รายงานการดำเนินงานตำบลสมอแข เมือง พิษณุโลก

97

กิจกรรมท่ี 3 อบรมการทาสเปรย์แอลกอฮอล์ล้างมือ สาหรับป้องกันโรคติดเชื้อโคโรนาไวรัส
ณ ลานอเนกประสงค์บ้านกรมธรรม์-ฉัตรแก้ว ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก โดยได้รับความอนุเคราะห์
สถานท่ีจากนายจเร ดอนอยู่ไพร (ผู้ใหญ่บ้าน) การทาสเปรย์แอลกอฮอล์ คร้ังนี้ได้รับงบประมาณจากกระทรวง
การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมในการจัดซื้ออุปกรณ์ ครุภัณฑ์ และไวนิลรณรงค์ป้องกันการแพร่เช้ือ
โควิด 19

ทั้งน้ี การดาเนินงานโดยอาศัยผู้ประสานงานโครงการในการศึกษาวิธกี ารทาจากคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัย
นเรศวร เพ่ือศึกษาวิธีการทาท่ีถูกต้อง จากน้ันนาความรู้ท่ีได้รับสานต่อในกิจกรรมดังกล่าว ซ่ึงภายในกิจกรรมมีการ
ประชาสัมพันธ์กิจกรรมก่อน 1 วัน เพ่ือให้ประชาชนได้ลงช่ือ-สกุล เน่ืองจากกิจการทาเจลแอลกอฮอล์ก่อนหน้ามือ
ผู้เข้าร่วมจานวนมาก จึงทาให้อุปกรณ์ไม่เพียงพอต่อผู้เข้ารว่ ม ในวันจัดกิจกรรมมีประชาชน อสม.เข้าร่วมจานวน 34 คน
ไม่รวมผู้รับผิดชอบโครงการ และผู้ประสานงาน ภายในกิจกรรมมีการสาธิตการทาสเปรย์โดยผูป้ ระสานงานก่อนหนึ่งครั้ง
หลังจากน้ันให้ผู้เข้าร่วมลงมือทาด้วยตนเอง โดยอยู่ภายใต้การควบคุมของผู้ประสานงาน การจัดกิจกรรมครั้งน้ีเพื่อจุง
ประสงค์ให้ประชาชนตระหนักถึงความร้ายแรงของโรคโควดิ 19 พร้อมรู้ถึงแนวทางการป้องกัน และสามารถนาความรู้ท่ี
ได้ไปขยายแกป่ ระชาชนในชุมชน สงั คม และกลมุ่ วิสาหกิจต่างๆ ภายในตาบล

ภำพรวมกจิ กรรมท่ี 3 อบรมการทาสเปรย์แอลกอฮอล์ลา้ งมือ สาหรบั ปอ้ งกันโรคตดิ เชื้อโคโรนาไวรัส

98

กิจกรรมที่ 4 แนะนาการลงทะเบียนจองวัคซีนป้องกันโคโรนาไวรัส 2019 (COVID-19) ผ่านคิวอาร์โค้ดหมอ
พร้อม และพดิ โลกพร้อม ณ บ้านดงประโดก หมู่ 3 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณโุ ลก ซ่ึงไดร้ ับความอนุเคราะห์
จากนายประทวน ใจหอ่ (เจา้ ของตลาด) ในการน้ีมีแกน่ นาโดยผ้รู ับผิดชอบโครงการ ผชู้ ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.ศริ พิ ร พนั ธุลี
และผู้ประสานงานโครงการในการลงพื้นที่ให้ความรู้เกี่ยวกับการลงทะเบียนเพื่อรับวัคซีนท่ีรัฐบาลนาเข้า เพ่ือบริการแก่
ประชาชนทั่วประเทศ ภายในกจิ กรรมมีการสอนลงทะเบียน แจกแผน่ ผับวธิ ีการลงทะเบยี น หน้ากากอนามยั ซงึ่ ได้รับการ
ตอบรับจากประชาชนจานวนมาก เน่ืองจากประชาชนบางกลุ่มไม่มีสมาทโฟนท่ีรองรับการลงทะเบียน ในการน้ีผู้
ประสานงานได้ทาการลงทะเบยี นใหเ้ พอ่ื ประชาชนสามารถเขา้ ถึงบรกิ ารของภาครฐั อย่างไม่เสยี สทิ ธิประโยชน์

ภำพรวมกิจกรรมท่ี 4 แนะนาการลงทะเบียนจองวัคซีนป้องกันโคโรนาไวรัส 2019 ผ่านคิวอาร์โค้ดหมอพร้อม และพิด
โลกพร้อม

99

กิจกรรมที่ 5 รณรงค์ป้องกันโรคติดเช้ือโคโรนาไวรัส 2019 (COVID-19) ณ ตลาดหนองตอ ตาบลสมอแข
อาเภอเมือง จังหวัดพาณุโลก โดยได้รับความอนุเคราะห์จากนายสมพงษ์ เรืองหน่าย (ผู้ให้บ้าน) ในการเข้าพื้นที่
เพอ่ื จัดกิจกรรมรณรงคป์ ้องกนั โรคติดเช้อื โควดิ 19 ในครัง้ นี้

ทั้งน้ี ภายในกิจกรรมผู้รับผิดชอบโครงการ และผู้ประสานงานได้เดินถือป้ายรณรงค์ ในการนี้ผู้ประสานงานได้
จดั ทาเอกสารแผ่นผบั เกี่ยวกับขอ้ ควรระวงั ในการใช้ชวี ติ ใหป้ ลอดภยั หา่ งไกลโรคโควิด 19 เพือ่ แจกจ่ายให้แก่ประชาชน ใน
การสร้างความตระหนักถึงโรคติดต่อโควิด 19 นอกจากน้ีภายในกิจกรรมมีการแจกจ่ายอุปกรณ์ป้องกันตนเองเบื้องต้น
เชน่ หน้ากากอนามัย หน้ากาก face shied เป็นต้น ซ่ึงไดร้ บั ความสนใจจากประชาชน เปน็ จานวนมากท่ีเข้าร่วมกจิ กรรม
ในครง้ั น้ี

ภำพรวมกจิ กรรมท่ี 5 รณรงคป์ ้องกนั โรคตดิ เช้ือโคโรนาไวรสั 2019 (COVID-19)

100

จากกิจกรรม U2T สู้ภัย COVID (U2T – COVID WEEK) พื้นท่ีตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
ในการดาเนินงานท้ังหมด 5 กิจกรรม ผู้รับผิดชอบโครงการ โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ศิริพร พันธุลี และผู้ประสานงาน
โครงการได้ร่วมประชุมกาหนดปัญหา ข้อเสนอแนะ และแนวทางการแก้ไขเพื่อนาไปปรับปรุงให้ดีขั้นในกิจกรรมที่อาจ
เกิดข้ึนในอนาคต

ภำพที่ 6 แสดงประชมุ สรปุ การศกึ ษาดูงานปญั หาอปุ สรรค ข้อเสนอแนะ และแนวทางการแก้ไขเพ่ือพัฒนา

101

ข้อมูลส่วนท่ี 5 กำรประเมนิ กำรเช่ือมโยง 14 ตัวชี้วดั
5.1 ประชำกรเป้ำหมำย

5.1.1 เกษตรและปศสุ ัตว์
เกษตรกรผู้ปลูกข้าวโพดเล้ียงสัตว์ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวน 20 คน 5 ครัวเรือน
ซึ่งมีอายุเฉลี่ย 30-50 ปี เน่ืองจากชุมชนในตาบลเป็นชุมชนก่ึงชนบทก่ึงเมืองจึงมีประชาชนทาการเกษตรปลูกพืชเล้ียง
สัตว์จานวน 100.50 ไร่ ซ่ึงมีความจาเป็นต้องปลูกพืชอาหารสัตว์เพื่อใช้เป็นอาหารสัตว์ในพ้ืนท่ี และปลูกเพื่อจาหน่าย
เกษตรโรงงานแปรรปู อาหารสตั ว์ในพน้ื ที่ ซึง่ รายไดจ้ ากการปลกู ขา้ วโพดเลีย้ งสัตว์ปที ่ผี ่านมา 680,000 บาท/ปี
เกษตรกรผู้ปลูกข้าวตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวน 1,300 คน 345 ครัวเรือน ซึ่งมีอายุ
เฉ่ีย 35-60 ปี การทาการเกษตรในพื้นท่ีประชาชนมีการปลูกข้าวไว้เพ่ือบริโภคภายในครัวเรือน และจาหน่ายเพื่อนนา
งานมาใชจ้ ่ายในครอบครวั จานวน 7,145.66 ไร่ ทง้ั นผี้ ลติ ทีไ่ ด้มกี ารแปลงรูปผลติ ภัณฑจ์ ากขา้ ว เชน่ การทาขนมนางเล็ด
การทาข้าวหมาก เป็นต้น ซ่งึ มรี ายไดร้ วมของกล่มุ เกษตรกรผปู้ ลกู ขา้ ว 57,165,200 บาท/ปี
เกษตรกรผู้ปลูกมันสาปะหลังตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวน 13 คน 5 ครัวเรือน
ซ่ึงมีอายุเฉล่ียของกลุ่ม 40-60 ปี เน่ืองจากการทาเกษตรในปัจจุบันเป็นการทาการเกษตรหมุนเวียนจึงมีการปลูก
มันสาปะหลงั เพอื่ เปน็ พชื เศรษฐกิจจานวน 5 ไร่ ซึ่งมรี ายได้รวมของกลุ่มปที ่ีผา่ นมา 109,500 บาท/ปี
เกษตรผู้ปลูกไม้ผลตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวน 57 คน 19 ครัวเรือน ซ่ึงมีอายุเฉลี่ย
33-50 ปี จากการทาการเกษตรของพ้ืนที่ยังคงมีพ้ืนท่ีท่ีไม่ได้ใช้ประโยชน์ ประชาชนจึงมีการพัฒนาเพ่ือเป็นสวนไร่ผสม
การปลูกไม้ผลไว้เพื่อบริโภค และจาหน้าตามตลาดในพ้ืนที่รวมถึงส่งออกให้พ่อค้าคนกลาง เพ่ือนาเงินมาบริหารเป็นค่า
ครองชีพภายในครอบครัว จากปีที่ผา่ นมามีรายไดจ้ ากการจาหน่ายไมผ้ ลเปน็ เงนิ จานวน 98,000 บาท
เกษตรผู้เลี้ยงสัตว์ปศุสัตว์ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลกจานวน 109 คน 34 ครัวเรือน
ซึ่งมีอายุเฉลีย่ 45-65 ปี เนอ่ื งจากพืน้ ที่มีความอุดมสมบรู ณ์เหมาะสมกบั การเลี้ยงสัตว์ เชน่ ไก่ เป็ด ปลาหมอชุมพร แพะ
โค กระบือปัก เป็นต้น ซ่ึงมีประชาชนบางส่วนนิยมอนุรักษ์ไก่ชนท่ีเป็นเอกลักษณ์ของจังหวัดพิษณุโลก และสร้างรายได้
ให้แกค่ รอบครวั จากปที ผ่ี า่ นมากลมุ่ ผู้เลย้ี งสัตว์มีรายได้รวม 460,000 บาท/ปี
5.1.2 กลมุ่ วสิ าหกิจ
- กลุ่มวิสาหกิจไข่เค็มอารมณ์ดี หมู่ท่ี 1 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก มีสมาชิกกลุ่มจานวน 20
คน หรือ 18 ครัวเรือน อายุสมาชิกของกลุ่มเฉลี่ย 30-50 ปี รายได้จากกิจกรรมของกลุ่มวิสาหกิจดังกล่าวเป็นการ
จาหน่ายไข่เค็มตามการสั่งซ้ือของร้านค้าในชุมชน และตลาดใกล้เคียงในพ้ืนท่ี ซึ่งมีรายได้รวมจากปีท่ีผ่านมา 21,600
บาท/ปี
- กลุ่มศูนย์การเรียนรู้ชาติพันธ์ุไท-ยวน หมู่ที่ 3 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ซ่ึงมีจานวนสมาชิก
กลุ่ม 10 คน หรือ 10 ครัวเรือน อายุของสมาชิกกลุ่มอยู่ระหว่าง 40-60 ปี ซ่ึงรายได้หลักเกิดจากการทอผ้า และ
หตั ถกรรมฝมี ือ การจดั แสดงสนิ ค้าเฉพาะกลุ่มภายในตาบลหรือหน่วยงานราชการมีความเป็นเอกลักษณ์ทีส่ ่ือถงึ งานฝีมือที่
ประณีต มกี ารจกลวดลายตา่ งๆ ท้งั น้ีรายไดจ้ ากกจิ กรรมของกลุ่มจากปีท่ผี า่ นมา 40,000 บาท/ปี
- กลมุ่ ผ้าด้นมือ หมู่ 8 ตาบลสมอแข อาเภอเมอื ง จังหวัดพิษณโุ ลก มจี านวนสมาชกิ 40 คน หรือ 15 ครัวเรอื น
อายุสมาชิกอยู่ระหว่าง 50-60 ปี มีกระยวนการรวมกลุ่มเพ่ือพัฒนาต่อยอดงานฝีมือโดยนาผลิตภัณฑ์สินค้าในชุมชนต่อ
ยอดงานหัตถกรรมผ้าทอไท-ยวนเพ่ือทาเป็นของท่ีระลึก และของใช้ในชีวิตประจาวัน เพื่อรองรับนักทองเที่ยว และ
นาเสนอตามหนว่ ยงานราชการต่างๆ ซง่ึ มรี ายไดร้ วมจากปีท่ีผ่านมา 67,000 บาท/ปี
- กลุ่มตะกร้าสานพลาสติก หมู่ 8 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวนสมาชิก 18 คน
หรือ 10 ครอบครัว อายุเฉลีย่ ระหว่างกลุ่ม 30-50 ปี เปน็ กลม่ ท่ีเกดิ จากการว่างงาน หรอื การหารายได้เสริมระหว่างการ

