فصلنامه سلام و سلامتی بهار 1400 -ویرایش پنجم

‫ماده یازده آیین نامه بهداشت محیط مصوب هیئت محترم وزیران ‪1‬‬
‫برنامه اولویت دار شورای اطلاع رسانی و ارتباطات رسانه ای اداره کل دامپزشکی استان ‪4 1400‬‬
‫سخن مدیر مسئول ‪5‬‬
‫روابط عمومی سازمان دامپزشکی کشور روابط عمومی پیشگام ‪7‬‬
‫روابط عمومی و اثربخشی فنون رسانه ای ‪8‬‬
‫روابط عمومی نظام مند ‪ ،‬مدیریت اعتماد آفرین مردم و دولت ‪15‬‬
‫اندیشه و گفتمان ‪18‬‬
‫پیام رییس روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس ‪19‬‬
‫دامپزشکی و موفقیتها ‪21‬‬
‫روابط عمومی سازمان دامپزشکی کشور ‪ ،‬نگین درخشان اطلاع رسانی در وزارت جهاد کشاورزی ‪22‬‬
‫روابط عمومی پویا نیاز سازمان کنشگر ‪29‬‬
‫معرفی اداره کل دامپزشکی استان آذربایجان شرقی ‪39‬‬
‫معرفی دفتر قرنطینه و امنیت زیستی ‪45‬‬
‫دیدگاه ‪47‬‬
‫کاهش اثرات خشکسالی بر صنعت دامپروری ‪48‬‬
‫مقالات علمی ‪50‬‬
‫بررسی علل مرگ و میر فیل های بوتسوانا ‪52‬‬
‫مایکوباکتریوم توبر کولوزیس در فیل های وحشی آسیا ‪ ،‬جنوب هند ‪55‬‬
‫عمده ترین چالش های موجود در کاربردهای مختلف حیوانات از نظر اصول رفاه حیوان ‪58‬‬
‫اولین گزارش سل توبرکولینه شتر در ایران ‪61‬‬
‫راه اندازی تست تشخیصی ایمونوهیستوشیمی برای پایش بیماری جنون گاوی در استان خراسان رضوی ‪63‬‬
‫بررسی هیستوپاتولوژیکی اثرات ویتامین ‪ E‬بر روی بافت بیضه در موشهای صحرایی تحت درمان با فلوکسیتین ‪66‬‬

‫بررسی آنزیم های ‪ CPK‬و ‪ AST‬در گاوهای زمین گیر مبتلا به بیماری سه روزه ‪69‬‬
‫دامپزشکی در گذر تاریخ ‪73‬‬
‫تازه های کتاب ‪76‬‬
‫آشنایی با مفاخر دامپزشکی کشور ‪80‬‬
‫خبر و گزارش خبری ‪86‬‬
‫نکات مهم ‪105‬‬

‫هيأت وزيران در جلسه مورخ ‪ 24/4/1371‬بنا به پيشنهاد شماره ‪ 1320‬مورخ ‪ 11/2/1370‬وزارت بهداشت‪ ،‬درمان‬
‫و آموزش پزشکى‪ ،‬در اجراى بند (‪ )2‬ماده (‪ )1‬قانون تشکيلات وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى ‪ -‬مصوب‬

‫‪ 3/3/1367‬مجلس شوراى اسلامى ‪ -‬آيين‏ نامه بهداشت محيط را به شرح زير تصويب نمود‪:‬‬
‫آیین نامه و دستورالعمل‬
‫ماده ‪ - 1‬تعاريف‪:‬‬

‫الف‪ -‬بهداشت محيط‪ :‬بهداشت محيط عبارت است از کنترل عواملى که در محيط زندگى به گونه‏اى روى سلامت‬
‫جسمى‪ ،‬روانى و اجتماعى انسان تأثير مى‏گذارند‪.‬‬

‫ب‪ -‬آب آشاميدنى‪ :‬آب آشاميدنى آب گوارايى است که عوامل فيزيکى‪ ،‬شيميايى و بيولوژيکى آن در واحد‬
‫استانداردهاى مصوب باشد و مصرف آن عارضه سويى در کوتاه يا درازمدت در انسان ايجاد نکند‪.‬‬

‫پ‪ -‬آلودگى آب آشاميدنى‪ :‬آلودگى آب آشاميدنى عبارت است از تغيير خواص فيزيکى‪ ،‬شيميايى و بيولوژيکى آب به‬
‫گونه‏اى که آن را براى مصرف انسان زيان‏آور سازد‪.‬‬

‫ت‪ -‬کنترل بهداشتى‪ :‬منظور از کنترل بهداشتى‪ ،‬بازديد و بررسى وضعيت بهداشتى مراکز مشمول اين آيين‏نامه به‬
‫منظور اعمال ضوابط بهداشت محيطى م ‏ىباشد‪.‬‬

‫ث‪ -‬مراکز کاربرد پرتوهاى پونساز در پزشکى‪ :‬مراکز کاربرد پرتوهاى يونساز در پزشکى مراکزى هستند که با‬
‫استفاده از پرتوهاى يونساز‪ ،‬زير نظر مسئولين متخصص مربوط به تشخيص يا درمان بيماريها پرداخته و شامل‬

‫مراکز راديولوژى‪ ،‬راديوتراپى و راديوايزوتوپ م ‏ىباشد‪.‬‬
‫ج‪ -‬اماکن عمومى‪ :‬اماکن عمومى عبارت است از اماکن متبرکه و زيارتگاهها‪ ،‬زائرسراها‪ ،‬هتلها‪ ،‬متلها‪ ،‬مسافرخان ‏هها‪،‬‬

‫پانسيون ها‪ ،‬آسايشگاههاى سالمندان‪ ،‬آرايشگاهها‪ ،‬حمامها‪ ،‬حمامهاى سونا‪ ،‬استخرهاى شنا‪ ،‬سينماها‪ ،‬پارکها‪ ،‬مراکز‬
‫تفريحهاى سالم‪ ،‬باشگاههاى ورزشى‪ ،‬ترمينالها‪ ،‬وسايل حمل و نقل عمومى و مسافرتى‪ ،‬توالتهاى عمومى‪ ،‬گورستانها و‬

‫مانند اين موارد‪.‬‬
‫چ‪ -‬مراکز تهيه‪ ،‬توزيع‪ ،‬نگهدارى و فروش مواد خوردنى و آشاميدنى و بهداشتى‪ :‬مراکز تهيه‪ ،‬توزيع‪ ،‬نگهدارى و فروش‬

‫مواد خوردنى و آشاميدنى و بهداشتى عبارت است از کليه کارخانه‏ها‪ ،‬کارگاهها‪ ،‬سردخانه‏ها اماکن و مغاز‏ههايى که‬
‫به گونه‏اى نسبت به تهيه توزيع‪ ،‬نگهدارى و فروش مواد خوردنى‪ ،‬آشاميدنى و بهداشتى اقدام مى‏نمايند‪.‬‬

‫ح‪ -‬مراکز بهداشتى ‪ -‬درمانى‪ :‬مراکز بهداشتى ‪ -‬درمانى عبارت است از بيمارستان ها‪ ،‬زايشگاه ها‪ ،‬درمانگاه ها‪،‬‬
‫مطب ها‪ ،‬آزمايشگاههاى تشخيص طبى‪ ،‬بخش هاى تزريقات و پانسمان‪ ،‬آسايشگاه هاى معلولين‪ ،‬طب هسته‏اى‪،‬‬

‫فيزيوتراپي ها‪ ،‬راديولوژي ها و مانند اينها‪.‬‬
‫خ‪ -‬مراکز آموزشى و تربيتى‪ :‬مراکز آموزشى و تربيتى عبارت است از مدارس‪ ،‬آموزشگاههاى تحصيلى‪ ،‬حوز‏ههاى‬
‫علميه‪ ،‬دانشکده‏ها‪ ،‬هنرستانها‪ ،‬خوابگاههاى مراکز آموزشى‪ ،‬پرورشگاهها‪ ،‬مراکز تربيتى شبانه روزى‪ ،‬ندامتگاهها و‬

‫مهدهاى کودک‪.‬‬
‫ماده ‪:2‬‬

‫هر اقدامى که تهديدى براى بهداشت عمومى شناخته شود‪ ،‬ممنوع مى‏باشد‪ .‬وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش‬
‫پزشکى موظف است پس از تشخيص هر مورد از مواردى که در حيطه وظايف وزارت مى‏باشد‪ ،‬رأساً اقدام قانونى‬
‫معمول و در ساير موارد موضوع را به مراجع ذيربط جهت انجام اقدامهاى قانونى فورى اعلام نمايد‪ .‬متخلفان از‬

‫مقررات بهداشت عمومى تحت پيگرد قانونى قرار خواهند گرفت‪.‬‬
‫ماده ‪:3‬‬

‫آلوده کردن آب آشاميدنى عمومى ممنوع است و با متخلفان مطابق مقررات رفتار خواهد شد‪ .‬وزارت بهداشت‪،‬‬

‫‪1‬‬

‫درمان و آموزش پزشکى به منظور حفظ سلامت و بهداشت مردم مکلف است آب آشاميدنى عمومى را از نقطه‬
‫آبگيرى تا مصرف از نظر بهداشتى تحت نظارت مستمر قرار دهد‪.‬‬

‫تبصره ‪ -1‬وظايف و اختيارهاى سازمان حفاظت محيط زيست در پيشگيرى و جلوگيرى از آلودگى منابع آب‪،‬‬
‫موضوع ماده (‪ )46‬قانون توزيع عادلانه آب و آيين‏نامه‏هاى اجرايى آن همچنان قابل اجراء است‪.‬‬

‫تبصره ‪ -2‬سازمانها و مؤسسه‏هاى دولتى و خصوصى تأمين کننده آب آشاميدنى عمومى موظف به رعايت همه‬
‫ضوابط و معيارهاى بهداشتى اعلام شده توسط وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى بوده‪ ،‬بايد همه اطلاعات‬

‫لازم براى بررسى مورد يا موارد و تسهيلات بازديد از تأسيسات را در اختيار وزارت قرار دهند‪.‬‬
‫تبصره ‪ -3‬وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى به منظور کنترل آب آشاميدنى عمومى در مراحل مختلف توزيع‪،‬‬

‫آزمايشگاههاى مراکز بهداشت استان و شهرستان و مراکز بهداشتى ‪ -‬درمانى را براى ارائه خدمات در اين زمينه‬
‫تجهيز م ‏ىنمايد‪.‬‬
‫ماده ‪:4‬‬

‫به منظور جلوگيرى از روند رو به رشد آلودگى منابع آبهاى سطحى و زيرزمينى اعم از چاهها‪ ،‬رودخانه‏ها‪ ،‬قناتها‪،‬‬
‫چشم ‏هها و آب مصرفى شهر و روستا ‪ -‬کميته‏اى با نام «کميته حفاظت از منابع آب آشاميدنى» زير نظر استاندار با‬
‫عضويت مديران و رؤساى اداره کل بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى‪ ،‬سازمان حفاظت محيط زيست‪ ،‬سازمان آب‬
‫منطقه‏اى استان‪ ،‬جهاد سازندگى استان‪ ،‬برنامه و بودجه استان و شرکت آب و فاضلاب استان تشکيل م ‏ىشود ‪ -‬تا‬

‫موارد زير را بررسى و اقدام نمايد‪:‬‬
‫‪ -1‬اتخاذ تصميم راجع به خارج نمودن بعضى از منابع تأمين آب آشاميدنى از سرويس که براساس گزارش اداره کل‬

‫بهداشت محيط‪ ،‬آلوده شد ‏هاند؛ اعم از چاهها‪ ،‬چشمه‏ها و قناتها‪.‬‬
‫‪ -2‬اتخاذ تدابير لازم جهت حفاظت از منابع آب آشاميدنى موجود براساس دستورالعملهايى که توسط دستگاههاى‬

‫ذيربط پيشنهاد م ‏ىشود و به تصويب کميته مى‏رسد‪.‬‬
‫‪ -3‬اتخاذ تدابير لازم به منظور حفظ حريم مناطقى که در آينده براى تأمين آب شهرها از طريق دستگاههاى ذيربط‬

‫پيشنهاد م ‏ىشود‪.‬‬
‫‪ -4‬اتخاذ تصميم در رابطه با بحرانهاى ناشى از آلودگى منابع آب و چگونگى مقابله با آنها‪.‬‬
‫تبصره‪ -‬در ابتدا‪ ،‬اداره کل بهداشت محيط موظف است نواقصى را که موجب آلودگى منابع آب م ‏ىگردد به دستگاه‬
‫ذيربط اعلام کند تا رأساً نسبت به رفع آن اقدام نمايد‪ .‬در صورتى که امکانات دستگاهها براى رفع نواقص کفايت‬

‫ننمايد‪ ،‬مراتب در کميته ياد شده مطرح خواهد شد‪.‬‬
‫ماده ‪:5‬‬

‫وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى به منظور حفظ بهداشت عمومى مکلف است بررسيهاى لازم را در مورد‬
‫تأثيرهاى هواى استنشاقى و ساير مواد موثر بر انسان معمول دارد و نسبت به ارائه توصيه‏هاى ضرورى به مراجع‬

‫ذيربط اقدام نمايد‪.‬‬
‫ماده ‪:6‬‬

‫مراکز کاربرد پرتوهاى يونساز در پزشکى موظف به همکارى و ارائه آمار و اطلاعات و فراهم کردن تسهيلات به‬
‫منظور بررسى دزيمترى و بهسازى جهت انجام وظيفه کارشناسان وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى مى‏باشند‪.‬‬

‫با متخلفان برابر مقررات قانونى مربوط (قانون تعزيرات) رفتار خواهد شد‪.‬‬
‫ماده ‪:7‬‬

‫وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى مکلف است مراکز بهداشتى ‪ -‬درمانى‪ ،‬آموزشى و تربيتى‪ ،‬اماکن عمومى و‬

‫‪2‬‬

‫مراکز تهيه‪ ،‬توزيع‪ ،‬نگهدارى و فروش مواد خوردنى‪ ،‬آشاميدنى و بهداشتى را از نظر ضوابط و مقررات بهداشت‬
‫محيطى کنترل و با متخلفان از دستورالعملها و توصيه‏هاى بهداشتى وزارت‪ ،‬برابر مقررات قانونى مربوط (قانون‬

‫تعزيرات) رفتار نمايد‪.‬‬
‫ماده ‪:8‬‬

‫مراجع صادرکننده پروانه کسب مراکز تهيه‪ ،‬توزيع‪ ،‬نگهدارى و فروش مواد خوردنى‪ ،‬آشاميدنى و بهداشتى و اماکن‬
‫عمومى موظفند ضمن رعايت ضوابط مربوط به خود مقررات و توصي ‏ههاى اعلام شده توسط وزارت بهداشت‪،‬‬
‫درمان و آموزش پزشکى را نيز در اين زمينه رعايت نموده و قبل از صدور »پروانه کسب« نظريه بهداشتى از اين‬
‫وزارتخانه کسب نمايند‪.‬‬
‫ماده ‪:9‬‬
‫وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى علاوه بر وظيفه قانونى مبارزه با ناقلان بيماريها‪ ،‬عهده‏دار نظارت‬
‫بر امر مبارزه با بندپايان‪ ،‬جوندگان و حيوانهاى ناقل بيماريها نيز مى‏باشند‪ .‬مراجع ذيربط ملزم به رعايت‬
‫دستورالعملهاى بهداشت محيطى اين وزارتخانه در اين موارد هستند‪.‬‬
‫ماده ‪:10‬‬

‫به منظور پيشگيرى از شيوع بيماريهاى منتقل شده به وسيله بندپايان و حيوانهاى ناقل بيمارى‪ ،‬همچنين جلوگيرى‬
‫از آلودگى محيط به سموم و مواد شيميايى‪ ،‬در صورت امکان روشهاى مبارزه از طريق بهسازى محيط ارجح بوده‬
‫و دستگاههاى اجرايى ذيربط موظف به بهسازى کانونهاى جلب و تکثير بندپايان و حيوانهاى ناقل برابر توصي ‏هها‬

‫و دستورالعملهاى وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى مى‏باشند‪.‬‬
‫تبصره ‪ -‬شهرداريها مکلفند در تنظيم روشهاى جم ‏عآورى‪ ،‬حمل و نقل زباله شهر و ساير خدمات شهرى‪،‬‬
‫دستورالعملها و توصي ‏ههاى وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى ساير مراجع ذيربط را رعايت نمايند‪.‬‬

‫ماده ‪:11‬‬
‫صدور مجوز ورود و ترخيص و کنترل بهداشتى هر نوع دام و فرآورده‏هاى خام دامى با توجه به نص مواد (‪،)2‬‬
‫(‪ )8( ،)7( ،)4( ،)3‬قانون سازمان دامپزشکى کشور ‪ -‬مصوب ‪ - 1350‬که مؤخر بر قانون مواد خوردنى و بهداشتى‬
‫است على‏الاطلاق و در تمام مراحل اعم از توليد‪ ،‬توزيع و عرضه از لحاظ پيشگيرى و مبارزه با بيماريهاى دامى و‬

‫بيماريهاى مشترک بين انسان و دام بر عهده سازمان دامپزشکى م ‏ىباشد‪.‬‬
‫طبيعى است چنانچه عرضه فرآورده‏هاى خام دامى موجب بيماريهاى مختص انسان شود‪ ،‬همچنين مواردى که در‬
‫فرآورده‏هاى خام دامى تغييراتى داده شود که مواد حاصل شده‪ ،‬فرآورده خام دامى تلقى نگردد‪ ،‬مسئوليت کنترل‬

‫بهداشتى بر عهده وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى است که مطابق قانون مواد خوردنى و بهداشتى ‪-‬‬
‫مصوب ‪ - 1346‬و اصطلاحات آن انجام خواهد شد‪.‬‬
‫ماده ‪:12‬‬

‫وزارت بهداشت‪ ،‬درمان و آموزش پزشکى از طريق شبکه‏هاى بهداشتى‪ ،‬درمانى و خانه‏هاى بهداشت در روستاها‬
‫ضمن آموزش گسترده با بسيج مردم و جلب همکارى بين بخشى در زمينه مسايل بهداشت محيطى از قبيل‬

‫جم ‏عآورى‪ ،‬حمل و دفع بهداشتى زباله‪ ،‬دفع بهداشتى مدفوع و کود حيوانى‪ ،‬بهسازى معابر و جداسازى محل‬
‫نگهدارى دام و پرندگان از محل سکونت‪ ،‬نظارت و پيگرى لازم را معمول داشته‪ ،‬همچنين در جهت بهسازى‬
‫منابع و کنترل کيفى آب آشاميدنى‪ ،‬جم ‏عآورى و دفع بهداشتى فاضلابها‪ ،‬کنترل اماکن عمومى و مراکز تهيه‪ ،‬توزيع‪،‬‬

‫نگهدارى و فروش مواد غذايى اقدام نمايد‪.‬‬

‫‪3‬‬

‫برنامه هاي اولويت دار شوراي اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي اداره کل دامپزشکي‬
‫استان سال ‪1400‬‬

‫برنامه هاي اولويت دار معاونت بهداشتي و پيشگيري ‪:‬‬

‫‪-1‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص بيماري آنفلونزاي فوق حاد پرندگان‬
‫‪ -2‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي بيماري تب برفکي و هاري‬
‫‪-3‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص بهداشت گوشت قرمز ‪ ،‬گوشت مرغ ‪ ،‬گوشت ماهي و تخم مرغ‬
‫‪-4‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص بيماري ‪ SVC‬در ماهيان گرمابي و ‪IPN‬و ‪ IHN‬و ‪ VHS‬در ماهيان سردآبي‬
‫(‪)Spring Viremia of Carp (SVC‬‬ ‫بيماري ويرمي بهاره کپور ماهيان‬
‫(‪)Infectious Pancreatic Necrosis (IPN‬‬ ‫بيماري نکروز عفوني پانکراس‬
‫(‪)Necrosis Virus Infectious Hematopoietic (IHN‬‬ ‫بيماري نکروز عفوني مراکز خونساز‬
‫(‪)Viral Hemorrhagic Septicemia (VHS‬‬ ‫بيماري سپتي سمي خونريزي دهنده ويروسي‬
‫‪ -5‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي سند ملي بهداشت دام عشاير‬
‫‪ -6‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي پروژه بين المللي بهداشت اسب‬

‫برنامه هاي اولويت دار معاونت تشخيص و مديريت درمان ‪:‬‬

‫‪ -1‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص واگذاري و تفويض اختيار به ادارات کل دامپزشکي استانها در زمينه صدور گواهي‬
‫‪ ،) GMP) Good Manufacturing Practice‬صدورموافقت اوليه و تمديد پروانه هاي کارخانجات توليد دارو‪ ،‬مواد بيولوژيک‪،‬‬

‫برنامه جامع توليد مکمل هاي دامي و افزودني هاي خوراک دام و نظارت از سوي ادارات کل دامپزشکي استانها‬
‫‪ -2‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص اجراي پروتکل ارزيابي واکسن هاي دام و طيور جهت انتخاب واکسن هاي منطبق با‬

‫بيماري هايي بويژه بيماري نيوکاسل‪ ،‬برونشيت و ‪....‬‬
‫‪ -3‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص طراحي الگو و اجراي ‪ )PMS) Post Marketing Surveillance‬در خصوص‬

‫دارو ‪ ،‬مواد بيولوژيک دامپزشکي‬
‫‪ -4‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص اجراي پروتکل ارزيابي مقاومت ميکروبي بخصوص آنتي بيوتيکهاي پر مصرف‬

‫‪ -5‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص اعتبار بخشي ملي و بين المللي آزمايشگاههاي بخش دولتي و خصوصي‬

‫برنامه هاي اولويت دار معاونت توسعه و مديريت منابع ‪:‬‬

‫‪ -1‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص سامانه هاي دولت الکترونيک در سازمان دامپزشکي کشور و تببين تسهيل کار اداري‬
‫ارباب رجوع با استفاده از سامانه الکترونيکي سازمان‬

‫‪ -2‬اطلاع رساني و ارتباطات رسانه اي در خصوص نحوه استخدام سازمان دامپزشکي کشور‪ ،‬قبول شدگان در آزمون استخدامي برگزار‬
‫شده توسط سازمان سنجش‬

‫‪4‬‬

‫روابط عمومی دامپزشکی؛‬
‫روشنگر دنیای تاریک بیمار ‌یهای مشترک‬

‫سخن مدیر مسئول‬
‫رییس سازمان دامپزشکی کشور‬

‫دکتر عل ‌یصفر ماکنعلی‬

‫از آنجـا کـه انسـان موجـودی «اجتماعـی» اسـت و از ابتـدای خلقـت بـه دنبـال اجتماعـی زیسـتن بـوده‬
‫اسـت‪ ،‬لـذا برقـراری ارتباطـات انسـانی و توجـه بـه آنچـه کـه امـروزه از آن بـا عنـوان «روابـط عمومـی» نـام‬
‫م ‌یبرنـد‪ ،‬بـه عنـوان یـک ضـرورت و پی ‌شنیـاز زندگـی اجتماعـی مطـرح اسـت‪ .‬در واقـع بـه زعـم نخبـگان‬
‫و صاحبنظـران علـوم ارتباطـات‪« ،‬روابـط عمومـی» بـه عنـوان واسـطه بیـن مـردم و سـازمان عمـل م ‌یکنـد‬
‫و نقــش پــل ارتباطــی را بیــن مخاطبــان و ســازمان بــازی م ‌یکنــد‪ .‬بــه عبارتــی نقــش روابــط عمومــی‬
‫میانجیگـری بیـن مدیریـت سـازمان و مخاطبـان درون و بـرون سـازمانی اسـت‪ .‬بـه معنـای دیگـر کارشناسـان‬
‫روابـط عمومـی بـر اسـاس وظایـف و عملکـرد خـود کـه از سـویی بـا محیـط بیرونـی سـازمان و از بعـد دیگـر‬
‫بـا محیـط درونـی سـازمان در ارتبـاط هسـتند و ارتباطـی دو سـویه شـکل م ‌یدهنـد‪ ،‬بـه راحتـی م ‌یتواننـد‬
‫محی ‌طهـای نامطمئـن را بـه مطمئـن و ناپایـداری را بـه پایـداری تبدیـل سـازند‪ .‬اطلاعـات نقـش مهمـی در‬
‫روابــط عمومــی داشــته و روابــط عموم ‌یهــا بــه دو علــت بــه اطلاعــات بســیار وابســت ‌هاند‪ .‬از یــک طــرف‬
‫آنـان منبـع مهمـی از اطلاعـات مختلـف بـرای مدیـران راهبرد ‌یانـد و از سـوی دیگـر خـود بـرای انجـام‬
‫دادن وظایـف خویـش نیـاز بـه اطلاعـات دارنـد‪ .‬بخشـی از ایـن اطلاعـات از راه تحقیقـات و بخشـی دیگـر از‬
‫طریـق مشـاهده و درگیـری در فرایندهـای مدیریتـی فراهـم می‌آیـد کـه هـر دو را سـنجش روابـط عمومـی‬

‫در سـازمان بـه عهـده دارد‪.‬‬
‫ایـن مهـم نیـز اینجانـب را بـه عنـوان یـک خدمتگـزار در سـازمان حاکمیتـی دامپزشـکی کشـور بر آن داشـت‬
‫تــا چــه در مســئولی ‌تهای پیشــین معاونــت امــور «روابــط عمومــی و بین‌الملــل» و «معاونــت بهداشــتی و‬
‫پیشـگیری» و ه ‌ماکنـون نیـز «ریاسـت سـازمان دامپزشـکی کشـور» بـر اهمیـت تحلیـل محتـوای داد‌ههـای‬
‫تولیـدی در ایـن سـازمان تاکیـد داشـته باشـم‪ .‬داده‌هایـی کـه توسـط تمـام همـکاران سـازمان دامپزشـکی‬
‫و حتــی خــارج از مجموعــه دولتــی ســازمان طــرح و ارائــه شــده اســت‪ .‬چــرا کــه اگــر بــه طــور مثــال‬
‫برنامـه واکسیناسـیون بـه روش آمـاده بـاش ‪ Standby vaccination‬در دامدار ‌یهـای صنعتـی کـه بـرای‬
‫نخسـتی ‌نبار در کشـور انجـام شـد یـا برنامـه مدیریـت رخدادهـای آنفلوانـزای فـوق حـاد پرنـدگان بـا مراحـل‬
‫عملیاتـی چهارگانـه گزار ‌شدهـی‪ ،‬تاییـد تشـخیص‪ ،‬مهـار و مختومـه سـازی و اجـرای برنامـه رصـد و پایـش‬
‫بـرای ریشـه کنـی بیمـاری مشمشـه اجـرا م ‌یشـود‪ ،‬در واقـع زمینـه تحلیـل و تولیـد محتـوای کمـی و کیفـی‬

‫مناسـب در خصـوص آن نیـز فراهـم شـده اسـت‪.‬‬
‫در واقــع بــه بیــان دیگــر م ‌یتــوان گفــت کادر ســتادی و ادارات کل دامپزشــکی در اســتا ‌نها در حالــی در‬

