แผนที่

การอ่านแผนที่และการใช้เข็มทิศ

2 การใช้เข็มทิศ 1 การอ่านแผนที่ จุดมุ่งหมาย

ความหมายของแผนที่ พจนานุกรมศัพท์ภูมิศาสตร์ “ แผนที่ : สิ่งที่แสดงลักษณะของพื้นผิวโลก ทั้งที่มีอยู่ตามธรรมชาติและที่ปรุงแต่งขึ้น โดย แสดงลงในพื้นแบนราบ ด้วยการย่อให้เล็กลง ตามขนาดที่ต้องการ และอาศัยเครื่องหมาย กับสัญลักษณ์ที่ก าหนดขึ้น ” กรมแผนที่ทหาร “ แผนที่ : สิ่งซึ่งมนุษย์สร้างขึ้น เพื่อแสดง ลักษณะของพื้นผิวพิภพ และสิ่งที่ปรากฏอยู่บน พื้นผิวพิภพ ทั้งที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และ ที่มนุษย์สร้างขึ้นทั้งหมด หรือเพียงบางส่วน โดยแสดงไว้บนแผ่นวัสดุที่เลือกสรรแล้ว ด้วย การย่อให้มีขนาดเล็กลง ตามอัตราส่วนที่ พึงประสงค์ ให้คงรักษารูปร่าง ลักษณะที่คล้าย ของจริงไว้ หรือใช้สัญลักษณ์, ลายเส้น,สี และ รูปทรง ทดแทน ”

ใช้ในด้าน มีข้อมูล แผนที่ สิ่งแวดล้อม การเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ ต าบลที่ตั้ง ระยะทาง ความสูง เส้นทางดีที่สุด สังคม การทหาร ภูมิประเทศส าคัญ ก าบัง/ซ่อนพราง เครื่องมือรบชิ้นแรก ตาของกองทัพ

มาตราส่วน ชนิด ประเภท แผนที่ 1.เล็ก 1:600,000 / 1:1,000,000 2.กลาง 1:(600,000-75,000) / 1:250,000 6.ภาพถ่ายสี 7.ภาพถ่ายทรวดทรง 8.ภาพถ่ายต่อเนื่อง 9.ผังเมืองทางทหาร 3.ใหญ่ 1:75,000 / 1:50,000 10.พิเศษ 11.จ าลองภูมิประเทศ 1.แบน 2.ภูมิประเทศ 3.ทรวดทรง 5.ยุทธการร่วม 4.ภาพถ่าย

1 : 250,000 1 : 50,000

1 : 25,000 1 : 12,500

แผนที่ทางทหาร แผนที่ ทางทหาร 1:250,000 / การยุทธร่วม / 54 ระวาง (เช่น 1501) 1:50,000 / ภูมิประเทศ/ทางยุทธวิธี / 830 ระวาง / 1 ระวาง=750 ตร.กม. (เช่น L7018) 1:25,000 / ยิง ป. และ ค. / ทางยุทธวิธี (เช่น L8019) 1:12,500 / ผังเมือง / รบในเมือง (เช่น L9013) หมายถึง แผนที่ต่างๆ ทั้งปวงที่ก าหนดให้ใช้ใน กห. ยกเว้น แผนที่เดินอากาศ และแผนที่อุทกศาสตร์

ข้อควรรู้ในการใช้แผนที่ รู้ทิศ รู้วิธีอ่านมาตราส่วน รู้วิธีอ่านพิกัดแผนที่ รู้วิธีการวัดระยะทางในแผนที่

องค์ประกอบของแผนที่ รูปแบบของแผนที่ทั่วๆไป... “ สี่เหลี่ยมผืนผ้าหรือสี่เหลี่ยมจัตุรัส ” ห่างจากริมทั้งสี่ด้านของแผ่นแผนที่เข้าไปจะมีเส้นกั้นขอบเขต บรรจบกันเป็นรูปสี่เหลี่ยม “ เส้นขอบระวางแผนที่ (Neat Line) ”

เส้นตรง แสดงค่าพิกัดกริด Northing (N) และ Easting (E) “เส้นขอบระวาง” เส้นโค้ง แสดงค่าพิกัดภูมิศาสตร์ ละติจูต และ ลองติจูต 20’(กริดนอน 85) 10’(กริดตั้ง 34) 83 82 81 32 33 34 องค์ประกอบของแผนที่

รายละเอียดประจ า ขอบระวางแผนที่ องค์ประกอบภายในขอบระวาง เส้นขอบระวาง องค์ประกอบภายนอกขอบระวาง

รายละเอียดประจ าขอบระวางแผนที่ องค์ประกอบภายในขอบระวาง 1. สัญลักษณ์ 2. สี 3. ชื่อภูมิศาสตร์ 4. ระบบอ้างอิงต าแหน่ง สัญลักษณ์ 1. จุด – (เรขา – โรงเรียน วัด / อักษร – จุดแสดงความสูง x321) 2. เส้น – ถนน ทางรถไฟ แม่น ้า 3. พื นที่ – อาคารหนาแน่น ป่าทึบ ทุ่งนา แหล่งน ้า