102

ทางาน เปน็ การจักสารท่ีใช้เส้นพลาสติกนามาสานเป็นของใช้ในครวั เรือนเพื่อลดการใช้ถุงพลาสติกที่มรี ะยะการย่อยสลาย
นานถงึ 100 ปี จากการจาหน่ายผลติ ภัณฑป์ ที ผี า่ นมามรี ายได้ของกลุม่ รวม 32,000 บาท/ปี

5.1.3 กลมุ่ เปราะบาง
กลุ่มสตรีตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวนสมาชิก 120 คน หรือ 120 ครัวเรือน
ซึ่งมีอายุเฉลี่ย 50-55 ปี เป็นการก่อตั้งกลุ่มสตรีในพ้ืนที่ตาบลเพ่ือการส่งเสริมบทบาทและพัฒนาศักยภาพสตรี
และเครือข่ายสตรี ในการเฝ้าระวังดูแลและแก้ไขปัญหาของสตรี การส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตของสตรีนาไปสู่
การสร้างสวัสดิภาพ หรือสวัสดิการเพ่ือคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิของสตรีและผู้ด้อยโอกาสอ่ืนๆ ในสังคมจากการเริ่ม
โครงการมีการพัฒนางานฝีมือสร้างอาชีพ เช่น การทอผ้า การพัฒนาผ้าด้นมือเป็นของที่ระลึกและการทาไข่เค็มอารมณ์ดี
โดยอาศยั ปราชญช์ าวบ้านในพืน้ ท่ี หลังจากการการจัดตง้ั กลมุ่ มที่ผ่านมากลุม่ สตรี มรี ายได้รวม 96,000 บาท/ปี
กลุ่มเด็กนักเรียนตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวนสมาชิก 48 คน หรือ 45 ครัวเรือน
ซึ่งมีอายุเฉลี่ย 7-10 ปี เพ่ือส่งเสริมการมีส่วนร่วมของเด็กในการพัฒนาด้านการเรียนรู้งานฝีมือ เพ่ือสร้างรายได้ให้แก่
ครอบครวั และทุนการศึกษาตอ่ ไป จาการจัดกิจกรรมกลุ่มเปา้ หมายมีรายไดร้ วม 10,600 บาท/ปี
กลุ่มผู้สูงอายุตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก จานวนสมาชิก 72 คน หรือ 70 ครัวเรือน
ซึ่งมีอายุเฉลี่ย 60-70 ปี เมื่อล่วงถึงอายุใกล้เกษียณมีค่าใช้จา่ ยที่ต้องเกิดข้ึนในชวี ติ ประจาวนั ซ่ึงมีการจดั งบประมาณจาก
หน่วยงานรัฐเดือนละ 600 บาท แต่ไม่เพียงพอต่อค่าครองชีพในปัจจุบัน จึงจาเป็นต้องมีอาชีพเสริมสาหรับผู้สูงอายุที่
สามารถทาได้ที่บ้าน เช่น การเย็บกระเป๋า การทอผ้า และการทาพวงกุญแจ เป็นต้น จากการดาเนินงาน 1 ปีที่ผ่านมา
กลมุ่ ผ้สู ูงอายมุ ีรายได้รวม 100,000 บาท/ปี

5.2 ผทู้ เ่ี ปน็ ผปู้ ฏบิ ัติกำรหลกั (Key actors) และผขู้ ับเคลอ่ื นปฏิบตั ิกำรในตำบล
5.2.1 องค์การขับเคลอ่ื นในตาบลหรือหน่วยงานภาครัฐ
องค์การบริหารส่วนตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก นาโดยนางทองม้วน พันธุลี นายกองค์การ

บ ริ ห า ร ส่ ว น ต า บ ล ส ม อ แ ข 4 7 6 ห มู่ ที่ 3 ต า บ ล ส ม อ แ ข อา เ ภ อ เ มื อ ง ฯ จั ง ห วั ด พิ ษ ณุ โ ล ก 6 5 0 00
โทรศัพท์ : 055-987-100-3 โทรสาร : 055-987-100-3 ต่อ 220 Web Site www.samokhae.go.th
ในการอานวยการเรือ่ งสถานทีก่ ารดาเนนิ กิจกรรมของโครงการ รวมถงึ อนเุ คราะประชาสมั พนั ธแ์ กนนาชุมชนต่างๆ

สานักส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถ่ินและวิสาหกิจชุมชน อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก ต้ังอยู่ที่ศาลากลาง
จังหวัดพิษณุโลก ชั้น 6 ตาบลในเมือง อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก 65000 โทรศัพท์ : 055 -232-490
โทรสาร : 055-247-601 Web Site : www.pitloklocal.org E-Mail : [email protected]

องคก์ ารบรหิ ารสว่ นจังหวัดพษิ ณุโลก 206 หมู่ที่ 4 ถนน พิษณโุ ลก - วังทอง ตาบล สมอแข อาเภอเมือง จังหวัด
พษิ ณุโลก 65000 โทรศพั ท์ 055 987 718 Web Site : www.ppao.go.th E-Mail : [email protected]

โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตาบลแบบบูรณาการโดยมหาวิทยาลยั แม่โจ้ ท่ีอยู่ 63 หมู่ที่ 4 อาเภอ
สันทราย เชียงใหม่ 50290 โทรศพั ท์ : 053 873 000 Web Site : https://www.mju.ac.th/th/

5.2.2 แกนนาชมุ ชนขบั เคล่ือนในตาบล
นายสมพงษ์ เรืองหน่าย ผู้ใหญ่บ้านหมู่ท่ี 1 บ้านเลขที่ 8 หมู่ท่ี 1 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
โทรศพั ท์ : 089-640-7205
นายเด่น ทองเอิบ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ท่ี 2 บ้านเลขที่ 117/2 หมู่ท่ี 2 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
โทรศัพท์ : 087-849-1541
นางผสุดี มรพงษ์ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ท่ี 3 บ้านเลขท่ี 183 หมู่ที่ 3 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
โทรศพั ท์ : 084-620-6958

103

นายทองปาน ทองเมือง กานันตาบลสมอแข ท่ีอยู่ 121/1 หมู่ที่ 4 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง
จงั หวดั พษิ ณุโลก โทรศพั ท์ : 081-886-9241

นางนิตยา เม้ียนเอ่ียม ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 5 บ้านเลขท่ี 33 หมู่ที่ 5 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
โทรศพั ท์ : 087-842-9534

นางชนาธิป ชมบุญ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ที่ 6 บ้านเลขท่ี 181 หมู่ท่ี 6 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก
โทรศัพท์ : 091-384-1695

นางสาวอัญชลี ปรีกมล ผู้ใหญ่บ้านหมู่ท่ี 7 บ้านเลขที่ 495/11 หมู่ที่ 7 ตาบลสมอแข อาเภอเมือง
จังหวัดพิษณุโลก โทรศพั ท์ : 088-422-8309

นายจเร ดอนอยู่ไพร ผู้ใหญ่บ้านหมู่ท่ี 8 บ้านเลขท่ี 326 หมู่ท่ี 8 ตาบลสมอแข อาเภ อเมือง
จงั หวัดพิษณุโลก โทรศัพท์ : 063-114-5687

5.3 นวัตกรรมกำรแกป้ ัญหำ
นวตั กรรมการแก้ไขปัญหาเชิงกระบวนการ
จดั เวทเี สวนาวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการของชุมชนทั้ง 8 หมบู่ ้าน พื้นทต่ี าบลสมอแข อาเภอเมือง จงั หวัด

พิษณุโลกโดยการเชิญแกนนาชุมชน เช่น นายกองค์การบิหารส่วนตาบล กานัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้ช่วยผู้ใหญ่บ้าน กลุ่มสตรี
และกลมุ่ ผ้สู ูงอายุ เปน็ ตน้ ซงึ่ มกี ระบวนการในการเสวนาทีป่ ระชากรสามารถแสดงความคดิ เห็นปัญหาต่างๆ ภายในชุมชน
ของตนเอง เพ่ือวิเคราะห์และหาแนวทางการแก้ไข ซึ่งภายในกิจกรรมมีการแบง่ กลุ่มตามชุมชนระดมความคิดระบุจุดเด่น
จุดด้อย เช่น สถานท่ีท่องเท่ียว กลุ่มวิสาหกิจในชุมชน แหล่งเรียนรู้ต่างๆ และสินค้าผลิตภัณฑ์ OTOP เป็นต้น โดยอาศัย
การวิเคราะห์สภาพแวดล้อมและศักยภาพ หรือเทคนิค swot analysis เป็นเคร่ืองมือในการประเมินสถานการณ์สาหรับ
ชมุ ชน การตลาด เสน้ ทางการท่องเท่ียว ซงึ่ ชว่ ยให้แกนนาชุมชน และประชาชนรู้ถงึ จุดแขง็ และจุดอ่อนจากสภาพแวดล้อม
ภายใน มองเห็นโอกาสและอุปสรรคจากสภาพแวดล้อมภายนอก ตลอดจนผลกระทบต่อชุมชนเพ่ือปรับปรุงแก้ไขให้ตรง
ต่อความตอ้ งการและการบูรณาการรวมกับหนว่ ยงานภานอก

