เอกสารประกอบการเรียน(อ.กาญจนรัตน์ รัตนสนธิ)

บทท่ี 5

การประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่อื สารในอตุ สาหกรรมการท่องเที่ยว

เทคโนโลยีเป็นหนึ่งปัจจัยสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวไป ข้างหน้า ซึ่งมีการพัฒนา
อย่างรวดเร็ว รวมทั้งทุกๆ การพัฒนายังมีผลกระทบอย่างกว้างขวางต่อสถานที่และวิธีการท่องเที่ยว อีกทั้งวิธีการ
จองการเดินทาง และบริการอน่ื ๆ คนสว่ นใหญเ่ ชอ่ื วา่ ผลกระทบที่มากทส่ี ุดของเทคโนโลยี คอื วิธีการขายผลิตภัณฑ์
ท่องเที่ยว โดยช่องทางอิเล็กทรอนิกส์ในการจัดจำหน่ายโดยเฉพาะทางอินเตอร์เน็ตได้เปลี่ยน แปลงวิธีที่ผู้จัดหา
สนิ คา้ และบริการการท่องเที่ยวปฏิบตั ติ อ่ ลกู คา้ ของพวกเขา ในภาคการทอ่ งเท่ยี วตลอดไป

เทคโนโลยีผสมกลมกลืนกับชีวิตประจำวันของผู้บริโภคอย่างต่อเนือ่ ง เนื่องด้วยการพัฒนาต่างๆ เช่น การ
เพิ่มขึ้นของโทรศัพท์มือถือ Smart Phone และ Tablet ที่เชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตได้ ซึ่งหมายถึงผู้คนจะเชื่อมต่อกนั
ตลอดเวลาไม่ว่าจะอยู่ในหรือนอกบ้าน ดังนั้น ดูเหมือนว่าเทคโนโลยีมีบทบาทในอนาคตอย่างมากในการยกระดับ
ประสบการณ์ด้านการ ท่องเที่ยวของนักเดินทาง เนื่องด้วยบริการบอกตำแหน่งสถานที่ ( Location-based
services) เพ่มิ ขนึ้ เร่อื ย ๆ โดยผจู้ ัดหาสนิ คา้ และบริการการท่องเท่ียวและจุดหมายปลายทางต่างๆ มีความสามารถ
ในการติดตาม, โตต้ อบกบั นักทอ่ งเท่ียวได้ดกี วา่ ทำให้พวกเขาไดร้ ับข้อมลู ทชี่ ัดเจนและแมน่ ยำกวา่ ซง่ึ เป็นการทำให้
ความพอใจของลูกค้าเพิ่มมากขึ้น โลกปัจจุบันที่อยู่ในช่วงรอยต่อของการพัฒนาเทคโนโลยีสมัยใหม่ ตัวอย่างเช่น
iPad ไดเ้ ปลีย่ นแปลงการนั่งใชค้ อมพิวเตอรต์ ัง้ โตะ๊ ใหม้ าอยใู่ นมือของผู้บรโิ ภคแทน ธุรกิจที่สนใจในเทคโนโลยีแบบน้ี
และสามารถใช้ประโยชนจ์ ากมนั ไดอ้ ยา่ งเตม็ ที่ จะมีข้อดเี หนอื กว่าคแู่ ขง่ ดว้ ยการเข้าถงึ และการขยายความสมั พันธ์ที่
แนน่ แฟน้ และยง่ั ยนื กับลกู ค้า

เทคโนโลยีสารสนเทศนบั ว่าเปน็ เครื่องมือในการจดั การและการกระจายสารสนเทศไปยังผู้ใช้ได้อย่างทั่วถึง
และมปี ระสทิ ธิภาพ อีกท้งั ผู้ใชส้ ามารถนำสารสนเทศไปใชป้ ระโยชน์ในการตดั สนิ ใจไดเ้ ป็นอย่างดี ในทกุ สาขาอาชีพ
จำเป็นต้องได้รับข้อมูลและสารสนเทศจากแหล่งต่าง ๆ ที่น่าเชื่อถือ เพื่อใช้ในการพัฒนาตนเอง พัฒนาอาชีพ
รวมท้ังพฒั นาสงั คมและประเทศชาติ ดังน้ันจึงมกี ารประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยีสารสนเทศในงานด้านต่าง ๆ ดงั ตอ่ ไปนี้

เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่อื สารกับการดำเนินการธุรกจิ ทอ่ งเท่ียว

ข้อมลู ขา่ วสารถือไดว้ า่ เปน็ ส่ิงจำเปน็ ในภาคการทอ่ งเท่ยี ว เนอ่ื งจากถ้าปราศจากข้อมลู ขา่ วสารเหลา่ นนั้ จะ
ทำให้แรงกระตุ้นของลูกค้าและความสามารถในการจองการเดินทางถูกจำกัดอย่างมาก กิจกรรมทางเศรษฐกิจ
บางอย่าง เช่น การผลิต (generation), การรวบรวม (gathering), การจัดการ(processing), การใช้ประโยชน์
(application) และการส่อื สาร (communication) ของข้อมลู สำคญั ในการปฏบิ ัติการต่างๆ ในภาคการท่องเท่ียว
นักท่องเที่ยวต้องการข้อมูลก่อนการเดินทางในการช่วยวางแผนและเป็นตัวเลือก รวมทั้งต้องการข้อมูลที่เป็น

78

รายละเอียดระหว่างการเดินทางเพื่อเป็นแนวทางใน การท่องเที่ยวแบบอิสระ การจัดการเรื่องที่พัก การเดินทาง
และสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ การวิจัยแสดงให้เหน็ ว่ายิ่งระดับความเสี่ยงทางการรับรูม้ ีมากขึน้ เทา่ ไร นักท่องเที่ยวก็
จะหาขอ้ มูลกอ่ นการตดั สนิ ใจซอื้ โปรแกรมการทอ่ งเทย่ี วมากขึน้ เท่าน้ัน (สยมล วทิ ยาธนรตั นา, 2555)

การทอ่ งเทยี่ วโดยเฉพาะอยา่ งย่ิงการท่องเที่ยวเพื่อพักผ่อนมีความเกยี่ วข้อง กบั ความเสยี่ งทางการเงินและ
ทางอารมณ์เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในสังคมชาวตะวันตก เวลาได้กลายเป็นสิ่งหายาก ซึ่งจะเห็นได้จากนักท่องเที่ยว
จำนวนมากเห็นว่าวันพักผ่อนเป็นการลงทุนทาง อารมณ์และทางการเงินที่สำคัญซึ่งไม่สามารถแทนด้วยสิ่งใดได้
ดังนั้น เพื่อที่จะลดความเสี่ยงของพวกเขาให้เหลือน้อยที่สุด พวกเขาจะเลือกโปรแกรมการท่องเที่ยวอย่าง
ระมัดระวงั โดยหาข้อมูลที่เกี่ยวข้อง ใหไ้ ดม้ ากท่สี ดุ เท่าทจ่ี ะทำได้ เพ่ือทีจ่ ะใชใ้ นการตัดสินใจและลดช่องว่างระหว่าง
ความคาดหวังและประสบการณ์ การเข้าถึงข้อมูลที่เกี่ยวข้องได้อย่างแม่นยำและทันเวลา จึงมีความสำคัญมากใน
การชว่ ยพวกเขาตดั สนิ ตัวเลอื กท่เี หมาะสม

รูปภาพท่ี 5.1 การคน้ หาข้อมูลกอ่ นการเดินทางทอ่ งเทย่ี ว

การต้องการข้อมูลก่อนการเดินทางถูกให้ความสำคัญต่างกันตามลักษณะของสินค้า และบริการการ
ท่องเที่ยว อันดับแรกคือการจับต้องไม่ได้ซึ่งไม่เหมือนกับสินค้าทั่วไป การท่องเที่ยวไม่สามารถตรวจสอบได้ก่อน
การซื้อ ดังนั้นจงึ ขึ้นอยู่กับคำบรรยายต่าง ๆ ที่จะช่วยให้นักท่องเที่ยวเห็นความแตกต่างของสินค้าและการบรกิ าร
ต่าง ๆ อันดับสองคือความซับซ้อนและการพึ่งพาอาศัยกัน บริการการท่องเที่ยวมีความหลากหลายและในความ
หลากหลายนี้เองที่ทำให้แต่ละ บริการมีความน่าสนใจตั้งแต่แรก นอกจากนี้บริการการท่องเที่ยวไม่สามารถ

79

ใหบ้ รกิ ารโดยลำพังได้ การผสมผสานอย่างไมร่ ู้จบ และตวั เลอื กเสน้ ทางท่องเท่ียว รปู แบบการเดินทาง เวลาและที่
พักทำใหก้ ารทอ่ งเทีย่ วยงุ่ ยากแมแ้ ตน่ ักท่องเที่ยวที่มปี ระสบการณ์ ก็ตาม

ผู้จัดหาสินค้าและบริการการท่องเที่ยวจัดหาข้อมูลดังกล่าวในรูปแบบของสื่อ สิ่งพิมพ์ เช่น แผ่นพับ
ใบปลวิ หรอื ค่มู อื ทอ้ งถนิ่ อยา่ งไรกต็ ามการพฒั นาและแจกจ่ายส่งิ โฆษณาเหลา่ นี้มีค่าใชจ้ ่ายและใชเ้ วลาพอ สมควร
สิ่งตีพิมพ์แต่ละชิ้นต้องได้รับการออกแบบมาเพื่อดึงดูดผู้อ่านให้ได้มากที่ สุดเท่าที่จะทำได้ และข้อจำกัดของพื้นที่
หมายความถึงการตอ้ งเลอื กรปู ภาพใส่ลงไปในสื่อเหลา่ นน้ั และทีส่ ำคญั กว่านัน้ ข้อมลู ทอ่ี ยู่ในสื่อสิง่ พมิ พ์ต่าง ๆ จะ
ไม่เปลี่ยนแปลง ในขณะที่ข้อมูลจำนวนมากที่จำเป็นในการขายบริการท่องเที่ยวนั้นต้องเปลี่ยน แปลงตลอดเวลา
เพื่อตอบสนองอุปสงค์และอุปทาน ดังนั้น ก่อนที่จะทำการจองนักท่องเที่ยวจะติดต่อกับผู้จัดหาสนิ ค้าและบริการ
การท่อง เที่ยวเพื่อยืนยันว่าสินคา้ และบริการการท่องเที่ยวนั้นยงั คงให้บริการอยู่ รวมทั้งเป็นการตรวจสอบราคาที่
ขายจริง ด้วยกระบวนการเช่นนี้ นักท่องเที่ยวต้องดำเนินข้ันตอนอย่างน้อย 3 ขั้นตอนในการซื้อสินค้าและบริการ
การท่องเทีย่ ว เรม่ิ จากการค้นหาข้อมลู การติดต่อกับผู้จัดหาสนิ ค้าและบริการ และสุดท้ายการจอง ผู้จัดหาบริการ
การท่องเทยี่ วต้องจัดเจ้าหน้าท่ีจำนวนมากไว้ตอบคำถามทาง โทรศัพท์ โต้ตอบอีเมล รวมทง้ั ดูแลงานเอกสารต่าง ๆ
ซึง่ สง่ิ เหล่านี้ก่อให้เกิดตน้ ทนุ การบริหารจดั การทสี่ ูง โดยลกู ค้ามกั จะพบกับความล่าช้าในการเขา้ ถึงข้อมูลต่าง ๆ จึง
ทำใหเ้ ปน็ การจำกดั ความสามารถในการจองบรกิ ารการท่องเท่ียว

เทคโนโลยีการจัดจำหนา่ ยสินคา้ และบริการการท่องเที่ยว

ความต้องการข้อมูลที่แม่นยำ เป็นปัจจุบนั และละเอียด เพื่อสนับสนนุ การทำงานประจำวัน ทำให้ระบบ
เทคโนโลยีสารสนเทศกลายเป็นระบบสากลในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว โดยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ ทำให้
ข้อมลู ต่าง ๆ มกี ารบรหิ ารจัดการและส่ือสารอย่างมีประสิทธภิ าพมากขนึ้ รวมท้ังยงั ทำให้สามารถถ่ายโอนข้อมูลได้
ท่วั โลกอยา่ งทันที ซึง่ ตรงกันข้ามกับส่ือส่งิ พิมพ์ ระบบเทคโนโลยีทำให้ข้อมลู มีการเคล่ือนไหวตลอดเวลา อีกทั้งยัง
มีข้อจำกัดในการเข้าถึงน้อยและมีต้นทุนส่วนเพิ่มต่ำ นอกจากนี้ยังทำให้ผู้บริโภคเข้าถึงข้อมูลได้อย่างไม่มีขอบเขต
ซึ่งต่อมามีความสำคัญอย่างมากในโลกธุรกิจ รวมทั้งเป็นแหล่งรวบรวมข้อมูลมัลติมีเดีย เช่น รูปภาพ เสียง
ภาพเคลอื่ นไหว ซึง่ ชว่ ยพัฒนาการขายสนิ ค้าและบริการใหม้ ีประสทิ ธิภาพย่ิงขนึ้

ผู้ประกอบการธรุ กิจทอ่ งเทยี่ ว

แม้ว่าสื่อส่วนใหญ่จะให้ความสนใจกับนักเดินทางอิสระและการจัดจำหน่ายสินค้า และบริการท่องเที่ยว
ต่างๆ ผ่านทางเว็บไซต์ แต่ผู้บริโภคส่วนใหญ่ก็ยังใช้บริการช่องทางการซื้อโปรแกรมการท่องเที่ยว โดยเฉพาะการ
ท่องเท่ยี วเพ่อื พักผ่อนแบบเดมิ อยู่ โดยลกู ค้าของผ้ปู ระกอบการธรุ กจิ ท่องเทีย่ วจะซ้ือแพ็คเกจท่องเท่ยี วท่ีรวม สินค้า
และบริการต่างๆ ไว้ในแพ็คเกจด้วย เช่น ตั๋วเครื่องบิน บริการเปลี่ยนหรือต่อเที่ยวบิน ที่พัก หรือแม้แต่ตั๋วเข้าชม
สถานทท่ี ่องเทยี่ วต่างๆ ในราคาแบบเหมาจ่าย ซ่งึ แพค็ เกจเหลา่ นี้มักจะให้บริการโดยผู้ประกอบการธุรกิจท่องเท่ียว
ที่ใช้ บรกิ ารเทย่ี วบินแบบเช่าเหมาลำและโรงแรมท่ีไม่ได้มสี าขาทว่ั โลก อยา่ งไรกต็ าม การให้บรกิ ารในลักษณะน้ีจะ

80

ไม่ได้มีข้อมูลอยู่ในระบบ GDSs ที่ใช้กันทั่วไป จึงทำให้การใช้เทคโนโลยีระบบอัตโนมัติถูกจำกัดในธุรกิจน้ี
ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวจึงจัดจำหน่ายสินค้าและบริการของพวกเขาโดยการวางแผ่นพับของบริษัทไว้ตาม
บริษัทท่องเที่ยวต่างๆ และใช้โทรศัพท์ในกระบวนการจองผ่านบริษัทท่องเที่ยวและสายตรงที่ Call Center ของ
บริษัท

