ການເມືອງ1

`

ເອກະສານປະກອບການສອນ
ວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ 1

ສາໍ ລບັ ປະລນິ ຍາຕລີ ະບບົ 12+4
ປທີ ີ 1

ຮຽບຮຽງໂດຍ: ຊອ.ປທ ຄາໍ ສິງ ຈນັ ວໄິ ລສັກ
ກວດແກໂ້ ດຍ: ປທ ປະພັດສອນ ໄຊມນູ ຄາໍ
ປຕ ໄພລັດ ພງົ ສະຫວັນ
ປຕ ດອນ ຫວຼ ງຄາໍ

ວທິ ະຍາໄລຄບູ າ້ ນເກນິ 2016



ຄຳນຳ

ເພ່ື ອເປັນກຳນປບັ ປງຸ ຄນຸ ນະພຳບ ແລະ ປະລິມຳນຂອງກຳນສຳ້ ງຄໃູ ຫສ້ ງູ , ແນໃ່ື ສເ່ື ພ່ື ມສະມດັ ຖະພຳບຂອງ
ຄູ ແລະ ພດັ ທະນຳອຳຊບຄໃູ ຫດ້ ຂນ້ ເທື່ ອລະກຳ້ ວນນັ້ , ປ້ມແບບຮຽນເຫັ້ມນໄ້ ດພ້ ດັ ທະນຳດວ້ ຍກຳນປະກອບສວ່ື ນຂອງ
ພຳກສວ່ື ນຕຳື່ ງໆທ່ື ກຽ່ື ວຂອ້ ງເພື່ ອແນໃສເ່ື ຮັດໃຫນ້ ກັ ຮຽນຄທູ ື່ ຈບົ ຈຳກສະຖຳບນັ ສຳ້ ງຄູ ມສະມດັ ຖະພຳບດ, ມຄວຳມຮູ້
ຄວຳມເຂ້ົຳໃຈໃນລຳຍວິຊຳທ່ື ຕນົ ສອນຢຳື່ ງເລິກເຊ່ື ິງ, ຮຈູ້ ກັ ໝນູ ໃຊວ້ ິທສອນດວ້ ຍຫຳຍຮບູ ຫຳຍສມຄວຳມສຳນຳນໃນ
ກຳນສອນແບບເອົຳນກັ ຮຽນເປັນໃຈກຳງ, ຮຈູ້ ກັ ຜະລິດ ແລະ ນຳໃຊອ້ ປຸ ະກອນກຳນຮຽນ-ກຳນສອນໄດເ້ ປັນຢຳ່ື ງດ, ມ
ຄວຳມຮບັ ຜິດຊອບໃນກຳນພດັ ທະນຳອຳຊບຄຂູ ອງຕນົ .

ປ້ມແບບຮຽນເຫັ້ມນໄ້ ດພ້ ດັ ທະນຳຂນ້ ມຳໂດຍຜຳ່ື ນຂນັ້ ຕອນກຳນກວດແກຂ້ ອງໜວື່ ຍງຳນກຳນເມອງ ໃນຂນັ້
ຕ່ື ໄປຈະໄດນ້ ຳເອົຳໄປສິດສອນຢໃືູ່ ນສະຖຳບນັ ສຳ້ ງຄພູ ຳກທື່ວົ ໄປບງັ ຄບັ ເຊື່ ງິ ໄດສ້ ກສຳເຖງິ : ລະບບົ ກຳນເມອງ-
ກຳນປກົ ຄອງ, ລະບອບປະຊຳທິປະໄຕ, ນະໂຍບຳຍໂຄງປະກອບ, ນະໂຍບຳຍວຽກງຳນປ້ອງກນັ ຊຳດ-
ປ້ອງກນັ ຄວຳມສະຫງບົ , ນະໂຍບຳຍວດັ ທະນະທຳ-ສງັ ຄມົ ແລະ ນະໂຍບຳຍກຳນຕຳ່ື ງປະເທດ.

ຫວງັ ຢຳ່ື ງຍື່ ິງວຳ່ື ຄ-ູ ອຳຈຳນ, ນກັ ຮຽນຄູ ແລະ ພຳກສວ່ື ນທື່ ນຳໃຊຫ້ ຳກຍງັ ພບົ ເຫັນບນັ ຫຳໃດໜື່ ງທື່ ບື່ ເໝຳະ
ສມົ , ບື່ ສອດຄອື່ ງ ແລະ ບ່ື ທນັ ສະພຳບ, ກະລນຸ ຳປະກອບຄຳຄດິ ຄຳເຫັນຂອງຕນົ ເພ່ື ອຊວ່ື ຍປບັ ປງຸ ເຮັດໃຫປ້ ້ມເຫັ້ມນ້
ສມົ ບນູ ແລະ ມປະສດິ ທິຜນົ ຍື່ ງິ ຂນ້ ເລ່ື ອຍໆ.

ວທິ ະຍຳໄລຄບູ ຳ້ ນເກນິ , ວນັ ທ 10 /09 /2016
ຫວົ ໜຳ້ ຫອ້ ງກຳນວທິ ະຍຳສຳດ-ສງັ ຄມົ

ສຳລະບຳນ

ເນອ້ຶ ໃນຫຍ້ໍ ໜ້າ

ບດົ ທີ 1 ລະບບົ ການເມືອງ ແລະ ການປົກຄອງຂອງ ສ ປ ປ ລາວ ..............................................................1

1. ການເມືອງ ແລະ ອາໍ ນາດການເມືອງ ............................................................................................1

1.1 ການເມອື ງແມ່ນຫຍງັ ?......................................................................................................1

1.2 ອາໍ ນາດ ແລະ ອານາດການເມືອງ...........................................................................................3

1.3 ພາລະບົດບາດ ແລະ ຄວາມສາຄັນຂອງການເມືອງ.......................................................................4

1.4 ກນົ ໄກການປະຕິບັດອານາດການເມືອງ....................................................................................4

2. ລະບົບການເມອື ງ..................................................................................................................5

2.1 ອົງການຈັດຕັງ້ຶ ພັກ (ພັກປະຊາຊນົ ປະຕິວັດລາວ).........................................................................5

2.2 ອງົ ການອານາດລັດ ..........................................................................................................6

2.3 ບນັ ດາອົງການຈດັ ຕັຶງ້ ມະຫາຊົນ ແລະ ແນວໂຮມ.........................................................................7
3. ລະບບົ ການປກົ ຄອງ ...........................................................................................................12

3.1 ອົງການນິຕິບັນຍດັ .........................................................................................................12
3.2 ອງົ ການບລິຫານ.............................................................................................................13
3.3. ອົງການຕລຸ າການ...........................................................................................................13

ບດົ ທີ 2: ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ......................................................................................15

1. ຄວາມໝາຍຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ..........................................................................15

1.1 ຄວາມໝາຍຂອງປະຊາທປິ ະໄຕ..........................................................................................15

1.2. ລະບອບປະຊາທິປະໄຕນາຍທນ.........................................................................................15

1.3. ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕສັງຄມົ ນຍິ ົມ.....................................................................................15

1.4 ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ .............................................................................................16

2. ເນຶືອ້ ໃນການປັບປງຸ ບລູ ະນະ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ......................................17

3. ສາ້ ງບັນດາປະຖົມປດັ ໄຈເພ່ືອກາ້ ວຂ້ຶນສັງຄມົ ນຍິ ົມເທື່ອລະກາ້ ວ...........................................................20

ບດົ ທີ 3: ນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບ ແລະ ກນົ ໄກຄຸ້ມຄອງເສດຖະກດິ .........................................................22

1. ໂຄງປະກອບເສດຖະກິດຂອງປະເທດເຮົາ.....................................................................................22
1.1 ບົດບາດ ແລະ ການປະກອບສ້າງຂອງໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ....................................................22
1.2 ໂຄງປະກອບພາກສ່ວນເສດຖະກດິ .......................................................................................22

1.3 ໂຄງປະກອບຂະແໜງການເສດຖະກດິ ...................................................................................22

1.4. ໂຄງປະກອບເຂດແຄວ້ ນເສດຖະກິດ.....................................................................................22

1.5 ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ທມີ່ື ີການພົວພັນກັບຕ່າງປະເທດ.................................................................23

2. ການພັດທະນາເສດຖະກິດຕະຫຼາດພາຍໃຕ້ການນໍາພາຂອງພັກ, ການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ................................24

2.1 ທາດແທ້ຂອງເສດຖະກິດຕະຫາຼ ດທີ່ມື ກີ ານນາພາຂອງພັກ, ການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ.................................24
2.2 ຫກັຼ ການພື້ຶນຖານຂອງເສດຖະກິດຕະຫາຼ ດທືີມ່ ກີ ານນາພາຂອງພັກການຄຸ້ມຄອງຂອງລດັ .........................24
2.3 ເງອື່ ນໄຂ ແລະ ມາດຕາະການຂອງເສດຖະກດິ ຕະຫຼາດທມີ ີການຄຸ້ມຄອງຂອງລດັ .................................26
3 . ກນົ ໄກຄຸມ້ ຄອງເສດຖະກິດ....................................................................................................26
3.1 ຄວາມໝາຍກ່ຽວກັບກນົ ໄກຄມຸ້ ຄອງເສດຖະກດິ .......................................................................26
3.2 ການສ້າງກົນໄກການຄຸ້ມຄອງເສດຖະກດິ ...............................................................................27
3.3 ການຄຸ້ມຄອງຂອງລັດ......................................................................................................27
ບດົ ທີ 4: ນະໂຍບາຍການປ້ອງກນັ ຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບ..............................................................29
1. ຄວາມຮູພ້ ືຶນ້ ຖານກ່ຽວກັບຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດ ແລະ ການປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ.....................29
1.1 ຄວາມສໍານກກ່ຽວກັບຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ............................................................................29
1.2 ຄວາມສໍານກກ່ຽວກັບການປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ............................................................29
2. ນະໂຍບາຍການປ້ອງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງົບ......................................................................30
2.1 ບດົ ບາດຄວາມສາໍ ຄນັ ຂອງວຽກງານປອ້ ງກັນຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ໃນໄລຍະໃໝ່............................30
2.2 ທດິ ທາງໜ້າທ່ືີວຽກງານປ້ອງກັນຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ໃນໄລຍະໃໝ່...........................................31
ບົດທີ 5: ນະໂຍບາຍວດັ ທະນະທາໍ -ສັງຄົມ ແລະ ພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນຸດ...........................................33
1. ນະໂຍບາຍດາ້ ນວດັ ທະນະທາໍ -ສັງຄມົ ..........................................................................................33
1.1 ວັດທະນະທໍາ ແລະ ວດັ ທະນະທໍາແຫງ່ ຊາດລາວ...........................................................................33
1.2 ການອະນຸລັກຮກັ ສາ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍວດັ ທະນະທາໍ ຂອງຊາດຕດິ ພນັ ກັບການພດັ ທະນາສັງຄມົ .................34
2. ນະໂຍບາຍສງັ ຄມົ (ວຽກງານສະຫວັດດກີ ານສງັ ຄົມ).......................................................................36
2.1 ບດົ ບາດ ແລະ ນະໂຍບາຍສງັ ຄົມ............................................................................................36
2.2 ນະໂຍບາຍສງັ ຄົມໃນໄລຍະຕຶົ້ນແຫ່ງການກ່ສໍ າ້ ງສງັ ຄົມໃໝ່..............................................................36
2.3 ຄາດໝາຍ, ໜ້າທ່ີືຈດຸ ສຸມຂົງເຂດວດັ ທະນະທໍາ - ສັງຄມົ ................................................................37
3. ນະໂຍບາຍຊນົ ເຜົາ່ (ວຽກງານຊນົ ເຜາ່ົ )........................................................................................41
3.1 ເນຶອ້ື ໃນນະໂຍບາຍຊນົ ເຜາົ່ ຂອງພກັ -ລັດໃນປັດຈຸບັນ......................................................................41
3.2 ການປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍຊົນເຜ່ົາ............................................................................................43
4. ການພັດທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ .........................................................................................44
4.1 ຄວາມສໍາຄັນຂອງການພດັ ທະນາຊັບພະຍາກອນມະນດຸ .............................................................44
4.2 ຈດຸ ໝາຍ,ທດິ ທາງ ແລະ ໜາ້ ທື່ີໃນການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດຸ ...............................................44
ບດົ ທີ 6: ນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດ ຂອງ ສປປ ລາວ.......................................................................49
1. ທັດສະນະພ້ືຶນຖານຂອງນະໂຍບາຍຕາ່ ງປະເທດຂອງພກັ -ລັດຖະບານ.....................................................49
2. ທດິ ທາງໃໝຂ່ ອງນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງພກັ ລັດໃນໄລຍະໃໝ່.................................................51
3. ບດົ ບາດຂອງ ສປປລາວ ໃນອງົ ການສະຫະປະຊາຊາດ......................................................................52
ເອກະສານອາ້ ງອງີ ....................................................................................................................56

ສຳລະບຳນຮບູ ພຳບ

1) ຮູບ 1: ພາບປະກອບບົດທີ 1: ຂໍ້ຶ 2.1 ວຽກງານອົງການຈັດຕ້ຶງັ ພກັ ປະຊາຊົນປະຕວິ ດັ ລາວ
2) ຮບູ 2: ພາບປະກອບບົດທີ 1: ຂໍ້ຶ 2.1 ກອງປະຊມຸ ໃຫຍ່ຂອງພກັ ຄ້ັງຶ ທີ X
3) ຮູບ 3: ພາບປະກອບບດົ ທີ 1: ຂ້ໍ 3.1 ຫປະຊຸມສະພາແຫງ່ ຊາດ
4) ຮບູ 4: ພາບປະກອບບດົ ທີ 1: ຂ້ໍ 3.2 ຫອ້ ງວາ່ ການລດັ ຖະບານ ສປປລາວ
5) ຮບູ 5: ພາບປະກອບບດົ ທີ 1: ຂໍ້ 2.3.4 ວຽກງານອົງການຈັດຕງ້ັຶ ຊາວໜຸ່ມປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວ
6) ຮູບ 6: ພາບປະກອບບົດທີ 3: ຂໍ້ທີ 1 ເຄືອ່ ນໄຟຟ້ານ້ໍາຕົກຂະໜາດນອ້ ຍຢູພ່ າກເໜອື ຂອງລາວ
7) ຮູບ 7: ພາບປະກອບບົດທີ 3: ຂ້ໍ 1.2 ເສດຖະກິດດາ້ ນກະສກິ າ
8) ຮູບ 8: ພາບປະກອບບດົ ທີ 4: ການນາຂນຶັ້ ສູງຂອງທະຫານລດັ ເຊຍເຂ້ົາຶ ຢ້ຽມຢາມການນາກະຊວງປອ້ ງກັນປະເທດຂອງ

ລາວ
9) ຮບູ 9: ພາບປະກອບບດົ ທີ 4 ພິທສີ ະເຫຼີມສະຫຼອງວນັ ສ້າງຕັຶງ້ ກອງທັບຄົບຮອບ 70 ປີ
10) ຮູບ 10: ພາບປະກອບບົດທີ 4: ກາລັງປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງົບ
11) ຮູບ 11: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂ້ໍ 1.2 ວຽກງານວັດທະນະທາຮດີ ຄອງປະເພນີ (ບນຸ ປະຈາປີພະທາດມາຫລ້າ)
12) ຮບູ 12: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂໍ້ 1.2 ວຽກງານວດັ ທະນະທາການຟ້ອນລາຂອງລາວ
13)ຮູບ 13: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂ້ໍ 1.2 ການອະນລຸ ກັ ຮັກສາວດັ ທະນະທາ (ພະທາດຫວຼ ງວຽງຈນັ )
14) ຮບູ 14: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂ້ໍ 1.3 ການອະນລຸ ັກຮັກສາວັດທະນະທາ (ວດັ ພຈູ າປາສັກ)
15) ຮບູ 15: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂໍ້ 2.2 ພັດທະນາຫຼກັ ສດູ ການສກສາຂນ້ຶັ ວທິ ະຍາໄລຄູ
16)ຮູບ 16: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂ້ໍ 3.1 ນະໂຍບາຍຊົນເຜາົ່ ຂອງພກັ (ບຸນກນິ ຈຽງຂອງເຜາົ່ ມົ້ຶງ)
17)ຮບູ 17: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂໍ້ 3.2 ຕົວແທນສາມເຜົາ່ ໃຫຍ່ໃນລາວ
18)ຮບູ 18: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂໍ້ 3.2 ມ່ວນຊື່ນບຸນກະເລເິ ຜາົ່ ຂະມຸ
19)ຮູບ 19: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂໍ້ 4 ສານັກງານອະທກິ ານບດີມະຫາວິທະຍາໄລແຫງ່ ຊາດ
20) ຮູບ 20: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂ້ໍ 4 ຫອ້ ງການວິທະຍາໄລຄູບ້ານເກິນ
21) ຮບູ 21: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂໍ້ 4 ໂຮງຮຽນຊນ້ັຶ ປະຖມົ ສກສາ
22)ຮູບ 22: ພາບປະກອບບົດທີ 5: ຂ້ໍ 4 ການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນຸດ (ຝຶກອບົ ຮົມທັກສະການຮຽນຮູ້

ຕະຫຼອດຊວີ ດິ )
23)ຮບູ 23: ພາບປະກອບບົດທີ 6: ຂໍ້ 1 ເລຂາທິການໃຫຍ່ຕ້ອຍຮັບຜແູ້ ທນພເິ ສດຕາງໜ້າພັກແຮງງານເກົາຫີຼ
24)ຮູບ 24: ພາບປະກອບບົດທີ 6: ຂ້ໍ 1 ສາຍພົວພນັ ລາວ-ຫວຽດນາມ
25)ຮູບ 25: ພາບປະກອບບົດທີ 6: ຂ2້ໍ ນະໂຍບາຍການຕ່າງປະເທດຂອງ ສປປລາວ
26)ຮູບ 26: ພາບປະກອບບົດທີ 6: ຂ້ໍ 2.1 ຫກຼັ ການຂອງອາຊຽນໃນການພົວພນັ ແລະ ການຮ່ວມມື
27)ຮບູ 27: ພາບປະກອບບົດທີ 6: ຂໍ້ 2.1 ກອງປະຊຸມສຸດຍອດອາຊຽນຄງັຶ້ ທີ 12 ທືີລ່ າວເປນັ ເຈາົຶ້ ພາບ
28) ຮູບ 28: ພາບປະກອບບົດທີ 6: ຂໍ້ 2 ທິດທາງພົວພນັ ຮ່ວມມືກັບສາກົນ
29)ຮູບ 29: ພາບປະກອບບົດທີ 6: ຂໍ້ 3 ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ.

ບດົ ທີ 1
ລະບບົ ການເມອື ງ ແລະ ການປກົ ຄອງຂອງ ສ ປ ປ ລາວ

1. ການເມອື ງ ແລະ ອານາດການເມອື ງ

1.1 ການເມອື ງແມນ່ ຫຍງັ ?
+ ການເມືອງແມ່ນຂະບວນການໜງື່ ເຊິງື່ ບນັ ດາກ່ມຄົນໄດ້ມີການຕັດສິນໃຈຮ່ວມກັນ, ໃນຂະບວນການ ດັງ່ ກ່າວໄດ້ຖືກນາ
ໃຊ້ເຂ້ົາທາງດ້ານສິລະປະ ຫື ວິທະຍາສາດຂອງວຽກງານເປນັ ທາງການຂອງລັດຖະ ບານ. ການເມືອງຍງັ ແມນ່ ການປະພດຶ ຕົວ
ໃນບັນດາພະນກັ ງານຂອງລັດຖະບານ, ເຊ່ິືງຍງັ ສະແດງອອກໂດຍຜ່ານການພົບປະສົນທະນາໃນບັນດາກ່ມຄນົ ສາທາລະນະ,
ບນັ ດາສະຖາບັນຕ່າງໆເຊັນ່ : ການສກຶ ສາ, ການຄາ້ , ສາສະໜາ ແລະ ອື່ນໆ.

ນອກຈາກນນົ້ັ , ຍັງມີສ່ວນພວົ ພັນກັບສັງຄມົ ແລະ ກ່ຽວຂອ້ ງກັບອານາດໜ້າທືີ່, ໂດຍອີງຕາມຂກ້ໍ ານດົ ດ້ານລະບຽບ
ຫກັ ການ, ກດົ ໝາຍຕ່າງໆທາງສາທາລະນະພາຍໃນພາກສ່ວນການເມືອງ, ນາໃຊເ້ ທັກນກິ ແລະ ວິທີການເພ່ືອປະຕິບັດຕໍ່
ນະໂຍບາຍຕາ່ ງໆ.
+ ການເມອື ງຄກື ານການດົ ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກການເມອື ງ ເພອ່ື ບລິຫານປະເທດ, ເຊິ່ງື ອງີ ໃສຄ່ ວາມຕ້ອງການຂອງ
ປະຊາຊົນໃນລະບອບປະຊາທິປະໄຕລວມສນູ ອອກມາເປັນແນວທາງ.
+ ການເມອື ງຍັງແມນ່ ວຊິ າຮຽນໜື່ງ ທາງດ້ານວທິ ະຍາສາດການເມອື ງ ເຊື່ງິ ສຶກສາຄນົ້ ຄວ້າຮຽນຮ້ດູ ້ານຄວາມຕອ້ ງການຂອງ
ການເມືອງ ແລະ ການນາໃຊ້ອານາດ. ພອ້ ມກນັ ນົັ້ນ, ການເມືອງຍງັ ໄດສ້ ຶກສາລົງເລິກໃນຂງົ ເຂດວິຊາປັດຊະຍາການເມືອງ,
ເສດຖະສາດການເມືອງ ແລະ ການປກົ ຄອງລັດ.