นวตั กรรมการแกไ้ ขปญั หาเชงิ เทคนิค
การพัฒนาสินค้าที่มีอยู่ในชุมชน เป็นการเพ่ิมมูลค่าโดยอาศัยงานฝีมือเฉพาะทาง ซึ่งภายในชุมชนตาบล
มีความโดเด่นการทอผ้าไท-ยวน จึงประสานขอความอนุเคราะห์ปราชญ์ชาวบ้านท่ีมีความรู้ความชานาญในการทอผ้า
และการดัดแปลงผลิตภัณฑ์จากผ้าเพ่ือทาเป็นของใช้ของที่ระลึก เช่น กระเป๋าสะพาย กระเป๋าถือ กระเป๋าอเนกประสงค์
และพวงกุญแจ เป็นต้น โดยอาศัยเทคนิคการด้นมือ หรืองานแฮนด์เมด (handmade) ซ่ึงปัจจุบันมีความนิยมใช้กันอย่าง
แพร่หลาย นอกจากนี้ยังมีการนาผ้าในท้องถิ่นทาการพิมพ์ลายจากธรรมชาติ เช่น ใบไม้ ดอกไม้ และต้นหญ้า โดยอาศัย
เทคนิคทางชีวภาพ Eco Printing เป็นการถ่ายโอนสจี ากธรรมชาติลงบนเนื้อผ้าเพ่ือสร้างงานศิลปะการพิมพส์ ีพิมพ์ลายท่ีมี
ตน้ ทุนนอ้ ย สามารถสรา้ งเปน็ อาชพี เสรมิ แกป่ ระชาชนในชุมชน เพ่ือเพิ่มรายได้ในครอบครวั

104

5.4 กำรมสี ว่ นร่วมของประชำกรกลมุ่ เป้ำหมำยและ 4 องค์กรหลกั ในตำบล
องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน (อปท.) ได้แก่ องค์การบริหารส่วนตาบลสมอแข อาเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก

เนื่องจากเป็นหน่วยงานหลักและพื้นท่ีรับผิดชอบโครงการ ในการอานวยความสะดวกเก่ียวกับสถานท่ี
การประชาสัมพันธ์ในการจัดกจิ กรรมต่างๆ ทง้ั นอ้ี งคก์ ารบริหารสว่ นตาบลสมอแขมีการจัดทีมงานเพื่อให้ความร่วมมือการ
อนุเคราะห์ข้อมูลในการดาเนินงานตลอดโครงการร่วมถึงเป็นแกนนาในการลงพ้ืนที่ร่วมกับคณะทางานเพื่อเก็บข้อมูลใน
ชุมชนเพ่ือจัดทาเอกสารรายงานสถานภาพตาบล รายงานการปฏิบัติงานของโครงการเพ่ือบูรณาการร่วมกับ องค์การ
บริหารส่วนตาบลสมอแข นอกจากน้ีสานักงานพ้ืนที่พิเศษอุทยานประวัติสุโขทัย-ศรีสัชนาลัย-กาแพงเพชร (อพท.4) เป็น
หน่วยงานที่มองเห็นความมั่นคงของชุมชนเพ่ือพัฒนาประชาชนให้พึ่งพาธรรมชาติอย่างเกิดประโยชน์สูงสุด ท้ังน้ียังเป็น
หน่วยงานท่ีประชาสัมพันธ์สินค้า ผลิตภัณฑ์ชุมชน และการออกแบบส่ือให้แก่ชุมชนเป็นแหล่งท่องเที่ยวให้รู้จักอย่าง
แพร่หลายทั้งสอ่ื ออนไลน์ และส่ือประชาสมั พันธ์ ใหค้ วามรวมมือกับทางโครงการในการอบรมการนารองเส้นทางท่องเท่ียว
ในชุมชนเพื่อจัดสรรแหล่งเรียนรู้ ศูนย์ฝึกอาชีพในชุมชนสร้างแรงบาลดาลใจปลุกความคิดของประชาชนในชุมชนรวมถึง
การกาหนดเสน้ ทางการทอ่ งเท่ยี วโดยชุมชนเพมิ่ ข้อมลู ในส่วนท่ปี ระชาชนขาดหายหรอื ข้อมูลเชงิ วชิ าการ

หน่วยงานภาครัฐ ได้แก่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ ในการจัดอบรมให้แก่ประชาชนในพ้ืนที่ โดย
ได้รับความอนุเคราะห์นักวิชาการชานาญการเพื่ออบรมให้ข้อมูลการจัดการจาหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์บนแพตฟอร์ม
ออนไลน์เพ่ือให้ประชาชนใช้เทคโนโลยีสร้างรายได้โดยไม่ผ่านพ่อค้าคนกลาง ทั้งน้ีทางมหาวิทยาลัยได้จัดอบรมการ
ถ่ายภาพสินค้าเพ่ือกระตุ้นการขายหรือสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้บริโภค ซ่ึงเป็นการพัฒนาชุมชนเพ่ิมรายได้ในครัวเรือนอีก
หนึง่ ช่องทางเพอ่ื ใหส้ อดรบั การพฒั นาประเทศยุค 4.0

5.5 ผลกำรมสี ่วนร่วมในกำรแก้ปัญหำของกลุ่มประชำกรเปำ้ หมำย
การมสี ว่ นร่วมของกลุ่มเปา้ หมายด้านความคดิ วิเคราะห์
การวิเคราะห์ปัญหาและความต้องการของชุมชนท้ัง 8 หมู่บ้านพ้ืนท่ีองค์การบริหารส่วนตาบลสมอแข อาเภอ

เมือง จังหวัดพิษณุโลก โดยการจัดเวทีเสวนาซึ่งประชาชน แกนนาชุมชน กลุ่มวิสาหกิจในพ้ืนท่ีวร่มระดมความคิดมองถึง
ปญั หาและความต้องการของชุมชนเพื่อหาแนวทางการแก้ไข มีการวางแผนดาเนินการแก้ไขปัญหาในขนั้ ต่อไป นอกจากน้ี
ยงั มกี ารจดั ตงั้ คณะกรรมการเพ่ือพัฒนาศักยภาพในชมุ ชนเป็นแกนนาหลักในการติดต่อประสานงานบูรณาการการทางาน
รว่ มกบั คณะทางานโครงการและหน่วยงานภายนอก

การมสี ว่ นร่วมของกลมุ่ เปา้ หมายด้านการปฏิบัติ
ทางโครงการมีการจดั กจิ กรรมอบรมเพื่อพัฒนาศักยภาพแกนนาโดยชมุ ชนเพือ่ สรา้ งองค์ความรูข้ ยายสู่ชุมชนสร้าง
รายได้แก่ครัวเรือนมีการจัดอบรมการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์สินค้าในท้องถิ่น เช่น การเพิ่มมูลค่าผ้าทอโดยอาศัยเทคนิคการ
ด้นมือ ทางโครงการเชิญวทิ ยากรภายในตาบลซงึ่ มีความชานาญเฉพาะด้านอบรมใหค้ วามรูพ้ ร้อมทั้งปฏบิ ัติร่วมกับแกนนา
ชุมชนทัง้ นท้ี างโครงการมกี ารจดั หาอุปกรณ์ที่จาเป็นเพ่ือใหป้ ระชาชนลงมือปฏิบัติ ในการอบรมมกี ารสอนเทคนิคต่างๆ ทีม่ ี
ความจาเป็นเกย่ี วกับการเยบ็ ผา้ แบบด้นมือ นอกจากนยี้ ังมีการอบรมการนาผ้าในท้องถ่ินเพม่ิ มลู ค่าด้วยเทคนิคชวี ภาพเป็น
การถา่ ยโอนสีและลักษณะรูปรา่ งลงบนเนือ้ ผ้า เพอื่ ให้ประชาชนลงมือปฏบิ ตั ทิ ดลองทาเพอื่ ต่อยอดเป็นรายไดใ้ นครัวเรือน
การมสี ่วนรว่ มของกลุ่มเปา้ หมายในการรว่ มรับผลประโยชน์
หลังจากท่ีประชากรกลุ่มเป้าหมายมีการลงมือปฏบิ ัติตามหัวข้อการจดั อบรมต่างๆ ประชากรมีการจัดตั้งกลุ่มตาม
หมู่บ้านเพ่ือพัฒนาต่อยอดเป็นอาชีพสร้างรายได้สู่ครัวเรือน แต่ยังพบปัญหาการตลาดการจาหน่ายทางโครงการจึงมีการ
จัดอบรมการจาหน่ายบนแพตฟอร์มออนไลน์เพื่อเข้าถึงกลุ่มผู้บริโภคเป้าหมาย ร่วมถึงทางโครงการมีการนาผลิตภัณฑ์
สินค้าจากกลุ่มเป้าหมายนาไปจัดแสดงตามหน่วยงานราชการ และเทศกาลสาคัญเพื่อเพ่ิมช่องทางการจาหน่ายของ

105

กลุ่มเป้าหมาย นอกจากนี้ยังมีคณะทางานโครงการยังร่วมออกแบบตราสินค้าผลิตภัณฑ์เพื่อพัฒนาการขอรับรองสินค้า
ชุมชน OTOP และมาตราฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน

5.6 เร่ืองเดน่ ผลิตภัณฑ์เดน่ ประจำตำบลสมอแขอำเภอเมือง จังหวดั พิษณุโลก
วัฒนธรรมและภมู ิปญั ญาท้องถ่ินความเป็นมาท่โี ดเดน่ ของตาบลสมอแขอาเภอเมือง จงั หวดั พษิ ณโุ ลก
วัฒนธรรมไท-ยวน เน่ืองจากประชากรส่วนใหญ่มีบรรพบุรุษเป็นชนชาติพันธุ์ไท-ยวนจึงมีการถ่ายทอดวิถีชีวิต

