รามเกยี รติ์ ตอน
นารายณ์ ปราบ
นนทก
รามเกยี รติ์ มาจากคาว่า
ราม + เกียรติ หมายถึง เกียรติของพระราม
ตามคตฮิ ินดูมีความเช่ือว่า พระราม คือ
พระนารายณ์อวตารลงมายงั โลกมนษุ ยเ์ พ่ือปราบยคุ เขญ็
รามเกียรต์ิ มาจาก วรรณคดีอินเดีย เร่ือง รามายณะ
ซ่ึงเป็นวรรณคดีสาคัญและมีมานานกว่า ๒,000 ปี ถือว่าเป็นเร่ือง
มหาภารตะที่ย่ิงใหญ่และมีช่ือเสียง ส่วนไทยได้นาวรรณคดี เรื่อง
รามเกียรต์ิ มาแสดงเป็นหนังใหญ่ โขน ละคร นอกจากนี้ ยังนามา
วาดเป็นภาพจิตรกรรมฝาผนัง
ผแู้ ต่งและลกั ษณะคาประพันธ์
บทละครเรอื่ ง รามเกยี รติ์ ตอน นารายณ์ปราบนนทก ผ้แู ต่งคือ พระบาทสมเดจ็
พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก แต่งเป็นกลอนบทละคร ซ่ึงมีลักษณะบังคับคล้ายกับกลอน
สุภาพหรอื กลอนแปด
การใช้คาข้ึนตน้
“มาจะกลา่ วบทไป” : ใชส้ าหรับขน้ึ ตน้ เรือ่ ง หรอื กลา่ วถงึ เรอ่ื งทีแ่ ทรกเข้ามา
“เมอื่ นัน้ ” : ใชส้ าหรบั ขึ้นต้นเมอ่ื กล่าวถึงผ้มู ียศศักด์ิ เช่น เทวดา กษัตริย์
“บดั นั้น” : ใช้สาหรับขึ้นต้นเมอื่ กลา่ วถงึ ผนู้ อ้ ย หรอื ผใู้ ตบ้ ังคับบัญชา
เชน่ เสนา อามาตย์ ทหาร สามัญชน
รามเกยี รติ์ ตอน เนื้อเรื่องยอ่
นารายณ์ ปราบ
นนทก
เนื้อเร่ืองยอ่
นนทกเป็นยักษ์ มีหน้าที่ล้างเท้าให้เหล่า
เทวดาที่จะไปเข้าเฝ้า พระอิศวรอยู่ท่ีเชิงเขาไกรลาส
เทวดาเหล่านน้ั บา้ งก็ถอนผม บ้างกต็ บหัว
จนหวั ของนนทกโล้นเกล้ยี ง นนทกแคน้ ใจมาก
จงึ ไปทลู ขอพรจากพระอิศวร
เนอ้ื เร่ืองยอ่
เพื่อใหพ้ ระองคป์ ระทานนวิ้ เพชรแกต่ น เม่อื ช้ีผใู้ ดผนู้ ้นั ก็
จะตาย พระอศิ วรประทานน้ิวเพชรเพอื่ เป็นรางวลั แก่นนทกท่ี
ทาหนา้ ทดี่ ้วยความรบั ผิดชอบมาชา้ นาน เม่ือได้น้ิวเพชร
นนทกกใ็ ช้น้วิ เพชร สังหารเทวดาที่มาแกลง้ เสยี ส้นิ
เนือ้ เรื่องย่อ
พระอินทรจ์ งึ นาความไปทูลพระอิศวร พระอศิ วรจึงขอใหพ้ ระนารายณ์
ไปปราบนนทก พระนารายณ์แปลงกายเป็นนางเทพอัปสรผู้งดงาม
เมอ่ื นนทกเห็นก็เกดิ ความหลงใหลเขา้ ไปเกีย้ วพาราสี
พระนารายณ์แปลงจงึ หลอกล่อให้นนทกราตาม
พอถงึ ท่า “ นาคามว้ นหาง ”...