การต่อต้านการใช้เทคโนโลยีในการดำเนินธุรกิจของผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวเชื่อมโยงให้เห็นถึง
ลักษณะที่พวกเขาดำเนินธุรกิจได้อย่างชัดเจน ประการแรกคือ ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวมีการใช้บริการ
เที่ยวบินแบบเช่าเหมาลำในการ เดินทาง ทำให้พวกเขาต้องใช้ระบบปฏิบัติงานเฉพาะของบริษัทมากกว่าการใช้
ระบบ GDSs ทั่วไป อีกทั้งประเภทของโรงแรมที่ผู้ประกอบการใช้บริการก็เป็นโรงแรมที่เน้นการเข้า พักเพื่อการ
พกั ผอ่ นทไี่ ม่มรี ะบบการปฏิบัติงานแบบอัตโนมตั ใิ นการทำงาน ผปู้ ระกอบการธุรกิจท่องเทยี่ วจงึ ไม่มีแรงจูงใจในการ
ใช้ระบบเทคโนโลยี สารสนเทศ ดังนั้นพวกเขาจึงยังคงใช้การติดต่อธุรกิจในรูปแบบสัญญารายปีกับผู้จัดหาบริการ
โดยใช้อัตราค่าบริการที่คงที่ไม่เปลี่ยนแปลง อย่างไรก็ดี การใช้เทคโนโลยีในธุรกิจประเภทนี้ จะเน้นเพียงแค่การ
ทำงานในระดบั เอกสารท่ัวไป โดยชว่ ยใหส้ ามารถบริหารจัดการและปรบั ปรุงความสามารถในการให้บริการไดด้ ีขน้ึ

เนื่องจากมีการพัฒนาเทคโนโลยีทางเว็บไซต์และการมีส่วนแบ่งทางการตลาดมากขึ้น การดำเนินธุรกิจกบั
สายการบินแบบเช่าเหมาลำและโรงแรมที่ไม่มีเครือข่ายจึงลด ลงไปด้วย จึงทำให้ผู้ประกอบการธุรกิจท่องเที่ยวมี
ความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลด้าน อัตราค่าโดยสารที่ “เป็นปัจจุบัน” ได้มากขึ้น เพื่อช่วยในการจัดแพ็คเกจ
ท่องเที่ยว การเข้าถึงข้อมูลที่ทนั ต่อเวลาน้ี ไม่เพียงแต่ช่วยในการเตรียมการจัดแพ็คเกจต่างๆ แต่ยังช่วยใหบ้ รษิ ัทมี
“แพ็คเกจท่องเที่ยวทีป่ รับเปลี่ยนได้” ซึ่งจะช่วยให้ลูกคา้ สามารถเลือกสินค้าแต่ละประเภทได้ด้วยตนเองในการจัด
แพ็คเกจท่องเที่ยวตามความต้องการ นอกจากนี้ เทคโนโลยีเหล่าน้ียงั ช่วยสร้างภาพลกั ษณ์ที่ดตี ่อผูป้ ระกอบการใน
การแข่งขนั กับบรษิ ทั ทอ่ งเทย่ี วออนไลน์ทม่ี สี ่วนแบ่งในตลาดการท่องเทยี่ วมาก เนอ่ื งจากลูกค้าสามารถเลือกสินค้า
และบรกิ ารแตล่ ะรายการไดโ้ ดยตรง

รูปภาพที่ 5.2 นักท่องเทยี่ วยุคไซเบอร์ (Cyber Tourist)
ทีม่ า: PAISARN KANCHANAWONG (2011)

81

ตัวแทนจำหน่ายสนิ คา้ และบริการการทอ่ งเท่ยี ว

จากการวิเคราะห์ข้างต้น จะเห็นได้ว่าระบบ GDSs ถูกนำมาใช้เป็นส่วนประกอบพื้นฐานในระบบ
เทคโนโลยีของบริษทั ท่องเทีย่ วทั่วโลก เช่นเดียวกบั ตัวแทนจำหนา่ ยสินค้าและบรกิ ารการท่องเที่ยวทั้งหมดก็มีการ
ใช้ ระบบนี้ เนื่องจากค่าใช้จ่ายในการค้นหาข้อมูลและการสำรองที่นั่งในระบบนี้ถูกกว่าการ ใช้วิธีอื่นอย่างมาก
ระบบ GDSs จะให้ข้อมูลตารางการบิน ราคา และการแสดงที่นั่งที่มีอยู่อย่างเป็นปัจจุบัน ซึ่งทำให้ตัวแทนต่างๆ
สามารถกำหนดเส้นทางการเดินทางที่ซับซ้อนได้ภายในไม่กี่นาที นอกจากนี้ ระบบ GDSs ยังช่วยอำนวยความ
สะดวกในการปฏิบัติงานของ “แผนกสนับสนุน” เช่น งานด้านบัญชี การจัดการด้านบุคลากร ร่วมกับ “แผนก
บริหารงานส่วนหนา้ ” เช่น การบันทึกขอ้ มูลลกู ค้า การออกแบบเส้นทางการเดินทาง การออกตั๋วโดยสาร จึงทำให้
เกิดการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังช่วยลดค่าใช้จ่ายได้อีกด้วย นอกจากนี้ การสำรองที่นั่งผ่าน
ระบบ GDSs นี้ ยังมีสว่ นช่วยในการเพ่ิมความคล่องตัวด้านรายได้ โดยตวั แทนเหล่าน้ไี ม่เพียงแต่จะได้ค่าคอมมิชชั่น
จากการขายสินค้าและบริการ การท่องเที่ยว แต่ยังได้ค่าธรรมเนียมการสำรองที่นั่งที่ระบบ GDSs จ่ายคืนให้แก่
ตัวแทนดว้ ย

อย่างไรก็ตาม ระบบ GDSs ก็ยังเผชิญปัญหาต่างๆ จากมุมมองของตัวแทนจำหน่ายสินค้าและบรกิ ารการ
ท่องเทีย่ ว โดยเฉพาะอย่างยิง่ การเพิ่มข้ึนของเวบ็ ไซต์ ซึ่งแสดงให้เหน็ ว่าตัวแทนต่างๆ มที างเลือกในการค้นหาข้อมูล
และการจองสนิ ค้าทางการท่องเทย่ี วตา่ งๆ มากขึน้ โดยทางเลือกเหล่านี้ ให้ขอ้ เสนอท่นี า่ สนใจมากกวา่ และให้ข้อมูล
ทลี่ ึกกวา่ ในรปู แบบส่ือมัลติมีเดีย ทำใหต้ ัวแทนตา่ งๆ ใช้ข้อมูลดังกล่าวใหบ้ ริการแก่ลูกค้า อยา่ งไรกต็ าม มีสาเหตุ 2
ประการทีท่ ำให้ตัวแทนจำหน่ายสินค้าและบริการการท่องเท่ียวยงั คงใช้ระบบ GDSs อยู่ คอื 1) การขาดการบูรณา
การของระบบการสำรองที่นั่งผ่านเว็บไซต์กับระบบการทำงานสนับ สนุนของบริษัทตัวแทน และ 2) รายได้จาก
ค่าธรรมเนยี มการจองผา่ นระบบ GDSs ท่ีจะหายไป

การจัดจำหนา่ ยสินคา้ และบรกิ ารการท่องเทยี่ วผ่านเว็บไซต์

ในชว่ งตน้ ปี 1990 การเพิ่มข้นึ ของเว็บไซต์ (World Wide Web) ในฐานะเปน็ ช่องทางการส่อื สารหลักและ
ได้รับการเผยแพร่ในรูปแบบของสื่อในการทำ การค้าผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ทำให้เว็บไซต์ถูกนำมาใช้ประโยชน์
อย่างรวดเร็วโดยบริษัทท่องเที่ยวต่างๆ ทั่วภาคอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวที่มุ่งเน้นการยกระดับการเข้าถึงลูกค้า
โดยจัดทำเว็บไซต์ที่สามารถติดต่อกับลูกค้าได้โดยตรง การท่องเที่ยวได้กลายมาเป็นหนึ่งในสินค้าและบริการที่ถูก
ขายบนอนิ เตอรเ์ นต็ อย่างรวดเร็ว ซ่งึ การค้นหาข้อมูลและจองการเดนิ ทางตา่ งๆ เปน็ สิ่งท่ผี ใู้ ชร้ ะบบอินเตอร์เน็ตทำ
มากทีส่ ุด

สำหรับผู้จัดหาบริการการท่องเท่ียว ความนา่ สนใจของการจัดจำหน่ายผ่านช่องทางเว็บไซต์ง่ายที่จะเข้าใจ
เนื่องจากการท่องเที่ยวเหมาะแก่การจัดจำหน่ายทางเว็บไซต์มากที่สุด เพราะการท่องเที่ยวไม่มีสินค้าให้ขนส่ง
ดังนัน้ จงึ มีปัญหาดา้ นการขนสง่ นอ้ ย นอกจากนั้นอปุ สรรคในการเข้าถึงระบบออนไลน์ทางเว็บไซตก์ ็มจี ำนวนไม่มาก

82

จึงง่ายต่อการเริ่มใช้เว็บไซต์ในการเข้าถึงลูกค้าโดยตรง เนื่องจากต้นทุนต่ำและไม่มีค่าธรรมเนียม และในที่สุด
ความสามารถในการตดิ ตอ่ กับลูกคา้ โดยตรงก็ส่งผลให้การเพ่ิมยอดขาย
ระบบจัดการแหล่งท่องเทีย่ ว (Destination Management Systems: DMS)
แบบดั้งเดมิ

▪ ใชก้ ารโฆษณาผา่ นสอื่ ในลกั ษณะของ โบรชวั ร์ แผ่นพับ หรอื แนะนำในสถานประกอบการกบั นักท่องเท่ียว
โดยตรง

▪ การใช้เวบ็ ไซต์แหล่งทอ่ งเท่ยี ว ยคุ web 1.0, 2.0 หรือใช้โซเชยี ลมีเดยี

รปู ภาพที่ 5.3 เวบ็ ไซตแ์ หลง่ ท่องเทย่ี วให้บริการโดยการท่องเทย่ี วแหง่ ประเทศไทย
ทมี่ า: https://www.tat.or.th/th

83

รูปภาพที่ 5.4 เวบ็ ไซตแ์ หลง่ ท่องเทย่ี วให้บริการโดยบรษิ ัทเอกชน
ท่ีมา: http://www.dusittour.com/

แบบใหม่
ระบบจัดการแหล่งท่องเทยี่ ว (Destination Management System: DMS)

▪ ใชร้ ะบบจดั การเนื้อหา (Content Management Systems) และฐานขอ้ มลู (Database) เพื่อจัดการ
ข้อมูลเกี่ยวกับทรัพยากรท้องถิ่นและโปรแกรมท่องเที่ยวตามความต้องการของนักท่องเที่ยวที่มีประสบการณ์ท่ี
แตกต่างกนั

▪ ระบบ DMS น้จี ึงทำหน้าท่ีคล้ายกับผใู้ หป้ รึกษาส่วนตวั เกย่ี วกบั การท่องเที่ยวของนักท่องเที่ยวซึ่งอาจต้อง
ลงทะเบียนเปน็ สมาชกิ ในเวบ็ ไซตท์ ใ่ี หบ้ รกิ ารนีก้ อ่ น

รปู ภาพท่ี 5.5 ตัวอย่าง DMS- Tripadvisor
ท่ีมา: https://th.tripadvisor.com/

84

รูปภาพที่ 5.6 ตวั อยา่ ง DMS- ประเทศองั กฤษ
https://image.slidesharecdn.com/eet-dms-suffolkworkshops-100205042151-
phpapp02/95/destination-management-system-east-of-england-7-1024.jpg?cb=1265343775

เทคโนโลยีสารสนเทศและการส่ือสารกบั การดำเนนิ ธุรกิจการขนส่ง

สายการบิน
การ ใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศในอุตสาหกรรมการท่องเทยี่ วมตี ้นกำเนดิ มาจากธุรกจิ สาย การบิน และระบบ

GDSs ยังคงเป็นกำลังสำคัญในการเข้าถึงกลุ่มบริษัทตัวแทนท่องเที่ยวรายย่อยและหลัก ทรัพย์ในการดำเนินงาน
ของบริษัทท่องเที่ยวออนไลน์ที่เติบโตขึ้น นอกจากนี้ ธุรกิจสายการบินยังขยายการใช้เว็บไซต์ในการเข้าถึงลูกค้า
โดยตรงผ่านทาง เว็บไซต์ของตนเอง ถึงแม้ว่าในหลายกรณีความพยายามในการเข้าถึงลูกค้าจะถูกจำกัดโดยความ
จำเป็นใน การหลกี เล่ยี งการแข่งขันกับผูร้ ่วมธุรกิจที่เป็นตัวกลางอย่างเปดิ เผย อยา่ งไรกต็ าม เทคโนโลยีสารสนเทศ
มีบทบาทสำคัญในการทำให้กระบวนการจัดจำหน่ายทุกขั้นตอน ตั้งแต่การแสดงค่าโดยสารไปจนถึงการชำระเงิน
และการออกบัตรโดยสารเปน็ ระบบ อตั โนมตั ิ

นอกเหนือจากการจัดจำหน่ายบัตรโดยสารแล้ว สายการบินยังใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศในการช่วย
บริหารจดั การการปฏิบตั งิ าน ประจำวนั ทีซ่ ับซอ้ น ในการวเิ คราะห์รายได้ ราคา รูปแบบการขายที่ผ่านมา และอตั รา
ค่าบริการ เพื่อที่จะตั้งราคาค่าโดยสารที่ทำให้สายการบินได้รายได้มากที่สุด รวมทั้งยังช่วยในการบริหารจัดการ

85

ตารางการบิน ตารางการทำงานของลูกเรือ การปฏบิ ัตงิ านต่างๆ ในสนามบิน ทั้งการเรยี กดขู อ้ มูลการเชค็ อิน ระบบ
การจัดการทน่ี ัง่ การขึ้นเครอื่ งบิน กระเปา๋ สมั ภาระ ฯลฯ