ความเป็นอยู่จากรุ่นสู่รุ่นซึ่งมีความโดยเด่นในเร่ืองการทอผ้าซิ้นที่มีลวดลายเป็นเอกลักษณะของชนชาติพันธุ์โดยอาศัย
เคร่ืองทอผ้าท่ีเรียกว่าฮูกซ่ึงมีลักษณะเป็นไม้ทั้งหมดการทอผ้าไท -ยวนเป็นการประสานลวดลายซึ่งสีของลาย
ผ้าซิ้นสามารถสวมใสใ่ นงานพิธีต่างๆ ในชุมชนหลังจากน้ันมีหน่วยงานมองเห็นถึงเอกลักษณ์ของชมรมการทอผ้าจึงเข้ามา
อบรมใหค้ วามรู้เพ่ือพฒั นาเป็นศูนย์การเรียนรูช้ มรมชาติพันธ์ุไท-ยวน ต่อมากล่มุ ชาติพันธ์ุมีการสบื ค้นข้อมูลลกั ษณะความ
เป็นมาของบรรพบุรุษจากต่างพ้ืนท่ี และได้นาวัฒนธรรมการแห้ม้าไม้ที่เป็นเอกลักษณืภายในงานบวชนาคซ่ึงสืบทอดจาก
รุน่ สู่รุน่ มีการออกแบบงานฝมี ือที่ประณีตงดงามตามหลักความเช่ือของบรรพบรุ ุษเพ่ือให้นาคที่ออกบวชขึ้นน่ังและบรรเลง
เพลงอย่างสนกุ สนาน

ผลติ ภัณฑ์เดน่ ของตาบลสมอแขอาเภอเมือง จงั หวัดพิษณุโลก
ผ้าทอไท-ยวน เป็นผ้าซิ้นที่ทอด้วยมือท้ังผืนมีเอกลักษณ์ลวดลายเฉพาะกลุ่ม มีสีสันสวยงามที่เหมาะสมในการใส่
ออกงานต่างๆ เพ่ือจาหน่ายแก่ประชาชนท่ีสนใจ นอกจากยังมีผลิตภัณฑ์ท่ีต่อยอดจากการทอผ้า เช่น กระเป๋าผ้าด้นมือ
หมวก เสอื้ กีโมโน และกระเป๋าคอ้ งมอื เปน็ ต้น โดยทางกลุ่มอนรุ กั ษ์ได้รับเกยี รตจิ ากหนว่ ยงานภายนอกและภายใน ในการ
จัดแสดงสินคา้ เป็นประจาอย่างต่อเนื่อง และไดผ้ ลติ สนิ ค้าคุณภาพ ทง้ั น้ียงั ไดร้ บั การคดั เลือกผลิตภัณฑส์ ินคา้ เพ่ือถวายการ
ทรงงานในการจัดแสดงงานเพ่ือสนองพระมหากรณุ าธิคุณถวายงานผา้ ทอไท-ยวน พระราชวงศ์ในการทรงงาน นอกจากน้ี
ยังมีผ้าด้นมือหรือผลิตภัณฑ์ผ้าด้นมือ เกิดจากภูมิปัญญาท้องถ่ินในชุมชนน้ันๆ ที่สืบทอดจากรุ่นสู่หน่ึงสุ่อีกรุ่น โดยใช้วัสดุ
ในท้องถ่ิน เช่น ผ้าทอ ผ้าไหม ผ้าฝ้าย เป็นวัตถุดิบหลักในการทา แต่ในปัจจับันผ้าด้นมือมีการพัฒนาจากครอบครัวสู่กลมุ่
สมาชกิ ในหม่บู ้าน ตาบลเพ่อื สร้างผลติ ภัณฑ์หรอื สนิ ค้าโอทอปชมุ ชนอกี ทง้ั เป็นศลิ ปะเชงิ วฒั นธรรมทแ่ี สดงบนผลิตภัณฑ์บ่ง
บอกเรื่องราวความเป็นมาของบรรพบุรุษเช่น กระเป๋าผ้าด้นมือลายดอกปีป พวงกุญแจรีโมทรถยนต์ และย่ามกระเป๋าผ้า
ดน้ มือ เปน็ ต้น

5.7 คนเดน่ ประจำตำบลสมอแข อำเภอเมือง จังหวดั พษิ ณุโลก
ปราชชาวบา้ นประจาตาบลสมอแข อาเภอเมือง จงั หวดั พิษณุโลก
- นายสมพงษ์ เรืองหน่าย ผู้ก่อตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชนไข่เค็มอารมณ์ดี ซึ่งมีวัตถุประสงค์จากการรวมกลุ่มสตรี

ท่ีว่างงาน ไมม่ รี ายได้ เข้าร่วมโครงการสัมมาชีพมาฝึกอบรมเก่ยี วกับทักษะอาชีพกลุ่มสตรีการทาไข่เค็ม ตอ่ มาจงึ ไดป้ รึกษา
และทดลองทาไขเ่ ค็มอารมณด์ ีขึ้นและปรับสูตรใหม่ๆ จนได้ไข่เค็มท่ีมรี สชาติตามทีต่ ลาดต้องการจนประสบผลสาเร็จจึงได้
มีการจดั ต้งั กลุ่มไข่เคม็ อารมณ์ดีขึน้ ในดา้ นการผลิตโดยในการผลติ กลุ่มไข่เค็มผลิตสปั ดาห์ละ 50 แผง หรอื 1,500 ฟอง
โดยมีการจาหน่ายในลักษณะของไข่เค็มดิบ หรือต้มสุก ซึ่งเป็นการถนอมอาหาร และการผลิตสินค้าท่ีมีความต้องการ มี
ความแปลกใหม่ในปัจจุบัน นอกจากนี้นายสมพงษ์ เรืองหน่ายยังเป็นผู้ริเริ่มการทาเกษตรทฤษฎีใหม่เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้
ให้แก่ประชาชนทีส่ นใจในการศึกษาการแบง่ พื้นท่ีการเพาะปลูกร่วมกบั การเลีย้ งสัตว์

- นางสิริพันธ์ เอ่ียมสาย ปราชญชาวบ้านด้านการทอผ้ามีความชานาญการทอผ้าล้านนา ผ้าซ้ินที่เป็นเอกลักษณ์
ของชุมชน และย้อมสีฝ้ายจากสีธรรมชาติ เป็นผู้จัดต้ังศูนย์การเรียนรู้ชาติพันธุ์เพื่อให้ผู้ท่ีสนใจเข้ามาศึกษาข้อมูลความ
เป็นมาของชนชาวติพันธ์ไุ ท-ยวน นอกจากนยี้ งั มกี ารสอนการทาขนมไทย อาหารพนื้ ถิน่ ของชุมชนรวมถึงการพฒั นางานผ้า
ทอในดา้ นตา่ งๆ เชน่ กระเปา๋ ผา้ ทอไท-ยวน กระเปา๋ ค้องมือ ถุงย้าม และเสอ้ื ไท-ยวน เปน็ ต้น

106

- นายสนั่น เอี่ยมสาย ปราชญ์ชาวบ้านด้านงานฝีมือประเพณีและวัฒนธรรม การแทงหยวกกล้วยเป็น

ลายกนก ลายไทย ลายปัจจุบันนิยมร่วมสมัย ซึ่งใช้ในงานพิธีสาคัญต่างๆ ในพื้นที่ ได้แก่ งานมงคล งานแห่นาค

งานทาบญุ ขึ้นบา้ นใหม่ งานเข้าพรรษา และงานอวมงคล นอกจากนยี้ ังมีความชานาญในการตัดกระดาษเพื่อตกแต่งในงาน

พิธตี ่างๆ งานจกั สาน งานไม้แกะสลกั ตา่ งๆ และการทาม้าไม้สาหรับงานบวชนาค เปน็ ตน้ ทัง้ นีย้ งั มกี ารอบรมให้ความรู้แก่

ประชาชนที่สนใจงานฝมี อื เพ่อื สบื ถอดงานหตั ถกรรมเปน็ อาชพี เลย้ี งตนเองได้

- นาย มานะ ภู่แส อายุ ปราชญ์ด้านการทาเกษตรทฤษฎีใหม่ ทานาไร่ น้าหมักชีวภาพ ทาปุ๋ยคอก

และยังมีความรู้ทางหมอดินอาสา คือ เกษตรกรท่ีเป็นตัวแทนของกรมพัฒนาท่ีดิน ในพ้ืนท่ี ซึ่งได้จัดตั้งเป็นเครือข่าย

ปฏิบัติงานในระดับหมู่บ้าน ตาบล และอาเภอ เรียกว่า หมอดินอาสาประจาหมู่บ้าน หมอดินอาสาประจาตาบล

ดูแลรกั ษาทรัพยากรของทอ้ งถน่ิ โดยปฏบิ ัตงิ านด้านการพัฒนาท่ีดิน และเผยแพรค่ วามรดู้ า้ นการพฒั นาท่ดี นิ ในชุมชนเคียง

คู่ไปกบั การปฏบิ ตั ิงานของเจ้าหนา้ ที่ของกรมพฒั นาท่ีดนิ

นายสมนึก พรหมสูง ปราชญ์ด้านการเล้ียงสัตว์และเพาะพันธ์ุทั้งไก่และแพะ ในรูปแบบวิสาหกิจชุมชน

โดยการเปน็ การเพาะพันธุ์แพะส่งออก มกี ารใหค้ วามร้แู ก่ประชาชนดา้ นปศุสัตว์ การทาคลอด การฉีดยา การจัดพ้ืนทกี่ าร

ลี้ยงสัตว์ รวมถึงการหารอาหารสัตว์ เพื่อให้ประชาชนเลี้ยงสัตว์เพื่อบริโภค และจาหน่ายได้ผลผลิตสูง นอกจากนี้ยังเป็น

พ่อค้าคนกลางรับซ้ือแพะจากกลุ่มหรือชาวบ้านเพื่อเอ้ือผลประโยชน์ให้แก่กลุ่มชาวบ้านที่เลี้ยงแพะ ขยายพันธ์ุไก่ชน

นเรศวรเพอ่ื อนุรกั ษ์ซ่งึ เป็นท่รี ู้จักของจงั หวัดพิษณโุ ลกและพน้ื ทใี่ กลเ้ คยี ง

นางสมนา พันธลุ ี ปราชญ์ดา้ นการเยบ็ ผ้าท้ังจกั รและดน้ มอื เปน็ ผลิตภณั ฑ์สินคา้ รูปแบบตา่ งๆ เช่น

กระเป๋าซองโทรศัพท์ กระเป๋าใส่แว่น กระเป๋าอเนกประสงค์ พวงกุญแจ ตัดเสื้อผ้าหรือผลิตภณั ฑ์ต่างๆ ท่ีเกี่ยวกับงานเยบ็

ผ้างานฝีมือ นอกจากนย้ี ังใหค้ วามรู้แก่ประชาชนผู้ที่สนใจด้านงานฝีมือการเย็บผ้าหรือการเพิม่ มูลค่าผ้าพนื้ ถิน่ ผ้าทอไทยวน

ซึ่งนางสมนา พันธุลีมีประสบการณ์การทางานในเร่ืองการเย็บผ้าจากต่างประเทศ และนามาต่อยอดผลิตภัณฑ์ที่มีอยุ่ใน

ชุมชนให้เกิดรายได้ และสร้างเป็นกลุ่มผู้สูงอายุที่ว่างงานจนเกิดรายได้เลี้ยงตนเอง ทั้งนี้ยังมีการต่อยอดอบรมให้ความรู้

ประชาชนในตาบลเพยี งสร้างงานสร้างอาชพี

5.8 กำรส่งเสริมกำรสรำ้ งธุรกจิ ใหม่

ธรุ กิจเพ่ือสงั คม (Social Enterprise: SE)

โครงการยกระดับวสิ าหกิจท่องเท่ียวโดยชุมชนบนฐานอัตลักษณ์ชาตพิ ันธไ์ุ ท-ยวน เป็นโครงการชว่ ยยกระดับการ

