอดี เขาตอ฾ งสรา฾ งบ฾านดินดว฾ ย
ฤดูแรกฝน---ตามหารวบรวมเมล็ดพันธุแข฾าวด้ังเดิม ถั่ว ฟักทอง และอื่น ๆ ทํานา ลงแขกทํานา ด฾วย
ความยากลําบาก กว฽าจะผ฽านไปได฾แทบตายบ฾านดินไม฽เสร็จ ต฾องต฽อสู฾กับอะไรบ฾าง? มีอุปสรรคอะไร?
แก฾ไขยังไง? ผลเปน็ ไง?
ฤดสู องหนาว---ฟมู ฟกั ดแู ลพืชพันธแุ ท฽ามกลางปัญหามากมาย ฝนฉํ่า ความเจ็บปุวยย฽างกราย ปัญหา
ความเสื่อมโทรมของดิน น้ํา ปุา ธรรมชาติ ขัดแย฾งตัวเอง และขัดแย฾งลูกเมีย หนีไปกบดานอยู฽กับชายชรา
บ฾า ที่ปล฽อยให฾ที่นาสวนของตัวเองรกเร้ือเป็นปุา ได฾กินไวนแ กินผลไม฾ปุาตกตามต฾น ที่อร฽อยฉํ่ามาก ไม฽มี
เวลาทาํ บ฾านดิน ต฾องส฾ูกับอะไรบ฾าง? มีอปุ สรรคอะไร? แก฾ไขยงั ไง? ผลเปน็ ยังไง?
ฤดูสามแล้ง---เก็บเกี่ยว ขาดทุน อยู฽ไม฽ได฾ ท฾อแท฾ หมดอาลัย และค฾นพบแก฽นแท฾ของการเป็นหนึ่ง
เดียวกับธรรมชาติ แต฽ต฾องอดทนรอ บ฾านดินถูกทิ้งร฾าง ต฾องส฾ูกับอะไรบ฾าง? มีอุปสรรคอะไร? แก฾ไข
ยังไง? และผลเปน็ ยังไง?
ไคลแม็กซ์---เมียตัดสินใจกลับไปเยี่ยมแม฽ ทิ้งจดหมายไว฾ ผัวเศร฾า ลุงบ฾ามาปลอบใจ ขณะที่ญาติพี่
น฾องไล฽ให฾เขากลบั ตามเมียและลูกไป มีอนาคต เอามาทงิ้ กับงานตา่ํ ๆ แบบนที้ าํ ไม?
คลี่คลายก่อนจบ---เขาสับสน เครียด ไปกินไวนแผลไม฾กับลุงคนบ฾า สุดท฾าย กลับบ฾านมาส฾ูต฽อ พร฾อม
กบั ความหวงั ที่ปลายอุโมงคแ เขากลับมาทาํ บ฾านดินอกี คร้ัง....

--หนงั จบ--

ห น้ า | 10

ข้อตักเตอื นผเู้ ขียนบทและวิธีแก้ที่ตอ้ งทาให้ได้

***ต้องใหม่ ไม่เชย ไม่ใชเ่ รื่องที่ทุกคนรอู้ ย่แู ลว้ อะไรคอื ความใหม?่ ***

- กลบั ส฽ูเร่อื งจริงของสืบ
- แก่นเร่ือง คือ อิทัปปัจจยตา เล฽าเร่ืองพุทธศาสนาผ฽านวิถีเกษตรกรรม ทุกอย฽างล฾วน
เกี่ยวข฾องสัมพันธแกัน คน ฟูา ดิน สัตวแ ต฾นไม฾ ลม คนข฾างบ฾าน ญาติ แต฽สืบตัวละครหลักพยายามไม฽
เกีย่ วข฾องกบั คนพวกนี้ เขาเชอ่ื ม่ันตวั เอง พยายามทําเอง ใจร฾อน ไม฽รอคอย ลยุ ไปข฾างหน฾า
- เน้น การกลบั บ฾านเกิดของลกู หลานชาวนา
- ถา่ ยทา 1 ปี 3 ฤดกู าล
- ถ฾าสืบกลับไปอยู฽บ฾านเกิด ไปทําอย฽างที่คิดฝัน จะเป็นอย฽างไร? จะเกิดอะไรขึ้นบ฾าง? น฽าจะ
ถ฽ายสืบจรงิ ๆ เลยนะ แปลกแน฽ รับรอง
- สืบร฾ูแต฽ทฤษฎี แต฽ไม฽เคยทําจริง ม่ันใจตัวเองมาก ว฽าทําได฾ ยังไม฽ค฽อยเข฾าใจระบบธรรมชาติ
นัก และยงั ใจร฾อนด฾วย ปากบอกเข฾าใจธรรมชาติ แต฽พฤติกรรมล฽ะ ต้องใจเย็น คือแก่นของการกลับสู่
ธรรมชาติในยคุ นี้ ยุคที่ทกุ อยา่ งเปลี่ยนไปหมดแลว้
- จะกลับสธู่ รรมชาติตอ้ งใจเย็น ๆ นน่ั ละแก฽นเรื่องแบบงา฽ ย ๆ
- ต฾องเล฽าเร่ืองให฾ครบทุกมิติของปัญหา มิใช฽ด฾านเดียว ครอบครัว สังคม ธรรมชาติ
วัฒนธรรม การพัฒนาของโลก การเมอื ง และปมขัดแย฾งภายใน

**************

บญุ สง่ นาคภู่ บทภาพยนตร์ / กากับการแสดง

ห น้ า | 11

สารคดีชุด คยุ เฟือ่ งเรือ่ งจราจรกับ สนข.
ตอน 9 การพฒั นาระบบรถไฟฟ้าชานเมือง (รถไฟสายสีแดง)
ความยาว 1.30 นาที ออกอากาศ 13 ส.ค. 2550

ภาพ เสียง

- ไตเต้ลิ รายการ เพลงประกอบประจํารายการ

- ชอ่ื รายการ / ช่อื ตอน

- ภายในหอ฾ งอดั อ.ญาณีน่งั อยกู฽ บั พระพยอม : “ไมย฽ อมนะคุณโยม อยา฽ งนีอ้ าตมาไม฽ยอมเด็ดขาด”

พระพยอม อ.ญาณี : “ไมย฽ อมเรือ่ งอะไรครับ หลวงพอ฽ ”

พระพยอม : “กโ็ ครงขา฽ ยรถไฟสายสีแดง ชว฽ งรงั สิต-บางซือ่ -ตลง่ิ ชนั

ซิคุณโยม ไหนตอนแรกบอกว฽าจะเป็นรถไฟฟูา แล฾วทําไมมา

เปลี่ยนเป็นรถไฟธรรมดาล฽ะ อย฽างน้ีอาตมาไม฽ยอมนะคุณ

โยม”

- C.G. โครงการรถไฟสายสีแดง อ.ญาณี : “หลวงพ฽อครับ โครงการรถไฟสายสีแดงน้ี เป็นโครงการเพ่ือ

พัฒนาระบบรถไฟชานเมืองที่ สนข. พัฒนาร฽วมกับการรถไฟ

แห฽งประเทศไทย ที่มีวัตถุประสงคแหลักในการให฾บริการขนส฽ง

ผู฾โ ดยสา รที่เดินทา ง โด ยระบบรา งเช่ือมต฽อระ หว฽า ง

กรุงเทพมหานครและปริมณฑล และเมืองบริเวณใกล฾เคียง

ได฾แก฽ อยุธยา ปทุมธานี นครปฐม โดยในระยะแรกโครงการ

ช฽วงรังสิต–บางซื่อ–ตลิ่งชัน จะดําเนินการเป็นทางรถไฟขนาด

1 เมตร และในอนาคตสามารถพัฒนาเป็นระบบรถไฟฟูา

เพ่ือให฾บริการประชาชนได฾อีกด฾วย และที่ใช฾รางขนาด 1 เมตร

เดิม ก็เพราะยึดตามหลักเศรษฐกิจพอเพียงที่ประชาชนที่

เดินทา งจ าก ต฽างจังหวัดจะ ไ ด฾ไ ม฽ต฾องเปลืองสตา งคแใ นก า ร

เปลี่ยนรถที่นอกเมือง โดยสามารถเดินทางเข฾าสู฽สถานี

รถไฟฟูากลางบางซื่อที่ทําหน฾าที่เป็นศูนยแคมนาคมขนส฽งแทน

หัวลาํ โพง และสามารถเช่อื มตอ฽ กบั ระบบรถไฟฟูาสายสีนํ้าเงิน

สีเขียว และสีมว฽ งทีจ่ ะเกดิ ขนึ้ ในอนาคตได฾อีกดว฾ ย”

- อ.ญาณีกับหลวงพ฽อ พระพยอม : “แล฾วเรื่องความสะดวกรวดเร็วล฽ะคุณโยม ก็ต฾องเสียเวลา

ตามจดุ ตัดกับถนนต฽างๆ เหมือนเดิมซิ”

อ.ญาณี : “ไม฽ต฾องห฽วงครับหลวงพ฽อ เพราะเค฾าก฽อสร฾างเป็นทางยกระดับ

จึงจะไมม฽ จี ุดตดั กับถนนตลอดเส฾นทางเลยครับ ต฽อไปพ่ีน฾องที่อย฽ู

ชานเมือง แทนที่จะลงที่รังสิต แล฾วต฽อรถ เข฾าเมือง ก็สามารถ

นั่งเข฾ามาถึงบางซื่อ แล฾วต฽อรถไฟฟาู ได฾เลย”

ห น้ า | 12

ภาพ พระพยอม เสียง

- อ.ญาณีกบั หลวงพ฽อ (ตอ฽ ) : “แหม..ลดท้ังจุดตัด ลดท้ังความแออัด แถมประหยัดเวลาอย฽าง
น้ี อาตมาคงต฾องยอมละ฽ คุณโยม..”
- end credit การคมนาคมก้าวไกล เศรษฐกจิ ไทยกา้ วหน้า
- โลโก฾ สนข. ปวงประชาปลอดภยั กา้ วไปกบั สนข.

