รามเกียรติ์ ตอน นารายณ์ปราบนนทก ม.2

บทประพนั ธ์

เมื่อนน้ั พระนารายณ์ทรงสวัสดร์ิ ศั มี

ไดฟ้ ังจง่ึ ตอบวาที กูน้แี ปลงเปน็ สตรีมา

เพราะมึงจะถึงแก่ความตาย ฉิบหายดว้ ยหลงเสนห่ า

ใช่วา่ จะกลัวฤทธา ศกั ดาน้วิ เพชรน้ันเมือ่ ไร

ชาติน้มี ึงมแี ต่สองหตั ถ์ จงไปอุบัติเอาชาตใิ หม่

ใหส้ บิ เศยี รสิบพกั ตร์เกรยี งไกร เหาะเหินเดินได้ในอัมพร

บทประพันธ์ ถือคทาอาวธุ ธนศู ร
ตามไปราญรอนชีวี
มีมอื ยีส่ ิบซา้ ยขวา ประจักษ์แกเ่ ทวาทุกราศี
กูจะเปน็ มนษุ ยแ์ ตส่ องกร ภมู ีตดั เศยี รกระเดน็ ไป
ใหส้ น้ิ วงศ์พงศม์ งึ อันศกั ดา
ว่าแลว้ กวัดแกวง่ พระแสงตรี

ถอดความ

พระนารายณไ์ ด้ฟังนนทก พระนารายณจ์ งึ ตอบนนทกกลบั ไปวา่ ทีพ่ ระองค์
ต้องแปลงกายเป็นนางอัปสร เพราะนนทกถึงแกค่ วามตาย ใชเ่ พราะพระองคจ์ ะเกรง
กลัวนนทก หากนนทกคิดวา่ การสูก้ ันด้วยกาลงั จะทาให้นนทกชนะ ชาตหิ นา้ ขอให้
นนทกเกดิ มามีสบิ หวั สบิ หน้า ยี่สบิ มือและอาวุธพร้อมสรรพ ส่วนพระองค์จะเกิดไป
เป็นมนุษยม์ เี พียงสองมอื จะไดส้ กู้ นั อีกคร้งั ให้ร้แู พร้ ชู้ นะ พดู จบพระนารายณ์ก็ใช้
พระแสงตดั หวั นนทกกระเด็นไป

บทประพนั ธ์

ครัน้ ล้างนนทกมรณา พระจักราผ้มู อี ชั ฌาสัย
เหาะระเหจ็ เตร็ดฟา้ ด้วยวอ่ งไว ไปยงั เกษียรวารี

ถอดความ

เมือ่ พระนารายณ์ปราบนนทกไดส้ าเร็จ กก็ ลบั ไปประทับยัง
เกษยี รสมทุ ร (ทะเลน้านม)

บทประพนั ธ์ ฝ่ายนางรัชดามเหสี
เทวีมรี าชบุตรา
เมื่อนน้ั เกดิ เป็นพระโอรสา
องคท์ ้าวลัสเตยี นธิบดี สบิ เศยี รสบิ หน้ายส่ี บิ กร
คอื ว่านนทกมากาเนดิ ช่อื กมุ ภรรณชาญสมร
ชอ่ื ทศกัณฐ์กุมารา มใิ ห้อนาทรสักนาที
อนั นอ้ งซ่งึ ถัดมาน้ัน
องคพ์ ระบติ เุ รศมารดร

ถอดความ

นนทกเกดิ เป็นทศกัณฐ์ โอรสของทา้ วลัสเตยี นกบั
นางรชั ดาแห่งกรุงลงกา มสี ิบเศยี ร สิบหน้า ยี่สบิ มือ มนี อ้ ง
ชื่อกมุ ภกรรณ ส่วนพระนารายณ์ตามอวตารมาเกดิ เป็น
พระราม โอรสของท้าวทศรถกับนางเกาสรุ ิยาแหง่ กรงุ อโยธยา