ເມືອ່ ກ່າວເຖງິ ຄາວ່າ "ການເມືອງ" ເປນັ ຄາເວ້ົາທຜື່ີ ູຄ້ ນົ ໂດຍທ່ົັວໄປມຄີ ວາມສິົ້ນເຄຍີ ກນັ ດີ ແຕ່ເມືອ່ ຕ້ົັງຄາຖາມວ່າ
ການເມອື ງມີຄວາມໝາຍແນວໃດ ພົບວ່າຄາຕອບນີ້ົມຄີ ວາມໝາຍຢ່າງຫວງຫາຍ ແລະ ຫາຂໍ່ສະຫຼຸບຂອງນຍິ າມຄວາມໝາຍ
ທຊ່ີື ດັ ເຈນສະເພາະໄດຍ້ າກ. ຢາ່ ງໃດກຕາມ ຈາກການສຶກສາທົບທວນເອກະສານພົບວ່າ "ການເມອື ງ" (Politics) ມີ
ຄວາມໝາຍໃນຫາຍລກັ ສະນະ ຕາມຄວາມເຫັນດີຂອງນັກວິຊາການຫາຍທາ່ ນດັງ່ ຕ່ໄໍ ປນົີ້ :

ຊົນທິດ ທລິ ະຈດິ ( 2551 ໜ້າ 278-280 ) ອະທບິ າຍເຖງິ ຄວາມໝາຍຂອງ " ການເມອື ງ " ວາ່ : ໃນຄວາມ
ໝາຍທຜືີ່ ູກພັນກັບການເມືອງ ຫື ລດັ ການເມືອ່ ງຄືການຈັດສັນສ່ືິງທຄ່ືີ ນຄ່າ ຫື ຊບັ ພະຍາກອນ ໂດຍ ມອີ ານາດເປັນສ່ງິື ທີື່
ຍອມຮັບກັນມາເຮັດໃຫເ້ ກີດການປະຕບິ ັດຕາມ ຫື ການເມືອງເປນັ ເລອ່ື ງຂອງການ ທ່ີືມຄີ ົນກ່ມໜຶື່ງໃຊ້ອິດທພິ ນົ ຕໍຄ່ ນົ ອີກ
ກ່ມໜຶືງ່ ເພອື່ ໃຫ້ໄດ້ມາເຊງ່ິື ສ່ືງິ ທືມ່ີ ຄີ ນຄາ່ ທາງສງັ ຄົມເຊັນ່ : ອານາດ ຄວາມສັດທາ ນັບຖື, ຄວາມຍຕິທາ, ຄວາມນຍິ ົມຊົມ
ຊອບ, ຄວາມຢູ່ດກີ ິນດີ, ຄວາມມັງ່ ຄ່ັງ, ຄວາມຮອບຮູ້ ແລະ ທກັ ສະເປນັ ຕົ້ນ. ໃນຄວາມໝາຍນົີ້ ການເມືອງຈະຖືກຕີຄວາມ
ເອາົ ໄວວ້ ່າ ເປັນຄວາມສາພັນຂອງມະນດໃນລະບົບການເມືອງ ເຊງ່ືິ ສາມກອອກຈາກຄວາມສາພນັ ຂອງມະນດໃນລະບົບ
ຍອ່ ຍອືນ່ ໆຂອງສັງ ຄົມໄດ້ ໂດຍທື່ລີ ະບບົ ການເມອື ງຈະມເີ ປາົ້ ໝາຍໃນຕວົ ເອງທ່ແີື ຕກຕ່າງຈາກລະບົບຍ່ອຍອນ່ື ໆຂອງສງັ ຄົມ
ເຊັ່ນ : ລະບົບວດັ ທະນະທາ, ລະບົບເສດຖະກດິ ແລະ ລະບົບການສກຶ ສາ.

ໃນຄວາມໝາຍເຊື່ິງມະນດວິທະຍາໄດ້ກ່າວວ່າ ການເມືອງເປັນກດິ ຈະການທກຢາ່ ງຂອງມະນດທີກື່ ຽ່ ວຂ້ອງກັບການ
ຮ່ວມມື ແລະ ຄວາມຂດັ ແຍ່ງເຊິື່ງເກີດຂຶົ້ນໃນບ່ອນໃດກໄດ້ທ່ີືມີປະເດນັ ຂອງຊບັ ພະຍາ ກອນເຂນ້ົ ມາກຽ່ ວຂ້ອງການເມອື ງຈະ

1

ຜູກພັນຢກູ່ ບັ ລກັ ສະນະຂອງທາມະຊາດ ແຫງ່ ຄວມເປັນສດັ ສງັ ຄົມ ຂອງມະນດໄດ້ກ່າວຄື ບອ່ ນໃດທື່ີມີສງັ ຄົມມະນດກຈະເຂົ້າ
ໄປກ່ຽວຂ້ອງກັບລະບົບຕ່າງໆ ບໍ່ວ່າຈະເປັນລະບົບການຜະລິດ, ລະບບົ ການກະຈາຍຊັບພະຍາກອນ, ລະບົບອານາດ, ລະບົບ

ອງົ ການສງັ ຄົມຕາ່ ງໆ, ລະບົບວດັ ທະນະທາ, ລະບບົ ຄວາມຄິດຄວາມເຊອ່ື ເປັນຕນ້ົ ແລະ ລະບບົ ຕາ່ ງໆເຫົ່າັ ນີ້ກົ ຈະມີຄວາມ
ກຽ່ ວພັນກບັ ຊັບພະຍາກອນອນັ ເປນັ ທ່ີຕື ້ອງການຂອງມະນດຢູ່ສະເໜີ ແລະ ເມືອ່ ໃດທີື່ມີຊັບພະຍາກອນເຂົ້າມາໃນຄວາມ
ສາພັນລະຫວາ່ ງມະນດດ້ວຍກັນ ກຈາເປັນທ່ຈືີ ະຕ້ອງມກີ ິດຈະກາຢ່າງໃດຢາ່ ງໜຶງ່ື ທເື່ີ ປນັ ເລືອ່ ງຂອງຄວາມ ແລະ ຄວາມຂັດ
ແຍ່ງ ກິດຈະກາທກືີ່ ່ຽວຂອ້ ງກັບຄວາມຮ່ວມມື ແລະ ຄວາມຂັດແຍງ່ ໃນສງັ ຄມົ ມະນດນີກົ້ ຄື ການເມືອງ.

ໃນຄວາມໝາຍສງັ ຄົມວທິ ະຍາໄດ້ກາ່ ວວ່າ : ການເມືອງຄືການໃຊ້ຄວາມຮູ້ມາສ້າງອານາດ ດັງ່ ທືມີ່ ີການກ່າວໄວ້ວາ່
ຄວາມຮຄູ້ ືອານາດການເມືອງ ໃນຄວາມໝາຍນຈົີ້ ືິ່ງເປນັ ມິຕິຢ່າງໜືຶງ່ ຂອງກດິ ຈະການ ທາງດາ້ ນຄວາມຮູ້ດງັ່ ກ່າວຄືເປນັ ການ
ໃຊຄ້ ວາມຮູ້ເຂົ້າມາວາງກອບການແກ້ໄຂບັນຫາໃນສງັ ຄົມໂດຍມີລະບົບເຫດຜົນຊຼຸດໃດຊຸຼດໜ່ຶງື ທຊ່ີື ນົີ້ າພຶດຕິກາຂອງມະນດ
ໃຫເ້ ປັນໄປຢ່າງສອດຄອ່ ງໃນທາງດຽວກນັ ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ ເກີດຄວາມຂັດແຍ່ງຂົຶ້ນ ຄວາມຮູ້ຈືິງ່ ເປັນສງື່ິ ທື່ີວາງກອບຄວາມຄິດ
ຄວາມເຊືອ່ ໃຫ້ມະນດຕ້ອງໃຊ້ເຫດຜນົ ໃນການຕັດສິນ ຄວາມຂດັ ແຍ່ງ ລວມທງັ ການົດກອບຂອງພຶດຕິກາຂອງຄົນໃນ
ສັງຄົມ. ໃນແງ່ນີົ້ການເມືອງຈື່ິງເປນັ ເລື່ອງຂອງກົນໄກ ແລະ ຍດທະວທິ ໃີ ນການນາຄວາມຄດິ ແລະ ຄວາມຮູ້ມາສ້າງເປັນ
ອານາດຂນົຶ້ ມາໃຊ້ໃນຄວາສາພັນຂອງມະນດດ້ວຍກນັ ຜນົ ຮບັ ກຄື ການທື່ີບກຄະລາກອນຖືກຄອບງາໂດຍຊດຸຼ ຂອງຄວາມຄິດ
ຕາ່ ງໆ ແລະ ບອໍ່ າດເປັນອິດສະຫະຈາດຊຼດຸ ຄວາມຄດິ ນັນົ້ ໆໄດ້ ສງັ ຄົມໜງ່ຶື ໆຈ່ືິງມກີ ານຜະລດິ ຄວາມຮ້ຈູ າກບກຄະລາກອນ ຫື
ກມ່ ບກຄະລາກອນໃດໆກຕາມ ແລະ ຜນັ ເອົາຄວາມຮຊູ້ ຼຸດນນັົ້ ໆມາໃຊ້ໃນການການົດ ແລະ ຄວບຄມມະນດດວ້ ຍກນັ ເຊ່ງິື
ລກັ ສະນະດັງ່ ກ່າວນົ້ີ ເປນັ ລັກສະນະຂອງຄວາມສາພັນທາງອານາດ.

ສະນັ້ນົ , ຄວາມໝາຍຂອງການເມືອງຈ່ງິື ສາມາດສະຫຸຼບໄດ້ໃນ 7 ລກັ ສະນະດັ່ງຕ່ໍໄປນົ້ີ :

1). ການເມືອງເປັນເລື່ອງຂອງການກ່ຮໍ ່າງສ້າງ ແລະ ແບ່ງປັນອານາດພາຍໃນລັດ.

2). ການເມືອງຄເື ລອື່ ງຂອງການແຈກແຈງ ຫື ຈັດສນັ ສືງິ່ ທີ່ືມີຄນຄ່າ ຫື ສັບພະຍາກອນ ທາງສງັ ຄົມໂດຍ
ມີອານາດເປນັ ທີຍ່ື ອມຮບັ ກັນມາເຮດັ ໃຫ້ເກີດການປະຕິບດັ ຕາມ.
3). ການເມອື ງຄປື ະຕບິ ັດການທາງຊົນຊນ້ັົ ປະເພດໜືງ່ຶ ທືກີ່ ່ຽວກບັ ການຮກັ ສາ ຫື ການປຽ່ ນ ແປງດູນຍະພາບຂອງພະລງັ ທາງ
ຊນົ ຊົັນ້ ຕາ່ ງໆທເີ່ື ຂົ້າມາຕ່ໍສູ້ກນັ ໃນພົນື້ ທື່ີຂອງລັດແຕລ່ ະຮູບ
ແບບ.
4). ການເມືອງຄືກນົ ໄກ ແລະ ຍດທະວທິ ີໃນການທາຄວາມຄິດ ແລະ ຄວາມຮູ້ມາສ້າງ ເປັນອານາດຂ້ົນຶ ມາເພືອ່ ໃຊ້ໃນຄວາມ
ສາພນັ ລະຫວ່າງມະນດດ້ວຍກັນ.
5). ການເມືອງຄກື ດິ ຈະການທກຢາ່ ງຂອງມະນດທີື່ກຽ່ ວຂອ້ ງກັບຄວາມຮວ່ ມມື ແລະ ຄວາມ ຂັດແຍ່ງໃນບັນຫາທີ່ືກ່ຽວຂ້ອງ
ກບັ ຊັບພະຍາກອນ.
6). ການເມອື ງຄກື ິດຈະການທ່ືີອາຍະຊນົ ຫື ເສລຊີ ົນໃຊ້ໃນການປະນີປະນອມ ແລະ ແບງ່ ປັນຜນົ ປະໂຫຍດພາຍໃນໜ່ວຍ
ປກົ ຄອງໜື່ຶງໆ.
7). ການເມອື ງຄກື ານໃຊ້ວາທະກາເພອື່ ປະຕບິ ັດການ ເຊິື່ງອານາດໃນການຄອບງາຜໃູ້ ດຜໜູ້ ຶື່ງ ຫື ຄວບຄມພ້ນົື ທື່ີສາທາລະນະ.

ເພລໂຕ (Plato) ນັກປັດຊະຍາເກັກ ໃຫຄ້ ວາມໝາຍຂອງການເມອື ງວ່າ : "ເປັນກິດຈາກາທສື່ີ ະ
ແຫວງຫາຄວາມຍຕທິ າ ແລະ ເພອ່ື ການດາລງົ ຊວີ ິດທດ່ີື ີຂອງສັງຄົມ".

ອາຣິສໂຕເຕິລ (Aristwotle) ບດິ າແຫງ່ ວິຊາການທາງລັດຖະສາດ ໃຫ້ຄວາມໝາຍວ່າ : "ການເມືອງ" ໝາຍເຖງິ ການ
ໃຊອ້ ານາດໜ້າທີ່ເື ພື່ອສາລະປະໂຫຍດ.

2

ຮາໂຮລຄ໌ ລາສເວລລ (Harold LASSWELL) ກ່າວວ່າ : ການເມືອງເປັນເລ່ືອງຂອງການນາໃຊ້ອານາດໜ້າທເ່ືີ ພື່ອ
ຈດັ ສນັ ສິງ່ື ທີື່ມຄີ ນຄ່າໃນສັງຄົມ.

ຕາມຫກັ ເກນການພິຈາລະນາວ່າກຽ່ ວກັບການເມອື ງກຽ່ ວຂ້ອງກັບເລືອ່ ງຕ່າງໆດ່ັງນີ້ົຄື :
1) ກຽ່ ວຂອ້ ງກັບມະຫາຊົນ ມີຜນົ ກະທບົ ກັບຄນົ ຈານວນຫາຍ.

2) ກ່ຽວຂອ້ ງກັບລັດ.

3) ກ່ຽວຂອ້ ງກັບນະໂຍບາຍສາທາລະນະ.

ທິດສະດມີ າກ-ເລນນິ ກ່າວວ່າ : ການເມືອງແມ່ນຂົງເຂດວຽກງານການພົວພນັ ລະຫວ່າລັດ, ລະຫວ່າງ ຊົ້ນັ ຄົນໃນ
ສັງຄມົ ແລະ ແມ່ນແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ-ລັດແຕ່ລະໄລຍະເຂົາ້ ໃນກິດຈະການຂອງ ປະເທດ.
ສະຫຼຸບແລ້ວ ການເມືອງແມ່ນທດິ ສະດີໜືງ່ ທືຮ່ີ ບັ ໃຊ້ເຂົ້າໃນໂຄງການເພື່ອດາເນນີ ງານໃຫ້ແກ່ຊ້ນັົ ຄົນຢ່ໃູ ນສງັ ຄົມໃດໜ່ືງທືີ່
ແນນ່ ອນ ຫື ການເມືອງແມ່ນການການດົ ແນວທາງ, ແຜນນະໂຍບາຍ ແລະ ນະໂຍບາຍແຕ່ລະໄລຍະຂອງລັດໃດລັດໜງື່

ໂດຍທພີື່ ັກການເມືອງກາອານາດ, ໝາຍຄວາມວ່າ

( ການເມອື ງແມ່ນການຄນົ້ ຄວ້າ ແລະ ແກ້ໄຂບນັ ຫາລະດັບຊາດ ).

1.2 ອານາດ ແລະ ອານາດການເມອື ງ
ນກັ ສັງຄົມວິທະຍານຍິ າມອານາດວ່າ ເປນັ ຄວາມສາມາດໃນການການດົ ໃຫ້ຜູ້ອື່ນເປັນ ຫື ກະທາຕາມຄວາມຕອ້ ງການ

ຂອງຕົນເອງ ເຖງິ ແມ່ນວ່າຜອູ້ ືນ່ ຈະຂັດຂວາງກຕາມ.
ມກັ ຊ໌ ເວເບອຣ໌ ແນວຄິດພົນ້ື ຖານຂອງສັງຄົມວທິ ະຍາ "ອານາດໝາຍເຖິງການທ່ືີມີຢູ່ໃນຄວາມສາພນັ ທາງສງັ ຄົມ

ທ່ເີື ຮັດໃຫບ້ າງສງັ ຄົມສາມາດກະທາຕາມຄວາມຕັົງ້ ໃຈ ແມ່ນວາ່ ຈະມກີ ານຂັດຂວາງ ໂດຍບ່ຂໍ ນ້ຶົ ກັບຫກັ ການທຮ່ືີ ອງຮັບ
ໂອກາດນັົ້ນໆ".
ອານາດອະທປິ ະໄຕ (Sovereignte) ໝາຍເຖງິ ອານາດເດັດຂາດ ແລະ ເຕັມທື່ີ ທຈືີ່ ະບັນຍັດ, ບງັ ຄບັ ແລະ ຕດັ ສິນກດົ ໝ
າຍສາລັບພາກລັດ ແລະ ປະຊາຊນົ ພາຍໃນອານາເຂດຂອງຕນົ ເອງຄື ສາມາດທຈ່ືີ ະດາເນນີ ກິດຈະການພາຍໃນ ຫື ພາຍນອກ
ປະເທດໄດ້ໂດຍອດິ ສະຫະບຖໍ່ ກື ບັງຄັບຄວບຄມ ຫື ແຊກແຊງໂດຍປະເທດອນ່ື . (ວິກິດພເິ ດຍ ສາທານກົມເສລ)ີ
ອານາດປະກອບມີ: ທີຕັ້ົງຂອງອານາດ(ທກໆອານາດຂອງສັງຄມົ ຕ້ອງມີທີຕ້ົງັ ), ທດິ ສະດີຂອງອານາດ, ປະເພດຂອງອານາດ (

ຕອ້ ງໃຫເ້ ໝາະສົມກັບອານາດ ), ຜໃູ້ ຊອ້ ານາດ, ຈດປະສົງຂອງການໃຊ້ອານາດ (ຕ້ອງຮເູ້ ປົ້າໝາຍ ແລະ ຈດປະສົງ) ແລະ
ຊບັ ພະຍາກອນແຫ່ງອານາດ (ວັດຖຸເຼ ງນິ ຄາ ).

ທກໆອານາດລ້ວນແຕ່ມສີ ່ວນປະກອບທືສີ່ ະແດງອອກເຖິງຄນລັກສະນະອັນຄົບຖວ້ ນ ດງ່ັ ທີກ່ື ່າວມາຂ້າງເທງິ ນົນ້ັ ຈງິື່ ຈະມີ
ຄວາມໝ້ັົນຄງົ ແລະ ມປີ ະສິດຕິຜົນອານາດເກີດຂ້ົນື ຈາກການພົວພັນໃນຊນົ ຊ້ນັົ ທາງສັງຄົມ ອານາດຂອງຊົນຊ້ົັນໃດກລ້ວນ
ແຕ່ສອ່ ງແສງໃຫເ້ ຫນັ ເຖງີ ຄນລັກສະນະຂອງຊົນຊນ້ົັ ນ້ນົັ . ໃນລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນອານາດແມນ່ ເປນັ ຂອງປະຊາຊົນ
ມາຈາກປະຊາ ຊນົ ແລະ ນາໃຊສ້ ິດຜົນປະຜນົ ປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນ.

ກ່ມອານາດ ແລະ ກ່ມການເມືອງລ້ວນແຕ່ແມ່ນກ່ມສງັ ຄົມ ກ່ມທງັ ສອງນົີ້ມີລັກສະນະພນົ້ື ຖານຄືກນັ ສ່ວນຄວາມແຕກ
ຕ່າງສະແດງອອກບອ່ ນທືີ່ວ່າກ່ມອານາດແມ່ນກ່ມສັງຄົມທືີ່ມີອານາດ, ສວ່ ນກ່ມການເມືອງແມນ່ ກ່ມທ່ຢືີ ູ່ໃນໂຄງສ້າງຂອງ
ສັງຄົມແຕບ່ ໍໄ່ ດ້ກາອານາດ.

ກມ່ ອານາດໝາຍເຖິງ: ຊົນຊົນັ້ ນາແຫງ່ ອານາດ, ກ່ມນັກທລະກດິ , ກ່ມນາຍທະຫານຜເູ້ ຮືອງອານາດ.

ກມ່ ການເມືອງແມ່ນໝາຍເຖງິ : ພກັ ການເມືອງ, ກມ່ ຄນົ ຊ້ົນັ ແນວໜ້າ, ກ່ມຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ກມ່ ອດິ ທິພົນ.

3

ສ່ວນລະບອບສັງຄມົ ນິຍົມທື່ມີ ກີ ານປົກຄອງແບບພກັ ໜືງ່ ພັກດຽວແມນ່ ຈະເຮດັ ໜ້າທີສ່ື ອງຢາ່ ງໄປພອ້ ມໆກັນແຕ່
ແນນ່ ອນວ່າບກຄນົ ຊນ້ັົ ນາຈະມີການປຽ່ ນແປງບາງຄົ້ັງຄາວທາງນີ້ກົ ່ໍເພ່ືອຮບັ ປະກັນຄວາມມງ່ັ ຄ່ງັ ເຂ້ັົມແຂງຂອງອານາດເຖງິ
ແມນ່ ວ່າບກຄນົ ໃດຂົື້ນກາອານາດກໍລ່ ້ວນແຕ່ມາຈາກກ່ມການເມອື ງດຽວກນັ .

1.3 ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງການເມອື ງ

ການເມອື ງມີຄວາມສາຄນັ ແລະ ຈາເປັນສາລັບການບລິຫານ, ການປົກຄອງຂອງທກໆປະເທດໃນໂລກ. ການເມອື ງຍັງ

ສະແດງໃຫເ້ ຫນັ ເຖີງຄວາມມງ່ ມາດປາຖະໜາອນັ ແຮງກາ້ ຂອງບັນດາກ່ມຄົນໃນສງັ ຄົມ, ຖາ້ ບໍ່ມີທິດສະດກີ ານເມອື ງທີ່ື

ຖືກຕອ້ ງກຈໍ່ ະບໍ່ມີເສັນົ້ ທາງເດີນທີື່ດີໄດ.້ ນອກຈາກນີົ້, ການເມືອງຍງັ ສະທອ້ ນໃຫເ້ ຫນັ ເຖງິ ທືີ່ມາໂດຍຜ່ານຂະບວນວິວດັ ທາງ
ປະຫວດັ ສາດຕ່ໍການພັດທະນາບັນຫາຕ່າງໆຂອງລດັ ຖະບານ.