‫‪5‬‬

‫شـرایط سـخت جنـگ اقتصـادی موفـق شـدند تـا اسـتثنای ‌یترین دوران بعـد انقـاب را از دیـدگاه بهداشـتی در‬
‫سـال ‪ 1399‬رقـم بزننـد و نـه تنهـا هیـچ بحـران بهداشـتی رخ نـداد بلکـه شکسـتن رکـورد کاهـش کانو ‌نهـای‬
‫تـب برفکـی در گاودار ‌یهـای صنعتـی طـی ‪ 15‬سـال اخیـر در کنـار عملکـرد درخشـان مهـار شـیوع بیمـاری‬
‫آنفلوآنـزای فـوق حـاد پرنـدگان در ‪ 65‬نقطـه کشـور (ب ‌هگونـ ‌های کـه بـا وجـود گـزارش ‪ 2200‬کانـون در ‪28‬‬
‫کشـور صنعتـی بحرانـی ماننـد سـال ‪ 96‬رخ نـداد و حتـی مـازاد تولیـد تخ ‌ممـرغ ایجـاد شـد)؛ انعـکاس و تحلیـل‬
‫کارشناسـی ایـن دسـتاوردها موجـب ارائـه تجربیـات تـازه و مشـابه در سـایر طر ‌حهـا در مسـیر تحقـق امنیـت‬
‫غذایـی خواهـد شـد‪ .‬در واقـع روابـط عموم ‌یهـا اگـر بـه صـورت حرفـه‌ای فعالی ‌تهـای شـاخصی کـه سـازمان‬
‫دامپزشـکی کشـور و ادارات کل اسـتا ‌نها انجـام داده را بـه صـورت تخصصـی تولیـد محتـوا و معرفـی کننـد و بـه‬
‫ریل‌گذار ‌یهـای ایـن سـازمان بـا رویکـرد تسـهیل دسترسـی بـه بازارهـای منطقـه‌ای و بین‌المللـی فراورد‌ههـای‬

‫مرتبـط بـا دامپزشـکی بپردازنـد‪ ،‬بـه تسـریع رونـد سـرمای ‌هگذاری در کشـورمان نیـز کمـک خواهـد کـرد‪.‬‬
‫خلاصــه کلام آنکــه هرچــه دنيــاي مــا پيشــرفته‌تر م ‌يشــود و تن ‌شهــاي داخلــي و جهانــي کــه در حیطــه‬
‫دامپزشـکی «شـیوع و بـروز بیمار ‌‪‎‬یهـای نوظهـور یـا بازپدیـد» اسـت افزايـش پيـدا مي‌كنـد؛ نيـاز بـه متخصصيـن‬
‫روابـط عمومـي و تجهیـزات نویـن دریافـت‪ ،‬ثبـت و تحلیـل داد‌ههـا نیـز بيشـتر م ‌يشـود‪ .‬در دنيـاي ديجيتـال‬
‫امـروز ديگـر نمي‌تـوان ماننـد گذشـته مـردم را در تاركيـي نـگاه داشـت و افـكار عمومـي را بـراي مدتـي طولانـي‬
‫كنتـرل كـرد‪ .‬چـرا کـه امـروز اخبـار‪ ،‬چـه در سـطح سـازما ‌نها و چـه در سـطح جهانـي‪ ،‬بـه سـرعت نـور در‬

‫سراسـر گيتـي پخـش م ‌يشـود و بـه افـكار عمومـي مـردم شـكل م ‌يدهنـد‪.‬‬
‫امـروز عرصـه سـايبر يـا اينترنـت مرزهـاي جغرافيايـي و فرهنگـي را بسـيار كمرنـگ و در حقيقـت نامرئـي كـرده‬
‫اسـت‪ .‬ایـن عرصـه بسـيار پيچيـده و پیوسـته در حـال نوسـان و توليدكننـده سرسـا ‌مآور حجـم بـالای اطلاعـات‪،‬‬
‫فرص ‌تهـاي چشـ ‌مگيري بـراي روابـط عمومـي بـه ارمغـان آورده اسـت كـه كيـي از آنهـا ايـن اسـت كـه ديگـر‬
‫ارتباطـات كيطرفـه نيسـتند‪ ،‬بلكـه كامـا دو طرفـه و تعاملـي هسـتند‪ .‬مهـم ايـن اسـت كـه در شـرايط كنونـي بـا‬
‫بهر‌همنـدي از ابـزار و تكنولـوژي ارتباطـات و همچنيـن تفكـر راهبـردي‪ ،‬بـر تـوان ديـد آينـده و شـناخت بهتـری‬
‫از محيــط اطــراف و حضــور اثــر بخــش ســازمان دامپزشــکی کشــور افــزود‪ .‬اتفاقــی کــه ســازمان دامپزشــکی‬
‫کشــور بــا وجــود محدودیــت منابــع اعتبــاری توانســت علیرغــم معــذورات جــذب نیــروی انســانی متخصــص‬
‫روابـط عمومـی در ادارات کل اسـتان‌ها بـه آن اهتمـام ورزد کـه دسـتاورد توفیـق مسـئولانه کادر روابـط عمومـی‬
‫ســازمان ‪ ،‬درخشــش آن در طلیعــه روابــط عمومــی تمــام دســتگاههای زیــر مجموعــه جهادکشــاورزی طــی‬
‫سـا ‌لهای اخیـر بـه ویـژه در آییـن تجلیـل از روابـط عموم ‌یهـای پیشـگام و برتـر سـال ‪ 1400‬بـوده کـه روابـط‬

‫عمومـی سـازمان دامپزشـکی کشـور در تمـام ارکان ایـن رقابـت حائـز رتبـه نخسـت شـد‪.‬‬
‫بـدون تردیـد ایـن دسـتاورد دلیـل بـر وجـود کاسـت ‌یها نیسـت و بایـد بـا عزمـی راسـخ و اسـتفاده از دانـش‬
‫روز ارتباطــات ‪ ،‬بــه روابــط عمومــی هوشــمند و بــا کارکــردی در ابعــاد نافــذ در اذهــان تمــام تصمیم‌ســازان و‬
‫تصمی ‌مگیــران و همچنیــن بهــره بــرداران و مصر ‌فکننــدگان فراورد‌ههــای پروتئینــی کــه عملکــرد خانــواده‬

‫دامپزشــکی در پیشــگیری و بهداشــت ســامت آنهــا نقــش کلیــدی دارد ‪ ،‬همــت گماشــت‪.‬‬

‫‪6‬‬

7

‫قضاو ‌تهــا و برداشــ ‌تهايي كــه از عملكــرد ســازما ‌نها‬ ‫روابـط عمومـی واثـر بخشـي فنـون رسـانه‌اي‬
‫در سـطح افـكار عمومـي‪ Public Opinion‬متجلـي‬ ‫‪Media tactics efficacy‬‬
‫اسـت ناشـي از آن اخبـار و تصاويـري اسـت كـه رسـانه‌ها‬
‫از يـك سـازمان و موسسـه ترسـيم و انتشـار داد‌هانـد‪ .‬لـذا‬ ‫دکتر سیدشهاب سید محسنی‬
‫در عصـر حاضـر حتـي اگـر سـازماني بخواهـد از ارتبـاط‬
‫بــا رســان ‌هها پرهيــز كنــد و بــه قولــي عطايــش را بــه‬ ‫رییس انجمن متخصصان روابط عمومی‬
‫لقايــش بخشــد‪ .‬امــري ميســر نيســت چــرا كــه كيــي از‬ ‫یکــی از موضوعاتــی کــه در حــوزه ارتبــاط بــا‬
‫مهمتريـن منابـع كسـب خبـر و اطلاعـات بـراي رسـانه‌ها‬ ‫رســانه هــا درواحدهــای روابــط عمومــی از‬
‫را ســازما ‌نها و نقــد عملكردشــان تشــيكل داده اســت‪ .‬و‬ ‫اهمیــت زیــادی برخــوردار اســت اینکــه چــه‬
‫از ســويي ديگــر ســازما ‌نها نيــز ابــزاري موثــری چــون‬ ‫میـزان از فنـون رسـانه ای انجـام شـده دارای‬
‫رسـانه‌ها بـراي انتقـال پيام‌شـان بـه مخاطبـان گسـترده‬ ‫اثـر بخشـی لازم بـر روی مخاطبـان هـدف یک‬
‫خـود در دسـت ندارنـد‪ ،‬بـه بيانـي ديگـر نـگاه صحيـح بـه‬ ‫سـازمان بـوده اسـت‪ ،‬بـه عبارتـی آیـا فعالیـت‬
‫نحـوه برقـراري ارتبـاط بيـن روابـط عموم ‌يهـا و رسـان ‌هها‬ ‫هــای رســانه ای و اطــاع رســانی کــه روابــط‬
‫آن اسـت كـه آنـان نيازمنـد بـه ارتبـاط بـا كيديگـر بـراي‬ ‫عمومــی بــا هــدف افزایــش آگاهــی وتاثیــر‬
‫تحقــق اهــداف و ماموري ‌تهــاي كاري خــود م ‌يباشــند‪،‬‬ ‫گــذاری بــر روی مخاطبانشــان انجــام داده‬
‫هـر چنـد كـه در جريـان ايـن ارتبـاط بـا موانـع و چالـش‬ ‫انـد تـا چـه میـزان اثـر بخـش بـوده ومنجـر‬
‫هــاي بي‌شــماري نيــز روبــه رو باشــند‪ .‬ولــي آنچــه در‬ ‫بــه تغییــر ذهنیــت ‪،‬رویکــرد و رفتــار مخاطــب‬
‫ايــن نوشــتار بيشــتر ســعي و تايكــد بــر آن اســت آنكــه‬ ‫منطبـق بـا اهـداف سـازمانی مـورد نظـر شـده‬
‫براسـتي معيارهـا و شـاخصه‌هاي ارزيابـي ميـزان موفقيـت‬ ‫اســت‪ .‬چــرا کــه در بســیاری از مواقــع روابــط‬
‫يــك روابــط عمومــي در ارتباطــات رســانه‌اي چگونــه‬ ‫عمومـی هـا بـا برقـراری ارتبـاط و بهـره گیـری‬
‫سـنجيده مـي شـود؟ آيـا م ‌يتـوان كميـت توليـد اخبـار‪،‬‬ ‫از فنـون مختلـف رسـانه ای و اسـتفاده از قالـب‬
‫مصاحب ‌ههــا‪ ،‬ميزگردهــا‪ ،‬توليــد فيلــم و ســريال‪ ،‬چــاپ‬ ‫هـای مختلـف خبـری مصاحبـه ‪ ،‬مقاله‪،‬گـزارش‬
‫آگهـي و پخـش تيزرهـاي تبليغاتي‪،‬ارتباطـات الکترونیکـی‬ ‫هــای تحلیلــی و‪....‬نتوانســته انداثــر بخشــی و‬
‫و ‪ ...‬را مـكا و معيـار موفقيـت يـك روابـط عمومـي در‬ ‫تاثیــر لازم را برمخاطبــان خودداشــته باشــندو‬
‫اســتفاده از فنــون رســان ‌هاي دانســت؟ آيــا نــوع ارتبــاط و‬ ‫بـه نوعـی برنامـه ریزی‪،‬وقـت وانـژی وهزینـه‬
‫تعامـل آن سـازمان بـا رسـان ‌هها و خبرنـگاران بايـد مـكا‬ ‫ای کـه درایـن راه مصـرف کـرده انـد بـه هـدر‬
‫رفتــه اســت کــه علــت اساســی آن عــدم‬
‫باشـد؟ و ‪...‬‬ ‫تبعیــت از یــک فراینــد علمــی اطــاع رســانی‬
‫در ايــن رهگــذر آنچــه بــه نظــر اساســي اســت‪ ،‬آنكــه‬ ‫بــرای اثــر بخشــی فعالیــت هــای رســانه ای‬
‫تــا چــه حــد فعاليتهــا و فنــون و تكنيك‌هــاي رســان ‌هاي‬ ‫از ســوی روابــط عمومــی هــا ارزیابــی شــده‬
‫(خبـر‪ ،‬گـزارش‪ ،‬مصاحبـه‪ ،‬مقالـه‪ ،‬فيلـم‪ ،‬سـريال و ‪ )...‬در‬ ‫اسـت در همیـن راسـتا ایـن نوشـتار بـه دنبـال‬
‫يـك روابـط عمومـي توانسـته بـر روي مخاطبـان هـدف‬ ‫آن بــوده کــه خواننــدگان بــا فراینــد منطــق‬
‫ســازمان اثــر بخــش باشــد و منجــر بــه تغييــر نگــرش‬ ‫وعلمـی بـرای رسـیدن بـه فعالیـت اثر بخشـی‬
‫و رفتــار منطبــق بــا خواســته و اهــداف ســازمان گــردد؟‬ ‫رســانه ای در روابــط عمومــی رهنمــون ســازد‬
‫ايــن ســئوالي اساســي اســت كــه جــواب آن م ‌يتوانــد‬
‫موفقيـت يـا عـدم موفقيـت فعاليتهـاي ارتباطـات رسـان ‌هاي‬ ‫مقدمه‬
‫يـك سـازمان را مشـخص كنـد‪ ،‬بـه عبارتـي ديگـر بايـد‬ ‫امــروزه كيــي از مهمتريــن و حســاس‌ترين وظايــف و‬
‫گفـت‪ ،‬آيـا چـه ميـزان از فعاليتهـاي ارتباطـات رسـان ‌هاي‬ ‫ماموري ‌تهـاي روابـط عموم ‌يهـا را ارتبـاط بـا رسـانه‌هاي‬
‫يــك ســازمان بــا هــدف و برنامــه مشــخص و منطبــق‬ ‫جمعـي (راديـو‪ ،‬تلويزيـون‪ ،‬مطبوعـات‪ ،‬خبرگزاريهـا‪ ،‬شـبکه‬
‫بـا مخاطبـان سـازمان طـرح‌ريـزي و اجـرا شـده اسـت‬ ‫هـای اجتماعـی و‪ )...‬بـا هـدف اطلاع‌رسـاني از قابليت‌هـا‪،‬‬
‫و آيـا يـك فراينـد علمـي و منطقـي را بـراي اثربخشـي‬ ‫ظرفيت‌هـا و دسـتاوردهاي سـازمان و از طرفي پاسـخگويي‬
‫بــه نيازهــاي خبــري و اطلاعاتــي بي‌شماررســانه‌ها‬
‫فعاليتهــاي رســان ‌هاي طــي كــرده اســت يــا خيــر؟! ‪....‬‬ ‫تشــيكل م ‌يدهــد‪ .‬بــدون اغــراق م ‌يتــوان گفــت اكثــر‬

‫‪ -‬تعيين سياست‌هاي اطلاع رساني‪Information Policy‬‬

‫اوليــن گام در بررســي فراينــد اثربخشــي فعاليتهــاي‬

‫‪8‬‬

‫رســانه‌اي يــك ســازمان و روابــط عمومــي را م ‌يتــوان چـه موضوعـات مشـخصي اسـتوار اسـت تـا بـر مبنـاي‬
‫تعييــن و شناســايي سياســت‌هاي كلان اطــاع رســاني آن از فنــون و تكنيك‌هــاي مختلــف رســانه‌اي بــراي‬
‫يـك سـازمان بيـان كـرد‪ .‬در واقـع يـك سـازمان اوليـن تبليــغ و انتشــار و انعــكاس آن در نــزد افــكار عمومــي‬
‫موضوعــي را كــه در فعاليتهــاي ارتباطــات رســان ‌هاي و و مخاطبــان خــود اســتفاده كنــد‪ .‬هــر چنــد كــه بديهــي‬
‫اطــاع رســاني بــه مخاطبــان بايــد مشــخص كنــد آن اســت در هــر موقعيــت زمانــي مشــخص ممكــن اســت‬
‫اســت كــه سياســ ‌تهاي واقعــي و اساســي در حــوزه ايـن سياسـ ‌تها در حـوزه اطلاع‌رسـاني براسـاس شـرايط‬
‫اطــاع رســاني ســازمان را چــه مقول ‌ههــا و موضوعاتــي روز دسـتخوش تغييـر و تحـول گرددوشـعارها و اولوي ‌تهـا‬
‫تشــيكل م ‌‌يدهنــد و اولوي ‌تهــاي اطــاع رســاني م ‌يتوانــد بــراي هــر ســازمان و در هــر ســال ومقطــع‬
‫سـازمان كدامنـد؟ و‪ ...‬بـراي مثـال وزارت جهادكشـاورزي زمانــی متغيــر باشــدبرای مثــال در يــك ســال م ‌يتوانــد‬
‫اولويـت اول و سياسـت محـوري آن بـه افزايـش توليـدات شــعار و سياســت‌هاي اولويــ ‌تدار اطلا ‌عرســاني یــک‬
‫كشــاورزي و خودكفايــي اســت يــا كاهــش ضايعــات‪ ،‬سـازمان مباحـث تحقيقاتـي و پژوهشـي باشـد و در سـال‬
‫توســعه مكانيزاســيون و‪ ...‬آيــا وزارت بهداشــت و درمــان ديگربراسـاس ضـرورت هـای شـرایط روز محـور و مبنـاي‬
‫اولويــت اطلاع‌رســاني و دغدغــه اصلــي آن در ارتبــاط اطلاع‌رســاني بــر تبييــن و تشــريح دســتاوردهاي علمــي‬
‫بـا مخاطبانـش لـزوم رعايـت موازيـن بهداشـتي ازسـوی و فنــي يــا آمــوزش ســازمان ودرمقطــع زمانــی دیگــری‬
‫مــردم اســت يــا مقابلــه بــا خوددرمانــي يــا كاهــش مقابلـه بایـک بحـران پیـش بینـی نشـده تعييـن گـردد‪.‬‬
‫مصــرف داروهــاي شــيميايي و‪ ...‬بهرحــال در ارتبــاط بــا لــذا آنچــه مهــم اســت آنكــه همــگان بداننــد در يــك‬
‫ايـن موضوعـات و سياسـت‌هاي اطلاع‌رسـاني بايـد يـك دوره جديــد و مشــخص ازفعاليــ ‌ت ســازمان سياســت‌هاي‬
‫اتفا ‌قنظـر واحـد بيـن مسـئولين‪ ،‬مديـران ارشـد‪ ،‬مديـران اطلاع‌رســاني دقيقــ ًا بــر روي چــه موضوعاتــي و بــا چــه‬
‫ميانــي و كارشناســان و دســت‌اندركاران روابــط عمومــي اولويتـي اسـتوار مي‌باشـد و بايـد در چـه سـمت و سـويي‬
‫یـک سـازمان وجـود داشـته باشـد كـه بـا يـك ديـد و گام درحــوزه اطــاع رســانی درارتبــاط بــا مخاطبــان‬

‫نگـرش واحـد بيـن روابـط عمومـي و مديريـت سـازمان وافکارعمومــی بردارنــد‪.‬‬
‫سياســ ‌تهاي اطلاع‌رســاني تعييــن و تدويــن گــردد‪ .‬شناسايي مخاطبان هدف ‪TargetAudience‬‬
‫و بـه زبانـي سـاده دسـت‌اندركاران يـك سـازمان بدرسـتي مخاطبــان یکــی ازعناصراصلــی یــک جریــان ارتباطــی‬
‫و روشـني بداننـد كـه چـه موضوعاتـي و بـا چـه درجـ ‌هاي هســتند ‪.‬مخاطــب امــروز یــک مخاطــب سرســخت‬
‫از اولويـت بايـد در دسـتور كار سـازمان بـراي اطلا ‌عرسـاني وهوشمنداسـت وهرپیامـی را بـه راحتـی نمـی پذیـرد‪ ،‬پـس‬
‫بــه مخاطبــان مدنظــر قــرار گيــرد كــه دســت‌اندركاران بایــد مخاطــب را بدرســتی شــناخت وبراســاس شــناخت‬
‫روابـط عمومـي در ارتبـاط بـا آن سياسـ ‌تها و موضوعـات حاصـل شـده بـاآن ارتبـاط برقرارکرد‪.‬كيـي از موضوعـات‬
‫تعييـن شـده دسـت بـه توليـد و پـردازش اخبـار‪ ،‬گـزارش‪ ،‬مهمـي كـه معمـول ًا در فراينـد ارتبـاط و اطـاع رسـاني‬
‫مقالــه و‪ ...‬زنــد و مســئولين ســازمان نیــزدر مراســم روابـط عمومـي و سـازما ‌نها بـه صـورت دقيـق و علمـي‬
‫و برنامه‌هــا و گفتگــو و مصاحبــه بــا رســان ‌هها و در بــدان توجــه نم ‌يشــود‪ .‬شناســايي مخاطبــان هــدف و‬
‫نشــريات و بروشــورها و پوســترها بــه تبييــن و تشــريح واقعــي ســازما ‌نها هســتند‪ .‬بــه عبارتــي ديگــر بســياري‬
‫همــان سياســ ‌تها و اولوي ‌تهــاي موضوعــي تعييــن از ســازما ‌نها‪ ،‬مخاطبــان اصلي‌شــان را بــه درســتي‬
‫شـده بپردازنـد‪ .‬چنيـن روكيـردي سـازمان را م ‌يتوانـد در شناســايي و طبقــه بنــدي نكرده‌انــد و در حــوزه اطــاع‬
‫حــوزه اطلا ‌عرســاني بــه صــورت هدفمنــد و بــا وحــدت رســاني بــه خوبــي نمي‌داننــد كــه پيا ‌مهــاي آنــان بايــد‬
‫رويــه مشــخص بــه اهــداف نهايــي و اســتراتژي‌هاي بـراي چـه افـراد‪ ،‬گروههـا و شـخصي ‌تهايي انتقـال يابـد‬
‫كلـي اطلاع‌رسـاني سـازمان نزديـك كنـد‪ ،‬در غيـر ايـن و اصــول ًا اطــاع رســاني يــك فراينــد انتشــار عمومــي‬
‫صـورت بـا پراكندگـي در انتشـار انـواع اطلاعـات از سـوي را در جهــت انبــوه مخاطبــان پراكنــده طــي مــي كنــد و‬
‫روابـط عمومـي و سـايرمنابع توليـد اطلاعات (مديـران و‪ )...‬در ايــن رهگــذر انــرژي و هزينــه زيــادي گاهــ ًا صــرف‬
‫نم ‌يتــوان در يــك جهــت اصولــي و منطقــي در حــوزه و انــواع تكنيــك هــاي اطــاع رســاني بــه خدمــت‬
‫اطلاع‌رســاني گام برداشــت وحتــي شایدشــاهد تضــاد گرفتــه م ‌يشــود ولــي نتيجــه در خــور توجهــي عايــد‬
‫هـاي در انتشـار اطلاعـات از سـوي دسـت انـدركاران كي سـازمان نمي‌شـود كـه مهمتريـن دليـل آن عـدم توجـه‬
‫سـازمان باشـیم‪ .‬بنابرايـن در وهلـه اول هـر سـازماني بايـد لازم بــه فراينــد شناســايي مخاطبــان هــدف و نهايــي‬
‫بدانــد سياســ ‌تها و اســتراتژي‌هاي اطلاع‌رســاني آن بــر ســازمان و ب ‌يتوجهــي بــه مقولــه مخاطــب پژوهــي‬