ห น้ า | 13
การผลิตรายการสารคดโี ทรทัศน์ “เปลีย่ นโลก ด้วยสองมือเรา”

รายการสารคดี : เปลี่ยนโลก ด฾วยสองมอื เรา
ไส฾เดือนกินขยะ
ชื่อตอน : 21 นาที
นางสาวอารีรัตนแ สุวรรณชยั รบ
ความยาว :

จดั ทาโดย :

แนวคดิ รายการ
เนื้อหาสาระของรายการจะนําเสนอเกี่ยวกับการพัฒนาฟื้นฟูสภาพสิ่งแวดล฾อมการปูองกัน

และการแก฾ไขปัญหาสิ่งแวดล฾อมรวมไปถึงวิธีการอนุรักษแธรรมชาติที่ถูกวิธี โดยจะนําเสนอผ฽านทาง
โครงงานหรือกิจกรรมที่เยาวชนจากสถาบันต฽าง ๆ ได฾จัดขึ้น เพื่อส฽งเสริมให฾เยาวชนมีจิตสํานึกในการ
พัฒนาและฟื้นฟูสิ่งแวดล฾อม รวมถึงเยาวชนได฾เห็นความสําคัญของปัญหาสิ่งแวดล฾อม และรู฾จักการ
เข฾ากับสังคมและคนรอบข฾าง

กลุ่มเป้าหมายของรายการ
กลุม่ เป้าหมายหลัก : ชายและหญิงอายตุ ้ังแต฽ 16-35 ปี
กลุ่มเปา้ หมายรอง : รวมท้ังประชาชนคนทว่ั ไปที่สนใจเรือ่ งของสิง่ แวดล฾อม

วัตถุประสงคร์ ายการ

1. เพื่อปลกู ฝังจิตสํานึกของคนในสังคม ให฾ตระหนกั ถึงผลกระทบจากสิ่งแวดล฾อม
2. เพื่อเป็นแนวทางในการรักษาและอนุรกั ษแส่งิ แวดล฾อม ไม฽ให฾เสือ่ มโทรมไปมากกว฽าเดิม
3. ส฽งเสริมให฾คนในสังคมได฾มีสว฽ นร฽วมและทํากิจกรรมร฽วมกับผอ฾ู ื่นได฾

คณุ ค่าท่มี ีต่อสังคม
1. มีคุณค฽าทางสังคม (Social Value Added)
2. มีคุณคา฽ ต฽อขนบธรรมเนียมประเพณีอันดี (Tradition Value Added)
3. มีคุณค฽าต฽อสนุ ทรียศาสตรแ (Aesthetic Value Added)
4. มีคณุ คา฽ ต฽อความคิดสร฾างสรรคตแ ฽อสังคม (Inspiration Value Added)

ห น้ า | 14

รูปแบบรายการ
ประเภทรายการ : สิง่ แวดลอ้ ม
รายละเอียดของรายการ จานวนทั้งหมด 3 ช่วง
จานวนท้ังหมด 3 ช่วง

เนือ้ หารายการแบ฽งเปน็ 3 ช฽วง ดังน้ี

ชว่ งท่ี 1: เร่อื งนี้ตอ้ งขยายนน้ั
เป็นช฽วงที่จะนําเสนอข฽าวสารและปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล฾อมที่ได฾เกิดขึ้นในปัจจุบันเพื่อที่จะ
เสนอใหเ฾ หน็ ถึงผลกระทบและความเสียหายต฽อระบบนิเวศบริเวณน้ัน

ชว่ งที่ 2: ชว่ งเปิดมมุ มอง
เป็นช฽วงที่นํานักวิชาการหรือผู฾เชี่ยวชาญเกี่ยวกับสิ่งแวดล฾อมมาให฾ความร฾ูและความเข฾าใจ
เกี่ยวกับสิ่งแวดล฾อม พรอ฾ มทั้งลงพ้ืนทีแ่ ก฾ไขปญั หา

ช่วงท่ี 3 : ช่วงเปลีย่ นโลก ด้วยสองมือเรา
เป็นช฽วงเกี่ยวกับการร฽วมมือร฽วมใจในการพัฒนาสิ่งแวดล฾อมของคนในชุมชนและบุคคลท่ัวไป
ในการฟื้นฟูสภาพสิ่งแวดล฾อมให฾ดีขึ้นพร฾อมท้ังอนุรักษแทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล฾อมให฾คงอยู฽
ตลอดไป

กระบวนการผลิต
1. Pre-Production
- วางแผนการดําเนินการท้ังหมดอย฽างเป็นขั้นตอน
- หาข฾อมูลจากแหล฽งอ฾างองิ ตา฽ ง ๆ เช฽น หนังสือพมิ พแ นิตยสาร สือ่ ออนไลนแ
- กาํ หนดประเด็นคําถามที่จะใช฾ในการสัมภาษณแแหล฽งข฽าว
- ติดต฽อแหล฽งข฽าว และเจ฾าของสถานที่ในการสัมภาษณแและถ฽ายทํา กําหนดวันนัด

สัมภาษณแและบอกรายละเอียดแนวคาํ ถามแก฽แหล฽งขา฽ ว
- เขียนบท โครงเรือ่ งย฽อ รวมทั้งวางแผนการลงพ้ืนที่สมั ภาษณแ และถ฽ายทาํ

2. Production
ลงพืน้ ที่ตามวัน เวลา ที่ได฾กําหนดไว฾ในแผนการถ฽ายทํา เพื่อสัมภาษณแและถ฽ายทําให฾เสร็จ

ตามกาํ หนด

ห น้ า | 15

3. Post-Production
- ลงเสียง ตัดต฽อ
- ตรวจสอบความถูกต฾องในขั้นตอนสุดท฾ายหลังจากตดั ต฽อเสร็จท้ังหมด
- Copy & Release

องค์ประกอบในการผลิตสารคดีเชิงคุณภาพ

1. คุณภาพ (Quality) ทุกข้ันตอนการผลิตหรือก฽อนกําหนดประเด็นจะต฾องมีการรวบรวม
ข฾อมูลที่เป็นท้ังงานวิจัย รวมถึงงานวิจัยที่เกี่ยวข฾อง และนําเสนอแง฽มุมของเร่ืองราวที่รอบด฾านโดยเน฾น
เรื่องใกล฾ตัวเปน็ หลัก

2. คุณค่า (Value) นําเสนอกรณีที่เป็นประโยชนแตอ฽ สังคมไทย โดยชี้ให฾เห็นถึงการเปลี่ยนแปลง
ของสังคมที่ส฽งผลกระทบต฽อหลายภาคส฽วน

3. ผลงาน (Performance) การนาํ เสนอผลงานทีม่ ีความนา฽ สนใจ กระชับชัดเจน นําเสนอข฾อมูล
ในหลายด฾าน รวมถึงผลกระทบในด฾านวถิ ีการใชส฾ อย เน฾นความถกู ต฾องที่ตรงกับข฾อเท็จจริง เพื่อให฾สังคม
เหน็ ถึงความเป็นจรงิ ที่อยู฽ในมมุ หน่งึ ของสงั คม

4. จรรยาบรรณ (Code of Ethics) มีจรรยาบรรณในการนําเสนอข฾อมูล โดยอาศัยความถูกต฾อง
ที่สะท฾อนถึงความรับผิดชอบในการนําเสนอเร่ืองราวและข฾อมูลที่เป็นข฾อเท็จจริงรอบด฾านรวมถึงความ
สมดลุ ไม฽ชีน้ าํ ด฾วยความซือ่ สัตยแ

คุณค่าท่มี ีต่อสงั คม

1. เผยแพร฽เร่อื งราวเกีย่ วกบั สิ่งแวดล฾อมอันเปน็ ประโยชนแตอ฽ สังคม
2. สงั คมตระหนักถึงคุณค฽าของส่งิ แวดล฾อม
3. กระตน฾ุ ให฾เกิดการเรียนร฾ูและการหันมาใส฽ใจกบั คณุ ค฽าของสิ่งแวดล฾อมมากขึ้น

ห น้ า | 16

รปู แบบรายการ

รายการสารคดี : เปลี่ยนโลก ด฾วยสองมือเรา
ไส฾เดือนกินขยะ
ชือ่ ตอน : 21 นาที

ความยาว :

ลาดับ ภาพ และ เสียง เวลา

1 TITLE + ID รายการ (10 วินาท)ี 00 : 00 : 10

2 ชว่ งที่ 1 เร่อื งนี้ตอ้ งขยาย (6 นาท)ี 00 : 06 : 10

- พิธีกรพดู เปิดหนา฾ ทีป่ ูาย “เทศบาลเมืองรงั สิต”

- พิธีกรพาไปดูตวั อย฽างรายการวนั นี้ ว฽ามีอะไรมานาํ เสนอบ฾างในแต฽ละช฽วง

- พิธีกรเกริ่นนาํ เข฾ารายการช฽วงที่1

- (ภาพและเสียงบรรยาย) ปัญหา เขตรังสิต จ.ปทุมธานี กําลังผจญปัญหา

สิ่งแวดล฾อมเป็นพิษอันเกิดจาก ขยะเปียกเพิ่มขนึ้ ส฽งกลิน่ เน฽าเหม็น

- (ภาพและเสียงบรรยาย) ทางออก นายกเทศมนตรีรังสิตนายเดชา

กลิ่นกสุ ุม พบวิธีแก฾ปัญหาขยะเปียกล฾นเมือง คือ การเลี้ยงไส฾เดือนดินให฾มา

กินขยะ

3 นาเสนอตัวอย่างชว่ งต่อไป (20 วินาที ) 00 : 06 :30

4 ID รายการ (5 วินาท)ี 00 : 06 :35

5 --------------- AD (2 ตวั ๆ 15 วนิ าที)--------(30 วินาท)ี 00 : 07 :05

6 ID รายการ (5 วินาท)ี 00 : 07 :10

7 ช่วงท่ี 2 เปิดมมุ มอง (6 นาท)ี 00 : 13 :10

- พิธีกรพูดเปิดหนา฾ เกริ่นนําเข฾า ช฽วงที่ 2

- (ภาพและเสียงบรรยาย) สัมภาษณแพูดคุยกับนายกเทศมนตรีรังสิต

นายเดชา กลิน่ กุสมุ เล฽ารายระเอียดที่มาที่ไป การนําไส฾เดือนดินมากินขยะ

- นายกเทศมนตรีรงั สติ สาธิตการพาไปร฾ูจกั ไส฾เดือนดนิ การเพาะพนั ธุแ

8 นาเสนอตวั อยา่ งช่วงตอ่ ไป (20 วินาท)ี 00 : 13 : 30

9 ID รายการ (5 วินาท)ี 00 : 13 : 35

10 ---------------- AD (2 ตวั ๆ 15 วินาท)ี ------ (30 วินาท)ี 00 : 14 : 05

11 ID รายการ (5 วินาท)ี 00 : 14 : 10

ลาดับ ภาพ และ เสียง ห น้ า | 17
12 ช่วงท่ี 3 เปลีย่ นโลก ด้วยสองมือเรา (6 นาท)ี เวลา
- พิธีกรพดู เปิดหนา฾ เกริน่ นําเข฾า ช฽วงที่3 00 : 20 : 10
- (ภาพและเสียงบรรยาย) นําเสนอภาพผลลัพธแของไส฾เดือนดินช฽วยให฾
สภาพแวดล฾อมดีข้ึนอย฽างไร 00 : 20 : 35
- สมั ภาษณแ ชาวบ฾าน นกั วิชาการ เจ฾าหน฾าที่ ฯลฯ ในเขตพืน้ ทีน่ ั้น ๆ 00 : 21 : 00
- พิธีกรปิดรายการ
13 โปรโมตรายการสัปดาห์ต่อไป (25 วินาที)
14 END CREDIT (25นาท)ี