โดยปกติการพัฒนาระบบต่างๆ ข้างต้นนั้นมีราคาแพง แต่อย่างไรก็ตาม ระบบเหล่านี้สามารถช่วยเพิ่ม
ประสิทธิภาพในการทำงานและลดต้นทุนได้ โดยการโอนย้ายงานเอกสารต่าง ๆ ไปให้ลูกค้าเป็นผู้ดำเนินการ การ
จดั จำหน่ายบตั รโดยสารผ่านทางเวบ็ ไซตจ์ ะมีการมอบหมายให้ลกู คา้ เขา้ ถงึ ข้อมลู ผูโ้ ดยสารด้วยตนเอง เพ่ือเป็นการ
ลดงานที่ใชแ้ รงงานคนและงานเอกสารทั่วไปแกส่ ายการบิน ในลักษณะเดียวกันกับการพัฒนาการออกบัตรโดยสาร
อิเล็กทรอนิกส์ที่ช่วยอำนวย ความสะดวกในการเช็คอิน ทางสายการบินจะให้ลูกค้าพิมพ์ตั๋วโดยสาร ในรูปแบบ
กระดาษออกมาเอง เพ่ือชว่ ยในการลดตน้ ทนุ ซง่ึ ในปัจจบุ นั น้ี การใช้โทรศพั ท์สมาร์ทโฟนมีมากขึ้นเร่ือย ๆ สายการ
บินจึงมีการใช้ระบบออกบัตรโดยสารอิเล็กทรอนิกส์ผ่านทางโทรศัพท์ โดยไม่มีการใช้บัตรโดยสารแบบกระดาษ
บตั รโดยสารจะถกู ส่งไปทางอีเมล์หรือข้อความทางโทรศัพท์ ซง่ึ ลกู ค้าจะใชโ้ ทรศพั ท์มือถือเป็นบัตรผา่ นขึ้นเครื่องบิน
(Boarding pass) แทนกระดาษ เทคโนโลยีน้ีถือเป็นธรรมเนียมปฏบิ ัติทัว่ ไปมากกว่าเป็นข้อยกเวน้ เนื่องจากทำให้
สายการบนิ มปี ระสิทธภิ าพในการทำงานมากขน้ึ อีกท้ังยังช่วยประหยัดค่าใชจ้ า่ ยด้านงานเอกสารอกี ด้วย

รถไฟและรถโดยสารประจำทาง

การบริหารจัดการการจัดจำหน่ายและการจัดสรรที่นั่งก็มีความสำคัญในการขนส่ง ทางรถไฟและรถ
โดยสารระยะไกล ถึงแม้ว่าการขนส่งในลักษณะนี้จะไม่ต้องการระบบ GDSs มากนัก แต่ระบบการจัดการดังกล่าว
ของธุรกิจประเภทนี้จะเป็นระบบเฉพาะของแต่ละบริษัท ซึ่งได้รับการพัฒนามาจากระบบการผูกขาดเดิมของ
รัฐบาล โดยระบบจะช่วยในการเพิ่มยอดขายและอำนวยความสะดวกต่างๆ ให้แก่ลูกค้า ซึ่งจะมีการพัฒนาท่ี
ค่อนข้างช้า เนื่องจากถูกมองว่าไม่ใช่เรื่องที่สำคัญอันดับแรกในธุรกิจประเภทนี้ อย่างไรก็ตาม การแปรรูปบริษัท
ให้บรกิ ารระบบขนสง่ ประเภทนี้ให้เป็นบริษัทมหาชนนน้ั ทำให้มีการแข่งขันสูง ผ้ปู ระกอบการจงึ หันมาสนใจในการ
เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานมากขึ้น โดยในปัจจุบันผู้ประกอบการรถไฟและรถโดยสารต่างๆ ได้ทดลองใช้ระบบ
การให้บรกิ ารผ่านโทรศัพท์มอื ถอื ท้งั การจองทีน่ ั่งและการออกบตั รโดยสารอเิ ล็กทรอนิกส์ ซึ่งช่วยเพ่มิ ความสามารถ
ในการให้บริการและเพม่ิ ยอดขายได้อยา่ งมาก

เน่ืองจากความนิยมใน ‘แอพพลิเคช่ัน’ เพิม่ ข้ึนอยา่ งรวดเร็วในธุรกิจนี้ ดงั นน้ั เพ่อื เป็นการตอบสนองความ
นิยมในการใช้โทรศพั ท์มือถือ iPhone ผู้ประกอบการธุรกิจรถไฟและรถโดยสารจำนวนมากจึงหนั มาให้ความสนใจ
ในการพัฒนาแอพพลิเคชั่นต่าง ๆ เพื่อช่วยอำนวยความสะดวกให้แก่ลูกค้าในการหาข้อมูลและทำการจองต๋ัว
โดยสาร ทั้งในโทรศัพท์มือถือ iPhone และ Android ซึ่งต่างจากเว็บไซต์ทั่วไปตรงที่แอพพลิเคชั่นเหล่านี้จะเน้น
ให้บริการเฉพาะ เท่านั้น จึงทำให้เกิดผลดีต่อลูกค้า เนื่องจากผู้ใช้แอพพลิเคชั่นเหล่านี้จะถูกหันเหความสนใจโดย
โฆษณาตา่ ง ๆ ในเวบ็ ไซตน์ อ้ ยลง

86

ถึงแม้จะมีการพัฒนาดังกล่าว บริษัทผู้ประกอบการในธุรกิจนี้ก็ยังเป็นผู้ตามมากกว่าเป็นผู้นำในการใช้
เทคโนโลยี เนื่องจากธรรมชาติของธุรกิจประเภทนี้มีความเป็นอนุรักษ์นิยมสูง จึงเหมือนเป็นการหยุดนวัตกรรม
ใหมๆ่ ดังนั้น การใช้ความก้าวหนา้ ทางเทคโนโลยใี นธรุ กิจประเภทน้ี จงึ เปน็ การนำเทคโนโลยีของธรุ กจิ ประเภทอน่ื

ผใู้ ห้บรกิ ารรถเชา่
ในการเดินทางท่องเทย่ี วการบริการรถเช่าเปน็ สินค้าและบรกิ ารพ้ืนฐานโดยเฉพาะ การท่องเท่ยี วเพื่อธุรกิจ

รถเช่าจึงเป็นหนึ่งในบริการเสริมอันดับแรกที่ถูกรวมเข้าไว้ในระบบ GDSs เนื่องจากผู้ประกอบธุรกิจมีแรงกระตุ้น
และทรัพยากรในการเพิ่มประสิทธิภาพใน ระบบ GDSs จึงทำให้ระบบ GDSs ยังคงเป็นระบบการสำรองรถเช่าท่ี
สำคัญในธุรกิจประเภทนี้ ในขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการให้บริการรถเช่าก็มีการพัฒนาเว็บไซต์ของตนเพื่อติดต่อ
กับลูกค้า โดยตรงอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเห็นได้จากบริษัทให้บริการรถเช่าทั่วโลกรายใหญ่ที่สามารถเพิ่มภาพลักษณ์ ท่ี
แข็งแกร่งของบริษัทตนเองได้ โดยการติดต่อกับลูกค้าโดยตรง อย่างไรก็ตาม เนื่องจากสินค้าในธุรกิจประเภทนี้ใน
แต่ละบริษัทแทบจะไม่มีข้อแตกต่างกัน ลูกค้าจึงสามารถเปลีย่ นบรษิ ัทได้ค่อนข้างง่าย อีกทั้งระบบการจัดจำหนา่ ย
ผ่านทางเว็บไซต์ ทำให้ลูกค้าสามารถเข้าถึงข้อมูลได้อย่างกว้างขวาง เมื่อบริษัทให้บริการรถเช่าบริษัทหนึ่งเสนอ
สินค้าบริการและรถรุ่นเดียวกัน ให้แก่ลูกค้าเช่นเดียวกับคู่แข่ง ทำให้บริษัทนี้ต้องรีบหาวิธีที่จะทำให้รถของตน
แตกต่างจากบริษัทอืน่ เพื่อหลีกเลี่ยงการเป็นแค่รถเช่าธรรมดา ซึ่งอาจแสดงให้เหน็ ว่าผูใ้ หบ้ รกิ ารรถเช่าในปัจจบุ ัน
ยังคงให้ความสนใจกบั ความ เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของบริษทั ผู้ประกอบการใหบ้ ริการรถเชา่ ตา่ งคาดหวังทีจ่ ะเปน็
ผนู้ ำในการให้บรกิ ารแก่ ลกู ค้าและคงไวซ้ ่ึงหนา้ ทใ่ี นการเป็นผูจ้ ัดหาทีเ่ พมิ่ คณุ ค่าใหแ้ ก่การท่องเที่ยว

รปู ภาพที่ 5.7 เทคโนโลยีสารสนเทศกบั การขนสง่
ทมี่ า: https://images.hogeschoolrotterdam.nl

87

เทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สารกับการดำเนินธุรกจิ การโรงแรมและทีพ่ กั อน่ื ๆ

ระบบการจัดจำหน่ายอิเล็กทรอนิกส์ของโรงแรมยังค่อนข้างจำกัดเมื่อเทียบกับธุรกิจ อื่นในอุตสาหกรรม
การท่องเที่ยว ในระยะแรก โรงแรมจะมีการเพิ่มข้อมูลเกี่ยวกับประเภทห้องพัก คำอธิบายและราคาโดยตรงบน
ฐานข้อมูลระบบ GDSs จึงทำให้ข้อมูลห้องพักต่างๆ อยู่ในระบบพร้อมให้ตัวแทนท่องเที่ยวทั่วโลกใช้ข้อมูลได้
อย่างไรก็ตาม ฐานข้อมูลของระบบ GDSs ยังไม่ตรงกับสินค้าและบริการด้านการโรงแรม จึงเป็นผลให้โครงสร้าง
ฐานข้อมูลของระบบ GDSs ไม่สามารถทำงานร่วมกับสินค้าและบริการด้านการโรงแรมที่มีความหลากหลาย
นอกจากนี้ โรงแรมยังเผชิญปัญหาในการดูแลรักษาข้อมูลในระบบ การเพิ่มหรือการปรับเปลี่ยนข้อมูลค่อนข้างใช้
เทคนิค เน่อื งจากในแต่ละระบบจะมีระเบยี บวิธที ก่ี ำหนดข้ึนสำหรับการส่ือสารข้อมูล (Protocol) และกฎเกณฑ์ใน
การจัดวางข้อมูล (Syntax) ทีแ่ ตกตา่ งกัน รวมทัง้ ตอ้ งใช้เวลานานในการทำให้ข้อมลู ในระบบเปน็ ปัจจุบนั

ปัญหาต่างๆ ข้างต้น เช่น การจำกัดการเข้าถึงสินค้าและบริการด้านการโรงแรม ข้อมูลที่ไม่เพียงพอ และ
ระยะเวลาการดำเนินการด้านข้อมูลทม่ี ากเกินไป ทำใหเ้ ครอื ขา่ ยโรงแรมต่าง ๆ ดงึ ขอ้ มูลออกจากระบบ GDSs และ
พัฒนาระบบของตนเอง ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อ ระบบการจองห้องพักส่วนกลางทางอินเทอร์เน็ต (Central
Reservations Systems หรือ CRS) โดยมีโครงสร้างฐานข้อมูลและวิธีการดำเนินงานที่เหมาะสมกับสินค้าและ
บริการ ด้านการโรงแรมมากกว่า หลังจากนั้นก็นำระบบที่พัฒนาขึ้นเองเชื่อมต่อกับระบบ GDSs เพื่อให้บริษัทนำ
เทีย่ วตา่ งๆ เขา้ ถงึ ข้อมูล พรอ้ มกบั ได้รบั คา่ ธรรมเนียมในการจองแตล่ ะคร้งั ได้

อย่างไรก็ตาม โรงแรมส่วนใหญ่ (โดยเฉพาะที่ไมไ่ ด้อยู่ในสหรฐั อเมรกิ า) ไม่ได้เป็นสมาชิกเครือขา่ ยโรงแรม
หรือการร่วมกันประกอบธุรกิจภายใต้ชื่อแบ รนด์ จึงทำให้การเข้าถึงระบบ GDSs ของโรงแรมเหล่านี้ถูกจำกัด
เนื่องจากโรงแรมท่ีมีขนาดเล็กและไม่มเี ครือข่าย ไมม่ ีแหลง่ เงนิ ทุนหรือผู้เช่ียวชาญเฉพาะทางด้านเทคโนโลยีในการ
ทำใหโ้ รงแรม อยู่ในอันดับต้นๆ ในระบบการท่องเทย่ี วออนไลน์ได้ จะมีก็เพยี งวิธีเดียวเท่านน้ั ท่ีทำให้โรงแรมเหล่านี้
สามารถใช้ประโยชน์จาก การเติบโตของการจองห้องพักแบบออนไลน์ได้ คือ การดำเนินธุรกิจร่วมกับบริษัท
ท่องเทีย่ วออนไลน์และขายสินค้าและบริการทางอิน เทอรเ์ น็ตผา่ นบรษิ ทั เหล่านี้แทน โดยในการร่วมธรุ กิจกับบริษัท
ท่องเที่ยวออนไลน์นั้น ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมากในการขยายการเข้าถึงลูกค้าและการเพิ่มยอดขา ย อย่างไรก็
ตาม การร่วมธรุ กจิ ในลกั ษณะนเี้ ป็นความสัมพันธ์ทางการค้าแบบฝ่ายเดยี ว คือ บริษทั ท่องเทย่ี วออนไลน์เท่านั้นท่ีมี
และรักษาความสัมพันธ์กับลูกค้า ไม่ใช่โรงแรม เนื่องจากมีอำนาจในตลาดสูง นอกจากนี้ บริษัทท่องเที่ยวออนไลน์
ยังเสนอรูปแบบธุรกิจต่างๆ เพื่อกระตุ้นให้โรงแรมต่างๆ มาใช้บริการมากขึ้น เช่น รูปแบบธุรกิจแบบตัวแทน
(Agent) ที่บริษทั จะขายสนิ ค้าและบริการโดยได้รับค่าคอมมิชชน่ั รูปแบบธุรกิจแบบแพ็คเกจ (Packaged) ท่ีบริษัท
จะเสนอราคาแบบเหมาจา่ ยแกล่ กู ค้า ทำให้ลกู คา้ ไมร่ ู้ราคาหอ้ งพกั ทแี่ ทจ้ รงิ รปู แบบธุรกิจแบบคลุมเครือ (Opaque)
ทีท่ างบรษิ ัททอ่ งเทีย่ วออนไลน์จะไมแ่ สดงช่ือโรงแรมท่ีเสนอขายแก่ลูกคา้ จน กวา่ การซ้อื ขายห้องพักจะสมบูรณ์ ทำ
ใหโ้ รงแรมสามารถลดราคาห้องพกั ไดอ้ ย่างมาก โดยท่ีสาธารณชนไมส่ ามารถทราบได้ เปน็ ตน้

นอกเหนือจากการดำเนินธุรกิจอย่างใกล้ชิดกับบริษัทท่องเที่ยวออนไลน์แล้ว โรงแรมยังพยายามที่จะเพม่ิ
ยอดขายตรงทางอินเทอร์เน็ต โดยการปรับปรุงเว็บไซต์ ปรับเปลี่ยน/เพิ่มกราฟิกที่ดีขึ้น เพื่อเพิ่มความแตกต่าง