‫‪9‬‬

‫‪ Survey Audience‬اسـت‪ .‬بنابرايـن در يـك فراينـد لذادریـک جریـان ارتباطـی بـا مخاطبـان سـازمان بايـد بـه‬
‫اطلاع‌رســاني اثربخــش ‪ Effective Information‬خوبــي دانســت آن سياســت‌هاي اطلاع‌رســاني از قبــل‬
‫بايــد دقيقــ ًا بدانيــم كــه پيا ‌مهــاي توليدي‌مــان بايــد بــه تعييــن شــده ســازمان بايــد دقيقــ ًا بــه چــه مخاطبــان و‬
‫چـه دسـته وگروهـی از مخاطبـان انتقـال يابـد‪ ،‬ويژگيهـا و گروههـا و شـخصيت‌هايي انتقـال يابـد و در ايـن راسـتا‬
‫شــاخصه‌هاي آن مخاطبــان از لحــاظ نــوع ارتبــاط شــان طبق ‌هبنــدي از لحــاظ ســطح دانــش وادراك و ميــزان‬
‫بـا سـازمان چيسـت؟ در چـه سـطحي از دانـش‪ ،‬تخصـص‪ ،‬تحصيـات‪ ،‬نـوع شـغل‪ ،‬ميـزان اهميـت در نـوع ارتبـاط‬
‫درك‪ ،‬بينـش و ايدئولـوژي و فرهنـگ قـرار دارنـد؟ نيازهـا بـا سـازمان‪ ،‬رده سـني‪ ،‬خواسـت ‌هها و انتظـارات بـه عمـل‬
‫آورد تــا بتــوان برنامــه ارتباطــي ‪Communication‬‬ ‫و خواســت ‌ههاي واقعي‌شــان چيســت؟و‪...‬‬
‫بـه هرحـال هـر سـازماني بـا انـواع مخاطبـان و سـطح ‪ Planning‬جداگانــ ‌هاي در حــوزه اطلاع‌رســاني‬
‫متفاوتــي از ارتبــاط و تعامــل روب ‌هروســت كــه بــراي بــراي هــر دســته از مخاطبــان تهيــه و تــدارك ديــد تــا‬
‫هـر دسـته از مخاطبـان بايـد برنامـه ارتباطـي متفـاوت و تناســب لازم را بــا ســطح دريافــت و ادراك و علايــق و‬
‫متناسـب بـاآن گـروه از مخاطبـان تهيـه و تدارك گـردد ‪.‬به خواســته‌هاي آنــان داشــته باشــد‪.‬‬
‫عنـوان مثـال اگـر يـك گـروه از مخاطبان سـازمان اسـاتيد متاســفانه در حــال حاضــر اكثــر ســازما ‌نها و روابــط‬
‫دانشـگاهي و كارشناسـان ذيربـط آن سـازمان هسـتند‪ ،‬نوع عموم ‌يهــا در ارتبــاط بــا مخاطبــان و اطلاع‌رســاني بــه‬
‫برنامـه اطلاع‌رسـاني بـه آنـان متفـاوت بـا ديگـر اقشـار آنهـا يـك شـيوه واحـد و عمومـي را دنبـال كـرده و بـراي‬
‫جامعــه نظيــر زنــان خانــ ‌هدار‪ ،‬کســبه یادانش‌آمــوزان و‪ ...‬رد‌ههـاي مختلـف مخاطـب از لحـاظ سـن‪ ،‬جنـس‪ ،‬ميـزان‬
‫خواهـد بـود‪ .‬چـرا كـه هـر گـروه از مخاطبـان از سـطح تحصيـات و‪ ...‬يـك نـوع اطلاعـات واحـد (تهيـه و انتشـار‬
‫دانـش‪ ،‬ادراك‪ ،‬علايـق و خواسـت ‌ههاي متفاوتـي برخـوردار يـك نـوع خبر‪،‬گزارش‪،‬فیلـم ‪،‬كتاب‪ ،‬بروشـور‪ ،‬جـزوه و‪ )...‬را‬
‫م ‌يباشــند‪ ،‬اگــر بازديدهــاي علمــي بــراي اســاتيد ارسـال مي‌كننـد و انتظـار اثربخشـي را نيـز دارنـد‪ ،‬در حالي‬
‫دانشــگاهي و كارشناســان مناســب باشــد قطعــ ًا ايــن كـه همانطـور كـه بيـان شـد در حـوزه مخاط ‌بپژوهشـي‬
‫روش اطلاع‌رسـاني بـراي زنـان خانـ ‌هدار شـيوه مناسـبي و معرف ‌تشناســي مخاطبــان بايــد بــه دســته‌بندي و‬
‫طبق ‌هبنـدي مخاطبـان براسـاس شـاخص ‌ههاي ذكـر شـده‬ ‫نخواهـد بـود‪.‬‬
‫از سـوي ديگـر در فراينـد اثربخشـي فعاليتهـاي رسـان ‌هاي اقــدام كــرد كــه بتــوان نتايــج مطلــوب را در ارتبــاط بــا‬
‫از سـوي روابـط عمومـي آنچـه كـه در حـوزه مخاطبـان اطلاع‌رسـاني بـه مخاطبـان دريافـت كـرد و هـر سـازماني‬
‫اهميــت ويــژ‌هاي پيــدا مي‌كنــد‪ ،‬شناســايي مخاطبــان بـه روشـني و دقيـق مخاطبـان اوليـه و ثانويـه و ويژگيهـا‬
‫هــدف‪ ،‬طبق ‌هبنــدي و اولويت‌گــذاري بــراي ارتبــاط و هــر كــدام را بدانــد تــا براســاس ايــن شــناخت كامــل‬
‫تعامـل بـا آنـان اسـت‪ .‬درطبقـه بنـدی مخاطبـان شـاخصه ارتبـاط منطقـي و تعامـل و اطلاع‌رسـاني اثربخشـي را بـا‬
‫هایــی چــون کمیــت مخاطبــان ازنظرعــام وخــاص آنـان برقـرار نمايـد تـا بتوانـد بـه نتايـج و اهـداف نهايـي‬
‫بــودن کــه مخاطبــان عــام شــامل تمامــی اقشــارجامعه در ايـن زمينـه دسـت يابـد‪.‬‬
‫رادربرگرفتــه ومخاطبــان خــاص شــامل یــک گــروه ‪-‬توليد پيام رسان ‌هاي ‪Media Message Production‬‬
‫مشــخص ازمخاطــب نظیــر مدیــران یــا کارشناســان فراينـد بعـدي در اثـر بخشـي فعاليتهـاي رسـانه‌اي توليـد‬
‫‪،‬اساتیددانشــگاه ویــا نماینــدگان مجلــس رامــی تــوان پيــام بــا محتــوي غنــي در قال ‌بهــاي متنــوع رســانه‌اي‬
‫عنــوان کرد‪.‬ازلحــاظ دســته بنــدی کلــی مخاطبــان نیــز اســت‪ ،‬بــه ايــن معنــي كــه سياســ ‌تها و شــاخصه‌هاي‬
‫مــی تــوان آنهــا رابــه دودســته کلــی مخاطبــان درون تعييـن شـده اطـاع رسـاني سـازمان حـال بايـد در چـه‬
‫قالـب و شـكلي بـه مخاطبـان هـدف ارائـه شـود تـا ايـن‬ ‫وبــرون ســازمانی ســازمان تقســیم بنــدی کــرد‪.‬‬
‫همچنیــن ازجهــت رویکــرد مخاطبــان برخــی مخاطبــان پيام‌هــاي ارتباطــي بــر روي مخاطبــان اثــر بخ ‌شتــر‬
‫فعــال بــوده کــه دربرابرپیامهــای دریافتــی واکنــش باشــد‪ .‬آيــا قالــب خبــر و مصاحبــه بــرای انتقــال پیــام‬
‫نشـان داده ودسـت بـه گزینـش پیـام مـی زننـد ‪،‬برخـی مناســب اســت يــا تولیــد یــک فیلــم کوتاه‪،‬موشــن‬
‫دیگرمنفعــل بــوده ودربرابرپیامهــا هیــچ واکنشــی نشــان گرافیک‪،‬برگــزاري يــك نمايشــگاه وراه انــدازی یــک‬
‫نمــی دهندوبعضــی دیگرهوشــمندبوده کــه نــه تنهــا ســایت و يــا چــاپ يــك بروشــور و پوســتر؟ كداميــك‬
‫نســبت بــه پیامهــا واکنــش نشــان مــی دهندبلکــه مــی قرابـت و نزدكيـي بيشـتري بـا سـياق ‪ ،‬تمايـات و يـا‬
‫تواننـد باارائـه نقطـه نظراتـی برمحتـوی پیامهـا وتغییـرآن حتــي دسترســي مخاطبــان هــدف و ذكــر شــده رادارد و‬
‫م ‌يتوانــد آن سياســ ‌تهاي اطــاع رســاني تعييــن شــده‬ ‫تاثیرگذارباشــند‪،‬‬

‫‪10‬‬

‫گرافیــک وانيميشــن را‌هحــل مناســ ‌بتري از توليــد خبــر‬ ‫ســازمان را بــه نحــو و شــكل مناســب تــري تبييــن و‬
‫و مصاحبـه خواهـد بـود‪ .‬از سـويي ديگـر توليـد پيـام بايـد‬ ‫تشــريح كنــد‪ .‬شــايد در مقولــه فرهنگ‌ســازي توليــد‬
‫انطبـاق لازم را بـا دسترسـي و علايـق مخاطبـان هـدف‬ ‫پيا ‌مهـاي رسـانه‌اي در قالـب توليـدو پخـش يـك سـريال‬
‫بـا قال ‌بهـاي رسـانه‌اي مدنظـر داشـته باشـد‪ ،‬بـه عبارتـي‬ ‫يـا برنامـه طنـز يـا انيميشـن تلويزيونـي اثربخ ‌شتـر باشـد‬
‫ديگــر بايــد از قال ‌بهــاي رســان ‌هاي (خبــر‪ ،‬مصاحبــه‪،‬‬ ‫يــا بــا توجــه بــه اهميــت‪ ،‬ضــرورت و نيــاز بــه ســرعت‬
‫گـزارش‪ ،‬فيلـم و سـريال و‪ )...‬بـراي انتقـال پيـام سـازمان‬ ‫انتقـال اطلاعـات و سياسـت‌ها نيــاز بــه ايـن باشـد كــه‬
‫بــه مخاطبــان اســتفاده كنيــم كــه مخاطبــان هــدف مــا‬ ‫از تمامــي ايــن قال ‌بهــاي رســان ‌هاي بــراي انتقــال پيــام‬
‫بيشــترين قرابــت و علاقــه بــه دريافــت اطلاعــات از‬ ‫بـه مخاطبـان در حداقـل زمـان ممكـن اسـتفاده گـردد‪ .‬در‬
‫ايــن راســتا آن موضوعــي كــه داراي اهميــت دو چنــدان‬
‫طريــق آن قالب‌هــا را داشــته باشــند‪.‬‬ ‫اسـت آنكـه توليـد چـه نـوع پيا ‌مهـا و در چـه قال ‌بهـاي‬
‫رســان ‌هاي م ‌يتوانــد پوشــش كام ‌لتــري بــراي مخاطبــان‬
‫مخاطب شناسي رسانه‌اي ‪Media Audience‬‬ ‫هـدف و اصلـي سـازمان را بـه عمـل آورد و از طـرف ديگـر‬
‫يكفيـت توليـد پيا ‌مهـا چگونـه بايـد باشـد‪ .‬شـايد برگـزاري‬
‫انتخــاب رســانه مناســب ‪ ،‬بخــش مهمــی ازهربرنامــه‬ ‫يـك كنفرانـس خبـري ‪ Press Conference‬بايكفيـت‬
‫ارتباطــات رســانه ای محســوب مــی شــود‪.‬زماني كــه‬ ‫اطلاعاتــی بــالا وباحضــور تعــداد زيــادي از نماينــدگان‬
‫سياســت‌هاي اطــاع رســاني تعييــن‪ ،‬مخاطبــان هــدف‬ ‫رســان ‌هها و مباحــث ارائــه شــده در آن بتوانــد اثربخشــي‬
‫مشــخص و پيا ‌مهــا و قال ‌بهــاي رســانه‌اي تهيــه و‬ ‫بيشـتري از تهيـه و چـاپ صدهـا هـزار پوسـتر و بروشـور‬
‫توليــد شــد‪ ،‬نوبــت بــه آن مي‌رســد كــه حــال بــا چــه‬ ‫را داشــته باشــد‪ .‬لــذا نــوع و ماهيــت و ســرعت انتقــال‬
‫ابـزاري بايـد ايـن پيا ‌مهـاي تهيـه و تـدارك ديـده شـده‬ ‫اطلاعـات ‪ Information Transmission‬از ديگـر‬
‫را بـه مخاطبـان هـدف انتقـال داد کـه منجـر بـه افزایـش‬ ‫مؤلف ‌ههايــي اســت كــه مي‌توانــد تعيين‌كننــده نــوع‬
‫آگاهـی ودرنهایـت تغييـر نگـرش‪Attitude Change‬‬ ‫اسـتفاده از پيا ‌مهـا و قالب‌هـاي مختلـف رسـانه‌اي باشـد‪.‬‬
‫و رفتـار مخاطبـان منطبـق بـا هـدف نهايـي گـردد‪ .‬بـه‬ ‫بـراي مثـال قالـب رسـان ‌هاي خبـر‪ ،‬گـزارش و مصاحبـه‬
‫عبارتــي ديگــر معرفت‌شناســي رســانه‌اي در ايــن بخــش‬ ‫بيشـتر روكيـرد انتشـار سـطحي ولـي گسـترده و سـريع از‬
‫از فراينــد اثربخشــي ارتباطــات رســان ‌هاي اهميــت قابــل‬ ‫اطلاعـات را دارد و در مقابـل اسـتفاده از قالـب رسـان ‌هاي‬
‫توجهـي پيـدا مي‌كنـد كـه در ايـن رهگـذر از چـه ابـزار‬ ‫نظيـر توليـد مقالـه ‪ ،‬تحليـل و تفسـير‪ ،‬تهيـه يـك فيلـم‬
‫رســانه‌اي اســتفاده گــردد كــه پوشــش كام ‌لتــري از‬ ‫سـينمايي يـا سـريال يـا برگـزاري يـك نمايشـگاه بيشـتر‬
‫مخاطبــان مدنظرمــان را در بــر گيــرد‪ .‬بــراي مثــال اگــر‬ ‫روكيــرد اطلاع‌رســاني تحليلــي‪ ،‬عمقــي و بــا فرهنــگ‬
‫مخاطبـان هـدف مـا شـهروندان تهرانـي هسـتند بديهـي‬ ‫ســازي تدريجــي را دنبــال مي‌كنــد‪ ،‬بنابرايــن در ايــن‬
‫اسـت كـه شـبكه پنجـم سـيما يـا شـبكه تهـران بـه سـاير‬ ‫بخـش كيـي از معيارهـاي اصلـي تعيين‌كننـده در اسـتفاده‬
‫شــبك ‌ههاي تلويزيونــي ارجحيــت دارد يــا اگــر بيشــتر‬ ‫از نــوع قال ‌بهــاي رســانه‌اي بــه ماهيــت سياســ ‌تهاي‬
‫مخاطبــان هــدف درشــهرتهران روزنامــه خــوان هســتند‬ ‫اطلاع‌رسـاني‪ ،‬درجـه اهميـت‪ ،‬نـوع مخاطبـان و ضـرورت‌‬
‫روزنامــه همشــهري رســانه مكتــوب مناســ ‌بتري بــراي‬ ‫ســرعت در انتشــار اطلاعــات برمي‌گــردد‪ .‬اگــر سياســت‬
‫آنــان بــه حســاب مي‌آيــد و يــا اگــر مخاطبــان هــدف‬ ‫اطلاع‌رسـاني بـراي خـروج از يـك بحـران نظيـر بحـران‬
‫مــا در مناطــق روســتايي و روستانشــينان هســتند شــايد‬ ‫كمبــود آب آشــاميدني در يــك شــهر مدنظــر باشــد بــه‬
‫مناسـب‌ترين و اثربخ ‌شتريـن رسـانه بـدون ترديـد رسـانه‬ ‫طــور قطــع عامــل ســرعت در انتقــال و آگاه‌ســازي و‬
‫راديـو باشـد‪ .‬بنابرايـن ميـزان پوشـش مخاطـب‪ ،‬گسـتره‬ ‫هوشــياري مخاطبــان از درجــه اهميــت بالاتــري نســبت‬
‫فعاليـت و اثربخشـي رسـانه در ارتبـاط بـا مخاطبـان هـدف‬ ‫بـه لـزوم رعايـت فرهنـگ ترافيـك در آن شـهر خواهـد‬
‫بايـد مدنظـر قـرار گيـرد و براسـاس آن بـه انتخـاب يـك‬
‫رســانه يــا رســانه‌هاي مناســب اقــدام كــرد‪ .‬متاســفانه‬ ‫داش ـت‪.‬‬
‫بســيار شــاهد بوده‌ايــم كــه پيا ‌مهــاي رســان ‌هاي بــدون‬ ‫كـه درايـن ميـان توليـد پيا ‌مهـاي رسـانه‌اي بايـد از نـوع‬
‫هيــچ برنامه‌ريــزي ارتباطــي از رســان ‌ههاي مختلــف‬ ‫سـريع و بـا سـطح گسـتردگي و پوشـش مخاطبـان انبـوه‬
‫وپراکنــده ای انتشــا‌ريافته و بــا بيشــترين هزينه‌كــرد‪،‬‬ ‫مدنظـر باشـد ولـي در مقولـه فرهنگ‌سـازي بـراي رعايـت‬
‫كمتريـن اثربخشـي را در ارتبـاط بـا تغييرنگـرش و رفتـار‬ ‫فرهنـگ ترافيـك و حمـل و نقـل درون شـهري فرصـت‬
‫مخاطبــان در بــر داشــته اســت و بســياري از پيا ‌مهــاي‬ ‫و مزيــت در ســاخت يــك برنامــه تلويزيونــي يــا موشــن‬
‫رســان ‌هاي كــه م ‌يتوانســته در قالــب خبــر و مصاحبــه‬
‫و بــدون هيــچ هزينه‌كــردي انتشــار يابــد در قالــب‬

‫‪11‬‬

‫نخســتین ســطح از ارزیابی‪،‬مربــوط بــه پیــاده ســازی‬ ‫آگهــي ور پرتــاژ و بــا هزين ‌ههــاي زيــاد و بــا كمتريــن‬
‫هریــک ازتکنیــک هــای ارتباطــی اســت وهــدف از آن‬ ‫اثربخشــي ارائــه شــده اســت‪ .‬لــذا بــه نظــر مي‌رســد در‬
‫حصـول اطمینـان از تطابـق رونـد اجـرا بـا برنامـه ازپیـش‬ ‫مقولـه مخاطب‌شناسـي رسـان ‌هاي آنچـه اهميـت اساسـي‬
‫تعییـن شـده اسـت ‪.‬سـنجش میـزان آشـکاری پیـام کـه‬ ‫دارد آنكــه در وهلــه اول سياســ ‌ت گــذاران و مجريــان و‬
‫درواقـع تعییـن مـی کندکـه چـه تعدادازمخاطبـان هـدف‬ ‫دسـت‌اندركاران روابـط عمومـي شـناخت كامـل و جامعـي‬
‫درمعــرض پیــام قرارگرفتــه اندیکــی از نمونــه هــای کار‬ ‫از رســان ‌هها‪ ،‬خ ‌طمشــي و ميــزان كاركــرد و ســطح‬
‫درایـن بخـش مـی باشد‪.‬متاسـفانه آنچـه كـه همـواره در‬ ‫پوششـی مخاطبـان آنهـا داشـته وبامیـزان اثربخشـي هـر‬
‫فراينـد فعاليتهـاي روابـط عمومـي و ارتباطـات رسـانه‌اي‬ ‫كـدام آنهـا آشـنا باشـند‪ .‬تابراسـاس ايـن شـناخت بتواننـد‬
‫مــورد غفلــت و ب ‌يتوجهــي واقــع م ‌يشــود‪ ،‬ارزيابــي‬ ‫در چنيـن مواقعـي رسـان ‌ههاي مناسـب را بـا توجـه بـه نـوع‬
‫مســتمر از ميــزان اثربخشــي و رونــد موفقيــت يــا عــدم‬ ‫سياســ ‌تهاي اطلاع‌رســاني و مخاطبــان خــود انتخــاب و‬
‫موفقيـت فعاليتهـا و ماموريتهـاي روابـط عمومـي اسـت و‬ ‫از آن بهـره لازم را ببرنـد‪ .‬در ايـن راسـتا آنچـه لازم اسـت‬
‫آنچـه بيشـتر در ايـن مقولـه بـدان توجـه مي‌شـود تنهـا‬ ‫در ايـن مقولـه دسـ ‌تاندركاران روابـط عمومـي بـه خوبـي‬
‫كميـت و تعـدد كارهـاي صـورت گرفتـه اسـت‪ ،‬اينكـه در‬ ‫از آن آگاهــي و شــناخت داشــته باشــند‪ ،‬معرفت‌شناســي‬
‫عملكردهـا اعـام م ‌يشـود كـه ايـن تعـداد خبـر‪ ،‬مصاحبه‪،‬‬ ‫رســانه‌اي اســت اينكــه رســانه‌ها بــه چنــد دســته قابــل‬
‫گـزارش‪ ،‬پوسـتر‪ ،‬نشـريه و ‪ ...‬توليـد و انتشـار يافتـه اسـت‪،‬‬ ‫تقسـي ‌مبندي هسـتند (ديـداري و شـنيداري‪ ،‬مكتـوب و‪ )...‬و‬
‫آيــا مي‌توانــد اســتدلال منطقــي و قابــل قبولــی بــراي‬ ‫هـر كـدام داراي چـه ويژگيهـاي بـارز و منحصـر بـه فردي‬
‫ميــزان اثربخشــي و ســنجش ميــزان كارايــي روابــط‬ ‫بــوده و از چــه سياســ ‌تها و خط‌مشــي رســانه‌اي پيــروي‬
‫عمومــي يــك ســازمان درفعالیــت هــای موردنظرباشــد؟‬ ‫مي‌كننــد و نــوع ارتبــاط و پوشــش رســان ‌ههاي آنــان در‬
‫آيـا بـه ايـن نكتـه مهـم توجـه م ‌يشـود كـه ايـن ميـزان‬ ‫ارتبـاط بـا مخاطبـان هـدف و سـازمان مـا چگونـه اسـت؟‬
‫خبـر ارسـالي‪ ،‬مصاحبـه انجـام شـده يـا نمايشـگاه برگـزار‬ ‫تـا بتـوان براسـاس ايـن شـناخت رسـانه يـا رسـانه‌هاي‬
‫شــده توانســته چــه ميــزان تغييــر نگــرش در مخاطبــان‬ ‫مناســب را بــراي ارتبــاط و تعامــل بــا ســازمان انتخــاب‬
‫ايجــاد و يــا رفتــار و فرهنــگ جديــدي را در راســتاي‬ ‫و گزينــش گــردد يــا حداقــل بــا ايــن نــوع رســانه‌ها‬
‫اهـداف و سياسـ ‌تهاي اطـاع رسـاني سـازمان بـه دنبـال‬ ‫ارتبـاط مشـخ ‌صتري را تعريـف و برقـرار كـرد‪ .‬در عيـن‬
‫داشـته باشـد؟ ‪ ...‬لـذا كميـت و تعـدد فعاليـت و كارهـا در‬ ‫حـال ايـن بـدان معنـي نيسـت كـه روابـط عمومـي تنهـا‬
‫روابــط عمومــي نمي‌توانــد مــكا دقيــق و صحيحــي از‬ ‫بايــد بــا تعــدادي مشــخص از رســانه ارتبــاط و تعامــل و‬
‫ميـزان موفقيـت يـا عـدم موفقيـت يـك روابـط عمومـي‬ ‫همـكاري داشـته باشـد‪ ،‬بلكـه بديـن معناسـت كـه روابـط‬
‫در ماموري ‌تهــا قلمــداد گــردد چــرا كــه در ايــن ميــان‬ ‫عمومــي بــا شــناختي كــه از هــر رســانه وقابلي ‌تهــا و‬
‫ارزيابـي علمـي و دقيقـي از نتايـج كارهـا صـورت نگرفتـه‬ ‫ظرفي ‌تهــاي آن پيــدا مــي كنــد بايــد ارتبــاط جديــدي‬
‫اســت و انطبــاق لازم بــا اهــداف نهايــي ســازمان انجــام‬ ‫بــاآن را تعريــف كنــد كــه بتوانــد بيشــترين و موثرتريــن‬
‫نشــده اســت‪.‬تحقیقات نشــان مــی دهدمخاطبــان پیامــی‬ ‫بهــره را عايــد ســازمان و مخاطبانشــان نمايــد‪ .‬چــرا كــه‬
‫راکــه درطــول چنــدروز مختلــف وبــه کــرات شــنیده‬ ‫يــك روابط‌عمومــي مطلــوب و كارآمــد در ايــن رهگــذر‬
‫اندبسیاربیشـترازپیامی کـه چندیـن بـار دریـک روزخـاص‬ ‫يــك ارتبــاط و تعامــل نســبي را بــا تمامــي رســانه‌ها‬
‫پخـش شـده رابـه یـاد مـی آورند‪،‬لـذا تکراربیـش ازحدیـک‬ ‫اعــم از راديــو و تلويزيــون‪ ،‬مطبوعــات‪ ،‬خبرگزاريهــا‪،‬‬
‫پیــام نوعــا غیرضرورتلقــی شــده واحتمــالا بــه مرورکــم‬ ‫ســاي ‌تها و‪ ...‬دارد و در هــر موقعيــت كاري بــه فراخــور‬
‫اثرشـده وتنهـا بـه صـرف وقـت وهزینـه بـی مـورد منتهی‬ ‫نــوع سياســ ‌تهاي اطلاع‌رســاني و نــوع مخاطبــان‬
‫شـده اسـت ‪.‬ایـن موضـوع بویـژه درارتبـاط بـا پیامهایـی‬ ‫هـدف ارتبـاط بيشـتر و موثرتـري را بـا برخـي يـا حتـي‬
‫کـه جنبـه ظنـز دارندبسیاربیشـترازپیامهای خنثـی ویاحتـی‬ ‫تمامـي رسـان ‌ههاي تعريـف شـده برقـرار مي‌كنـد تـا بـه‬
‫آن هــدف نهايــي كــه يــك اطلاع‌رســاني اثربخــش در‬
‫جدی مشاهده می شود‪ .‬‬ ‫ارتبـاط بـا مخاطبـان هـدف سـازمان اسـت دسـت يابـد‪.‬‬
‫صاحـب نظـران اعتقاددارندسـازمانهایی کـه بـا محدودیـت‬ ‫كـه در ايـن فراينـد رسـانه‌ها بـه عنـوان يـك ابـزار مهـم‬
‫هـای بودجـه ای روبـه روهسـتند باید تـاش کننـد تاتوازن‬ ‫و تاثيرگــذار م ‌يتواننــد انتقا ‌لدهنــده مناســب و ســريعي‬
‫میــان بردپیــام وفراوانــی پیــام را بــه نحــوی مطلــوب‬ ‫بـراي پيا ‌مهـاي توليـدي سـازمان بـه مخاطبـان باشـند‪.‬‬
‫برقرارنمایند‪.‬یکـی از رهنمودهـای بنیادیـن درایـن زمینه آن‬
‫اسـت کـه بـه جـای تـاش بـرای دسـتیابی بـه تعدادهرچه‬ ‫ارزيابي اثربخشي رسان ‌هاي ‪Media Efficacy Evaluation‬‬

‫‪12‬‬

‫بیشــتراز مخاطبــان ســعی شــودتابه تعدادمحدودتــری از را بــراي روابــط عمومــي و ســازمان ايجــاد مي‌كنــد‬
‫مخاطبــان وبــه دفعــات بیشتردسترســی پیــدا کرد‪.‬لــذا كــه نقــاط ضعــف و كاســتي را در فراينــد اطلاع‌رســاني‬
‫زمانـي م ‌يتـوان بـا قاطعيـت اعـام كـرد كـه يـك روابـط شناسـايي و درصـدد رفـع و كاهـش آن برآيـد و از طرفـي‬
‫عمومـي در ارتباطـات رسـانه‌اي موفـق عمـل كـرده اسـت ســازمان بــه نقــاط قــوت و مثبــت در اطلاع‌رســاني پــي‬
‫كـه بـا يـك بررسـي و ارزيابـي عملـي نتايـج فعاليتهـاي بـرد و آن را تقويـت و ارتقـاء بخشـد‪ .‬لـذا ارزيابـي منظـم‬
‫رسـانه‌اي روابـط عمومـي و سـازمان سـنجش و ارزيابـي و مســتمر از فعاليتهــاي ارتباطــات رســانه‌اي کــه عمدتــا‬
‫شــود و خروجــي اقدامــات و فعاليتهــا مشــخص گــردد‪ .‬ازطریـق پژوهـش هـای کاربـردی نظیـر تحیـل محتـوی‬
‫بــراي نمونــه اگــر فعاليتهــا و اقدامــات متنــوع رســان ‌هاي رسـانه هـا ‪ ،‬نظرسـنجی مسـتمر از مخاطبـان ورفتارهـای‬
‫بـراي صرف ‌هجويـي و ارائـه الگـو صحيـح فرهنـگ مصـرف آنــان صــورت مــی گیرديــك ضــرورت بــراي دســتيابي‬
‫آب شــرب بيــن شــهروندان صــورت گرفتــه بــا يــك بــه ميــزان موفقيــت يــا عــدم موفقيــت در كارهــا و‬
‫ارزيابـي علمـي اسـت كـه مي‌تـوان ميـزان صرف ‌هجويـي ماموريت‌هـاي روابـط عمومـي و سـازمان محسـوب شـده‬

‫بـه عمـل آمـده كـه حاصـل از كارهـاي رسـان ‌هاي بـوده را و بايسـتي بـدان توجـه و جـدي گرفتـه شـود‪.‬‬
‫مشـخص كـرد كـه آيـا قبـل از انجـام فعاليتهاي رسـانه‌اي نتيج ‌هگيري‬