เนอ้ื เรื่องยอ่
นวิ้ เพชรของนนทกกช็ ี้ไปท่ขี าของนนทกเอง ทาให้ขาหักลม้
ลงทนั ที ทนั ใดนน้ั นางเทพอัปสรกก็ ลายร่างเปน็ พระนารายณม์ ีสก่ี ร
แต่ละกรมเี ทพอาวุธ อนั ไดแ้ ก่ ตรี คฑา จกั ร สงั ข์
พระนารายณ์เข้าเหยียบร่างนนทกไว้ แล้วเงื้อพระแสงตรีศูล
เพอ่ื จะ “ สงั หารนนทก “
เนอื้ เรอ่ื งย่อ
นนทกเหน็ ดังน้นั จึงกลา่ วตดั พ้อว่า ตนเองมีสองมือหรือจะสู้ส่ีมือได้
พระนารายณ์จึงตรัสว่าชาตหิ น้าใหน้ นทกมสี บิ หนา้ ยส่ี บิ มือ สว่ นตนนั้น
จะเปน็ เพยี งมนษุ ย์ทีม่ ีสองมือแล้วสู้กบั นนทกอีกครัง้ ตรสั แลว้ ก็
ตดั เศยี รนนทกกระเด็น ไป นนทกเกดิ เปน็ ทศกณั ฐ์
ส่วนพระนารายณอ์ วตารเปน็ พระราม
บทประพนั ธ์ ถงึ นนทกนา้ ใจกลา้ หาญ
มาจะกลา่ วบทไป ประทานให้ล้างเทา้ เทวา
ต้งั แตพ่ ระสยมภูวญาณ สรุ าฤทธิต์ บหวั แล้วลบู หน้า
อยู่บนั ไดไกรลาสเป็นนจิ บ้างถอนเสน้ เกศาวุ่นไป
บา้ งใหต้ ักน้าล้างบาทา ดเู งาในนา้ แลว้ ร้องไห้
จนผมโกรน๋ โล้นเกล้ียงถงึ เพยี งหู ตาแดงดงั่ แสงไฟฟ้า
ฮดึ ฮัดขดั แค้นแนน่ ใจ มติ ายกจ็ ะได้เห็นหนา้
เป็นชายดดู ูม๋ าหมนิ่ ชาย เฝ้าพระอศิ ราธิบดี ฯ
คดิ แลว้ ก็รบี เดินมา
ถอดความ
นนทกน่ังประจาอยู่ที่บันไดของเขาไกรลาส โดยมีหน้าที่ล้าง
เท้าให้แกเ่ หลา่ เทวดาทมี่ าเข้าเฝา้ พระอิศวร ซ่ึงนนทกมักจะถูกเหล่า
เทวดาหยอกล้อ ด้วยการตบหัวบ้าง ถอนเส้นผมบ้าง จนกระท่ังหัว
ของนนทกโล้นทั้งศรีษะ นนทกแค้นใจมาก เหมือนถูกดูหมิ่น
ศกั ดศิ์ รี แต่ตนเองน้ันไม่มกี าลงั จะสู้ จงึ ไปเข้าเฝ้าพระอศิ วร
บทประพันธ์
ครั้นถึงจึ่งประณตบทบงสุ์ ทูลองค์พระอศิ วรเรอื งศรี
วา่ พระองคเ์ ปน็ หลกั ธาตรี ย่อมเมตตาปรานที ว่ั พักตร์
ผูใ้ ดทาชอบตอ่ เบอ้ื งบาท กป็ ระสาททั้งพรแลยศศกั ดิ์
ตัวข้าน้ีมชี อบนกั ลา้ งเท้าสรุ ารกั ษ์ถงึ โกฏิปี
พระองคผ์ ู้ทรงศกั ดาเดช ไมโ่ ปรดเกศแก่ข้าบทศรี
กรรมเวรส่งิ ใดดง่ั นี้ ทูลพลางโศกีราพัน
ถอดความ
นนทกกราบทูลว่า พระอศิ วรเป็นผคู้ รองโลก