คุณคา่ ด้านวรรณศลิ ป์

ปรากฏรสวรรณคดีครบทงั้ ๔ รส ดงั น้ี

เสาวรสจนี คอื บทชมความงาม ดังตอนทนี่ นทกกล่าวชมความงามของนางเทพอัปสร

“ เหลือบเหน็ สตรีวิไลลกั ษณ์ พศิ พกั ตรผ์ อ่ งเพยี งแขไข
งามโอษฐ์งามแก้มงามจุไร งามนยั นเ์ นตรงามกร
งามถันงามกรรณงามขนง งามองค์ยิง่ เทพอปั สร
งามจรติ กิริยางามงอน งามเอวงามออ่ นท้ังกายา…”

คณุ คา่ ดา้ นวรรณศลิ ป์

ปรากฏรสวรรณคดีครบทั้ง ๔ รส ดงั นี้

นารปี ราโมทย์ คอื บทเกย้ี วพาราสี ดงั ตอนทน่ี นทกกล่าวเกี้ยวพาราสนี างเทพอปั สร

“ โฉมเอยโฉมเฉลา เสาวภาคยแ์ นง่ นอ้ ยพสิ มยั
เจ้ามาแต่สวรรคช์ ัน้ ใด นามกรช่ือไรนะเทวี
ประสงคส์ งิ่ ใดจะใคร่รู้ ทาไมมาอยทู่ ่นี ี่
ข้าเห็นเปน็ น่าปรานี มารศรจี งแจง้ กจิ จา ”

คุณคา่ ดา้ นวรรณศิลป์

ปรากฏรสวรรณคดีครบทง้ั ๔ รส ดังน้ี

พโิ รธวาทัง คอื บทโกรธ ดงั ตอนที่นนทกรอ้ งตะหวาดเพราะกร้วิ โกรธเทวดา

“ บดั นั้น นนทกน้าใจแกล้วกลา้

กริ้วโกรธรอ้ งประกาศตวาดมา อนิจจาขม่ เหงเลน่ ทุกวนั

จนหัวไม่มผี มตดิ สุดคิดทเ่ี ราจะอดกลน้ั

วนั น้จี ะได้เห็นกัน ขบฟันแลว้ ชี้นิว้ ไป ”

คณุ คา่ ดา้ นวรรณศิลป์

ปรากฏรสวรรณคดคี รบท้ัง ๔ รส ดงั นี้

สัลลาปงั คพสิ ยั คือ บทโศกเศร้า คร่าครวญ ดังตอนทนี่ นทกไปรอ้ งทุกขต์ ่อพระอศิ วร

“ ผู้ใดทาชอบตอ่ เบอ้ื งบาท กป็ ระสาททัง้ พรแลยศศักดิ์
ตัวข้านมี้ ชี อบนกั ล้างเทา้ สุรารกั ษ์ถงึ โกฏปิ ี
พระองคผ์ ูท้ รงศกั ดาเดช ไม่โปรดเกศแก่ข้าบทศรี

กรรมเวรส่งิ ใดดง่ั นี้ ทูลพลางโศกรี าพนั ”

คุณค่าด้านวรรณศิลป์

การใช้โวหารและถ้อยคา

การหลากคา มกี ารสรรหาคาทมี่ คี วามหมาย เรยี กพระอิศวร วา่

“ พระสยมภูวญาณ เจา้ ไตรโลกา พระอศิ ราธบิ ดี พระศลุ ี ”

การซ้าคา เพือ่ เนน้ ความหมายให้เห็นความงามทกุ ส่วน

“ งามโอษฐง์ ามแกม้ งามจุไร งามนัยนเ์ นตรงามกร
งามถันงามกรรณงามขนง งามองค์ย่ิงเทพอปั สร
งามจรติ กริ ิยางามงอน งามเอวงามออ่ นทงั้ กายา “