ຈາກທ່ືກີ ່າວມາຂ້າງເທງິ ນັົ້ນ, ເຫັນວາ່ ການເມືອງມີສ່ວນພວົ ພນັ ໂດຍກົງກບັ ການປກົ ຄອງ, ການປົກຄອງສະທ້ອນຕໍ່
ລກັ ສະນະອັນເລິກເຊືິງ່ ກັບການພວົ ພັນລະຫວ່າງພກັ ການເມືອງທີກາອານາດ ຫື ຊນົ ຊັ້ົນປົກຄອງ ຜູ້ຢໃູ່ ຕກ້ ານປກົ ຄອງ
(ປະຊາຊົນພນົ ລະເມືອງ) ເພາະສະນນັົ້ , ເພອື່ ຕອບສະໜອງ ກັບຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕ້ອງການຂອງປະຊາຊົນພົນລະເມອື ງຕກໍ່ ານ
ພດັ ທະນາປະເທດຊາດກຄ່ໍ ກື ານຄມ້ ຄອງລັດ ລະ ຄ້ມຄອງສງັ ຄມົ ໃຫ້ເກີດດອກອອກຜນົ ທງັ ມປີ ະສດິ ທພິ າບທ່ດືີ .ີ ສະນ້ນັົ ຈຶື່ງ
ຖເື ປນັ ພາລະກິດຂອງທກຝ່າຍເພື່ອພອ້ ມກັນຂະຫຍາຍ, ຈດັ ຕ້ົງັ ປະຕບິ ດັ ຢ່າງມກີ ານປະສມົ ກົມກຽວໃນແຕ່ລະໄລຍະໃຫ້ປະກົດ

ຜນົ ເປັນຈິງ. ແນວທາງການເມືອງການປົກຄອງນົັ້ນ, ເພ່ນີື ໄດຈ້ ັດແບ່ງອອກເປັນ 3 ປະເພດ ເພື່ອປກົ ຄອງບນັ ດາຝ່າຍຕາ່ ງໆ
ດັ່ງນ້:ົີ

ຝ່າຍການເມືອງ: ( ພກັ ນາພາດວ້ ຍແນວທາງ ) ເຮັດໜ້າທ່ີືການຄນົ້ ຄວາ້ ແລະ ແກໄ້ ຂບັນຫາໃນລະດບັ ຊາດ,
ການົດແນວທາງນະໂຍບາຍການເມືອງ ແລະ ຍດທະສາດລວມໃນແຕ່ລະໄລຍະ.

ຝ່າຍການປົກຄອງ: ( ລັດ ) ຈັດຕັງົ້ ແລະ ຜນັ ຂະຫຍາຍແນວທາງນະໂຍບາຍການເມືອງຂອງພກັ ໃຫຖ້ ກື ຕ້ອງ,
ປະຕບິ ດັ ຍດທະສາດໃຫສ້ ອດຄ່ອງກບັ ແຕ່ລະໄລຍະ ແລະ ສ້າງລະບຽບກດົ ໝາຍເພ່ືອຄ້ມຄອງສງັ ຄມົ ໃຫມ້ ີຄວາມຍຕິທາ. ລດັ
ເປັນຂອດປະສານງານລະຫວ່າງຝ່າຍການເມືອງກັບປະຊາຊນົ ໂດຍກົງ, ລວມທງັ ຝ່າຍການຈັດຕົ້ງັ ແລະ ພະນກັ ງານທງັ ໝົດ

ເຊິງື່ ມີໜ້າທີ່ກື ານບລິຫານບລກິ ານເພືອ່ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທາຂອງປະຊາຊົນ ແລະ ສວ່ ນລວມ. ດງັ່ ນົ້ັນ, ການເມືອງການ
ປກົ ຄອງຈ່ືິງມີບົດບາດ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຫາຍ ເພາະເປນັ ຈດຫ່ໍແຫມໃນການຕດັ ສິນເພ່ອື ສາ້ ງຄວາມເຊືອ່ ໃຫ້ແກ່ປະຊາຊນົ .

ຝ່າຍປະຊາຊນົ : (ຜູ້ປະຕບິ ດັ ) ປະຊາຊົນພນົ ລະເມືອງເປັນຜູຈ້ ດັ ຕັົ້ງປະຕບິ ັດນະໂຍບາຍໃຫ້ລະອຽດ ແຕລ່ ະດ້ານໃຫ້
ເກດີ ດອກອອກຜນົ ອັນດງີ າມ. ສວ່ ນຝ່າຍປົກຄອງຈະເປນັ ຜ້ເູ ກບັ ກາເອົາບນັ ຫາຕ່າງໆ ຈາກການຈັດຕ້ັງົ ປະຕບິ ັດເພືອ່ ເປນັ ຂໍ້ມູນ
ໃຫແ້ ກ່ຝ່າຍການເມອື ງ ໃນການປັບປງແກໄ້ ຂແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງຕົນໃຫສ້ ອດຄອ່ ງກບັ ຄວາມມ່ງມາດປາຖະໜາຂອງ
ປະຊາຊົນ (ຊນົ ຊນ້ົັ ) ແລະ ຊົ້ັນຄົນຕ່າງໆຂອງຕົນຢສູ່ ະເໝີ, ຝ່າຍການປົກຄອງປຽບເໝືອນຂົວຕໍ່ທດື່ີ ລີ ະຫວາ່ ງຝ່າຍການເມືອງ
ກັບປະ ຊາຊນົ .

1.4 ກນົ ໄກການປະຕບິ ດັ ອານາດການເມອື ງ

ກົນໄກແມ່ນຄວາມສານກຶ ລວມເຊງື່ິ ແມນ່ ຮູບແບບການຈດັ ຕົ້ງັ ແລະ ແມນ່ ແບບວທິ ີການພົວພນັ ເຊ່ືງິ ກັນ ແລະ ກນັ ຢາ່ ງ
ເປນັ ປະຈາຂອງບນັ ດາດ້ານກາລັງຕ່າງໆຂອງສັງຄົມ ໝາຍວ່າ: ບັນດາການຈັດຕ້ົັງໃນສັງຄມົ ຕ້ອງມກີ ານເຄ່ືອນໄຫວ, ມີການ

ປະສານງານເຊງ່ືິ ກັນ ແລະ ກນັ , ການກະທບົ ເຊງ່ິື ກນັ

ແລະ ກັນ, ມກີ ານອາໄສເຊ່ືງິ ກັນ ແລະ ກັນ ເພ່ືອການຄງົ ຕວົ ແລະ ຂະຫຍາຍຂອງສງັ ຄົມ.

4

ກົນໄກພກັ ນາພາ, ລດັ ຄ້ມຄອງ, ປະຊາຊົນເປນັ ເຈົາ້ ແມນ່ ສາຍພວົ ພັນທີືເ່ ປນັ ພືນົ້ ຖານຂອງລະບອບສັງຄົມນິຍົມ. ແມ່ນ

ການສອ່ ງແສງຢາ່ ງຖືກຕ້ອງກັບກນົ ເກນການຂະຫຍາຍຕົວຂອງລະບອບ
ສັງຄມົ ນຍິ ົມ ແລະ ກແມ່ນລະບົບການຈັດຕົ້ັງນັບແຕ່ຂົັນ້ ສນູ ກາງລງົ ເຖິງພືົ້ນຖານປະຊາຊນົ .

2. ລະບບົ ການເມອື ງ

ກ. ຄວາມສານກຶ ລວມ
ລະບົບການເມືອງແມ່ນມາດຕາເກນໜື່ງທາງການເມືອງ ແລະ ສັງຄມົ , ເຊືງ່ິ ໝາຍເຖິງເອກະພົບຂອງບນັ ດາທັດສະນະ

ການເມືອງ, ບນັ ດາພກັ , ລດັ ແລະ ອົງການຈັດຕົັ້ງມະຫາຊນົ ບນົ ພົື້ນຖານໂຄງປະກອບທາງການເມືອງໃນລະບອບສງັ ຄົມໃດ

ໜ່ືງທື່ີແນນ່ ອນ. ຈດປະສງົ ແມນ່ ແນໃສປ່ ກົ ປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍລະບອບການເມືອງ ແລະ ການປກົ ຄອງ

ດັ່ງກ່າວ.

ຂ. ຄວາມໝາຍຂອງລະບບົ ການເມອື ງ

ລະບົບການເມືອງປະກອບມີ 2 ຄວາມໝາຍຄື:

ລະບົບການເມອື ງຕາມຄວາມໝາຍກວ້າງ: ປະກອບມີ : ລະບບົ ແນວຄິດທັດສະນະ, ແນວທາງການເມອື ງ ແລະ ນະໂຍບາຍ

ການເມືອງ. ລະບົບໂຄງປະກອບບັນດາຊົນຊັ້ົນ, ຊນັົ້ ຄົນ ແລະ ລະບົບສະຖາບັນການຈດັ ຕົງ້ັ ແບບວິທີການເຄື່ອນໄຫວຂອງ

ບນັ ດາພກັ ການເມືອງ, ລດັ ແລະ ບນັ ດາການຈດັ ຕັ້ງົ ການເມືອງສັງຄມົ ຕ່າງໆ.

ລະບົບການເມືອງຕາມຄວາມໝາຍແຄບ: ລະບບົ ການເມືອງ ແມ່ນລະບົບບັນດາສະຖາບນັ ການຈັດຕ້ົງັ ແລະ ແບບວິທີ
ການເຄືອ່ ນໄຫວຂອງບັນດາພັກການເມອື ງ, ລັດ, ການຈັດຕັງ້ົ ການເມືອງສັງຄົມ. ປະຈບັນ, ຄວາມສານຶກກ່ຽວກັບລະບົບ

ການເມືອງແມນ່ ມີຄວາມສາຄັນທືສີ່ ດ ທງັ ຖຶກນາໃຊ້ຢ່າງແຜ່ຫາຍຢບູ່ ັນດາປະເທດຕາ່ ງໆໃນໂລກ. ສາລບັ ບນັ ດາປະເທດ
ສງັ ຄົມນຍິ ົມ, ຄວາມສານຶກຕ່ໍກບັ ລະບົບການເມືອງ ແມນ່ ມີຄວາມໝາຍກວ້າງຂວາງກວ່າລະບົບຜະເດັດການກາມະຊີບ ແລະ

ທັງມີຄວາມເປັນເອກະພາບກນັ ໃນດ້ານທາດແທ້.
ສ່ວນລະບົບການເມືອງໃນລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕສັງຄມົ ນິຍມົ ພັດປະກອບມີ 3 ພາກສ່ວນທ່ີືເປັນພ້ນືົ ຖານສາຄັນຄື: ພັກ

ກອມມູນດິ , ລັດຜະເດດັ ການກາມະຊບີ ແລະ ອງົ ການຈັດຕງົັ້ ມະຫາຊນົ ອງົ ການຈດັ ຕົງັ້ ແນວໂຮມ.

2.1 ອງົ ການຈດັ ຕງ້ົັ ພກັ (ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ) ເປັນອງົ ການຈັດຕງັົ້ ການເມອື ງສງູ ສດຂອງຊົນຊນັ້ົ ກາ
ກ. ຄວາມໝາຍຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ

ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕິວດັ ລາວ ແມ່ນກອງນາໜ້າທືີ່ມີການຈດັ ຕ້ງັົ ,

ມະກອນລາວ, ເປັນຕວົ ແທນທືຈ່ິ ງົ ຮັກພກັ ດີຕໍ່ສິດຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊ້ົນັ ກາມະກອນ, ຊາວຜ້ອູ ອກແຮງງານລາວທ່ຮືີ ັກ

ຊາດ ແລະ ຂອງຊາວລາວທງັ ໝດົ .
ພກັ ປະຊາຊົນປະຕິວດັ ລາວ ແມ່ນອງົ ການເສນາທິການທາງການເມືອງ, ແມ່ນການຈດັ ຕົງ້ັ ສງູ ສດ

ເຊງິ່ື ເປັນຕົວແທນໃຫ້ແກ່ສິດຜົນປະໂຫຍດຂອງຊົນຊ້ນົັ ກາມະກອນ ຊາວຜູ້ອອກແຮງງານບັນດາເຜາ່ັົ ແລະ ນກັ ຮຽນຮູປ້ ັນຍາ
ຊນົ ປະຕິວດັ , ເປັນແກນນາໃນການຈດັ ຕົງັ້ ນາພາທີເ່ື ປນັ ເອກະພາບທາງດ້ານການເມອື ງ, ເສດຖະກດິ ສງັ ຄມົ ຂອງທກໆ

ການຈັດຕັງົ້ ໃນລະບົບການເມືອງ, ແນໃສປ່ ະຕິບດັ ສິດເປນັ ເຈົ້າ ແລະ ສິດຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາ ແລະ ຖຶກກົດໝາຍຂອງ

ທ່ວັົ ປວງຊນົ ລາວທງັ ຊາດ.

5

ຂ. ທາດແທຂ້ ອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ
ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕິວັດລາວເປັນພກັ ທ່ຍືີ ດຶ ໝ້ົັນລດັ ທິມາກເລນນິ ອັນແທຈ້ ິງ, ເປນັ ກອງນາໜ້າທ່ີືມີການຈັດຕ້ົັງ ແລະ ແມ່ນ

ອງົ ການຈດັ ຕງ້ັົ ສູງສດທາງການເມືອງຂອງຊົນຊ້ນັົ ກາມະກອນລາວ, ເປນັ ຕົວແທນທຈີ ງົ ຮັກພກັ ດຕີ ໍ່ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຊົນຊນົັ້

ກາມະກອນ, ຊາວຜູອ້ ອກແຮງງານລາວທ່ຮີື ກັ ຊາດ ແລະ ຂອງຊາດລາວທງັ ໝົດ.
ຄ. ໜາ້ ທຂີ່ື ອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ
ໜ້າທ່ືີຂອງພັກປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວໃນໄລຍະໃໝ່ນີ້ົ ແມ່ນນາພາປວງຊນົ ລາວທັງຊາດສບື ຕໍກ່ ໍ່ສ້າງ ແລະ ບູລະນະ

ລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນຕາມເສັົ້ນທາງສັງຄົມນຍິ ົມ, ສາ້ ງສາພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ຫຸຼດພ້ົນອອກຈາກຄວາມດ້ອຍ

ພດັ ທະນາ, ປົດປອ່ ຍປະຊາຊນົ ອອກຈາກຄວາມທກຍາກ ຫາ້ ຫງັ ແນໃສປ່ ົກປກັ ຮັກສາປະເທດຊາດ ແລະ ລະບອບໃໝ່ໄວ້
ໃຫໝ້ ນົ້ັ ຄົງ. ເປີດກວ້າງການພົວພັນຮວ່ ມມືກັບຕ່າງປະເທດ ເພືອ່ ສາ້ ງສະພາບແວດລ້ອມທ່ືເີ ອ້ືົອອານວຍໃຫ້ແກ່ການພັດທະນາ
ຕາມທດິ ເພີື່ມມດິ , ຫດຼຸ ຜ່ອນສດັ ຕ.ູ
ງ. ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວກສ່ໍ າ້ ງ ແລະ ປບັ ປງຕນົ ເອງຕາມ 5 ຫກັ ການດງັ່ ນ.ີ້ົ

ພກັ ປປລາວ ຍດຶ ໝົ້ນັ ລດັ ທິມາກ - ເລນິນ ແລະ ມູນເຊ້ົອື ອນັ ດີງາມຂອງພັກ ເປັນພ້ົືນຖານ ແນວຄິດ, ທິດສະດຂີ ອງ

ພັກ, ເສມີ ຂະຫຍາຍລກັ ສະນະນາໜ້າ, ລກັ ສະນະຕສ່ໍ ຂູ້ ອງຊນົ ຊນ້ົັ ກາມະກອນ, ກສ່ໍ າ້ ງ ແລະ ປັບປງພກັ ໃຫ້ປອດໃສ,
ເຂົັ້ມແຂງ ແລະ ໜັກແໜນ້ .

ພກັ ປປລາວ ຈັດຕົັ້ງຕາມຫັກການລວມສນູ ປະຊາທິປະໄຕ, ນາພາເປັນໝູ່ຄະນະ, ບກຄົນ ຮັບຜິດຊອບ, ພກັ ມີ

ລະບຽບວິໄນເຂົ້ັມງວດ.
ພກັ ປປລາວ ຖເື ອາົ ຄວາມສາມັກຄີອນັ ໜືຶງ່ ອັນດຽວເປັນຫັກການພົນ້ື ຖານ ເພ່ືອຮັບປະກັນ ຄວາມເປນັ ເອກະພາບ

ທາງດາ້ ນການເມອື ງ, ແນວຄິດ, ການຈັດຕ້ງົັ ແລະ ການກະທາຂອງ ພກັ .

ພກັ ປປລາວ ຖືເອາົ ປະຊາຊົນເປັນກກົ , ຮບັ ໃຊ້ປະຊາຊົນດ້ວຍຄວາມຊ່ືສັດບລິສດ, ເຄື່ອນໄຫວຕາມ ແນວທາງ

ມະຫາຊົນຂອງພກັ , ອີງໃສ່ມະຫາຊົນ ແລະ ຜ່ານຂະບວນການປະຕິ ວັດຂອງມະຫາຊົນ ເພ່ືອກໍສ່ າ້ ງ ແລະ ຂະຫຍາຍພກັ .

ພກັ ປປລາວ ຖືເອົາການຕິຊົມຕນົ ເອງ, ຕຊິ ມົ ກັນເປັນກົດເກນແຫງ່ ການຄງົ ຕວົ ແລະ ຂະ ຫຍາຍ ຕົວຂອງພັກ.
ບນັ ດາຫັກການຂອງແລ້ວ ພັກ ປປລາວ ໃນການກໍສ່ ້າງ ແລະ ປບັ ປງຕນົ ເອງຕາມ 3 ທດິ ນາ ດັງ່ ນ.້ີົ

ກໍ່ສ້າງພກັ ໃຫປ້ ອດໃສ, ເຂ້ົັມແຂງ, ໜກັ ແໜ້ນທາງດ້ານການເມອື ງ-ແນວຄິດ, ການຈດັ ຕົ້ງັ ແລະ ແບບ ແຜນນາພາ
ຂອງພກັ .

ການກສໍ່ ້າງປັບປງພກັ ຕອ້ ງຖເື ອົາຄນນະພາບເປັນກົກ, ຮັບເອົາຜ້ດູ ເີ ດ່ນັ ມີເງື່ອນໄຂມາດຖານ ຄບົ ຖ້ວນເຂ້ົາພກັ ,

ເດດັ ດຽ່ ວເອົາຜເູ້ ສື່ອມຄນປ່ຽນທາດອອກຈາກພກັ , ບູລະນະ ແລະ ພັດທະນາຕນົ ເອງ ຢ່າງບໍ່ຢດຢ້ັົງໃຫ້ທຽມທນັ ກັບຄວາມ

ຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການໃນການນາພາຂອງ ພກັ ແຕລ່ ະໄລຍະ.
ສມົ ທົບລະຫວາ່ ງການເພີ່ືມທະວີການນາພາຂອງພັກກັບການເຊດີ ຊຄູ ວາມສັກສດິ ໃນການຄ້ມຄອງຂອງລດັ , ເສມີ

ຂະຫຍາຍບົດບາດເປັນເຈ້ົາການຂອງບນັ ດາອງົ ການຈດັ ຕັງ້ົ ມະຫາຊນົ .

2.2 ອງົ ການອານາດລດັ

ກ. ຄວາມໝາຍຂອງລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ

ລດັ ປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວແມ່ນລັດທືີ່ມຄີ ວາມເປັນເອກະລາດຢ່າງສົມບູນ, ແມນ່ ລດັ ທື່ີຄນົ ລາວ ເປັນເຈ້ົາຂອງ

ຫື ມີສດິ ເປັນເຈ້ົາປະເທດຊາດຢ່າງເຕັມສ່ວນ.

6

ລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊນົ ລາວແມນ່ ລັດທຕີ່ື ້ງັົ ຢູ່ບນົ ພນົ້ື ຖານພັນທະພາບຂອງຊນົ ຊັນົ້ ກາມະກອນ, ຊາວກະສິກອນ,
ນກັ ຮຽນຮ້ປູ ັນຍາຊນົ ປະຕວິ ັດ ແລະ ປະຊາຊົນປັນດາຊນັ້ົ ຄົນທື່ີຮກັ ຊາດພາຍໃຕກ້ ານ ນາພາຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ.

ລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ແມ່ນລັດເອກະພາບຂອງທ່ັົວປວງຊົນລາວທືີ່ປະກອບດ້ວຍຫາຍເຜົາັ່ ທ່ມີື ຄີ ວາມສາມັກຄີ
ປອງດອງເປັນອັນໜືຶ່ງອນັ ດຽວ ໂດຍຕດັ ແຍກອອກຈາກກັນບ່ໍໄດ້ ປະຊາຊົນລາວ ເຜ່ັົາຕ່າງໆມສີ ິດສະເໝພີ າບ, ມເີ ອກະລັກ
ທາງດາ້ ນວັດທະນະທາ ແລະ ມີຄວາມຮກັ ຫອມຕອ່ ມຕ້ມ ເອືອົ້ ເຟອົ້ ຊວ່ ຍເຫອື ກັນໃນຄອບຄົວໃຫຍ່ຂອງຊາດລາວເອກະ
ພາບ.

ລັດປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາຊົນດາເນນີ ການປກົ ຄອງ, ຄມ້ ຄອງຕາມລດັ ຖະທາມະນນູ ແລະ ກດົ ໝາຍ. ລດັ ດາເນີນ

ມາດຕະການ ແລະ ນະໂຍບາຍເພອ່ື ຂດຄນ້ົ , ເສມີ ຂະຫຍາຍກາລງັ ແຮງສງັ ລວມພາຍໃນຊາດສມົ ທົບກັບການຍາດແຍງ່ ກາລັງ
ແຮງຈາກສາກົນ ເພືອ່ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດຕາມເສນ້ົັ ທາງສັງຄົມ ນຍິ ົມ.
ຂ. ທາດແທຂ້ ອງລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ

ທາດແທຂ້ ອງລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນແມ່ນລັດຂອງປະຊາຊນົ , ໂດຍປະຊາຊົນ ແລະ ເພອື່ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງ
ປະຊາຊົນ.
• ລດັ ຂອງປະຊາຊນົ

ລັດຂອງປະຊາຊນົ ໝາຍເຖິງ ປະຊາຊົນເປັນຜູ້ສາ້ ງຕັງ້ົ ລດັ , ລັດຂອງພວກເຮົາແມ່ນເກດີ ມາ ຈາກຜົນ ຂອງການຕໍ່ສູ້ປົດປອ່ ຍ

ຊາດທື່ີເຕັມໄປດ້ວຍຄວາມທກຍາກລາບາກ, ຄວາມເສຍສະຫະອນັ ໃຫຍຫ່ ວງຂອງປະ ຊາຊນົ ລາວບັນດາເຜາ່ົັ ແລະ ຊົ້ັນຄົນທີ່ື
ຮັກຊາດພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ ປະຊາຊົນປະຕວິ ັດລາວ ລດັ ຂອງ ພວກເຮາົ ແມນ່ ກາເນີດມາຈາກປະຊາຊນົ ໄດ້ໃຊ້ສິດ
ຂອງຕນົ ປ່ອນ ບັດເລອື ກຕ້ງັົ ເອົາສະມາຊີກສະພາແຫງ່ ຊາດ ເພື່ອເປນັ ຕົວແທນແຫງ່ ສດິ ອານາດຂອງຕົນ ໃນອງົ ການລັດ.
• ລດັ ໂດຍປະຊາຊົນ
ລັດໂດຍປະຊາຊົນໝາຍເຖິງ ລດັ ຂອງພວກເຮາົ ເຄອ່ື ນໄຫວປະຕິບດັ ໜ້າທວ່ີື ຽກງານໂດຍມປີ ະຊາຊນົ ລາວບັນດາເຜັາົ່ ຫື ຜູ້
ເປນັ ຕົວແທນຂອງເຂົາເຈົາ້ ເປນັ ຜຕູ້ ິດຕາມດູແລ ແລະ ກວດກາ. ປະຊາຊົນມອບສດິ ໃຫອ້ ານາດການປກົ ຄອງຂັ້ົນຕ່າງໆ
ບລຫິ ານວຽກງານ, ຖ້າວ່າຜໃູ້ ດ, ອງົ ການໃດ ຫາກມີການກະທາລະເມດີ ສດິ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນບັນດາເຜ່ົັາ

ປະຊາຊນົ ມີສິດຮ້ອງຟ້ອງຕໍ່ບກຄນົ ຫື ອງົ ການດງັ່ ກ່າວ ລວມຄວາມ ວາ່ ປະຊາຊົນມສີ ິດ, ມີໜ້າທ່ືີ ແລະ ມພີ ນັ ທະ
ປະກອບສວ່ ນໃນການຄ້ມຄອງລດັ ແລະ ປບັ ປງກສໍ່ ້າງລັດ ໃຫ້ເຂັົ້ມແຂງ.
• ລດັ ເພື່ອປະຊາຊນົ
ລັດເພືອ່ ປະຊາຊນົ ໝາຍເຖິງອານາດລດັ ຂອງພວກເຮາົ ເປນັ ຜູ້ຮັບໃຊທ້ ືຊີ່ ື່ສັດບລສິ ດຕປ່ໍ ະ ຊາຊົນ ແລະ ສດກກົ ສດປາຍ. ລັດ
ຂອງພວກເຮົາຖືເອົາສດິ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊນົ ເປນັ ຈດປະສງົ ແລະ ເປົ້າໝາຍສງູ ສດໃນການຮັບໃຊ້ຂອງຕົນ
ເພື່ອນາເອົາຄວາມຢູ່ດກີ ນິ ດີ, ຄວາມຮງັ່ ມຜີ າສກມາ ສ່ປູ ະຊາຊນົ ບັນດາເຜາົ່ັ , ບອ່ໍ າດຍາສິດ, ບສ່ໍ ໍລ້ າດບັງຫວງ...ອັນຈະສ້າງ
ຄວາມເສຍຫາຍ ໃຫແ້ ກ່ປະຊາຊົນ ແລະ ເຮດັ ໃຫລ້ ັດ ເຮົາເສຍບົດບາດອິດທິພົນຕ່ປໍ ະຊາຊນົ .

2.3 ບນັ ດາອງົ ການຈດັ ຕງ້ົັ ມະຫາຊນົ ແລະ ແນວໂຮມ

2.3.1 ແນວລາວສາ້ ງຊາດ
ແນວລາວສ້າງຊາດແມ່ນພາກສ່ວນໜືຶ່ງໃນລະບບົ ການເມືອງແຫງ່ ສປປລາວ ໂດຍແມ່ນພັກປະ ຊາຊົນ ປະຕວິ ັດ

ລາວເປັນແກນນາ, ທງັ ເປນັ ພົືນ້ ຖານການເມືອງໜື່ຶງຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕ ປະຊາ ຊົນ.

7

ກ. ພາລະບດົ ບາດຂອງແນວລາວສາ້ ງຊາດ
ແນວລາວສ້າງຊາດມພີ າລະບດົ ບາດຕ້ົນຕດັ່ງນີ້ົ:

1) ສ້າງ, ປບັ ປງກາລັງກາລງັ ແຮງທ່ົັວປວງຊນົ ແລະ ເປນັ ຄັນທງເຕົາ້ ໂຮມຄວາມສາມັກຄີປອງ ດອງປະຊາ ຊົນລາວບນັ ດາເຜ່ົັາ
ເຂົ້າຮ່ວມໃນພາລະກດິ ປົກປກັ ຮັກສາ ແລະ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດ.
2) ສກຶ ສາອົບຮົມ, ປກລະດມົ ປວງຊນົ ລາວບນັ ດາເຜົ່າັ ເຂົາ້ ໃນພາລະກດິ ປກົ ປັກຮັກສາ ແລະ ສາ້ ງສາ ປະເທດຊາດ.

3) ເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈ້າົ , ປົກປັກຮກັ ສາວັດທະນະທາຮີດຄອງປະເພນີອນັ ດງີ າມ, ປກົ ປ້ອງສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ
ຊອບທາຂອງປະຊາຊນົ ລາວບັນດາເຜັົາ່ ແລະ ຊັົນ້ ຄນົ ຕາ່ ງໆ.
4) ເປນັ ບອ່ ນສ່ອງແສງມານະຈິດ, ຄວາມງ່ ມາດປາຖະໜາຄວາມຄິດເຫັນຂອງປະຊາຊົນລາວບັນ ດາເຜົັ່າ.
5) ເປນັ ໃຈກາງປະສານສົມທົບກບັ ພາຄີຂອງຕົນ.
ຂ. ສດິ ແລະ ໜາ້ ທຂືີ່ ອງແນວລາວສາ້ ງຊາດ

ສິດ ແລະ ໜ້າທືີ່ຂອງແນວລາວສ້າງຊາດມຄີ :ື
1) ເຕົາ້ ໂຮມຄວາມສາມັກຄປີ ະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົັ່າທງັ ຢູ່ໃນ ແລະ ຕາ່ ງປະເທດ.

2) ສະເໜີ ແລະ ສາ້ ງຮ່າງກດົ ໝາຍ ແລະ ສ້າງນິຕິກາອື່ນຕາມພາລະບົດບາດ ແລະ ຄວາມຮບັ ຜດິ ຊອບຂອງຕນົ .
3) ໂຄສະນາ, ສກຶ ສາອົບຮົມ, ປກລະດມົ , ເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈ້ົາຂອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜັ່າົ ໃນການປະຕິບັດ
ແນວທາງນະໂຍບາຍ, ລດັ ຖະທາມະນູນ, ກດົ ໝາຍ ແລະ ແຜນພັດທະນາເສດ ຖະ ກດິ -ສງັ ຄມົ ໃນແຕ່ລະໄລຍະ.

4) ເກັບກາ, ຄາຄດິ ຄາເຫນັ , ຄາສະເໜຂີ ອງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜັົ່າ, ຊົ້ັນຄົນ, ສາສະໜາ, ເພດ, ໄວເພອື່ ສະເໜຕີ ່ໍອົງການທີ່ື
ກ່ຽວຂອ້ ງ.
5) ສະເໜບີ ກຄະລາກອນຂອງຕນົ ປະກອບຄາເຫັນກຽ່ ວກັບບກຄະລາກອນຂອງພາກສ່ວນອື່ນທື່ເີ ປນັ ຕົວແທນຂອງປະຊາຊນົ

ອອກສະໝັກເລືອກຕ້ົງັ ເຂົ້າໃນການຈັດຕງັ້ົ ການເມອື ງ, ສະພາແຫງ່ ຊາດ ແລະ ອົງການຈດັ ຕັງົ້ ອື່ນ ຕາມລະບຽບການ.
6) ເຂົ້າຮ່ວມໃນການປັບປງອານາດລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນຕດິ ຕາມ, ກວດກາການເຄອ່ື ນໄຫວຂອງອົງການບລຫິ ານ,
ສະມາຊິກສະພາແຫງ່ ຊາດ, ສານປະຊາຊນົ , ອົງການໄອຍະການປະຊາ ຊນົ , ພະນກັ ງານ ແລະ ລັດຖະກອນທັົ່ວໄປ.
7) ປກົ ປ້ອງສິດ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທາຂອງຕນົ , ອົງການຈັດຕົ້ງັ ພາຄີ, ປະຊາຊນົ ລາວບັນດາເຜ່ົາັ ແລະ ເຂາົ້ ຮ່ວມໄກ່
ເກ່ັຍຂຂ້ໍ ດັ ແຍງ່ ຕາມພາລະບດົ ບາດຂອງຕົນ.
8) ປະກອບສວ່ ນປົກປັກຮັກສາ, ເສີມຂະຫຍາຍມນູ ເຊອ້ົື ຮັກຊາດ, ວດັ ທະນະທາ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີອັນດງີ າມຂອງ
ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜ່າົັ .
9) ຖາ່ ຍທອດຄວາມຮູ້, ບດົ ຮຽນ, ປະສບົ ການແລະ ມູນເຊ້ືົອອັນດງີ າມຂອງແນວລາວສນ້າງຊາດໃຫ້ແກ່ຄນົ ຮ່ນຫັງ.

10) ເສມີ ຂະຫຍາຍສາຍພົວພັນມດິ ຕະພາບ ແລະ ການຮ່ວມມືລະຫວ່າງປະຊາຊນົ ລາວບນັ ດາເຜາົັ່ ກບັ ປະຊາຊົນລາວບັນດາ
ປະເທດໃນພາກພືນົ້ ແລະ ໃນໂລກ.

2.3.2 ສະຫະພນັ ກາມະບານລາວ
ກ. ທຕ່ືີ ງົ້ັ -ພາລະບດົ ບາດ
ກາມະບານແມ່ນອົງການຈດັ ຕົັງ້ ມະຫາຊົນໜື່ງ ທື່ກີ ້ວາງຂວາງໃນລະບບົ ການເມືອງຂອງລະບອບປະຊາທິ ປະໄຕປະຊາຊນົ ທື່ີມີ
ພກັ ປະຊາຊົນປະຕິວັດລາວເປັນແກນນາ. ເປນັ ອງົ ການສບື ທອດພາລະກາ ປະຫວັດສາດ ແລະ ມນູ ເຊື້ອົ ຂອງຊນົ ຊັົ້ນ

8

ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜູ້ອອກແຮງງານລາວບນັ ດາເຜົັາ່ ໃນ ພາລະກິດປະຕິວັດ ຊາດປະ ຊາທິປະໄຕກຄກື ານປະຕິບັດ 2 ໜ້າ

ທີ່ືຍດທະສາດໃນພາລະກດິ ປ່ຽນແປງ ໃໝ່, ເຊິືງ່ ໄດຮ້ ັບການສ້າງຕງັົ້ ຂື້ນົ ໃນ ວັນທີ 01.02.1956. ດາເນີນການເຄືອ່ ນໄຫວ
ຕາມລັດຖະທາມະນູນ ແລະ ກົດໝາຍ.

ສະຫະພນັ ກາມະບານລາວມພີ າລະບົດບາດດັງ່ ນ:ົ້ີ
1) ສກຶ ສາອົບຮົມສະມາຊິກກາມະບານ, ກາມະກອນຊາວຜູ້ອອກແຮງງານໃຫ້ເປັນພົນລະເມືອງດີ, ມີລະບຽບແບບແຜນໃນ

ການອອກແຮງງານ, ມຄີ ວາມຕືນ່ ຕົວທາງດ້ານການເມືອງ, ມຄີ ວາມຮູົຄ້ ວາມສາມາດທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດເຕັກໂນໂລຊີ
ແລະ ອາລິຍະທາທາງດ້ານຈິດໃຈ.
2) ເປັນຕວົ ແທນທາງດ້ານການປົກປ້ອງສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງກາມະກອນ, ຊາວຜູອ້ ອກ ແຮງງານ,
ນກັ ຮຽນຮປູ້ ນັ ຍາຊົນ.
3) ເຂ້າົ ຮ່ວມໃນການຕດິ ຕາມການຄ້ມຄອງລັດ, ຄມ້ ຄອງເສດຖະກິດ-ສັງຄມົ ເປັນຕ້ນົ ຂອງອົງການ ຈດັ ຕງັ້ົ ລັດ ແຕລ່ ະຂັ້ນົ
ແລະ ຫວົ ໜ່ວຍແຮງງານ.
ຂ. ສດິ ແລະ ໜາ້ ທືີ່

ສະຫະພັນກາມະບານລາວມສີ ດິ ແລະ ໜາ້ ທດີື່ ງັ່ ນ້ີົ:
1) ຜູຕ້ າງໜາ້ ຜ້ອູ ອກແຮງງານ ເຊັນສນັ ຍາແຮງງານລວມໝູ່, ສະເໜີການປ່ຽນແປງ, ລບົ ລ້າງສັນຍາ ກັບຜໃູ້ ຊ້ແຮງງານກັບຜູ້
ໃຊແ້ ຮງງານເມອື່ ເຫນັ ວ່າສນັ ຍາດັ່ງກ່າວບ່ໍມຄີ ວາມຍດຕທິ າຕາມການຮອ້ ງຂຂອງຜູອ້ ອກແຮງງານຢ່າງສົມເຫດສົມຜນົ .
2) ຂົ້ນຶ ທະບຽນຄ້ມຄອງສະມາຊກິ ກາມະບານ ແລະ ກາມະກອນຢູ່ບນັ ດາຫວົ ໜ່ວຍແຮງງານທງັ ພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງປະເທດ.

3) ເຂ້ົາຮ່ວມວຽກງານກວດກາໃນການສະກດັ ກນົັ້ ຕ້ານການສໍ້ລາດບັງຫວງ, ປະກົດການຫຍ້ທໍ ໍອ້ ນ່ື ໆ ຂອງອົງການຈັດ ຕົັ້ງພັກ

, ລດັ ອົງການຈັດຕ້ົັງມະຫາຊົນອືນ່ ຕາມການສະເໜີ ແລະ ພາລະບດົ ບາດ ຂອງຕົນ.

4) ຕິດຕາມກວດກາສະພາບການນາໃຊແ້ ຮງງານ, ອປະຕເິ ຫດແຮງງານ, ພະຍາດອາຊີບ, ການປະຕິບດັ ລະບອບນະໂຍ ບາຍ

ປະກນັ ສັງຄົມ, ສະຫວັດດີການສງັ ຄົມຂອງທກຫວົ ໜວ່ ຍແຮງງານເພື່ອປົກປ້ອງສດິ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງຜູ້
ອອກແຮງງານ.
5) ເຂົ້າຮ່ວມໃນບນັ ດາອົງການຈັດຕັົ້ງການເມືອງ, ເສດຖະກິດ-ສັງຄມົ ຂອງພກັ ,ລັດ, ແນວລາວສ້າງ ຊາດ, ອງົ ການຈັດ ຕັ້ົງ

ມະຫາຊນົ ອນື່ . ປະກອບຄາຄດິ ເຫນັ ຕແໍ່ ນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກ, ລະບຽບ ກົດໝາຍຂອງລດັ . ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ
ຂອງລັດ ແລະ ແຜນການການຜະລດິ ຂອງ ຫົວໜ່ວຍແຮງງານ ຕາມພາລະບົດບາດຂອງຕນົ .
6) ປະຕບິ ັດສິດອື່ນໆ ຕາມທໄ່ືີ ດ້ການດົ ໄວ້ໃນລະບຽບກົດໝາຍ.

- ມີໜາ້ ທ່ີືປກລະດມົ ຂົນຂວາຍ, ເຕາ້ົ ໂຮມຄວາມສາມກັ ຄເີ ປັນເອກະພາບ, ສກຶ ສາອົບຮົມສະ ມາຊິກກາມະບານ, ພະນັກງານ

, ກາມະກອນ, ຊາວຜ້ອູ ອກແຮງງານ ແລະ ນັກຮຽນຮູ້ປນັ ຍາ ຊົນເພອື່ ໃຫ້ມີຄວາມຕືນ່ ຕົວທາງດ້ານການເມອື ງ, ມີສະຕິ
ເຄົາລົບລະບຽບກົດໝາຍ.
- ບາລງ, ກສ່ໍ າ້ ງສະມາຊິກກາມະບານ, ກາມະກອນທາງດ້ານການເມອື ງ-ແນວຄດິ , ວຊິ າສະເພາະ, ວຊິ າການ, ລະບຽບກົດ

ໝາຍ, ປບັ ປງ, ຂະຫຍາຍຄ້ມຄອງສະມາຊິກ ແລະ ການຈັດຕງັ້ົ ທ່ຢີື ູ່ໃນ ຂອບເຂດ ຄວາມຮັບຜິດຊອບຂອງຕນົ .

- ຊຼຸກຍູຜ້ ໃູ້ ຊແ້ ຮງງານໃຫ້ຮັບຜດິ ຊອບການຈດັ ຕັົ້ງຝຶກວິຊາຊີບ-ເຕກັ ນກິ , ຍກົ ສງູ ສມີ ແື ຮງງານໃຫແ້ ກ່ ຜູ້ອອກແຮງງານ, ປອ້ ງ
ກນັ ຄວາມປອດໄພຢູ່ສະຖານອອກແຮງງານ ແລະ ນາເອົາຜອູ້ ອກແຮງງານ ໄປກວດສຂະພາບຕາມລະບຽບການ.

9

- ໃຫຄ້ າປກຶ ສາທາງດາ້ ນກດົ ໝາຍ, ຮບັ ຄາສະເໜີ ແລະ ໄກເ່ ກ່ັຍຂ້ໍຂັດແຍງ່ ທາງດ້ານແຮງງານ, ດ້ານ ລະບຽບກົດໝາຍ ແລະ
ຜົນປະໂຫຍດຂອງຜໃູ້ ຊແ້ ຮງງານກັບຜອູ້ ອກແຮງງານ.
- ປະສານສົມທົບ ແລະ ພົວພັນວຽກງານກັບອງົ ການຈດັ ຕັົງ້ ພັກ, ລດັ , ແນວລາວສ້າງຊາດ ແລະ ອງົ ການຈດັ ຕງ້ົັ ມະຫາຊນົ
ອື່ນ.
- ປະຕບິ ດັ ໜ້າທ່ືີອນື່ ໆ ຕາມທື່ີໄດ້ການົດໄວ້ໃນລະບຽບກົດໝາຍ.

2.3.3 ສະຫະພນັ ແມຍ່ ງິ ລາວ

ກ. ທຕື່ີ ງົັ້ , ພາລະບດົ ບາດ
ສະຫະພນັ ແມຍ່ ິງລາວແມ່ນອົງການຈດັ ຕັງົ້ ມະຫາຊົນເປນັ ອງົ ປະກອບໜື່ງຶ ໃນລະບົບການເມືອງ ຂອງ ສປປລາວໂດຍ

ມພີ ກັ ປະຊາຊນົ ປະຕິວັດລາວເປັນແກນນາ.
ສນູ ກາງສະຫະພນັ ແມຍ່ ິງລາວມີສາຍໄຍການຈັດຕັງົ້ ແຕຂ່ ັົນ້ ສູນກາງຫາຮາກຖານມີຖານະທຽບເທົ່ັາກະຊວງ-ອງົ ການ

ຂ້ົັນສູນກາງ.
ເປັນຕົວແທນໃນການປກົ ປອ້ ງສດິ ແລະ ຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທາຂອງສະມາຊິກສະຫະພັນແມຍ່ ງິ , ແມຍ່ ິງ ແລະ

ເດັກນອ້ ຍ.
ເສີມຂະຫຍາຍສິດເປັນເຈົາ້ ຂອງແມ່ຍິງ ແລະ ສງັ່ົ ເສີມການປະຕບິ ດັ ສິດສະເໝພີ າບລະຫວ່າງຍງິ -ຊາຍ . ເຕົ້າໂຮມ

ຄວາມສາມກັ ຄີ, ປກລະດົມເພດຍງິ ເຂົາ້ ຮ່ວມໃນການປກົ ປັກຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງ ສາປະເທດຊາດ.