ยอ่ มมคี วามเมตตาปรานี ใครทก่ี ระทาแต่ความดี
เมือ่ ขอสง่ิ ใดยอ่ มได้รับตามคาขอ ตนไดท้ างานรบั ใช้
พระอิศวรมานาน ยังไม่เคยไดร้ บั ส่งิ ตอบแทนใดๆเลย
บทประพันธ์
เมือ่ นนั้ พระอศิ วรบรมรงั สรรค์
เห็นนนทกโศกาจาบลั ย์ พระทรงธรรมใ์ ห้คดิ เมตตา
จง่ึ มเี ทวราชบรรหาร เอง็ ต้องการสงิ่ ไรจงเรง่ วา่
ตวั กจู ะใหด้ ่ังจนิ ดา อย่าแสนโศกาอาลัย ฯ
ถอดความ
พระอิศวรมีจติ เมตตา เหน็ นนทกเศรา้ โศกเสียใจ จึงมรี ับส่ังวา่
“นนทกต้องการสง่ิ ใดก็จงรีบบอก พระอศิ วรจะไดจ้ ะประทานพรให้”
บทประพนั ธ์
บดั น้นั นนทกผูม้ ีอชั ฌาสัย
นอ้ มเศยี รบงั คมแล้วทูลไป จะขอพรเจ้าไตรโลกา
ให้นวิ้ ขา้ เป็นเพชรฤทธี จะชใ้ี ครจงม้วยสงั ขาร์
จะไดร้ องเบอื้ งบาทา ไปกวา่ จะสิน้ ชีวี
ถอดความ
นนทกอ้างวา่ เพ่ือป้องกันตนเอง จึงขอพรว่า “ ให้นิว้ ข้าเปน็ เพชร
มฤี ทธิท์ ่ีสามารถช้ีใครก็ตาย จะไดเ้ ป็นข้ารับใช้ ไปจนกว่าจะส้นิ ชีวติ ”
บทประพนั ธ์
เมือ่ นั้น พระสยมภวู ญาณเรอื งศรี
ภูมนี ิง่ นึกตรกึ ไป
ได้ฟงั นนทกพาที จาจะประทานพรให้
จงได้สาเรจ็ มโนรถ
อา้ ยนี่มชี อบมาช้านาน
คดิ แลว้ กป็ ระสทิ ธพิ์ รชัย
ถอดความ
พระอศิ วรเหน็ ว่านนทกนนั้ ไดท้ าความดคี วามชอบมาช้านาน และการถวาย
สตั ย์ปฏญิ าณตอ่ หน้าเบอ้ื งพระพกั ตร์วา่ “จะทาหน้าทดี่ ้วยความจงรักภักดี
ดว้ ยความเมตตาพระอศิ วรจึงประทานพรให้”
บทประพันธ์
บัดนนั้ นนทกผูใ้ จสาหส
รบั พรพระศุลีมียศ บงั คมแล้วบทจรไป
ถอดความ
เมื่อนนทกไดร้ ับพรจากพระอศิ วรตามท่ขี อ จึงลาพระอิศวร
กลับไปยังบันไดเขาไกรลาส
บทประพนั ธ์
คร้ันถึงบันไดไกรลาส ขัดสมาธนิ ่งั ยมิ้ รมิ อ่างใหญ่
คอยหมู่เทวาสุราลยั ดว้ ยใจกาเริบอหังการ์
ถอดความ
นนทกกลบั มายงั บันไดเขาไกรลาส น่งั ขดั สมาธแิ ละยิ้มอยูร่ มิ อา่ งน้า
ดว้ ยใจกาเรบิ เพราะมีนิว้ เพขร รอเทวดามาใหล้ า้ งเท้าเหมอื นดงั เดมิ
บทประพนั ธ์
เมื่อนนั้ เทวาสุราฤทธ์ทิ กุ ทศิ า
สุบรรณคนธรรพ์วทิ ยา ต่างมาเฝา้ องคพ์ ระศุลี