88

นอกจากนี้ โรงแรมทม่ี เี ครือข่ายมีการทดลองการจัดจำหนา่ ยห้องพักผ่านโทรศัพท์มือถือ เพื่อหลกี เลย่ี งการเป็นผู้ล้า
หลงั ทางเทคโนโลยี

รปู ภาพท่ี 5.8 Digital Signage in hotel

ท่มี า: https://adscreen.net/blog/post/why-digital-signage-hotels-ideal-solution-forward-thinking-businesses

อตุ สาหกรรมการท่องเที่ยวกับการคน้ หาขอ้ มลู

จากข้อมูลข้างต้น จะเห็นได้ว่าเว็บไซต์เปิดโอกาสให้ผู้บริโภคเข้าถึงและซื้อขายสินค้าและ บริการการ
ท่องเทีย่ วไดโ้ ดยตรง ดังนน้ั ผจู้ ดั หาบริการการท่องเที่ยว, ผู้จัดหาระบบเทคโนโลยี เชน่ GDSs และตัวกลางทางการ
ท่องเที่ยว เช่น บริษัทท่องเที่ยวแบบขายปลีก และ OTAs จึงสร้างการออนไลน์ในรูปแบบของเว็บไซต์ที่ติดต่อกับ
ลกู ค้าโดยตรง และการแขง่ ขันการขายสินค้าและบริการแกล่ ูกค้า แตล่ ะบรษิ ัททอ่ งเที่ยวจะมีเวบ็ ไซตเ์ ป็นของตนเอง
และมีการใช้เทคนิคการขายที่พิเศษเพื่อชักจูงลูกค้าให้ซื้อสินค้าและบริการ เนื่องจากการแข่งขันขายสินค้าและ
ให้บริการมีจำนวนมาก วิธีที่ดีที่สุดสำหรับลูกค้าที่มีศักยภาพในการกรองข้อมูลสินค้าและบริการ เพื่อให้ได้สิ่งที่ดี
ท่ีสดุ ตามความต้องการของพวกเขาคอื การใช้เคร่อื งมือค้นหาขอ้ มลู (Search Engine) เชน่ Google, Yahoo, Bing
ทางอนิ เตอรเ์ นต็

เครื่องมือค้นหาข้อมูลทางอินเตอร์เน็ตกลายเป็นอุปกรณ์สำคัญในการกลั่นกรอง ข้อมูลจำนวนมากมาย
มหาศาล ซึ่งเห็นได้จากปริมาณการค้นหาข้อมูลที่เพิ่มขึ้นประมาณ 20% ต่อปี โดยผู้เยี่ยมชมจะใช้ประโยชน์จาก
เว็บไซตใ์ นการอ่านข้อมูล การจดั อันดับตำแหน่งของการเข้าชมเว็บไซต์ ดังนั้นบริษทั ท่องเที่ยวสามารถใช้เทคนิคใน
การทำให้เว็บไซต์ของตนติดอันดับ เว็บไซต์ที่ถูกแสดงจากการค้นหาเป็นอันดับต้นๆ ในเครื่องมือค้นหาข้อมูลทาง
อินเตอร์เน็ต จำนวน 2 วิธี คือ การพัฒนาเว็บไซต์ (Search Engine Optimization – SEO) และ การซื้อพื้นท่ี
โฆษณาในเวบ็ ไซตข์ องเครอ่ื งมือคน้ หาข้อมูลทางอนิ เตอรเ์ น็ต (Paid Search)

89

รปู ภาพท่ี 5.9 การคน้ หาข้อมูล (Search Engine)
ทมี่ า: http://blog.sogoodweb.com/upload/510/vsV3yYZMdm.jpg

การพัฒนาเว็บไซต์ (SEO)
การทำ SEO หรือ Search Engine Optimization จะเน้นการจัดการโครงสร้างและเนื้อหาของเว็บไซต์

เพื่อที่จะทำใหเ้ ว็บไซต์ติดอันดับต้นๆ ในหน้าแสดงผลการค้นหาในเว็บไซตท์ ีเ่ ป็นเครื่องมือค้นหาขอ้ มูลทางอนิ เตอร์
เน็ตภายใต้เงื่อนไขของผู้บริโภค เครื่องมือค้นหาข้อมูลจะใช้ซอฟท์แวร์เฉพาะที่เรียกว่า แมงมุม ( Spider) ในการ
ขยายข้อมูลและควบคมุ เว็บไซต์ โดยแยกประเภทหน้าเว็บไซต์ท่ีถูกเรยี กค้นหาในเครื่องมือค้นหาข้อมูลตามวิธี การ
คำนวณขอ้ มูลเฉพาะ และเพ่ิมหน้าเวบ็ ไซต์ทแ่ี ยกประเภทแลว้ ลงในฐานข้อมลู เพ่อื ให้การแสดงผลมีประสทิ ธิภาพ ผู้
ซื้อขายในตลาดพยายามที่จะจัดการกับแมงมุมเหล่านี้ โดยปรับเปลี่ยนภาษาที่ใช้ในการแสดงข้อมูลบนเครือข่าย
อินเตอร์เน็ต (HTML Code) ของหน้าเว็บไซต์ เพื่อทำให้ระบบการแยกประเภทเว็บไซต์มีประสิทธิภาพสูงสุดและ
อย่ใู นอันดบั ที่ สูงกวา่ เว็บไซตข์ องบริษัททอ่ งเที่ยวอื่นทีอ่ ยู่ในผลแสดงการคน้ หาทง้ั หมดดว้ ย

อย่างไรกต็ าม SEO กย็ ังมีขอ้ จำกดั เปน็ จำนวนมาก ระบบการประมวลผลของเครื่องมือค้นหาข้อมูลมีความ
ซับซ้อนและเป็นความลับอย่าง มาก จึงทำให้ยากต่อการสร้างการปรับเปลี่ยนที่จำเป็นเพื่อการเป็นอันดับที่ดีกว่า
ระบบการประมวลผลข้อมูลมีการเปลี่ยนแปลงบ่อยเช่นกัน ดังนั้น หลังจากการเปลี่ยนแปลงเว็บไซต์ในแต่ละครั้ง
ข้อมลู อาจจะสูญหายเม่ือระบบการคัดแยกประเภทเปลีย่ น นอกจากน้ี ซอฟท์แวร์แมงมุมของแตล่ ะเคร่ืองมือค้นหา
ข้อมูลมีลักษณะที่ต่างกันไป อีกทั้งในการปรับแต่งหรือเพิ่มประสิทธิภาพของเว็บไซต์ในแต่ละครั้ง อาจส่งผลให้
อันดับของเว็บไซต์ลดลงได้ แม้ว่าระบบซอฟท์แวร์แมงมุมจะมีการตรวจตราเว็บไซต์เป็นระยะ ๆ แต่เว็บไซต์แต่ละ

90

เว็บก็ต้องใช้เวลาหลายสัปดาห์ในการอัพเดทข้อมูลให้เห็นเป็น รูปธรรม จึงทำให้ SEO นั้นเป็นวิธีที่ใช้เวลาและมี
ราคาแพง แตม่ ีการรับรองผล

การซอ้ื พืน้ ท่ีโฆษณาในเครอื่ งมือคน้ หาข้อมลู (Paid Search)

จะเห็นได้ว่าปัญหาอุปสรรคข้างต้นของการใช้เทคนิค SEO นั้นมีจำนวนมาก บริษัทท่องเที่ยวต่างๆ จึง
เลือกใช้วิธีการซื้อพื้นที่โฆษณาแทน ลิงค์ที่ได้รับการสนับสนุนจะได้มาจากการป้อนคำหลัก ( keyword) โดยใช้
หลักการการจ่ายเงนิ ค่าโฆษณาตามจำนวนครั้งที่ผู้ค้นหาคลิกเข้าไปชม เว็บไซต์ของบริษัทในเครือข่ายการซือ้ พื้นที่
โฆษณา เช่น Google AdWords และ Yahoo! Search Marketing การกำหนดให้มีการจ่ายเงินสามารถแข่งขัน
กับข้อจำกัดของ SEO ได้ เนื่องจากมีการรับรองว่าจะประสบความสำเร็จอย่างเห็นได้ชดั จากคำหลักที่สร้าง ขึ้นได้
ตามความต้องการ โฆษณาต่างๆ จะปรากฏโดยทันที ซึ่งสามารถปรับเปลี่ยนได้ตามต้องการและผู้ลงโฆษณาก็
สามารถควบคุมตำแหน่ง ชอ่ื เรอื่ ง เนื้อหา หรือแม้แต่หนา้ เวบ็ ทผี่ ใู้ ช้กำลังใชง้ านอยกู่ ต็ าม

การคน้ หาจะกลายเปน็ เรอ่ื งสำคญั มากขน้ึ

บทบาทการค้นหาข้อมูลมกี ารขยายตัวอยา่ งต่อเนื่องจากมมุ มองของผู้บริโภค หากไม่คำนึงถึงอุปกรณ์ท่ใี ช้
งาน (เช่น คอมพิวเตอร์โน้ตบุค๊ โทรศัพท์สมาร์ทโฟน หรือแท็บเล็ต) การค้นหาข้อมูลต่างๆ เป็นเรื่องที่ฝังลึกในการ
ดำเนนิ ชวี ิตของคนเราในปจั จุบัน สำหรับธุรกิจท่องเท่ียว การติดอนั ดับต้นๆ และการพัฒนาหนา้ แสดงผลการค้นหา
ในเครือ่ งมือค้นหาออนไลนย์ งั คงเปน็ ประเด็น สำคัญในขณะนี้

การทำการตลาดผ่านเครื่องมือค้นหาทางอินเทอร์เน็ต (Search -engine Marketing) ในปัจจุบันเน้นการ
ใช้เทคนิค Search Engine Optimization (SEO) และ paid search อย่างไรก็ตาม การบริหารจัดการเทคนคิ การ
ทำการตลาดในลักษณะนี้เป็นเรื่องยากขึ้นเรื่อย ๆ เนื่องจาก SEO มีประสิทธิภาพในการทำงานที่ลดลงจากการท่ี
ซอฟแวร์ Spider มคี วามสามารถในการเรยี กขอ้ มลู ท่ีเกยี่ วข้องไดด้ ีขึน้ และ paid search มีค่าใชจ้ า่ ยสงู ขึน้ จากการ
เพิ่มขึ้นของการประมูลราคาเทคนิคนี้ รวมทั้งความต้องการการใช้เทคนิคที่มากขึ้นด้วย ด้วยเหตุนี้ ธุรกิจการ
ท่องเที่ยวจึงถูกบังคับให้ลงทุนทั้งเวลาและเงินมากขึ้นในการบริหาร จัดการการรักษาอันดับเว็บไซต์บนหน้า
แสดงผลการค้นหา หรือไม่เช่นนั้นก็มีความเสี่ยงในการสูญเสียธุรกิจให้แก่ OTAs (Online Travel Agents) หรือ
คูแ่ ขง่ ทางการค้าทไ่ี ด้ลงทุนในการบริหารจดั การดงั กลา่ ว

นอกจากนี้ การมีปฏิกิริยารับรู้ต่อสถานที่เป็นตัวกำหนดสำคัญในการเลือกผลการค้นหาที่ เหมาะสม
ยกตัวอย่างเช่น Google ที่แสดงผลการค้นหาตามความต้องการของผู้ค้น (Organic Results) พร้อมแผนที่และ
ข้อมูลท่ีเกี่ยวข้องทุกครั้งที่ผู้เข้าใช้เว็บไซต์ค้นหาสถาน ที่หรือที่อยู่นั้นๆ อีกทั้งจะเห็นได้อย่างชัดเจนว่าสถานที่ตั้ง
เปน็ ส่ิงสำคัญในธุรกจิ ทอ่ งเท่ียว ด้วย เนือ่ งจากเว็บไซต์ทเ่ี ป็นเคร่อื งมือค้นหา (Search Engine) น้ี ให้ความสนใจกับ
สถานที่ตั้งต่างๆ โดยจัดอันดบั ให้แสดงอยูใ่ นผลการค้นหาแรก ดังนั้น ธุรกิจทอ่ งเที่ยวจึงต้องปรับปรงุ การทำงานให้

91

มากขึ้น เพื่อทำให้มั่นใจว่าธุรกิจของพวกเขาจะติดอันดับต้นๆ ในการแสดงผลการค้นหาแต่ละครั้ง โดยธุรกิจ
ท่องเที่ยวส่วนใหญ่จะใช้บริการหน่วยงานภายนอกในการทำเทคนิคนี้ ดังนั้นจึงส่งผลกระทบต่อค่า ใช้จ่ายในการ
รักษาอนั ดบั ในผลแสดงการคน้ หาทีส่ งู ข้นึ

การเพ่มิ ขนึ้ ของส่ือออนไลน์

จากที่ได้กล่าวมาในข้างต้น ไม่ว่าจะเพื่อธุรกิจหรือเพื่อการพักผ่อนต่างต้องการการเข้าถึงข้อมูลที่มี ความ
ละเอียดจำนวนมาก ซึ่งความต้องการในการเข้าถึงข้อมูลต่างๆ นั้นเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ เพราะการท่องเที่ยวเป็นเรื่อง
พิเศษขึ้น นอกจากนี้ เนื่องจากความนิยมในการเดินทางระยะยาวและจุดหมายปลายทางที่น่าสนใจเพิ่มมาก ข้ึน
ผูบ้ รโิ ภคจงึ ต้องการที่จะเขา้ ถงึ ข้อมลู

ไม่ว่าจะเป็นการผา่ นทางตัวกลางหรือทางเว็บไซต์โดยตรง ลกู คา้ ยังคงสามารถเขา้ ถงึ ขอ้ มูลได้ เราจะเหน็ ว่า
ข้อมูลเหล่านั้นถูกสร้างขึ้นมาเพือ่ จุดประสงค์ทางธุรกิจ ทั้งโดยผู้จัดหาสินค้าและบรกิ ารการท่องเท่ียวท่ีต้องการจะ
ประชาสัมพันธ์ สินค้าและบริการของพวกเขา หรือโดยผู้จัดทำหนังสือคู่มือการเดินทางที่ประกอบธุรกิจโดยการ
รวบรวมและ กลน่ั กรองข้อมลู ผ้จู ดั หาสนิ ค้าและบริการจะให้บรกิ ารข้อมูลตา่ ง ๆ เพือ่ ชว่ ยในการขายสินค้า และจะ
ไม่ใหบ้ รกิ ารข้อมลู ใด ๆ ที่อาจสง่ ผลใหล้ ูกค้าไม่สนใจที่จะทำการจองการเดินทาง อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันผู้บริโภค
สามารถเข้าถึงข้อมูลจำนวนมาก เกี่ยวกับจดุ หมายปลายทางได้ แต่ข้อมลู สว่ นใหญย่ งั ขาดความนา่ เช่อื ถืออย่บู ้าง