ສຶກສາອົບຮົມແມ່ຍງິ ລາວບັນດາເຜົັາ່ ໃຫເ້ ຊ່ືອມຊືມແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພັກລັດຖະທາມະ ນນູ , ກດົ ໝາຍ, ມະຕຄິ າສັ່ງ,

ແຜນພັດທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຂອງລັດ, ສນົ ທສິ ນັ ຍາສາກົນທີື່ພວົ ພັນ ເຖິງການພດັ ທະນາ ແລະ ການປົກປ້ອງ
ສິດຜົນປະໂຫຍດຂອງແມ່ຍງິ -ເດກັ ນອ້ ຍ ທືີ່ ສປປລາວ ເປນັ ພາຄີ. ປະກອບສ່ວນອະນລັກ ແລະ ສງົ່ັ ເສມີ ມນູ ເຊອົື້ ວັດທະນະ
ທາ, ຮດີ ຄອງປະເພນີອນັ ດີງາມຂອງຊາດ ແລະ ຂອງແມ່ຍງິ ລາວບັນດາເຜັົ່າ.
ຂ. ສດິ ແລະ ໜາ້ ທຂືີ່ ອງສະຫະພນັ ແມຍ່ ງິ ລາວ

ມີສິດແລະ ໜ້າທ່ີຄື ື:
1) ມສີ ດິ ໃນການເຂົ້າຮວ່ ມໃນການເຄອື່ ນໄຫວວຽກງານຂອງອົງການຈດັ ຕ້ັົງພັກ-ລດັ , ອງົ ການຈດັ ຕັົ້ງ ມະຫາຊົນ ແລະ ອົງ

ການຈດັ ຕັງົ້ ພັກ-ລດັ , ອົງການແນວລາວສ້າງຊາດ, ອົງການຈັດຕົງ້ັ ມະຫາຊົນ ແລະ ອົງການຈດັ ຕັງ້ົ ອນ່ື ໆຕາມພາລະບົດບາດ
ຂອງຕົນ.
2) ມີສິດເຂ້ົາຮ່ວມຄ້ົນຄວ້າ, ປະກອບຄາເຫັນຕໍ່ການໄກເ່ ກັຍ່ , ຕດັ ສິນບນັ ຫາ, ຊຼຸກຍ້ຕູ ດິ ຕາມ ແລະ ກວດກາການເຄອື່ ນໄຫວ

ວຽກງານຮອບດາ້ ນນາຄະນະພັກ-ອົງການປົກຄອງແຕ່ລະຂັົ້ນ ພ້ອມທັງ ສະເໜີໃຫພ້ າກສ່ວນທື່ີກ່ຽວຂ້ອງພຈິ າລະນາ, ແກໄ້ ຂ
ການກະທາທີ່ບື ໍ່ຖກື ຕອ້ ງຕໍແ່ ມຍ່ ິງ ແລະ ເດກັ ນ້ອຍຕາມພາລະບົດບາດຂອງຕນົ .
3) ມີສດິ ສະເໜີຕໍ່ຄະນະພກັ ຂນັ້ົ ຂອງຕົນເພືອ່ ຮັບເອາົ ສະມາຊິກສະຫະພນັ ແມຍ່ ິງຜທູ້ ມ່ືີ ີມາດຖານ ເງ່ອື ນໄຂຄບົ ຖວ້ ນເຂາ້ົ ເປນັ
ສະມາຊິກພັກ ແລະ ບນັ ຈຊັບຊ້ອນເຂົ້າໃນຕາແໜງ່ ນາພາຂັນ້ົ ຕ່າງໆ.
4) ມີສດິ ໄດ້ຮັບຜນົ ປະໂຫຍດໃນດ້ານຕ່າງໆຕາມນະໂຍບາຍຂອງພັກ ແລະ ລດັ ຖະບານ

- ຄ້ນົ ຄວ້າຜນັ ຂະຫຍາຍຊແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ , ປະຕິບັດຕາມລັດຖະທາມະນນູ , ກົດ ໝາຍ, ສາ້ ງຮ່າງນະໂຍບາຍ,

ກົດໝາຍ, ແຜນຍດທະສາດ, ຂໍ້ຕົກລົງ, ລະບຽບການ, ແຜນງານ, ໂຄງການເພືອ່ ການພັດທະນາ ແລະ ປົກປ້ອງ
ສິດຜນົ ປະໂຫຍດຂອງແມ່ຍງິ ແລະ ເດກັ ນອ້ ຍ ສະເໜຕີ ອໍ່ ົງການທີືກ່ ຽ່ ວຂ້ອງພິຈາລະນາຕົກລົງ.

10

- ໂຄສະນາສກຶ ສາອົບຮົມແມ່ຍິງລາວບັນດາເຜ່ັົາໃຫ້ຮັບຮູ້ເຂົ້າໃຈຕໍ່ແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງ ພກັ , ລັດຖະທາມະນນູ , ກົດ

ໝາຍ ແລະ ແຜນພັດທະນາເສດຖະກດິ -ສງັ ຄມົ ຂອງລັດ ແລະ ສນົ ທິສນັ ຍາສາກົນຕ່າງໆທ່ີືພົວພນັ ເຖງິ ການພດັ ທະນາ ແລະ
ການປກົ ປອ້ ງແມຍ່ ິງປະຕບິ ັດສິດ ແລະ ພັນທະ ຂອງພນົ ລະເມືອງ ແລະ ສິດ-ໜາ້ ທື່ີຂອງສະຫະພນັ ແມ່ຍິງລາວ.
- ເປັນເຈົາ້ ການໃນການປະສານສົມທົບກັບຂະແໜງການທີືກ່ ່ຽວຂ້ອງໃນການຂນົ້ຶ ແຜນບາລງກໍ່ ສາ້ ງຖນັ ແຖວສະມາຊກິ ແລະ
ພະນັກງານເພດຍິງທາງດ້ານຄວາມຮູ້-ຄວາມສາມາດເພືອ່ ຕອບ ສະໜອງໜ້າທືີ່ການເມືອງໃນໄລຍະໃໝ່.
- ປັບປງ ແລະ ຂະຫຍາຍການຈັດຕ້ງົັ ສະຫະພັນແມ່ຍິງໃຫ້ໜັກແໜ້ນ, ເຂມັົ້ ແຂງສາມາດປະ ຕບິ ັດພາລະບົດບາດໜ້າທືີ່ຂອງ
ຕນົ .
- ຄ້ນົ ຄວາ້ ແລະ ປະຕິບັດຕາມແນວທາງການຕ່າງປະເທດຂອງຂອງ-ລດັ ຖະບານມໃນການ ພົວພັນສາກົນດ້ວຍຄວາມເປັນ

ເຈາ້ົ ການຢ່າງມກີ ານເລືອກເຟົັນ້ .
- ຊີ້ົນາ, ຕິດຕາມ, ກວດກາ ແລະ ຊກຼຸ ຍກູ້ ານຈດັ ຕງ້ັົ ຜນັ ຂະຫຍາຍມະຕກິ ອງປະຊມຸຼ ໃຫຍ່ ສະຫະພັນ ແມ່ຍງິ ໃນຂ້ົນັ ຂອງຕົນ

ການຈັດຕ້ງັົ ປະຕບິ ັດລະບຽບກົດໝາຍທືພີ່ ົວພັນເຖິງການພັດທະນາ ແລະ ການປກົ ປ້ອງຜົນປະໂຫຍດຂອງແມຍ່ ິງ ແລະ
ເດັກນອ້ ຍ.

- ການປະຕບິ ັດສິດ-ນາ້ ທທີື່ ີືກ່ ານດົ ໄວ້ໃນລະບຽບກດົ ໝາຍ ແລະ ຕາມການມອບໝາຍຂອງ ພັກ-ລັດ.

2.3.4 ຄະນະຊາວໜມ່ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ (ຄຊປປລ)

ກ. ທຕ່ືີ ງົັ້ , ພາລະບດົ ບາດຂອງ ຄຊປປລ

ຄະນະຊາວໜ່ມ ຊປປລ ເປນັ ອົງການຈັດຕງັ້ົ ມະຫາຊົນໜືຶງ່ ໃນລະບົບການເມືອງ ຂອງລະບອບ ການ ປະຊາທປິ ະໄຕ
ປະຊາຊນົ ລາວທ່ີືມພີ ກັ ປະຊາຊົນລາວເປນັ ແກນນາ, ມີຖານະທຽບເທົາັ່ ກັບອົງການຈດັ ຕົ້ງັ ລັດ ແລະ ອງົ ການຈດັ ຕງົັ້ ມະຫາຊນົ

ອນ່ື .
ຄຊປປລ ມພີ າລະບດົ ບາດສກຶ ສາອົບຮົມຄນທາດການເມອື ງ, ມນູ ເຊື້ອົ ອນັ ດີງາມຂອງຊາດໃຫຄ້ ນົ ໃໝ່ ຮັບຮແູ້ ລະ

ເຂົ້າໃຈ, ເປັນຜປູ້ ກລະດົມ, ເຕາົ້ ໂຮມຄວາມສາມັກຄຊີ າວໜ່ມບັນດາເຜັ່າົ ເປນັ ປຶກແຜນ່ , ເປນັ ຜ້ຈູ ັດຕ້ົງັ ນາພາໂດຍກົງ,

ຮອບດ້ານຕໍ່ການຈດັ ຕັົງ້ ການເຄອ່ື ນໄຫວຂອງຊາວໜ່ມ, ເຍົາວະຊົນ-ອະນ ຊົນ, ເປັນຕົວແທນໃນ ການປົກປ້ອງສດິ ແລະ ຜນົ

ປະໂຫຍດອັນຊອບທາຂອງຊາວໜ່ມ.
ຂ. ສດິ ແລະ ໜາ້ ທຂີື່ ອງ ຄຊປປລ

ສິດ ແລະ ໜ້າທຂ່ືີ ອງ ຄຊປປລ ມສີ ິດ ແລະ ໜ້າທ່ດືີ ່ັງນ:້ີົ

1) ຄນົ້ ຄວາ້ ແລະ ສະເໜີແຜນຍດທະສາດກຽ່ ວກັບການພັດທະນາຊາວໜ່ມ, ເຍາົ ວະຊນົ -ອະນຊນົ .

2) ສກຶ ສາອົບຮົມຊາວໜ່ມ, ເຍາົ ວະຊນົ -ອະນຊນົ ລາວບນັ ດາເຜ່ັົາ ໃຫ້ມຄີ ນສົມບັດສນິ ທາປະຕວິ ັດ,

ນາ້ ໃຈຮກັ ຊາດ, ຮກັ ລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊນົ , ຮູປ້ ກົ ປັກຮັກສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍມນູ
ເຊື້ົອວັດທະນະທາອັນດີງາມຂອງຊາດລວມທງັ ສະໜອງຂໍ້ມູນຂ່າວສານທີື່ຈາເປັນໃຫ້ຊາວໜ່ມ.
3) ສາ້ ງຂະບວນການຊາວໜ່ມເພືອ່ ຈດັ ຕັງປະຕິບັດແນວທາງນະໂຍບາຍ, ລະບຽບກດົ ໝາຍ, ແຜນ ພດັ ທະນາເສດຖະ ກິດ -
ສັງຄມົ ຂອງລດັ ແລະ ມະຕິກອງປະຊຼມຸ ຂອງຕົນ.
4) ສ້າງ ແລະ ປັບປງການຈັດຕ້ົັງຊາວໜ່ມ-ເຍົາວະຊນົ ໜກັ ແໜ້ນເຂ້ົັມແຂງຮອບດາ້ ນ.

5) ປົກປ້ອງສດິ ແລະ ຜນົ ປະໂຫຍດອັນຊອບທາຂອງຊາວໜ່ມ-ເຍົາວະຊົນ.

6) ສະເໜສີ ະມາຊິກຂອງຕົນເຂົ້າໃນການຈັດຕງັ້ົ ພກັ -ລດັ ແນວລາວສ້າງຊາດ ແລະ ອງົ ການຈັດ ຕົັ້ງມະຫາຊນົ ອື່ນ.
11

7) ປະກອບຄາຄິດຄາເຫນັ ຕໍແ່ ນວທາງ, ແຜນນະໂຍບາຍຂອງພກັ , ລະບຽບກດົ ໝາຍ, ແຜນພດັ ທະນາ ເສດຖະກິດ-ສັງຄົມ

ຂອງລດັ ເປັນຕນົ້ ບັນຫາທືີ່ກຽ່ ວພນັ ກບັ ວຽກງານຊາວໜ່ມ-ເຍາົ ວະຊນົ , ອະນຊົນ
ຄ. ເນອື້ົ ໃນການເຄອ່ື ນໄຫວຂອງ ຄຊປປລ

ເນົອ້ື ໃນຕົ້ນຕການເຄ່ືອນໄຫວຂອງ ຄຊປປລ ມີດ່ັງນີ້ົ:
ສຶກສາອົບຮົມການເມອື ງແນວຄດິ , ຍົກລະດບັ ຄວາມຮູ້, ສະໜອງຂ້ໍມູນຂ່າວສານດ້ານເຕັກນິກ-ວິ ທະຍາສາດ,
ວດັ ທະນະທາ-ສັງຄົມ.
ການເຄື່ອນໄຫວສາ້ ງຂະບວນການຕາ່ ງໆ.
ການປັບປງກ່ໍສາ້ ງ ຄຊປປລ ແລະ ການຈດັ ຕ້ົງັ ເຍາົ ວະຊນົ -ອະນຊົນ.
ປກົ ປ້ອງສດິ -ຜນົ ປະໂຫຍດອັນຊອບທາຂອງຊາວໜ່ມເຍາົ ວະຊົນ-ອະນຊົນ.
ການເຄ່ືອນໄຫວວຽກງານຕ່າງປະເທດ.

3. ລະບບົ ການປກົ ຄອງ

ລັດແຫງ່ ສປປລາວໂດຍພາຍໃຕ້ການນາພາອັນສະຫາດສ່ອງໃສ ແລະ ປີຊາສາມາດຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວ
ປະຊາຊນົ ລາວບັນດາເຜັາ່ົ ໄດ້ດາເນນີ ການຕໍສ່ ້ກູ ້ຊູ າດ ເພືອ່ ໂຄ່ນລົ້ມອານາດການປກົ ຄອງຂອງພວກຈັກກະພັດລື່າເມອື ງຂ້ຶນົ
ແລະ ສກັ ດີນາປະຕິການຂາຍຊາດ, ປົດປ່ອຍປະເທດຊາດໄດ້ຢ່າງສົມບູນ, ລົບລ້າງລະບອບລາຊາທປິ ະໄຕແລ້ວສ້າງຕົັ້ງລະບອບ

ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນຂ້ົຶນໃນວັນທີ 2 ທນັ ວາ 1975 ການກາເນີດ ສປປ ລາວແມ່ນໝາກຜົນແຫງ່ ການເສຍສະຫະຂອງ
ກອງທັບ ແລະ ປະຊາຊົນບັນດາເຜາັົ່ .

ລັດແຫ່ງ ສປປລາວແມ່ນລດັ ປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊນົ ເປນັ ອງົ ການແຫງ່ ສດິ ອານາດທາງການເມືອງຂອງປະຊາຊນົ
ລາວບນັ ດາເຜາົັ່ , ສິດອານາດທັງໝົດເປັນຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍປະຊາຊົນ ແລະ ເພື່ອຜົນປະໂຫຍດຂອງປະຊາຊົນທງັ ນ້ີກົ ຍ້ອນ
ວາ່ ລັດເຮາົ ມີທາດແທ້ຊົນຊນັົ້ ກາມະກອນເຊງ່ືິ ເປັນຊົນຊນ້ົັ ນາພາອັນມພີ ັກປະຊາຊນົ ປະຕິວັດລາວເປັນແກນນາ. ໃນອົງການອາ
ນາດແຫ່ງລັດ ສປປ ລາວ ມີຢູ່ 3ອານາດຄື ອົງການນຕິ ບີ ັນຍດັ , ອົງການບລຫິ ານ ແລະ ອົງການຕລາການ.

3.1 ອງົ ການນຕິ ບິ ນັ ຍດັ
ອງົ ການນິຕິບນັ ຍດັ ແມ່ນສະພາແຫງ່ ຊາດ, ອົງການນົີ້ມີສິດຕກົ ລົງບນັ ຫາພື້ົນຖານຂອງປະເທດຊາດ, ທງັ ເປນັ ອົງການ

ຕດິ ຕາມກວດກາການເຄອື່ ນໄຫວຂອງອງົ ການບລຫິ ານ ແລະ ຕລາການ, ສະພາແຫງ່ ຊາດມີສິດ ແລະ ໜ້າທດີື່ ງັ່ ນົີ້:

ສາ້ ງ ແລະ ຮັບຮອງເອາົ ຫື ປ່ຽນແປງລັດຖະທາມະນນູ , ພຈິ າລະນາຮັບຮອງເອາົ , ປຽ່ ນແປງ ຫື ລົບລ້າງກດົ ໝາຍ,
ການດົ ປຽ່ ນແປງ ຫື ລົບລ້າງພາສີ ແລະ ສ່ວຍສາອາກອນພຈິ າລະນາຮັບ ຮອງເອົາແຜນຍດທະສາດແຫ່ງການພັດທະນາ
ເສດຖະກິດ ສງັ ຄົມ ແລະ ງບົ ປະມານແຫ່ງລດັ .

ເລືອກຕັົ້ງ ຫື ປົດຕາແໜ່ງປະທານປະເທດ ແລະ ຮອງປະທານປະເທດຕາມການສະເໜຂີ ອງຄະນະປະຈາສະພາແຫງ່
ຊາດ, ພິຈາລະນາ, ຮບັ ຮອງເອາົ ການແຕງ່ ຕ້ງັົ ຫື ການປດົ ຕາແໜງ່ ຄະນະລດັ ຖະບານຕາມການສະເໜີຂອງປະທານປະເທດ,
ເລອື ກຕົງ້ັ ແລະ ປດົ ຕາແໜງ່ ປະທານສານປະຊາຊົນສູງສດ ແລະ ອະທິໄອຍາການປະຊາຊົນຕາມການສະເໜີຂອງຄະນະປະຈາ
ສະ ພາແຫ່ງຊາດ.

ຕົກລງົ ສາ້ ງຕ້ັົງ ຫື ຍບເລກີ ກະຊວງ, ອງົ ການທຽບເທັົ່າກະຊວງ, ແຂວງ ແລະ ນະຄອນຫວງຕາມການສະເໜີຂອງ
ນາຍົກລດັ ຖະມົນຕີ.

12

ຕົກລົງໃຫ້ສດັ ຕະຍາບນັ ຫື ລບົ ລ້າງສນົ ທສິ ັນຍາ ແລະ ສັນຍາທໄີ ດ້ເຊນັ ກັບຕ່າງປະເທດຕາມກົດໝາຍ ແລະ
ລະບອບການຂອງສາກົນ, ຕກົ ລົງນິລະໂທດກາ, ຕົກລງົ ບັນຫາສົງຄາມ ຫື ສນັ ຕພິ າບ, ຕິດຕາມການເຄົາລົບລັດຖະທາມະນູນ
ແລະ ກດົ ໝາຍ, ປະຕບິ ັດສິດ ແລະ ໜາ້ ທີອ່ືນໆ ຕາມທໄີ ດ້ການົດໄວ້ໃນກດົ ໝາຍ.
ສະພາແຫງ່ ຊາດມີອາຍການ 5 ປີ, ສະມາຊິກສະພາແຫງ່ ຊາດແມນ່ ພນົ ລະເມອື ງລາວເປັນຜູ້ເລືອກຕງັ້ົ ຕາມລະບຽບການທີໄດ້
ການົດໄວ້ໃນກົດໝາຍ.

3.2 ອງົ ການບລຫິ ານ
ປະທານປະເທດ ແລະ ລັດຖະບານ ແມ່ນອົງການບລຫິ ານ, ປະທານປະເທດແມນ່ ອົງການບລຫິ ານສູງສດ ແລະ ລັດຖະບານ
ແມ່ນອງົ ການບລຫິ ານຂນົ້ັ ສູນກາງ.
ປະທານປະເທດມໜີ ້າທີດັ່ງນົ:້ີ

ປະກາດໃຊ້ລັດຖະທາມະນນູ ແລະ ກົດໝາຍທ່ືສີ ະພາແຫງ່ ຊາດໄດ້ຕກົ ລງົ ຮັບຮອງເອາົ ແລ້ວ, ອອກລັດຖະດາລດັ
ແລະ ລດັ ຖະບັນຍດັ ຕາມຄາສະເໜຂີ ອງຄະນະປະຈາສະພາແຫ່ງຊາດ, ແຕງ່ ຕງັົ້ ຫື ປດົ ຕາແໜ່ງນາຍກົ ລັດທະມົນຕີ ແລະ
ສະມາຊກິ ລດັ ຖະບານ ແລ້ວສະເໜຕີ ສ່ໍ ະພາແຫ່ງຊາດພຈິ າລະນາຮັບຮອງເອາົ , ແຕງ່ ຕ້ົັງຍົກຍາ້ ຍ ຫື ປດົ ຕາແໜ່ງເຈົ້າແຂວງ,
ເຈົາ້ ຄອງນະຄອນ ຕາມການສະເໜຂີ ອງນາຍົກລດັ ຖະມນົ ຕີ, ແຕງ່ ຕງ້ົັ ຫື ປົດຕາແໜງ່ ຮອງປະທານສານປະຊາຊົນສູງສດ ຕາມ
ການສະເໜີຂອງປະທານສານປະຊາຊົນສງູ ສດ, ແຕງ່ ຕັົ້ງ ຫື ປດົ ຕາແໜ່ງຮອງໄອຍາການປະຊາຊນົ ຕາມການສະເໜີຂອງໄອຍາ
ການປະຊາຊນົ ສງູ ສດ.

ເປັນແມ່ທັບກາລງັ ປະກອບອາວດຂອງປະຊາຊນົ , ຕກົ ລງົ ເລື່ອນຊົັ້ນ ຫື ປົດຊົ້ັນນາຍພນົ ຕາມການສະເໜີຂອງ
ນາຍົກລດັ ຖະມນົ ຕີ, ຮຽກໂຮມ ແລະ ເປັນປະທານກອງປະຊຸມຼ ພິເສດຂອງລັດຖະບານ.

ຕກົ ລົງປະດັບຫຽນຄາແຫງ່ ຊາດ, ຫຽນກຽດຕຍີ ົດ, ຫຽນໄຊ ແລະ ນາມມະຍດົ ສູງສດແຫ່ງລັດ, ຕົກລງົ ການໃຫ້
ອະໄພຍະໂທດ, ການລະດມົ ພົນທົັວ່ ໄປ ຫື ເປັນພາກສ່ວນ, ຕກົ ລງົ ພາວະສກເສີນໃນທັ່ົວປະເທດ ຫື ໃນທ້ອງຖືນີ່ ໃດໜືງ່ .