ห น้ า | 18

รายการสารคดี : เปลี่ยนโลกด฾วยมือเรา
ชื่อตอน : ไส฾เดือนกินขยะ
ความยาว : 21 นาที
จดั ทาโดย : นางสาวอารีรัตนแ สวุ รรณชยั รบ

Treatment
รายการเปลี่ยนโลกด฾วยสองมือเรา ตอนไส฾เดือนกินขยะ จะพาท฽านผู฾ชมไปรู฾จักกับวิธีการลด

ปริมาณขยะมูลฝอยและขยะเปียกของเทศบาลเมืองรังสิต อําเภอธัญบุรี จังหวัดปทุมธานี ด฾วยวิธีที่ง฽าย
แบบ ธรรมชาติและสามารถเป็นรายได฾เสริมให฾กับครอบครัวและชุมชน วิธีการนี้เป็นตัวอย฽างในการ
แก฾ไขปัญหาขยะมูลฝอยและขยะเปียกที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล฾อมที่ดีและผู฾ชมก็สามารถนํา ไปใช฾ในการ
แก฾ไขปญั หาขยะรว฽ มกัน ซึง่ ตอนไส฾เดือนกินขยะเปน็ เร่อื งราวตอนหน่งึ ของรายการเปลี่ยนโลกด฾วยมือเรา

ชว่ งเรอ่ื งนี้ตอ้ งขยาย เป็นการนําเสนอข฽าวสารและปัญหาเกี่ยวกับสิ่งแวดล฾อมที่ได฾เกิดขึ้นใน
ปัจจุบัน และส฽งผลกระทบต฽อระบบนิเวศต฽อชุมชนหนึ่ง โดยตอนนี้ “ช฽วงเร่ืองนี้ต฾องขยาย” จะพาผู฾ชม
ไปพบปัญหาสิ่งแวดล฾อมที่เขตเทศบาลเมืองรังสิต ได฾ผลกระทบ น่ันก็คือ การเกิดขยะมูลฝอยตกค฾าง
มีจํานวนมากในไม฽สามารถทําลายได฾ทนั จนสง฽ กลิ่นเหมน็ เน฽า สร฾างความสกปรกใหเ฾ มือง

ช่วงเปิดมุมมอง เป็นช฽วงที่นํานักวิชาการหรือผ฾ูเชี่ยวชาญเกี่ยวกับสิ่งแวดล฾อมมาให฾ความรู฾
และความเข฾าใจและเกี่ยวกบั สิ่งแวดล฾อม พร฾อมท้ังลงพืน้ ทีแ่ ก฾ไขปัญหา โดยในตอนนี้ “ช฽วงเปิดมุมมอง”
รายการได฾นายกเทศมนตรีเขตรังสิต คุณเดชา กลิ่นกุสุม มาเป็นผู฾นําเสนอวิธีแก฾ปัญหาขยะมูลฝอย
ตกค฾างโดยการใชไ฾ ส฾เดือนดินไปกินขยะ

ช่วงเปลี่ยนโลกด้วยสองมือเรา เป็นช฽วงสุดท฾ายของรายการ ซึ่งจะนําเสนอภาพการร฽วมมือ
ร฽วมใจในการพัฒนาสิง่ แวดล฾อมของคนในชุมชน กล฽ุมอาสาสมัครเยาวชน และบุคคลทั่วไป ในการฟื้นฟู
สภาพสิ่งแวดล฾อมให฾ดีขึ้นพร฾อมทั้งอนุรักษแทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล฾อมให฾คงอย฽ูตลอดไป
โดยในช฽วง “เปลี่ยนโลกด฾วยสองมือเรา” ในตอนนี้ รายการจะพาไปดูว฽าไส฾เดือนสามารถทําลายขยะ
ด฾วยวิธีการกินได฾อย฽างไร และรายการจะพาไปพบกับบทสัมภาษณแของประชาชนในเขตเทศบาลรังสิต
ว฽ามีความคิดเห็นอย฽างไรเกี่ยวกับสิ่งแวดล฾อมในเขตเมืองของตน เป็นการสะท฾อนความคิดเพื่อชักชวน
และรณรงณใแ ห฾เกิดการเปลีย่ นแปลงรว฽ มกันเพื่อรกั ษาสิ่งแวดล฾อม

ห น้ า | 19

วตั ถุประสงคร์ ายการ

1. เพื่อปลูกฝังจิตสาํ นึกของคนในสงั คม ให฾ตระหนกั ถึงผลกระทบจากสิ่งแวดล฾อม
2. เพือ่ เป็นแนวทางในการรักษาและอนุรักษแสง่ิ แวดล฾อม ไม฽ให฾เสื่อมโทรมไปมากกว฽าเดิม
3. ส฽งเสริมให฾คนในสงั คมได฾มีสว฽ นร฽วมและทํากิจกรรมร฽วมกับผอู฾ ืน่ ได฾

ประเด็นหลัก : การนาํ ไส฾เดือนดินมากินขยะเปียก
ประเดน็ รอง : กรรมวิธีการเลี้ยงและเพาะพนั ธแุไส฾เดือน

ชุดความจรงิ
Fact : การเลีย้ งไส฾เดือนดิน เทศบาลเมืองรังสติ อาํ เภอธญั บรุ ี จงั หวดั ปทุมธานี

ห น้ า | 20

โครงสคริปต์รายการสารคดี “เปลีย่ นโลก ดว้ ยสองมือเรา”

SEQUENCE 1: เกริน่ นา + เนื้อหาท่ีน่าสนใจของรายการวนั นี้ + ชว่ งเร่อื งนีต้ ้องขยาย

SCENE 1.1: Title เปิดเรอ่ื ง

แนวภาพ : รวมภาพการรักษาสิ่งแวดล฾อม คนปลกู ต฾นไม฾ ภาพต฾นไม฾เขียว ภาพถังขยะ ฯลฯ
+ เพลงประกอบ

แนวคาบรรยาย : ขึน้ ชื่อรายการ “เปลีย่ นโลกด฾วยสองมือเรา”

SCENE 1.2: เปิดหนา้ ผ้ดู าเนินรายการ

แนวภาพ : ภาพผ฾ูดาํ เนนิ รายการเปิดหน฾า ที่ปูายเทศบาลเมืองรงั สิต (LS, MS)

แนวคาํ บรรยาย : สวสั ดีค฽ะ ยินดตี ฾อนรบั เข฾าสู฽ “รายการเปลี่ยนโลกด฾วยสองมือเรารายการซึ่งจะ

พาท฽านผ฾ูชมไปร฾ูจักกับวิธีการรักษา ด฾วยวิธีการง฽าย ๆ และสามารถทําได฾ด฾วย

สองมือของเรา โดยวันนี้เราจะพาผ฾ูชมไปดูวิธีรักษาสิ่งแวดล฾อมที่แปลกไม฽

เหมือนใคร ซึ่งเป็นวิธีการกําจัดขยะมูลฝอยของชาวเทศบาลรังสิต ปทุมธานี

รับรองได฾เลยว฽าเพื่อน ๆ ต฾องไม฽เชื่อแน฽ ๆ ว฽า วิธีการแบบนี้จะมีอยู฽บนโลก พูด

แบบนีเ้ พื่อน ๆ คงอยากรู฾กันแล฾วว฽า วธิ ีการทีว่ ฽ามนั คอื อะไรกันแน฽ ง้ันเราแอบดู

คร฽าว ๆ กันดีกว฽าว฽าวันนรี้ ายการเรามีอะไรมาฝากเพือ่ น ๆ กันบ฾าง

SCENE 1.3: ภาพไฮไลทท์ ี่นา่ สนใจของรายการ

แนวภาพ : VTR ภาพตวั อย฽างรายการ

แนวคาบรรยาย : VTR ภาพ + เสียง ตัวอย฽างรายการ

SCENE 1.4: ผู้ดาเนินรายการ เปิดชว่ ง “เร่อื งนี้ตอ้ งขยาย”

แนวภาพ : ภาพผด฾ู ําเนนิ รายการ (LS, MS)

แนวคาบรรยาย : เม่ือสักคร฽ู คงแอบเห็นกันแล฾วนะคะ ว฽าวันนี้รายการเรามีวิธีการรักษา
สิ่งแวดล฾อมอะไรมาฝากเพื่อน ๆ หลาย ๆ คนคงตกใจกับสิ่งมีชีวิตที่เรา

นํามาใช฾แก฾ปัญหาสิ่งแวดล฾อมเม่ือสักครู฽ แต฽เราอยากบอกว฽าอย฽าพึ่งตัดสินมัน

จากรูปลักษณแภายนอกเด็ดขาด ถ฾าติดตามต฽อไปรับรองว฽าเพื่อนจะต฾องทึ่ง

และหลงรักเจ฾าสิ่งมีชีวิตตัวนี้แน฽ ๆ เล฽าแบบสั้น ๆ เพื่อนคงไม฽เห็นความพิเศษ

ของมัน ง้ันเราไปชมกันเลยดีกว฽าค฽ะ กับช฽วงแรกของรายการ “เร่ืองนี้ต฾อง

ขยาย”

ห น้ า | 21

SCENE 1.5: บรรยายถงึ ปัญหาขยะมลู ฝอย ในเขตเทศบาลเมืองรังสิต ปทุมธานี

แนวภาพ : โรงเกบ็ ขยะมูลฝอย, ตลาด,ถนน, ภาพบ฾านเรือนประชาชนเต็มไปด฾วยขยะ

(LS, MS)

แนวคาบรรยาย : (vo.) ปจั จบุ นั เทศบาลเมืองรังสิต ปทุมธานี มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจอย฽าง

รวดเร็ว มีประชากรอพยพเข฾ามาอาศยั อย฽ูเป็นจํานวนมาก สืบเนื่องมาจากการ

เป็นแหล฽งการศึกษาระดับอุดมศึกษาขนาดใหญ฽ที่มีมหาวิทยาลัยชื่อดังตั้งอย฽ู

จํานวนมาก และการมีตลาดสดขายส฽งปลีก ผัก ผลไม฾ขนาดใหญ฽

ระดับประเทศ เหตุนี้จึงทําให฾พื้นที่เขตรังสิต ปทุมธานี กลายเป็นพื้นที่ที่มีการ

ใช฾ทรัพยากรปริมาณสูง และเม่ือมีการใช฾ทรัพยากรสูงจึงทําให฾เกิดผลลัพธแอีก

ด฾านที่เป็นปัญหา น่ันก็คือ มันส฽งผลทําให฾พื้นที่ในเขตเทศบาลรังสิตกลายเป็น

เขตที่มีปริมาณขยะมูลฝอยเพิ่มสูงขึ้นเช฽นกัน และมันก็ส฽งผลกระทบต฽อ

สภาพแวดล฾อมของพ้ืนที่ในปจั จบุ นั

SCENE 1.6: สัมภาษณค์ นในพื้นท่ี หลากหลายอาชีพ ประเดน็ ปญั หาขยะ

แนวภาพ : สมั ภาษณแประชาชน หลากหลายอาชีพ พูดคุยถึงปญั หาเรื่องขยะ (MS)

แนวคาบรรยาย : สัมภาษณแประชาชนหลากหลายอาชีพ เช฽น ประชาชนท่ัวไป พ฽อค฾า แม฽ค฾า

นักเรียน นักศึกษา ข฾าราชการ คนขับรถรับจ฾าง ฯลฯ สะท฾อนปัญหาเร่ือง

สิง่ แวดล฾อมในเขตรังสิต อันเกิดจากขยะทีเ่ พิม่ จํานวนมากขึ้นเร่ือย ๆ

แนวคาถาม

 เมือ่ เห็นขยะวางเกลือ่ นกลาดตามพื้น ส฽งกลิน่ เหมน็ เน฽า รู฾สกึ ยังไงกับสิ่งที่เหน็ ?