วิธีแก้ปัญหาที่น่าจะเป็นไปได้ในการแก้ไขความท้าทายนี้คือ การพัฒนาข้อมูลที่ผู้เข้าใช้เว็บไซต์ทำขึ้นเอง
เช่น การทำบล็อก (Blog) แถบรายชื่อที่แสดงผู้ใช้ออนไลน์ และเครือข่ายสังคมออนไลน์ (Social Network)
เนื่องจากนักเดินทางสามารถแบ่งปันประสบการณ์ พูดคุยเกี่ยวกับแผนการเดินทางท่องเที่ยวในอนาคต และหา
คำแนะนำจากผู้ใช้ระบบคนอื่น เว็บไซต์ออนไลน์ เช่น บล็อกและเครือข่ายสังคมออนไลน์จึงมีความสำคัญต่อ
แหล่งที่มาของข้อมูล ตรงกันข้ามกับข้อมูลที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อจุดประสงค์ทางธุรกิจตรงที่ความคิด เห็นและข้อมูล
ต่าง ๆ ในเว็บไซต์เหล่านี้ถูกสร้างขึ้นโดยผู้บริโภคเพื่อผู้บริโภค ดังนั้น จึงไม่มีปัญหาเรื่องความน่าเชื่อถือ ซึ่งทำให้
ผบู้ รโิ ภคสามารถเข้าถึงแหลง่ ข้อมูลขนาดใหญ่ทีเ่ ติบโตอย่างรวดเรว็ มคี ุณภาพสงู ทันตอ่ เหตกุ ารณ์ และไม่มีอคติใน
การชว่ ยวางแผนการทอ่ งเท่ียวได้ สอ่ื ออนไลนจ์ ึงมีผลกระทบอยา่ งมากและโดยทนั ทตี ่อการคน้ หา การวางแผน และ
การซอ้ื การเดนิ ทางทอ่ งเท่ียว

ในการเพิ่มสื่อออนไลน์อย่างมีประสิทธิภาพนั้นต้องการแบรนด์สินค้า และบริการเพื่อสร้างความสัมพันธ์
กับลูกค้า โดยต้องอาศัยเทคนิคประเภทต่าง ๆ ที่มีความหลากหลาย ขั้นตอนแรก คือ การจับตาดูสื่อออนไลน์ว่า
ผู้บริโภคมีปฏิกิริยาต่อสินค้าและบริการอย่างไร โดยจะเห็นได้จากการที่ลูกค้าพูดถึงแบรนด์สินค้าและบริการ
ขน้ั ตอนต่อไป คือ การปรากฏตัวของสินค้าและบริการบนส่ือออนไลน์ โดยอาศยั การสร้างข้อมลู เล็ก ๆ แทรกในส่ือ
ออนไลน์แตล่ ะชอ่ งทาง ซึง่ เมอ่ื ลกู คา้ ทำการคน้ หา สินคา้ และบรกิ ารเหล่านั้นจะถูกค้นพบ ทั้งน้ี เนือ่ งจากในปัจจุบัน
ผู้บริโภคมีการใช้สื่อออนไลน์มากขึ้น เจ้าของสินค้าและบริการต่าง ๆ จึงพยายามสร้างการโต้ตอบกับลูกค้าใน

92

ชอ่ งทางเดยี วกัน โดยการปรากฏตวั แทรกอยู่ในสอ่ื ออนไลน์ ด้วยเหตนุ ี้ เจา้ ของแบรนด์สินคา้ และบริการจงึ ได้เรียนรู้
วิธีการสอ่ื สารกบั ลกู ค้าและสงิ่ ใดเปน็ สง่ิ ทย่ี อมรับไดห้ รอื รับไมไ่ ด้

รูปภาพที่ 5.10 การกด Like เพื่อการตดิ ตามเพจของสนิ ค้า

เมื่อมีการใช้สื่อออนไลน์ในระดับสูงที่สุด แบรนด์สินค้าและบริการจะสามารถมีส่วนร่วมกับสมาชิกของ
ชุมชนสอ่ื ออนไลน์และ เปลย่ี นสมาชิกเหลา่ น้ีให้เปน็ ผสู้ ่งเสริมแบรนดส์ นิ คา้ ได้ เนอ่ื งจากการแนะนำแบรนด์สินค้าจะ
เกิดจากผู้บริโภคแบรนด์นั้นจริง ไม่ใช่ระบบการตลาดของบริษัททั่วไป ทั้งนี้ ในการจะมีส่วนร่วมในสื่อออนไลน์ใน
ลักษณะนตี้ อ้ งการการลงทนุ ท้งั เวลา ความพยายาม และทักษะเฉพาะทางเปน็ อย่างยิ่ง

ตัววัดความสำเร็จในการเข้าไปมีส่วนร่วมกับผู้ใช้สื่อออนไลน์อยู่ที่สมาชิกสื่อออนไลน์นั้น ๆ มีปฏิกิริยาต่อ
เนื้อหาข้อมูลของแบรนด์สินค้าและบริการหรือไม่ โดยปฏิกิริยาเหล่านี้จะปรากฎอยู่ในรูปของการกดปุ่ม ‘Like’
การแสดงความคิดเห็น (Comment) ใน Facebook และการ Re-tweet ใน Twitter ที่ก่อให้เกิดผลกระทบต่อ
เครือข่ายออนไลน์ โดยการกระจายข้อมูลดังกล่าวให้แก่กลุ่มเพื่อนและผู้ติดตามของสมาชิก เพื่อให้ข้อความที่แฝง
อยู่ในสินค้าและบริการแพร่กระจายไปยงั ผู้บริโภคมากขึ้น อย่างไรก็ตาม จากการที่ได้สังเกตสื่อออนไลน์ของธุรกิจ
เครือข่ายโรงแรมแสดงใหเ้ ห็นว่าผู้ ใช้สื่อออนไลน์มีปฏกิ ิริยาเพียงเล็กน้อยต่อการปรากฏของสนิ ค้าและบริการ โดย
สรุปแลว้ ผูป้ ระกอบธุรกจิ ในอุตสาหกรรมการท่องเทีย่ วจำเป็นต้องคดิ วิธีการเข้าถึงใหม่ หากพวกเขาตอ้ งการท่ีจะใช้
ประโยชน์จากสอื่ ออนไลนแ์ ละเทคโนโลยี

สรุปทา้ ยบท

การเปลย่ี นแปลงไปของโลกเกดิ ขน้ึ ในทุก ยคุ สมยั ไม่ว่าจะเป็นการเปลย่ี นแปลงแนวคิดใน เชงิ สังคมการดำา
รงชีวิตแนวคิดเชิงเศรษฐศาสตร์ แนวคิดเกี่ยวกับการท่องเที่ยวก็เป็นหนึ่งใน ประเด็นที่มีการเปลี่ยนแปลงไป
เช่นเดียวกัน โดยการเปลี่ยนแปลงไปของแนวคิดการท่องเที่ยว มีความเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงระดับมหภาค
ที่เกิดขึ้นทั่วโลก เช่น กระบวนการกลายเป็นเมือง คือหนึ่งใน Mega Trends ที่ถูกพูดถึงอย่างแพร่หลายทั่วโลก
หมายถึง “ปรากฎการณ์การเปลีย่ นแปลงจาก การเป็นชนบทสูค่ วามเป็นเมืองซึง่ เกิดขึ้นอย่าง ช้าๆและสม่ำเสมอ”
การพัฒนาของเทคโนโลยีและนวัตกรรมสังคม สูงวัยหรือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเป็นต้นโดย การเปลี่ยนแปลง

93

เหลา่ นสี้ ง่ ผลให้กระบวนการ คิดและตดั สินใจของมนุษย์เปล่ียนแปลงไปและ เลอื กท่องเที่ยวในรูปแบบใหม่ ๆ (การ
ทอ่ งเที่ยวแห่งประเทศไทย, 2563)

ดังนั้นอุตสาหกรรมท่องเท่ียวท่ีสร้างรายได้หลักและคุณประโยชน์ให้แก่ประเทศไทยมาอย่างยาวนาน โดย
ขับเคลื่อนกว่าหนึ่งในสามของมูลค่าการเจริญเติบโตของเศรษฐกิจไทยในช่วงหลายปที ี่ผา่ นมา ทำให้การท่องเที่ยว
ไทยมีชื่อเสียงติดอันดับต้นในระดับโลกทั้งในด้าน ความงดงามและทางเลือกที่หลากหลายของสถานที่ท่องเที่ยว
และวัฒนธรรมที่มีเอกลกั ษณ์ดึงดูดใจอย่างไรก็ตามพฤติกรรมของนักทอ่ งเที่ยวทีเ่ ปลีย่ นแปลงตามเทคโนโลยีดจิ ทิ ัล
และนวัตกรรม รวมทั้งเหตุการณ์ที่อยู่นอกเหนือการควบคุมของมนุษย์ที่เกิดขึ้นเช่นการระบาดของไวรัสโควิด -19
ย่อมเป็นแรงผลักดันให้ทั้งนักท่องเที่ยวและผู้ให้บริการในธุรกิจท่องเที่ยวต้องปรับตัวอยู่เสมอ และสร้างสรรค์
รูปแบบการท่องเที่ยวและบริการใหม่ๆเพื่อตาม ให้ทันกับความต้องการที่เปลี่ยนไปของนักท่องเที่ยว รัฐบาลและ
หน่วยงานภาครัฐซึ่งมีบทบาทกำากับดูแลพึงมีความเท่าทันการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น และวางแนวทางการกำกับ
ดแู ลอย่าง เหมาะสมเพือ่ สนับสนุนธรุ กจิ การทอ่ งเท่ียวของไทยใหเ้ ติบโตได้อยา่ งมั่นคง

คำถามทบทวน

1. Cyber Tourist ความหมายวา่ อย่างไร จงอธบิ าย

2. Search Engine คืออะไร และมีความสำคญั กับการทอ่ งเท่ียวอยา่ งไร จงอธิบาย

3. การพัฒนาเวบ็ ไซต์ หรือ SEO มบี ทบาทสำคญั อยา่ งไรกบั ธรุ กจิ ท่องเที่ยว

4. ธรุ กิจโรงแรมมีการนำเทคโนโลยสี ารสนเทศมาใชอ้ ย่างไรบ้าง จงอธบิ าย

5. ธุรกิจการบินมคี วามสมั พันธ์อยา่ งไรกบั ระบบ GDSs

94

เอกสารอา้ งองิ

การท่องเท่ยี วแห่งประเทศไทย. (2563). 9 แนวโนม้ ใหม่ในอนาคตการทอ่ งเท่ียว. สบื ค้นเมือ่ 3 ธันวาคม 2564
จาก https://api.tourismthailand.org/upload/live/content_article_file/20603-15378.pdf

สยมล วทิ ยาธนรตั นา. (2555). อนาคตของเทคโนโลยใี นอตุ สาหกรรมการท่องเที่ยว ตอนท่ี 1. สืบคน้ เมื่อ 3
ธันวาคม 2564 จาก http://www.etatjournal.com/mobile/index.php/menu-read-tat/menu-
2011/menu-2011-oct-dec/66-42554-technology-tourism

สยมล วทิ ยาธนรตั นา. (2555). อนาคตของเทคโนโลยีในอตุ สาหกรรมการท่องเท่ียว ตอนที่ 2. สืบค้นเมอ่ื 3
ธันวาคม 2564 จาก http://www.etatjournal.com/mobile/index.php/menu-read-tat/menu-
2012/menu-2012-jan-mar/60-12555-futute-technology2

PAISARN KANCHANAWONG. (2011). E-book for destination attraction. [Blog post]. Retrieved
from https://cybertourism.wordpress.com/2011/06/30/e-book-for-destination-attraction/

บทท่ี 6
เทคโนโลยสี ารสนเทศกบั การอนุรกั ษส์ ่ิงแวดลอ้ ม

เทคโนโลยีสารสนเทศ เป็นเครื่องมือในการสสื่อสารที่ได้ถูกพัฒนาขึ้นเพื่อเป็นสื่อหรือช่องทางที่จะนำ
ข่าวสารจากผู้ส่งสาร ไปยังผู้รับสาร และหากนำเทคโนโลยีสารสนเทศมาเป็นสื่อในการประชาสัมพันธ์ด้านการ
อนุรักษ์ก็เป็นสิ่งที่ดี ทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติมากขึ้น เทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร จึงมีประโยชน์ในด้านธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เช่น ระบบป้องกันการกัดเซาะชายฝั่ง
โดยใช้ภาพถ่ายดาวเทียม หรือภาพถ่ายทางอากาศร่วมกับการจดเก็บรักษาข้อมูลระดับน้ำทะเล ความสูงของคล่ืน
จากระบบเรดาร์ เป็นการศึกษาเพื่อหาสาเหตุ และนำข้อมูลมาวางแผนและสร้างระบบเพื่อป้องกันการกัดเซาะ
ชายฝ่ังแต่ละแหง่ ไดอ้ ย่างเหมาะสม (กรมอุทยาน สตั วป์ า่ และพนั ธ์ุพชื , 2557)

รปู ภาพที่ 6.1 ICT for Green
ทมี่ า: https://www.tot.co.th/images/default-source/default-album/csr/ictgreen/ict-green-detail1.gif

96

การประยกุ ตใ์ ช้เทคโนโลยีสารสนเทศด้านส่งิ แวดลอ้ ม

การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศด้านสิ่งแวดล้อมนั้น มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมป้องกันและแก้ไข
ปัญหาทางด้านสิ่งแวดล้อม เช่น ใช้ดาวเทียมสำรวจทรัพยากรธรรมชาติบนพื้นผิวโลกและในมหาสมุทร (earth
and ocean resources satellite) มีจุดประสงค์เพื่อใช้ศึกษาธรณีวิทยา พืชพรรณ ทรัพยากรสัตว์ป่า การ
เปลยี่ นแปลงของพ้นื ผิวมหาสมุทร และอน่ื ๆ เพื่อนำมาใช้ในการวางแผน ป้องกนั แกไ้ ขปัญหาต่าง ๆ

การจดั การทรพั ยากรธรรมชาตหิ ลายอยา่ ง จำเป็นตอ้ งใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เชน่ การดแู ลรกั ษาป่า เป็น
ต้องใช้ข้อมูล มีการใช้ภาพถ่ายดาวเทียมการติดตามข้อมูลสภาพอากาศ การพยากรณ์อากาศ การจําลองรูปแบบ
สภาวะสิ่งแวดล้อม เพื่อปรับปรุงแก้ไข การเก็บรวมรวมข้อมูลคุณภาพน้ำในแม่น้ำต่าง ๆ การตรวจวัดมลภาวะ
ตลอดจนการใชร้ ะบบการตรวจวัดระยะไกลมาชว่ ยทเ่ี รยี กวา่ โทรมาตร เป็นตน้