ປະກາດໃຫ້ສັດຕະຍາບັນ ຫື ການລົບລ້າງສນົ ທິສັນຍາ ແລະ ສັນຍາທີ່ືເຊັນກັບຕ່າງປະເທດ, ແຕ່ງຕັົງ້ ຜ້ມູ ີອານາດ
ເຕັມຂອງ ສປປ ລາວ ໄປປະຈາຢຕູ່ ່າງປະເທດ ຫື ຮຽກກບັ ຄືນປະເທດຕາມການສະເໝຂີ ອງນາຍົກລດັ ຖະມນົ ຕີ, ຮບັ ຮອງເອົາ
ຜູ້ຕາງໜາ້ ທື່ີມີອານາດເຕັມຂອງຕ່າງປະເທດທີມ່ື າປະຈາຢູ່ ສ ປ ປ ລາວ, ນອກນ້ິົຍງັ ປະຕບິ ັດສິດ ແລະ ໜ້າທີ່ອື ນ່ື ໆ ຕາມທ່ືີ
ໄດ້ການົດໄວ້ໃນກດົ ໝາຍ.

3.3. ອງົ ການຕລາການ
ອງົ ການຕລາການປະກອບດ້ວຍສານປະຊາຊນົ ແລະ ໄອຍາການປະຊາຊນົ , ສານປະຊາຊົນແມນ່ ອງົ ການພິພາກສາ ແລະ
ຕັດສິນຄະດ,ີ ອງົ ການໄອຍາການແມ່ນອົງການຕິດຕາມກວດກາ ການປະຕິບດັ ກດົ ໝາຍ, ທງັ ໝດົ ນແົ້ີ ມ່ນຂົ້ືນກບັ ການຊົນ້ີ າ
ຈາກກະຊວງຍຕທິ າທາງການຈັດຕັ້ງົ .

ສານປະຊາຊົນສູງສດ ມີໜ້າທືີດ່ ັງ່ ນ:ີົ້
ປກົ ປັກຮກັ ສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍໝາກຜົນຂອງການປະຕິບດັ , ລະບອບການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ວັດທະນາທາສງັ ຄົມ,
ອງົ ການຈັດຕັົ້ງລັດສັງຄມົ ແລະ ວສິ າຫະກດິ . ສຶກສາອບົ ຮົມ ແລະ ລງົ ໂທດຕຜໍ່ ທູ້ ື່ລີ ະເມີດກົດໝາຍ, ຊອກຫາຈາກດັ ສາເຫດ
ແລະ ເງືອ່ ນໄຂທ່ີພື າໃຫ້ມກີ ານກະທາຜດິ , ຍົກລະດັບສະຕກິ ານເມືອງ ແລະ ສະຕກິ ົດໝາຍຂອງພນົ ລະເມືອງ, ສກຶ ສາອົບຮົມ

13

ພນົ ລະເມອື ງໃຫມ້ ນີ ້າໃຈຮກັ ຊາດ, ຮັກລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນ, ເຄາົ ລົບລະບຽບວິໄນຂອງລັດ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີ
ອນັ ດງີ າມຂອງສງັ ຄມົ , ເອາົ ໃຈໃສປ່ ກົ ປັກຮັກສາຜົນປະໂຫຍດຂອງລດັ ແລະ ສງັ ຄມົ , ເຄາົ ລບົ ແລະ ເສລີພາບກຽດສກັ ສີຂອງ
ພົນລະເມອື ງ, ຊກຸຼ ຍູ້ພນົ ລະເມອື ງເຄ່ືອນໄຫວປະຕບິ ດັ ພັນທະຂອງຕົນຮັບໃຊຜ້ ນົ ປະໂຫຍດ ຂອງຊາດ.

ອົງການໄອຍະການປະຊາຊນົ ມສີ ດິ ແລະ ໜ້າທ່ືີດງ່ັ ນ້ີົ:
ກວດກາການເຄົາລົບລະບຽບກົດໝາຍຢ່າງຖກື ຕອ້ ງ ແລະ ເປັນເອກະພາບຢູ່ໃນທກກະຊວງ, ອົງ ການທືີ່ຂົືນ້ ກັບລັດຖະບານ,
ອົງການຈັດຕງ້ົັ ມະຫາຊົນ, ອົງການຈັດຕັົ້ງສັງຄົມ, ອົງການບລິຫານທອ້ ງຖື່ນິ , ວິສາຫະກິດ, ລັດຖະກອນ ແລະ ພົນລະເມືອງ.
ປະຕິບດັ ສິດກ່າວຟອ້ ງ.

ຄາຖາມຄນົ້ ຄວາ້
1. ຈ່ງົັ ອະທບິ າຍກ່ຽວກັບຄວາມໝາຍຂອງການເມືອງ ?
2. ກ່ມອານາດ ແລະ ກ່ມການເມືອງມີການພວົ ພັນກນັ ແນວໃດ ?
3. ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ຄວາມສາຄນັ ຂອງການເມອື ງມຄີ ແື ນວໃດ ?
4. ຄວາມໝາຍຂອງລະບົບການເມອື ງການປົກຄອງປະກອບມີຫຍັງແດ່ ?
5. ຄວາມໝາຍ, ທາດແທ້ ແລະ ໜາ້ ທີື່ຂອງພັກປະຊາຊົນປະຕິວດັ ລາວມຄີ ືແນວໃດ ?
6. ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ໜ້າທີ່ືຂອງແນວລາວສ້າງຊາດມຄີ ືແນວໃດ ?
7. ພາລະບົດບາດ ແລະ ໜາ້ ທີື່ຂອງສະຫະພັນກາມະບານລາວມີຄືແນວໃດ ?
8. ພາລະບດົ ບາດ ແລະ ໜາ້ ທື່ີຂອງສະຫະພນັ ແມຍ່ ິງລາວມຄີ ືແນວໃດ ?
9. ພາລະບົດບາດ ແລະ ໜ້າທີື່ຂອງຄະນະຊາວໜ່ມປະຊາຊນົ ປະຕວິ ັດລາວມີຄືແນວໃດ ?

14

ບດົ ທີ 2
ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ

1. ຄວາມໝາຍຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ

1.1 ຄວາມໝາຍຂອງປະຊາທປິ ະໄຕ
ຄາວ່າ ປະຊາທປິ ະໄຕແມນ່ ສະແດງເຖິງສິດອານາດ, ຄວາມເປນັ ເຈົາ້ . ດງັ່ ນ້ົນັ , ລະບອບປະຊາ ທິປະໄຕປະຊາຊົນຈິື່ງ

ແມ່ນສດິ ອານາດທັງໝົດເປັນຂອງປະຊາຊົນ, ຂົ້ືນກັບປະຊາຊົນ ໂດຍປະຊາຊົນ, ການຈັດຕັົງ້ ແລະ ການເຄື່ອນໄຫວຂອງ
ກງົ ຈັກລັດແມນ່ ເພ່ອື ແນໃສ່ຮບັ ໃຊສ້ ິດຜົນປະໂຫຍດຂອງປະ ຊາຊົນ.
ລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນລາວ ແມ່ນລະບອບສດິ ອານາດທງັ ໝົດເປນັ ຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜັາົ່ ຕາມທ່ີືການົດໄວ້
ໃນລັດຖະທາມະນູນ ແຫ່ງ ສ ປ ປ ລາວ.

1.2. ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ
ລະບອບປະຊາທິປະໄຕນາຍທຶນ ແມນ່ ປະຊາທີປະໄຕຄົນສ່ວນໜ້ອຍ, ແມ່ນອານາດຂອງຄນົ ຈານວນໜ້ອຍ ເພືອ່

ປົກຄອງຄົນຈານວນຫາຍຂອງຄົນຢູໃ່ ນສັງຄົມ. ຍອ້ ນວ່າລດັ ແລະ ກົດໝາຍຂອງນາຍທຶນແມ່ນເລ່ືີມຈາກສິດຜນົ ປະໂຫຍດ
ແລະ ແນໃສປ່ ົກປ້ອງສິດຜົນປະໂຍດຂອງຊນົ ຊັນົ້ ນາຍທນຶ ເປັນຕ້ນົ ຕ. ປະຊາທິປະໄຕນາຍທຶນໃນເມືອ່ ກ່ອນກັບປັດຈບັນແມ່ນ
ແຕກຕາ່ ງກັນໃນດາ້ ນຮບູ ການ ແຕທ່ າດແທ້ແມນ່ ບ່ໍມີຫຍັງປ່ຽນແປງ. ປະຊາທິປະໄຕນາຍທຶນສະແດງອອກບາງບັນຫາຕ້ົນຕ
ດ່ງັ ນີົ້:

ນາຍທຶນຖືວາ່ ປະຊາທິປະໄຕບໍ່ມລີ ັກສະນະຊົນຊັ້ນົ , ບໍ່ມີລັກສະນະປະຫວດັ ສາດ, ບໍ່ມລີ ກັ ສະນະ ຊາດ, ປະຊາທິປະໄຕ
ນາຍທຶນແມນ່ ປະຊາທປິ ະໄຕລ້ວນໆບ່ໍມີດ້ານຜະເດດັ ການ, ເປນັ ປະຊາທິປະໄຕເສລີ ບໍ່ມີຂອບເຂດ.

ພວກນາຍທຶນໄດ້ຮຽກຮ້ອງໃຫ້ແກ້ໄຂບັນຫາປະຊາທປິ ະໄຕທາງດ້ານການເມືອງ ເປັນອັນດບັ ໜ່ງື ເຊງ່ືິ ໃນຄວາມ
ໝາຍຕນ້ົ ຕແມ່ນໃຫ້ມພີ ກັ ຫາຍການເມອື ງໃນລະບອບການປົກຄອງດວ້ ຍທດັ ສະນະ ແລະ ທາດແທຂ້ ອງປະຊາທິປະໄຕ
ນາຍທຶນ.

1.3. ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ
ຕາມທັດສະນະຂອງຊົນຊົັນ້ ກາມະກອນຖືວ່າ ປະຊາທປິ ະໄຕ ແມນ່ ມາດຕາເກນໜ່ງື ຂອງການ ເມອື ງ ທືີ່ມີລກັ ສະນະ

ຊົນຊ້ົັນ, ລັກສະນະຊາດ, ລັກສະນະປະຫວັ ດສາດອນັ ແນ່ນອນ. ປະຊາທິປະໄຕສັງຄົມນຍິ ົມແມນ່ ມາດຕາເກນໜືງ່ ຂອງ
ການເມືອງທືສ່ີ ະແດງອອກບາງດາ້ ນດງັ່ ນ້ີົ:

ປະຊາທິປະໄຕໃນລະບອບໃດກສະແດງອອກຢາ່ ງລວມສູນຢູ່ໃນລະບອບເສດຖະກິດ, ປະຊາທປິ ະໄຕສງັ ຄົມນຍິ ົມ
ແມນ່ ອງີ ໃສ່ລະບອບກາມະສິດສວ່ ນລວມຕໍພ່ າຫານະການຜະລິດຕົນ້ ຕຂອງສັງຄມົ , ເຊງືິ່ ເກດີ ຈາກຄວາມສອດຄ່ອງລະຫວ່າງ
ການພົວພັນການຜະລິດກບັ ກາລັງການຜະລິດເປນັ ພ້ົືນຖານໃຫ້ແກ່ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ , ເມື່ອລະບອບການຜະລິດທເ່ືີ ປນັ
ພົນື້ ຖານມກີ ານປຽ່ ນແປງປະຊາທປິ ະໄຕກມີການປ່ຽນແປງ.

ການແກໄ້ ຂການພວົ ພນັ ລະຫວ່າງຊົນຊ້ນັົ ຕາ່ ງໆໃນສງັ ຄົມ, ປະຊາທປິ ະໄຕຍາມໃດກດາເນີນໄປຄຽງ ຄູ່ກບັ
ຜະເດດັ ການ, ບ່ໍມີປະຊາທິປະໄຕລ້ວນໆ, ບັນຫາຂອງມນັ ແມ່ນປະຊາທປິ ະໄຕກບັ ປະຊາຊນົ .

15

ປະຊາທິປະໄຕແມ່ນການເຂົ້າຮ່ວມກດິ ຈະການອານາດລັດຂອງປະຊາຊົນນັບມືນ້ົ ັບກວ້າງຂວາງ ແລະ ອັນນກ້ົີ ແມ່ນ
ສື່ິງວັດແທກປະຊາທິປະໄຕສັງຄມົ ນຍິ ົມ ເຊ່ືງິ ລະບອບດັງ່ ກ່າວສິດອານາດທງັ ໝດົ ເປັນຂອງປະຊາຊົນຢາ່ ງແທຈ້ ງິ , ເປັນ

ລັກສະນະຂອງປະຊາຊນົ , ເພື່ອປະຊນົ ແລະ ຢູ່ໃຕກ້ ານກວດກາຕິດຕາມຂອງປະຊາຊົນ, ປະຊາຊົນເປັນເຈາ້ົ ປະເທດຊາດ.
ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕສັງຄົມນິຍົມມີລັກສະນະຮອບດ້ານ ມັນກວມເອົາທກຂົງເຂດຊີວດິ ສງັ ຄົມທ່ືີ ບອໍ່ າດຕັດແຍກ

ອອກຈາກກັນໄດ້, ໃນແຕລ່ ະໄລຍະຂອງວວິ ດັ ທະນາການອາດຈະເໜ້ນົັ ໜກັ ດ້ານໃດດ້ານໜ່ືງຕາມຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງຕວົ
ຈິງການຂອງສງັ ຄມົ ຫື ຕາມຄວາມກ້າວໜ້າຂອງສັງຄມົ ແມນ່ ລະບອບການເມອື ງເຊງີື່ ຊົນຊັົ້ນກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜູ້
ອອກແຮງງານມອີ ານາດການປົກຄອງເປັນຂອງຕົນເອງ ຊນົ ຊັ້ົນກາມະກອນນາພາສງັ ຄົມໂດຍຜ່ານພັກການເມອື ງຂອງຕນົ ທີື່
ເປັນພກັ ກາອານາດເປນັ ແກນນາໃນລະບົບການເມືອງ.
1.4 ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ

ເນ້ົອື ໃນຂອງລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊນົ ຢູປ່ ະເທດເຮາົ ລວມມີ 3 ດາ້ ນຄື

• ພັກນາພາ
ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕວິ ດັ ລາວເປັນແກນນາໃນລະບົບການເມອື ງ, ເປນັ ພກັ ໜງ່ືຶ ພັກດຽວທີ່ືນາພາທກຂົງເຂດວຽກງານ

ໃນທັົ່ວປະເທດ ແລະ ມີຄວາມຮບັ ຜິດຊອບຕທໍ່ ັວ່ົ ສງັ ຄົມ ເຊ່ືງິ ສະແດງອອກ ດັງ່ ລ່ມນົ:ີ້
- ພກັ ນາພາລດັ ແລະ ອານາດການປກົ ຄອງທກຂົ້ັນ.
- ພັກນາພາກາລັງປະກອບອາວດ ຫື ກາລັງປອ້ ງກັນຊາດ - ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງົບໂດຍກງົ ແລະ ຮອບດ້ານ.
- ພກັ ນາພາອົງການແນວໂຮມ, ການຈັດຕົັງ້ ມະຫາຊົນທກຂ້ົັນ, ການຈັດຕ້ງັົ ສງັ ຄົມ - ການເມອື ງ ແລະ ວິຊາຊີບຕາ່ ງໆ.

ພັກປະຊາຊນົ ປະຕວິ ັດລາວແມ່ນພັກຂອງຊົນຊນ້ັົ ກາມະກອນ ແລະ ຊາວຜອູ້ ອກແຮງງານລາວບັນດາເຜັ່າົ , ເປັນກອງລະວງັ
ໜ້າ, ເປນັ ຜູ້ມສີ ະຕິຕກໍ່ ານຈັດຕັົ້ງ ແລະ ມີລະບຽບວໄິ ນສງູ , ມີສິດ ຜົນປະໂຫຍດ ພົ້ນື ຖານເປນັ ເອກະພາບກັບຊາວກາມະກອນ
ແລະ ປະຊາຊົນຜ້ອູ ອກແຮງງານ, ພກັ ເຮົາປະກອບດ້ວຍຄົນທຕີື່ ືນ່ ຕົວຫ້າວຫັນກວ່າໝູ່, ຍາມໃດກຢດຶ ໝ້ັົນອດົມການຮັບໃຊ້

ສດິ ຜົນປະໂຫຍດຂອງຊາດ, ຂອງປະຊາຊົນ, ເປນັ ຫວ່ ງ ເປນັ ໃຍໃກຊ້ ດິ ຕດິ ແທດກັບປະຊາຊົນ, ວາງແນວທາງການປະຕິວັດ
ອອກສອດຄ່ອງກັບຜົນປະໂຫຍດ ແລະ ຈດປະສົງຂອງປະຊາຊົນທັງຊາດ.

ດັ່ງນົັ້ນ, ພກັ ເຮາົ ຈ່ືິງເປັນຕວົ ແທນໃຫແ້ ກ່ລັດທິຮກັ ຊາດ, ຕໍ່ສເູ້ ພອ່ື ຜົນປະໂຫຍດຂອງຊາດ ຂອງປະຊາຊນົ ທງັ ໝົດພາຍໃນ

ຊາດ ຍ້ອນພຶດຕິກາ ແລະ ຄນງາມຄວາມດດີ ັ່ງກາ່ ວ ເຮດັ ໃຫ້ບົດບາດກຽດຊືສ່ ຽງຂອງພກັ ເຮົາພ້ົນ ເດ່ັນຂ້ນົຶ , ໄດ້ຮັບການເຊ່ອື
ຖືຮກັ ແພງຈາກປະຊາຊນົ ລາວບັນດາເຜາ່ົັ , ເຮັດໃຫປ້ ະຊາຊົນຕັດສນິ ໃຈເຂ້ົາຮວ່ ມ ການ ປະຕວິ ັດຊາດປະຊາທິປະໄຕຢາ່ ງເປັນ
ຂະບວນຟົດຟນົ້ ຈົນສາມາດເຮັດໃຫ້ພາລະກິດປະຕວິ ດັ ຂອງພັກເຮາົ ກາ້ ວຂຶນ້ົ ດ້ວຍບາດກ້າວອັນໜັກແໜ້ນຈນົ ໄດ້ ຮັບໄຊຊະ
ນະຢ່າງສມົ ບູນ ແລະ ສະຖາປະນາ ສ.ປ.ປ.ລາວ ຂ້ົນຶ ໃນວັນທີ 2 ທນັ ວາ 1975.

• ລດັ ຄ້ມຄອງ
ລດັ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ເປັນອງົ ການແຫງ່ ອານາດຂອງປະຊາຊົນທືປ່ີ ະຕບິ ັດໜ້າທື່ີຄ້ມຄອງລດັ , ຄ້ມຄອງ

ເສດຖະກິດ, ຄ້ມຄອງສັງຄົມໃນຂອບເຂດທ່ັົວປະເທດ ເຊງ່ືິ ສະແດງອອກ ດ່ັງລ່ມນີົ້:

- ຄ້ມຄອງອານາດອະທິປະໄຕ ແລະ ຜນື ແຜນ່ ດິນຂອງຊາດ.
- ຄ້ມຄອງຊັບພະຍາກອນ ແລະ ຊັບສນິ ຂອງຊາດ.
- ຄ້ມຄອງເສດຖະກດິ ແຫ່ງຊາດໃຫຂ້ ະຫຍາຍຕວົ ຢ່າງຕ່ໍເນ່ືອງ ແລະ ມີສະຖຽນລະພາບ.

16

- ຄ້ມຄອງສັງຄມົ ໃຫ້ມຄີ ວາມສະຫງົບປອດໄພ, ມີຄວາມສະເໝີພາບ ແລະ ຍດຕທິ າຕ່ໍໜ້າ ກດົ ໝາຍ.
- ສົັງ່ ເສມີ ການສຶກສາ ແລະ ວດັ ທະນະທາແຫ່ງຊາດໃຫມ້ ີຄວາມກ້າວໜ້າ.
- ສງ່ົັ ເສມີ ສຂະພາບ ແລະ ພະລະນາໄມຂອງປະຊາຊົນ, ໃຫ້ສະຫວດັ ດກີ ານແກພ່ ົນລະເມືອງ ແລະ ປົກປກັ ຮັກສາ

ສືງິ່ ແວດລອ້ ມ.
ລັດມຄີ ວາມແຕກຕ່າງກບັ ອົງການຈັດຕົ້ັງອືນ່ ໆຂອງສັງຄົມທ່ືີມີຊົນຊນັ້ົ ຍ້ອນວ່າລັດມເີ ຄືອ່ ງໝາຍສະ ເພາະຄດື ັງ່ ນ້.ົີ
- ລັດແມນ່ ການຈັດຕັງ້ົ ເອກະພາບທາງດ້ານການເມືອງ ແລະ ດິນແດນຂອງອານາດການເມອື ງ ໃນຂອບເຂດ ທ່ັົວ

ປະເທດ, ລດັ ຕດິ ພັນກັບດິນແດນອນັ ແນ່ນອນທີື່ອານາດລັດໄດ້ກວມເອາົ .
- ລດັ ແມນ່ ການຈັດຕງ້ັົ ອານາດການເມືອງສາທາລະນະ ແລະ ອານາດການເມືອງສາທາລະນະແມນ່ ເຄືອ່ ງ ໝາຍ

ຕັດສນິ ຊົຂ້ີ າດຂອງລດັ , ຄວາມໝາຍວ່າລດັ ແມນ່ ອານາດ ເຊືິ່ງບໍ່ເຈືອ່ ປົນກັບສັງຄມົ ແລະ ຢູ່ເໜືອ ສັງຄົມ. ອານາດທີື່
ປະກດົ ອອກຈາກທາງນອກຂອງລັດແມນ່ ຕາງໜ້າ ໃຫ້ສັງຄົມເປັນອົງການພິເສດ ເພືອ່ ປົກປ້ອງສັງຄມົ .
- ລດັ ແມ່ນການຈັດຕງ້ົັ ອານາດເຊິ່ືງມີກົງຈັກບັງຄັບພເິ ສດເປນັ ພືົ້ນຖານໃຫ້ແກກ່ ານບງັ ຄັບ ຂອງລັດ ນົັນ້ ບແໍ່ ມນ່ ການ
ບັງຄັບລວມແຕຫ່ າກແມນ່ ການບງັ ຄັບພິເສດທີືສ່ າຄນັ ຈາພວກໜງ່ືຶ ເຊງ່ືິ ຖືກຈດັ ຕົ້ງັ ຂນ້ົຶ ສະ ເພາະເພອື່ ຈດປະສົງຊົນ
ຊ້ົັນຄອບຄອງ.
- ລດັ ແມນ່ ການຈັດຕັົ້ງອານາດທີ່ືສາມາດເຮດັ ໃຫລ້ ະບຽບການຂອງຕນົ ມຜີ ົນບັງຄັບສາລັບພົນລະເມືອງທ່ວັົ ປະເທດ.
- ລັດແມນ່ ການຈັດຕັົ້ງອານາດອະທປິ ະໄຕ, ອະທິປະໄຕຂອງລັດແມນ່ ເຄ່ືອງໝາຍທາງດ້ານ ການເມືອງ ແລະ ກົດ
- ໝາຍຂອງອານາດລັດທ່ືີສອ່ ງແສງເຖິງຄວາມເປັນເອກະພາບຂອງ ອານາດລັດຢູ່ພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ, ອະທປິ ະ
ໄຕຂອງລັດແມນ່ ມີການແກ້ໄຂບັນຫາ ຂອງຕົນຢ່າງມີອິດສະຫະພາບ.
• ປະຊາຊນົ ເປັນເຈົາ້
ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜັາົ່ ເປັນເຈົາ້ ຂອງປະເທດຊາດ ເຊືິ່ງສະແດງອອກດັ່ງນ:້ົີ
- ເປັນເຈາ້ົ ໃນການປະກອບອາຊີບ, ອອກແຮງງານປະດດິ ສາ້ ງ ແລະ ທາມາຫາກິນຕາມລະ ບຽບກົດໝາຍ ເພືອ່ ສາ້ ງ
ຄວາມຮັງ່ ມີແກ່ຄອບຄົວ ແລະ ປະເທດຊາດ.
- ເປນັ ເຈົ້າໃນການປົກປກັ ຮັກສາຄວາມສະຫງບົ , ຄວາມເປັນລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍໃນສງັ ຄົມ ແລະ ຮັກສາ ຄວາມໝົ້ນັ
ຄົງຂອງລະບອບການເມອື ງ.
- ເປນັ ເຈາ້ົ ການສາ້ ງຄວາມສາມກັ ຄເີ ປນັ ປຶກແຜ່ນແໜນ້ ໜາ, ເສີມຂະຫຍາຍວັດທະນະທາ ອັນເປນັ ເອ ກະລັກຂອງເຜ່ັົາ
ແລະ ຂອງຊາດ.
ໃນດ້ານພາລະກດິ ປະຕິວັດປະຊາຊນົ ໃນຊົັ້ນຄນົ ຕ່າງໆມພີ ນັ ທະພາບກາມະກອນ, ຊາວກະສິກອນ ແລະ ນັກຮຽນຮູ້ປນັ ຍາ
ຊົນປະຕວິ ັດເປັນພົືນ້ ຖານພາຍໃຕ້ການນາພາຂອງພັກປະຊາຊນົ ປະຕວິ ັດລາວ.