 คิดว฽าปัญหาทีท่ ําให฾ขยะมากขึ้นเพราะอะไร?

 อยากฝากให฾ผบู฾ ริหารหรือหน฽วยงานผู฾รับผดิ ชอบมาดูแลอย฽างไร?

SCENE 1.7: บรรยายถงึ แนวทางการแกไ้ ขของหนว่ ยงานผ้รู บั ผิดชอบในพื้นท่ี

แนวภาพ : ภาพการทาํ งาน การรณรงคแ การตอ฽ สู฾ ของหน฽วยงานในการลดขยะ

(สือ่ ใหเ฾ ห็นถึงความพยายามแล฾ว แต฽ปญั หาขยะกย็ ังไม฽สามารถแก฾ได฾)

แนวคาบรรยาย : (vo.) แม฾ทางหนว฽ ยงานผู฾รับผดิ ชอบ นัน่ กค็ ือ เทศบาลรังสิต จะพยายาม เข฾า

มาดูแลจัดให฾มีการรณรงคแให฾คนในพื้นที่ช฽วยกันรักษาความสะอาด แต฽ก็พบว฽า

ปัญหานั้นไม฽ได฾อย฽ูที่การเพิ่มของจํานวนขยะเพียงอย฽างเดียว แต฽ปัญหาที่แลดูจะ

สาํ คัญยิง่ กว฽า กลับกลายเปน็ เรือ่ ง เมือ่ รวบรวมขยะได฾แล฾ว จะหาวิธี

ทําลายขยะเหล฽าน้ัน ได฾อย฽างไร ดูแล฾วช฽างเป็นงานที่น฽าปวดหัวจริง ๆ นะคะ แต฽

ความพยายามอยู฽ที่ไหน ความสําเร็จก็ต฾องอยู฽ที่น่ัน วันนี้ เทศบาลรังสิต

ห น้ า | 22

สามารถค฾นพบทางออกในการกําจัดขยะได฾แล฾ว และมันก็เป็นวิธีทาง

ธรรมชาติที่แปลกและน฽าสนใจเหลือเกิน น่ันก็คือ การใช฾ไส฾เดือนดิน มาเลี้ยง

แล฾วปล฽อยใหก฾ ินขยะเปียก

SCENE 1.8: นาเสนอโครงการเลี้ยงไส้เดือนดนิ ของเทศบาลเมืองรงั สิต

แนวภาพ : บริเวณรอบ ๆ โครงการ, บ฽อเลี้ยงไส฾เดือนดนิ , คนเลี้ยงไส฾เดือน (LS,MS)

แนวคาบรรยาย : โครงการเลี้ยงไส฾เดือนดินเป็นโครงการนําร฽องของเทศบาลเมืองรังสิต จัดทํา
ขึ้นเพื่อกําจัดขยะมูลฝอยประเภทขยะเปียกโดยจะนําไส฾เดือนดินพันธแุขี้ตาแร฽

มาเพาะเลี้ยงไว฾ในบ฽อซีเมนตแ เพื่อทําการเพาะขยายพันธุแและแจกจ฽ายให฾ชุมชน

เพื่อนําไปจํากัดขยะ และเปน็ รายได฾เสริมใหก฾ ับครอบครวั

SCENE 1.9: รวมภาพไส้เดือนดินกินขยะ และภาพกิจกรรมตา่ ง ๆ

แนวภาพ : รวมภาพไส฾เดือนกินดินขยะ และภาพกิจกรรมตา฽ ง ๆ ประกอบเพลงจงั หวะ
สบาย ๆ

คาบรรยาย : เพลงประกอบ

SCENE 1.10: ผดู้ าเนินรายการพูดปิดช่วงที่ 1

แนวภาพ : ผด฾ู าํ เนนิ รายการพูดปิดช฽วงที่ 1 (MS , CU)

แนวคาบรรยาย : เห็นไหมคะ บอกแล฾วว฽าเราอย฽าพึ่งตัดสินอะไรจากการมองภายนอกอย฽างเดียว

ยกตัวอย฽างเช฽น กลุ฽มไส฾เดือนดินเหล฽านี้ได฾ ภายใต฾รูปโฉมที่หลาย ๆ คนเห็นต฾อง

ร฾องยี้ แต฽เมื่อได฾เห็นคุณประโยชนแที่มันทําให฾โลกของเรา ต฾องยอมรับเลยค฽ะว฽า

นี่แหละเขาเรียกว฽า หล฽อซ฽อนรูปจริง ๆ แต฽เร่ืองของเจ฾าไส฾เดือนดิน ยังไม฽หมดแค฽

นี้นะคะ ช฽วงหน฾าเราจะพาไปทําความรู฾จักกับเจ฾าไส฾เดือนดิน แบบใกล฾ชิดกว฽านี้

รออีกสกั ครู฽นะคะ

SCENE 1.11: ตวั อย่างชว่ งที่ 2

แนวภาพ : พาไปชมการเลีย้ งดูเจ฾าไส฾เดือน สาธิตโดย นายกเทศมนตรีรงั สติ

แนวคาบรรยาย : นายกเทศมนตรีฯ คอยให฾ความร฾ู และรายละเอียดเกี่ยวกับไส฾เดือนดิน

…………………………………………………………………………………………………………

ห น้ า | 23

SEQUENCE 2: เปิดมมุ มอง

SCENE 2.1: เปิดหน้าผู้ดาเนินรายการ ชว่ งท่ี 2 ช่วงเปิดมุมมอง

แนวภาพ : ภาพผด฾ู ําเนนิ รายการเปิดหนา฾ ที่แปลงเลีย้ งไส฾เดือน (MS, CU)

แนวคาบรรยาย : กลับเข฾าสู฽ช฽วงที่ 2 ของรายการเราแล฾วนะคะ ช฽วงที่แล฾วเราได฾พาเพื่อน ๆ ไป
พบกับวิธีรักษาสิ่งแวดล฾อม โดยการใช฾ไส฾เดือนดินมากินขยะ ซึ่งเป็นวิธีการ

รักษาสิ่งแวดล฾อมแบบธรรมชาติที่น฽าสนใจมาก แต฽เราเชื่อว฽าหลาย ๆ คน

คงอยากจะร฾ูจักเจา฾ ไส฾เดือนนีม้ ากขนึ้ ช฽วงนเี้ รา จงึ อยากจะพาผู฾ชมไปทําความรู฾จัก

กับเจ฾าไส฾เดือนดินกันแบบสนิมสนมให฾มากขึ้นกว฽าเดิม โดยจะมีผ฾ูใหญ฽ใจดีพาเรา

บุกถึงบ฾านเจ฾าไส฾เดือนดินนั่นก็คือ ท฽านนายกเทศมนตรีรังสิต คุณเดชา กลิ่นกุสุม

ไปชมกนั เลยค฽ะ

SCENE 2.2: นายกเทศมนตรีฯ ให้ความรู้เกีย่ วกบั ไส้เดือนดินและการกาจัด

แนวภาพ : นายกเทศมนตรีฯ พูดแทรก ด฾วยภาพประกอบเข฾ามาค่ัน ระหว฽างการพูดตาม

จังหวะทีเ่ หมาะสม (MS, CU, ECU)

แนวคาบรรยาย : นายกเทศมนตรีฯ พูดถึงที่มาที่ไปของวิธีนี้ว฽าเริ่มต฾นได฾อย฽างไร ได฾แนวคิดมา

จากไหน มนั มปี ระโยชนแและจุดเด฽นอย฽างไร

SCENE 2.3: นายกเทศมนตรีฯ พาแปลงเลีย้ งพนั ธ์ุไส้เดือนดิน

แนวภาพ : เปิดหน฾า นายกเทศมนตรีฯ ที่แปลงเลี้ยงไส฾เดือนดิน นายกเทศมนตรีฯ พาเรา

ไปชมวิธีเลี้ยงหรอื เพาะพนั ธแุไส฾เดือนดิน (MS, CU, ECU)

แนวคาบรรยาย : นายกเทศมนตรีฯ พูดถึงกลวิธีเพาะพันธุแ การเลี้ยง การให฾อาหาร และช฽วงวัย

ทีเ่ หมาะกบั การใชง฾ าน

SCENE 2.4: รวมภาพการเลีย้ งดู เพาะไสเ้ ดือน

แนวภาพ : รวมภาพไส฾เดือนกินดินขยะ และภาพกิจกรรมประกอบเพลงจังหวะสบาย ๆ

(LU, MS, CU, ECU)

แนวคาบรรยาย : เพลงประกอบ

SCENE 2.5: ผดู้ าเนินรายการพูดปิดช่วงที่ 2

แนวภาพ : ผดู฾ าํ เนนิ รายการพดู ปิดชว฽ งที่ 2 (MS , CU)

แนวคาบรรยาย : เปน็ ยังไงกันบ฾างคะ หลงั จากที่ได฾แวะไปชมบ฾านของไส฾เดือนดินกันแล฾วเราหวัง
ว฽าเพื่อน ๆ คงจะได฾รู฾จักมันมากขึ้น ได฾ร฾ูได฾เห็นว฽ามันกินอยู฽กันอย฽างไร และมี

ประโยชนแตอ฽ แวดล฾อมของเรามากขนาดไหน อย฽าพึ่งหนีไปไหนนะคะ ช฽วงต฽อไปเรา

ยังมีอะไรใหต฾ ิดตามอีกเยอะเลย แต฽ตอนนีเ้ ราไปพักกันสักคร฽ูก฽อน แล฾วเจอกนั ค฽ะ

ห น้ า | 24

SCENE 2.6: ตวั อยา่ งชว่ งที่ 3

แนวภาพ : นายกเทศมนตรีฯอพาเราไปดูความสามารถของเจ฾าไส฾เดือนดิน (MS, CU)

แนวคาบรรยาย : นายกเทศมนตรีบรรยายสาธิตการกินขยะของไส฾เดือนดนิ

………………………………………………………………………………………………..