ท่องเทีย่ วชมุ ชน เนอื่ งจากกลุม่ วสิ าหกจิ ในพ้นื ทยี่ งั มีนอ้ ย และยงั ไมม่ ีการทอ่ งเทยี่ วชุมชนในตาบลสมอแข ทาง

โครงการจึงทาให้เกดิ การสรา้ งอาชีพและรายไดจ้ ากการท่องเทย่ี ว จากการจดั โปรแกรมการท่องเทีย่ ว และ

การพัฒนาผา้ ทอไท-ยวนเปน็ ของที่ระลึกด้วยเทคนิคการด้นมือ และ Eco printing พร้อมทัง้ การพฒั นา บรรจุ

ภัณฑ์และช่องทางการจาหน่ายบนแพลตฟอร์มออนไลน์ให้กับชุมชน รวมถึงการทดลองโปรแกรมการท่องเท่ียวเชิงเกษตร

และวฒั นธรรม แบบ One day trip และ half day trip เพือ่ ประเมินความพรอ้ มของโปรแกรม แหล่ง

ท่องเทยี่ วเพื่อรองรับการท่องเทีย่ วชุมชนตาบลสมอแข เกิดเปน็ การ kick off เสน้ ทางการท่องเท่ียวชุมชนตน้ แบบ “ผ่อวิถี

ไท-ยวน ชวนชมไทนทรงดา” ทอ่ งเที่ยวชุมชนตาบลสมอแขซง่ึ ในกระบวนการทางาน โครงการไดร้ ับความร่วมมือจากภาคี

เครือข่ายหลายภาคส่วน ในการสนับสนุนและเป็นปัจจัยท่ีทาให้โครงการประสบความสาเร็จ บรรลุตามวัตถุประสงค์

ภาพรวมเศรษฐกิจในชุมชนขยายตัวเพิ่มข้ึน ทาใหช้ มุ ชนมรี ายได้นอกจากการทาเกษตร นอกจากนี้ ชุมชนยังไดอ้ งค์ความรู้

และนวัตกรรมใหม่ๆ ที่จะสามารถนาไปต่อยอดของดีของเด่นในชุมชนให้มี การพัฒนาที่ดีขึ้น เกิดเป็นองค์ความรู้ที่มุ่งเน้น

สู่ตาบลย่งั ยืน

107

5.9 แหลง่ เรยี นรู้ และหลักสูตรกำรเรยี นร้ขู องชุมชน
ศนู ยก์ ารเรียนรูใ้ นชุมชนตาบลสมอแข
- ศูนย์การเรียนรู้ชมรมชาติพันธ์ไท-ยวน ผ้าทอไท-ยวน ภายในกลุ่มจัดเป็นศูนย์การเรียนรู้เรื่องราวความเป็นมา

ของบรรพบุรุษ มกี ารจดั แสดงสนิ ค้า ผลติ ภณั ฑ์ วฒั นธรรม เช่น ผา้ ทอไท-ยวน ผ้าซ้ินไท-ยวนกระเป๋าผ้าด้นมือ หมวก เปน็
ต้น ท้ังนี้ผลิตภัณฑ์ทุกช้ินผลิตด้วยฝีมือ และเคร่ืองทอมือท้ังสิ้น โดยทางกลุ่มมีการจัดกิจกรรมที่สามารถรองรับ
นักท่องเท่ียวในการเข้ามาศึกษาเรียนรู้งานผ้าทอ งานแปรรูป และงานแกะสลักไม้ เป็นต้น เพื่อวัตถุประสงค์การขยาย
ความรู้สชู้ มุ ชน สังคม และตาบล

- แปลงสาธิตการเล้ียงปลาหมอชุมพรและกบ เนื่องจากการนาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงปรับใช้ใน
การทาเกษตร ในเรื่องของการแบ่งสรรการใช้พื้นท่ีในการทาการเกษตรให้เกิดประโยชน์สูงสุด มีการแบ่งพ้ืนท่ีทานาปลูก
ข้าว บ่อเลี้ยงปลา บ่อเล้ียงกบ แปลงผักส่วนครัว และพื้นที่อยู่อาศัยโดยการเลี้ยงปลา-กบเพ่ือสร้างรายได้
ท้ังน้ีการจัดการอบรมให้ประชาชนในพ้ืนที่เก่ียวกับขั้นตอนการเล้ียงปลา กบ ได้ผลผลิ ตสูงแต่ใช้งบประมาณน้อย
รวมถึงการอบรมการผสมอาหารสาหรับลูกกบ พื้นที่อยู่อาศัยบ่อเลี้ยง นอกจากน้ีมีการนาแหนแดงซ่ึงเป็น
พืชธรรมชาติปรับสมดุลของธรรมชาติสร้างออกซเิ จนในนา้ ทดลองเลีย้ งในนาขา้ ว และขยายองคค์ วามรู้สู่ชมุ ชน เพ่อื ลดการ
ใชป้ ุ๋ยเคมซี ึ่งมรี าคาแพง พร้อมทง้ั การขอรองรบั เกษตรอนิ ทรีย์ในอนาคต

108

ข้อมูลส่วนที่ 6 กำรวิเครำะห์โจทยก์ ำรพัฒนำตำบล
6.1 กิจกรรมการพัฒนาเพ่ือแก้ปัญหาความยากจนนาไปสู่การออกแบบบริการวิชาการที่สอดคล้อง

กับความจาเป็นของตาบล

กิจกรรมกำรพฒั นำเพอื่ กจิ กรรมหลักทด่ี ำเนินกำร องคค์ วำมรู้สู้กำรพฒั นำ

แกป้ ญั หำควำมยำกจน

1.1 การพัฒนาสัมมาชีพ -การสารวจความต้องการรูปแบบ - การจัดกิจกรรมเพื่อให้ประชาชนระบุความต้องที่

และสรา้ งอาชีพใหม่ ข อ ง ที่ ร ะ ลึ ก เ พ่ื อ ร อ ง รั บ ก า ร พัฒนาสินค้าในชุมชนนามาต่อยอดเป็นองค์ความรู้

ท่องเท่ียวชุมชนและการอบรมการ สร้างรายได้ เช่น การทากระเป๋าด้นมือ กระเป๋า

เพิ่มมูลค่าผ้าทอไท-ยวน เป็นของท่ี อเนกประสงค์ ซองแว่นตา และพวงกุญแจ ซึ่ง

ระลกึ ด้วยเทคนิคการดน้ มือ เป็นการพัฒนาผ้าทอไท-ยวนเพ่ิมมูลค่า ทั้งนี้มีการจัด

อบรมขยายเครือข่ายสู่ชุมชน สังคม และตาบล เพ่ือ

ส ร้ า ง ม า ต ร ฐ า น สิ น ค้ า ใ ห้ เ ป น ร ะ ดั บ สิ น ค้ า ชุ ม ช น

(OTOP) มาตราฐานผลติ ภัณฑ์ชุมชน

- กิจกรรมการเพ่ิมมูลค่าผ้าทอไท-ยวนด้วยเทคนิค
- การสารวจความต้องการรูปแบบ Eco Printing ซึ่งอาศัยเทคนิคทางชีวภาพเพ่ือถ่าย
ข อ ง ที่ ร ะ ลึ ก เ พื่ อ ร อ ง รั บ ก า ร โอนสี และรูปแบบ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้
ท่องเท่ียวชุมชนและการอบรมการ ประโยชน์จากธรรมชาติสร้างเป็นอาชีพหาเล้ียง
เพ่ิมมูลค่าผ้าทอไท-ยวน เป็นของท่ี ครอบครัว นอกจากนี้ยังมีการขยายองค์ความรู้
ระลกึ ดว้ ยเทคนิค Eco Prtintng จัดเป็นเอกสารแจกแก่ผู้สนใจในการเข้าอบรมตาม

หมู่บา้ นต่างๆ ภายในตาบลสมอแข

1.2 การสรา้ งและการ - กิจกรรมการอบรมโครงการ - กิจกรรมน้ีจัดขึ้นเพื่อระดมความคิดจากกลุ่มภายใน

พฒั นา creative พัฒนาศักยภาพคณะกรรมการ ชุมชนเพ่ือจัดต้ังคณะกรรมการเพื่อพัฒนาศักยภาพ

economy ยกระดับการ วิสาหกิจท่องเที่ยวโดยชุมชนตาบล ชุมชนในการสารวจเส้นทางท้องเที่ยว กาหนดจุด

ทอ่ งเที่ยว สมอแข สถานที่สาคัญของชุมชน โบราณสถาน พระพุทธ

เก่าแก่ เพ่ือสร้างสืบถ่ายทอดประชาสมั พันธเ์ ชิญชวน

นกั ท่องเท่ยี ว

- กิ จ ก ร ร ม ท ด ล อ ง ก า ร จั ด ท า - จาการจัดกิจกรรมอบรมโครงการพัฒนาศักยภาพ

โปรแกรมท่องเที่ยวชุมชนต้นแบบ คณะกรรมการวิสาหกิจท่องเท่ียวโดยชุมชนตาบล

เชื่อมโยงภูมิวัฒนธรรม ตาบลสมอ สมอแข มีการต่อยอดเพ่ือกาหนดเส้นทางท่องเท่ียว

แข เส้นทางการท่องเที่ยวเชิง เชิงวฒั นธรรม (Cultural-Tourism: One Day Trip)

วัฒนธรรม (Cultural-Tourism: และเส้นทางท่องเท่ียวเชิงเกษตร (Agri-Tourism:

One Day Trip) แ ล ะ เ ส้ น ท า ง One Day trip) ซึ่งภายในกิจกรรมมีการให้ความรู้

ท่ อ ง เ ที่ ย ว เ ชิ ง เ ก ษ ต ร ( Agri- เชิงวิชาการแก่แหล่งท่องเท่ียวต่างๆ ภายในชุมชน

Tourism: One Day trip) พร้อมท้ังสาธิตการการนาเท่ียวโดยคณะทางาน และ

ฝกึ ปฏิบัตแิ กนผูน้ าชมุ ชนเพ่ือรองรบั นักท่องเทยี่ วจาก

109

ภายนอกชุมชน ทดลองการถาม-ตอบข้อมูลภายใน
ชุมชน เช่นสถานท่ีสาคัญ ผลิตภัณฑ์สินค้า OTOP
รวมถึงการสร้างกจิ กรรมนันทนาการ เปน็ ตน้

- เป็นกิจกรรมท่ีบูรณาการการสร้างอาชีพใหม่ และ

- กิจกรรมผ่อวิถีไท-ยวน ชวนชม ยกระดับการท่องเท่ียว เพื่อสร้างจุดศูนย์กลางท้ัง

ไทยทรงดาและท่องเท่ียวชุมชน การตลาดจัดสถานท่ีจาหน่ายสินค้า และจุดรับส่ง

ตาบลสมอแข นักท่องเท่ียว ก่อนการจัดกิจกรรมมีการฝึกซ้อมการ

แสดงท้องถิ่นที่สื่อถึงเอกลักษณ์ชาติพันธุ์ไท-ยวน

และชาติภณั ฑไ์ ทยทรงดา เพอ่ ตอนรบั นักท้องเทยี่ ว มี

การจัดรถรางสาหรบั พานักท่องเที่ยวเย่ียมชมสถานท่ี

สาคัญเชิงวัฒนธรรม และเชิงเกษตรนวัตวิถี โดย

อาศัยคณะกรรมท่ีผ่านการฝึกอบรมจากโครงการเป็น

ผู้นาเที่ยว นอกจากน้ียังมีการจัดตลาดชุมชุนทุกวัน

พฤหัสบดี เพ่ือจาหน่ายสินค้า อาหารพ้ืนถิ่น การ

แสดงดนตรีพื้นเมือง สถานท่ีสาหรับรับประทาน

อาหารในรปู แบบลา้ นนาพ้นื บา้ น

6.2 กำรถ่ำยทอดเทคโนโลยีของกลุ่มนวัตกรรมในกลุ่มตำบล (Transfer technologies)