2. ເນອື້ົ ໃນການປບັ ປງບລູ ະນະ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ

2.1. ເນອ້ືົ ໃນທາງດາ້ ນເສດຖະກດິ
ຜນົ ສາເລັດຂອງການຂະຫຍາຍຕົວເສດຖະກດິ ແມ່ນເກດີ ຈາກຄວາມຮັບຮູ້ ແລະ ເຂ້ົາໃຈທື່ີຖືກ ຕອ້ ງກ່ຽວກັບໂຄງ

ປະກອບເສດຖະກດິ ແຫ່ງຊາດ. ໂຄງປະກອບເສດຖະກິດມີຫາຍພາກສ່ວນເສດຖະກິດ, ຫາຍຮູບການກາມະສິດ ແຕ່ມສີ ິດສະເ

17

ໝພີ າບຕໍໜ່ ້າກົດໝາຍ. ຫັນເສດຖະກດິ ທາມະຊາດໄປສູ່ເສດ ຖະກດິ ສນິ ຄາ້ ແລະ ເປດີ ກວ້າງການພົວພນັ ຮ່ວມມທື າງດ້ານ
ເສດຖະກດິ ກັບສາກົນ.
ການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດໄປຕາມທດິ ສັງຄົມນຍິ ົມ ມນັ ຮຽກຮອ້ ງໃຫພ້ ວກເຮາົ ສືດຕໍ່
ປບັ ປງ ແລະ ກ່ໍສ້າງພາກສວ່ ນເສດຖະກດິ ຂອງລັດ ແລະ ລວມໝເູ່ ຄື່ອນໄຫວຢ່າງມີປະສດິ ທິຜົນ, ຍກົ ລະດັບເຕັກນກິ , ເຕກັ
ໂນໂລຢີການຄມ້ ຄອງທີື່ທນັ ສະໄໝ, ສ້າງຕ້ງົັ ບົນພົື້ນຖານຄວາມສະໝກັ ໃຈ ແລະ ຕິດພນັ ກັບຜົນປະໂຫຍດຂອງສັງຄົມ.

2.2. ເນອົື້ ໃນທາງດາ້ ນການເມອື ງ
ເພີມື່ ທະວບີ ົດບາດການນາພາຂອງພັກເຂົາ້ ໃນທກຂົງເຂດສັງຄົມເປນັ ປັດໄຈພືນ້ົ ຖານ ແລະ ຕັດ ສນິ ຜົນສາເລດັ ຂອງ

ການປ່ຽນແປງໃໝຢ່ າ່ ງຮອບດ້ານ ແລະ ມີຫກັ ການຂອງພກັ ເຮົາ. ພ້ອມນ້ົັນກເອົາໃຈໃສຍ່ ກົ ສູງບົດບາດ ແລະ
ການເຄອ່ື ນໄຫວດວ້ ຍຫາຍຮູບຫາຍສຂີ ອງບັນດາອົງການຈດັ ຕັງ້ົ ມະຫາຊນົ , ປກລະດົມມະຫາຊນົ . ອົງການຈັດຕັົ້ງສັງຄມົ
ຕາ່ ງໆປະກອບສວ່ ນເຂົ້າໃນການກ່ສໍ ້າງພັກກ່ໍຄືການປົກປັກຮັກສາ ແລະ ພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫນ້ ບັ ມົ້ືນັບດີຂົື້ນ.

2.3 . ເນອື້ົ ໃນທາງດາ້ ນສງັ ຄມົ
ໃນເງືອ່ ນໄຂທື່ີວທິ ະຍາສາດ ແລະ ເຕັກໂນໂລຢີ ໄດກ້ າຍເປັນກາລງັ ການຜະລິດໂດຍກງົ ແລະ ເປນັ ປັດໄຈຕັດສິນ

ການພດັ ທະນາໂລກປດັ ຈບັນ. ດັ່ງນັົນ້ , ການເອົາໃຈໃສ່ພັດທະນາຊບັ ພະຍາກອນ ມະນດຍິ່ງື ມບີ ົດບາດສາຄັນເປນັ ພເິ ສດ.
ກ່ອນອືນ່ ໝົດຕອ້ ງຍົກລະດບັ ຊີວດິ ການເປນັ ຢູ່ຂອງປະຊາຊນົ ໃຫ້ສູງຂນື້ົ . ໃຫປ້ ະຊາຊົນໄດ້ຮັບການສຶກສາ, ປະກອບອາຊີບ
ແລະ ສ້າງຖັນແຖວພະນັກງານໃຫ້ສູງຂ້ົນື .

2.4. ຈດໝາຍຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ
ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນທີພ່ື ວກເຮົາພວມສ້າງຢູ່ນບົີ້ ່ໍພຽນແຕ່ແທດເໝາະກັບສະພາບແວດລອ້ ມຕົວຈິງຂອງ

ປະເທດເຮົາເທັາົ່ ນັນົ້ ມັນຍັງສອດຄ່ອງກັບຫກັ ມູນພນ້ືົ ຖານຂອງທິດສະດີມາກເລນິນ ວ່າດວ້ ຍການຫນັ ປຽ່ ນການປະຕິວັດປະຊາ
ທປິ ະ ໄຕປະຊາຊນົ ໄປສກູ່ ານປະຕິວັດສງັ ຄົມນິຍົມ.

ກອງປະຊຼຸມຄບົ ຄະນະສູນກາງພັກຄ້ງົັ ທີ 7 ສະໄໝທີ IV ໄດກ້ ານດົ 7 ຄນລັກສະນະຂອງສັງຄົມນິ ຍົມດງັ່ ນ:ີ້ົ
ປະຊາຊນົ ມີສດິ ເປັນເຈາ້ົ ຢ່າງເຕັມສ່ວນ, ມີຄວາມສາມັກຄີ ແລະ ຄວາມຕ່ືນຕົວດ້ານການເມອື ງສູງ.
ລະບົບການເມືອງເຊິ່ືງມີພກັ ການເມອື ງເປນັ ແກນນາ, ໄດ້ມີການປັບປງ ແລະ ພັດທະນາຢາ່ ງຮັບປະກັນກຽ່ ວກບັ

ສດິ ຜົນປະໂຫຍດອນັ ຊອບທາຂອງພນົ ລະເມອື ງທງັ ໝດົ .
ເສດຖະກດິ ໄດຮ້ ບັ ການພັດທະນາໃນລະດັບສູງ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢ່າງບໍຢ່ ດຢັງ້ົ ດ້ວຍກາລງັ ການຜະລິດທກີື່ ້າວໜາ້ .
ສັງຄົມມຄີ ວາມຍຕິທາ ແລະ ສີວໄິ ລ ພົນລະເມືອງທັງໝດົ ໄດ້ມີວຽກເຮດັ ງານທາຕາມຄວາມສາມາດ.
ຂະນບົ ທານຽມ ແລະ ຮດິ ຄອງປະເພນຂີ ອງຊາດ, ຊນົ ເຜັ່າົ ໄດມ້ ີການອະນລັກຮັກສາ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍໃຫ້ນັບມືົ້

ນັບກາ້ ວໜ້າ.
ຊົນເຜົ່ັາຕ່າງໆມຄີ ວາມສະເໝີພາບ, ມຄີ ວາມປອງດອງ ແລະ ເອື້ອົ ເຟົອ້ ເພ່ອື ແຜ່ຊ່ວຍເຫອື ເຊງ່ືິ ກັນ ແລະ ກນັ ພ້ອມ

ກັນກ້າວໜ້າໃນວງົ ຄະນະຍາດແຫງ່ ຊາດ.
ມີສາຍພົວພັນມິດຕະພາບ ແລະ ການຮວ່ ມມອື ັນກວ້າງຂວາງກບັ ນາໆຊາດບົນພນ້ົື ຖານການຮວ່ ມມື ຕາ່ ງຝ່າຍຕ່າງ

ໄດຮ້ ບັ ຜນົ ປະໂຫຍດ.

18

2.5. ທາດແທຂ້ ອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ
ກ. ທາດແທປ້ ະຊາທປິ ະໄຕ.

ລບົ ລ້າງບນັ ດາຮອ້ ງຮອຍອນັ ຫ້າຫງັ , ຝນປະຕິວັດຂອງລະບອບລາ່ ເມອື ງຂືົ້ນແບບເກາ່ົັ , ແບບໄໝ່ ແລະ ສກັ ດີນາທຍ່ືີ ັງ
ເຫືອຄ້າງຢາ່ ງສົ້ິນເຊງີ .

ປະຕິບັດການປະຕິຮບູ ທື່ີດິນເພື່ອຮບັ ປະກນັ ໃຫຊ້ າວກະຊິກອນມທີ ີ່ທື າການຜະລິດປະຕບິ ດັ ສິດປະຊາ ທິປະໄຕເປນັ
ເຈົ້າປະເທດຊາດຂອງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜົັາ່ ໃຫນ້ ັບມນົື້ ັບສູງຂນົື້ .

ເອາົ ໃຈໃສ່ພດັ ທະນາຊັບພະຍາກອນມະນດ ແນໃສຂ່ ະຫຍາຍກາລງັ ການຜະລດິ ໃຫ້ນບັ ມືນ້ົ ັບສງູ ຂ້ົນຶ .
ຂ. ທາດແທປ້ ະຊາຊນົ

ການເຂ້ົາຮວ່ ມຂອງປະຊາຊນົ ເພອ່ື ສ້າງໃຫມ້ ພີ ັນທະພາບກາມະກອນຊາວກະສກິ ອນ ແລະ ປັນຍາຊົນປະຕວິ ດັ ເປນັ
ພ້ນົື ຖານຂອງອານາດລດັ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ .

ການເຂ້ົາຮວ່ ມຂອງປະຊາຊນົ ໂດຍກງົ , ທາງອອ້ມໃນການປະກອບສ່ວນກໍ່ສ້າງ, ປບັ ປງຕິດຕາມກວດກາອານາດລດັ
ຂ້ັນົ ຕ່າງໆໃຫ້ອານາດລດັ ມີຄວາມສກັ ສດິ ມີປະສິດທິຜົນສູງ ແລະ ນາເອົາຜົນປະໂຫຍດອັນຊອບທາມາສ່ປູ ະຊາຊນົ .

2.6 ໜາ້ ທຂ່ືີ ອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ
ເພມ່ືີ ທະວີບົດບາດການນາພາຂອງພກັ ໃນທ່ັົວສັງຄົມ ຍ້ອນວ່າການນາພາຂອງພັກແມ່ນປດັ ໄຈພົ້ືນຖານທ່ຮີື ບັ ປະກນັ

ໃຫ້ປະເທດສາດກ້າວຂນ້ົຶ ສຄູ່ ວາມວດັ ທະນະຖາວອນ. ພກັ ມຄີ ວາມຮັບຜິດຊອບຕ່ໂໍ ຊກສະຕາກາຂອງປະເທດຊາດ.
ທກແນວທາງນະໂຍບາຍຂອງພກັ ວາງອອກ ລ້ວນແຕ່ສງົັ່ ຜົນສະທອ້ ນຕ່ໍສງັ ຄມົ ຢາ່ ງຕັົ້ງໜ້າ ເພື່ມີ ທະວິການພົວພນັ

ລະຫວາ່ ງພັກກບັ ມະຫາຊົນ. ປັບປງພັນທະພາບຂອງກາມະກອນ, ຊາວກະສິກອນ ແລະນກັ ຮຽນຮູປ້ ັນຍາຊົນທ່ີຮື ັກຊາດພາຍ
ໃຕກ້ ານນາພາຂອງພັກ.

ກໍ່ສາ້ ງ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍກາລງັ ການຜະລດິ ຢ່າງຕັງ້ົ ໜ້າ, ລະດມົ ກາລັງກາແຮງທກພາກສ່ວນເສດຖະກິດ ແລະ ທັົ່ວ
ສງັ ຄມົ ເຂົ້າໃນການພດັ ທະນາປະເທດຊາດ.

ເສມີ ຂະຫຍາຍສດິ ເປັນເຈ້າົ ຂອງປະຊາຊົນພາຍໃຕ້ການນາພາຂອງພກັ .
ປບັ ປງເພ່ີມື ທະວີວຽກງານປອ້ງກັນຊາດປ້ອງກັນຄວາມສະຫງບົ ທັວົ່ ປວງຊົນຢ່າງຮອບດ້ານ ປະຕບິ ັດສອງໜາ້ ທີຍດ
ທະສາດຄ:ື ປກົ ປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດ.
ເສີມສາຍພົວພນັ ມິດຕະພາບ ແລະ ເປດິ ກວ້າງການຮວ່ ມມືກັບນາໆຊາດເພອ່ື ນມດິ ທືີຢ່ ູ່ໃກແ້ ລະ ຢູ່ໄກ.
2.7 ທດິ ທາງໃນການຂະຫຍາຍປະຊາທປິ ະໄຕຢປູ່ ະເທດເຮາົ ໃນປດັ ຈບນັ
ການເສີມຂະຫຍາຍປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ ແມ່ນຈດໝາຍທີເປັນກາລັງດນັ ຂອງການປ່ຽນແປງ
ໃໝຢ່ ່າງຮອບດ້ານຂອງພັກເຮາົ . ສະນ້ນົັ , ການເສີມຂະຫຍາຍປະຊາທິປະໄຕຢ່ປູ ະເທດເຮາົ ໃນປດັ ຈບັນ ແລະ ໃນຊຸຼມປີຕໍ່ໜ້າ
ເຊື່ງິ ສະແດງບາງດ້ານທືີເ່ ປນັ ພືົ້ນຖານດັງ່ ນີ:ົ້
ການເສີມຂະຫຍາຍປະຊາທປິ ະໄຕຕອ້ ງໄປຄຽງຄູກ່ ັບການເພື່ີມທະວລີ ະບຽບວິໄນ ການນາພາລວມ ສູນໂດຍການ
ເພືມີ່ ທະວບີ ົດບາດການນາພາຂອງພກັ . ໝາຍຄວາມວາ່ ປະຊາທິປະໄຕຕ້ອງຖກື ຮັບ ປະກນັ ດ້ວຍລັດຖະທາມະນູນ ແລະ ກົດ
ໝາຍຕາ່ ງໆ ບ່ໍມີປະຊາທິປະໄຕໃດໆທ່ນີື ອກກົດໝາຍຢນູ່ ອກການນາພາລວມສນູ . ການເພມ່ືີ ທະວີບົດບາດການນາພາຂອງ
ພັກ ໝາຍເຖງິ ການຍົກສູງຄນນະ
ພາບຂອງການຈດັ ຕ້ງົັ ແລະ ການນາພາຂອງພກັ ປະຊາທິປະໄຕຕ້ອງຢໃູ່ ຕ້ການນາພາຂອງພັກ ແລະ ຕາ້ ນລັດທິຫາຍເຄາົ້ ຫາຍ
ພັກ ແລະ ຕ້ານກບັ ກ່ມຄົນບດໍ່ ເີ ວົາ້ ວ່າ: ມພີ ັກດຽວບໍ່ມປີ ະຊາທິປະໄຕ, ມີຫາຍພກັ ຈິື່ງມີປະຊາທິປະໄຕ...

19

ການເສີມຂະຫຍາຍປະຊາທປິ ະໄຕຕອ້ ງຕດິ ພນັ ກັບຈງັ ຫວະຂະຫຍາຍຕວົ ທາງດ້ານການເມືອງ,ເສດ ຖະກິດສງັ ຄມົ ,
ຈດພິເສດ ແລະ ມູນເຊົື້ອ.
2.8 ສາ້ ງສະພາບແວດລອ້ ມພາຍນອກອນັ ອານວຍສາລບັ ພາລະກດິ ປກົ ປກັ ຮກັ ສາ ແລະ ສາ້ ງສາປະເທດຊາດ

ການດາເນີນພາລະກດິ ປ່ຽນແປງໃໝ່ ສ້າງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນ ເພືອ່ ກາ້ ວຂ້ຶນົ ສູ່ ສງັ ຄົມນິຍົມຂອງ
ປະເທດເຮົາແມ່ນບ່ໍອາດຕັດແຍກອອກຈາກການພົວພນັ ຮ່ວມມືກັບເພືອ່ ນມດິ ສາກົນ. ສະນົນ້ັ , ພວກເຮາົ ຕ້ອງເປນັ ເຈົາ້ ການ
ເສີມຂະຫຍາຍກາລັງແຮງສັງລວມພາຍໃນຊາດສົມທົບກບັ ກາລັງ ແຮງສັງຂອງສາກົນ .ເພ່ືອເຮັດໃຫ້ພາລະກິດອນັ ມີກຽດ
ສະຫງາ່ ຂອງພວກເຮາົ ບນັ ລຜນົ ສາເລດັ ຢ່າງຈົບ ງາມ.

3. ສາ້ ງບນັ ດາປະຖມົ ປດັ ໄຈເພອື່ ກາ້ ວຂນົ້ຶ ສງັ ຄມົ ນຍິ ມົ ເທອື່ ລະກາ້ ວ

3.1 ສາ້ ງ ແລະ ປບັ ປງພກັ ໃຫໜ້ ກັ ແໜນ້ ແລະ ເຂມົ້ັ ແຂງໃນທກດາ້ ນ

ການເພື່ີມທະວີບົດບາດນາພາຂອງພກັ ໃນຂົງເຂດຊີວິດສງັ ຄົມ, ມນັ ເປນັ ປັດໄຈສາຄນັ ຕໍ່ການນາເອົາປະເທດຊາດ

ກ້າວຂຶົ້ນສຈູ່ ດໝາຍສງັ ຄມົ ນຍິ ົມທີືພ່ ັກເຮົາການົດໄວ້. ຢາກເຮັດໄດ້ແນວນ້ັົນຕອ້ ງອອກແຮງສາ້ ງໃຫ້ເຂ້ົັມແຂງທາງດ້ານ

ການເມອື ງແນວຄດິ , ການຈັດຕັ້ງົ ແລະ ແບບແຜນວທິ ກີ ານນາພາ.

3.2 ສາ້ ງອານາດລດັ ປະຕວິ ດັ ໃຫໜ້ ກັ ແໜນ້ ເຂມ້ັົ ແຂງ

ອານາດລັດປະຕວິ ັດຂອງພວກເຮາົ ປະກອບດ້ວຍອານາດນິຕບິ ັນຍັດ, ອານາດບລິຫານ ແລະ ຕລາການ ການຈັດ

ອານາດດັງ່ ກ່າວໝາຍເຖິງການແບງ່ ໜ້າທື່ຮີ ັບຜດິ ຊອບໃຫ້ແກ່ອົງການທີື່ມສີ ດິ ໃນການປະຕບິ ັດອານາດລດັ , ມຄີ ວາມສກັ ສິດຕ່ໍ

ການຄ້ມຄອງລດັ , ຄ້ມຄອງສັງຄມົ ທັງໝດົ ອງົ ການທເີ່ື ປັນຜ້ປູ ະຕິບັດອານາດແຫງ່ ລດັ ລ້ວນແຕ່ຢພູ່ າຍໃຕ້ການຊີົນ້ າ ນາພາ
ຂອງພັກ.