‫ميــزان مصــرف آب چقــدر بــوده و بعــد از فعاليتهــاي در يـك بررسـي كلـي از فراينـد اثربخشـي فنون رسـانه‌اي‬
‫رســان ‌هاي و اطلاع‌رســاني توانســته‌ايم چقــدر در ايــن در روابـط عمومـي مي‌تـوان نتيج ‌هگيـري كـرد كـه اگـر‬
‫حـوزه اطلاع‌رسـاني اثربخـش داشـته باشـيم كـه منجـر فعاليتهـاي رسـانه‌اي يـك روابـط عمومـي براسـاس یـک‬
‫بــه كاهــش مصــرف و صرفه‌جويــي و اســتفاده صحيــح برنامـه ازپیـش تعییـن شـده رسـانه ای وبرمبنـای فراينـد‬
‫در مصـرف آب شـده اسـت‪ .‬بـه عبارتـي ديگـر فعاليتهـاي اصـول علمـي و حرفـ ‌هاي منطبـق نباشـد چيـزي جـز هـدر‬
‫رسـانه‌اي صـورت گرفتـه چقـدر در راسـتاي هـدف بـوده و رفـت امكانـات‪ ،‬وقـت و انـرژي و هزينـه به همـراه نخواهد‬
‫توانسـت ‌ه تغييـر نگـرش و رفتـار در مخاطبـان ايجـاد و آنان داشـت و اگـر بـا يـك برنامـه‪ ،‬هـدف و اسـتراتژي علمـي‬
‫را متقاعـد و ترغيـب و اقنـاع بـه صرف ‌هجويـي در مصـرف و مشـخص تـوام گـردد‪ ،‬بـا حداقـل هزينـه كـرد‪ ،‬امكانـات‬
‫صحيــح آب نمايــد‪ .‬آنچــه كــه در ايــن ميــان اهميــت و انــرژي م ‌يتــوان نتايــج درخــور توجــي عايــد روابــط‬
‫مضاعـف دارد اينكـه فعاليتهـاي ارتباطـات رسـان ‌هاي چـه عمومــي و ســازمان كــرد و ميــزان بهــر‌هوري فعاليتهــاي‬
‫ميـزان توانسـته در تغييـر نگـرش‪ ،‬بـاور و رفتـار مخاطبـان رسـانه‌اي روابـط عمومـي را در سـطح مطلـوب و رضايـت‬
‫منطبـق بـا اهـداف سـازمان موفـق عمـل نمايـد و نتايـج بخشــي ارتقــاء داد‪.‬بــدون تردیــد یــک برنامــه ارتباطــی‬
‫درخـور توجهـي در برداشـته باشـد‪ .‬لـذا م ‌يتـوان گفـت در ورسـانه ای بـه عنـوان یـک رویکـرد طـرح ریـزی شـده‬
‫برنامـه ريـزي و اجـراي همـه فعاليتهـاي روابـط عمومـي وروش منــد درحــوزه ارتباطــات مهمتریــن هــدف آن‬
‫بويــژه در زمينــه ارتباطــات رســانه‌اي آنچــه تعيين‌كننــده افزایـش آگاهـی هـا وتغییـر نگـرش ورفتارهـای مخاطبـان‬
‫و معيـار اصلـي موفقيـت يـا عـدم موفقيـت اسـت نتيجـه دریــک دوره دراز مــدت خواهــد بــود‪ .‬اگــر سياســت‌هاي‬
‫و خروجــي كارهاســت نــه تعــداد و كميــت فعالي ‌تهــا‪ ،‬اطلاع‌رسـاني همانطـور كـه بيـان شـد بـه درسـتي تهيـه‬
‫همانطــور كــه بيــان شــد شــايد يــك روابــط عمومــي و تدويـن گـردد و بدانيـم چـه حـرف و پيـام مشـخصي را‬
‫صدهـا مـورد خبـر‪ ،‬مصاحبـه‪ ،‬نمايشـگاه‪ ،‬نشـريه‪ ،‬بروشـور م ‌يخواهيـم بـراي مخاطبـان سـازمان داشـته باشـيم ودر‬
‫و‪ ...‬تهيـه و انتشـار دهـد ولـي چـون در راسـتاي هـدف و وهلـه دوم مخاطبـان هـدف سـازمان را بـا تمامـي ويژگيها‬
‫بامحتـوی غنـی و يكفيـت مناسـب نبـوده باشـد هيچگونـه و مشــخصات و شــاخصه‌هاي آنــان بدرســتي بشناســيم و‬
‫اثربخشــي و تغييــري در نگــرش و رفتــار مخاطبــان نيازهــا و خواسته‌هايشــان را درك كنيــم و بــا آنــان بــه‬
‫سـازمان ايجـاد نكنـد و برعكـس آن شـايد يـك روابـط يــك زبــان و هــدف مشــترك برســيم و از ســوي ديگــر‬
‫عمومـي كارآمـد بـا حداقـل فعاليـت و هزينه‌كـرد نتايـج پيام‌هــاي رســانه‌اي را توليــد كنيــم كــه دقيقــ ًا منطبــق‬
‫اثربخشــي را دربرخــي اقدامــات بــه عمــل آورد و عايــد و مناســب بــا گيرندگــي ســطح ادراکــی مخاطبا ‌نمــان‬
‫ســازمان نمايــد‪ .‬بنابرايــن ارزيابــي مســتمر و منظــم از باشــدو از رســانه و ابــزار مناســب انتقــال پيــام اســتفاده‬
‫فعاليتهـاي روابـط عمومـي بويـژه ارتباطـات رسـان ‌هاي نـه كنيــم بــدون ترديــد در حــوزه ارتباطــات رســانه‌اي در‬
‫تنهــا افــق روشــني از نتايــج كارهــا را برايمــان ترســيم روابــط عمومــي عملكــرد مطلــوب و رضايت‌بخشــي را‬
‫مي‌كنــد بلكــه نقــاط ضعــف و كاســتي‌ها را در فراينــد شـاهد خواهيـم بـود و در ايـن رهگـذر لازم اسـت كـه بـه‬
‫فعاليتهــا مشــخص و گوشــزد مي‌نمايــد و ايــن فرصــت طـور مرتـب و منظـم نيـز ارزيابـي مسـتمري از فعاليتهـاي‬

‫‪13‬‬

‫ارتباطـات رسـانه‌اي داشـته و نقـاط قـوت و ضعـف را شناسـايي و بـر تقويـت نقـاط قـوت اقـدام و ضعـف و نواقـص‬
‫را بــه حداقــل ممكــن در فراينــد ارتباطــات رســان ‌هاي كاهــش دهيــم ‪،‬بــرای مثــال نحــوه انعــکاس رســانه ای یــک‬
‫پیـام سـازمانی ازنظرنحـوه توزیـع وانتشـارآن‪،‬چگونگی ارائـه ونیـز ازجهـت شـاخص هـای آشکارسـازی پیـام ودریافـت‬
‫وبازخـورد پیـام از سـوی مخاطبـان هـدف ازجملـه نـکات مهمـی اسـت کـه تمامـی فراینـد آن بایـد بـا فعالیـت هـای‬
‫پژوهشـی وتحلیـل محتـوی مـورد بررسـی ارزیابـی دقیـق قرارگیـرد‪ .‬درنهایـت بایـد سـاختاري را در حـوزه ارتباطـات‬
‫رسـان ‌هاي تعریـف وسـاماندهي کـرد کـه بـا معیارهـای تخصصـی وحرفـه ای اصـول علمـی ارتبـاط بـا رسـانه هـا تطابـق‬
‫لازم راداشـته باشـدو بـا يـك هـدف و برنامـه مشـخص بيشـترين و موثرتريـن بهـر‌هوري رسـانه‌اي را بـراي سـازمان بـه‬

‫همـراه آورده واهـداف ازپیـش تعییـن شـده را بـه طورکامـل وجامـع وبـا حداقـل خطـا وکاسـتی محقـق سـازد‪.‬‬

‫مدل اثربخشی فنون رسانه ای برروی مخاطبان سازمان‬
‫منابع مورد استفاده ‪:‬‬

‫‪1 -1‬اسمیت(رونالددی)‪( -‬برنامه ریزی استراتژیک روابط عمومی‪-‬ترجمه سید محمداعرابی وفرشاد جلالی‪-‬انتشارات‬
‫پژوهشکده مدیریت سما‬

‫‪2 -2‬سید محسنی(سیدشهاب)‪ )1389 (-‬کاربردفنون رسانه ای درروابط عمومی‪ -‬انتشارات کارگزارروابط عمومی‪-‬‬
‫‪3 -3‬فاکس (جوانا)‪،‬هیتچینس (جان)وتیکر(آلیسون)‪)1389( -‬روابط عمومی ‪،‬زمینه هاوابزارها‪ -‬ترجمه‬
‫مهردادملایی‪،‬انتشارات موسسه همشهری‬

‫‪4 -4‬ویندال(سون)‪،‬سیگنایزر(بنو)واولسون (جین)‪ )1376 (-‬کاربردنظریه های ارتباطات‪ -‬ترجمه علیرضادهقان‪ -‬انتشارات‬
‫مرکزمطالعات وتحقیقات رسانه ها‬

‫‪14‬‬

‫و رفتـار موردنظـر در بيـن گروههـاي مختلـف‬ ‫روابط عمومی نظام مند‬

‫اســت كــه هــدف اصلــي فراينــد ارتباطــي‬ ‫مدیریت اعتماد آفرین مردم و دولت‬

‫محســوب م ‌يشــوند‪ .‬روابــط عمومــي پويـــا و‬
‫كارآمـد بـراي حـل مسـایل ارتباطـي دسـتگاه مربوطـه‬
‫‪ ،‬برنامــ ‌ه ارتباطــي راهبــردي مدبرانــه و مســتدلي‬
‫طراحــي و ارایــه مــی کنــد‪ .‬مديــران روابــط عمومــي‬
‫دولـت مردمـی و مـردم مـدار بايـد بتواننـد در جهـت‬
‫دهــي افــكار عمومــي و ســازمان در مســير تحــول و‬
‫توســعه ‪ ،‬بــا اتخــاذ اســتراتژي ارتباطــي موثرنقــش‬
‫كليــدي ايفــا نماينــد‪. .‬بــر ایــن اســاس آنچــه قبــل از‬ ‫دکتر حمید شکری خانقاه‬
‫هـر اقدامـی بایـد مـد نظـر مدیـران روابـط عمومـی‬ ‫نویسنده کتاب برنامه ریزی راهبردی ارتباطی در‬
‫هــا قــرار گیردتوجــه بــه شــاخص هــا و معیارهــای‬
‫روابط عمومی‬

‫‪  ‬اصطــاح روابــط عمومــی (‪ )Public Relations - PR‬اســتاندارد و لازمــه هــای حرفــه ای روابــط عمومــی‬
‫بــا معنــی کنونــی بــرای نخســتین بــار در دهــه پایانــی هوشــمند بــا «برنامــه ريــزي اســتراتژكي ارتباطــي‬
‫قـرن نوزدهـم در آمریـکا بـه کار رفـت‪ .‬در محافلـی کـه در روابــط عمومــي « اســت‪ .‬بایــد کوشــید بــا نگاهــی‬
‫بـا روابـط عمومـی آشـنا هسـتند تنهـا دو حـرف بـزرگ دیگــر گونــه و عمیــق بــه فراگــرد هوشمندســازی‬
‫‪ PR‬مــی آیــد‪ .‬فرانســه زبــان هــا آن را ‪ Relations‬ارتباطــی در روابــط عمومــی مبتنــی بــر بازآفرینــی‬
‫‪ ،Publiques‬آلمانـی زبـان هـا اغلـب همـان ترکیـب اعتمــاد بیــن مــردم و دولــت طرحــی نــو در انداخــت‪.‬‬
‫انگلیســی یــا ‪ ،offentlich‬اســپانیایی زبــان هــا ‪ ‬روابط عمومی بازوی توانمند مدیریت در‬
‫‪ relaciones publicas‬و اعــراب العلاقــات العامــه سازمان است و اصالتا یکی از وظایف مدیران‪،‬‬
‫مـی نامنـد‪ .‬در ايـران روابـط عمومـی ابتـدا‪ ،‬در شـرکت روابط عمومی است‪ .‬مدیرانی که به منظور محقق‬
‫ملـی نفـت پـا گرفـت‪ .‬نخسـتين همايـش روابـط عمومـی کردن فرآیندها‪ ،‬هدایت تشکیلات سازمانی را برای رسیدن‬
‫در ‪ ۳۰‬آذر مـاه ‪ ۱۳۴۳‬در آبـادان و دوميـن همايـش در ‪ ۱۳‬به هدف مطلوب دنبال می کنند‪ .‬یک سازمان فرآیند محور‬
‫مهــر ‪ ۱۳۴۴‬در کرمانشــاه برگــزار شــد ‪.‬پــس از تشــکيل که منتظر حصول نتیجه است و متشکل از عده زیادی افراد‬
‫واحدهــای روابــط عمومــی در ايــران‪ ،‬نيــاز بــه آمــوزش مرتبط‪ ،‬نیازمند بازخورد سنجی و بهره گیری از یکسری‬
‫مســئولان روابــط عمومــی و کارمنــدان ايــن واحدهــا مکانیزم های مناسب است‪ .‬تفکر عقلایی و منطقی در‬
‫احسـاس شـد‪ .‬نخسـتين بـار تشـکيل کلاسـهای کوتـاه سازمان در جست و جوی این مهم نیازمند بهره مندی‬
‫مــدت آمــوزش روابــط عمومــی در وزارت اطلاعــات و از مدیریت‪  ‬روابط عمومی کارا و خلاق است تا حصول‬
‫جهانگـردی سـابق شـکل گرفـت و پـاره ای از وزارتخانـه نتیجه را در تعامل با کارفرما‪ ،‬صاحبان سرمایه و مشتریان و‬
‫هــا مثــل امــور خارجــه‪ ،‬آمــوزش آن را بــه کارمنــدان و کارکنان‪  ‬و در یک کلام افکار عمومی برقرار سازد‪.‬‬
‫وابسـتگان خـود در بيشـتر کشـورهای خارجـی بـه صورت روابط عمومی‌ها با عملکرد خوب و اثر گذار‬
‫رسـمی بـا تشـکيل دوره هـای کوتـاه مـدت شـکل دادنـد‪ .‬خود م ‌يتوانند بازیگر نقش خطیر و حساس‬
‫در سـال ‪ ۱۳۴۵‬مطالعاتـی دربـاره تشـکيل دانشـکده روابط ایجاد ارتباط فعال و اثر بخش بین دولت و مردم‬
‫عمومـی صـورت گرفـت کـه منجـر بـه تشـکيل مؤسسـه باشند این نهاد می تواند فاصله ها را کاهش داده و زمینه‬
‫عالـی مطبوعـات و روابـط عمومـی در سـال ‪ 1340‬شـد‪ .‬ایجاد تفاهم و هم اندیشی بین مسئولان و مردم را فراهم‬
‫پــس از انقــاب اســامی در دانشــکده علــوم اجتماعــی سازد و تصمیم گیریها را به سمت منافع عموم ‌يسوق دهند‪.‬‬
‫دانشــگاه علامــه طباطبايــی‪ ،‬رشــته کارشناســی علــوم امروزه سيستمهاي موفق و كارآمد‪ ،‬سيست ‌مهاي هماهنگ‬
‫اجتماعـی بـا گرايـش علـوم ارتباطـات بـه جـای رشـته با روابط عمومي و همخوان با اصول ارتباطي هستند و از‬
‫آنجا كه روابط عمومي تنها نقطه تماس سازمان با رسانه‬ ‫روابـط عمومـی پديـد آمـد‪.‬‬

‫آنچــه هــر دولتمــردی در مدیریــت ارتباطــی هااست‪ ،‬همه مديران در همه سطوح بايد به تقويت اين‬
‫خــود بایــد بــه آن توجــه ویــژه ای داشــته مركز ثقل ارتباطي بيانديشند‪.‬‬
‫باشـد تضميـن تاثيرگـذاري پيـام هـای خـود باید از روابط عمومی ها حمایت صورت گیرد و‬

‫بـر جامعـه مخاطـب و دسـتيابي بـه فرهنـگ این حمایت در قالب اعتماد به نقش مدیریتی‬

‫‪15‬‬

‫روابط عمومی م ‌يتواند کارساز تر باشد چرا که در یکسری قوانین و آداب حرفه ای بنا شده است‪.‬‬
‫سایه اعتماد مدیران سطح بالا‪ ،‬اقتدار روابط عموم ‌يتثبیت بــرای اســتاندارد کــردن نظــام ارتباطــات و‬
‫می شود‪ .‬حمای ‌تهای دیگر نظیر حمایت مادی و انسانی روابــط عمومــی بایــد اســتانداردهای جهانــی‬
‫نیز در سایه اعتماد و اقتدار حاصل م ‌يشود ‪ .‬روابط عمومي‌ را بــا رویکــرد روابــط عمومــی ایرانــی پیــاده‬
‫یک فرصت است نه تهدید و اقتدار آن بر قدرت سازما ‌ن ســازی کنیــم ‪ .‬منشـور بیـن المللـی روابـط عمومـی‬
‫یکــی از نظــام نامــه هــای اخلاقــی در روابــط عمومــی‬ ‫مي‌افزاید و مدیران را سر افرازتر مي‌کند ‪ .‬زمانی که‬
‫تصمیم گرفته می شود یک روابط‌عمومي‌فعال داشته باشیم اسـت‪ .‬اصـول رفتـاري و اجرائـي در حـوزه اخـاق حرفـه‬
‫و به آن اقتدار و ابتکار عمل بدهیم ‪ ،‬تا بتواند منافع سازمان‌ اي روابـط عمومـي مصـوب ‪ 2011‬ميـادي (انجمـن بيـن‬
‫را تشخیص داده و در جامعه آن را مطرح نماید‪ ،‬باید افرادی المللــي جهانــي روابــط عمومــي) عبارتنــد از‪:‬‬
‫را انتخاب کنیم که درجه اعتمادمان نسبت به وی بالا تر ‪    -1‬رعايــت‪ :‬بــر اســاس دســتورالعمل اجرائــي رعايــت‬
‫است‪.‬ضعف ساختاري در تشکیلات روابط عمومي سبب اصـول منشـور سـازمان ملـل متحـد و اعلاميـه جهانـي‬
‫شده كه كاستي‌هايي در اين نهاد بوجود آيد كه اين مسئله حقـوق بشـر الزامـي اسـت‪.‬‬
‫‪    -2‬صداقـت‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي صداقـت‬ ‫كيي از آسي ‌بهاي جدي در روابط عمومي است‪.‬‬
‫ادوارد برنیــز (‪ )Berneays Edward‬یکــی از همـراه بـا شـرافت بايـد درعمـل كليـه كاركنـان مشـاهده‬
‫بنیانگـذاران ایـن رشـته از جملـه نخسـتین افـرادی بـود شـود تـا موجـب جلـب اعتمـاد عمومـي گـردد‪.‬‬
‫کـه روابـط عمومـی را بـه عنـوان یـک حرفـه اصیـل و ‪    -3‬گفتگــو‪ :‬بــر اســاس دســتورالعمل اجرائــي كيــي از‬
‫جــدی تعریــف کــرد‪ .‬تعریفــی کــه وی در ســال ‪ 1952‬مهمتريــن راههــاي برقــراري جــوي و فضــاي اخلاقــي‪،‬‬
‫میــادی ارایــه داد هنــوز هــم یکــی از ســاده تریــن و فرهنگــي و خردمندانــه ايجــاد فضــاي گفتگــو تقويــت و‬
‫در عیـن حـال دقیـق تریـن‪  ‬تعاریـف ایـن رشـته اسـت‪ .‬تشــويق آن اســت‪.‬‬
‫‪    -4‬شـفافيت‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائيهمـواره در‬ ‫روابــط عمومــی عبــارت اســت از‪:‬‬
‫بيـان موضـع يـا مسـئوليت امـري نـام خـود‪ ،‬سـازمان بـه‬
‫‪      .1‬اطلاعاتی که به مردم داده می شود‪.‬‬
‫‪  .2‬تـاش هـای ترغیبـی بـه منظـور تغییـر گرایـش هـا طـور صريـح و شـفاف اعـام گـردد‪.‬‬
‫‪    -5‬تضـاد‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي هـر گونـه‬ ‫و رفتـار مـردم‬
‫‪  .3‬کوشـش در همبسـته سـاختن نگـرش هـا و اقدامـات برخـورد و ناسـازگاري حرفـه اي بـه شـدت اجتنـاب گـردد‬
‫یـک سـازمان بـا مخاطبـان خـود و متقابـا نگـرش هـا و زيـرا موجـب بـروز اختـاف خواهـد شـد‪.‬‬
‫‪    -6‬محرمانـه بـودن‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي‬ ‫اقدامـات مخاطبـان بـا سـازمان‪.‬‬
‫‪ -.4  ‬آگاه سـاختن‪ ،‬متقاعـد سـاختن و ایجـاد همبسـتگی اطلاعــات محرمانــه نبايــد در اختيــار همــگان باشــد و‬
‫افعالــی هســتند کــه بــر عمــل روابــط عمومــی حاکــم كسـاني كـه ايـن نـوع اطلاعـات را در اختيـار دارنـد نبايـد‬
‫موجـب مباهـات آنـان شـود‪.‬‬ ‫اس ـت‪.‬‬
‫‪    -7‬صحـت‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي بـه منظور‬
‫اطمينــان يافتــن از صحــت و درســتي يــك گــزارش‬ ‫مدیریـت حـوزه هـای ارتباطـات‪ ،‬ارتباطـات فرهنگـی‪،‬‬
‫تمامـي اطلاعـات و منابـع اطلاعـات مـورد بررسـي دقيـق‬ ‫انتشـارات‪ ،‬سـنجش افـکار عمومـی و آمـوزش و پژوهـش‬
‫و برنامــه ریــزی بــا اســتفاده از فــن‪ ،‬هنــر و فلســفه‬
‫قـرار گيـرد‪.‬‬ ‫اجتماعــی از وظایــف روابــط عمومــی اســت‪ .‬ایــن نهــاد‬
‫‪    -8‬دروغ و نادرسـتي‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي‬ ‫ارتباطـی عـاوه بـر ایـن پنـج وظیفـه دارای پنـج نقـش‬
‫تمـام سـعي دقـت و تـوان بايـد بـه كار گرفتـه شـود كـه‬ ‫نمایشـی‪ ،‬مشـورتی‪ ،‬مذاکـره ای‪ ،‬تفسـیری و اظهـاری در‬
‫از انتشـار هـر گونـه دروغ و يـا نادرسـتي (عمـدي‪ /‬سـهواً)‬ ‫عرصـه هـای اطـاع رسـانی‪ ،‬سـخنرانی‪ ،‬مراسـم ویـژه‪،‬‬
‫ابـزار نوشـتاری‪ ،‬ابـزار صوتـی و تصویـری‪ ،‬ابـزار معرفـی‬
‫جلوگيـري شـود در صـورت بـروز فـوراً تصحيـح گـردد‪.‬‬ ‫ســازمان و فعالیــت در زمینــه خدمــات عمومــی‪ ،‬ســایت‬
‫‪    -9‬فريبـكاري‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي هرگـز‬ ‫هـای اینترنتـی و خدمـات متعـدد الکترونیکـی و ‪  ...‬اسـت‪.‬‬
‫نبايـد اطلاعـات بـر مبنـا و پايـه فريبـكاري و يـا از طريـق‬
‫روابط عمومی (( ‪ )) public Relations‬حرفه ای‬
‫نادرسـت قـرار داشـته باشـد‪.‬‬ ‫است مبتنی بر دانش و دارای هویت حقوقی و جمعی و در‬
‫‪ -10‬افشـاء‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي افشـاء و بـر‬ ‫تعامل با مخاطبان و ذینفعان سازمان که به سهم خود بر‬
‫ملاء‌كـردن هـر گونـه اطلاعـات سـازماني و تشـيكلاتي از‬
‫سـوي افـراد صـاح نمـي باشـد و بـه مصلحـت سـازمان‬