ถอดความ
ในตอนนั้นไมว่ า่ จะเป็นครฑุ เหลา่ เทวดา ชาวสวรรค์ท่มี ี
ความสามารถในวิชาดนตรแี ละขบั ร้อง ตา่ งก็มาเข้าเฝ้าพระอิศวร
บทประพันธ์
ครนั้ ถงึ ซงึ่ เชิงไกรลาส คนธรรพ์เทวราชฤาษี
กช็ วนกนั ยา่ งเยื้องจรลี เขา้ ไปยังที่อฒั จนั ทร์
ถอดความ
เมื่อถึงเขาไกรลาสแลว้ เหลา่ เทวดาตา่ งพากนั ไปท่ี
บันไดเขาไกรลาส
บทประพันธ์
นนทกกล็ า้ งเทา้ ให้ เมื่อจะไปกจ็ ับหัวส่ัน
สพั ยอกหยอกเล่นเหมอื นทกุ วนั สรวลสนั ต์เยาะเยย้ เฮฮา
ถอดความ
นนทกล้างเท้าใหเ้ หลา่ เทวดา เหล่าเทวดากก็ ลน่ั แกลง้
นนทก หยอกเลน่ เหมือนเช่นเคยทกุ วันอย่างสนกุ สนาน
บทประพนั ธ์
บดั น้นั นนทกนา้ ใจแกลว้ กล้า
กริว้ โกรธร้องประกาศตวาดมา อนจิ จาขม่ เหงเลน่ ทกุ วนั
จนหวั ไมม่ ผี มติด สดุ คิดทเ่ี ราจะอดกลั้น
วนั นีจ้ ะได้เหน็ กนั ขบฟนั แลว้ ชี้นวิ้ ไป
ถอดความ
นนทกเกิดความโกรธแคน้ จึงไดร้ อ้ งตวาดด้วยความโกรธแล้วชี้
นิ้วเพชรไปยังเหล่าเทวดา
บทประพันธ์
ตอ้ งสุบรรณเทวานาคี ดง่ั พษิ อสนุ ีไมท่ นได้
ล้มฟาดกลาดเกล่ือนลงทันใด บรรลยั ไม่ทนั พริบตา
ถอดความ
นนทกใช้อานาจน้ันในทางไมช่ อบ โดยใช้น้ิวเพขร ฆา่ เหลา่
เทวดา ครุฑ นาค และคนธรรพ์ล้มตายไปจานวนมาก
บทประพันธ์
เมอื่ น้ัน หัสนัยนเ์ จ้าตรัยตรึงศา
เหน็ นนทกนน้ั ทาฤทธา ช้หี มูเ่ ทวาวายปราณ
ตกใจตะลึกราพงึ คดิ ใครประสิทธใ์ิ หม้ นั สังหาร
คดิ แล้วเขา้ เฝ้าพระทรงญาณ ยงั พิมานทพิ รตั น์รจู ี
ถอดความ
เม่อื นัน้ พระอินทร์ผูเ้ ปน็ ใหญใ่ นสวรรคช์ ้นั ดาวดงึ ส์เห็นนนทกชี้หมูเ่ ทวดา
ตายเกลื่อน ก็ตกใจชะงักงัน นิง่ คิดไปช่วั ขณะใคร่ครวญคดิ วา่ ใครเปน็
ผู้ประทานพรใหน้ นทกมาฆ่าเหล่าเทวดา คดิ แลว้ กข็ ึ้นเฝ้าพระอิศวร
บทประพันธ์
ครัน้ ถงึ จงึ่ ประณตบทบงสุ์ ทูลองคพ์ ระอศิ วรเรืองศรี
วา่ นนทกมันทาฤทธี ชีห้ มู่เทวาบรรลยั
อันซง่ึ น้วิ เพชรของมัน พระทรงธรรม์ประทานฤาไฉน
จึ่งทาอาจองทะนงใจ ไม่เกรงใต้เบอื้ งบาทา
ถอดความ