โดยโครงการยกระดบั เศรษฐกจิ และสงั คมรายตาบลแบบบรู ณาการรากแก้วใหป้ ระเทศ พืน้ ทตี่ าบลสมอแข อาเภอ

เมอื ง จงั หวดั พิษณโุ ลก ซ่งึ กาหนดลงพื้นทีส่ ารวจตดิ ตามการดาเนนิ งานการจดั ตั้งกลมุ่ วิสาหกิจชมุ ชน และ

กระบวนการถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ชุมชนภายใต้กิจกรรมย่อยที่ 1 กิจกรรมจดั ต้งั กลุ่มวสิ าหกจิ ท่องเทย่ี ว โดย

ชุมชนบนฐานอัตลกั ษณ์ชาตพิ นั ธุ์ไท-ยวนในพ้ืนที่ กิจกรรมย่อยท่ี 2 กิจกรรมสง่ เสริมยกระดับอัตลกั ษณ์ ผ้า

ทอไท-ยวนสู่การเพิ่มมูลค่าในรูปแบบของที่ระลึกท่ีหลากหลายเพื่อรองรับการท่องเท่ียวชุมชน ภายใต้โครงการการ

ยกระดับวสิ าหกจิ ท่องเท่ียวโดยชุมชนบน และกจิ กรรมยอ่ ยท่ี 3 การสรา้ งต้นแบบเส้นทางท่องเทีย่ วเครอื ขา่ ยการท่องเที่ยว

ชมุ ชนเชือ่ มโยงบนฐานวัฒนธรรมกลุ่มชาตพิ นั ธ์ุไท-ยวน ในพนื้ ที่พิษณโุ ลก (สมอแข) ซ่ึงมกี ารจัดกิจกรรมได้แก่

- การบรรยายหัวข้อการสร้างยอดขายให้ปังๆ ด้วยเคร่ืองอันทรงพลังบนแพลตฟอร์มออนไลน์

โดย ผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.รัฐพงษ์ ปกแก้ว การอบรมทช่ี ่วยให้ประชาชนสามารถลงขายสินค้า การดาเนนิ ธรุ กิจโดยใช้สื่อ

อิเล็กทรอนิกส์ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายทางธุรกิจที่ได้วางไว้ เช่น การซื้อขายสินค้าและบริการการโฆษณาผ่านส่ือ

อิเล็กทรอนิกส์ ไม่ว่าจะเป็นโทรศัพท์ โทรทัศน์ วิทยุ หรือแม้แต่อินเทอร์เน็ต โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดค่าใชจ้ ่าย และเพิ่ม

ประสทิ ธภิ าพขององค์กร โดยการลดบทบาทองค์ประกอบทางธุรกิจลง เช่น ทาเลท่ีต้งั อาคารประกอบการโกดังเก็บสินค้า

ห้องแสดงสนิ คา้ จึงลดข้อจากัดของระยะทาง และเวลาลงได้

อ้างอิง รัฐพงษ์ ปกแก้ว. (พฤศจิกายน 2564) มาตรฐานผลิตภณั ฑชุมชน (มผช.). เอกสารประกอบการ

อบรมมาตรฐานผลิตภณั ฑชมุ ชน (มผช.), แพร: สานักงานอตุ สาหกรรมจงั หวัดแพร.

- มาตรฐานผลิตภัณฑ์สินค้าเกษตร อาหาร และช่องทางการจัดจาหน่ายบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ช

โดยผ้ชู ว่ ยศาสตราจารย์ ดร.รัฐพงษ์ ปกแก้ว วา่ ดว้ ยข้อกาหนดด้านคุณภาพท่ีเหมาะสมกับผลติ ภัณฑช์ ุมชนใหเ้ ปน็ ท่ีเชื่อถือ

เป็นท่ียอมรับ และสร้างความมั่นใจให้กับผู้บริโภคในการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์ โดยมุ่งเน้นให้เกิดการพัฒนาอย่างย่ังยืน เพ่ือ

110

ยกระดับคุณภาพของผลิตภัณฑ์ชุมชนให้เป็นไปตามมาตรฐานท่ีกาหนดและสอดคล้องกับนโยบาย OTOP ซึ่งทาให้ผู้สนที่
สนใจหรือคู่ค้าม่นั ใจในผลติ ภัณฑ์ชุมชนนั้นๆ

อ้างอิง รัฐพงษ์ ปกแก้ว. (พฤศจิกายน 2564) มาตรฐานผลิตภัณฑชุมชน (มผช.). เอกสารประกอบการอบรม
มาตรฐานผลติ ภัณฑชมุ ชน (มผช.), แพร: สานกั งานอุตสาหกรรมจงั หวดั แพร.

- Eco printing โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร พันธุลี การพิมพ์สีธรรมชาติจากใบไม้ (Eco Printing)
คือกระบวนการถ่ายโอนสีธรรมชาติจากใบไม้ผืนผ้าท่ีเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโดยใช้ความหลากหลายทางชีวภาพจากพืช
พื้นถิ่นในชุมชนนามาใช้ให้เกิดประโยชน์เป็นลวดลายจากใบไม้ที่หาได้ในท้องถ่ินสู่การสร้างสรรค์ศิลปะบนผืนผ้าในการ
สรา้ งเศรษฐกิจสีเขียวฐานรากในชุมชนตาบลสมอแขอยา่ งยงั่ ยนื

อ้างอิง ศริ พิ ร พันธลุ .ี (พฤศจิกายน 2564) Eco Printing. ,แพร: สานกั งานอุตสาหกรรมจงั หวดั แพร.
- การเพิ่มมูลค่าผ้าทอไท-ยวน เป็นของที่ระลึกด้วยเทคนิคผ้าด้นมือ โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร พันธุลี
เป็นการเพิ่มมูลค่าผ้าทอพ้ืนถิ่นไท-ยวน โดยแปรรูปด้วยเทคนิคการด้นมือให้เป็นรูปแบบต่างๆ เช่น พวงกุญแจ ต่างหู
กระเป๋าอเนกประสงค์ เพื่อให้เข้าถึงตลาดได้ง่ายย่ิงข้ึน ถือเป็นการยกระดับเศรษฐกิจฐานราก สร้างอาชีพและรายได้เสรมิ
ในครอบครัวอย่างยัง่ ยนื
อ้างอิง สมนา พนั ธุลี. (พฤศจิกายน 2564) คมู่ อื วิธกี ารทาผ้าดน้ มอื , แพร: สานักงานอตุ สาหกรรมจังหวัดแพร.

6.3 คลังขอมูลในกำรวิเครำะห์จัดกลุม บริกำร ผลิตภัณฑ์ และนวัตกรรมท่ีเก่ียวกับกำรแกปญหำควำมยำกจน
เพื่อเป็นขอมลู สำคัญของประเทศ

คลังขอมูลที่เปนสิ่งหนึ่งท่ีสามารถแกปญหาความยากจนไดนั้นก็คือ การจัดกิจกรรมการแปรรูปของที่ระลึกการ
เพ่ิมมูลค่าผ้าทอไท-ยวนด้วยเทคนิคการด้นมือ และ Eco printing เพ่ือฝึกทักษะงานฝีมือ รวมถึงการอบรมเพื่อยกระดับ
มาตรฐานสินค้าชุมชน OTPO โดยเปนการถายทอดองคความรูสูชุมชน ซึ่งองคความรูสวนใหญเปนเรื่องท่ีเก่ียวกับ
งานหัตถกรรมฝีมือเปนหลัก

111

6.4 ข้อมูลนกั วิชำกำรเชี่ยวชำญในกำรแก้ปญั หำควำมยำกจนท้งั ในมหำวิทยำลัย และหนว่ ยงำนอื่น (Mapping and
Matching)

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ศิริพร พันธุลี สังกัด มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ ความชานาญด้าน

การพฒั นาชุมชนท้องถ่ิน

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วัฒนา วณิชชานนท์ สังกัด มหาวิทยาลัยแม่โจ้-แพร่ เฉลิมพระเกียรติ ความชานาญ

ดา้ นการพฒั นาชมุ ชนท้องถิ่น และสขุ ภาวะ

6.5 ตำบลเปน็ พื้นท่ีจัดกำรศกึ ษำรำยวิชำทีน่ ักศกึ ษำไดฝ้ กึ ปฏิบัตกิ ำรในสถำนกำรณ์จริง

ชือ่ องคก์ ร ทอ่ี ยู่องค์กร

1. ศนู ย์การเรียนรชู้ มรมชาติพนั ธไ์ุ ท-ยวน หมทู่ ่ี 3 ตาบลสมอแข อาเภอเมืองพษิ ณุโลก จังหวัด

พษิ ณุโลก 65000

2. ศนู ย์การเรียนรู้ผ้าด้นมอื หมู่ที่ 8 ตาบลสมอแข อาเภอเมอื งพษิ ณโุ ลก จงั หวดั

พิษณโุ ลก 65000

3. ศูนย์การเรยี นรู้ตะกร้าสานพลาสติก หมู่ที่ 2 ตาบลสมอแข อาเภอเมืองพิษณุโลก จงั หวดั

พิษณโุ ลก 65000

4. ศูนย์การเรียนรไู้ ข่เคม็ อารมณ์ดี หมทู่ ่ี 1 ตาบลสมอแข อาเภอเมอื งพษิ ณุโลก จงั หวดั

พิษณุโลก 65000

5. ศนู ย์การเรยี นรู้เกษตรปลอดภยั หมู่ท่ี 3 ตาบลสมอแข อาเภอเมืองพิษณโุ ลก จังหวัด

พิษณโุ ลก 65000

6. ศนู ย์การเรยี นรเู้ กษรทฤษฏใี หม่ หมู่ที่ 1 ตาบลสมอแข อาเภอเมอื งพิษณโุ ลก จังหวดั

พษิ ณโุ ลก 65000

7. ศนู ยก์ ารเรียนรู้เกษตรเขาฟา้ ตาบลสมอแข อาเภอเมอื งพิษณุโลก จังหวดั พษิ ณโุ ลก

65000

8. ศูนย์การเรียนรโู้ บราสถาน วัดศรีวนาราม ตาบลสมอแข อาเภอเมอื งพิษณโุ ลก จงั หวัดพษิ ณโุ ลก

65000

9. ศูนยก์ ารเรียนรู้โบราสถานพระปางเปดิ ดลก วดั หมทู่ ี่ 3 ตาบลสมอแข อาเภอเมืองพิษณโุ ลก จงั หวัด