‫‪16‬‬

‫بـه بهبـود فعالیـت هـای بخـش روابـط عمومـی و حرفـه‬ ‫نخواهـد بـود‪.‬‬
‫‪  -11‬ســود‪ :‬بــر اســاس دســتورالعمل اجرائــي ســود و گــرای و افزایــش توانایــی آن بــه نیازهــای مخاطبــان‬
‫كسـب سـود در واقـع بـراي مراجـع دولتـي و افـرادي كـه و مشــتریان بــا یــک روش ثابــت و اصولــی بــرای‬
‫رضایـت منـدی و بهبـود عملکـرد سـازمان منجـر شـود‪.‬‬ ‫كارگـزار دولتـي هسـتند قـرار نمـي گيـرد‪.‬‬
‫‪  -12‬حــق الزحمــه‪ :‬بــر اســاس دســتورالعمل اجرائــي روابـط عمومـی بـا ارزیابـی هـای خـود نشـان مـی دهـد کـه‪ ‬‬
‫ضمــن در اختيــار گذاشــتن سرويســها‪ ،‬آمــار اطلاعــات مخاطـب بـرای او مهـم اسـت و نظـر و پیشـنهادات او در ترسـیم‬
‫و خدمــات تخصصــي مــي بايســت در صــورت امــكان افـق هـای توسـعه سـازمانی تاثیر گـذار اسـت بنابراین مشـارکت‬
‫مخاطبـان در برنامـه ریـزی سـازمانی و ارایـه پیشـنهادها و آرا و‬ ‫نســبت بــه دريافــت وجــه امتنــاء ورزنــد‪.‬‬
‫‪ -13‬هديــه‪ :‬بــر اســاس دســتورالعمل اجرائــي بــه طــور اندیشـه ها در قالب نظام پیشـنهادها در هر سـازمانی از ضروریات‬
‫مسـتقيم‪ ،‬غيـر مسـتقم دريافـت هـر گونـه پـول‪ ،‬هديـه محسـوب مـی شـود کـه مبین احتـرام بـه افـکار عمومـی و جلب‬
‫خاصــه بــراي نماينــدگان و كارگــزاران دولــت رســانه و مشـارکت جمعـی اسـت‪.‬روابط عمومـی پویا می کوشـد بـا ارزیابی‬
‫مسـتمر برنامـه هـا و خـط مشـی اداری خـود و سـازمان و نحـوه‬ ‫ســاير ذي نفعــان پيشــنهاد نمــي گــردد‪.‬‬
‫‪  -14‬نفـوذ‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي هيـچ گونـه اجـرای ایـن برنامـه ها در مسـیر اتخـاذ روش های بهتـر و برنامه‬
‫اقدامـي كـه موجـب تاثيـر نامطلـوب و نـا بـه جـا از سـوي ‪:‬ریـزی مطلـوب و مناسـب و اجرای صحیـح و اصولی قـدم بردارد‬
‫فـرد بـر سـازمان‪ ،‬دولـت و رسـانه وارد گـردد قابـل قبـول ایجاد پیوستگی و تعامل بین عوامل درون سازمانی و برون سازمانی‬
‫کمـک بـه هـم افزایـی و هدفمنـدی برنامـه هـا و فعالیـت هـا‬ ‫نمـي باشـد‪.‬‬
‫‪  -15‬رقبـاء‪ :‬بـر اسـاس دسـتورالعمل اجرائـي عمـ ًا لطمـه بهـره گیری از توانمندی ها و امکانات سـازمان برای تحقق اهداف‬
‫ي كــه بــه وجــه و اعتبــار ســايرين نيــاورد مــورد تاييــد تبییـن برنامـه هـا‪ ،‬عملکردهـا و مسـئولیت هـای سـازمان بـه‬
‫منظـور پاسـخگویی بـه جامعـه هـدف مطالعـات افـکار و پژوهش‬ ‫مـي باشـد‪.‬‬
‫‪  -16‬نـق زدن‪ /‬غـرزدن‪ :‬كيـي از شـيوه هـاي فريبـكاري هـای مرتبـط در راسـتای نیـاز سـنجی و شـناخت بازخوردهـا‬
‫يــا روش هــاي جلــب نظــر يــا بــه دســت آوردن جنبــه و عملکردهـا ایجـاد شـرایط مطلـوب و فرصـت سـازی بـرای‬
‫هـاي از ترهـم ديگـران كـه مـورد تاييـد از لحـاظ اخـاق سـازمان در محیـط هـای تعاملـی ‪ ،‬ارزیابـی مسـتمر در روابـط‬
‫عمومـی نمونـه ای مشـهود از اخالق حرفـه ای زمانـی و بـا‬ ‫حرفـه اي نمـي باشـد‪.‬‬
‫‪   -17‬اســتخدام‪ :‬در موقــع اســتخدام كاركنــان از ســوي هـدف بازخـورد سـنجی و اطالع از میـزان رضایـت عمومـی از‬
‫مراجـع دولتـي يـا قوانيـن اسـتخدام و كسـب اطلاعـات خدمـات ارایـه شـده اقـدام بـه ارزیابـی اقدامـات خـود در میـان‬
‫شــخصي آنــان چــه در صــورت اســتخدام چــه عــدم مخاطبـان و جامعـه هـدف مـی کنـد‪ .‬ارزیابـی مـی توانـد شـامل‬
‫بررسـی نتایـج خدمـات ارایـه شـده و میـزان اسـتقبال متقاضیـان‬ ‫اســتخدام اطلاعــات افــراد محفــوظ بمانــد‪.‬‬
‫‪ -18‬همـكاران‪ :‬اصـول و ضوابـط فـوق الذكـر بـه عنـوان و مشـتریان باشـد‪ ،‬مربـوط بـه تحقـق اهـداف سـازمان در فواصل‬
‫يــك وظيفــه حرفــه اي بــراي كليــه كارگــزاران روابــط زمانـی مختلـف باشـد و یـا بـه بررسـی پیـام هـا و ارتباطـات‬
‫عمومــي در سراســر جهــان مــورد قبــول مــي باشــد و روابـط عمومـی بـا مخاطبـان و میـزان موفقیـت آن برگردد‬
‫اعضـاي انجمـن جهانـي از آن حمايـت كامـل دارنـد و در ‪ ‬‬
‫صـورت بـروز و آشـكار شـدن نقـض ايـن اصـول ‪ 17‬گانـه‬
‫بـالا شـيوه هـاي انضباطـي انجمـن بيـن الملـل در ايـن‬
‫ارتبـاط بـه كار گرفتـه مـي شـود‪.‬‬
‫در ســاختار روابــط عمومــی ‪ ،‬ارزش یــک اســتاندارد‪-‬‬
‫آمیــزه ای از ارزش هــای بیـن المللــی و محلــی‪ -‬وقتـی‬
‫بیشــتر مشــهود مــی شــود کــه فرآینــد عارضــه یابــی‬
‫بــه اشــکال گوناگــون و بــا همــکاری مدیریــت ارشــد‬
‫ســازمان و متخصصــان روابــط عمومــی انجــام شــود‪.‬‬
‫توجــه جــدی و موثــر بــه اثربخشــی‪ ،‬کارآیــی‪ ،‬بهــره‬
‫وری‪ ،‬نــوآوری‪ ،‬قابلیــت انعطــاف‪ ،‬کیفیــت زندگــی کاری‪،‬‬
‫کیفیـت منابـع انسـانی‪ ،‬مسـئولیت اجتماعـی‪ ،‬سـودآوری‬
‫و ارزش افــزوده بــه عنــوان بخشــی از مولفــه هــای‬
‫اصلــی در حــوزه هــای نتایــج عملکــرد‪ ،‬ممکــن اســت‬

‫‪17‬‬

18

‫مهندس علیرضا واحدی پور‬
‫رئیس روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی استان فارس‬

‫عرصه هنر هشتم در سال ‪1400‬‬

‫بیسـت و هفتـم اردیبهشـت‌ماه تداع ‌یگـر اهمیـت و نقـش بـه سـزای صنعـت روابـط عمومـی در دنیـای ارتباطـات بـه‬
‫عنـوان ششـمین شـغل اسـترس زای جهـان محسـوب شـده و ایـن روز و هفتـه فرصـت مغتنمـی اسـت تـا همـه بـا‬
‫هـم بـرای توسـعه فعالی ‌تهـای سـازمان و ارتباطـات اجتماعـی عهـدی دوبـاره بسـته و در جهـت ارتقـاء رشـد کمـی‬
‫و کیفـی فعالیـت هـای گسـترده خانـواده بـزرگ جهـاد کشـاورزی قد ‌مهـای موثـری برداریـم بـه ویـژه ایـن کـه در‬

‫تامیـن امنیـت غذایـی مـردم مسـتقیما نقـش داشـته و اثـر گذاریـم‪.‬‬
‫امـروزه روابـط عمومـی هـا قلـب تپنـده مجموع ‌ههـای مختلـف محسـوب شـده و نـه بـه عنـوان یـک سـامانه تشـریفاتی‬
‫و حتـی اجرایـی بلکـه بـه عنـوان یـک سـامانه مشـورتی و مدیریتـی و بـه عنـوان عنصـر اصلـی در ارتقـاء و پیشـرفت‬
‫هـر سـازمانی جایـگاه ویـژ‌های دارنـد و بـدون داشـتن روابط‌عمومـی قـوی هیـچ فعالیتـی بـه خوبـی انعـکاس نمـی‬

‫یابـد‪.‬‬
‫روابـط عمومـی یـک شـغل نیسـت‪ ،‬بلکـه یـک ویژگـی اخلاقـی و انسـانی اسـت و بـی جهـت نیسـت کـه شـادروان‬
‫دکتـر منطقـی بنیانگـذار علـم روابـط عمومـی در کشـور اینگونـه نظـر داده انـد کـه‪ « :‬روابـط عمومـی یـک شـغل اداری‬
‫نیسـت بلکـه یـک شـوق اداری اسـت» چـرا کـه تمامـی فعـالان در ایـن حـوزه بـا عشـق‪ ،‬شـور‪ ،‬نشـاط‪ ،‬بهر‌هگیـری از‬
‫تکنولوژ ‌یهـای روز و اید‌ههـای نویـن و نیـز تزریـق هنـر و تفکـر خـاق در حـوزه اداری گام برمی‌دارنـد و روحشـان‬

‫بـا ایسـتایی و سـکون منافـات دارد‪.‬‬
‫روابـط عمومـی از یـک سـو بهتریـن نمایانگـر اوضـاع داخلـی سـازمان و منعکـس کننـده چگونگـی مسـائلی اسـت کـه‬
‫در آن مـی گـذرد و از سـوی دیگـر انعـکاس دادن وضعیـت و دیـدگاه هـای کلیـه ذی نفعـان آن سـازمان بـه مسـوولین‬
‫ارشـد مجموعـه اسـت و روابـط عمومـی هـا مـی تواننـد فعالیـت نها‌دهـا را ارزیابـی و منعکـس نماینـد و مشـخص‬

‫کننـده رو ‌شهـا و نق ‌صهـای دسـتگاه مربوطـه خـود باشـند‪.‬‬
‫در نهایـت مـی تـوان اذعـان داشـت‪ :‬روز ارتباطـات و روابـط عمومـی فرصتـی اسـت مبـارک تـا همـه بـا هـم بـرای‬
‫توسـعه ارتباطـات اجتماعـی و غنـای معنـوی و ارزشـی ایـن حرفـه ارزشـمند‪ ،‬بـا حمایـت‪ ،‬تقویـت و همراهـی مدیرانـی‬
‫تحــول طلــب و بــا تفکــر متعالــی و بهــاء دادن روزافــزون بــه نظــام آزاد ارتباطــات و اطلاعــات‪ ،‬بــا رعایــت اخــاق‬
‫حرفـه‌ای در عملکـرد خـود‪ ،‬تـاش نمـوده و جایـگاه ایـن حرفـه را در جامعـه آرمـان خـواه و اسـامیمان تثبیـت نماییـم‪.‬‬
‫اینجانـب بـه عنـوان یـک خدمتگـزار کوچـک مجـددا فرصـت را مغتنـم شـمرده‪ ،‬فرارسـیدن ایـن روز و هفتـه ارزشـمند‬
‫را بـه تمامـی دسـت انـدرکاران سـخت کـوش حـوزه روابـ ‌ط عمومـی‪ ،‬بـه خصـوص خواهـران و بـرادران ارجمنـد فعـال‬
‫در سـازمان دامپزشـکی کشـور کـه بـه انحـاء مختلـف پـا بـه پـای دیگـر همـکاران ایـن سـازمان انعـکاس دهنـده‬
‫زحمـات و تـاش هـای بـی وقفـه و شـبانه روزی آن هـا بـرای تامیـن امنیـت غذایـی و ایجـاد سـامت و بهداشـت‬
‫مـردم در جـای جـای میهـن عزیزمـان هسـتند؛ صمیمانـه تبریـک و تهنیـت عـرض مـی نمایـم و بـرای آنـان در ایـن‬

‫مسـیر دشـوار‪ ،‬حسـاس‪ ،‬پرمخاطـره و مسـئولیت آفریـن آرزوی توفیـق روز افـزون را دارم‪.‬‬
‫امیـدوارم در سـال ‪ 1400‬بـرای توسـعه جایـگاه روابـط عمومـی در وزارت متبـوع شـاهد تحـولات عظیمـی باشـیم بـه‬
‫نحـوی کـه در ابتـدا بـرای ایجـاد نظـام ارتباطـات یکپارچـه سـازمان ایـن بـاور بـر همـه مدیـران ارشـد بـه وجـود آیـد‬
‫کـه رئیـس روابـط عمومـی مـی توانـد بـه واقـع کمـک و بـازوی وی باشـد‪ ،‬دیگـر ایـن کـه ایـن نـگاه حاکـم شـود‬
‫کـه روابـط عمومـی نیـروی متخصـص مـی خواهـد و ایـن بـاور کـه هـر فـردی مـی توانـد در روابـط عمومـی کار‬
‫کنـد‪ ،‬واقعـا ایـن طـور نیسـت و کامـا واضـح اسـت کـه حتـی نیروهـای متخصـص نیـاز بـه آمـوزش هـای نویـن و‬

‫بـه روز دارنـد‪.‬‬
‫سـومین نکتـه ایـن اسـت کـه ایـن بـاور بـه وجـود آیـد کـه انجـام دادن کارهـا در روابـط عمومـی در عصـر اطلاعـات و‬

‫‪19‬‬

‫در دنیـای کنونـی بـا بـودن شـبکه هـای اجتماعـی بایـد بـرای آگاهـی ذی نفعـان سـازمان و اطـاع رسـانی بـه آن هـا بـه نحـو صحیـح‬
‫و سـریع نیـاز بـه امکانـات بـه روز اسـت و بـه اشـکال مختلـف عمـل کـردن کـه ایـن مهـم نیـاز بـه ردیـف اعتبـاری خـاص هسـت‪.‬‬

‫چهـارم ایـن کـه روابـط عمومـی جـزء شـش شـغل اسـترس زای دنیـا بـو همکارانـی کـه در ایـن حـوزه کار مـی کننـد در دراز مـدت‬
‫مشـکلات روحـی و جسـمانی پیـدا مـی کننـد و ایـن مهـم طلـب مـی نمایـد کـه سـختی کار در حکمشـان لحـاظ شـود‪.‬‬

‫مـورد پنجـم بحـث اسـتاندارد سـازی در کارهـای مـان اسـت کـه بسـیار ضـروری اسـت و بـه صـورت سـلیقه شـخصی گام برداشـتن‬
‫صحیـح نیسـت و بایـد بـا تدویـن اسـتراتژی‪ ،‬ترسـیم گانـت چـارت و ‪ ...‬در سـطح وزارتخانـه ‪ ،‬سـازمان هـا و موسسـات وابسـته‪ ،‬اسـتان‬

‫هـا و ‪ ...‬و ایحـاد یـک انسـجام و هماهنگـی کارهـا را بهتـر عملیاتـی کـرد‪.‬‬
‫به امید تعالی خانواده بسیار بزرگ روابط عمومی وزارت جهاد کشاورزی از سال ‪ 1400‬به بعد و الگو شدن برای تمام کشور‪.‬‬

‫‪20‬‬

21

‫روابط عمومی سازمان روابــط عمومــی دامپزشــکی در‬
‫ســال ‪1400‬‬
‫دامپزشکی کشور؛‬
‫برنامـه هـای اولویـت دار اطلاع‌رسـانی و ارتباطـات رسـانه‬
‫ای ســازمان دامپزشــکی در ســالجاری بــه زودی ابــاغ‬
‫می‌شــود‬ ‫«نگی ِن» درخشان‬

‫«دکتـر وحیـد کشـاورز زمانیـان» مدیـرکل حـوزه ریاسـت‪،‬‬

‫حقوقــی و ارزیابــی عملکــرد ایــن ســازمان‪ ،‬در نخســتیناطلا ‌عرسانی در وزارت‬
‫گردهمایـی مدیـران و کارکنـان روابـط عمومـی ادارات کل‬ ‫جهادکشاورزی‬
‫دامپزشـکی اسـتا ‌نها در سـال ‪ 1400‬کـه در نخسـتین روز‬
‫اردیبهشـت مـاه بـه صـورت ویدیوکنفرانـس در اجتماعـات‬
‫سـازمان دامپزشـکی کشـور برگـزار شـد؛ ضمـن تبریـک‬ ‫روابـط عمومـی سـازمان دامپزشـکی کشـور سـال ‪1400‬‬
‫فرارســیدن ســال نــو و تشــکر از خدمــات مدیــران و‬ ‫را بــا دســتاوردهای متعــددی در حــوزه زیــر مجموعــه‬
‫همــکاران روابــط عمومــی ســتاد ســازمان و ادارات کل‬ ‫وزارت جهادکشـاورزی آغـاز کـرد تـا جایـی کـه موجـب‬
‫دامپزشـکی اسـتانها افـزود‪ :‬از آنجـا کـه روابـط عمومـی‬ ‫شــگفتی بســیاری از فعــالان حــوزه دامپزشــکی کشــور و‬
‫آینـه تما ‌منمـای سـازمان دامپزشـکی و نشـاندهنده خدمـان‬ ‫حتــی ســایر ســازما ‌نها گردیــد‪ .‬اتفاقــی کــه ماحصــل‬
‫دامپزشـکی بـه جامعـه اسـت‪ ،‬لـذا نقـش همـکاران حـوزه‬ ‫برنامـه ریـزی و همچنیـن حسـن تـاش تمـام همـکاران‬
‫روابـط عمومـی در ایـن خصـوص بسـیار مهـم و پررنـگ‬ ‫ایــن ســازمان در استا ‌نهاســت‪ .‬در واقــع روابــط عمومــی‬
‫سـازمان دامپزشـکی کشـور بـا کارنامـه قاب ‌لتوجهـی کـه‬
‫است‪.‬‬ ‫در تمـام حوز‌ههـای تعریـف شـده بـا توجـه بـه محدودیـت‬
‫وی بــا بیــان اینکــه «شــورای عالــی اطــاع رســانی و‬ ‫شــدید منابــع مالــی ارائــه کــرد نشــان داد کــه شــرایط‬
‫ارتباطـات رسـانه‌ای» سـازمان دامپزشـکی کشـور در آغـاز‬ ‫دشــوار اقتصــادی نیــز مانــع انجــام وظایــف مســئولانه‬
‫ســال ‪ 1400‬کــه بــه نــام ســال «تولیــد‪ ،‬پشــتیبانی‌ها‬ ‫آن در قبـال اطـاع رسـانی هدفمنـد بـه بهـره بـرداران و‬
‫و مان ‌عزدایی‌هــا » نامگــذاری شــده اســت‪ ،‬اهــداف و‬ ‫دامپزشـکان و تولیدکننـدگان نخواهـد شـد‪ .‬بـا توجـه بـه‬
‫برنام ‌ههایـی را تهیـه کـرده کـه بـه زودی ابـاغ خواهـد‬ ‫ایـن توفیقـات کـه تـداوم آن طـی سـالهای اخیـر موجـب‬
‫کـرد‪ ،‬افـزود‪ :‬در ایـن میـان توجـه بـه تمـام مـوارد مهـم‬ ‫شـده تـا بـه نوعـی روابـط عمومـی سـازمان دامپزشـکی‬
‫در حیطـه وظایـف و اختیـارات روابـط عموم ‌یهـا از جملـه‬ ‫کشـور «نگیـن» اطـاع رسـانی سـازمانهای زیرمجموعـه‬
‫مســائل رســانه ای‪ ،‬مدیریــت مصاحب ‌ههــا؛ تکریــم اربــاب‬ ‫جهادکشـاورزی شـده باشـد‪ .‬نگینـی کـه در طلیعـه خانـواده‬
‫رجـوع؛ تامیـن محتـوا بـرای فصلنامه «سـام و سـامتی»‬ ‫روابــط عمومــی و امــور بین‌الملــل وزارت جهادکشــاورزی‬
‫سـازمان دامپزشـکی کشـور و همچنیـن اسـتفاده بهینـه از‬
‫پرتـال سـازمان؛ همـکاری در امـور فرهنگـی در چارچـوب‬ ‫خــوش م ‌یدرخشــد‪.‬‬
‫پروتکل‌هـای بهداشـتی سـتاد مقابلـه بـا کرونـا و همچنیـن‬ ‫بــا توجــه بــه ایــن توفیقــات‪ ،‬در ایــن شــماره فصلنامــه‬
‫مدیریـت فضـای مجـازی کـه در اذهـان عمومـی بسـیار‬ ‫«سـام و سـامتی» بـه طـور ویـژه بـه رویدادهـای مرتبط‬
‫بـا روابـط عمومـی سـازمان دامپزشـکی کشـور پرداختیم‪ .‬از‬
‫تاثیرگـذار اسـت‪ ،‬اهمیـت دوچندانـی دارد‪.‬‬ ‫نخسـتین گردهمایـی مدیـران و کارکنـان روابـط عمومـی‬
‫دکتـر «فاطمـه زارعـان» رئیـس روابـط عمومـی سـازمان‬ ‫ادارات کل دامپزشــکی اســتا ‌نها در ســال ‪ 1400‬کــه در‬
‫دامپزشــکی کشــور نیــز در ایــن گردهمایــی ویدیویــی‬ ‫نخسـتین روز اردیبهشـت مـاه بـه صـورت ویدیوکنفرانـس‬
‫ضمـن تشـکر از تمـام همکارانـش در حـوزه روابط‌عمومـی‬ ‫در سـالن اجتماعـات سـازمان دامپزشـکی کشـور بـا حضور‬
‫و خوش‌آمدگویـی بـه همـکاران جدیـد روابـط عمومـی کـه‬ ‫دکتـر «وحیـد کشـاورز زمانیـان» مدیـرکل حـوزه ریاسـت‪،‬‬
‫اخیـرا در ادارات کل دامپزشـکی اسـتانها منصـوب گردیـده‬ ‫حقوقـی و ارزیابـی عملکـرد برگـزار شـد گرفتـه تـا آییـن‬
‫انـد‪ ،‬بـه تشـریح تفصیلـی اهـم تدابیر اتخـاذ شـده در روابط‬ ‫تقدیـر از روابـط عموم ‌یهـای پیشـگام و برتـر ادارات کل‬
‫عمومـی سـازمان دامپزشـکی کشـور پرداخـت و افـزود‪ :‬بـا‬ ‫دامپزشــکی اســتا ‌نها در نخســتین روزهــای تیــر ‪1400‬‬
‫حســن همــکاری صــورت گرفتــه و حمای ‌تهــای ویــژه‬ ‫کـه نشـریه «سـام و سـامتی» در حـال رفتـن بـه زیـر‬
‫ریاسـت سـازمان دامپزشـکی کشـور و مسـاعدت معاونـان‬
‫و مدیـران سـازمان دامپزشـکی کشـور در سـتاد و اسـتانها‪،‬‬ ‫چـاپ بـود‪.‬‬
‫گامهــای ارزنــده‌ای در زمینــه اطــاع رســانی و مدیریــت‬
‫تبییــن خ ‌طمشــی همــکاران‬

‫تولیـد محتـوا برداشـته شـده اسـت کـه بـه طـور قطـع‬

‫‪22‬‬

‫بــا توجــه بــه اهمیــت دامپزشــکی و گســتردگی حجــم تعویـض گردیـده انـد‪ ،‬بـه مسـئولین جدیـد روابـط عمومـی‬
‫وظایــف ایــن ســازمان در قبــال جامعــه و بهره‌بــرداران‪ ،‬ادارات کل دامپزشــکی اســتانها تبریــک گفــت‪.‬‬
‫بایـد همچنـان گامهـای بلنـد و محکمـی برداشـته شـود‪ .‬در ادامـه مهنـدس فاضلـی‪ ،‬خانـم مهنـدس رئـوف‪ ،‬آقـای‬
‫زارعــان بــا بیــان اینکــه تشــکیل کمیتــه ملــی روابــط حســین شــعبانی و دکترحســین مهدو ‌یشــهری و آقــای‬
‫عمومـی و تقسـیم روابـط عمومـی ادارات کل دامپزشـکی مهنــدس علیرضــا صفاخــو کارشناســان روابــط عمومــی‬
‫کشـور بـه ‪ 5‬منطقـه؛ تدویـن نظـام نامـه شـورای عالـی سازمان‪،‬گزارشــی از فعالی ‌تهــای انجــام شــده در روابــط‬
‫اطــاع رســانی و ارتباطــات رســان ‌های‪ ،‬همچنیــن تدویــن عمومـی سـازمان ارائـه دادنـد‬
‫‪ 10‬محــور کاری در ایــن حــوزه و ســایر مــوارد مشــابه از ســپس روســای روابــط عمومــی مناطــق پن ‌جگانــه بــه‬
‫جملـه اهـم اصلاحـات سـاختاری بـود کـه صـورت گرفتـه بیـان مشـکلات و نقطـه نظـرات خـود بـه صورت مشـروح‬
‫اظهارکـرد‪ :‬البتـه مقولـه آمـوزش و بـه‌روز رسـانی دانـش پرداختـه و نکاتـی را جهـت ارتقـای سـطح کمـی و کیفـی‬
‫همــکاران در ایــن زمینــه نیــز از برنام ‌ههــای مســتمر خدمــات روابــط عمومــی هــا بــه ادارات کل دامپزشــکی‬
‫سـازمان دامپزشـکی کشـور بـوده کـه امیـد اسـت در سـال اسـتانها و مجموعـه خانـواده دامپزشـکی کشـور یـا‌دآوری‬
‫‪ 1400‬بیـش از سـا ‌لهای گذشـته مـورد عنایـت همـکاران کردنــد کــه قــرار شــد نســبت بــه پیگیــری آنهــا اقــدام‬
‫قـرار گیـرد‪ .‬شـود‪.‬‬

‫برگـزاری نمایشـگاه مجـازی بـا توجـه بـه شـرایط ویـژه تجلیــل وزیــر جهادکشــاورزی از‬
‫کشــور وبــروز بیمــاری کرونــا؛ تهیــه بولتــن خبــری بــر رواب ‌طعمومــی دامپزشــکی بــه‬
‫اســاس شــیوه نامــه ارســالی؛ افزایــش ســواد رســانه ای؛ عنــوان «رواب ‌طعمومــی پیشــگام»‬
‫تهیـه اینفوگرافـی بـه منظـور جلـب بیشـتر بازدیـد کننـده؛ روابــط عمومــی ســازمان دامپزشــکی کشــور بــه دلیــل‬
‫انجـام وظایـف روابـط عمومـی براسـاس روزنـگار ؛ تطبیـق موفقیــت در کســب مقــام برتــر در ‪ ۸‬شــاخه فعالیــت‬
‫وظایـف بـر اسـاس نظـام نامـه داخلـی اطـاع رسـانی‪ ،‬روابط‌عمومـی بـه عنـوان 《روابـط عمومـی پیشـگام》‬
‫سیاسـ ‌تها و برنامـه هـای ابلاغـی و اسـتفاده از ظرفیـت معرفی شد‪.‬‬
‫بوجـود آمـده؛ تاکیـد بـر اسـتفاده بهینـه ازامکانـات جدیـد بـه گـزارش روابـط عمومـی سـازمان دامپزشـکی کشـور‪،‬‬
‫ســایت ســازمان و نحــوه اطــاع رســانی از ایــن طریــق دکتــر کاظــم خــاوازی وزیــر جهادکشــاورزی امــروز ‪۲۷‬‬
‫؛ تاکیــد بــر اســتفاده از بنــد چ برنامــه ششــم توســعه و اردیبهشــت بــه مناســبت روز جهانــی روابــط عمومــی و‬
‫قراردادهــای منعقــده بــا صــدا و ســیما؛ افزایــش رصــد و ارتباطــات‪ ،‬از روابط‌عمومــی ســازمان دامپزشــکی کشــور‬
‫پایــش اخبــار در فضــای رســانه ای و مجــازی و تــاش بـه دلیـل کسـب رتبـه برتـر در ‪ ۸‬شـاخه روابط‌عمومـی بـه‬
‫بـرای بـه روز شـدن اطلاعـات (فیلـم و عکـس ) بـر روی عنـوان 《روابـط عمومـی پیشـگام》 تجلیـل کـرد و بـا‬
‫سـایت سـازمان از جملـه برنامـه هـای انجـام شـده روابـط اهـدای لوحـی ایـن موفقیـت را کـه حاصـل ارزیابـی مرکـز‬
‫عمومــی ســازمان دامپزشــکی کشــور و همچنیــن ادارات روابط‌عمومــی و امــور بین‌الملــل وزارت جهادکشــاورزی‬
‫کل دامپزشـکی اسـتانها بـود کـه رئیـس روابـط عمومـی اسـت‪ ،‬بـه دکتـر فاطمـه زارعـان بنی‌اسـدی رئیـس روابـط‬
‫و همچنیــن «دکتــر وحیــد کشــاورز زمانیــان» مدیــرکل عمومـی سـازمان و همـکاران وی تبریـک گفـت‪.‬‬
‫حــوزه ریاســت‪ ،‬حقوقــی و ارزیابــی عملکــرد ســازمان‬
‫یـک روز خـاص بـرای روابط‬ ‫دامپزشـکی کشـور بــه آن اشـاره کردنـد‪.‬‬