SEQUENCE 3: เปลีย่ นโลก ด้วยสองมือเรา

SCENE 3.1: เปิดหนา้ ผูด้ าเนินรายการ ช่วงท่ี 3 “โลกสวยดว้ ยมือเรา”

แนวภาพ : ภาพผดู฾ ําเนนิ รายการเปิดหนา฾ ข฾าง ๆ รถขนขยะ (LU, MS, CU)

แนวคาบรรยาย : กลับเข฾าส฽ูช฽วงสุดท฾ายของรายการของเราแล฾ว กับช฽วง “เปลี่ยนโลกด฾วยสอง

มือเรา” สําหรับช฽วงสุดท฾ายนี้รายการจะพาเพื่อน ๆ ไปตามติดชีวิตของเจ฾า

ไส฾เดือนดินว฽า เมือ่ มนั ออกปฏิบัติงานกาํ จดั ขยะ จะเปน็ ยังไงกัน ไปดกู ันเลยค฽ะ

SCENE 3.2: นายกเทศมนตรีฯ พาไปดูไส้เดือนดินขณะกาลงั กินขยะเปียก

แนวภาพ : นายกเทศมนตรีฯ พาเราดไู ส฾เดือนดนิ ทีอ่ ยู฽ใต฾กองขยะเปียก (MS, ECU)

แนวคาบรรยาย : นายกเทศมนตรี ฯ พูดบรรยายให฾ข฾อมูล กลวิธี และลักษณะขณะไส฾เดือนที่

กําลงั กินขยะเปียก

SCENE 3.3: สัมภาษณ์ชาวบ้าน หรอื ผทู้ เ่ี พาะไส้เดือนดิน ในเขตท้องที่

แนวภาพ : สัมภาษณแชาวบ฾าน หรือ ผ฾ูที่เพาะไส฾เดือน ตามแบบวิธีที่ทางเทศบาลรังสิต

แนะนําว฽าพวกเขามีความเห็นดี ๆ อย฽างไร กับวิธีทําลายขยะด฾วยไส฾เดือนดิน

(MS)

แนวคาบรรยาย :

แนวคาถาม

 คิดว฽า วิธีกําจดั ขยะด฾วยการนาํ ไส฾เดือนดินไปกินขยะ ดีตอ฽ สภาพแวดล฾อมอย฽างไร

 คิดว฽านอกจากนี้ การเพาะไส฾เดือนยังให฾อะไรเพิ่มเติม (โยงเข฾าคาํ ตอบ ว฽าเป็นรายได฾เสริม)

 อยากให฾ฝากถึงผชู฾ ม ชวนมาดูแลสิ่งแวดล฾อมด฾วยกัน เพื่อรักษาโลก

SCENE 3.4: ประมวลภาพ ไส้เดือนดิน ช่วยเหลือสิง่ แวดล้อมอยา่ งๆ

แนวภาพ : รวมภาพไส฾เดือนดินกินขยะ และภาพกิจกรรมกําจัดขยะโดยไส฾เดือน

ประกอบเพลงจงั หวะสบาย ๆ (LS, MS, CU, ECU)

แนวคาบรรยาย : เพลงประกอบ

ห น้ า | 25

SCENE 3.5: ผดู้ าเนินรายการ พูดปิดรายการ

แนวภาพ : ผด฾ู ําเนนิ รายการ พดู ปิดรายการ (MS , CU)

แนวคาบรรยาย : ไส฾เดือนดินตัวเล็ก ๆ ที่รายการของเรานําเสนอในวันนี้ หวังว฽าคงจะให฾

แรงบันดาลใจแก฽ใครหลายคนได฾ไม฽มากก็น฾อย มันเป็นวิธีรักษาสิ่งแวดล฾อม

ที่ง฽าย ประหยัด แถมยังสามารถทําเป็นอาชีพสร฾างรายได฾เสริมให฾กับ

ครอบครัวและชุมชนได฾ หากเพื่อน ๆ พร฾อมที่จะทําอะไรเพื่อโลกด฾วยวิธีนี้

หรือมีวิธีอื่น ๆ ก็จงอย฽ารีรอให฾มันสายเกินไปนะคะ โลกของเรากําลังรอ

การเปลีย่ นแปลงด฾วยสองมือ เพือ่ น ๆ อย฽ูเสมอ เจอกันสัปดาหแหน฾าค฽ะ

SCENE 3.6: ตวั อย่าง “ตอนต่อไป สัปดาหห์ นา้ ”

แนวภาพ : .........................................................................................

แนวคาบรรยาย : .........................................................................................

……………………………………………………………………….

ห น้ า | 26

Script รายการสารคดี : เปลี่ยนโลกด฾วยสองมอื เรา
ไส฾เดือนดิน กินขยะ
ตอน : 21 นาที
นางสาวอารีรตั นแ สวุ รรณชัยรบ
ความยาว :

จดั ทาโดย :

ชว่ งท่ี 1 เกริ่นนา + เนือ้ หาท่ีน่าสนใจของรายการวันนี้ + ชว่ งเร่อื งนี้ต้องขยาย

ลาดับที/่ ภาพ เสียง

1 Title เปิดเร่อื ง Intro

ชือ่ รายการ เปลี่ยนโลก ด฾วยสองมือเรา

CG: ชือ่ ตอน ไส฾เดือนดิน กินขยะ

- เปลี่ยนโลกด้วยสองมือเรา ผลิตโดย นางสาวอารีรัตนแ สุวรรณชัยรบ และทีมงาน

- ตอน ไสเ้ ดือนดินกินขยะ

LOGO รายการ

2 เปิดหนา฾ ผดู฾ ําเนินรายการ สวัสดีค฽ะ ยินดีต฾อนรับเข฾าส฽ู รายการ “เปลี่ยนโลกด฾วยสอง

(Ls, Ms) มือเรา” รายการซึ่งจะพาท฽านผู฾ชมไปรู฾จักกับวิธีการรักษา

สิ่งแวดล฾อม ด฾วยวิธีการง฽าย ๆ และสามารถทําได฾ด฾วยสอง

มือของเรา โดยวันนี้เราจะพาผ฾ูชมไปดูวิธีรักษาสิ่งแวดล฾อม

CG: ที่แปลกไม฽เหมือนใคร ซึ่งเป็นวิธีการกําจัดขยะมูลฝอยของ

นางสาวอารรี ตั น์ สวุ รรณชัยรบ ชาวเทศบาลรังสิต ปทุมธานี รับรองได฾เลยว฽าเพื่อน ๆ ต฾อง
ไม฽เชื่อแน฽ ๆ ว฽าวิธีการแบบนี้จะมีอยู฽บนโลก พูดแบบนี้เพื่อน

LOGO รายการ ๆ คงอยากร฾ูกันแล฾วว฽า วิธีการที่ว฽ามันคืออะไรกันแน฽ งั้นเรา
แอบดูคร฽าว ๆ กันดีกว฽า ว฽าวันนี้รายการเรามีอะไรมาฝาก

เพือ่ น ๆกันบ฾าง

3 ภาพไฮไลทแทีน่ า฽ สนใจของรายการ เสียงไฮไลทแของรายการ

4 ผดู฾ าํ เนนิ รายการ (Ms) เม่ือสักครู฽คงแอบเห็นกันแล฾วนะคะว฽า วันนี้รายการเรามี

วิธีการรักษาสิง่ แวดล฾อมอะไรมาฝากเพื่อน ๆ หลาย ๆ คน

คงตกใจกับสิ่งมีชีวิตที่เรานํามาใช฾แก฾ปัญหาสิ่งแวดล฾อม

เม่ือสักคร฽ู แต฽เราอยากบอกว฽าอย฽าพึ่งตัดสินมันจาก

รูปลักษณแภายนอกเด็ดขาด ถ฾าติดตามต฽อไปรับรองว฽า

ห น้ า | 27

ลาดบั ที่/ภาพ เสียง

LOGO รายการ เพือ่ นจะต฾องทึง่ และหลงรักเจา฾ สิง่ มีชีวิตตัวนี้แน฽ ๆ เล฽าแบบ
ส้ัน ๆ เพื่อนคงไม฽เห็นความพิเศษของมัน งั้นเราไปชมกัน

เลยดีกว฽าค฽ะ กบั ช฽วงแรกของรายการ “เร่อื งนีต้ อ้ งขยาย”

5 โรงเก็บขยะมูลฝอย, ตลาด, ถนน, (V.O) ปัจจุบันเทศบาลเมืองรังสิต มีการขยายตัวทาง
ภาพบ฾านเรือนประชาชนเต็มไปด฾วย เศรษฐกิจอย฽างรวดเร็ว มีประชากรอพยพเข฾ามาอาศัยอยู฽เป็น

ขยะ (LS, MS, CU) จํานวนมาก สืบเน่ืองมาจาก การเป็นแหล฽งการศึกษา

ระดับอุดมศึกษาขนาดใหญ฽ที่มีมหาวิทยาลัยชื่อดังตั้งอยู฽

จํานวนมาก และการมีตลาดสดขายส฽งปลีก ผัก ผลไม฾

ขนาดใหญ฽ระดับประเทศ เหตุนี้จึงทําให฾พื้นที่เขตรังสิต

ปทุมธานี กลายเป็นพื้นที่ที่มีการใช฾ทรัพยากรปริมาณสูง

และ เมื่อมีการใช฾ทรัพยากรสูงจึงทําให฾เกิดผลลัพธแอีกด฾าน

LOGO รายการ ที่เป็นปัญหา น่ันก็คือ มันส฽งผลทําให฾พื้นที่ในเขตรังสิต
กลายเป็นเมืองที่มีปริมาณขยะมูลฝอยเพิ่มสูงขึ้นเช฽นกัน

และมันกส็ ฽งผลกระทบต฽อสภาพแวดล฾อมของพืน้ ทีใ่ นปจั จุบัน

6 สัมภาษณแคนในพื้นที่ หลากหลาย แนวคาถาม

อาชีพในเขตเทศบาลรังสิต สะท฾อน - เมื่อเห็นขยะวางเกลือ่ นกลาดตามพืน้ ส฽งกลิน่ เหมน็ เน฽า

ปัญหาเร่ืองสิ่งแวดล฾อมในเขตรังสิต รู฾สกึ ยังไงกับสิ่งที่เห็น?

อันเกิดจากขยะที่เพิ่มจาํ นวนมากขึ้น - คิดว฽าปัญหาที่ทําให฾ขยะมากขึ้น มีสาเหตจุ ากอะไร?

เรื่อย ๆ (MS) - อยากฝากใหผ฾ บ฾ู ริหารหรอื หนว฽ ยการผู฾รบั ผดิ ชอบมาดูแล

CG: อย฽างไร?