รายละเอียดประจ าขอบระวางแผนที่ องค์ประกอบภายในขอบระวาง 1. สัญลักษณ์ 2. สี 3. ชื่อภูมิศาสตร์ 4. ระบบอ้างอิงต าแหน่ง 1. สีด า - ลักษณะภูมิประเทศทางวัฒนธรรมหรือสิ่งที่ มนุษย์สร้างขึ้น เช่น วัด บ้าน ทางรถไฟ และถนนธรรมดา 2. สีน้ าเงิน - ลักษณะที่เป็นน้ า เช่น แม่น้ า ทะเลสาบ หนอง บึง 3. สีน้ าตาล - ภูมิประเทศที่มีความสูงต่ า แสดงไว้ ด้วยเส้นเรียกว่า เส้นชั้นความสูง หรือเส้นลายขอบเขา 4. สีน้ าตาลแดง - ถนนสายหลัก 5. สีเขียว - พื้นที่เป็นป่า

รายละเอียดประจ าขอบระวางแผนที่ องค์ประกอบภายในขอบระวาง 1. สัญลักษณ์ 2. สี 3. ชื่อภูมิศาสตร์ 4. ระบบอ้างอิงต าแหน่ง ภาษาไทย - สีด า ภาษาอังกฤษ - สีน้ าตาลแดง แหล่งน้ า - สีน้ าเงิน

รายละเอียดประจ าขอบระวางแผนที่ องค์ประกอบภายในขอบระวาง 1. สัญลักษณ์ 2. สี 3. ชื่อภูมิศาสตร์ 4. ระบบอ้างอิงต าแหน่ง พิกัดภูมิศาสตร์ พิกัดกริด

บอก (แนะน า) ที่ควรรู้ รายละเอียด ขอบระวางแผนที่ วิธีการใช้(อ่านพิกัด) สัญลักษณ์ต่างๆที่แสดงไว้ ความหมายรูปลักษณ์ หมายเลขแผ่นระวาง ชื่อชุด-มาตราส่วน อื่นๆ หมายเลขล าดับชุด หมายเลขการจัดพิมพ์ ชื่อแผ่นระวาง ค าแนะน าระดับความสูง มาตราส่วนเส้นบรรทัด ฯลฯ สารบัญแนวแบ่งเขต สารบัญระวางติดต่อ

ปรากฏสองแห่ง คือ... - ที่กึ่งกลางของขอบระวางด้านบน - ที่ด้านซ้ายของขอบระวางด้านล่าง ชื่อแผ่นระวาง ชื่อแผ่นระวาง ชื่อแผ่นระวาง คือ อ าเภอบ้านนา AMPHOE BANNA

ปรากฏสองแห่ง คือ... - ที่ด้านขวาขอบระวางด้านบน - ที่เยื้องซ้ายขอบระวางด้านล่าง หมายเลขแผ่นระวาง หมายเลขแผ่นระวาง หมายเลขแผ่นระวาง คือ 5237 IV

ปรากฏสองแห่งคือ... - ขอบระวางด้านซ้ายบน - กึ่งกลางด้านล่างขอบระวาง ชื่อชุดและมาตราส่วน ชื่อชุดและมาตราส่วน ชื่อชุดและมาตราส่วน คือ ประเทศไทย 1:50,000

มาตราส่วนแผนที่ (Map Scale)

มาตราส่วนแผนที่ (Map Scale)

Ex. วัดระยะในแผนที่ 1:50,000 ได้ 5 ซม. อยากทราบว่า ระยะในภูมิประเทศจริงเป็นระยะทางเท่าใด (กม.) Sol. ระยะในแผนที่ 1 ซม. เท่ากับระยะในภูมิประเทศ 50,000 ซม. “------” 5 ซม. “----------------” 5x50,000 = 250,000 ซม. 100 ซม. เท่ากับ 1 ม. 250,000 เท่ากับ 250,000x1/100 = 2,500 ม. 1,000 ม. เท่ากับ 1 กม. 2,500 ม. เท่ากับ 2,500/1,000 = 2.5 กม. Ans. มาตราส่วนแผนที่ (Map Scale)

ปรากฏสองแห่งคือ... - ขอบระวางด้านขวาบน - ขอบระวางด้านล่าง หมายเลขล าดับชุด หมายเลขล าดับชุด หมายเลขล าดับชุด คือ L7018

องค์ประกอบหมายเลขล าดับชุด L = ภูมิภาคใหญ่ (จีน อินเดีย ไทย กัมพูชา ฯ ) 7 = มาตราส่วน 5=1:250,000 7=1:50,000 8=1:25,000 0 = ภูมิภาคย่อย (ไทย มาเลเซีย กัมพูชาฯ) 18 = ล าดับการผลิตแผนที่ (L7017 และ L7018) ตัวเลข=ทวีป อักษร=ภูมิภาค

ปรากฏสองแห่งคือ... - ขอบระวางด้านขวาบน - กลางขอบระวางด้านล่าง หมายเลขการจัดพิมพ์ หมายเลขการจัดพิมพ์ หมายเลขการจัดพิมพ์ คือ 1-RTSD