‫بنابرایــن گــزارش‪ ،‬در بخشــی از ایــن ویدیوکنفرانــس ‪ 4‬عمومی دامپزشــکی»‬
‫سـاعته نیـز دوره تبییـن و آمـوزش نحـوه مدیریـت فنـی دکتــر عل ‌یصفــر ماکنعلــی‪ ،‬رئیــس ســازمان دامپزشــکی‬
‫بارگـذاری محتواهـای تولیـدی روابـط عمومـی ادارات کل کشـور بـه اتفـاق ‪ 2‬تـن از مدیـران ارشـد ایـن سـازمان‬
‫دامپزشــکی اســتا ‌نها برگــزار شــد‪ .‬در ایــن دوره آقــای (دکتــر نقیبــی‪ ،‬معــاون بهداشــتی و پیشــگیری و دکتــر‬
‫حمیــد گــردان نماینــده دفتــر فــاوا و مهنــدس احمــدی کشــاورز‪ ،‬مدیــرکل حــوزه ریاســت‪ ،‬حقوقــی و ارزیابــی‬
‫مســئول پشــتیبانی ســایت ســازمان دامپزشــکی کشــور‪ ،‬عملکــرد) در نخســتین روز از هفتــه روابــط عمومــی کــه‬
‫نحـوه درج مطالـب بـر روی سـایت سـازمان را بـه طـور «روز جهانـی روابـط عمومـی و ارتباطـات» نامیـده شـده‬
‫اسـت‪ ،‬بـه صـورت سـرزده و بـدون اعـام قبلـی بـه دیـدار‬ ‫مفصـل توضیـح دادنـد‪.‬‬
‫همچنیــن در بخشــی از ایــن گردهمایــی خانــم دکتــر همـکاران روابـط عمومـی آمـد تـا فرارسـیدن ایـن روز را‬
‫زارعــان بـا تشـکر از زحمــات مسـئولین روابـط عمومـی (کـه روز گذشـته بـا پیامـی ویدیویـی تبریـک گفتـه بـود)‬
‫ادارات کل کــه بــه افتخــار بازنشســتگی نائــل شــده یــا بـه صـورت حضـوری نیـز شـادباش بگویـد‪ .‬اتفاقـی کـه در‬

‫‪23‬‬

‫تصادفـی جالـب همزمـان شـد بـا بازگشـت دکتـر «فاطمـه را امضــا و بــه تمــام روســای روابــط عمومــی ادارات کل‬
‫زارعـان» رئیـس روابـط عمومـی سـازمان از آییـن تجلیـل دامپزشــکی اســتان‌ها ارســال کــرد تــا موجــب دلگرمــی‬
‫روابــط عموم ‌یهــای برتــر جهادکشــاورزی کــه در آن همــکاران روابــط عمومــی در ایــن ســازمان شــود‪.‬‬
‫توفیـق درخشـان ایـن واحـد اداری در دسـتیابی بـه عنـوان تقدیـر رئیـس سـازمان دامپزشـکی‬
‫«روابـ ‌ط عمومـی پیشـگام» در بیـن تمـام مجموعـه روابـط‬
‫کشــور از روابــط عموم ‌یهــای‬ ‫‌عموم ‌یهــای وزارت جهادکشــاورزی و تجلیــل شــخص‬
‫پیشــگام و برتــر در ادارات کل‬ ‫وزیـر‪ ،‬ایـن روز را بـه روزی خـاص بـرای همـکاران ایـن‬

‫اســتانها‬ ‫مرکـز بـدل کـرد‪.‬‬
‫البتـه بـاور دکتـر عل ‌یصفـر ماکنعلـی بـه روابـط عمومـی رئیــس ســازمان دامپزشــکی کشــور پــس از بررســی و‬
‫ریشـه در تجربـه و شـناخت بین‌المللـی او از ایـن مسـئولیت ارزیابـی عملکـرد یـک سـاله ادارات کلـی روابـط عمومـی‬
‫در دوران فعالیـت حرفـه‌ای اش دارد‪ ،‬کمـا اینکـه در ‪ 22‬دی دامپزشــکی اســتا ‌نها توســط روابــط عمومــی ســازمان‬
‫مـاه ‪ 95‬نیـز وقتـی از سـوی «مهـدی خلـج» بـه عنـوان دامپزشـکی کشـور از روابـط عمومی‌هـای پیشـگام و برتـر‬
‫«مدیــرکل دفتــر ســازما ‌نهای تخصصــی‪ ،‬روابط‌عمومــی تقدیـر کـرد‪.‬‬
‫و امــور بین‌الملــل» منصــوب شــد؛ نخســتین مدیــری در جلســه شــورای اطــاع رســانی ایــن ســازمان کــه‬
‫بــود کــه «کمیتــه ملــی اطلاع‌رســانی» را ایجــاد کــرد‪ .‬بــا حضــور دکتــر عل ‌یصفــر ماکنعلــی رئیــس ســازمان‬
‫امــا بــا پیگیــری رئیــس ســازمان دامپزشــکی کشــور در دامپزشـکی کشـور بـه صـورت وبینـار برگـزار شـد؛ پـس‬
‫کنـار «خدمـت خالصانـه» و « عشـق» کادر روابط‌عمومـی از اظهـارات دکتـر ماکنعلـی و همچنیـن اظهـارات تعـدادی‬
‫ســازمان در ســتاد مرکــزی و همــکاران روابــط عمومــی از مدیـران روابـط عمومـی اسـتانها و دکتـر «شـهاب‌الدین‬
‫در ادارات کل دامپزشــکی اســتا ‌نها‪ ،‬انجــام وظایــف ایــن سیدمحســنی» معــاون مرکــز روابــط‌ عمومــی و امــور‬
‫مسـئولیت جـذاب‪ ،‬نقـش کلیـدی در بسـیاری از توفی ‌قهـا بی ‌نالملــل جهادکشــاورزی‪ ،‬دکتــر «فاطمــه زارعــان‬
‫و اخــذ همراه ‌یهــای مســئولان و مــردم در بزنگاههــای بن ‌یاسـدی» رئیـس روابـط عمومـی سـازمان دامپزشـکی‬
‫تاریخـی ماننـد سـیل‪ ،‬زلزلـه و شـیوع انـواع بیمار ‌یهـای کشــور بــا اشــاره بــه تمــام فعالی ‌تهــای اطــاع رســانی‬
‫نوظهــور و بازپدیــد و همچنیــن ســایر مطالبــات قانونــی روابــط عمومــی ســتاد ســازمان و همچنیــن ادارات کل‬
‫خانــواده همــکاران دامپزشــکی و ســایر رد‌ههــا و حتــی دامپزشــکی اســتا ‌نها‪ ،‬محورهــای مــورد ارزیابــی روابــط‬
‫بخـش خصوصـی فعـال در ایـن حـوزه ایفـا کـرده انـد‪ .‬عمومــی را برشــمرد‪.‬‬
‫در مجمــوع توفیــق اخیــر روابــط عمومــی ســازمان رئیــس روابــط عمومــی ســازمان دامپزشــکی کشــور بــا‬
‫دامپزشــکی کشــور در بیــن تمــام روابــط عموم ‌یهــای بیـان اینکـه پژوهـش و افکارسـنجی و شناسـایی موانـع‬
‫جهادکشــاورزی گویــای آن اســت کــه ایــن مرکــز در و کاســت ‌یها در مســیر توســعه‪ ،‬طــرح و برنامه‌ریــزی و‬
‫راه درســتی گام برداشــته و اگرچــه بــه حــق کارهــای ارتبـاط بـا ذینفعـان و بهـره بـرداران از تکنی ‌کهـای مهـم‬
‫بـر زمیـن مانـده بسـیاری اسـت کـه بایـد بـا مسـاعدت روابـط عمومـی اسـت تصریـح کـرد‪ :‬در سـا ‌لهای اخیـر‬
‫همـه همـکاران روابـط عمومـی در ادارات کل دامپزشـکی از امکانـات و فرص ‌تهـای وسـایل ارتبـاط جمعـی بخوبـی‬
‫برداشـته شـود و در ایـن توفیـق همـکاری تمـام مدیـران بهــره گرفتــه شــد؛ ب ‌هگونــ ‌های کــه می‌تــوان گفــت‬
‫کل دامپزشــکی اســتا ‌نها نیــز حائــز اهمیــت بــوده و بخــش عمــده ای از بهبــود شــاخ ‌صهای بهداشــتی در‬
‫هســت‪ ،‬لــذا ضمــن تبریــک ایــن دســتاورد بــه تمــام کشـور‪ ،‬مرهـون اسـتفاده از ظرفیـت بالقـوه بویـژه «رادیـو‬
‫خانــواده دامپزشــکی کشــور‪ ،‬م ‌یتــوان امیــدوار بــود بــا و تلویزیـون و فضـای مجـازی» اسـت‪.‬‬
‫تقویـت بیـش از پیـش جایـگاه روابـط عمومـی در تمـام وی تاکیــد کــرد‪ :‬در ایــن راســتا مســیر توســعه را بــا‬
‫مراتــب اداری و همچنیــن افتخــار بــه نقشــی کــه ایــن رویکــردی نویــن و اســتفاده از ابزارهــای نویــن و تولیــد‬
‫مســئولیت در پیشــبرد اهــداف کلان حاکمیتــی ســازمان محتــوای جــذاب بایــد طــی کــرد‪.‬‬
‫رئیــس روابــط عمومــی ســازمان دامپزشــکی کشــور در‬ ‫دامپزشــکی کشــور ایفــا م ‌یکنــد امیــدوار بــود»‪.‬‬
‫لازم بـه ذکـر اسـت بـه مناسـبت ایـن روز دکتـر کشـاورز ارائــه کلیاتــی از گــزارش روابــط عمومــی ایــن ســازمان‬
‫مدیــرکل حــوزه ریاســت‪ ،‬حقوقــی و ارزیابــی عملکــرد و ادارات کل دامپزشــکی اســتا ‌نها گفــت‪ :‬طــی یکســال‬
‫ســازمان دامپزشــکی کشــور نیــز کــه از افــراد دارای گذشـته ‪ 14‬هـزار و ‪ 948‬خبـر تولیـدی روی پرتال سـازمان‬
‫بـاور بـه نقـش روابـط عمومـی در توسـعه سیاسـت‌های دامپزشـکی کشـور قـرار گرفتـه اسـت کـه از ایـن تعـداد‬
‫«سـامت‌محور» سـازمان دامپزشـکی اسـت لـوح تقدیـری اخبـار‪ ،‬تعـداد ‪ 954‬خبـر تولیـدی سـتاد مرکـزی سـازمان‬

‫‪24‬‬

‫بودنــد کــه در یــک یــا دو محــور برتــر شــده انــد‪.‬‬ ‫بوده اســت‪.‬‬
‫وی بــا بیــان اینکــه مجلــه تصویــری دامپزشــکی در‬
‫پژوهــش‪ ،‬تولیــد محتــوا‬ ‫‪ 15‬قســمت ‪ 25‬دقیقــه‌ای شــامل گــزارش مردمــی‪،‬‬
‫و حضــور هوشــمند در‬ ‫مونشـن‌گرافی و مسـتند از جملـه برنام ‌ههـای پرمخاطـب‬

‫شــبکه‌های اجتماعــی؛ لازمــه‬ ‫بـود کـه از شـبکه آمـوزش و مسـتند پخـش شـد افـزود‪:‬‬
‫روابــط عمومــی کارامــد در‬ ‫همچنیـن مجموعـه برنامـه ‪ 26‬قسـمتی مجله دامپزشـکی‬
‫‪ 7‬دقیقــه‌ای مســتند از شــبکه یــک پخــش شــد کــه در‬
‫همیـن راسـتا یـک برنامـه ‪ 20‬قسـمتی دامپزشـکی جدیـد‬
‫عصــر حاضــر‬ ‫نیـز ظـرف یـک تـا دو هفتـه آینـده از شـبکه یـک پخـش‬

‫آییـن گرامیداشـت تقدیـر از روابـط عموم ‌یهـای پیشـگام‬ ‫خواهد شــد‪.‬‬
‫و برتــر در ادارات کل دامپزشــکی اســتان‌ها بــا حضــور‬ ‫زارعــان بــا بیــان اینکــه در کنــار ایــن برنام ‌ههــا بیــش‬
‫رئیـس سـازمان دامپزشـکی کشـور‪ ،‬معـاون مرکـز روابـط‬ ‫از ‪ 100‬اینفوگرافیــک و مونشــ ‌نگرافیک و فصلنامــه‬
‫عمومــی و امــور بی ‌نالملــل وزارت جهادکشــاورزی و‬ ‫«ســام و ســامتی» بــه مدیرمســئولی شــخص دکتــر‬
‫ماکنعلـی از دیگـر آثـار منتشـر شـده بـوده اسـت افـزود‪:‬‬
‫مدیـران ارشـد سـتادی و اسـتانی برگـزار شـد‪.‬‬ ‫برگــزاری مســابقات فیلــم کوتــاه‪ ،‬نقاشــی و اســتفاده از‬
‫پــس از اظهــارات دکتــر عل ‌یصفــر ماکنعلــی رئیــس‬ ‫ظرفیــت شــبک ‌ههای اجتماعــی همــکاران در پلتفرم‌هــای‬
‫ایــن ســازمان در تاکیــد بــر اهمیــت تحلیــل محتــوای‬ ‫اینســتاگرام و واتــس‌آپ نیــز مــورد توجــه قــرار داشــته‬
‫دســتاوردهای دامپزشــکی توســط روابــط عموم ‌یهــای‬
‫ادارات کل دامپزشــکی کشــور‪ ،‬دکترســید شــها ‌ب‬ ‫است‪.‬‬
‫سیدمحســنی معــاون مرکــز روابــط عمومــی و امــور‬ ‫زارعـان بـا بیـان اینکـه محورهـای مـورد ارزیابـی روابـط‬
‫بی ‌نالملــل وزارت جهادکشــاورزی و «رئیــس انجمــن‬ ‫عمومــی شــامل «برنامه‌ریــزی و هماهنگــی؛ پژوهــش و‬
‫متخصصــان روابــط عموم ‌یهــای کشــور» بــه عنــوان‬ ‫افکارســنجی؛ تولیــدات خبــری و شــبک ‌ههای اجتماعــی؛‬
‫میهمــان ویــژه شــورای اطلاع‌رســانی ســازمان‬ ‫تولیــدات چنــد رســانه‌ای؛ نمایشــگاه‌ها و مناســبت‌ها؛‬
‫دامپزشــکی کشــور‪ ،‬اظهاراتــی را در زمینــه اطلا ‌عرســانی‬ ‫ارتباطـات مردمـی؛ ارتباطـات مردمی؛ تبلیغات و انتشـارات؛‬
‫توســط ادارات کل روابــط عموم ‌یهــای دامپزشــکی در‬ ‫مدیریـت محتـوای پورتـال و اید‌ههـای نـو» بـوده اسـت‬
‫افـزود‪ :‬در ایـن ارزیابـی «روابـط عموم ‌یهـای پیشـگام»‬
‫اســتانها ایــراد کــرد‪.‬‬ ‫شــامل روابــط عمومی‌هایــی کــه در ‪ 5‬محــور فعالیتــی‬
‫وی بـا تشـکر از سـ ّنت حسـنه روابـط عمومـی سـازمان‬ ‫و بالاتــر برتــر شــده انــد؛ «روابــط عموم ‌یهــای برتــر»‬
‫دامپزشــکی کشــور در ارزیابــی و گردهمایــی روابــط‬ ‫شــامل روابــط عموم ‌یهــای برتــر در ‪ 3‬تــا ‪ 4‬محــور و‬
‫عمومــی ادارات کل دامپزشــکی اســتا ‌نها بــه عنــوان‬ ‫«روابــط عمومی‌هایــی کــه در یــک تــا دو محــور برتــر‬
‫اقدامـی ارزنـده جهـت دلگرمـی همـکاران؛ بـا اسـتناد بـه‬ ‫شـده انـد» بررسـی شـدند کـه پـس از ارزیابـی تمـام آثـار‬
‫روابـط عمومـی خـوب رئیـس کنونی سـازمان دامپزشـکی‬ ‫و عملکـرد آنهـا طـی ‪ 2‬مـاه بررسـی همـکاران کارشـناس‬
‫کشـور بـه ذکـر خاطـره‌ای از دکتـر ماکنعلـی در دهـه ‪70‬‬ ‫تیــم ارزیابــی در ســتاد مرکــزی ســازمان دامپزشــکی‬
‫خورشـیدی پرداخـت و افـزود‪ :‬هنگامـی که دکتـر ماکنعلی‬
‫مسـئولیت اداره کل قرنطینـه سـازمان دامپزشـکی کشـور‬ ‫کشـور انتخـاب شـدند‪.‬‬
‫را برعهـده داشـتند‪ ،‬تـور رسـان ‌های بـا حضـور خبرنـگاران‬ ‫وی حائزیــن «روابــط عمومــی پیشــگام» را روابــط‬
‫اعزامـی بـه اسـتان خراسـان جنوبـی برگـزار شـد کـه نوع‬ ‫عموم ‌ی‪‎‬هــای ادارات کل اســتا ‌نهای «آذربایجــا ‌ن‬
‫نــگاه و تعامــل وی بــا اصحــاب رســانه موجــب ارتبــاط‬ ‫شـرقی»‪« ،‬اصفهـان»‪« ،‬خراسـان رضـوی»؛ «کرمـان»؛‬
‫«مازنــدران» و «یــزد» اعــام و خاطرنشــان کــرد‪:‬‬
‫بسـیار خوبـی میـان ایشـان و رسـان ‌هها شـد‪.‬‬ ‫اســتا ‌نهای بوشــهر؛ خوزســتان؛ ســمنان؛ سیســتان و‬
‫سیدمحســنی اظهــار کــرد‪ :‬در بیــن مجموعــه روابــط‬ ‫بلوچســتان؛ خراســان جنوبــی؛ و فــارس نیــز بــه عنــوان‬
‫عمومــی دامپزشــکی اســتان‌ها نیــز همــکاران پرتــاش‬
‫و موفقـی حضـور دارنـد کـه پیشـنهاد می‌شـود در زمینـه‬ ‫«روابــط عموم ‌یهــای برتــر» برگزیــده شــدند‪.‬‬
‫شـوراهای روابـط عمومـی اسـتانی و تشـک ‌لهای علمـی‬ ‫بــه گفتــه زارعــان‪ ،‬ادارات کل دامپزشــکی اســتا ‌نهای‬
‫آذربایجــان غربــی؛ اردبیــل؛ البــرز؛ خراســان شــمالی؛‬
‫روابـط عمومـی حضـور فعـال داشـته باشـند‪.‬‬ ‫زنجــان؛ قزویــن؛ کردســتان؛ کهکیلویــه و بویراحمــد؛‬
‫معــاون مرکــز روابــط عمومــی و امــور بین‌الملــل وزارت‬ ‫گلســتان؛ مرکــزی و همــدان نیــز روابــط عمومی‌هایــی‬
‫جهادکشـاورزی بـا بیـان اینکـه بخـش کشـاورزی بخشـی‬
‫گسـترده اسـت کـه چنـد وزارتخانـه و سـازمان در حیطـه‬

‫‪25‬‬

‫مســائل آن دســت انــدرکار هســتند‪ ،‬افــزود‪ :‬از آنجــا کــه صرفــه اقتصــادی نیــز خــارج مــی کنــد ایــن ظرفیــت‬
‫اخیـرا هفتـه جهادکشـاورزی برگـزار شـد و شـعار امسـال اطلاع‌رسـانی بـرای تغییـر ایـن بـاور اشـتباه وجـود دارد‪.‬‬
‫جهادکشـاورزی پشـتیبانی از تولیـد و امنیـت غذایـی بـود‪ ،‬سیدمحســنی بــا تاکیــد بــر اهمیــت ورود بــه موضــوع‬
‫بایـد توجـه داشـت کـه در واقـع امنیـت غذایـی حاصـل تحلیلـی و تولیـد مقـالات ژورنالیسـتی ‪ ،‬تولیـد فیل ‌مهـای‬
‫نم ‌یشــود‪ ،‬مگــر آنکــه در ابتــدا ســامت مــواد غذایــی کوتــاه جــذاب و بازنشــر آنهــا در رســان ‌هها و فضــای‬
‫حاصـل شـده باشـد؛ چـرا کـه تنهـا انسـان سـالم می‌توانـد مجـازی تاکیـد کـرد‪ :‬بـه طـور نمونـه سـازمان دامپزشـکی‬
‫کشـور در یکـی ‪ -‬دو سـال اخیـر تولیـدات واکسـن خوبـی‬ ‫باعـث توسـعه کشـور و منابـع انسـانی شـود‪.‬‬
‫وی بــا تاکیــد بــر ثبــات مدیــران حرفــه‌ای و متخصــص داشـت و ابتـکارات خوبـی شـده کـه م ‌یتوانـد سـرفصل‬
‫روابــط عمومــی در ادارات کل دامپزشــکی اســتانها بــا تولیـد محتـوا قـرار گیـرد‪.‬‬
‫اشــاره بــه اظهــارات و تاکیــد دکتــر ماکنعلــی مبنــی بــر وی بـا اسـتناد بـه تامیـد دکتـر ماکنعلیبـر توسـعه ارتباطات‬
‫اهمیــت «پژوهــش و تولیــد محتــوا» گفــت‪ :‬در دنیــای بی ‌نالملـل ایـن مسـاله را نیـز بـه عنـوان یـک نقیصـه در‬
‫امـروز روابـط عمومـی بایـد بـه تولیـد محتـوای اثربخـش ایـران گوشـزد کـرد و گفـت‪ :‬وقتـی چنیـن اقدامـات قابـل‬
‫و و علمـی توجـه داشـته باشـیم‪ ،‬محتـوای ارائـه شـده بایـد دفاعـی صـورت گرفتـه طبیعـی اسـت کـه بایـد در بعـد‬
‫بی ‌نالمللـی هـم خبرهـای دامپزشـکی ایـران منتشـر شـود‬ ‫روی گفتــار و رفتــار مخاطبــان اثرگــذار باشــد‪.‬‬
‫سیدمحسـنی بـا اشـاره بـه اهمیـت اسـتفاده از سـب ‌کهای و در ایـن رابطـه می‌تـوان از طریـق اداره کل رسـان ‌ههای‬
‫خبـری جدیـد بـرای جذابیـت محتـوا گفـت‪ :‬نکتـه مهـم و خارجــی وزارت فرهنــگ و ارشــاد اســامی بــه ایــن‬
‫قابـل تامـل بعـد کـه بایـد مـورد توجـه قـرار گیـرد توجـه رســان ‌هها دسترســی یافــت‪.‬‬
‫بـه تامیـن و ارائـه محتـوای متناسـب بـرای «شـبکه‌های سیدمحســنی بــا پیشــنهاد ایجــاد روابــط عمومــی‬
‫بین‌الملـل بـه دلیـل عضویـت سـازمان دامپزشـکی کشـور‬ ‫اجتماعی» اسـت‪.‬‬
‫وی بــا بیــان اینکــه امــروزه در حــوزه شــبکه اجتماعــی در ســازما ‌نهای بین‌الملــل تصریــح کــرد‪« :‬وقتــی دکتــر‬
‫بــا جریــان شــبانه‌روزی مواجــه هســتیم و بــرای همیــن ماکنعلـی بـه ‪ 190‬کار شـاخص در حـوزه دامپزشـکی اشـاره‬
‫می‌گوینــد روابــط عمومــی در عصــر حاضــر ‪ 24‬ســاعته کـرد همـکاران روابـط عمومـی ادارات کل دامپزشـکی در‬
‫شــده اســت تصریــح کــرد‪ :‬بــه همیــن دلیــل بایــد تمــام اســتانها بایــد بــرای هرکــدام برنامه‌ریــزی جهــت‬
‫رســانه‌ها و شــبک ‌ههای اجتماعــی پایــش شــوند‪،‬چون تولیـد محتـوا و اطـاع رسـانی داشـته باشـند»‪.‬‬
‫رســان ‌هها تعطیلــی ندارنــد‪ ،‬لــذا روابــط عموم ‌یهــا هــم معــاون مرکــز روابــط عمومــی و امــور بین‌الملــل وزارت‬
‫جهادکشـاورزی در ادامـه گریـزی هـم بـه همـکاران تـازه‬ ‫تعطیلــی ندارنــد‪.‬‬
‫معــاون مرکــز روابــط عمومــی و امــور بی ‌نالملــل بـه جمـع روابـط عمومـی دامپزشـکی پیوسـته زد و گفت‪« :‬‬
‫جهادکشـاورزی از همـکاران روابـط عمومـی دامپزشـکی در اطـاع رسـانی » و « اطلاع‌یابـی » ‪ 2‬کار محـوری روابـط‬
‫ادارات کل اسـتان‌ هـا خواسـت تـا از طریـق نرم‌افزارهـای عمومــی اســت کــه اولــی از طریــق ابزارهــای مختلــف‬
‫روز بـا کمـک «کلیـد واژ‌‪‎‬ه هـا» هـر خبـر را رصـد و پایـش اطـاع‌‌رسـانی و تبلیغاتـی ماننـد برپایـی نمایشـگاه قابـل‬
‫کننـد و بـه صـورت لحظـ ‌های در جریـان مسـائل مرتبـط طـرح اسـت و اطـاع‌ یابـی از طریـق پژوهـش و تحلیـل‬
‫بـا سـازمان دامپزشـکی کشـور قـرار بگیرنـد و اهـم آنهـا را کـه متاسـفانه در سـطح کشـور ضعیـف هسـتیم‪.‬‬
‫وی بــا بیــان اینکــه بیشــتر روابــط عمومــی هــا در‬ ‫بـه مدیـران بالادسـتی اطـاع دهنـد‪.‬‬
‫رئیـس انجمـن متخصصـان روابـط عمومـی کشـور بـا بیان ایــران نقــش بــوق را دارنــد و یکســویه اطــاع‌ رســانی‬
‫اینکـه روابـط عمومـی امـروز باید روابـط عمومی هوشـمند می‌کننــد تصریــح کــرد‪ :‬بــا اندکــی توجــه آشــکار اســت‬
‫و آنلایـن و همیشـه حاضرباشـد افـزود‪ :‬در واقـع امـروز باید کـه کار پژوهشـی در شـناخت مخاطبـان و انتظـارات آنها و‬
‫روی تولیــدات اینفوگراف ‌یهــا و بازنشــر آنهــا بیشــتر کار انعـکاس درد و دلهـا و خواسـته‌ها ی آنهـا بسـیار جزیـی و‬
‫شـود و در شـبک ‌ههای تلویزیونـی اسـتان‌ها بازنشـر شـود‪ .‬سـطحی انجـام شـده اسـت‪.‬‬
‫وی از ســازمان دامپزشــکی کشــور خواســت تــا روی سیدمحسـنی در ایـن رابطـه بـه گلایـه دامـداران از کمبـود‬
‫فرهن ‌گســازی برخــی مقــولات مهــم ماننــد ترویــج شــدید داروهــای موثــر یــا گرانــی آنهــا اشــاره کــرد و‬
‫مصـرف مـرغ سـایز کـه سیاسـت وزارتخانهاسـت کار کنـد؛ گفــت‪ «:‬روابــط عمومــی بایــد شــنونده خوبــی باشــد و‬
‫چــرا کــه هنــوز مــردم مــا علاقه‌منــد بــه مر ‌غهــای بــا نســبت بــه کوچکتریــن گلایــه مخاطبــان بــی‌ توجــه‬
‫وزن بـالا هسـتند و از آنجـا کـه درصـد چربـی و دورریـز نباشــد» ‪.‬‬
‫و همچنیــن اســتفاده دارو و خــوراک دام بیشــتر آن را از وی بــا اشــاره بــه اینکــه روابــط عمومــی نمونــه اســت‬