คุณคา่ ดา้ นวรรณศิลป์

การใชโ้ วหารและถอ้ ยคา

การใชค้ าสนั้ แตก่ ินความมาก ใช้ถ้อยคาน้อยแต่ได้ใจความครบถ้วน เช่น

“ ชาตินมี้ งึ มีแตส่ องหัตถ์ จงไปอบุ ัตเิ อาชาติใหม่
เหาะเหนิ เดนิ ได้ในอมั พร
ใหส้ ิบเศียรสบิ พกั ตรเ์ กรยี งไกร ถือคทาอาวธุ ธนูศร
มมี อื ยีส่ ิบซา้ ยขวา ตามไปราญรอนชวี ี “
กูจะเปน็ มนษุ ยแ์ ต่สองกร

คณุ คา่ ดา้ นวรรณศิลป์

การใชโ้ วหารและถอ้ ยคา

ใช้อุปมาโวหารเปรยี บเทยี บ ทาให้ผอู้ ่านมองเหน็ ภาพทีช่ ัดเจนข้นึ เชน่

“ ตอ้ งสุบรรณเทวานาคี ด่งั พิษอสนุ ีไมท่ นได้

ลม้ ฟาดกลาดเกลื่อนลงทนั ใด บรรลยั ไมท่ ันพรบิ ตา “

คาวา่ “ดง่ั ” เปรียบให้เห็นว่าน้วิ เพชรของนนทกเหมอื นพษิ ของสายฟ้า

คุณค่าดา้ นเน้อื หา

คา่ นิยมของคนไทย

ให้คติสอนใจในการดาเนนิ ชีวติ เช่น

- เราไมค่ วรใชอ้ านาจทเี่ รามเี พื่อใชท้ ารา้ ยผอู้ ่นื ใหเ้ ดอื ดรอ้ น
- ก่อนจะมอบอานาจใหใ้ ครควรพจิ ารณาใหร้ อบคอบ
- ควรใชส้ ตปิ ญั ญาในการแกป้ ัญหามากกวา่ การใชก้ าลงั
- ไมค่ วรโอ้อวดวา่ ตนเองมีอานาจเหนือผ้อู นื่ เพราะอาจจะนา
ภยั มาถงึ ตัว และใชอ้ านาจในทางที่ผิด

คณุ คา่ ดา้ นเน้อื หา

ค่านิยมของคนไทย

ความเชอ่ื เรอ่ื งการเวียนวา่ ยตายเกิด เชน่ ตอนที่นนทกกลบั ชาติมาเกดิ เป็นทศกัณฐ์

เมอ่ื นั้น ฝ่ายนางรชั ดามเหสี
องค์ทา้ วลัสเตียนธิบดี เทวมี รี าชบตุ รา
คือว่านนทกมากาเนิด เกิดเปน็ พระโอรสา
ช่อื ทศกัณฐ์กุมารา สิบเศียรสบิ หนา้ ยีส่ ิบกร

คุณคา่ ด้านเนือ้ หา

วัฒนธรรมทางนาฏศลิ ปไ์ ทย ท่าราแม่บทที่ใชเ้ ปน็ แบบแผนสบื เนื่องมาจนถงึ ปจั จบุ นั

เทพนมปฐมพรหมสหี่ น้า สอดสรอ้ ยมาลาเฉิดฉนิ
ทง้ั กวางเดนิ หงสบ์ นิ กนิ รนิ เลียบถ้าอาไพ
อกี ช้านางนอนภมรเคล้า ทง้ั แขกเตา้ ผาลาเพยี งไหล่
เมขลาโยนแก้วแววไว มยเุ รศฟ้อนในอัมพร
ลมพดั ยอดตองพรหมนมิ ติ ทง้ั พิสมยั เรียงหมอน
ย้ายท่ามจั ฉาชมสาคร พระสกี่ รขวา้ งจักรฤทธริ งค์