กรมธรรม์ พิษณุโลก 65000

10. แหลง่ เรยี นรกู้ ารเลย้ี งแพะและไกช่ นนเรศวร หมทู่ ่ี 3 ตาบลสมอแข อาเภอเมืองพษิ ณุโลก จังหวดั

พิษณโุ ลก 65000

11. แหล่งเรยี นร้พู รมเช็ดเท้า หมู่ท่ี 5 ตาบลสมอแข อาเภอเมอื งพิษณุโลก จงั หวัด

พษิ ณโุ ลก 65000

112

6.6 ควำมรูท้ ่ีสรปุ จำกประสบกำรณ์ของพื้นท่ี (เทคโนโลยีทไี่ ด้ผลดี รปู แบบและงำนท่ีตอบสนองกำรแก้ปัญหำ ควำม
ยำกจน) ทีม่ กี ำรนำมำประยุกตห์ รือผนวกใชใ้ นกำรดำเนินกำรตำมภำรกิจของมหำวิทยำลยั

1. การสารวจความต้องการรูปแบบของที่ระลึก เพ่ือรองรับการท่องเที่ยวชุมชนและการอบรมการเพ่ิมมูลค่าผ้า
ทอไท-ยวน เป็นของท่รี ะลกึ ดว้ ยเทคนคิ การด้นมือ

รายละเอียด จัดกิจกรรมเพ่ือให้ประชาชนระบุความต้องท่ีพัฒนาสินค้าในชุมชนนามาต่อยอดเป็นองค์ความรู้
สรา้ งรายได้ เช่น การทากระเปา๋ ดน้ มือ กระเป๋าอเนกประสงค์ ซองแว่นตา และพวงกุญแจ ซงึ่ เป็นการพฒั นาผา้ ทอไท-ยวน
เพม่ิ มลู ค่า ทั้งนี้มกี ารจัดอบรมขยายเครือขา่ ยสชู่ มุ ชน สังคม และตาบล เพือ่ สรา้ งมาตรฐานสินค้าให้เปนระดับสินค้าชุมชน
(OTOP) มาตรฐานผลติ ภัณฑ์ชมุ ชน

ปัจจัยท่ีทาให้เกิดความสารวจ เนื่องจากก่อนการจัดกิจกรรมมีการจัดการสารวจความต้องการของชุมชน
จึงมีประชาชนท่ีสนใจเข้าร่วมกิจกรรมในการลงชื่อเข้าร่วม และมีการฝึกอบรมคณะทางานก่อนการจัดกิจกรรมเพื่อเป็น
ผชู้ ว่ ยวิทยากรในการอบรม

ปัญหาและอุปสรรค เน่ืองจากเข็มในการทาต้องใช้เข็มขนาดเล็กในการซอยจึงจาเป็นต้องใช้ความชานาญ
เพราะอาจเกิดอันตราย และสาหรับผู้สูงอายุอาจมีปัญหาเรื่องสายตาสั้นจาเป็นต้องใช้อุปกรณ์เสริม เช่น แว่นตา ขี้ผ้ึงรูด
ดา้ ย หมอนปักเข็ม เปน็ ต้น และเด็กเยาวชนในการทาตอ้ งอย่ภู ายใต้การดูแลของครผู ู้สอนหรือวิทยากรทกุ ครง้ั เพื่อปอ้ งกัน
อนั ตรายขณะปฏบิ ัตงิ าน

2. การสารวจความต้องการรูปแบบของที่ระลึก เพ่ือรองรับการท่องเที่ยวชุมชนและการอบรมการเพิ่มมูลค่าผ้า
ทอไท-ยวน เป็นของที่ระลึกดว้ ยเทคนิคการดน้ มอื Eco printing

รายละเอียด กิจกรรมการเพิ่มมูลค่าผ้าทอไท-ยวนด้วยเทคนิค Eco Printing ซึ่งอาศัยเทคนิคทางชีวภาพ
เพื่อถ่ายโอนสี และรูปแบบโดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือใช้ประโยชน์จากธรรมชาติสร้างเป็นอาชีพหาเล้ียงครอบครัว นอกจากนี้
ยังมีการขยายองคค์ วามร้จู ัดเปน็ เอกสารแจกแก่ผ้สู นใจในการเข้าอบรมตามหมบู่ า้ นต่างๆ ภายในตาบลสมอแข

ปัจจัยที่ทาให้เกิดความสารวจ เนื่องจากการถ่ายโอนสีจากธรรมชาติสู่ผืนผ้าเป็นเทคนิคทางชีวภาพสมัยใหม่
จึงเป็นจุดสนใจให้ประชาชนศึกษาเรียนรู้ทั้งนักเรียน เยาวชน ประชาชน กลุ่มสตรี และกลุ่มผู้สูงอายุ นอกจากน้ี ก่อนการ
เริ่มกิจกรรมมีการประชาสัมพันธ์เชิญชวนผ่านแกนนาชุมชน

ปัญหาและอุปสรรค เน่ืองจากข้ันตอนการเตรียมผ้า ทาความสะอาดผ้าจาเป็นต้องใช้สารเคมี ต้องมีอุปกรณ์
ป้องกัน เช่น ถุงมือยาง ผ้ากันเป้ือนแบบยางพารา หน้ากากอนามัย และแว่นตา เป็นต้น สาหรับเด็กและเยาวชน
ทุกข้ันตอนต้องอยู่ในการควบคุมดูแลของครู วิทยาการเพ่ือป้องกันอันตรายขณะปฏบิ ัติ หากขณะทางานเกิดการละคลา้ ย
เคืองต้องทาการล้างด้วยน้าสะอาดหลายๆ รอบ หากอาการยังไม่ดีขึ้นควรไปพบแพทย์ เน่ืองจากเป็นสารเคมีอาจเกิด
อาการดงั กล่าวได้

3. กจิ กรรมทดลองการจัดทาโปรแกรมท่องเท่ยี วชมุ ชนต้นแบบเช่อื มโยงภมู ิวัฒนธรรม ตาบลสมอแข เสน้ ทางการ
ท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม (Cultural-Tourism: One Day Trip) เส้นทางท่องเท่ียวเชิงเกษตร (Agri-Tourism: One Day
trip) และผอ่ วถิ ีไท-ยวน ชวนชมไทยทรงดา

รายละเอียด กิจกรรมท่ีบูรณาการการสร้างอาชีพใหม่ และยกระดับการท่องเที่ยว เพ่ือสร้างจุดศูนย์กลางทั้ง
การตลาดจัดสถานท่ีจาหน่ายสินค้า และจุดรับส่งนักท่องเท่ียว ก่อนการจัดกิจกรรมมีการฝึกซอ้ มการแสดงท้องถ่ินท่ีสื่อถงึ
เอกลักษณ์ชาติพันธุ์ไท-ยวน และชาติภัณฑ์ไทยทรงดา เพ่อตอนรับนักท้องเท่ียว มีการจัดรถรางสาหรับพานักท่องเที่ยว
เยีย่ มชมสถานที่สาคญั เชงิ วัฒนธรรม และเชงิ เกษตรนวัตวถิ ี โดยอาศยั คณะกรรมท่ผี า่ นการฝึกอบรมจากโครงการเป็นผู้นา
เที่ยว นอกจากนี้ยังมีการจัดตลาดชุมชุนทุกวันพฤหัสบดี เพ่ือจาหน่ายสินค้า อาหารพื้นถิ่น การแสดงดนตรีพื้นเมือง
สถานทส่ี าหรับรบั ประทานอาหารในรูปแบบล้านนาพื้นบา้ น

113

ปจั จัยทีท่ าใหเ้ กดิ ความสาเร็จ เนือ่ งจากการจดั กจิ กรรมดงั กล่าวมีการประชาสัมพันธผ์ ่านผู้นาชมุ ชน แกนนา กล่มุ
ตา่ งๆ ภายในชมุ ชน ซ่งึ กจิ กรรมทีจ่ ดั ขึน้ เป็นการท่องเที่ยวภายในชุมชนจงึ มผี ูส้ นใจเป็นจานวนมากในการศึกษาวิถชี วี ิตของ
คนตา่ งถิ่น รวมถงึ ผลิตภัณฑข์ องดีของเด่น เปน็ ต้น

ปญั หาและอุปสรรค เนื่องจากการท่องเที่ยวชุมชนถูกออกแบบให้มกี ารท่องเท่ียวเชิงเกษตรอาจจาเปน็ ต้องเตรียม
อุปกรณ์ป้องกันแสงแดด หรือเสื้อกันฝนตามฤดูกาล และการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมมีการนานักท่องเท่ียวเข้าเย่ียมชม
โบราณสถานในพ้ืนที่ นักท่องเที่ยวจาเป็นต้องแต่งการสุภาพเรียบร้อย หากนักท่องเท่ียวมีอาการคล่ืนใส้
เมาหัว อาเจียนแนะนาใหเ้ รียกมัคคเุ ทศก์ในการนาเที่ยวเพื่อแกไ้ ขปัญหาได้

6.7 รูปแบบกำรบรหิ ำรจัดกำรทรัพยำกรบคุ คลและองคก์ รภำยในตำบลเพือ่ แกป้ ัญหำควำมยำกจน
การบริหารจัดการทรัพยากรบุคคลและองค์กรภายในตาบลเพื่อแก้ปัญหาความยากจน โดยกระบวนการจัดการ

ทรัพยากรบุคคล การบริหารจัดการทรัพยากรบุคคล เป็นการทางานรวมกันขององค์กรภายในและภายนอก
โดยมีวัตถุประสงค์โครงการยกระดับเศรษฐกิจและสังคมรายตาบลแบบบูรณาการเป็นตัวขับเคลื่อนกลุ่มวสิ าหกิจชุมชนให้
บรรลุเป้าหมาย โดยมีการติดต่อประสานงานจัดอบรม จัดกิจกรรม ส่งเสริมและสร้างรายได้ให้แก่ชุมชน ในตาบลสมอแข
โดยกระบวนการมีส่วนรวม อว.การจ้างงานในพ้ืนที่ และมีภาคีเครือข่ายเป็นส่วนสาคัญ คือ สานักงานเกษตรอาเภอ
สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอเมืองจังหวัดพิษณุโลก องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ินค่ายสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ
และมีชุมชนเปรียบเสมือนตัวกลางการพัฒนาที่ระดมทรัพยากรของปัจเจกบุคคลให้มีความเข้มแข็งในการต่อสู้กับ
เศรษฐกิจภายนอกและขณะเดียวกันก็เป็นตัวกลางในการระดมความคิดเห็นและเป็นหน่วยรับให้รัฐและท้องถิ่นสามารถ
เข้ามาสนับสนุนแก้ปัญหาความยากจนของชุมชนไดอ้ ย่างตรงจดุ

กลไกรการทางานในตาบลสมอแข อาเภอเมือง จงั หวดั พิษณโุ ลก

ท่มี ำ : MJU2T samokhae

114

6.8 ผลลพั ธ์ทำงเศรษฐกจิ

จากการสารวจพบว่ามูลค่าท่ีจะเกิดขึ้นต่อเศรษฐกิจในภาพรวมมีค่าประมาณ 92,550 บาท เมื่อนาผลของ