‫‪26‬‬

‫حداکثــر رضایــت واقعیمخاطبــان از ســازمانش را فراهــم در ســال ‪ ،1400‬از روابــط عموم ‌یهــای پیشــگام و برتــر‬
‫می‌کنــد بــه اظهارنظــری از مرحــوم اســتاد عبــاس‌‌زاده ادارات کل دامپزشـکی اسـتانها تقدیـر کـرد و در عیـن حال‬
‫از اسـاتید قدیمـی روابـط عمومـی ایـران اشـاره کـرد کـه خواسـتار تحلیـل عملکـرد ایـن سـازمان در خصـوص مهـار‬
‫گفتـه اسـت‪« :‬روابـط عمومـی چیـزی نیسـت جـز گـزارش انـواع بیماری‌هـای فرامـرزی و ارائـه آن در فضـای رسـانه‬
‫ای شد‪.‬‬ ‫خـوب از یـک عملکـرد خـوب» ‪.‬‬
‫ایـن پیشکسـوت مسـئول در حـوزه روابـط عمومـی بخـش دکتــر «عل ‌یصفــر ماکنعلــی» رئیــس ایــن ســازمان در‬
‫کشــاورزی کشــور بــا بیــان اینکــه روابــط عمومــی در نخســتین جلســه شــورای عالــی اطلاع‌رســانی در ســال‬
‫دنیــای امــروز بــه عنــوان عامــل تغییــر درون ســازمانی ‪ 1400‬گفـت‪ :‬از آنجـا کـه خـودم افتخـار ایـن را داشـتم‬
‫هــم محســوب م ‌یشــود تصریــح کــرد‪ :‬روابــط عمومــی کــه مدتــی در کنــار همــکاران روابــط عمومــی فعالیــت‬
‫هوشــمند منتظــر انجــام کار خــوب در ســازمان بــرای داشــته باشــم‪ ،‬جــا دارد تــا از پیگیــری ایجــاد کمیتــه‬
‫معرفــی آن نمی‌مانــد و بایــد در راســتای شناســایی راهبـری و بحـث افکارسـنجی و ارزیابـی داخلـی سـازمان‬
‫ضعفهـای سـازمان و انتقـال آن بـه مدیریـت فعـال باشـد‪ .‬کـه عملیاتـی شـده اسـت یـاد کنـم‪.‬‬
‫کمـا اینکـه بایـد بـدون تعـارف در قالـب گـزارش بحـران دکتــر ماکنعلــی بــا توصیــه بــه اینکــه هــر یــک از‬
‫انتظـارت افـکار عمومـی را دریافـت و بـدون پرد‌هپوشـی فعالیت‌هــای روابــط عمومــی از ســوی ریاســت روابــط‬
‫بـه مدیریـت منتقـل کنـد‪ .‬اگـر سـازمان در حـال اتخـاذ عمومــی ســازمان دامپزشــکی کشــور تقســی ‌مبندی و‬
‫تصمیـم اشـتباه اسـت‪ ،‬آن را برگردانـده تـا اصـاح شـود‪ .‬جهــت تولیــد و تحلیــل محتــوا بــه ادارات کل اســتان‌ها‬
‫وی بـا تاکیـد بـر اینکـه روابـط عمومـی امـروز مراسـ ‌مگرا ارائـه شـود گفـت‪ :‬بـه طـور مثـال برنامـه واکسیناسـیون‬
‫و تدارکاتچــی نیســت‪ ،‬بلکــه روابــط عمومــی تحلیل‌گــر بــه روش آمــاده بــاش‪Standby vaccination‬‬
‫اسـت و بـه «مدیریـت تغییـر» بـاور دارد گفـت‪ :‬از آنجـا در دامدار ‌یهــای صنعتــی کــه بــرای نخســتین‌بار در‬
‫کــه در ارزیابــی جهادکشــاورزی در بخــش پژوهــش و کشـورانجام شـد و برنامـه مدیریـت رخدادهـای آنفلوانـزای‬
‫افکارســنجی اغلــب رواب ‌طعموم ‌یهــای مــا برخــاف فــوق حــاد پرنــدگان بــا مراحــل عملیاتــی چهارگانــه‬
‫وضـع مطلـوب در حـوزه خبـری و تبلیغاتـی‪ ،‬در کار تحلیلی گـزارش دهـی‪ ،‬تاییـد تشـخیص‪ ،‬مهـار و مختومـه سـازی‬
‫و میدانــی و پیگیــری مشــکلات جامعــه دامپزشــکی و و اجـرای برنامـه رصـد و پایـش برای ریشـه کنـی بیماری‬
‫کشـاورزی بسـیار ضعیف هسـتند در ایـن رابطـه تجدیدنظر مشمشـه زمینـه تحلیـل و تولیـد محتـوای کمـی و کیفـی‬
‫مناسـب فراهـم اسـت‪.‬‬ ‫جـدی بـه عمـل آیـد‪.‬‬
‫سیدمحســنی خواســتار آشــنایی کامــل همــکاران روابــط رئیـس سـازمان دامپزشـکی کشـور بـا اشـاره بـه ارتقـای‬
‫عمومـی بـا مقولـه مدیریـت بحـران شـد و گفـت‪ :‬وقتـی سـطح معیشـت همـکاران کـه اخیـرا انجـام شـده اسـت‬
‫بـه ناگهـان بیمـاری می‌آیـد و شـما را غافلگیـر می‌کنـد‪ ،‬افـزود‪ :‬از همـکاران روابـط عمومـی ادارات کل دامپزشـکی‬
‫تکنیکهـای مدیریـت بحـران م ‌یتوانـد در شـرایط بحرانـی در اســتان‌ها انتظــار مــ ‌یرود پــس از تقســیم‌بندی‬
‫شـایعات را مدیریـت‌کنـد تـا سـازمان بـا کمترین خسـارت فعالیت‌هـا در سـتاد مرکـزی سـازمان‪ ،‬فعالی ‌تهـای ادارات‬
‫کل دامپزشــکی اســتان‌ها را تحلیــل‪ ،‬آسیب‌شناســی و بــه‬ ‫از بحـران خـارج شـود‪.‬‬
‫در پایــان ایــن وبینــار کــه بــا حضــور رئیــس ســازمان مخاطبـان ارائـه کننـد‪.‬‬
‫دامپزشــکی کشــور و اعضــای شــورای اطــاع‌ رســانی دکتـر ماکنعلـی بـا ابـراز خشـنودی از اینکـه کادر سـتادی‬
‫ایــن ســازمان برگــزار شــد؛ بــه دنبــال ارزیابــی یکســاله و ادارات کل دامپزشــکی در اســتا ‌نها در شــرایط ســخت‬
‫روابــط عموم ‌یهــای ادارات کل اســتا ‌نها‪ ،‬از روابــط‌ جنــگ اقتصــادی موفــق شــدند تــا اســتثنای ‌یترین دوران‬
‫عموم ‌یهــای پیشــگام و برتــر تجلیــل و تقدیــر شــد کــه بعـد انقـاب را از دیـدگاه بهداشـتی را در سـال ‪ 1399‬رقـم‬
‫گـزارش خبـری آن در خبـری دیگـر بـه صـورت جداگانـه بزننـد و در ایـن سـال بنحـوی مدیریـت بهداشـتی صـورت‬
‫در همیــن پرتــال اطــاع‌ رســانی ســازمان دامپزشــکی پذیرفـت نـه تنهـا هیـچ بحـران بهداشـتی رخ نـداد افـزود‬
‫بلکـه شکسـتن رکـورد کاهـش کانونهـای تـب برفکـی‬ ‫کشــور منتشــر می‌شــود ‪.‬‬
‫در گاودار ‌یهــای صنعتــی طــی ‪ 15‬ســال اخیــر در کنــار‬
‫عملکـرد درخشـان مهـار شـیوع بیمـاری آنفلوآنـزای فـوق‬ ‫درخواســت تحلیــل محتــوای‬

‫دســتاوردهای دامپزشــکی حــاد پرنــدگان در ‪ 65‬نقطــه کشــور (ب ‌هگونــه‌ای کــه بــا‬
‫رئیــس ســازمان دامپزشــکی کشــور در نخســتین جلســه وجـود گـزارش ‪ 2200‬کانون در ‪ 28‬کشـور صنعتـی بحرانی‬
‫شـورای عالـی اطـاع رسـانی سـازمان دامپزشـکی کشـور ماننـد سـال ‪ 96‬و رخ نـداد و حتـی امـروز بـا مـازاد تولیـد‬
‫تخــم مــرغ هــم مواجــه هســتیم؛ دســتاوردهایی بــوده‬

‫‪27‬‬

‫اسـت کـه تحلیـل محتـوای کارشناسـی آنهـا جهـت کمـک بـه حـل سـایر مسـائل کمـک خواهـد کـرد‪.‬‬
‫وی بــا ابــراز امیــدواری از اینکــه روابــط عموم ‌یهــا بــه صــورت حرفــه‌ای فعالی ‌تهــای شــاخصی کــه ســازمان دامپزشــکی‬
‫کشــور و ادارات کل اســتا ‌نها انجــام داده بــه صــورت تخصصــی تولیــد محتــوا و معرفــی کننــد‪ ،‬تصریــح کــرد‪« :‬یکــی‬
‫از ریل‌گذار ‌یهــای مــا بــا رویکــرد تســهیل دسترســی بــه بازارهــای منطقــه ای و بی ‌نالمللــی فراورد‌ههــای مرتبــط بــا‬
‫دامپزشـکی اسـت‪ .‬مـا بـا اجـرای برنامـه هـای ملـی کنتـرل باقیمانـده هـا بـه بـازار اوراسـیا وارد شـدیم و بـه دلیـل انجـام‬
‫کارهـای تخصصـی محصـولات دام و طیـور مـا وارد بـازار مالـزی‪ ،‬چیـن و کر‌هجنوبـی شـد کـه امیـد اسـت بـه تسـریع رونـد‬

‫ســرمای ‌هگذاری در کشــورمان کمــک کنــد‪.‬‬
‫دکتـر ماکنعلـی بـا بیـان اینکـه سـازمان دامپزشـکی کشـور در خصـوص واکسـ ‌نهای دامـی بنحـوی مدیریـت شـده اسـت‬
‫کـه در حـال حاضـر تولیدکننـدگان واکسـن تـب برفکـی تقاضـای صـادرات دارنـد ابـراز امیـدواری کـرد بـا اجرایـی شـدن‬
‫تولیـد قـراردادی طیـور‪ ،‬هزینـه تولیـد گوشـت و تخـم مـرغ حتـی تـا ‪ 25‬درصـد کاهـش یابـد و مدیریـت یکپارچـه بهداشـت‬

‫در کشـور مـا پیـاده شـود‪.‬‬
‫رئیـس سـازمان دامپزشـکی کشـور در پایـان اظهاراتـش از تمـام همـکاران روابـط عمومـی کـه اقدامـات شـاخصی در رابطـه‬
‫بـا مسـئولیت‌های محولـه داشـته انـد تشـکر کـرد و خواسـتار تـداوم همیـن رونـد بـا هـدف حصـول دسـتاوردهای تـازه شـد‪.‬‬
‫لازم بـه ذکـر اسـت در پایـان ایـن وبینـار کـه بـا حضور مدیران ارشـد سـازمان دامپزشـکی کشـور‪ ،‬دکتر «شـهاب سیدمحسـنی»‬
‫معــاون مرکــز روابــط عمومــی و امــور بی ‌نالملــل وزارت جهادکشــاورزی و مســئولان روابــط عمومــی ادارات کل دامپزشــکی‬

‫کشـور انجـام شـد؛ از روابـط عموم ‌یهـای پیشـگام و برتـر ادارات کل دامپزشـکی اسـتانها تجلیـل و تقدیـر شـد‪.‬‬

‫‪28‬‬

‫روابــط عمومــی در توســعه ملــی کشــور شــده اســت‪.‬‬
‫روابط عمومی پویا نیاز سازمان کنشگر ســازمانهای حاکمیتــی و خصوصــی مــی تواننــد بــا بهــره‬
‫گیــری از واحدهــای روابــط عمومــی خویــش در ایجــاد و‬
‫توســعه تفاهــم اجتماعــی و همچنیــن در تقویــت ســرمایه‬
‫اجتماعـی‪ ،‬هـم گرائـی‪ ،‬انسـجام ملـی و همبسـتگی اجتماعـی‬ ‫دکتر فاطمه زارعان بنی اسدی‬
‫بــا تاثیــر بیشــتری عمــل نماینــد کــه هــر کــدام لازمــه‬ ‫مدیر روابط عمومی سازمان دامپزشکی کشور‬

‫هــای توســعه همــه جانبــه بــرای یــک نظــام ملــی اســت‪.‬‬
‫از ابتـدای ایجـاد مفهـوم روابـط عمومـی در دنیـای مدیریـت‬
‫‪ ،‬ایـن سیسـتم ضمـن تاکیـد بـر دقـت‪ ،‬حساسـیت‪ ،‬سـرعت‪،‬‬
‫انعـکاس پذیـری‪ ،‬هماهنگـی و آگاهـی بخشـی در فرایندهـای‬
‫خـود‪ ،‬محیـط هـای اطلاعاتـی سـازمان هـا را مدیریـت نمـوده‬
‫اسـت و تجربـه نشـان داده کـه عـدم توجـه بـه حـوزه روابـط‬
‫عمومـی یکـی از عوامـل اصلـی جلوگیـری از شـکل گیـری‬
‫توســعه اســت؛ بنابرایــن‪ ،‬شــناخت فرایندهــای توســعه و‬ ‫مطالعـه تطـور تاریخـی مفهـوم روابـط عمومـی در عرصـه بین‬
‫کیفـی سـازی روابـط عمومـی دارای اهمیـت زیـادی اسـت‪.‬‬ ‫المللـی نشـان مـی دهـد کـه رابطـه مسـتقیمی بیـن رشـد‬
‫عـاوه بـر ایـن‪ ،‬عصـر اطلاعـات بـه سـمتی مـی رود کـه‬ ‫ایـن سیسـتم و توسـعه اطلاعاتـی جامعـه وجـود دارد و روابـط‬
‫روابـط عمومـی هـای سـنتی بـر پایـه واقـع گرایـی سیاسـی و‬ ‫عمومـی در سـازمانها در تعامـل با دیگـر بخش های سـازمانی‪،‬‬
‫تکیـه بـر قـدرت در حـال افـول و روابـط عمومـی هـای نویـن‬ ‫در جهـت تولیـد و بـه کارگیـری اطلاعـات در چارچوب توسـعه‬
‫و بـر پایـه سیاسـت اندیشـه گـرا در حـال جایگزینـی هسـتند و‬ ‫سیسـتم هـای پیشـرفته ارتباطـات اجتماعـی بـه فعالیـت مـی‬
‫در آن بـه قـدرت نـرم برتـری داده مـی شـود؛ بنابرایـن‪ ،‬تدوین‬ ‫پــردازد و نســبت بــه ایجــاد و توســعه اعتمــاد و مشــارکت‬
‫راهبـرد روابـط عمومـی بـا معیارهـا و شـرایط امـروز جهانـی‬ ‫میــان ســازمانها و عامــه و ذی نفعــان اقــدام نمــوده اســت‪.‬‬
‫بــه دور از نــگاه هــای ســنتی و غیــر کارشناســی‪ ،‬مدیــران‬ ‫در کشـور مـا نیـز در سـالهای پـس از انقـاب اسـامی‪ ،‬روابط‬
‫روابـط عمومـی دسـتگاههای اجرایـی و سـازمانهای خصوصـی‬ ‫عمومـی بـه عنـوان یکـی از ارکان اصلـی سـازمانها متحـول‬
‫کشــورمان را ملــزم مــی کنــد کــه در چنیــن شــرایطی در‬ ‫گردیــد و بنــا بــه سیاســت هــای دولــت هــای مختلــف و‬
‫جهــت دهــی افــکار عمومــی و ســازمان در مســیر تحــول و‬ ‫تحـولات فناورانـه‪ ،‬سیاسـی‪ ،‬اجتماعـی‪ ،‬فرهنگـی و اقتصـادی‬
‫توسـعه بـا بهـره گیـری از فضـای مجـازی و فنـاوری هـای‬ ‫کشـور ‪ ،‬شـرح وظایـف و کارکردهـای آن دچـار تغییـر شـد‪.‬‬
‫الکترونیـک‪ ،‬راهبـرد ارتباطـی مؤثـری اتخـاذ کـرده و نقـش‬ ‫اگـر چـه بـه نظر می رسـد خصوصـ ًا در سـالهای اخیـر مدیران‬
‫کلیـدی و راهبـردی خـود را بـه نحـو شایسـته ای ایفـا نماینـد؛‬ ‫عالـی کشـور بـه درک مناسـبی از کارکردهـای اثرگـذار روابـط‬
‫بنابرایـن‪ ،‬شناسـایی عناصـر و مؤلفـه هـا و نیـز بررسـی نقـش‬ ‫عمومـی در ارتقـاء سـطح کارآمـدی سـازمان هـا رسـیده انـد‪،‬‬
‫و کارکردهــای روابــط عمومــی مطلــوب در پیشــبرد اهــداف‬ ‫امـا در حـوزه کیفـی سـازی و توسـعه روابـط عمومـی کشـور‬
‫راهبــردی کشــور‪ ،‬یکــی از مهــم تریــن فعالیــت هــای‬ ‫نمـی تـوان بـه اقدام اساسـی و تحـول گرایانـه ای اشـاره نمود‪.‬‬
‫پژوهشــی محســوب مــی شــود؛ زیــرا روابــط عمومــی بــه‬ ‫بــا بررســی وضعیــت کنونــی روابــط عمومــی در کشــور‬
‫عنـوان یـک رسـانه سـازمانی و فـرا سـازمانی نقـش کلیـدی‬ ‫مــی تــوان عــدم تمایــل مدیــران و دســتگاههای اجرایــی‬
‫در موفقیـت نظـام جمهـوری اسـامی‪ ،‬توسـعه ملـی و شـکل‬ ‫در اســتفاده از فنــاوری هــای روز دنیــا ‪ ،‬عــدم توجــه بــه‬
‫دهـی افـکار عمومـی و رضایـت منـدی در قـرن جدیـد دارد‪.‬‬ ‫فرهنــگ ســازی و تشــکیل بســتر مناســب‪ ،‬عــدم تبییــن و‬
‫در واقــع مــی تــوان چنیــن بیــان نمــود کــه مــدل مطلــوب‬ ‫تدویـن شـاخص هـا و الگـوی بومـی و ملـی و عـدم توجـه‬
‫روابــط عمومــی ایرانــی اســامی بــرای ســالهای پیــش‬ ‫بـه کیفـی سـازی و استانداردسـازی را بـه عنـوان مهمتریـن‬
‫رو‪ ،‬بــه روابــط عمومــی اطــاق مــی گــردد کــه در حــوزه‬ ‫دلایــل عــدم توســعه روابــط عمومــی در ایــران برشــمرد‪.‬‬
‫هــای مختلــف کاری خــود در بخــش هــای درون ســازمانی‬ ‫ایــن عوامــل مانــع تدویــن مــدل مطلــوب روابــط عمومــی‬
‫و بــرون ســازمانی ســرآمد و متمایــز باشــد‪ .‬یکــی از ایــن‬ ‫متناســب بــا فرهنــگ ایــران اســامی و ســاختارهای‬
‫حــوزه هــا برخــورداری از نیــروی انســانی نخبــه و کارآمــد‬ ‫ســازمانی دســتگاههای اجرایــی شــده اســت؛ بــه نحــوی‬
‫و نیــز متعهــد بــه ارزش هــا اســت‪ .‬مســاله مهــم دیگــر‬ ‫کــه دســتگاههای اجرایــی در رفــع نیازهــای واقعــی درون‬
‫لــزوم توجــه بــه ســرمایه اجتماعــی ســازمان و شــاخص‬ ‫ســازمانی و بــرون ســازمانی و همچنیــن اقنــاع و کســب‬
‫هــای مهــم آن یعنــی شــفافیت‪ ،‬حســن ظــن و اطمینــان‬ ‫رضایــت افــکار عمومــی همــواره بــا چالــش هایــی مواجــه‬
‫هســتند و بــه تبــع آن موجــب عــدم ایفــای نقــش موثــر‬

‫‪29‬‬

‫بخشــی و تعامــل و مشــارکتی بــودن در واحدهــای روابــط عمومــی اســت و در پایــان لازم اســت نقــش ارزنــده روابــط عمومــی الکترونیکــی و‬
‫چگونگــی مدیریــت آن بــه عنــوان یکــی از مهمتریــن عناصــر روابــط عمومــی مطلــوب ایرانــی اســامی مــورد مداقــه متولیــان امــر قــرار گیــرد‪.‬‬

‫‪30‬‬

31

32

33

34

35

36

‫رتبه بندی روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استانها‬

‫رتبه بندی روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استانها‬

‫‪37‬‬

‫رتبه بندی روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استانها‬

‫رتبه بندی روابط عمومی اداره کل دامپزشکی استانها‬

‫‪38‬‬

‫معرفی اداره کل دامپزشکی استان آذربایجان شرقی‬

‫معرفی استان آذربایجان شرقی‬
‫‪ ‬اسـتان آذربایجـان شـرقی بـا وسـعت ‪ ۴۵٬۴۸۱‬کیلومتـر مربـع در گوشـه شـمال غربـی فـات ایـران قـرار گرفتـه اسـت‪.‬‬
‫ایــن اســتان بزرگ‌تریــن و پرجمعیت‌تریــن اســتان ناحیــه شــمال غربــی ایــران محســوب م ‌یشــود ‪ .‬حــدود شــمالی‬
‫ایــن اســتان را‪ ‬رود ارس‪ ‬بــا جمهوری‌های‪ ‬آذربایجــان‪  ،‬ارمنســتان‪ ‬و ایالــت خودمختــار نخجــوان مشــخص می‌کنــد‪.‬‬
‫ایـن اسـتان دارای آب و هـوای سـرد کوهسـتانی بـوده و ک ّل محـدود ٔه اسـتان را کو‌ههـا و ارتفاعـات تشـکیل داده‌انـد‪.‬‬
‫ایـن اسـتان محـل اتصـال دو رشـته کـوه مهـم و اصلـی کوه‌هـای ایـران‪ ،‬یعنـی البـرز و زاگـرس اسـت و بلندتریـن‬

‫نقطـه آن‪ ،‬قلـه کـوه سـهند اسـت‪ .‬مرکـز اسـتان آذربایجـان شـرقی‪ ،‬کلان‌شـهر تبریـز اسـت‪.‬‬
‫بـر پایـه سرشـماری عمومـی نفـوس و مسـکن سـال ‪ ،۱۳۹۵‬جمعیـت اسـتان آذربایجـان شـرقی در ایـن سـال بالـغ‬
‫بـر ‪ ۳٬۹۰۹٬۶۵۲‬نفـر بـوده کـه نزدیـک ‪ ۵‬درصـد از جمعیـت کل ایـران را بـه خـود اختصـاص داده‌اسـت‪.‬زبان سـاکنان‬

‫اسـتان آذربایجـان شـرقی‪ ،‬ترکـی آذربایجانـی م ‌یباشـد‪.‬‬
‫در سـال ‪ ۱۳۱۶‬کـه ایـران بـه ده اسـتان تقسـیم شـده بـود‪ ،‬بخـش اعظـم ایـن اسـتان از جملـه تبریـز بـه همـراه‬
‫اســتان اردبیــل و شهرســتان آســتارا‪ ،‬اســتان ســوم (بــه مرکزیــت تبریــز) را تشــکیل م ‌یدادنــد‪ .‬شهرســتان مراغــه و‬
‫بعضـی شهرسـتا ‌نهای پیرامـون کنونـی اش بخشـی از اسـتان چهارم(بـه مرکزیـت ارومیـه) بودنـد‪ .‬شهرسـتان مراغـه‬
‫و شهرســتا ‌نهای پیرامــون کنونــی اش بعدهــا بــه ایــن اســتان ملحــق گردیدنــد‪ ،‬امــا شهرســتان آســتارا در ‪ ۱۳۳۹‬از‬
‫آذربایجـان شـرقی جـدا و بـه گیـان ملحـق شـد‪ ،‬اسـتان اردبیـل نیـز تـا سـال ‪ ۱۳۷۲‬بخشـی از آذربایجـان شـرقی بـود‬
‫کـه در ایـن سـال از ایـن اسـتان جـدا و بـه اسـتانی مسـتقل تبدیـل گردیـد‪ .‬بـر اسـاس آخریـن تقسـیمات کشـوری‪،‬‬

‫اسـتان آذربایجـان شـرقی دارای ‪ 21‬شهرسـتان مـی باشـد‪.‬‬

‫بـر اسـاس کاو ‌شهـای باستان‌شناسـی قدمـت شـهر تبریـز بـه عنـوان مرکـز اسـتان آذربایجـان شـرقی بـه بیـش از‬
‫‪ ۴,۰۰۰‬سـال پیـش م ‌یرسـد و تاریـخ گـواه ایـن مدعاسـت کـه ایـن شـهر همـواره یکـی از کانو ‌نهـای تمـدن بـه‬
‫شـمار می‌رفتـه اسـت همچنیـن ایـن شـهر بـه عنـوان شـهر اولیـن هـا در کشـور لقـب گرفتـه و در زمینـه هـای‬
‫مختلــف اولیــن بــوده از جملــه‪ :‬نخســتین چاپخانــ ‌ه‪ ،‬اولیــن شــعر نــو و نقــد ادبــی‪ ،‬اولیــن ترجمــه کتــاب خارجــی‪،‬‬
‫انتشـار نخسـتین کتـاب نثـر مخصـوص کـودکان‪ ،‬اولیـن رمـان ایرانـی‪ ،‬اولیـن دایـره المعـارف اسـامی‪ ،‬نخسـتین‬
‫قرائتخانـه کتابخانـه عمومـی ایـران‪ ،‬اولیـن سـینمای ایـران‪ ،‬نخسـتین اجراهـای نمایشـی‪ ،‬عکاسـی‪ ،‬نخسـتین مدرسـه‬
‫کـر و لال‌هـا‪ ،‬نخسـتین کودکسـتان‪ ،‬نخسـتین مدرسـه نابینایـان‪ ،‬نخسـتین مدرسـه بـه سـبک نویـن‪ ،‬نخسـتین مدرسـه‬
‫بازرگانـی ایـران‪ ،‬اولیـن دانشـکده فـرش‪ ،‬اولیـن دانشـکده پرسـتاری‪ ،‬اولیـن دوره دکتـری پرسـتاری‪ ،‬نخسـتین طبیـب‬