ชือ่ และ อาชีพบุคคลทส่ี ัมภาษณ์

7 ภาพ INSERT การทาํ งานของ (V.O) แมท฾ างหน฽วยงานผ฾ูรบั ผดิ ชอบน่ันกค็ ือ เทศบาลรังสิต

เจ฾าหน฾าทีข่ องเทศบาลรงั สติ จะพยายามเข฾ามาดูแลจัดให฾มีการรณรงคแให฾คนในพื้นที่

พยายามแก฾ปญั หาขยะในพื้นที่ ช฽วยกันรักษาความสะอาด แต฽ก็พบว฽าปัญหาน้ันไม฽ได฾อยู฽ที่

(LS, MS, CU) การเพิ่มของจํานวนขยะอย฽างเดียว แต฽ปัญหาใหญ฽ที่แลดูจะ

สําคัญยิง่ กว฽า กลบั กลายเป็นเรื่อง เม่ือรวบรวมขยะได฾แล฾ว

จะหาวิธีทําลายขยะเหล฽านั้น ได฾อย฽างไร ดูแล฾วช฽างเป็นงาน

LOGO รายการ ที่น฽าปวดหัวจริง ๆ นะคะ แต฽ความพยายามอย฽ูที่ไหน
ความสําเร็จก็ต฾องอย฽ูที่นั่น วันนี้เทศบาลรังสิตได฾ค฾นพบ

ห น้ า | 28

ลาดับที่/ภาพ เสียง

ทางออกที่น฽าสนใจมากในการกําจัดขยะและมันก็เป็นวิธี

ทางธรรมชาติ ทีแ่ ปลกเหลือเกิน น่ันก็คือ การใช฾ไส฾เดือนดิน

มากินขยะ

8 รวมภาพโครงการเลี้ยงไส฾เดือนดิน (V.O.) โครงการเลี้ยงไส฾เดือนดินเป็นโครงการนําร฽องของ

ของเทศบาลเมืองรงั สติ เทศบาลเมอื งรังสิตจดั ทําขึน้ เพื่อกาํ จัดขยะมูลฝอยประเภท

ขยะเปียกโดยจะนําไส฾เดือนดินพันธแุขี้ตาแร฽ มาเพาะเลี้ยงไว฾

ในบ฽อซีเมนตแ เพื่อทําการเพาะขยายพันธุและแจกจ฽ายให฾

ชุ ม ช น เ พื่ อ นํ า ไ ป จํ า กั ด ข ย ะ แ ล ะ เ ป็ น ร า ย ไ ด฾ เ ส ริ ม ใ ห฾ กั บ

ครอบครวั

9 รวมภาพ INSERT ไส฾เดือนดินกิน เพลงประกอบ

ขยะและภาพกิจกรรม

(LS, MS, CU, ECU)

10 พิธีกรพดู ปิดช฽วงที่ 1 (MS , CU) เห็นไหมคะ บอกแล฾วว฽าเราอย฽าพึ่งตดั สินอะไรจากการมอง
ภายนอกอย฽างเดียว ยกตัวอย฽างเช฽น กล฽ุมไส฾เดือนดิน

เหล฽านี้ได฾ ภายใต฾รูปโฉมที่หลาย ๆ คนเห็นต฾องร฾องยี้

แต฽เม่ือได฾เห็นคุณประโยชนแที่มันทําให฾โลกของเรา ต฾อง

LOGO รายการ ยอมรับเลยค฽ะว฽า น่แี หละเขาเรียกว฽า หล฽อซ฽อนรูปจริง ๆ …
แต฽เร่ืองของเจ฾าไส฾เดือนดิน ยังไม฽หมดแค฽นี้นะคะ ช฽วงหน฾า

เราจะพาไปทําความร฾ูจักกับเจ฾าไส฾เดือนดิน แบบใกล฾ชิด

กว฽านี้ ...รออีกสักคร฽ูนะคะ

11 ตัวอย฽างช฽วงที่ 2 นายกเทศมนตรี นายกเทศมนตรี คอยบรรยายให฾ความร฾ูและรายละเอียด

รังสติ พาไปชมการเจา฾ ไส฾เดือน เกี่ยวกบั ไส฾เดือนดิน

CG:

- ตวั อยา่ งชว่ งตอ่ ไป

ชว่ งท่ี 2 “เปิดมมุ มอง” เสียง
ลาดับที่/ภาพ กลบั เข฾าส฽ูช฽วงที่ 2 ของรายการเราแล฾วนะคะ ช฽วงที่แล฾วเราได฾
พาเพื่อน ๆ ไปพบกับวิธีรักษาสิ่งแวดล฾อมโดยการใช฾ไส฾เดือน
12 เปิดหน้าผู้ดาเนินรายการ
ที่แปลงเลีย้ งไส฾เดือน (MS,CU)

ห น้ า | 29

ลาดบั ที่/ภาพ เสียง

ดินมากินขยะ ซึ่งเป็นวิธีการรักษาสิ่งแวดล฾อมแบบธรรมชาติ

CG: ที่น฽าสนใจมาก แต฽เราเชื่อว฽าหลาย ๆ คนคงอยากจะรู฾จัก

นางสาวอารรี ัตน์ สุวรรณชยั รบ เจ฾าไส฾เดือนนี้มากขึ้น ช฽วงนี้เราจึงอยากจะพาผู฾ชมไปทําความ
ร฾ูจักกับเจ฾าไส฾เดือนดินกันแบบสนิท สนมให฾มากขึ้นกว฽าเดิม

LOGO รายการ โดยจะมีบุคคลใจดีพาเราบุกถึงบ฾านเจ฾าไส฾เดือนดินนั่นก็คือ
ท฽านนายกเทศมนตรีรังสิต คุณเดชา กลิ่นกุสุม .. ไปชมกัน

เลยค฽ะ

13 นายกเทศมนตรีเมืองรงั สิตนั่งน่งิ พดู นายกเทศมนตรีเมืองรังสิต เล฽าเร่ืองเกี่ยวกับไส฾เดือนดิน
ให฾ความรเ฾ู กี่ยวกบั ไส฾เดือนดินและ ให฾ฟังถึงที่มาทีไ่ ปเริ่มต฾นได฾อย฽างไร, ได฾แนวคิดมาจากไหน,

การกําจดั ขยะ (MS) มันมปี ระโยชนแ จุดเด฽นอย฽างไร ฯลฯ

CG:

นายเดชา กลิ่นกุสุม

นายกเทศมนตรเี มืองรังสิต

14 นายกเทศมนตรีพาไปชมแปลงเลีย้ ง นายกพูดถึงกลวิธีเพาะพันธแุ การเลี้ยงดู การให฾อาหาร

พนั ธุแไส฾เดือนดนิ (MS) และช฽วงวัยที่เหมาะกับการใชง฾ าน ฯลฯ

C:

แปลงเพาะพันธไุ์ สเ้ ดือนดิน

เทศบาลเมืองรังสิต

LOGO รายการ

15 รวมภาพ INSERT ไส฾เดือนกินดิน เพลงประกอบ
ขยะ และภาพกิจกรรมในวันนี้

ขณะนายกเทศมนตรีเมืองรังสิต

พ า ช ม แ ป ล ง เ พ า ะ ไ ส฾ เ ดื อ น ดิ น

ประกอบเพลงจังหวะสบาย ๆ

(LS, MS, CU, ECU)

16 เปิดหนา฾ ผด฾ู ําเนินรายการ พูดปิด เป็นยังไงกันบ฾างคะ หลังจากที่ได฾แวะไปชมบ฾านของ

ช฽วงที่ 2 (MS, CU) ไส฾เดือนดินกันแล฾ว เราหวังว฽าเพื่อน ๆ คงจะได฾ร฾ูจักมัน

มากขึ้น ได฾ร฾ูได฾เห็นว฽ามันกินอย฽ูกันอย฽างไร และมีประโยชนแ

ต฽อสิ่งแวดล฾อมของเรามากขนาดไหน อย฽าพึ่งหนีไปไหน

ห น้ า | 30

ลาดับที/่ ภาพ เสียง

นะคะ ช฽วงต฽อไปเรายังมีอะไรให฾ติดตามอีกเยอะเลย

LOGO รายการ แต฽ตอนนเี้ ราไปพักกันสักคร฽ูก฽อน แล฾วเจอกันค฽ะ

17 ตวั อยา่ งชว่ งที่ 3 นายกเทศมนตรีพูดบรรยายสาธิตการกินขยะของไส฾เดือน

ที่กองขยะ นายกเทศมนตรีเมือง ดิน ขณะพาชม

รงั สติ พาเราไปดู ความสามารถของ

เจ฾าไส฾เดือนดินขณะกินขยะ

(MS, CU)

CG:

- ตัวอยา่ งช่วงตอ่ ไป

ช่วงท่ี 3 เปลีย่ นโลกดว้ ยสองมือเรา เสียง
ลาดบั ที/่ ภาพ ก ลั บ เ ข฾ า ส฽ู ช฽ ว ง สุ ด ท฾ า ย ข อ ง ร า ย ก า ร ข อ ง เ ร า แ ล฾ ว กั บ ช฽ ว ง
“เปลีย่ นโลกด฾วยสองมอื เรา” สาํ หรับช฽วงสุดท฾ายนี้รายการ
18 เปิดหนา฾ ผดู฾ ําเนินรายการ ยืนข฾าง ๆ จะพาเพื่อนๆไปตามติดชีวิตของเจ฾าไส฾เดือนดินว฽า เม่ือมัน
รถขนขยะ ทีม่ ตี ราของของเทศบาล ออกปฏิบตั ิงานกําจัดขยะ จะเปน็ ยังไงกนั ไปดูกันเลยค฽ะ
เมืองรงั สติ (LS, MS)
CG: นายกเทศมนตรี พูดบรรยายให฾ข฾อมูล กลวิธี และลักษณะ
นางสาวอารรี ตั น์ สุวรรณชัยรบ ขณะไส฾เดือนดินกําลังกินขยะเปียก
LOGO รายการ
แนวคาถาม
19 นายกเทศมนตรีเมืองรงั สิต พาไปดู - คิดว฽าวิธีกาํ จัดขยะดว฾ ยการนําไส฾เดือนดินไปกินขยะ
ไส฾เดือนดินขณะกําลังกินขยะเปียก
(MS) ดีตอ฽ สภาพแวดล฾อมอย฽างไร
LOGO รายการ - คิดว฽านอกจากนี้ การเพาะไส฾เดือนยงั ให฾อะไรเพิ่มเติม

20 สัมภาษณแ และพดู คุยชาวบ฾านใน (โยงเข฾าคาํ ตอบ ว฽าเป็นรายได฾เสริม)
เขตท฾องทีเ่ ทศบาลเมืองรังสิต (MS) - อยากใหฝ฾ ากถึงผช฾ู ม ชวนมาดูแลสิง่ แวดล฾อมดว฾ ยกนั

