BAB 3

Keseimbangan Ekonomi Tiga Sektor Melalui
Kaedah Matematik

(Pendekatan Bocoran = Suntikan)

S+T=I+G
-80 + 0.25(Y – T) + 20 = 20 + 30

-60 + 0.25(Y – 20 = 50
-60 + 0.25Y – 5 = 50

-65 + 0.25Y = 50
Y = 50 + 65/0.25
Y = RM460

Keseimbangan 3 Sektor Melalui Kaedah Rajah

AE AE = Y
AE = 115 + 0.75Y
Agregat

115

460 Y

I + G, S + T St + T
Bocoran = suntikan I+G
Y
50

460
-65

Perubahan Perbelanjaan Agregat

 Perubahan Perbelanjaan Agregat
Disebabkan

 Oleh :

 Perubahan perbelanjaan Kerajaan (G)
 Perubahan cukai (T)

• Perbelanjaan Kerajaan

Meningkat / Menurun

G

G1
G0
G2

Y

Kesan Kepada Y Bila G Meningkat /
Menurun

AE Y = AE

E1 AE1

+G E0 AE0
AE2

-G E1

Y2 Y0 Y1 Y

Kesimpulannya :

 Apabila perbelanjaan kerajaan berubah (G
meningkat), ianya akan menyebabkan
perbelanjaan agregat berubah (AE meningkat)
dan seterusnya pendapatan negara berubah
(Y meningkat). Kesannya, bila G meningkat, AE
akan meningkat dan seterusnya Y akan
meningkat. Dan begitu juga sebaliknya..

G  AE  Y

Perbelanjaan Kerajaan (G) Meningkat

 Contoh
 Diberi :
 C = 80 + 0.75Yd I = 20, G = 30, T = 20
 S = -80 + 0.25Yd
 G meningkat sebanyak 10
 Dapatkan keseimbangan pendapatan

negara ekonomi tiga sektor yang asal dan
baru

Keseimbangan Pendapatan Negara Asal

 AE = AS
Y = C+I+G
 Y = 80 + 0.75(Y – T) + 20 + 30
 Y = 130 + 0.75Y – 15
 Y = 115 + 0.75Y
 Y = 460

Keseimbangan Pendapatan Negara Baru

 AE = AS
 Y1 = C + I + G + G
 Y1 = 80 + 0.75 (Y-T) + 20 + 30 + 10
 Y1 = 140 + 0.75Y – 15
 Y1 = 500
 (apabila G meningkat sebanyak 10, Y

meningkat sebanyak 40)

Perbelanjaan Kerajaan (G) Jatuh

 Contoh
 Diberi :
 C = 80 + 0.75Yd I = 20, T = 20, G = 30
 S = -80 + 0.25Yd
 G jatuh sebanyak 15
 Dapatkan keseimbangan pendapatan

negara ekonomi tiga sektor yang asal
baru.

Keseimbangan Pendapatan Negara Baru

 AE = AS Y
 Y1 = C + I + G + G
 Y1 = 80 + 0.75 (Y-T) + 20 + 30 + (-15)
 Y1 = 115 + 0.75Y – 15
 Y1 = 400
 (apabila G jatuh sebanyak 15,

berkurangan sebanyak 60)

Cukai Lump-Sum Meningkat

 Diberi :

 C = 80 + 0.75Yd
 I = 20
 T = 20
 G = 30
 T meningkat sebanyak 15
 Dapatkan keseimbangan pendapatan

negara ekonomi tiga sektor yang baru.

Keseimbangan Pendapatan Negara
Asal (T=20)

 AE = AS
Y = C+I+G
 Y = 80 + 0.75Yd + 20 + 30
 Y = 130 + 0.75(Y-20)
 Y = 115/0.25
 Y = 460

Keseimbangan Pendapatan Negara Baru
(T= +15)

 AE = AS
 Y1 = C + I + G
 Y1 = 80 + 0.75 (Y – {20 +15}) + 20 + 30
 Y1 =130 + 0.75Y – 26.25
 Y1 = 415
 (apabila T meningkat, Y jatuh)