รูปภาพท่ี 6.2 การใช้ Google Earth
ที่มา: https://tips.thaiware.com/1730.html

จากปัญหาความเสื่อมโทรมของทรัพยากรธรรมชาติ การตกอยู่ในสภาวะโลกร้อน การเผาผลาญพลังงาน
จากธรรมชาติอย่างฟุ่มเฟือย สิ่งต่างๆเหล่านี้ ทำให้ทุกๆหน่วยงานเร่ิมมีการรณรงค์และเล็งเห็นถึงความสำคญั ของ
ทรพั ยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ มมากขน้ึ ซึ่งวิธีทง่ี า่ ยตอ่ การประชาสัมพันธค์ ือ การเผยแพร่ความรผู้ า่ นเทคโนโลยี
สารสนเทศ ซึง่ ย่ิงเทคโนโลยีสารสนเทศในปัจจบุ นั พัฒนายงิ่ ข้ึนเทา่ ไหร่ ตวั ขอ้ มลู ที่ใชใ้ นการเผยแพรด่ า้ นการอนุรักษ์
กม็ กี ารพฒั นาเพ่ิมข้ึนตลอดเวลา ไม่ไดม้ เี พียงตวั หนังสือท่ีเรียง ๆ กนั เท่านน้ั แต่ยังรวมไปถึง ภาพสัตว์ ภาพสถานท่ี
จริง คลิปวดี ีโอท่จี ัดทำข้ึนเพือ่ หาวิธีในการแก้ไขปัญหาด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติและสง่ิ แวดลอ้ ม เราจงึ เข้าถึงข้อมูล
ได้ง่ายยิ่งขึ้นและตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรธรรมชาติที่มีต่อมนุษย์ ในปัจจุบัน เราสามารถเข้า
อินเตอร์เน็ตเพื่อดูคลปิ วีดีโอท่เี กีย่ วกบั การอนุรักษ์ฯได้อย่างง่ายดาย ไม่เพียงแตก่ ารเผยแพร่คลิปวีดโี อหรือสื่ออื่น ๆ

97

เพื่อการอนุรักษ์ฯเท่านั้น แต่ในปัจจุบันพลังโซเชียลเนตเวิร์คมีอิทธิพลกับการดำเนินงานด้านการอนุรักษ์ ฯ มาก
อย่างการนัดพบปะกันระหว่างคนที่ชอบธรรมชาติเหมือนกัน แลกเปลี่ยนข้อมูลข่าวสารกัน หรือการต่อต้านการ
กระทำทจ่ี ะส่งผลกระทบต่อธรรมชาติ (thammajuk, 2555)

นอกจากนี้ในรถยนต์ที่ใชเ้ ครื่องยนต์แบบผสม (hybrid engine) เพื่อรักษาสิ่งแวดล้อมก็ต้องใช้เทคโนโลยี
เพื่อควบคุมให้เครื่องยนต์ลดการเผาไหม้น้ำมันเชื้อเพลิง เป็นการช่วยลดมลภาวะจากก๊าซ-ไนโตรเจนออกไซด์
ไฮโดรคาร์บอน และก๊าซคาร์บอนมอนออกไซด์ ที่ทำให้เกิดภาวะโลกร้อน อีกทั้งขยะอิเล็กทรอนิกส์ เช่น เครื่อง
คอมพวิ เตอร์ จอภาพ คียบ์ อรด์ เมาส์ เครื่องพมิ พ์ ท่ีเสียหรอื ไม่ใช้งานแล้ว รวมถงึ อปุ กรณ์อเิ ล็กทรอนิกส์อ่ืนๆ ที่ถูก
ทิ้งเป็นขยะ ซึ่งต่างจากขยะทั่วไป เช่น ถุงพลาสติก และเศษอาหาร โดยในขยะอิเล็กทรอนิกส์ชิ้นหนึ่ง ๆ มี
ส่วนประกอบท่ีเป็นโลหะและพลาสติก รวมถึงวัสดุอื่น ๆ ที่ประกอบกันอย่างซับซ้อน ยากต่อการแยกออกมา
โดยเฉพาะในแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ มรี ายงานพบว่าขยะเหล่าน้ีนอกจากจะมปี ริมาณเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วแล้ว ยัง
ปลดปล่อยสารพิษปะปนเข้าสู่สิ่งแวดล้อม การแยกชิ้นส่วนขยะอิเล็กทรอนิกส์แล้วนำกลับมาหลอมใช้ใหม่ หรือรี
ไซเคิล จึงทำได้ยากมากกว่าขยะทั่วไป เพราะต้องมีขั้นตอนวิธีที่เหมาะสม จึงต้องมีการศึกษาอย่างละเอียดโดย
ผู้เชีย่ วชาญและต้องจัดการอย่างมีระบบ ดังนั้นจึงควรใช้อปุ กรณ์อเิ ล็กทรอนกิ ส์ให้คุ้มค่า จะซื้อใหม่เมื่ออุปกรณน์ ัน้
ไม่สามารถซ่อมได้แลว้ และไม่เปลีย่ นอุปกรณอ์ เิ ลก็ ทรอนิกสบ์ ่อย ๆ ตามกระแสนิยม

เทคโนโลยเี พอื่ สงิ่ แวดลอ้ ม (Green Technology)

กระแสของการอนุรกั ษ์สิงแวดล้อม เป็นสิงทีสงั คมท่ัวโลกได้ให้ความสำคัญกันเป็นอย่างยิง เพราะภัยพิบตั ิ
และอันตรายต่าง ๆ ทีเกิดข้ึนทั่วโลกในขณะนี้เป็นผลพวงมาจากการทำลายสิ่งแวดล้อมทีเกิดจากนํามือของมนุษย์
เป็นหลกั เทคโนโลยสี ีเขียวหรอื คอมพิวเตอร์สเี ขยี ว เป็นอีกเรอื งหน่งึ ที่ถกู หยิบยกขน้ึ มากลา่ วขานกันในช่วงเวลานี้

Green IT หรือเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อม คือ แนวคิดในการบริหารจัดการ และเลือกใช้เทคโนโลยีที่เป็น
มิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการการใช้พลังงาน ลดการใช้พลังงาน ลดการปล่อยก๊าซเรือน
กระจก ลดการสรา้ งขยะ รวมถึงการนำขยะอเิ ล็กทรอนิกส์มารีไซเคิลใหม่อีกดว้ ย โดยมีเป้าหมายสูงสดุ คือ อปุ กรณ์
อิเล็กทรอนิกส์ หรือขยะอิเล็กทรอนิกส์ต้องถูกนำกลับมาใช้ใหม่ได้ทั้งหมด และไม่มีส่วนประกอบที่ทำจากสารพิษ
อุปกรณ์ อิเล็กทรอนิกส์ต้องใช้พลังงานน้อยลง แต่มีความสามารถในการทำงานมากขึ้น ตามแนวคิดที่ว่า
"Maximum Megabytes for Minimum Kilowatts" ซง่ึ Green Computing กถ็ ือเป็นแนวทางปฏบิ ัติหน่ึงท่ีนิยม
ใช้กนั ในองคก์ รอยา่ งแพรห่ ลายในปจั จบุ นั (กลุ่มสง่ เสรมิ การศึกษาทางไกล, ม.ป.ป.)

เทคโนโลยีสีเขียวคือแนวคิดในการบริหารจัดการและเลือกใช้เทคโนโลยีทีเป็นมิตรต่อสิงแวดล้อม ใน
เว็บไซต์เอฟไอโอ (FIO) ได้ให้ความหมายของเทคโนโลยีสีเขียวเอาไว้ว่า เทคโนโลยีสีเขียว เป็นวิวัฒนาการ, วิธีการ
และอุปกรณ์เครืองมือเพื่อใช้ในการจัดการ แก้ไข ปรับแต่งให้การทำงานของผลิตภัณฑ์ไม่ให้เกิดปัญหา ซึงผลทีได้
จากการใช้งานของวิธีการและอุปกรณ์เหล่านีจะช่วยให้การทำงานของอุปกรณ์ต่าง ๆ สะอาดขึ้น แม้กระทังการ

98

ดำเนินธรุ กจิ ของอุตสาหกรรมไอซที ี ต้องยดึ หลักเกณฑ์ทตี ้องรับผิดชอบต่อสงั คม 5 ดา้ น ดังน้ี (สุพล พรหมมาพันธ์ุ
และปรีชา ตังเกรยี งกจิ , 2562)

1. ดา้ นแรงงาน คือ จะตอ้ งยึดมนั ในเรืองสิทธิมนุษยชนของแรงงาน

2. ด้านสขุ ภาพและความปลอดภัย คอื ต้องจัดใหม้ สี ภาพแวดลอ้ มในการทำงานทป่ี ลอดภยั และมีสุขภาพดี

3. ด้านสิงแวดล้อม คือ การผลิตสนิ ค้า ตอ้ งก่อให้เกดิ ผลข้างเคียงในทางทไี ม่ดตี ่อชุมชน, สิงแวดล้อม, และ
ทรพั ยากรธรรมชาติ ให้นอ้ ยท่ีสุด

4. ด้านระบบการจัดการ คอื ต้องมนั ใจว่ามีการปฏิบัติเป็นไปตามกฎเกณฑ์ทีชอบดว้ ยกฎหมาย

5. ดา้ นจริยธรรม คอื จะตอ้ งรักษามาตรฐานสูงสดุ ของจรยิ ธรรมเอาไว้ เช่น การมีความรบั ผิดชอบต่อสังคม
ดำเนินธรุ กิจด้วยความซอ่ื สตั ย์สจุ รติ เปน็ ต้น

ความสำคญั ของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สารท่ีเปน็ มิตรกบั สิง่ แวดลอ้ ม

ปัจจุบันภาวะโลกร้อนเป็นเรื่องทีก่ ำลังได้รับความสนใจมากที่สุดเรื่องหนึ่งก็ว่าได้ เพราะฉะนั้นวงการ ICT
เองก็ต้องตระหนักถึงประเดน็ ดังกล่าว และต้องการมีส่วนร่วมในการลดภาวะโลกร้อนเพื่อให้โลกของเราน่าอยู่มาก
ขึ้น จึงได้มีการนำ Concept ของ Green ICT มาประยุกต์ใช้ในองค์กร หรือหน่วยงานต่าง ๆ ซึ่งความสำคัญ
ดังกลา่ วสามารถทำให้องค์กรนั้นเกิดประโยชน์โดยตรงในเรื่องของการลดการใชพ้ ลังงานของอุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์
ที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยีสารสนเทศ ซึ่งครอบคลุมถึงการวางแผน การประเมิน การออกแบบ และการติดตามผล
นอกจากนั้นองค์กรยังเกิดผลพลอยได้ในเชิงเศรษฐศาสตร์ สิ่งแวดล้อม และสังคม ได้แก่การลดความซับซ้อน
ทางด้านเทคโนโลยสี ารสนเทศ การลดค่าใชจ้ า่ ย การทำงานท่มี ีคณุ ภาพ การขยายระยะเวลาในการลงทนุ โครงสร้าง
พ้ืนฐานทางด้านเทคโนโลยสี ารสนเทศ และการลดการปลอ่ ยคาร์บอนไดออกไซด์ (ณฐั พล ธนเซวงสกลุ และณมน จี
รงั สุวรรณ, 2559)

ทั้งนี้ จากความสำคัญของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่เป็นมิตรกับส่ิงแวดลอ้ ม สามารถนำหลกั
คิดข้างตน้ มาประยุกตใ์ ช้กบั การบรหิ ารจดั สำนักงานใหเ้ ป็นมติ รกับสิ่งแวดลอ้ มได้เช่นกนั ยกตัวอย่างเช่น

1) การลดค่าใชจ้ า่ ยในสำนักงานจากการใชท้ รพั ยากรพลังงานอยา่ งคมุ้ คา่ และมปี ระสิทธภิ าพ

2) การจัดการสิ่งแวดลอ้ มท่ดี ีตอ่ สขุ ภาพของพนกั งาน

3) การยกระดบั มาตรฐานสำนกั งานใหเ้ ป็นมติ รกบั สิ่งแวดล้อม และ

4) การลดปริมาณการปลอ่ ยกา๊ ซเรือนกระจก ซงึ่ เปน็ สว่ นหนง่ึ ในการช่วยลดโลกร้อน

ฯลฯ

99

เมื่อเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อม หรือ เทคโนโลยีสีเขียว (Green Technology) เป็นเทคโนโลยีที่ถูก
พัฒนาขึ้นมาโดยยึดหลักการเพื่อใช้สอยและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เช่น วัสดุที่สร้างจะต้องนำกลับมาใช้ใหม่ได้
หรือ เทคโนโลยีนั้น ๆ ต้องใช้ทรัพยากรที่มีอยู่อย่างประหยัด และ คุ้มค่าที่สุด และยังหมายถึงเทคโนโลยีที่ผลิต
พลังงานสะอาดมาใชท้ ดแทน อยา่ ง แผงโซลารเ์ ซล หรือเคร่ืองกำเนดิ ไฟฟ้าพลงั น้ำ

ในปี พ.ศ. 2564 (ค.ศ. 2021) มีผู้เชี่ยวชาญคาดการณ์ว่านี่เป็นปีทองของการประยุกต์ใช้พลังงานสีเขียว
(Green Energy) เพราะหลายหนว่ ยงานส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน และ ลดการปลอ่ ยมลพิษในอุตสาหกรรมมาก
ขึ้น สิ่งที่ตามมาก็คอื บทบาทหน้าที่ของเทคโนโลยีสีเขียวจะเริ่มชัดเจน ตัวอย่างท่ีเราเหน็ และน่าจับตามองตอนนี้ ก็
คอื รถยนต์พลงั งานไฟฟา้ (Electric Vehicle) นนั่ เอง

ในบทนี้ จะกล่าวถึง 5 ตัวอย่างของ เทคโนโลยีในองค์กรที่เราพบเห็นกันได้ในปัจจุบัน หรือผู้เรียนอาจไม่
เคยรมู้ าก่อนว่าสิ่งเหลา่ น้ี ก็มีบทบาทในเรือ่ งของการรักษโ์ ลกดว้ ยเช่นกัน

1. ระบบอาคารอตั โนมตั ิ (Building Automation System)
ระบบบริหารควบคมุ อาคารอตั โนมัติ หรือ Building Automation System (BAS) ซ่งึ ถ้าเหน็ ชือ่ กค็ งทำให้
นึกถึง เทคโนโลยีสารสนเทศจำพวกระบบ IoT (Internet of things) ซึ่งมันก็อาจจะคล้าย ๆ กัน เพราะนี่เป็น
ระบบอตั โนมัตทิ ่ีนำเทคโนโลยแี ละคอมพวิ เตอรม์ าควบคุมอปุ กรณ์อิเล็กทรอนิกส์ภายในอาคาร หรือ ควบคุมระบบ
ท้ังหมด เช่น ระบบไฟฟ้า ระบบนำ้ ระบบรกั ษาความปลอดภยั (Surveillance) และ ระบบระบายอากาศ (HVAC)
เป็นต้น ทั้งนี้เพื่อลดความยุ่งยากในการดูแล และช่วยให้มั่นใจว่าระบบต่าง ๆ จะทำงานอย่างถูกต้องและได้
ประสิทธิภาพมากที่สุด โดยเฉพาะเรื่องของการใช้พลังงาน โดยระบบต่าง ๆ จะเชื่อมถึงกันผ่านเครือข่าย และ
ส่งผ่านไปยงั ห้องควบคุม (Control Room) ส่วนกลาง ทีใ่ ช้เพ่ือสังเกตการณ์และควบคุมดว้ ยผู้ดูแลอกี ที