CG: เพื่อรกั ษาโลก
- ชื่อและอาชีพบคุ คลท่ี
สัมภาษณ์

ห น้ า | 31

ลาดบั ที่/ภาพ เสียง

21. รวมภาพ INSERT ไส฾เดือนดินกิน เพลงประกอบ

ขยะ และภาพกิจกรรมกําจัดขยะ

โดยไส฾เดือน ประกอบเพลงจังหวะ

สบาย ๆ (LS, MS, CU, ECU)

22. ผด฾ู ําเนนิ รายการเปิดหนา฾ พูดปิด ไส฾เดือนดินตัวเล็ก ๆ ที่รายการของเรานําเสนอในวันนี้

รายการ (MS, CU) หวังว฽าค งจะให฾แร งบัน ดาลใจแก฽ ใคร หล ายค นไ ด฾ไม฽ มาก

ก็น฾อย มันเป็นวิธีรักษาสิ่งแวดล฾อมที่ง฽าย ประหยัด แถมยัง

สามารถทําเป็นอาชีพสร฾างรายได฾เสริมให฾กับครอบครัว

CG: และชมุ ชนได฾ หากเพือ่ น ๆ พร฾อมที่จะทําอะไรเพื่อโลกด฾วย

นางสาวอารีรัตน์ สุวรรณชยั รบ วิธีนี้ หรือมีวิธีอื่น ๆ ก็จงอย฽ารีรอให฾มันสายเกินไปนะคะ
โลกของเรากําลังรอการเปลี่ยนแปลงด฾วยสองมือของ

LOGO รายการ เพื่อน ๆ อยู฽เสมอ
…… เจอกันสปั ดาหแค฽ะ

23. ตวั อย฽างตอนต฽อไป สัปดาหแหนา฾

CG: ตัวอยา่ งตอนต่อไป

ห น้ า | 32
Timeline ระยะเวลาการผลิตรายการ “เปลีย่ นโลกดว้ ยสองมือเรา”

วันที่
รายละเอียด 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

หาขอ้ มลู เขียนบทรายการ

Pre-Production ลงพน้ื ทด่ี สู ถานท่ถี ่ายทา

Production
Post-Production

วันที่ 23 24 25 26 27 28

16 17 18 19 20 21 22

รายละเอียด
Pre–Production

บันทึกเทป
Production

Post-Production ลงเสียง ตดั ต่อ แก้ไข *

ห น้ า | 33

งบประมาณการผลิตรายการ เปน็ เงนิ (บาท)
รายละเอียดงบประมาณท่ใี ชใ้ นการผลิต
1,000
1. ขนั้ ตอน Pre-Production 500
- ค฽าเดินทาง ดูสถานที่ถ฽ายทาํ จรงิ /ติดตอ฽ ถ฽ายทาํ (500 บาท x 2 วนั )
- ค฽าอาหาร เครอ่ื งด่มื ดูสถานที่ถ฽ายทาํ จริง/ติดตอ฽ ถ฽ายทาํ 500
(250 บาท x 2 วัน) 500
- จดั ทาํ เอกสาร พิมพแงาน/ถ฽ายเอกสาร 2,500
- อื่น ๆ ระหว฽างหาข฾อมูล
รวม 2,500
3,000
2. ขนั้ ตอน Production (5 วนั ) 10,000
- ค฽าน้ํามันรถ (500 บาท x 5 วัน) 2,000
- ค฽าอาหาร + เครือ่ งด่มื ทีมงาน 4 คน (600 บาท x 5 วัน) 1,000
- เชา฽ กล฾อง + ขาต้ังกล฾อง + wireless เหมา (2000 บาท x 5 วัน) 1,500
- ค฽าเสื้อผ฾า/อปุ กรณแตกแต฽งหนา฾ 20,000
- ค฽าม฾วนมินดิ ีวี (150 บาท x 10 ม฾วน)
- ค฽าศลิ ปกรรม ทําอุปกรณแประกอบฉาก 3,000
รวม 1,500
4,500
3. ข้ันตอน Post-Production (5 วนั )
- เชา฽ หอ฾ งตัดตอ฽ (1,000 บาท x 3 คร้ัง)
- จา฾ งทํากราฟิก ซีจี (1,500 บาท x 1 งาน)
รวม

รวมงบประมาณทั้งหมด 27,000 บาท
จานวนเงนิ เป็นตัวอกั ษร (สองหมืน่ เจด็ พันบาทถ้วน)

ห น้ า | 34

BREAKDOWN SCRIPT

วันที่ถา่ ยทา ลาดบั Shot ถ่ายทา Location Make-up Prop Remark
Presenter /costume
16
17
18

ห น้ า | 35

การกากบั ภาพ

ห น้ า | 36

ขนาดภาพและมมุ กล้อง

การกําหนดภาพของแต฽ละ shot ในการถ฽ายทําภาพยนตรแส้ัน มีลักษณะสําคัญเพราะเป็นการ
ใช฾กล฾องโน฾มน฾าวชักจูงความสนใจของคนดูและเพื่อให฾เกิดความหมายที่ต฾องการสื่อสารกับผู฾ดู
ซึ่งต฾องพิจารณาใช฾องคแประกอบหลายอย฽างในการกาํ หนดภาพ เชน฽ ความยาวของ shot ของแอ็คชั่นของ
ผแู฾ สดง ระยะความสัมพันธแระหว฽างคนดูกับผู฾แสดง หรือ subject มุมมอง การเคลื่อนไหวของกล฾องและ
ผแ฾ู สดง ตลอดจนบอกหนา฾ ทีข่ อง shot ว฽าทําหนา฾ ทีอ่ ะไร เชน฽ แทนสายตาใคร เป็นต฾น

ขนาดภาพ

- ภาพระยะไกลมากหรอื ระยะไกลสดุ (Extreme Long Shot/ELS)

- ภาพระยะไกล (Long Shot/LS)

ห น้ า | 37

- ภาพระยะไกลปานกลาง (Medium Long Shot/MLS)

- ภาพระยะปานกลาง (Medium Shot/MS)
- ภาพระยะใกล้ปานกลาง (Medium Close-Up/MCU)

ห น้ า | 38

- ภาพระยะใกล้ (Close-Up/CU)

- ภาพระยะใกล้มาก (Extreme Close-Up/ECU หรอื XCU)

มมุ กล้อง

- มุมสายตานก (Bird’s-eye view)

ห น้ า | 39

- มุมสูง (High-angle shot)

- มมุ ระดบั สายตา (Eye-level shot)

- มมุ ต่า (Low-angle shot)

ห น้ า | 40

- มุมสายตาหนอน (Worm’s-eye view)

- มมุ เอียง (Oblique angle shot)
- มุมแทนสายตา (Point-of-view Camera Angles)

ห น้ า | 41

การเคลือ่ นกล้อง

ภาพยนตรแมีความแตกต฽างจากภาพนิ่ง 2 ประการ คือ นอกจากสามารถถ฽ายภาพเคลื่อนไหวได฾
แล฾ว ยังสามารถเคลื่อนที่ไปได฾ด฾วยการเคลื่อนกล฾องในขณะถ฽ายทํา แม฾มีความย฽ุงยากซับซ฾อนและ
เสียเวลามากกว฽าการตั้งกล฾องถ฽ายนิ่ง ๆ (Static Shot) แต฽ทําให฾หนังมีความโดดเด฽นทางด฾านอารมณแสูง
จุดประสงคแหลักของการเคลื่อนกล฾อง คือ ติดตามผ฾ูแสดง เป็นการเชื่อมกันระหว฽างสองความคิด
และยังเป็นการสรา฾ งอารมณทแ ี่ทรงพลงั ถ฾าหากใช฾การเคลื่อนไหวกล฾องแทนมมุ มองของผู฾แสดง

การแพน (Panning) การทิลท์ (Tilt)
1. เพื่อครอบคลุมพนื้ ทีท่ ีม่ ขี นาดใหญ฽ ไม฽สามารถมองเหน็ ได฾ทวั่ ในเฟรมเดียว หรอื fixed frame
2. ใช฾ตดิ ตามแอค็ ชนั่ ของผู฾แสดง
3. ใช฾เชือ่ มจดุ สนใจของภาพ
4. ให฾ความหมายของการเชอ่ื มระหว฽างจุดสนใจของภาพ ต้ังแต฽ 2 จดุ ขึน้ ไป

การแทรค (Tracking)
1. การแทรคกล฾องให฾มคี วามเรว็ เท฽ากับการเคลือ่ นที่ของ subject
2. การแทรคกล฾องให฾มคี วามเรว็ ไวหรอื ช฾ากว฽าการเคลือ่ นที่ของ subject
3. การแทรคกล฾องเข฾าหาหรอื ออกจาก subject
4. การแทรคกล฾องหมนุ รอบ subject

การเครน (Craning)
การเครน คือ การถ฽ายภาพที่กล฾องตงั้ อยู฽บนแขนของดอลลีข่ นาดใหญ฽ เรียกว฽า cherry picker

หรือ crane truck สามารถเคลื่อนที่ได฾หลายทิศทาง ท้ังแนวนอนและแนวตั้ง โดยเคลื่อนกล฾องให฾สูงขึ้น
เหน็ เป็นภาพมุมกว฾างต฽อเน่อื งกัน หรอื ลดใหก฾ ล฾องตา่ํ ลงรบั แอค็ ชัน่

ภาพที่ได฾จากการเครนกล฾องให฾ความรู฾สึกที่สง฽าผ฽าเผย ตรึงความสนใจของคนดู ทําให฾ลืม
subject ไปชว่ั ขณะ เพราะความตะลึงในมมุ มองทีแ่ ปลกและระยะภาพทีก่ าํ ลังเปลีย่ นไป

ห น้ า | 42

การถือกลอ้ งถ่าย (Handheld Camera)
การถือกล฾องถ฽ายภาพเป็นการเคลื่อนที่กล฾องที่ทําให฾ภาพไหวอย฽ูตลอดเวลา ลักษณะเป็นการ

ถ฽ายภาพที่ไม฽เปน็ แบบแผนเหมอื นการเคลื่อนกล฾องแบบอืน่ ๆ ซึ่งให฾ความร฾ูสึกว฽าคนดูอย฽ู ณ ที่น้ัน หรือมี
ส฽วนร฽วมในเหตุการณแน้ัน โดยใช฾กล฾องถ฽ายทอดความสับสนอลหม฽าน ฉุกเฉิน รวดเร็วของแอ็คชั่น
แตอ฽ ย฽างไรก็ตาม การถือกล฾องถ฽ายภาพหากใช฾ไม฽ถกู กาลเทศะ อาจเปน็ ตัวทาํ ลายภาพยนตรไแ ด฾

การจัดแสง

การจัดแสงเพื่อใช฾ในการถ฽ายภาพ ได฾กําหนดจุดมุ฽งหมายเพื่อให฾เป็นไปตามวัตถุประสงคแของ
การจัดแสง หลายประการ คือ