 Cukai Lump-Sum Jatuh

 Diberi :
 C = 80 + 0.75Yb
 I = 20
 T = 20
 G = 30
 T jatuh sebanyak 10.
 Dapatkan keseimbangan pendapatan

negara ekonomi tiga sektor yang baru

Keseimbangan Pendapatan Negara Baru
T= -10)

 AE = AS
 Y1 = C + I + G
 Y1 = 80 + 0.75(Y - 10) + 20 + 30
 Y1 = 130 + 0.75Y - 7.5
 Y1 = 490
 (apabila T jatuh, Y meningkat)

Pengganda Ekonomi Tiga Sektor

 Terdapat tiga jenis pengganda dalam
ekonomi tiga sektor
i. Pengganda perbelanjaan kerajaan
(KG).
ii. Pengganda cukai (KT)

Pengganda Perbelanjaan Kerajaan (KG)

Definisikan : Perubahan dalam
pendapatan negara kesan daripada
perubahan dalam perbelanjaan kerajaan.

KG = 1 @ 1 @ Y

1-MPC MPS G

Dapatkan nilai pengganda perbelanjaan
kerajaan apabila diberi MPC ialah 0.5, 0.75
dan 0.8. Apakah kesimpulan yang anda
boleh nyatakan antara nilai MPC dan
pengganda perbelanjaan kerajaan?

Perbelanjaan Kerajaan (G) Meningkat

Diberi :

C = 80 + 0.75Yd

S = -80 + 0.25Yd

I = 20

T = 20

G = 30

G meningkat sebanyak 10.

Dapatkan keseimbangan pendapatan

negara ekonomi tiga sektor yang baru

dengan menggunakan pendekatan

pengganda.

Keseimbangan Pendapatan Negara Asal

AE = AS
Y = C+I+G
Y = 80 + 0.75(Y – T) + 20 + 30
Y = 130 + 0.75Y – 15
Y = 460

Dengan Menggunakan Konsep
Pengganda G

 Y = KG x (G)
 Y = 1/1 – MPC(G)
 Y = 1/1 – 0.75(10)
 Y = 40

Y1 = Y0 + Y
Y1 = 460 + 40
Y1 = 500
(apabila G meningkat sebanyak 10, Y meningkat
sebanyak 40, iaitu dari RM 460 kepada RM500)

Pengganda Cukai (KT)

Definisi : Perubahan dalam pendapatan
negara kesan daripada perubahan dalam
cukai.

KT = - MPC @ - MPC @  Y

1-MPC MPS T

Dapatkan nilai pengganda cukai apabila
diberi MPC ialah 0.5, 0.75 dan 0.8.

Cukai Lump-Sum Meningkat

Diberi :

C = 80 + 0.75Yd

I = 20

T = 20

G = 30

T meningkat sebanyak 10.

Dapatkan keseimbangan pendapatan

negara ekonomi tiga sektor yang baru

dengan menggunakan konsep

pengganda.

Keseimbangan Pendapatan
Negara Asal

AE = AS
Y = C+I+G
Y = 80 + 0.75(Y – T) + 20 + 30
Y = 130 + 0.75Y – 15
Y = 460

Keseimbangan Pendapatan Negara Baru

Y= KT (T)
Y = - MPC/MPS (T)
Y = - 0.75/0.25 (10)
Y = - 30

Y1 = Y0 + Y
Y1 = 460 + (- 30)
Y1 = 430

(apabila T meningkat sebanyak 10, Y jatuh
sebanyak 30, iaitu dari RM 460 kepada RM430)

Kesan Pengganda perbelanjaan kerajaan &
cukai ke atas

Lompang Inflasi dan Deflasi

a. Konsep & hubung-kait pendapatan guna tenaga
penuh• (potPeendsai)pdataann Npeegnadraap( Ya)tapnotesnesbi deannaprendapatan

Negara Sebenar

 Y potensi iaYlpaohtepnesiniadlaahppaetandnanpeatgaanrnaegpaardaapatidnagktnagtkagtuna
tenaga penguuhnat(eYngatpga@penYufh). Pada Ygtp, semua faktor2
pengeluaraYnsetebleanhardiiaglauhnpaeknadnapsaetpaennnuehgnayraas.ebenar yang

dicapai oleh negara tersebut pada setiap tahun

 Y sebenarPeiarbleazhaapneanndtaarapaYtpaontennsei dgaanraY sesbeebneanr ar yang
dicapai olehdipnaenggagrial JuterarnsgebKNuKt pada setiap tahun