รปู ภาพที่ 6.3 Building Automation System

100

จากภาพคือตัวอย่างการทำงานของ Building Automation System เช่น การควบคุมระบบปรับอากาศ
ควบคุมแรงลม อุณหภูมิ และ การระบายอากาศ หรือ ระยะเวลาการเปิด-ปิดใช้งานภายในท่อลม เป็นต้น โดยมัน
จะมีโปรแกรมที่สามารถใช้มอนิเตอร์ระบบได้ ซึ่งหากมีความทันสมัยหน่อย ก็จะมีแอปพลิเคชันให้สามารถ
มอนิเตอรผ์ า่ นมือถือ ไดอ้ ีกด้วยเชน่ กนั

และนอกจากจะเพิ่มประสทิ ธภิ าพของการทำงานได้แลว้ ยังสามารถช่วยลดอัตราเส่ียงการเกิดอุบัติเหตุได้
เช่นกัน เช่น ห้องเซิร์ฟเวอร์ที่มักจะมีความร้อนสูง เมื่อเกิดปัญหากับเครื่องปรับอากาศ ผู้ดูแลก็จะได้รับการแจ้ง
เตอื นทันทีจากในห้องควบคมุ เป็นต้น

สรุปง่าย ๆ Building Automation System (BAS) ไมใ่ ช่เร่อื งของเทคโนโลยีเพยี งช้นิ เดียว และในปจั จุบัน
มีหลายองค์กรที่ให้บริการติดตั้ง Building Automation System (BAS) ภายในอาคารอยู่เยอะมาก บางรายก็
ครอบคลุมทง้ั โปรแกรม อุปกรณ์ และ ระบบทัง้ หมดภายในตึกเลยทเี ดยี ว

2. ศนู ยข์ ้อมูลเป็นมิตรต่อสงิ่ แวดล้อม (Green Data Center)
ศูนย์ข้อมูลเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือ Green Data Center เป็นชื่อที่ใช้เรียกระบบศูนย์ข้อมูล (Data
Center) ที่พยายามประยุกต์เทคโนโลยีต่าง ๆ มาช่วยทำให้สิ้นเปลืองพลังงานน้อยลงแต่ยังคงเสถียรภาพของการ
ทำงานได้ เพราะ Data Center เป็นระบบที่ต้องใช้ทรัพยากรมาก จะต้องมีการระบายความร้อนและทำความเย็น
อย่างเหมาะสมให้กับเครื่องเซิรฟ์ เวอร์ หรือ อุปกรณ์อะไรก็ตามแต่ที่อยู่ในห้องนั้น อีกทั้งยังต้องจ่ายพลังงานไฟฟ้า
ให้กับระบบตา่ ง ๆ อย่างเพียงพอ จึงเป็นเรอ่ื งของคา่ ใช้จา่ ยท่ตี ามมา

รูปภาพที่ 6.4 หอ้ งปฏบิ ตั กิ ารศนู ยข์ อ้ มลู
ที่มา: https://hmsifmipauntan.com/indonesia-berpotensi-

besar-untuk-pembangunan-data-center/

101

มีข้อมูลระบุว่า Data Center เป็นระบบที่ขึ้นชื่อเรือ่ งการใช้ทรัพยากรไฟฟ้ามากคิดเป็น 3 - 5 เปอร์เซ็นต์
ของอัตราการใช้พลังงานบนโลกกันเลยทีเดียว และยิ่งถ้ามีการใช้อินเทอร์เน็ต มีการจัดเก็บข้อมูลมากขึ้นเท่าไหร่
อัตราการเติบโตของการสร้าง Data Center ก็จะโตขึ้นเป็นเงาตามตัวไปด้วยเช่นกัน และตัวอย่างเทคโนโลยีที่ถูก
คิดคน้ ขึน้ มา เพอ่ื ลดการใชพ้ ลงั งานของศูนย์ขอ้ มลู และ เปล่ยี นธุรกจิ ใหเ้ ปน็ สเี ขียว เชน่ อปุ กรณเ์ ซริ ฟ์ เวอร์พลังงาน
ต่ำ (Low Power Servers) ทใี่ ชพ้ ลังงานน้อย ปล่อยความร้อนไม่มาก และ ยังคงประสิทธภิ าพของการทำงาน

**หมายเหตุ ศูนย์ข้อมูล (Data Center) คือ ห้องที่ออกแบบไว้เป็นศูนย์รวมของอุปกรณ์เซิร์ฟเวอร์
คอมพิวเตอร์ (Server Computer) รวมถึงอุปกรณ์ระบบเครือข่าย (Network) และอุปกรณ์จัดเก็บข้อมูล
(Storage) ท่ีธุรกิจตา่ ง ๆ ทำเป็นตอ้ งใช้เพ่ือความสะดวกในการส่ือสาร และ เกบ็ ข้อมลู อันมหาศาลของบริษัท และ
ถา้ ยอ่ ขนาด Data Center ลงมาหนอ่ ยกค็ อื ตแู้ รค็ หรือบางทีต้แู รค็ กจ็ ะถกู วางใน Data Center เปน็ ตน้

3. ระบบพลงั งานทดแทน (Renewable Energy Systems)
ระบบพลังงานทดแทน (Use Renewable Energy) ถ้าพูดถึงการใช้พลังงานสิ่งทดแทน เรามักเคยได้ยิน
เรื่องเทคโนโลยีแผงโซลาร์เซลล์ (Solar Cell Panel) และ พวกระบบพลังงานไฮโดรเจน (Hydrogen Energy) แต่
ถ้าจะกล่าวถึงการใช้ในธุรกิจ ที่เหมาะสมสุดก็น่าจะเป็น แผงโซลาร์เซลล์ อย่างไรก็ตามผู้ประกอบการรายย่อย ก็
ยังคงกงั วลเรอื่ งคา่ ใช้จา่ ยในการติดตง้ั เร่อื งเวลาที่จะถงึ จดุ คุ้มทุน และยงั มเี รอื่ งของ พนื้ ที่ท่ีเหมาะอีกดว้ ย

รปู ภาพที่ 6.5 พลงั งานโซล่าเซลล์
ทีม่ า: https://www.eco-business.com/news/australian-and-thai-firms-team-up-to-launch-

renewable-energy-credit-marketplace-spanning-southeast-asia/

102

แตแ่ ผงโซลาร์เซลล์กน็ ่าจะเป็นวธิ ีที่ดีทีส่ ดุ สำหรับธรุ กิจที่จะชว่ ยลดผลกระทบจากคา่ ใช้จ่ายระยะยาวอย่าง
ค่าไฟและมันยังสามารถช่วยลดผลกระทบของระบบนิเวศน์ได้ด้วย เจ้าของธุรกิจขนาดกลางบางรายสามารถ
ประหยัดค่าไฟฟ้าได้มากถึง 80 % ด้วยการติดตั้งแผนโซลาร์เซลล์เลยทีเดียว ดังนั้นอย่าปล่อยให้งบประมาณมา
ขัดขวางแนวทางการทำธุรกจิ ทเ่ี ปน็ มติ รกบั สิง่ แวดลอ้ มอีกเลย

4. เครอื่ งพมิ พ์ 3 มิติ (3D Printer)
เครื่องพิมพ์ 3 มิติ (3D Printer) จัดเป็นเทคโนโลยีที่ใช้ขึ้นรูปวัตถุต่าง ๆ ซึ่งออกแบบมาจากโปรแกรม
คอมพิวเตอร์ จำพวก โปรแกรมออกแบบโมเดล CAD (Computer-Aided Design Software) ในอุตสาหกรรม
ออกแบบ หรืออุตสาหกรรมผลิตโมเดล 3 มิติ แบบจำลอง และพวกของเล่น เป็นต้น โดยจะผลิตออกมาเป็นชิ้น ๆ
ไป
การทำงานของ เครอ่ื งพมิ พ์ 3 มิติ จะใชก้ ารเตมิ เนื้อวัสดลุ งไปขึ้นรปู โมเดลจากฐานขน้ึ มาทีละสว่ นตามไฟล์
ที่ออกแบบมาทำให้ไม่มีชิ้นส่วนวัสดุเหลือทิ้ง แถมยังจัดเก็บง่าย ได้ชิ้นงานเร็ว ซึ่งจะเหมาะกับธุรกิจขนาดเล็ก ใ น
ด้านของการผลิต แตกต่างกับการใช้เครื่องจกั รผลิตทั่วไปที่ตัดชิ้นส่วนวัสดุทีละช้ิน เพื่อประกอบเป็นรูปรา่ งวัตถุซึ่ง
จะมีขยะที่หลงจากวัสดุที่ใช้ทำจำพวก พลาสติก ไทเทเนียม อลูมิเนียม โคบอลต์โครเมี่ยม และ วัสดุอื่น ๆ ท่ีย่อย
สลายไดง้ า่ ย ซงึ่ นับเป็นการช่วยโลกร้อนได้อกี ดว้ ย

รูปภาพท่ี 6.6 เครื่องพิมพ์สามมิติ
ทม่ี า : https://www.3dnatives.com/en/low-cost-3d-printer290320174/

103

5. การประมวลผลแบบคลาวด์ (Cloud Computing)
การประมวลผลแบบคลาวด์ (Cloud Computing) ที่หลายคนรู้จักกันจากชื่อบริการยอดนิยม เช่น
Google Workspace (ชื่อเดิม G Suite) และ Microsoft 365 ก็เป็นอีกหนึ่งเทคโนโลยีในห้วงกระแส Green
Technology ที่ได้รับความนิยม เพราะเป็นบริการที่ครอบคลุมทั้ง เรื่องของการติดต่อสื่อสาร ยกตัวอย่างเช่น
แพลตฟอร์ม Microsoft Teams, Google Meet, Zoom Meeting, LINE ฯลฯ และนอกจากนี้ยังรวมไปถึง
บรกิ ารพืน้ ที่จัดเกบ็ ขอ้ มลู ออนไลน์บนคลาวด์ (Cloud Storage) อย่าง Google Drive, Onedrive, Dropbox หรือ
ให้บริการแอปพลิเคชันบนระบบออนไลน์ตา่ ง ๆ อกี ดว้ ยเชน่ กนั

รูปภาพที่ 6.7 ระบบการทำงานของ Cloud Computing

ข้อดีของคลาวด์ ทำให้องค์กรสามารถลดต้นทนุ การตดิ ตั้ง ฮาร์ดแวร์ (Hardware) สำหรับระบบเครือข่าย
และการจัดเก็บข้อมูลได้นั่นเองไม่ต้องเสียค่าบำรุงระบบ เพียงแค่จ่ายเงินค่าบริการ Cloud Computing ก็ใช้ได้
แล้ว และยงั ได้ใช้ของใหม่ ๆ ตลอดเวลา แถมยังสามารถเขา้ ถงึ ระบบต่าง ๆ ได้จาก มอื ถือ และ แท็บเล็ต อีกด้วย

และสิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนี้ คือการพัฒนาระบบติดต่อสื่อสารอย่างโปรแกรมประชุมทางไกลผ่านระบบ
วิดีโอ (Video Conference Software) มีความก้าวหน้าขึ้นมาก ทำให้เราไม่จำเป็นต้องติดต่อคุยงานกับลูกค้ากัน
แบบตัวต่อตัวอีกแล้ว เพราะสามารถใช้เปิดกล้องคุยกันผ่านโปรแกรม Video Conference ได้เลยทันที และภาพ
แรกที่เราพอจะนึกกันออกว่ามันสามารถช่วยโลกได้อย่างไร นั่นก็คือการที่เราทุกคนไม่ปล่อยก๊าซ CO2 จากท่อไอ
เสีย เพยี ังเพือ่ ไปพบป่ะกับลกู ค้าน่ันเอง

104

สรุปทา้ ยบท

เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสารที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green ICT) เป็นกระบวนการบริหาร
จัดการทรัพยากรตา่ ง ๆ ไม่ว่าจะเปน็ นโยบาย การสร้างความตระหนัก การเลือกใช้ การกำจดั การนำกลับมาใช้ใหม่
ของอปุ กรณฮ์ ารด์ แวร์และซอฟตแ์ วรใ์ ห้มีประสิทธิภาพควบค่กู บั การเปน็ มิตรกับส่งิ แวดล้อม รวมถึงการส่งเสรมิ และ
สนับสนุนให้องค์กรหรือสถาบันการศึกษามีส่วนร่วมในความรับผิดชอบต่อสงั คม ด้วยการตอบสนองความต้องการ
ของสังคม การสื่อสารและการรับใช้กับสังคม การสร้างความเสมอภาคในโอกาสการเข้าถึงอุดมศึกษา และลด
ปัญหาความเสียเปรียบในสังคม ซึ่งสอดคล้องกับกรอบนโยบายเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ระยะ พ.ศ.
2554-2563 ของประเทศไทย (ICT2020) ที่มุ่งการพัฒนาอย่างยั่งยืนในมุมมอง 3 มิติ คือ มิติสังคม มิติเศรษฐกิจ
และมิติสิ่งแวดล้อม ที่ลดความเหลื่อมล้ำและสร้างโอกาสให้กับประชาชนในการรับประโยชน์จากการพัฒนาอย่าง
เท่าเทียมกันได้แก่ การศึกษา การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน เพื่อการเข้าถึงข้อมูล สารสนเทศ ความรู้ การบริการ
ของภาครฐั การส่งเสริมการมสี ่วนร่วมของประชาชนในระบบการเมืองการปกครองรวมทงั้ การจัดการทรัพยากรทั้ง
ของประเทศและท้องถิ่นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในประเด็นยุทธศาสตร์ที่ 7 คือ การพัฒนาและประยุกต์ใช้เทคโนโลยี
สารสนเทศและการสื่อสาร เพื่อสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ที่จะเป็นการ
ขับเคลื่อนการพัฒนาไปสู่เศรษฐกิจและสังคมสีเขียว (Green Economy and Society) รวมถึงการสร้าง
สภาพแวดล้อมในการพัฒนาและใช้ ICT ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green ICT) เพื่อลดผลกระทบเชิงลบที่มีต่อ
สงิ่ แวดล้อมอันเกิดจากการใชเ้ คร่อื งมือและอุปกรณ์ ICT