‫‪39‬‬

‫محصــل اعزامــی بــه خــارج‪ ،‬تالیــف اولیــن کتا ‌بهــای پزشــکی‪ ،‬نخســتین آبل ‌هکوبــی‪( ،‬دکتــر محمــد تقــی براهنــی‬
‫پـدر علـم روانشناسـی ایـران نیـز تبریـزی بـوده اسـت)‪ ،‬اولیـن عمـل قلـب بـاز‪ ،‬نخسـتین عمـل پیونـد قلـب در سـال‬
‫‪ ۱۳۴۸‬بــر روی ســگ‌ها‪ ،‬اولیــن عمــل پیونــد کلیــه‪ ،‬ســاخت نخســتین دنــدان مصنوعــی کشــور‪ ،‬تاســیس نخســتین‬
‫دانشـکده هـای پزشـکی‪ ،‬داروسـازی‪ ،‬دندا ‌نپزشـکی ایـران‪ ،‬نخسـتین هتـل بـه سـبک امـروزی‪ ،‬نخسـتین رسـتوران‬
‫ایـران‪ ،‬نخسـتین کافـه و رسـتوران بـه سـبک امـروزی‪ ،‬نخسـتین ترامـوا (قطـار شـهری) ‪ ،‬اولیـن ضرابخانـه ماشـینی‪،‬‬
‫چـاپ اولیـن پـول کاغـذی تاریخـی ایـران بـه نـام "چـاو" ‪ ،‬اولیـن اتـاق بازرگانـی ایـران‪ ،‬پایـه گـذاری کشـاورزی‬
‫مکانیـزه ایـران‪ ،‬اولیـن شـهربانی‪ ،‬نخسـتین شـرکت سـهامی عـام‪ ،‬نخسـتین کارخانـه ایـران‪ ،‬شـهرداری تبریـز نخسـتین‬
‫شــهرداری (بلدیــه) ایــران‪( ،‬تبریــز اولیــن شــهری اســت کــه از زیرســاخت‌های شــهری ماننــد تلفــن و کارخانــه (در‬
‫فاصلـ ‌ه سـا ‌لهای ‪ ۱۲۸۰‬تـا ‪ ۱۲۸۱‬شمسـی) بهر‌همنـد شـده اسـت)‪ ،‬اولیـن تجهیـزات و سـازمان آت ‌شنشـانی و سـاخت‬
‫بـرج آتش‌نشـانی‪ ،‬تاسـیس اولیـن شـورای مردمـی‪ ،‬مـردم سـالاری و قانو ‌نمنـدی‪ ،‬اولیـن انجمـن زنـان در ایـران‪،‬‬
‫اولیـن و قدیمی‌تریـن موسسـه خیریـه غیـر دولتـی در ایـران‪ ،‬تاسـیس اولیـن مرکـز زلزلـه نـگاری ایـران برخـوردار‬
‫گردیـده اسـت‪( ،‬حسـین صدقیانـی‪ ،‬اولیـن فوتبالیسـت لژیونـر در اروپـا‪ ،‬دکتـر حمیـد نطقـی‪ ،‬پـدر روابـط عمومـی ایـران‪،‬‬
‫عظیـم قیچـی سـاز‪ ،‬اولیـن ایرانـی فاتـح ‪ ۱۴‬قلـ ‌هی بـالای ‪ ۸۰۰۰‬متـر در جهـان ‪،‬کلنـل محمـد تقـی خـان پسـیان‪،‬‬
‫نخسـتین خلبـان ایرانـی‪ ،‬مصطفـی عـدل پـدر حقـوق و عدلیـه ایـران نیـز تبریـزی بـوده انـد)‪ ،‬اولیـن تاکسـی هوایـی از‬
‫تبریـز بـه منطقـه ارس پـرواز کـرد‪ ،‬در سـال ‪ 1305‬همزمـان بـا تهـران اولیـن دامپزشـک (بیطـار) در اسـتان آذربایجـان‬

‫شـرفی بـه مرکزیـت تبریـز فعالیـت مـی نمـوده اسـت و‪...‬‬
‫سیمای کلی اداره کل دامپزشکی استان آذربایجان شرقی‬

‫تاریخچه‪:‬‬
‫دامپزشـکی اسـتان بـا هـدف اولیـه مبـارزه بـا بیماریهـای دامـی نزدیـک بـه صـد سـال قدمـت دارد ضـرورت شـکل‬
‫گیــری چنیــن تشــکیلاتی بــا مطالعــه ریشــه هــای تاریخــی آن بــه ســال ‪ ۱۳۰۳‬شمســی برم ‌یگــردد کــه مجلــس‬
‫شـورای ملـی وقـت بـه دولـت اجـازه م ‌یدهـد کـه شـعبه مخصوصـی بـه نـام دفـع آفـات حیوانـی و سـرم سـازی‬
‫تحـت نظـارت موسسـه پاسـتور تاسـیس نمایـد ایـن قانـون مشـتمل بـر یـک مـاده در جلسـه شـانزدهم ‪ ۱۳۰۳‬شمسـی‬
‫بـه تصویـب م ‌یرسـد طبـق گـزارش رئیـس کل صناعـت فلاحـت وقـت در سـال ‪ ۱۳۰۵‬ایـن اداره دارای دو بیطـار بـود‬
‫کـه یکـی در آذربایجـان و یکـی هـم در تهـران فعالیـت مـی نمودنـد کـه بـا توجـه بـه تلفـات شـدید دامـی در گاوهـا‬
‫علـی الخصـوص در گاوهـای غـرب کشـور بعـد از جنـگ جهانـی اول تشـکیلات دامپزشـکی وقـت جوابگـوی نیـاز‬
‫جامعـه نبـوده بـه همیـن جهـت در ‪ ۲۵‬شـهریور مـاه ‪ ۱۳۱۴‬قانـون تفتیـش صحیـح حیوانـات در ‪ ۹‬مـاده بـه تصویـب‬
‫مجلـس شـورای ملـی رسـید کـه مـاده ‪ ۴‬آن تـا حـدودی وظایـف دامپزشـکی را تعییـن م ‌یکـرده اسـت‪ .‬کوتـاه سـخن‬
‫اینکـه بالاخـره بـروز طاعـون گاوی در سـال ‪ ۱۳۴۸‬توجـه زمامـداران وقـت را بـه وجـود تشـکیلات منسـجمی بـه نـام‬
‫دامپزشـکی معطـوف مـی دارد و سـرانجام قانـون سـازمان دامپزشـکی در ‪ ۲۴‬خـرداد مـاه ‪ ۱۳۵۰‬بـه تصویـب مجلسـین‬

‫مـی رسـد و پـس از امضـا بـه دولـت ابـاغ مـی شـود‪.‬‬
‫بعـد از پیـروزی انقـاب شـکوهمند اسـامی ایـران در سـال ‪ ۱۳۵۷‬تشـکیلات در همـان قالـب اداره دامپزشـکی اسـتان‬
‫تــا ســال ‪ ۱۳۶۹‬فعالیــت خــود را ادامــه م ‌یدهــد ادغــام وظایــف وزارتخانــه هــای جهــاد ســازندگی و کشــاورزی از‬
‫ابتـدای سـال ‪ ۱۳۷۰‬اداره دامپزشـکی اسـتان بـا سـاختار جدیـد بـه نـام شـبکه دامپزشـکی اسـتان آذربایجـان شـرقی‬
‫فعالیـت خـود را ادامـه م ‌یدهـد تـا در نیمـه دوم سـال ‪ ۱۳۷۶‬شـبکه دامپزشـکی اسـتان بـه اداره کل دامپزشـکی اسـتان‬
‫آذربایجـان شـرقی و بـا چـارت سـازمانی ذیـل تبدیـل م ‌یشـود کـه ایـن دگرگونـی در طـول مـدت ‪ 90‬سـال تاریـخ‬
‫خـود باعـث تقویـت روحیـه کارکنـان ایـن اداره گردیـده و هـم اکنـون اداره کل دامپزشـکی اسـتان بـا روحیـه ای منبعـث‬
‫از اهـداف عالیـه سـازمانی بـا دو پسـت معاونـت و ‪ ۸‬پسـت اداره بـه شـرح ذیـل و بـا امکانـات جدیـد مشـغول ارائـه‬

‫خدمـات خـود مـی باشـد‪.‬‬
‫الف) معاونت سلامت‬
‫که شامل ادارات زیر می باشد ‪:‬‬
‫‪1 )1‬اداره بهداشت و مدیریت بیماری های دامی‬
‫‪2 )2‬اداره بهداشت و مدیریت بیماری های طیور‪ ،‬زنبور عسل‪ ،‬و کرم ابریشم‬
‫‪3 )3‬اداره نظارت بر بهداشت عمومی و مواد غذایی‬
‫‪4 )4‬اداره تشخیص و درمان‬

‫‪40‬‬

‫‪5 )5‬اداره قرنطینه و امنیت زیستی‬
‫‪6 )6‬واحد بررسی‪ ،‬مبارزه و مراقبت بیماریهای آبزیان‬

‫ب) معاونت توسعه مدیریت و منابع‬
‫بر ادارات زیر متمرکز است‬
‫‪1 )1‬اداره امور مالی‬

‫‪2 )2‬اداره امور عمومی‪ ،‬رفاه و پشتیبانی‬
‫‪3 )3‬اداره طرح و برنامه و بودجه‬

‫‪4 )4‬اداره فناوری اطلاعات‪ ،‬ارتباطات و تحول اداری‬
‫دفتـر نمایندگـی مقـام معظـم رهبـری بـه امـر نظـارت بـر ذبـح شـرعی در کشـتارگاه هـای دام و طیـور اسـتان نظـارت‬
‫داشـته و همچنیـن بـر عرضـه فـرآورده هـای خـام دامـی و آبزیـان حـال در مراکـز عرضـه نظـارت دارد‪ ،‬حراسـت‪ ،‬روابـط‬

‫عمومـی‪ ،‬واحـد حقوقـی نیـز مسـتقیما زیـر نظـر مدیـر کل دامپزشـکی اسـتان فعالیـت مـی نماینـد‪.‬‬
‫همانگونـه کـه گفتـه شـد‪ ،‬سـازمان دامپزشـكي كشـور كـه تـا قبـل از سـال ‪ 1350‬كيـي از ادارات كل وزارت كشـاورزي‬
‫وقـت بـود در سـال ‪ 1350‬بـا تصويـب قانـون ايـن سـازمان‪ ،‬ايجـاد و بـا تشـيكلات جديـد و وظايـف جـدي تـر و سـنگين‬
‫تـر از قبـل در دو محـور اساسـي حفـظ و حراسـت از سـرمايه دامـي كشـور و ارتقـاء سـطح بهداشـت عمومـي جامعـه بـه‬
‫فعاليـت خـود ادامـه داد‪ .‬در حـال حاضـر سـطح سـازماني در اسـتانها اداره كل بـوده و همچنیـن در تمامـی ‪ 21‬شهرسـتان‬
‫اسـتان آذربایجـان شـرقی‪ ،‬اداره دامپزشـکی وجـود دارد کـه از مهمتریـن آنهـا مـی تـوان بـه اداره دامپزشـکی شهرسـتان‬

‫تبریـز‪ ،‬اداره دامپزشـکی شهرسـتانهای ویـژه مرنـد‪ ،‬میانـه و مراغـه اشـاره نمـود‪. .‬‬
‫اداره كل دامپزشـكي آذربايجـان شـرقي بـا داشـتن ‪ 9‬اداره و ‪ 3‬واحـد سـتادي در حـوزه مديريـت و معاونتهـاي سـامت و‬
‫توسـعه مدیریـت و منابـع و همچنیـن ‪ 21‬اداره دامپزشـكي در شهرسـتانهاي اسـتان كيـي از بزرگتريـن ادارات كل اسـتاني‬
‫در مجموعـه سـازمان دامپزشـكي كشـور بـوده و در راسـتاي اهـداف ذيـل مشـغول فعاليـت مـي باشـد كـه بـه صـورت‬

‫كلـي بـه آن اشـاره مـي شـود‪:‬‬
‫اهمیت استان آذربایجان شرقی در چرخه تولید فرآورده های خام دامی کشور‬

‫رتبه سوم در تولید گوشت قرمز کشور‬
‫رتبه دوم تولید عسل کشور‬

‫رتبه سوم تولید تخم مرغ کشور‬
‫رتبه ‪ 6‬تولید شیر در کشور‬

‫رتبه ‪ 9‬تولید گوشت مرغ در کشور‬
‫فعالیتهای شاخص اداره کل دامپزشکی استان‬
‫جمعیـت دامـی اسـتان آذربایجـان شـرقی برابـر بـا ‪ 6‬میلیـون و ‪ 600‬هـزار رأس دام سـبک و سـنگین مـی باشـد (دام‬
‫سـبک حـدود ‪ 6‬میلیـون رأس و دام سـنگین نیـز حـدود ‪ 600‬هـزار رأس) کـه سـالانه انجـام بیـش از ‪ 9‬و نیـم میلیـون‬
‫نوبـت سـر واکسیناسـیون دام علیـه انـواع بیمـاری هـای واگیـر دامـی و مشـترک بیـن انسـان و دام‪ ،‬حاصـل تـاش‬
‫شـبانه روزی فعـالان دامپزشـکی اسـتان در راسـتای صیانـت از سـرمایه هـای ملـی و ارتقـاء سـطح بهداشـت و سـامت‬

‫عمومـی جامعـه مـی باشـد‪.‬‬
‫ •ریشـه کنـی بیمـاری مهلـک طاعـون گاوی در سـال ‪ 1390‬پـس از قریـب ‪ 80‬سـال مبـارزه بـا ایـن بیمـاری‬

‫ویروسـی‪.‬‬
‫ •تدوین و اجرای طرح جامع ساماندهی بهداشت شیر برای اولین بار در کشور‬

‫ •صدور پروانه بهداشتی مراکزعرضه فرآورده های خام دامی‬
‫ •اجرای طرح ساماندهی کارخانجات تولید خوراک دام استان‬
‫ •مشارکت با سازمان جهاد کشاورزی در طرح ساماندهی مرغداری های غیر مجاز‬
‫ •ایجـاد و راه انـدازی سیسـتم پیـش سـرد در تمامـی کشـتارگاههای دام اسـتان در جهـت مقابلـه بـا بیماریهـای‬
‫مشـترک تـب کریمـه و کنگـو و بروسـلوز یـا تـب مالـت‬
‫ •اسـتفاده از روش هـا و تکنیـک هـای نـو تشـخیص آزمایشـگاهی نظیـر ‪ PCR‬جهـت شناسـایی عوامـل بیمـاری‬

‫زا و ارائـه راهکارهـای مداخلـه ای مناسـب‬

‫‪41‬‬

‫•واگـذاری واکسیناسـیون دامهـا بـه مراکـز واکسیناسـیون غیـر دولتـی و واحدهـای بـزرگ دامـداری و نظـارت‬ ‫ ‬
‫بـر عملکـرد آنهـا‪،‬‬
‫ ‬
‫•تجهیز و راه اندازی آزمایشگاه ملی هاری‬ ‫ ‬
‫•رصد و پایش دقیق‪ ،‬همچنین کنترل و مهار بیماری آنفلوانزای طیور در سالهای متمادی‬ ‫ ‬
‫•ابتـکار سـاماندهی اکیـپ هـای واکنـش سـریع در زمینـه شناسـائی و کنتـرل انـواع بیمـاری از جملـه بیمـاری‬
‫ ‬
‫آنفلوانـزای فـوق حـاد پرنـدگان بـرای اولیـن بـار در کشـور‬ ‫ ‬
‫•کنترل و مهار بیماری هاری (بیماری مشترک و خطرناک بین انسان و دام)‬ ‫ ‬
‫•کنترل و مهار بیماری انواع بیماری های دامی مانند تب برفکی‪ ،‬لمپی اسکین و ‪...‬‬
‫•نظـارت بهداشـتی بـر واحدهـای صنایـع وابسـته دام شـامل کشـتارگاه دام‪ ،‬طیـور‪ ،‬کارخانـه خـوراک دام‪ ،‬طیـور‪،‬‬ ‫ ‬
‫آبزیـان‪ ،‬واحـد بسـته بنـدی فـرآورده هـای خـام دامـی‪ ،‬سـردخانه نگهـداری فـرآورده هـای خـام دامـی‪ ،‬مراکـز‬
‫جمـع آوری شـیر و واحـد تبدیـل ضایعـات کشـتارگاهی در سـطح اسـتان‬
‫•اندازه گیری آفلاتوکسین ‪ M1‬در شیر به روش ‪ HPLC‬و تسریع در روند کشف تقلبات‪.‬‬

‫جـدول آمـار و اطلاعـات نیـروی انسـانی بخـش دولتـی دامپزشـکی اسـتان آذربایجـان شـرقی از نظـر وضعیت اسـتخدامی‬
‫در سـال ‪99‬‬
‫خرید خدمت جمــع‬ ‫طرح نیروی انسانی سرباز‬ ‫شرکتی‬ ‫قراردادی‬ ‫وضعیت استخدام رسمی و پیمانی‬
‫(نفــر)‬

‫‪299 - -‬‬ ‫‪18 10 11‬‬ ‫تعداد ‪260‬‬

‫جـدول آمـار و اطلاعـات نیـروی انسـانی بخـش دولتـی دامپزشـکی اسـتان آذربایجـان شـرقی از نظـر وضعیـت مـدرک‬
‫تحصیلـی در سـال ‪99‬‬

‫زیر دیپلم جمــع‬ ‫دیپلم‬ ‫فوق دیپلم‬ ‫فوق لیسانس لیسانس‬ ‫مدرک تحصیلی دکترا‬
‫( نفــر )‬

‫‪299 15 27‬‬ ‫تعداد ‪54 87 17 99‬‬

‫نشانی پرتال اطلاع رسانی اداره کل دامپزشکی استان آذربایجان شرقی‬
‫‪Eastazar.ivo.ir‬‬

‫نشانی کانال رسمی اداره کل دامپزشکی استان آذربایجان شرقی در نرم افزار سروش‬
‫‪splus.ir/azarvet‬‬

‫‪42‬‬

43

44

‫محمولـه هـای دام زنـده ‪ ،‬فـراورده هـای خـام دامـی و‬ ‫زمیعرسفــتیی دفتـر قرنطینـه و امنیـت‬
‫نهـاده هـای خـوراک دام‬
‫بـه اسـتناد مـاده ‪ ۴‬آییـن نامـه چگونگـی کنترل بهداشـتی‬
‫‪-3‬مطالعــه ‪ ،‬برنامــه ریــزی ‪ ،‬نظــارت ‪ ،‬پیگیــری واقــدام‬ ‫تــردد‪ ،‬نقــل و انتقــال‪ ،‬واردات و صــادرات دام زنــده و‬
‫بـرای اسـتقرار شـبكه ملـی (‌ سـامانه قرنطینـه و امنیـت‬ ‫فـراورده هـای خـام دامـی موضـوع بنـد د مـاده (‪ )3‬و بنـد‬
‫زیسـتی ) نظـارت و كنتـرل بـر تـردد دام زنـده‪ ،‬فـرآورده‬ ‫ب مـاده (‪ )5‬قانـون سـازمان دامپزشـکی هرگونـه واردات‬
‫هـای خـام دامـی و نهـاده هـای خـوراک دام بـا‪  ‬اسـتفاده‬ ‫‪ ،‬صـادرات ‪ ،‬نقـل و انتقـال دام زنـده‪ ،‬فـرآورده هـای خـام‬
‫دامـی و نهـاده هـای خـوراک دام‪ ،‬دارو و مـواد بیولوژیـک‬
‫از آخریـن یافتـه هـای علمـی و فـن آوری‪.‬‬ ‫نیازمنــد اخــذ مجــوز بهداشــتی از ســازمان دامپزشــکی‬
‫‪-4‬مطالعــه و مشــاركت در سیاســتگذاری و تدویــن‬ ‫کشـور‪ ،‬ادارات کل دامپزشـکی و شـبکه هـای دامپزشـکی‬
‫دســتورالعمل هــا وضوابــط بهداشــتی‪  ‬قرنطینــه ای و‬
‫ایمنـی زیسـتی بـرای واردات ‪ ،‬صـادرات و نقـل و انتقـال‬ ‫شهرسـتانها مـی باشـد‪.‬‬
‫خـوراك دام و طیـور و آبزیـان مـواد اولیـه و افزودنیهـای‬ ‫نقـل و انتقـال مـوارد فـوق بـدون اخـذ گواهـی بهداشـتی‬
‫دامپزشــکی‪ ،‬غیرمجــاز و تخلــف محســوب مــی شــود و‬
‫مربــوط بــه آنهــا‬ ‫افـراد خاطـی بـه مراجـع قضایـی معرفـی و بـا آنهـا طبـق‬
‫‪-5‬برنامـه ریـزی ‪ ،‬نظـارت و پیگیـری لازم بـرای اجـرای‬
‫دســتورالعمل هــا واعمــال ضوابــط بهداشــتی و قرنطینــه‬ ‫قانـون و مقـررات برخـورد خواهـد شـد‪.‬‬
‫ای و ایمنــی زیســتی بــرای واردات ‪ ،‬صــادرات و نقــل‬ ‫هـدف از تدویـن ضوابـط اجرائـی قرنطینـه مبـدا و مقصـد‪،‬‬
‫وانتقــال خــوراك دام و طیــور وآبزیــان و مــواد اولیــه و‬ ‫بهبــود رونــد فعالیــت هــای قرنطینــه ای دامپزشــكی و‬
‫فعالیـت هـای منسـجم آن در راسـتای جلوگیـری ورود و‬
‫افزودنیهــای مربــوط بــه آنهــا‪.‬‬ ‫یـا انتشـار بیمـاری هـای مختلـف دامـی‪ ،‬تضمیـن کیفیت‬
‫‪-6‬مطالعــه و مشــاركت در شناســایی و ‪Trace.ivo.ir‬‬ ‫دام و محصـولات دامـی و افزایـش كارائـی و بهـره وری‬

‫تعییـن هویـت دام كشـور در قالـب توسـعه سـامانه‪ ‬‬ ‫سیسـتم قرنطینـه ای فعلـی مـی باشـد‪ .‬‬
‫‪-7‬مطالعـه و بررسـی ‪ ،‬برنامـه ریـزی‪ ،‬نظـارت‪ ،‬پیگیـری‬ ‫قرنطینـه بـه عنـوان یكـی از ركـن هـا و ابزارهـای مهـم‬
‫و اقــدام بــرای ایجــاد پســت هــای قرنطینــه درمناســب‬ ‫در تامیـن بهداشـت دام وفـرآورده هـای دامـی از جملـه‬
‫اجــرای پــروژه هــای كنتــرل و ریشــه كنــی بیمارهــای‬
‫تریـن نقـاط مـرزی و داخـل كشـور‪.‬‬
‫‪-8‬مطالعــه و تدویــن دســتورالعمل هــا و ضوابــط و‬ ‫هـای دامـی مطـرح مـی باشـد‪.‬‬
‫فرمهـای صـدور گواهـی نامـه هـا و‪ ‬مجوزهـای بهداشـتی‬ ‫اقدامــات قرنطینــه ای طیــف وســیعی از فعالیــت هــا را‬
‫واردات ‪ ،‬صــادرات ‪ ،‬ترانزیــت دام زنــده‪ ،‬فــرآورده هــای‬ ‫شـامل مـی گـردد كـه از قرنطینـه داخـل دامـداری شـروع‬
‫خـام دامـی و نهـاده هـای خـوراک دام و‌یکسـان سـازی‬ ‫و بــه اســتقرار ایســتگاه هــای كنتــرل و پســت هــای‬
‫الزامـات بهداشـتی واردات از مبـادی دارای وجـوه مشـترک‬ ‫قرنطینـه مـرزی و بیـن اسـتانی و اجـرای دسـتور العمـل‬
‫بهداشـتی و قرنطینـه ای و‪ ‬نظـارت بـر حسـن اجـرای آنهـا‪.‬‬ ‫هـای بهداشـتی قرنطینـه ای حمـل و نقـل دام و فـرآورده‬
‫‪ -9‬مطالعــه و اعــام تحقیقــات كاربــردی مــورد نیــاز‬
‫بـرای توسـعه سیسـتم هـای بهداشـتی و قرنطینـه ای دام‬ ‫هـای خـام دامـی منتهـی مـی گـردد‪ .‬‬
‫زنـده‪ ،‬فـرآورده هـای خـام دامـی و نهـاده هـای خـوراک‬ ‫اجــرای دقیــق ضوابــط و مقــررات بهداشــتی در مبــدا و‬
‫دام‪  ‬و مشــاركت و همــكاری در اجــرای پــروژه هــای‬ ‫كنتــرل آن در مقصــد مــی توانــد بســیاری از مشــكلات‬
‫موجـود در زمینـه كنتـرل بهداشـتی قرنطینـه ای را مرتفـع‬
‫تحقیقاتـی مرتبـط‬ ‫سـازد‪ .‬اهـم شـرح وظایف دفتـر قرنطینـه و امنیت زیسـتی‬
‫‪-10‬مطالعـه و اعـام آمـوزش هـای مـورد نیـاز بخـش‬
‫دولتـی وغیـر دولتـی دامپزشـكی بـرای اعمـال ضوابـط‬ ‫بـه شـرح زیـر مـی باشـد ‪:‬‬
‫بهداشــتی وقرنطینــه ای وایمنــی زیســتی واردات ‪،‬‬ ‫‪-1‬مطالعــه‪ ،‬سیاســتگذاری و تدویــن دســتورالعمل هــا‪  ‬و‬
‫صـادرات ونقـل و انتقـال دام وفرآورد‌ههـای خـام دامـی‬ ‫ضوابــط بهداشــتی قرنطینــه ای و ایمنــی زیســتی بــرای‬
‫و‪  ‬همـكاری و مشـاركت در اجـرای دوره هـای آموزشـی‬ ‫واردات‪ ،‬صــادرات‪ ،‬ترانزیــت و حمــل و نقــل داخلــی‬
‫محمولـه هـای دام زنـده ‪ ،‬فـراورده هـای خـام دامـی و‬
‫مرتبــط‪.‬‬
‫‪ -11‬همـكاری در تدویـن پیـش نویـس تفاهـم نامـه هـا‬ ‫نهــاده هــای خــوراک دام‬
‫‪ -2‬برنامــه ریــزی ‪ ،‬نظــارت‪ ،‬پیگیــری و اقــدام بــرای‬
‫و پروتـكل هـای بهداشـتی بـا سـایر كشـورها‬ ‫اعمـال ضوابـط بهداشـتی قرنطینـه ای و ایمنـی زیسـتی‬
‫‪-12‬شــركت در نشســت هــا و ســمینارهای مرتبــط در‬ ‫بـرای واردات‪ ،‬صـادرات‪ ،‬ترانزیـت و حمـل و نقـل داخلـی‬

‫ســطوح ملــی ‪ ،‬منطقــه ای و بیــن المللــی‬
‫‪ -13‬مطالعــه‪ ،‬نظــارت‪ ،‬سیاســتگذاری ‪ ،‬ارزیابــی ‪ ،‬اظهــار‬

‫‪45‬‬