 Perbezaan antara Y potensi dan Y sebenar dipanggil
Jurang KNK

Y
Jurang KNK
Y potensi
Y sebenar

Tahun

178

b) Konsep dan hubung-kait Ygtp, jurang
KNK, Lompang inflasi & deflasi

Jurang KNK

MERUJUK KEPADA PERBEZAAN DIANTARA

PENDAPATAN NEGARA PADA KESEIMBANGAN

(Ye) DAN PENDAPATAN NEGARA PADA GUNA

TENAGA PENUH (Yf)

@

Perbezaan di antara KNK Potensi dan KNK sebenar

179

AE Jurang KNK
0 Ye
= 0Yf – 0Ye = YeYF,

Y=AE iaitu tambahan
AEf
pendapatan
AE
negara yg.

diperlukan untuk

mencapai

pendapatan

negara pada guna

tenaga penuh.

Y
Yf

180

Rumus:
Jurang KNK = Yf – Ye

JURANG KNK = PENGGANDA x LOMPANG DEFLASI

181

 Takrif – Jumlah lebihan perbelanjaan agregat (AE) yg
wujud dalam ekonomi. Merujuk kepada AE > AS pada
GTP.

 Berlaku apabila AE yg sebenar > AE yg perlu ada
pada GTP.

 Ekonomi mengalami kekurangan faktor-faktor
pengeluaran & kos pengeluaran naik & harga barang
naik berterusan.

 Wujud masalah inflasi

 Lompang inflasi dapat ditutup dengan
MENGURANGKAN AE.

182

AE Y = AE

Lompang AE
Inflasi A
B Yf lebih kecil
berbanding Ye,
maka mewujudkan
kawasan lompang
Inflasi sebesar AB.

Yf Ye Y

183

Bocoran /
Suntikan

A Ye St + T
I+G
Lompang
Y
Inflasi B

Yf

184

 Cth: Katakan pendapatan negara keseimbangan ialah
RM200 juta manakala pendapatan Yf ialah RM100 juta.
Nilai MPC = 0.5. Berapakah lompang inflasi?

Lompang Inflasi = Yf– Ye
Pengganda

Lompang Inflasi = Yf – Ye
1/ 1 - MPC

Lompang Inflasi = RM100 juta – RM200 juta
1/ 1 – 0.5

= - RM100 juta/2
= - RM50 juta

185

 Takrif – Merujuk kepada perbelanjaan agregat
(AE) kurang drpd penawaran agregat (AS) pada
tingkat guna tenaga penuh.

 Bermakna, tingkat keseimbangan pendapatan
negara yang dicapai berada kurang tingkat
pendapatan pada GTP.

 Ekonomi akan menghadapi masalah
PENGANGGURAN.

186

AE
Y = AE

A Lompang AE
Deflasi
Yf lebih besar
B berbanding Ye,
maka mewujudkan
kawasan lompang
deflasi sebesar AB.

Ye Yf Y

Jurang KNK 187

Bocoran / St + T
Suntikan

Lompang
Deflasi

I+G

Ye Yf Y

188

Cth: Jika keseimbangan Ye ialah RM500j dan Yf RM800j,
manakala MPC = 0.75, berapakah lompang deflasi?

Lompang Deflasi = Yf– Ye
Pengganda

Lompang Deflasi = Yf – Ye 189
1/ 1 - MPC

Lompang Deflasi = RM800 juta – RM500 juta
1/ 1 – 0.75

= RM300 juta
4

= RM75 juta

c. Hubung-kait antara pengganda dengan jurang KNK,
Lompang inflasi & lompang deflasi

Jurang KNK & Lompang deflasi

Diberi C =150 + 0.75Yd, I =150, G = 200, T = 200
Pendapatan Negara pada gunatenaga penuh ialah
RM1500 juta.

i. Apakah jenis lompang yang wujud dalam ekonomi ini?
Berapakah nilainya ?

ii. Berapakah perubahan dalam G atau T yang diperlukan
untuk menutup lompang ini ?