1. การจดั แสงในหลักการขั้นพืน้ ฐานเพื่อช฽วยในการบนั ทึกภาพ
2. การจัดแสง เพือ่ ส฽งเสริมให฾ภาพมีมติ ิทีส่ ามเกิดข้ึน ซึง่ สามารถมองเหน็ ส฽วนลกึ ของวัตถุ
3. การจัดแสง สามารถถ฽ายทอดอารมณแ (MOOD) ของเหตุการณแต฽าง ๆ ภายในเน้ือหาที่
ต฾องการนําเสนอเป็นภาพได฾ดียิง่ ขึน้
4. การจัดแสง สามารถกําหนดบรรยากาศของภาพ (ATMOSPHERE)
5. การจัดแสง สามารถเสริมสร฾างความงามให฾เกิดขึ้นในองคแประกอบภาพ (COMPOSITION)
เช฽น ช฽วยแก฾ปัญหาในการขาดสมดุล (BALANCE) ช฽วยเน฾นจุดสนใจของภาพ (CENTER OF INTEREST)
ให฾สมบรู ณแยิ่งข้ึน
การจดั แสงเพือ่ การบันทึกภาพมีแสงทีเ่ ป็นหลกั อยู฽ 4 อย฽าง คือ

1. ไฟหลกั (Key light/Main light)
2. ไฟลบเงา/ไฟเสริม (Fill light)
3. ไฟแยก (Separation light/Back light)
4. ไฟฉาก (Background light)

ไฟหลกั (KEY LIGHT OR MAIN LIGHT)
ทําหน฾าที่ให฾แสงสว฽างกับสิ่งที่ถ฽าย ตําแหน฽งของไฟโดยทั่ว ๆ ไปจะอยู฽ใกล฾กับกล฾องถ฽าย

ภาพยนตรแ ในทิศทางเดียวกัน จะห฽างจากเส฾นแกนของเลนสแไม฽เกิน 90 องศา ไฟหลักจะใช฾สปอรแตไลทแ
เป็นตัวให฾แสงสว฽าง ดังนนั้ แสงทีเ่ กิดจากไฟดวงนจี้ งึ เป็นเงาที่ดําเข฾ม

ห น้ า | 43

ไฟลบเงา/ไฟเสรมิ (FILL LIGHT)
เนื่องจากแสงที่เกิดจากไฟหลัก เป็นแสงที่เข฾มจึงทําให฾ด฾านที่โดนกับแสงจะสว฽าง และด฾าน

ทีไ่ ม฽โดนแสงจะมดื นอกจากนั้นแลว฾ จะทาํ ให฾เกิดเงาที่นา฽ เกลียดบนวัตถุที่ถ฽าย จึงจําเป็นต฾องใช฾ไฟลบเงา
เข฾าช฽วย เพื่อทําให฾เงาอันเกิดจากไฟหลักจางลบไป อีกท้ังยังช฽วยเพิ่มแสงในด฾านมืดให฾มีอัตราส฽วนที่
พอเหมาะกับด฾านสว฽างด฾วย เพื่อช฽วยให฾บันทึกภาพในส฽วนที่มืด (ไฟหลักส฽องไม฽ถึง) มีรายละเอียดของ
ภาพเพิม่ ข้นึ ชนิดของไฟทีน่ ํามาใช฾กับไฟส฽วนน้ี จะเป็นไฟทีใ่ ห฾แสงนม฽ุ นวล

ไฟแยก (SEPARATION LIGHT OR BACK LIGHT)
ไฟจากสองขอ฾ แรกสามารถถ฽ายภาพออกมาได฾โดยมีรายละเอียดดีพอควร แต฽เพื่อเป็นการ

เน฾นให฾สิ่งที่ถ฽ายเด฽นขึ้น แยกตัวออกมาจากฉาก จึงใช฾ไฟดวงนี้ส฽องไปยังสิ่งที่ถ฽ายอีกทางหนึ่ง ซึ่งจะช฽วย
ให฾มิติที่สามของสิ่งที่ถ฽ายมีมากขึ้น ไฟดวงนี้จะใช฾สปอรแตไลทแที่มีกําลังไฟสูง โดยปกติจะสูงกว฽าไฟหลัก
(KEY LIGHT) อัตราส฽วนระหว฽าง 1/2-1/6 ซึ่งแล฾วแต฽ความต฾องการของผู฾ถ฽าย ตําแหน฽งของไฟก็จะอย฽ูตรง
ข฾ามกบั ไฟหลัก (KEY LIGHT) คือสอ฽ งมาจากทีส่ ูงด฾านหลงั ของสิง่ ทีถ่ ฽าย

ไฟฉาก (BACKGROUND LIGHT)
ไฟทีส่ ฽องไปยังฉากเพื่อให฾ฉากมีความสว฽าง โดยปกติจะใช฾ไฟประเภท FLOOD LIGHT ซึ่งจะ

ให฾แสงทีน่ ่มิ นวล ช฽วยสร฾างบรรยากาศของฉากใหม฾ ีมากยิ่งขนึ้ ตามความประสงคแ

ห น้ า | 44

ไฟ Back light

การจดั องคป์ ระกอบภาพ

การจัดองคแประกอบแบบนี้ เปอรแเซน็ ตแที่จะได฾ภาพสวย มีมาก

ห น้ า | 45

การตัดต่อ

ห น้ า | 46

การตัดตอ่

The Edit

การตัดตอ่ คือ การเชอ่ื มระหว฽างชอ็ ต 2 ชอ็ ต โดยใช฾ 1 ใน 3 รูปแบบ ดงั นี้

1. การตัดชนภาพ The Cut คือ การตัดภาพชนกันจากช็อตหนึ่งต฽อตรงเข฾ากับอีกช็อตหนึ่ง
วิธีนคี้ นดูจะไม฽ทนั สังเกตเหน็

2. การผสมภาพ The Mix หรือ The Dissolve เป็นการค฽อย ๆ เปลี่ยนภาพจากช็อตหนึ่ง
ไปยงั อีกชอ็ ตหนึ่ง โดยภาพจะเหลือ่ มกนั และคนดสู ามารถมองเหน็ ได฾

3. การเลือนภาพ The Fade เป็นการเชือ่ มภาพที่คนดูสามารถเห็นได฾ มี 2 แบบ คอื
3.1 การเลือนภาพเข้า fade in คือ การเริ่มภาพจากดําแล฾วค฽อย ๆ ปรากฏภาพซ฾อน

สว฽างข้นึ มักใช฾สาํ หรบั การเปิดเรือ่ ง
3.2 การเลือนภาพออก fade out คือ การที่ภาพในท฾ายช็อตค฽อย ๆ มืดดําสนิท มักใช฾

สาํ หรับการปิดเรอ่ื งตอนจบ

ห น้ า | 47

การตดั ตอ่ ควรคานึงถงึ ความร้เู บื้องตน้ อะไรบา้ ง

การตดั ตอ฽ ควรคาํ นึงถึงความรเ฾ู บือ้ งตน฾ 6 ประการดงั น้ี
1. แรงจูงใจ (Motivation)

การตัดต฽อ ไม฽ว฽าจะการbcut, mix หรือ fade ควรมีเหตุผลที่ดีหรือมีแรงจูงใจเสมอ
ซึ่งแรงจูงใจนีอ้ าจเปน็ ภาพ เสียง หรอื ท้ังสองอย฽างผสมกันก็ได฾ ในส฽วนของภาพอาจเป็นการกระทําอย฽างใด
อย฽างหนึ่ง แม฾นักแสดงจะแสดงเพียงเล็กน฾อย เช฽น การขยับร฽างกายหรือขยับส฽วนของหน฾าตา สําหรับ
เสียงอาจเปน็ เสียงใดเสียงหน่งึ เชน฽ เสียงเคาะประตู หรอื เสียงโทรศพั ทแดัง หรอื อาจเป็นเสียงที่ไม฽ปรากฏ
ภาพในฉาก (off scene)

2. ข้อมลู (Information)
ข฾อมูลในที่นี้คือข฾อมูลที่เป็นภาพ ช็อตใหม฽หมายถึงข฾อมูลใหม฽ คือถ฾าไม฽มีข฾อมูลอะไรใหม฽

ในช็อตนั้น ๆ ก็ไม฽จําเป็นต฾องนํามาตัดต฽อ ไม฽ว฽าภาพจะมีความงดงามเพียงไร ก็ควรที่จะเป็นข฾อมูลภาพ
ที่แตกต฽างจากช็อตที่แล฾ว ยิ่งมีข฾อมูลภาพที่คนดูเห็นและเข฾าใจมากขึ้น ผ฾ูชมก็ยิ่งได฾รับข฾อมูลและมี
อารมณแร฽วมมากขึ้นเป็นหน฾าที่ของคนตัดที่จะนําข฾อมูลภาพมาร฾อยให฾มากที่สุดโดยไม฽เป็นการยัด เยียด
ให฾คนดู

3. องคป์ ระกอบภาพในช็อต (Shot Composition)
ผ฾ูตัดไม฽สามารถกําหนดองคแประกอบภาพในช็อตได฾ แต฽งานของผ฾ูตัดคือควรให฾มี

องคแประกอบภาพในช็อตที่สมเหตุสมผลและเป็นที่ยอมรับปรากฏอย฽ู องคแประกอบภาพในช็อตที่ไม฽ดี
มาจากการถ฽ายทําทีแ่ ย฽ ซึง่ ทําให฾การตดั ต฽อทาํ ได฾ลําบากมากขึ้น

4. เสียง (Sound)
เสียงคือส฽วนสําคัญในการตัดต฽ออีกประการหนึ่ง เสียงรวดเร็วและลึกล้ํากว฽าภาพ เสียง

สามารถใส฽มาก฽อนภาพหรือมาทีหลังภาพเพื่อสร฾างบรรยากาศ สร฾างความกดดันอันรุนแรง และอีก
หลากหลายอารมณแ เสียงเป็นการเตรยี มใหผ฾ ชู฾ มเตรียมพร฾อมสาํ หรับการเปลีย่ นฉาก สถานที่ หรือแม฾แต฽
ประวตั ิศาสตรแ

ความคลาดเคลือ่ นของเสียงเป็นการลดคณุ ค฽าของการตัดต฽อ เช฽น LS ของสํานักงานได฾ยิน
เสียงจากพวกเคร่ืองพิมพแดีด ตัดไปที่ช็อตภาพใกล฾ของพนักงานพิมพแดีด เสียงไม฽เหมือนกับ
ทีเ่ พิง่ ได฾ยินในชอ็ ตปพู นื้ คือ เครือ่ งอน่ื ๆ หยุดพิมพแทนั ทีเมอ่ื ตัดมาเป็นช็อตใกล฾

ความสนใจของผ฾ูชมสามารถทําให฾เกิดขึน้ ได฾ดว฾ ยเสียงที่มาล฽วงหน฾า (Lapping) ตัวอย฽างเช฽น
การตัดเสียง 4 เฟรมล฽วงหนา฾ ก฽อนภาพ เมือ่ ตดั จากภาพในอาคารมายังภาพฉากนอกอาคาร