พระอินทร์กราบทูลพระอศิ วรวา่ นนทกใชน้ ิว้ เพชรเขน่ ฆา่ เทวดา
ครุฑ นาค และคนธรรพ์ท้งั ปวงจนเดือดรอ้ นไปท่วั
บทประพันธ์
เมอื่ นั้น พระอิศวรบรมนาถา
ได้ฟงั องคอ์ มรินทรา จ่งึ มีบัญชาตอบไป
อ้ายน่ีทาชอบมาชา้ นาน เราจ่งี ประทานพรให้
มันกลบั ทรยศกบฏใจ ทาการหยาบใหญถ่ งึ เพียงน้ี
ถอดความ
เมอ่ื ไดย้ นิ ดังนัน้ พระอิศวรจึงตอบพระอินทร์ว่า นนทกนั้นทาหนา้ ทีด่ ว้ ย
ความจงรักภักดีมานาน ด้วยความเมตตาจึงประทานพรให้ แตน่ นทกกลบั ใช้
อานาจไปในทางที่ผิด
บทประพันธ์
ตรัสแลว้ จ่ึงมีบัญชา ดรู าพระนารายณ์เรอื งศรี
ตัวเจ้าผ้มู ฤี ทธี เป็นที่พ่ึงแกห่ มเู่ ทวัญ
จงชว่ ยระงบั ดับเข็ญ ให้เย็นทัว่ พิภพสรวงสวรรรค์
เชิญไปสังหารอา้ ยอาธรรม์ ให้มันส้นิ ชีพชีวา
ถอดความ
พระอศิ วรจึงมบี ญั ชาให้พระนารายณ์ ไปปราบนนทกเพอ่ื ระงับความ
วุน่ วายเดอื ดร้อนทเ่ี กิดขึ้น
บทประพันธ์
เมือ่ น้ัน องค์พระนารายณน์ าถา
รบั สั่งถวายบังคมลา ออกมาแปลงกายดว้ ยฤทธี
ถอดความ
พระนารายณร์ บั คาสงั่ จากพระอิศวรให้ไปปราบนนทก พระนารายณ์
จงึ แปลงโฉมเปน็ นางเทพอปั สรที่สวยสดงดงาม
บทประพันธ์
เป็นโฉมนางเทพอปั สร ออ้ นแอน้ อรชรเฉลิมศรี
กรายกรยา่ งเยอื่ งจรลี ไปอยทู่ ี่นนทกจะเดนิ มา
ถอดความ
พระนารายณเ์ สด็จมายงั เชงิ เขาไกรลาส และแปลงกายเป็นนางเทพอปั สร
รูปร่างหนา้ ตางดงาม แล้วเดนิ เข้าไปบรเิ วณใกลๆ้ ท่ีนนทกจะเดินมา
บทประพนั ธ์
บัดน้ัน นนทกผ้ใู จแกลว้ กลา้
สิ้นเวลาเฝา้ เจา้ โลกา สาราญกายาแลว้ เดินมา
ถอดความ
นนทกเม่อื เสรจ็ สิน้ จากการปฏบิ ตั หิ น้าที่ตอ่ พระอศิ วร กเ็ ดินออกมา
อย่างสบายใจ
บทประพนั ธ์ พิศพักตร์ผอ่ งเพียงแขไข
งามนัยน์เนตรงามกร
เหลอื บเหน็ สตรีวิไลลักษณ์ งามองคย์ ิง่ เทพอัปสร
งามโอษฐง์ ามแกม้ งามจุไร งามเอวงามอ่อนทั้งกายา
งามถันงามกรรณงามขนง พระสรุ ัสวดีเสน่หา
งามจริตกิริยางามงอน จะเอามาเปรียบไมเ่ ทียบทัน
ถงึ โฉมองคอ์ คั รลกั ษมี ในองคเ์ ยาวลักษณ์สาวสวรรค์
สนิ้ ทั้งไตรภพจบโลกา ก็เดินกระชนั้ เข้าไป