190

i. Ye = C + I + G
Y = 150 + 0.75 (Y-200) +150 +200

Y – 0.75Y = 350
= RM1400 juta

Yf = RM1500 juta
Jurang KNK = Yf – Ye = 1500-1400 = RM100 juta

Lompang Deflasi = Jurang KNK
Pengganda

= RM100 juta
1/1 – 0.75

= RM25 juta
( Oleh kerana nilai Yf lebih besar dari Ye = lompang deflasi)

191

Untuk menutup lompang deflasi perbelanjaan
kerajaan (G) perlu dinaikkan.

ii. Perubahan dalam G

∆G = ∆Y = Yf – Ye

pengganda G 1/1-MPC

∆G = 1500 - 1400
4

∆G = RM25 juta

G perlu dinaikkan sebanyak RM25 juta untuk menutup
lompang deflasi.

192

AE

Y = AE
AEf

AE0

Lompang Lompang deflasi
Deflasi (25j) sebesar RM25 juta

ditutup dengan

menambahkan G =

RM25 juta

menyebabkan

keluk AE0 ke AEf

1400 1500 Y

193

Bocoran / St + T
Suntikan I + G1

375 I + G0

350 Lompang Deflasi

(25j)

1400 1500 Y

Lompang deflasi sebesar RM25 juta

ditutup dengan menambahkan G =

RM25 juta menyebabkan keluk I + G0
bergerak kepada I + G1.

194

Untuk menutup lompang deflasi cukai (T)
perlu diturunkan.

ii. Perubahan dalam T

∆T = ∆Y = Yf – Ye

pengganda T - MPC/MPS

∆T = 1500 - 1400
-3

∆T = - RM33.33 juta

T perlu diturunkan sebanyak RM33.33 juta untuk
menutup lompang deflasi.

195

Bocoran/ St + T0
Suntikan St + T1

350 I+G

Lompang Deflasi

1400 1500 Y

25/03/11 Lompang deflasi sebesar RM25 juta dapat
ditutup dengan menurunkan T sebanyak
RM33.33 juta menyebabkan keluk St + T0

bergerak kepada St + T1.

196

Jurang KNK & Lompang Inflasi

Diberi C =150 + 0.75Yd, I =150, G =200, T=200
Pendapatan Negara pada gunatenaga penuh
ialah RM1000 juta.

i. Apakah jenis lompang yang wujud dalam
ekonomi ini? Berapakah nilainya ?

ii. Berapakah perubahan dalam G atau T yang
diperlukan untuk menutup lompang ini ?

197

i. Ye = C+ I + G
Y = 150 + 0.75 (Y-200) +150 +200

Y – 0.75Y = 350
= RM1400 juta

Yf = RM1000 juta

Jurang KNK = Yf – Ye = 1000-1400 = - 400

Lompang Inflasi = Jurang KNK
Pengganda

= - 400
1/1 – 0.75

= - RM100 juta

( Oleh kerana nilai Yf lebih kecil dari Ye = lompang inflasi)

198

Untuk menutup lompang inflasi perbelanjaan
kerajaan (G) perlu diturunkan.

ii. Perubahan dalam G

∆G = ∆Y = Yf – Ye

pengganda G 1/1-MPC

∆G = 1000 - 1400 = - 400
44

∆G = - RM100 juta

G perlu dikurangkan sebanyak RM100 juta untuk
menutup lompang inflasi.

199

AE Y = AE

Lompang Inflasi AE
(100)
AE1

G diturunkan sebanyak
RM100 juta

menyebabkan keluk AE
turun ke AE1 dan

lompang Inflasi sebesar
RM100 juta dapat
ditutup.

1000 1400 Y

200

Bocoran / St + T
Suntikan I+G
I + G1
350 Lompang Inflasi
250 (100j)

1000 1400 Y

G diturunkan sebanyak RM100 juta

menyebabkan keluk I + G turun ke I + G1
dan lompang Inflasi sebesar RM100 juta

dapat ditutup.

201