โครงการนี้เข้าไปวิเคราะห์ผลกระทบที่จะเกิดข้ึนต่อกลุ่มวิสาหกิจชุมชน จะพบว่า โครงการนี้มีส่วนช่วยให้รายได้กลุ่ม

วิสาหกิจชุมชนสามารถขยายตัวเพ่ิมขึ้นได้ร้อยละ 12.38 ต่อปี ซึ่งทาให้ชาวบ้านในชุมชนมีรายได้เพ่ิมข้ึนนอกเหนือจาก

การทาเกษตรเพยี งอยา่ งเดียว

ผลกระทบทำงเศรษฐกิจ(เฉลี่ยตอ่ ตำบล)

1. ผา้ ด้นมอื หรอื ผลิตภัณฑผ์ า้ ด้นมือ

- รายได้เพ่ิมขนึ้

คา่ เฉล่ยี ตอ่ ตาบลร้อยละ 18

รายไดเ้ ฉลย่ี ตอ่ ตาบล 16,500 บาท/ปี

รายไดเ้ พิ่มขน้ึ เฉล่ียตอ่ ตาบล 3,000 บาท/ครวั เรอื น/ปี

- ต้นทนุ ลดลง

คา่ เฉลี่ยตอ่ ตาบลร้อยละ 20

ตน้ ทนุ ลดลงเฉลี่ยต่อตาบล 1,000 บาท/ปี

ตน้ ทนุ ลดลงเฉลี่ยตอ่ ตาบล 1,000 บาท/ครวั เรอื น/ปี

- ปรมิ าณผลผลิตทเี่ พิม่ ขึน้

คา่ เฉลย่ี ต่อตาบลร้อยละ 100

ปริมาณผลผลิตที่เพิ่มขึน้ เฉล่ียตอ่ ตาบล 3,000 บาท/ปี

จานวนผู้ใช้/ผเู้ ขา้ รบั บรกิ าร 50 คน

2. Eco printing

- รายไดเ้ พ่มิ ขึ้น

ค่าเฉลย่ี ตอ่ ตาบลร้อยละ 100

รายไดเ้ ฉล่ยี ต่อตาบล 3,000 บาท/ปี

รายได้เพิ่มขนึ้ เฉล่ยี ต่อตาบล 3,000 บาท/ครวั เรอื น/ปี

- ต้นทนุ ลดลง

คา่ เฉลย่ี ตอ่ ตาบล ร้อยละ 20

ต้นทุนลดลงเฉลยี่ ตอ่ ตาบล 2,000 บาท/ปี

ต้นทุนลดลงเฉล่ียต่อตาบล 2,000 บาท/ครัวเรอื น/ปี

- ปริมาณผลผลติ ท่ีเพม่ิ ขึน้

คา่ เฉลย่ี ต่อตาบลร้อยละ 100

ปริมาณผลผลิตที่เพิ่มขึน้ เฉลี่ยตอ่ ตาบล 3,000 บาท/ปี

จานวนผ้ใู ช้/ผเู้ ข้ารบั บรกิ าร 10 คน

115

3. การปลกู พชื ผกั แปลงสันปันสุข

- รายไดเ้ พิม่ ขนึ้

ค่าเฉลี่ยตอ่ ตาบลร้อยละ 100

รายได้เฉล่ียตอ่ ตาบล 900 บาท/ปี

รายได้เพิม่ ขึ้นเฉล่ยี ตอ่ ตาบล 900 บาท/ครัวเรอื น/ปี

- ต้นทนุ ลดลง

ค่าเฉลยี่ ตอ่ ตาบลร้อยละ 18

ตน้ ทุนลดลงเฉลยี่ ต่อตาบล 2,604 บาท/ปี

ตน้ ทนุ ลดลงเฉล่ยี ต่อตาบล 2,604 บาท/ครวั เรือน/ปี

- ปริมาณผลผลติ ที่เพิ่มข้ึน

ค่าเฉลย่ี ตอ่ ตาบลร้อยละ 100

ปริมาณผลผลิตทเ่ี พมิ่ ขึ้นเฉลยี่ ต่อตาบล 900 บาท/ปี

ผลผลิตทางการเกษตร 50 กโิ ลกรมั

จานวนผ้ใู ช้/ผู้เขา้ รับบรกิ าร 50 คน

6.9 ผลลพั ธท์ ำงสังคม
ด้านสุขภาพ จานวนเด็กแรกเกิดท่ีน้าหนักตัว 2,500 กรัมขึ้นไป และเด็กแรกเกิดได้กินนมแม่อย่างเดียวอย่าง

นอ้ ย 6 เดือน จานวน 33 คน ซึง่ เพิ่มข้นึ จากปที ผี่ ่านมาจานวน 10 คน เด็กแรกเกิดถึง 12 ปี ไดร้ บั วคั ซนี ป้องกนั โรคครบ
ตามตารางสร้างเสริมภูมิคุ้มกันโรคจานวน 238 คน นอกจากนี้ครัวเรือนท่ีกินอาหารถูกสุขลักษณะ ปลอดภัย และได้
มาตรฐาน 1,638 ครัวเรือน ครัวเรือนมีการใช้ยาเพ่ือบาบัดบรรเทาอาการเจ็บป่วยเบ้ืองต้นอย่างเหมาะสม 1,638
ครัวเรือน และประชาชนอายุ 6 ปีขึ้นไป ออกกาลังกายอย่างน้อยสัปดาห์ละ 3 วันๆ ละ 30 นาที จานวน 4,597 คน
เพิ่มข้ึน 590 คน และคนอายุ 35 ปีขึ้นไป ได้รับการตรวจสุขภาพประจาปีจานวน 3,209 คน ประชากรส่วนใหญ่มี
สุขภาพในระดบั สขุ ภาพรา่ งกาย และจติ ใจแขง็ แรง

ด้านความเป็นอยู่ครัวเรือนมีความม่ันคงในที่อยู่อาศัยบ้านมีสภาพคงทนถาวร ครัวเรือนมีน้าสะอาดสาหรับดื่ม
และบริโภคเพียงพอตลอดปีอย่างน้อยคนละ 5 ลิตรต่อวัน ครัวเรือนมีน้าใช้เพียงพอตลอดปีอย่างน้อยคนละ 45 ลิตรต่อ
วัน ครัวเรือนมีการจัดบ้านเรือนเป็นระเบียบเรียบร้อย สะอาดและถูกสุขลักษณะ ครัวเรือนไม่ถูกรบกวนจากมลพิษ
ครวั เรือนมคี วามปลอดภัยในชีวติ และทรพั ย์สนิ ครวั เรือนมกี ารป้องกันอบุ ตั ภิ ัย และภยั ธรรมชาติอยา่ งถกู วิธี

ด้านการเรียน การศึกษาเด็กอายุ 3-5 ปี ได้รับบริการเลี้ยงดูเตรียมความพร้อมก่อนวัยเรียนจากครอบครัว
และเดก็ อายุ 6-14 ปี ไดร้ ับการศึกษาภาคบังคบั 9 คนในครัวเรือนทีจ่ บการศึกษาภาคบงั คับ 9 ปี ทีไ่ ม่ไดเ้ รียนต่อและยัง
ไม่มีงานทาได้รับการฝึกอบรมด้านอาชีพ และคนอายุ 15-59 ปีอ่านเขียนภาษาไทยและคิดเลขอย่างง่ายได้ นอกจากน้ี
เด็กจบชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี 3 ไดเ้ รียนตอ่ ชัน้ มัธยมศึกษาปที ่ี 4 จากโรงเรยี นในพน้ื ที่ทง้ั ภาครัฐ และเอกชน

ดา้ นรายได้ คนอายุ 15–59 ปี มอี าชีพและรายได้ สามารถประกอบอาชพี หาเลีย้ งครอบครวั และพบว่าผู้สงู อายุมี
อาชีพและรายได้ร้อยละ 90 เนื่องจากประชากรส่วนใหญ่อยู่ในวันสูงอายุและวัยเกษียณราชการ โดยภาพรวมของพื้นที่
ครัวเรือนต่อปีไมต่ า่ กวา่ 30,000 บาท และครวั เรอื นมีการเกบ็ ออม โดยรายไดส้ ว่ นหนึง่ มาจากโครงการยกระดับเศษฐกิจ
และสังคมรายตาบลแบบบูรณาการ โดยวิธีการนาผลิตภัณฑ์จากชุมชนมาต่อยอดสร้างผลิตภัณพ์ใหม่ และสร้างศูนย์การ
เรียนให้แก่ชุมชน อักท้ังการออกบูธนาสินค้าชุมชนออกจาหน่วยในงานสาคัญของจังหวัดพิษณุโลก พร้อมการสอนตลาด
ออนไลนอ์ ีคอมเมิร์ช เพื่อเพมิ่ ช่องทางการจาหนว่ ยสินคา้ ในยคุ ปัจจบุ ัน

116

ด้านการบริการของภาครัฐ ผู้สูงอายุ ผู้พิการ ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง ได้รับการดูแลจากครอบครัว ชุมชน ภาครัฐ
หรือภาคเอกชน ได้แก่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตาบลสมอแข สานักงานกรมพัฒนาชุมชน และกรมพัฒนาฝีมือคน
พิการ เป็นต้น นอกจากนี้ประชาชนยังได้รับการประชาสัมพันธ์การ แพร่ระบาดของโรคต่อเชื้อโคโรนาไวรัส
และโรคระบบทางเดนิ หายใจ ครวั เรือนมีส่วนรว่ มทากิจกรรมสาธารณะเพ่อื ประโยชน์ จติ อาสาของชุมชน

6.10 ขอ้ เสนอแนะเพม่ิ เติมในกำรดำเนิน
1. ความตอ้ งการส่งเสริมและผลักดนั กลุ่มวสิ าหกิจชุมชน และกลมุ่ งานฝีมือเพ่ือพัฒนาคุณภาพชีวติ อย่างต่อเน่ือง

และช่วยหาตลาดรองรับสนิ คา้ ที่ผลิตในชุมชน
2. การจดั หาแหลง่ เงนิ ทนุ หรอื งบประมาณในการจดั ซื้อหรอื สรรคหาอุปกรณ์
3. สง่ เสรมิ หรอื เป็นสอ่ื กลางในการประสานงานระหว่างหนว่ ยงานท้ังภาครฐั และเอกชนประชาสัมพนั ธ์ชมุ ชน
ดังน้ันข้อเสนอแนะต่อการทางานในตาบลในอนาคต มุ่งเน้นไปที่การยกระดับสินค้า OTOP มาตรฐานผลิตภัณฑ์

ชุมชน สินค้าเกษตร และการบริการ รวมถึงการมุ่งเน้นการยกระดับการจัดการการตลาดและช่องทางการจาหน่ายทั้ง
ออฟไลน์และออนไลน์ โดยจาเป็นต้องบูรณาการร่วมกับภาคีเครือข่ายหลายภาคส่วน เพื่อผลักดันให้ความสาเร็จเกิดใน
ระดับภาค ผลิตภัณฑ์และการบริการจากชุมชนควรได้รับการสนับสนุนสู่ตลาดการท่องเที่ยว สินค้าและบริการใน
ระดบั ประเทศ

117

ขอ้ มูลสว่ นท่ี 7 สรปุ กำรดำเนนิ กิจกรรมระดบั ตำบล

118