สารบัญแนวแบ่งเขตการปกครอง สารบัญแนวแบ่งเขตการ ปกครอง ปรากฏภายในกรอบแผนที่ขนาดย่อ ด้านล่างขวา ขอบระวาง แสดงลักษณะเส้นของการปกครอง ท้องที่ เขตอ าเภอ เขตจังหวัด และ/หรือ เขต ประเทศ เป็นเขตความรับผิดชอบในการปกครอง พื้นที่ โดยสังเขปตรงกับบนแผนที่

สารบัญระวางติดต่อ สารบัญระวางติดต่อ แสดงหมายเลขระวาง มาตราส่วนเดียวกัน เป็นรูปสี่เหลี่ยม แทนระวางแผนที่ต่อเนื่อง

การก าหนดหมายเลขระวาง 30´ X 30´ 15´ X 15´ 7´30˝ X 7´30˝

การก าหนดหมายเลขระวาง 1 : 100,000 ประเทศไทย

ตารางการกาหนดค่าของกริด อ่านพิกัดจัตุรัส 1,000 ม. ตัวอย่างการอ่านพิกัด เลขอักษรประจ าเขตกริด อักษร-จัตุรัส 100,000 ม.

แสดงลักษณะความสูงของภูมิ ประเทศเป็นภาพย่อ ลักษณะ พื้นที่ภูมิประเทศแสดงด้วย แถบสี เทา-ด า ระดับสูง จุดความสูง และทางน้ าหลัก อ านวยความสะดวกแก่ผู้ใช้ แผนที่ ในการพิจารณาพื้นที่สูง ข่มอย่างรวดเร็ว แทนการ ค้นหาแผนที่รวมทั้งทิศทางการ ไหลของน้ า ค าแนะน าเกี่ยวกับระดับสูง

มาตราส่วนเส้นบรรทัด ปรากฏกึ่งกลางด้านล่าง ลักษณะดังไม้บรรทัดใช้วัดระยะ หรือเปรียบเทียบระยะบนแผนที่ กับระยะในภูมิประเทศ จัดสร้างขึ้นให้สัมพันธ์กับมาตราส่วน แสดงหน่วยวัดระยะ 3 แบบ

ช่วงต่างชั้นความสูง เป็นข้อความปรากฏกึ่งกลางด้านล่าง ขอบระวางใต้มาตราส่วนเส้นบรรทัด เป็นระยะตามแนวเส้นดิ่งระหว่างเส้น ชั้นความสูง 2 เส้น หน่วยเป็นเมตร หากปรากฎมีเส้นชั้นความสูงแทรก จะแสดงตัวเลขประกอบไว้ด้วย รอง หลัก

ค าอธิบายสัญลักษณ์ รร.ปิยชาติพัฒนา ทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 33

แสดงความสัมพันธ์ที่แตกต่างระหว่าง - ทิศเหนือจริง & ทิศเหนือกริด - ทิศเหนือจริง & ทิศเหนือแม่เหล็ก แผนผังมุมเยื้อง หรือแผนภาพเดคลิเนชั่น(Declination Diagram)

เส้นฐานส าหรับเป็นจุดอ้างอิงในการก าหนดทิศทางไปยังเป้าหมาย 1. ทิศเหนือจริง (True north) คือแนวเส้นตรงที่นับจาก ต าบลใดๆ บนพื้นพิภพชี้ตรงไปยังขั้วโลกเหนือ

เส้นฐานส าหรับเป็นจุดอ้างอิงในการก าหนดทิศทางไปยังเป้าหมาย 2.ทิศเหนือกริด (Grid north) คือ แนวที่เหนือที่ลากขนานกับเส้นกริดตั้งในแนวตั้งของแผนที่ เส้นกริดนี้จะไม่ชี้ไปยังทิศเหนือจริง คือเบี่ยงเบนออกจากแนวทิศเหนือจริง เนื่องจากเส้น ลองจิจูดมีลักษณะตีบเข้าหากันจนเป็นต าแหน่งเดียวกันที่ขั้วโลก

เส้นฐานส าหรับเป็นจุดอ้างอิงในการก าหนดทิศทางไปยังเป้าหมาย 3. ทิศเหนือแม่เหล็ก (Magnetic north) คือแนวของเข็มทิศแม่เหล็กที่ชี้ไปยัง ขั้วเหนือของแม่เหล็กโลก ใช้เป็นจุดอ้างอิงในการหาทิศทาง

หัวข้อการบรรยาย 01 ความรู้เกี่ยวกับแผนที่ 03 การหาพิกัดและทิศทาง 02 รายละเอียด ขอบระวางแผนที่ 04 การใช้เข็มทิศ

03 การหาพิกัดและทิศทาง หัวข้อการบรรยาย

การก าหนดต าแหน่งบนแผนที่ ขอ ป. ยิงพิกัด 47PQR335834

มุมภาคทิศ (Azimuth) และ มุมภาคทิศกลับ (Back Azimuth)