ดูไหนก็เพลนิ จาเรญิ รกั
ย่งิ พิศยง่ิ คิดผกู พนั
ถอดความ
ครั้นนนทกได้เหน็ นางอัปสรท่มี ีรปู โฉมงามเกิน
กวา่ ใคร ใบหน้าผ่องใส ปากสวย ผมสวย ตาสวย
มอื สวย สวยราวนางฟา้ ก็หลงรักหลงชอบนางอปั สร
ทันที นนทกจงึ คิดเข้าไปเกี้ยวนางอปั สรผู้เลอโฉม
บทประพนั ธ์
โฉมเอยโฉมเฉลา เสาวภาคย์แนง่ นอ้ ยพสิ มัย
เจา้ มาแต่สวรรคช์ น้ั ใด นามกรชือ่ ไรนะเทวี
ประสงคส์ งิ่ ใดจะใคร่รู้ ทาไมมาอยู่ที่นี่
ขา้ เห็นเปน็ นา่ ปรานี มารศรจี งแจ้งกิจจา
ถอดความ
นนทกเข้าไปเก้ียวพาราสีนางอัปสร ถามนางอปั สรวา่ ชอ่ื อะไร
เหตใุ ดถึงไดม้ าเดินอยู่แถวนี้
บทประพนั ธ์
เมอื่ นั้น นางนารายณ์เยาวลักษณเ์ สน่หา
ไดฟ้ ังย่งิ ทามารยา ชาเลืองนยั นาแลว้ ตอบไป
ทาไมมาลว่ งไถถ่ าม ลวนลามบกุ รุกเขา้ มาใกล้
ทา่ นนี้ไมม่ คี วามเกรงใจ เราเปน็ ข้าใช้เจา้ โลกา
พนกั งานฟอ้ นราระบาบัน ชื่อสวุ รรณอัปสรเสนห่ า
มีทุกขจ์ ่งึ เท่ยี วลงมา หวังวา่ จะใหค้ ลายรอ้ น
ถอดความ
พระนารายณท์ ่ีแปลงกายเป็นนางอัปสร ชาเลอื งมอง
นนทกแลว้ ถามนนทกว่า นนทกมาลวงถามและลวนลามนาง
ไมม่ คี วามเกรงใจ นางเป็นนางราของพระอินทรช์ ื่อสุวรรณอปั สร
มีความทุกขจ์ ึงมาเที่ยวเลน่ เพอ่ื หวงั ให้คลายรอ้ น
บทประพันธ์
สุดเอยสดุ สวาท โฉมประหลาดลา้ เทพอปั สร
ทั้งวาจาจริตก็งามงอน ควรเป็นนางฟอ้ นวไิ ลลกั ษณ์
อนั ซึ่งธรุ ะของเจ้า หนักเบาจงแจ้งให้ประจักษ์
ถา้ วาสนาเราเคยบารงุ รกั ก็จะเป็นภักดิ์ผลสืบไป
ตัวพ่มี ิได้ลวนลาม จะถือความส่ิงนน้ี ไี่ ม่ได้
สาวสรรค์ขวัญฟ้ายาใจ พไี่ ร้คจู่ ะพง่ึ แตไ่ มตรี
ถอดความ
นนทกไดฟ้ ังคาของนางอัปสร นนทกจึงตอบนางอปั สรว่า
นางอัปสรเปน็ หญงิ ท่ีมีความงดงามทัง้ กายา และมวี าจาที่ไพเราะ
เหมาะสมแล้วทจ่ี ะเปน็ นางรา หากเราเคยมีวาสนาต่อกนั มา
เราคงจะได้เป็นคกู่ ัน พ่ไี ม่ไดค้ ิดลวนลามนอ้ งนางแต่อยา่ งใด
บทประพนั ธ์
เม่อื นั้น นางเทพนิมติ โฉมศรี
ค้อนแลว้ จ่งึ ตอบวาที ว่าน้ีไพเราะเปน็ พน้ ไป