บทบาทของเทคโนโลยีสารสนเทศที่มีต่อการพัฒนาด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ในปัจจุบัน
ส่วนใหญ่จะเป็นไปในแนวทางการให้ความรู้ และวิธีแก้ไขปัญหาที่สามารถทำได้ด้วยตนเอง ทั้งนี้ แม้เราจะมี
เทคโนโลยสี ารสนเทศ ต่าง ๆ มากมายที่ใหข้ ้อมลู เกี่ยวกับการอนุรักษฯ์ แก่เรา แตถ่ า้ เราไมส่ นใจทจ่ี ะไมน่ ำมาปฏิบัติ
เลย คิดว่าโลกรอ้ นเปน็ แคก่ ระแส เรอื่ งเหล่าน้นั มันไกลตัวเรา กเ็ ท่ากบั วา่ มันไม่สามารถพฒั นาเราได้จรงิ ๆ

คำถามทบทวน

1. จงอธิบายแนวคิด ICT for Green มาพอเข้าใจ

2. การทำงานของ Cloud Computing มีประโยชน์อย่างไร

3. Google Earth มคี วามสำคัญกับการอนุรักษ์สงิ่ แวดลอ้ มอยา่ งไร

4. ใหย้ กตัวอยา่ งเทคโนโลยีสเี ขยี วด้านการท่องเทยี่ ว พร้อมอธบิ ายมาพอสงั เขป

5. ปัจจุบนั นกั ศกึ ษามวี ธิ ีอยา่ งไรในการใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศและการสอื่ สารทเ่ี ป็นมติ รกับส่ิงแวดล้อม อธบิ าย

พร้อมยกตัวอยา่ ง

105

เอกสารอา้ งอิง

กรมอุทยาน สัตว์ปา่ และพันธพ์ุ ชื . (2557). ความเปลี่ยนแปลงจากการใช้ IT. สบื คน้ เมื่อ 10 ธันวาคม 2564 จาก
http://www.fca16.com/newblog/blog.php?id=ict81
และ รกั ษาส่ิงแวดล้อม. สบื คน้ เม่ือ 10 ธันวาคม 2564 จาก https://review.thaiware.com/2009.html

สพุ ล พรหมมาพนั ธุ์ และปรชี า ตังเกรียงกิจ. (2562). เทคโนโลยีสีเขียว: เทรนดเ์ ทคโนโลยสี ารสนเทศเพื่อการ
อนุรักษส์ งิ แวดล้อม. Royal Thai Air Force Medical Gazette, Vol. 65(2), 57 – 65.

กลุ่มสง่ เสรมิ การศกึ ษาทางไกล. (ม.ป.ป.). Green IT คืออะไร. สืบค้นเม่ือ 10 ธนั วาคม 2564 จาก
http://www.sea12.go.th/ict/index.php/component/content/article/41-aset/106-greenit

ณฐั พล ธนเซวงสกลุ และณมน จรี ังสุวรรณ. (2559). การจดั การเรียนการสอนในสถาบันอดุ มศึกษากับการใช้
เทคโนโลยสี ารสนเทศและการส่ือสารทเ่ี ปน็ มติ รกับสงิ่ แวดล้อม. วารสารครุศาสตรอ์ ตุ สาหกรรม, ปีที่
15(1), 1 – 8.

Thammajuk. (2555). เทคโนโลยสี ารสนเทศกบั การอนรุ กั ษ์ทรัพยากรธรรมชาตแิ ละส่ิงแวดล้อม. [เวบ็ บล็อก].
สืบคน้ เมือ่ 11 ธันวาคม 2564 จาก http://2thammajuk.blogspot.com/2012/08/blog-post.html

106

บรรณานกุ รม

1. หนังสอื ตำรา บทความ

จุฑาพร บญุ ครี ีรัฐ และณัฐภาณี จรติ ไทย. (2563). การเปลี่ยนแปลงรูปแบบการทอ่ งเทยี่ วกบั เทคโนโลยี
สารสนเทศบนโลกดิจิทลั . วารสารปญั ญาภวิ ฒั น์, ปที ี่12(2), 285 – 299.

ณฐวฒั น์ พระงาม และ จเร เถื่อนพวงแกว้ . (2563). การสอื่ สารการตลาดดจิ ิทัลและส่วนประสมการตลาดบริการ
ท่ีสง่ ผลตอ่ การตดั สนิ ใจทอ่ งเท่ียว ในพน้ื ทภ่ี าคเหนอื ตอนล่าง. วารสารวทิ ยาการจดั การ มหาวทิ ยาลัย
ราชภฏั อุดรธานี, ปที ่ี 2(5), 11 – 27.

ณัฐชยา ธรรมสิทธิรกั ษ.์ (2562). กลยทุ ธส่งเสริมการตลาดการท่องเท่ียวท่ีมีอทิ ธิพลต่อการตัดสินใจไปท่องเที่ยว
ในประเทศ กรณศี กึ ษากลมุ่ ประชากรวัยทำงาน(วทิ ยานพิ นธ์ปริญญามหาบัณฑติ ). มหาวิทยาลยั
หอการคา้ ไทย

ณัฐพล ธนเซวงสกุล และณมน จีรงั สวุ รรณ. (2559). การจดั การเรียนการสอนในสถาบนั อดุ มศึกษากับการใช้
เทคโนโลยีสารสนเทศและการสอ่ื สารทเ่ี ปน็ มติ รกับส่งิ แวดล้อม. วารสารครศุ าสตร์อุตสาหกรรม, ปีท่ี
15(1), 1 – 8.

นชุ นพนิ คำสินธุ์. (2561). ความพรอ้ มด้านเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอ่ื สารของบุคลากร มหาวิทยาลัย
ราชภัฏราชนครินทร์. (วิทยานิพนธป์ รญิ ญามหาบัณฑติ , มหาวิทยาลยั ราชภฏั สวนสนุ ันทา).

รจุ ิจนั ทร์ พริ ยิ ะสงวนพงศ์. (2549). สารสนเทศทางธรุ กิจ. กรุงเทพฯ: ซีเอด็ ยเู คชั่น
วิโรจน์ ชยั มลู และสุพรรษา ยวงทอง. (2552). ความรเู้ บ้ืองต้นเก่ยี วกบั คอมพิวเตอร์และเทคโนโลยสี ารสนเทศ.

กรุงเทพฯ : โปรวิช่ัน
วีระ แกน่ เพชร. (2564). แนวทางการพัฒนาการท่องเที่ยวของประเทศไทยเพ่ือสรา้ งมูลค่าเพมิ่ ในยคุ ดิจทิ ลั .

วารสารนวตั กรรมและการจัดการ ปที ่ี 6(1), 148 – 160.
สพุ ล พรหมมาพนั ธุ์ และปรีชา ตงั เกรยี งกิจ. (2562). เทคโนโลยีสเี ขยี ว: เทรนด์เทคโนโลยสี ารสนเทศเพื่อการ

อนุรกั ษส์ งิ แวดลอ้ ม. Royal Thai Air Force Medical Gazette, Vol. 65(2), 57 – 65.

108

อรุณี อนิ ทรไพโรจน์. (2551). การทอ่ งเท่ียวออนไลน์ (e-Tourism) ของไทย. บทความประกอบการสมั มนา
“โลจสิ ตกิ ส์” สำคัญต่อการทอ่ งเทย่ี วอย่างไร 15 กุมภาพันธ์ 2551 โรงแรมมารวยการ์เด้น กรุงเทพฯ.

2. เอกสารอเิ ล็กทรอนิกส์

_________. (2561). ยุคสารสนเทศ. สืบค้นเม่อื 25 พฤศจิกายน 2564 , จากวิกิพีเดยี ttps://th.wikipedia.org/
wiki/ยุคสารสนเทศ

________. (ม.ป.ป.). การตลาด. สืบคน้ เมือ่ 29 พฤศจิกายน 2554, จากวกิ ิพเี ดีย https://th.wikipedia.org/

wiki/การตลาด
_________. (2561). สารสนเทศ. สืบคน้ เม่อื 25 พฤศจิกายน 2564, จากวกิ ิพีเดีย https://th.wikipedia.org/

wiki/สารสนเทศ
การทอ่ งเท่ยี วแห่งประเทศไทย. (2563). 9 แนวโน้มใหมใ่ นอนาคตการทอ่ งเทย่ี ว. สบื ค้นเมื่อ 3 ธนั วาคม 2564

จาก https://api.tourismthailand.org/upload/live/content_article_file/20603-15378.pdf
เกียรตพิ งษ์ อุดมธนะธรี ะ. (2561). องค์ประกอบของเทคโนโลยสี ารสนเทศและการสอื่ สาร (Information

Technology and Communications: ITC). สบื คน้ เมอ่ื 25 พฤศจกิ ายน 2564 จาก https://www.
iok2u.com/index.php/article/information-technology/124-information-technology-
and-communications-itc
กรมอุทยาน สตั วป์ ่า และพันธพ์ุ ชื . (2557). ความเปล่ียนแปลงจากการใช้ IT. สืบคน้ เม่ือ 10 ธนั วาคม 2564 จาก
http://www.fca16.com/newblog/blog.php?id=ict81
และ รกั ษาสง่ิ แวดลอ้ ม. สบื คน้ เมือ่ 10 ธันวาคม 2564 จาก https://review.thaiware.com/2009.html
กลุม่ ส่งเสริมการศึกษาทางไกล. (ม.ป.ป.). Green IT คืออะไร. สบื ค้นเม่ือ 10 ธันวาคม 2564 จาก http://www.
sea12.go.th/ict/index.php/component/content/article/41-aset/106-greenit
จตพุ ร วณิ โรจน์. (ม.ป.ป.). ลกั ษณะของเวบ็ ไซตท์ ด่ี ี. สบื คน้ เมอื่ 29 พฤศจิกายน 2564 จาก https://
sites.google.com/site/dreamweavercs6byjatuporn/laksna-khxng-websit-thi-di

109

จุมพจน์ วนชิ กลุ . (2546). เทคโนโลยสี ารสนเทศเพือ่ ชวี ติ . สืบค้นเม่อื 25 พฤศจิกายน 2564 จาก https://www.
wachum.com/eBook/4000107/doc2-1.html

จุฬาวทิ ยานกุ รม. (2554). การสอื่ สาร (Communication). สืบค้นเม่ือ 25 พฤศจิกายน 2564 จาก
http://www.chulapedia.chula.ac.th/index.php?title=การส่อื สาร_(Communication)

จันทรตั น์ สนพลอย. (ม.ป.ป.) ววิ ฒั นาการของสารสนเทศ. [เว็บบลอ็ ก]. สืบค้นเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2564 จาก
https://sites.google.com/site/ictclassm4/1-1-wiwathnakar-khxng-sarsnthes

ชุติพงศ์ เสนา. (ม.ป.ป.). การตลาดเพือ่ อตุ สาหกรรมท่องเทยี่ ว. [เวบ็ บล็อก]. สืบคน้ เม่ือ 29 พฤศจิกายน 2564
จาก https://sites.google.com/site/smrrthnawichachiphthxngtheiyw2/

บ้านจอมยทุ ธ. (ม.ป.ป.). ความรู้เบื้องตน้ เก่ียวกับสารสนเทศ. [เวบ็ บล็อก]. สืบคน้ เม่ือ 25 พฤศจิกายน 2564
จาก https://www.baanjomyut.com/library_3/extension-1/introduction_to_information_
technology/index.html

ริคโคสมาร์ทดาต้าดอทคอม. (2564). ทำความรจู้ ักกับประเภทขอ้ มลู ข้อมูลมีกี่ประเภท และมอี ะไรบา้ ง. สบื คน้
เม่ือ 25 พฤศจิกายน 2564 จาก https://riccosmartdata.com/data-type/

เรดดีแ้ พลนเนต็ ดอทคอม. (2560). 5 องค์ประกอบของเวบ็ ไซตท์ ีด่ ี. สืบคน้ เมื่อ 29 พฤศจิกายน 2564 จาก
https://manual-velaclassic-th.readyplanet.com/velaclassic-tips/website-check-up.html

วสันต์ ผพู งษ์. (2556). ลกั ษณะสารสนเทศทีด่ ี เพ่ือการบริหารจัดการ. [เวบ็ บลอ็ ก]. สบื ค้นเมือ่ 25 พฤศจิกายน
2564 จาก https://www.gotoknow.org/posts/380330

สยมล วิทยาธนรัตนา. (2555). อนาคตของเทคโนโลยีในอตุ สาหกรรมการท่องเท่ียว ตอนที่ 1. สืบคน้ เมอ่ื 3
ธนั วาคม 2564 จาก http://www.etatjournal.com/mobile/index.php/menu-read-tat/menu-
2011/menu-2011-oct-dec/66-42554-technology-tourism

สยมล วิทยาธนรัตนา. (2555). อนาคตของเทคโนโลยีในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ตอนท่ี 2. สบื คน้ เมื่อ 3
ธนั วาคม 2564 จาก http://www.etatjournal.com/mobile/index.php/menu-read-tat/menu-
2012/menu-2012-jan-mar/60-12555-futute-technology2

110

สวุ ชิ า ปัญญาไข. (2559). หน่วยที่ 1 : ความรู้พ้นื ฐานเก่ยี วกบั เทคโนโลยีสารสนเทศ. สบื คน้ เมื่อ 25 พฤศจกิ ายน
2564 จาก https://medium.com/@suwicha.pa?p=dde7b3c88172

สำนกั งานส่งเสรมิ วิสาหกจิ ขนาดกลางและขนาดย่อม. (2561). เทคโนโลยีดจิ ทิ ัลเพอื่ ธุรกจิ บรกิ ารทอ่ งเท่ียวและ
ธุรกจิ ที่เกี่ยวเนื่อง. สบื คน้ เมอื่ 29 พฤศจิกายน 2564 จาก https://sme.go.th/upload/mod_
download/download-20181005082111.pdf

อรคนางค์ นวลเจริญ และ สวติ า อยูส่ ุขข. (2564). การให้บริการขอ้ มูลสารสนเทศด้านการท่องเที่ยว จังหวดั
พระนครศรอี ยธุ ยา. การประชมุ วิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 10. (ออนไลน)์ . สืบคน้ เมอ่ื 29 พฤศจิกายน 2564
จาก www.citu.tu.ac.th%2Fwp-content%2Fuploads%2F2021%2F07%2FConference
ReportNo10_20210928.pdf&chunk=true

chudakan-l. (2021). E-Commerce Platform คืออะไร. สืบค้นเมอ่ื 7 ธนั วาคม 2564 จาก
https://fillgoods.co/online-biz/no-shop-what-is-e-commerce-platform-channel-famous/

PAISARN KANCHANAWONG. (2011). E-book for destination attraction. [Blog post]. Retrieved
from https://cybertourism.wordpress.com/2011/06/30/e-book-for-destination-attraction/

Thammajuk. (2555). เทคโนโลยสี ารสนเทศกับการอนุรักษท์ รัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดลอ้ ม. [เวบ็ บล็อก].
สืบคน้ เมอื่ 11 ธนั วาคม 2564 จาก http://2thammajuk.blogspot.com/2012/08/blog-post.html