อนั ซึง่ จะฝากไมตรขี า้ ข้อนั้นอย่าว่าหารู้ไม่
เราเป็นนางราระบาใน จะมีมติ รทใี่ จผกู พัน
ใครมาราเกลงเพลงฟอ้ น จง่ึ จะผอ่ นดว้ ยความเกษมสนั ต์
ราได้กม็ าราตามกนั นนั่ แหละจะสมดง่ั จนิ ดา
ถอดความ
นางอปั สรคอ้ นแล้วตอบนนทกว่า ตนนนั้ เป็นนางรา
หากนนทกจะมีจิตผูกพัน กจ็ งราไปพร้อมกับนาง หากรา
ได้และราตาม นางจึงจะมไี มตรีจติ ผูกพนั กลบั ไป
บทประพนั ธ์ นนทกผูใ้ จแกลว้ กล้า
กโ็ สมนสั าพันทวี
บัดนน้ั ดกู อ่ นนางฟา้ เฉลมิ ศรี
ไมร่ วู้ า่ นารายณ์แปลงมา พเ่ี ปน็ คนเกา่ พอเขา้ ใจ
ย้ิมแล้วจง่ึ กล่าวว่าสนุ ทร ให้ส้นิ ทา่ ท่นี างจาได้
เจา้ จักปรารมภ์ไปไยมี มิใหผ้ ิดเพลงนางเทวี
เชิญเจา้ ราเถิดนะนางฟา้
ตัวพจ่ี ะราตามไป
ถอดความ
นนทกไมร่ ู้วา่ พระนารายณ์แปลงกายเป็นนางอปั สร
นนทกรู้สกึ หลงรักนางอปั สรเป็นอยา่ งมาก นนทกพูดกับ
นางอัปสรวา่ “ อยา่ ไดว้ ิตกไปเลย พเี่ ป็นข้ารับใชพ้ ระอิศวร
มานาน เชญิ เจ้าร่ายราเถอะ ใหห้ มดทุกท่าที่เจ้าจาได้
พจ่ี ะราตามหมดทกุ ท่าทีเ่ จา้ รามา”
บทประพันธ์
เม่ือนน้ั พระนารายณ์ทรงสวสั ดร์ิ ศั มี
เหน็ นนทกหลงกลก็ยินดี ทาทเี ยื้องกรายใหย้ วนยนิ
ถอดความ
พระนารายณเ์ หน็ นทกหลงกลตน จงึ ยั่วยวนนทกให้ราตาม
บทประพันธ์
เทพนมปฐมพรหมส่หี น้า สอดสร้อยมาลาเฉดิ ฉนิ
ทง้ั กวางเดินหงส์บนิ กินรนิ เลียบถา้ อาไพ
อีกช้านางนอนภมรเคล้า ทง้ั แขกเตา้ ผาลาเพียงไหล่
เมขลาโยนแกว้ แววไว มยเุ รศฟอ้ นในอัมพร
ลมพัดยอดตองพรหมนมิ ติ ทง้ั พสิ มยั เรยี งหมอน
ย้ายท่ามัจฉาชมสาคร พระสกี่ รขว้างจกั รฤทธริ งค์
ฝา่ ยนนทกก็ราตาม ดว้ ยความพสิ มยั ใหลหลง
ถึงทา่ นาคามว้ นหางวง ชีต้ รงถกู เพลาทันใด
ถอดความ
พระนารายณท์ ่แี ปลงกายเปน็ นางอัปสรร่ายราในท่าต่างๆ ได้แก่
เทพนม ปฐม พรหมส่ีหนา้ สอดสรอ้ ยมาลา เฉดิ ฉิน กวางเดินดง
หงสบ์ นิ กินรินเลยี บถ้า ช้านางนอน ภมรเคล้า แขกเตา้ เข้ารงั ผาลาเพยี ง
ไหล่ เมขลาลอ่ แก้ว มยุเรศฟ้อน ลมพดั ยอดตอง พรหมนมิ ิต พสิ มยั
เรียงหมอน มัจฉาชมสาคร พระสก่ี รขวา้ งจักร ถึงท่านาคาม้วนหางวง
ด้วยฤทธเ์ิ ดชนิว้ เพชรของนนทก ทาให้นนทกขาหักล้มลง นางอปั สร
กลายเปน็ องคพ์ ระนารายณ์เขา้ ไปเหยยี บนนทกเพ่อื จะสงั หาร
บทประพันธ์
บัดนัน้ นนทกแกลว้ หาญชาญสมร
เหน็ พระองค์ทรงสังข์คทาธร เป็นสก่ี รก็ร้ปู ระจกั ษ์ใจ
วา่ พระหริวงศท์ รงฤทธ์ิ ลวงลา้ งชวี ติ ก็เป็นได้
จ่งึ มีวาจาถามไป โทษข้าเป็นไฉนให้ว่ามา
ถอดความ
นนทกเห็นนางอัปสรแปลงกายเปน็ พระนารายณ์ นนทกกร็ ้วู า่
ตนโดนลวงเพอ่ื ท่จี ะฆ่า จงึ ถามวา่ ตนทาผดิ อะไร
บทประพนั ธ์
เมื่อน้ัน พระนารายณบ์ รมนาถา
ไดฟ้ งั จง่ึ มีบญั ชา โทษามงึ ใหญ่หลวงนัก
ดว้ ยทาโอหงั บงั เหตุ ไมเ่ กรงเดชพระอิศวรทรงจกั ร
เอ็งฆ่าเทวาสรุ ารกั ษ์ โทษหนกั ถึงที่บรรลยั
ตวั กูกค็ ดิ เมตตา แตจ่ ะไว้ชวี ามึงไมไ่ ด้
ตรัสแลว้ แกว่งตรเี กรียงไกร แสงกระจายพรายไปดัง่ ไฟกาล
ถอดความ
พระนารายณฟ์ งั คาของนนทก จงึ ตอบนนทกว่า โทษของนนทก
ใหญห่ ลวงมาก นนทกทะนงใจไม่เกรงกลวั พระอศิ วร เข่นฆา่ เหล่าเทวดา
โทษของนนทกมีเพียงความตายเทา่ นัน้ ตัวพระนารายณน์ น้ั มีจิตเมตตา
แต่เป็นคาสงั่ พระอศิ วร พระนารายณ์จงึ ไมส่ ามารถไว้ชวี ติ นนทกได้
พูดแล้วกแ็ กวง่ ตรอี อกไป แสงกระจายอยา่ งไฟบรรลยั กลั ลป์
บทประพันธ์ นนทกผู้ใจแกล้วหาญ
ซ่ึงพระองคจ์ ะผลาญชีวี
บดั น้ัน มารยาเปน็ หญิงไม่บดั สี
ไดฟ้ ังจึ่งตอบพจมาน จะชี้พระองค์ให้บรรลัย
เหตใุ ดมิทาซงึ่ หน้า ฤาจะสทู้ ้งั สี่กรได้
ฤาว่ากลัวนวิ้ เพชรนี้ ทไ่ี หนจะทาไดด้ ง่ั นี้
ตัวข้ามมี ือแต่สองมือ
แมน้ สีม่ อื เหมอื นพระองคท์ รงชัย
ถอดความ
นนทกตดั พ้อตอ่ วา่ พระนารายณ์วา่ เอาเปรียบตน ไมย่ อม
ตอ่ สแู้ บบซ่ึง ๆ หนา้ ทาไมต้องแปลงกายมาหลอกตนหรือเพราะ
กลัวน้ิวเพชรจะทาใหพ้ ระนารายณ์สิ้นชีวติ นนทกมเี พยี งสองมือจะ
สู้พระนารายณ์ที่มีสม่ี ือไดอ้ ย่างไร หากนนทกมีสีม่ อื เชน่ เดียวกับ
พระนารายณ์ นนทกก็สามารถสกู้ ับพระนารายณไ์ ด้