3.3 ສາ້ ງພນົື້ ຖານວດັ ຖເຼຸ ຕກັ ນກິ , ສາ້ ງເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດໃຫນ້ ບັ ມນ້ົື ບັ ຂະຫຍາຍຕວົ

ການສ້າງເສດຖະກິດແມ່ນໜ້າທີືໃ່ ຈກາງຂອງການພັດທະນາປະເທດຊາດໃນໄລຍະໃໝ່. ສະນັົນ້ , ໜ້າທື່ພີ ືົນ້ ຖານ

ຂອງການສ້າງພ້ນືົ ຖານວັດຖເຼຸ ຕັກນກິ , ເສດຖະກດິ ແມ່ນການຕງັ້ົ ໜາ້ ຂະຫຍາຍກາລັງການຜະລດິ ໄປພ້ອມກັບການປບັ ປງການ

ພົວພັນການຜະລິດໃຫ້ສອດຄອ່ ງກນັ , ຊຸກຼ ຍູ້ກາລງັ ແຮງງານການຜະລດິ ສນິ ຄາ້ . ແນໃສ່ສາ້ ງໂຄງປະກອບເສດຖະກິດຕາມເຂດ
ແຄ້ວນ ກຄືຂະແໜງການທື່ແີ ນໃສເ່ ສີມຂະຫຍາຍໃຫໄ້ ດ້ໝົດທກທາ່ ແຮງຂອງແຕລ່ ະທ້ອງຖນ່ືິ .

3.4 ສາ້ ງລະບບົ ການຄມ້ ຄອງລດັ ທມືີ່ ຄີ ວາມສກັ ສດິ
ການນາພາຂອງພກັ ແລະ ການຄ້ມຄອງຂອງລັດໃນການການດົ ສດິ ຂະຫຍາຍຕົວເສດຖະກດິ ແລະ ພດັ ທະນາ

ເສດຖະກດິ ຕະຫາດແມນ່ ມຄີ ວາມຈາປັນພາວະວິໄສສາລັບປະເທດເຮາົ . ສະນັນ້ົ , ໃນຕໍ່ ໜ້າກຄືປດັ ຈບັນການຄ້ມຄອງລດັ
ຕ້ອງສມໃສ່ບາງດ້ານດງັ່ ນີົ:້

ລດັ ຕອ້ ງຄ້ມຄອງທົັ່ວພື້ນົ ຖານເສດຖະກິດແຫງ່ ຊາດ, ຄມ້ ຄອງທກພາກສ່ວນເສດຖະກິດ, ເພມືີ່ ທະວກີ ານຄ້ມຄອງ

ແລະ ເຊີດຊຄູ ວາມຮັບຜິດຊອບ, ເປີດກວ້າງສດິ ຂອບເຂດຂອງທອ້ ງຖ່ືີນໃຫ້ຈະແຈງ້ .

ບັນດາກະຊວງ, ຂະແໜງການຕາ່ ງໆ ແລະ ທ້ອງຖ່ືິນປະຕບິ ັດຢ່າງເຂັົ້ມງວດຕາມສດິ ໜ້າທ່ີືໃນການຄ້ມຄອງຕາມຂະແ
ໜງການໃຫໄ້ ດ້ດີກວ່າເກາົັ່ .

ປັບປງນະໂຍບາຍຄມ້ ຄອງມະຫາພາກໃຫສ້ ອດຄ່ອງ ແລະ ໜກັ ແໜ້ນ.

20

3.5 ສາ້ ງລະບບົ ກດົ ໝາຍໃຫນ້ ບັ ມນ້ືົ ບັ ອດມົ ສມົ ບນູ ຄຽງຄກູ່ ບັ ຂະບວວວິ ດັ ພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ສງັ ຄມົ
ກົດໝາຍແມນ່ ການຫັນແນວທາງແຜນນະໂຍບາຍຂອງພັກເປັນອັນລະອຽດ, ເປນັ ຂ້ກໍ ານົດ, ເປນັ ຂທ້ໍ ່ເີື ປນັ ຮບູ ປະທາ

ກວາ່ ໝ່ສູ າລັບການຈດັ ຕ້ງັົ ປະຕິບັດ. ສະນ້ັນົ , ກດົ ໝາຍທືສີ່ ້າງຂ້ນົື ຕອ້ ງສອດຄ່ອງ ຢ່າງຄົບຖ້ວນສົມບນູ ທີືສ່ ດກ່ຽວກັບອດົມ
ຄະຕິ ແລະ ແນວທາງຂອງພັກ, ທາດແທອ້ ນັ ດີງາມຂອງລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ແລະ ຄວາມມ່ງມາດປາຖະໜາຂອງ
ປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜາ່ົັ .

3.6 ສາ້ ງຄວາມສາມກັ ຄປີ ອງດອງລະຫວາ່ ງປະຊາຊນົ ບນັ ດາເຜາົັ່ ແລະ ລະຫວາ່ ງຊນ້ົັ ຄນົ ໃນສງັ ຄມົ
ເພືມ່ີ ທະວຄີ ວາມສາມກັ ຄເີ ປນັ ເອກະພາບກັນໃນທັ່ົວພກັ , ທ່ວົັ ປວງຊນົ ຕດິ ແໜ້ນກັບການເຊີດຊູນາ້ ໃຈຮັກຊາດເສີມ

ຂະຫຍາຍຈດິ ໃຈເອກະລາດເປັນເຈົ້າຕົນເອງ, ເພືິ່ງຕົນເອງ ເປນັ ບັນຫາຕັດສນິ ການຄງົ ຕົວ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວຂອງລະບອບໃ
ໝ.່

3.7 ສາ້ ງ ແລະ ພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດໃຫສ້ າມາດຕອບສະໜອງຄວາມຕອ້ ງການຂອງການພທັ ະນາປະເທດຊາດໃນ
ທກດາ້ ນ

ການພດັ ທະນາຊັບພະຍາກອນມະນດໄດ້ກາຍເປັນໜ້າທີອັນດບັ ໜງ່ື ຂອງການພັດທະນາປະເທດຊາດ. ສະນັ້ົນ, ການ
ພັດທະນາຊັບພະຍາກອນມະນດຕອ້ ງພັດທະນາບົນພື້ົນຖານທັດສະນະຂອງພກັ ເຮົາ.

3.8 ສາ້ ງກາລງັ ປອ້ ງກນັ ຊາດປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ໃຫເ້ ຂມັົ້ ແຂງ
ການປ້ອງກັນຊາດປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ເປັນໜ້າທຍ່ີື ດທະສາດສາຄນັ , ເປັນການສ້າງສະ ພາບແວດລອ້ ມທ່ືີ

ອານວຍໃຫ້ແກກ່ ານສ້າງສາພດັ ທະນາປະເທດຊາດ ແລະ ຄວາມໝ້ັົນຄົງຂອງຊາດ.
ສືບຕປໍ່ ະຕິບັດແນວທາງປ້ອງກັນຊາດປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບທ່ວົັ ປວງຊນົ ຮອບດາ້ ນ. ໂດຍການເສີມຂະຫຍາຍມູນເຊືົ້ອ

ແລະ ບົດຮຽນສົງຄາມປະຊາຊົນເຂາົ້ ໃນສະພາບການໃໝ່ໃຫແ້ ທດເໝາະເຮັດໃຫທ້ ກຄົນທກພາກສວ່ ນພອ້ ມກນັ ເຮັດໜ້າທ່ີື
ປອ້ ງກັນຊາດປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງົບສກ.

ເພ່ີທື ະວກີ ານນາພາເດັດຂາດໂດຍກົງ ແລະ ຮອບດ້ານຂອງພກັ ຕ່ກໍ າລງັ ປະກອບອາວດ, ສົມທບົ ຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ ແລະ
ກົມກຽວລະຫວ່າງການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ສັງຄົມກບັ ວຽກງານປອ້ ງກນັ ຊາດ ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງົບ.

ເພ່ືີມທະວສີ ກຶ ສາອົບຮົມການເມືອງແນວຄດິ ໃຫ້ນາຍ ແລະ ພນົ ທະຫານມີອດົມຄະຕຢ່າງສູງ ສມົ ເປນັ ກາລງັ ການເມືອງທີ່ື
ຊື່ສດັ ບລິສດ ແລະ ຈງົ ຮກັ ພັກດຕີ ພ່ໍ ກັ , ຕໍປ່ ະເທດຊາດ, ຕປ່ໍ ະຊາຊົນ, ມີລະ ບຽບວີໄນເຂັ້ົມງວດ, ຮູ້ຂນົ ຂວາຍກໍ່ສາ້ ງຮາກຖານ
ການເມອື ງ ແລະ ຊ່ວຍເຫືອປະຊາຊົນ.

ຄາຖາມຄນົ້ ຄວາ້

1. ຄວາມໝາຍຂອງປະຊາທປິ ະໄຕແມ່ນແນວໃດ?
2. ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕນາຍທນຶ ແລະ ລະບອບປະຊາທປິ ະໄຕສັງຄົມນິຍມົ ມຄີ ວາມແຕກຕ່າງກັນ ແນວໃດ?
3. ເນືອ້ົ ໃນການປັບປງບູລະນະ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊນົ ມແີ ນວໃດ?
4. ບັນດາປັດຖົມປັດໄຈເພອື່ ກ້າວຂົ້ຶນສັງຄົມນຍິ ົມເທ່ືອລະກາ້ ວມີຫຍັງແດ່?

21

ບດົ ທີ 3
ນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບ ແລະ ກົນໄກຄມ້ ຄອງເສດຖະກິດ

1. ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຂອງປະເທດເຮາົ

1.1 ບດົ ບາດ ແລະ ການປະກອບສາ້ ງຂອງໂຄງປະກອບເສດຖະກິດ
ບັນດາພາກສ່ວນເສດຖະກດິ ຂອງລດັ ລ້ວນແຕມ່ ີຜນົ ກະທບົ ຢ່າງຕັົ້ງໜ້າ ແລະ ຮັບປະກນັ ການເຄືອ່ ນໄຫວຂອງກົງຈັກ

ລັດ, ມັນມີບົດບາດອານວຍຄອບຄມໃຫພ້ າກສ່ວນເສດຖະກິດອ່ືນເຄືອ່ ນໄຫວໄດເ້ ປັນປົກກະຕິ ແລະ ໝັນົ້ ຄົງ.
ເສດຖະກິດເອກະຊນົ ເອກະເທດ ແລະ ນາຍທຶນເອກະຊົນ ແມ່ນພາກສ່ວນທ່ືີມີຄວາມສາຄັນໜ່ງື ໃນພ້ືົນຖານ

ເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດ. ເຊື່ງິ ລດັ ໃຫກ້ ານສົ່ັງເສມີ ແລະ ປກົ ປອ້ ງຕໍກ່ ານເຄື່ອນໄຫວທລະ ກິດທ່ຖີື ກື ຕອ້ ງຕາມກົດໝາຍຂອງ
ເຂົາເຈາົ້ , ພາກສວ່ ນດ່ັງກ່າວນີົ້ເປນັ ແຫງ່ ຜະລດິ ສິນຄ້າໃຊ້ສອຍສະໜອງໃຫແ້ ກ່ສັງຄມົ ແລະ ເພອ່ື ສັົ່ງອອກ. ດງ່ັ ນັົ້ນ, ພາກສ່ວນ
ນ້ົມີ ີບົດບາດຊຼກຸ ຍກູ້ ານຫນັ ເສດຖະກິດທາມະຊາດ ແລະ ເຄ່ືິງທາມະຊາດໄປສເູ່ ສດຖະກິດສນິ ຄາ້ , ການດັດແປງເຕັກນກິ ແລະ
ຂະຫຍາຍກາລັງການຜະລດິ ໃຫ້ນບັ ມ້ົືຂະຫາຍາຍຕວົ ເພືອ່ ສ້າງເງ່ືອນໄຂໃຫ້ແກ່ການຂະຫຍາຍອດສາຫະກາ.

ເສດຖະກິດຄອບຄົວເປັນພາກສ່ວນໜ່ງື ທີື່ສາຄັນໃນໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ໃໝ່ ເຊິງ່ື ລດັ ເຮົາໄດຖ້ ເື ອົາເສດຖະກດິ
ຄອບຄົວເປັນຈລງັ ເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດ.

1.2 ໂຄງປະກອບພາກສວ່ ນເສດຖະກດິ
ພັກເຮາົ ສືບຕໍຢ່ ນຢນັ ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຂອງປະເທດເຮົາ, ແມ່ນໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຫາຍພາກສ່ວນທືີ່ມຫີ າຍ

ຮູບກາມະສິດ ແລະ ມຫີ າຍຮກູ ານຈດັ ຕັົ້ງເສດຖະກດິ ຄົງຕົວຢູ່ຮ່ວມກັນ, ມຄີ ວາມສະເໝພີ າບກັນຕໜ່ໍ ້າກົດໝາຍ ແລະ ເຄອື່ ນ
ໄຫວຕາມກົນໄກຕະຫາດທື່ີມີການຄ້ມຄອງ ແລະ ດດັ ສົມຂອງລັດ.

1.3 ໂຄງປະກອບຂະແໜງການເສດຖະກດິ
ການນາໃຊຄ້ ວາມກາ້ ວໜ້າທາງດ້ານວິທະຍາສາດເຕັກນິກ ຢໃູ່ ນເງື່ອນໄຂຂອງປະເທດເຮາົ ຕ້ອງມີການເລືອກເຟນ້ົັ

ຢ່າງທ່ຖີື ວ້ ນ, ຂະແໜງການໃດຄວນນາໃຊ້ອັນທນັ ສະໄໝ, ຂງົ ເຂດໃດຄວນນາໃຊກ້ ົນຈັກ, ທອ້ ງຖນື່ີ ໃດຍັງນາໃຊພ້ າຫະນະ
ການຜະລດິ ປະຖົມປະຖານ, ຄວາມຈງິ ແລວ້ ປະເທດໃດກລໍ່ ້ວນແຕ່ຢາກນາໃຊເ້ ຄືອ່ ງມືອັດຕາໂນມດັ ປະເຮາົ ກ່ມໍ ຄີ ວາມ
ຕ້ອງການເຊັ່ນດຽວກນັ ແຕ່ມັນມີຂໍ້ຈາກັດຢູ່ບ່ອນວ່າປະເທດເຮາົ ຊາ້ ພດັ ເປນັ ປະເທດທີ່ືຂະຫຍາຍຕົວຊາ້ , ເສດຖະກດິ ຫາ້ ຫັງ,
ລະດບັ ຄວາມຮັບຮູ້ຂອງປະຊາ ຊນົ ຍງັ ຕໍ່າ, ດັ່ງນົັນ້ , ຈງິ່ື ຄວນກາໄດ້ຈດພິເສດຂອງແຕລ່ ະຂະແໜງການ, ແຕ່ລະທອ້ ງຖິືນ່ ເພື່ອ
ການົດໃຫ້ຖກື ຕ້ອງ.

1.4. ໂຄງປະກອບເຂດແຄວ້ ນເສດຖະກດິ
ໃນນະໂຍບາຍໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ເຊີື່ງກອງປະຊຼຸມໃຫຍ່ ຄັ້ງົ ທີ VI ຂອງພກັ ໄດຖ້ ເື ປນັ ສາຄນັ ແລະ ສືບຕຊໍ່ ກຸຼ ຍູ້

ການພັດທະນາເສດຖະກດິ ຕາມເຂດແຄ້ວນຢ່າງແຂງແຮງ, ແນໃສຈ່ ັດແບ່ງກາລງັ ການຜະລິດໃນຂອບເຂດທ່ັົວປະເທດໃຫສ້ ົມ
ເຫດສມົ ຜົນ, ທັງຂດຄນົ້ ຊບັ ພະຍາກອນອນັ ອດົມຮັງ່ ມແີ ຕ່ລະເຂດແຄວ້ ນຢ່າງມີປະສດິ ທຜິ ນົ ສງູ , ທງັ ມີການປົກປກັ ຮັກສາ
ແລະ ຟ້ົນຟູບລູ ະນະຊັບພະຍາກອນທາມະຊາດຢ່ງແທຈ້ ິງ ເພອື່ ນາເອົາຜົນປະໂຫດຍອັນມະຫາສານ, ເປນັ ມລະດກົ ອນັ ລ້າຄ່າ
ຂອງຊາດ, ທດິ ທາງລວມ ໃນການພັດທະນາເສດຖະກິດເຂດແຄວ້ ນ ແມ່ນສມໃສພ່ ດັ ທະນາເສດຖະກດິ ເຂດແຄວ້ນທ່ມືີ ີ

22

ເງອື່ ນໄຂ ແລະ ທາ່ ແຮງພຽງພໃນດ້ານຕ່າງໆເພອື່ ສ້າງເປັນພ້ນືົ ຖານ, ເປັນກາລງັ ແຮງທາງດາ້ ນເສດຖະກິດຂອງຊາດ ທງັ ເປນັ
ການຊຼກຸ ຍູ້ເຂດແຄ້ວນໃຫ້ຂະຫຍາຍຕວົ ໄປນາໂດຍສະເພາະແມ່ນເຂດພດູ ອຍເຂດທີື່ໜັນົ້ ເກ່ັົາຂອງການປະຕວິ ດັ ທ່ຍີື ງັ ຫາ້ ຫງັ .

ດັງ່ ນ້ັນົ , ກອ່ ນອືນ່ ໝດົ ຕ້ອງດາເນນີ ການສາຫວດຄົນ້ ຄວ້າຢ່າງເລກິ ເຊິືງ່ ກຽ່ວກບັ ທ່າແຮງຂອງແຕລ່ ະເຂດແຄວ້ນບລເິ ວນ
ເພື່ອການົດໂຄງປະກອບເສດຖະກິດ ແລະ ວາງແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດແຫງ່ ຊາດ.
● ການພັດທະນາເສດຖະກິດເຂດແຄ້ວນໂດຍມຈີ ດສມດັ່ງນີົ້ :

ເຂດຈດສມຜະລດິ ທນັ ຍາຫານແມນ່ ເຂດນະຄອນຫວງວຽງຈັນ, ສະຫັວນນເຂດ ແລະ ຈາປາສກັ .
ເຂດຈດສມປູກຕນົ້ ໄມອ້ ດສາຫະກາໃນນັ້ົນມີເຂດປູກກາເຟ 5 ເມອື ງ ເຂດພູພຽງບລິເວນເຊນ່ັ : ເມອື ງປາກຊ່ອງ,
ເມືອງບາຈຽງ ແຂວງຈາປາສກັ , ເມືອງເລັົ່າງາມ ແຂວງສາລະວັນ, ເມືອງລະມາມ, ເມອື ງທ່າແຕງ ແຂວງເຊກອງ.
ເຂດຈດສມໃນການລຽ້ ງສັດ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ລຽ້ງງົວມີ: ເມອື ງແປກ, ເມອື ງສ້ຍ, ພພູ ຽງນາກາຍ ແລະ ເມືອງປາກ
ຊອ່ ງ.
ເຂດຈດສຼຸມໃນການຜະລິດອດສາຫະກາປງແຕ່ງແມນ່ ນັບແຕເ່ ຂດຫກັ 20 ເມືອງຄາເກີດ ລົງໄປເຖງິ ທ່າແຂກ.
ນອກຈາກນົນ້ັ , ຍງັ ມີເຂດຈດສມອ່ືນໆອີກ.
1.5 ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ທມື່ີ ກີ ານພວົ ພນັ ກບັ ຕາ່ ງປະເທດ
ໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຢູ່ປະເທດເຮາົ ບສ່ໍ າມາດຕັດແຍກອອກຈາກການພົວພນັ ເສດຖະກິດກບັ ຕາ່ ງປະເທດໄດ້, ເຖິງວາ່
ປະເທດເຮົາມຄີ ວາມອດົມຮັງ່ ມີທາງດ້ານຊັບພະຍາກອນທາມະຊາດກຕາມ ແຕ່ພວກເຮາົ ຍງັ ມີຄວາມຈາກັດ ແລະ ຂາດເຂີນ
ທາງດາ້ ນກາລັງແຮງງານເຕັກນິກວທິ ະຍາສາດ ແລະ ທນຶ ຮອນອັນມະຫາສານ. ດ້ວຍເຫດນ້ນົັ , ການເປດີ ກວ້າງການພົວພັນ
ຮວ່ ມມກື ັບຕ່າງປະເທດ ແລະ ການສ່ງົັ ເສີມການລົງທຶນຂອງຕາ່ ງປະເທດ ແມ່ນແຜນນະໂຍບາຍໃໝ່ຂອງພກັ ເຮົາທີແ່ື ນໃສ່
ຍາດແຍງ່ ເອົາກາ ລັງແຮງງານສາກນົ ,ທາງດດ້ານທຶນຮອນ, ບົດຮຽນເຕັກນິກວທິ ະຍາສາດ, ເຕັກໂນໂລຊສີ ົມທບົ ກັບກາລັງ
ພາຍໃນເພື່ອພັດທະນາປະເທດໃຫຈ້ ະເລີນກ້າວໜ້າ ແລະ ເຮດັ ໃຫ້ເສດຖະກດິ ຂອງປະເທດຊາດເຊອ່ື ມເຂົ້າກບັ ສາກນົ ເທືອ່ ລະ
ກ້າວ.
ດັງ່ ນ້ນົັ : ພວກເຮົາຈະຕອ້ ງເປດີ ກວ້າງການພົວພັນຮ່ວມມກື ັບບັນດາປະເທດຕ່າງໆດ້ວຍຫາຍລະດັບ, ຫາຍຮູບການ ບົນ
ພນ້ົື ຖານຮັບປະກນັ ປະສດິ ທຜິ ົນ, ຄວາມສະເໝີພາບ ແລະ ສິດຜນົ ປະໂຫຍດຂອງຜ້ຮູ ່ວມມື ແລະ ເອກະລາດອະທປິ ະໄຕຂອງ
ແຕລ່ ະປະເທດ ກ່ອນອືນ່ ໝົດຕອ້ ງເພີືມ່ ທະວີການຮວ່ ມມືກັບບັນດາປະເທດໃກ້ຄຽງກບັ ປະເທດອ່ືນໆ ໃນພາກພ້ົນື ອາຊີ
ອາຄະເນ ແລະ ໃນໂລກອກີ ດວ້ ຍ ພເິ ສດແມນ່ ການຮ່ວມມຮື ອບດາ້ ນລະຫວ່າງລາວກັບຫວຽດນາມ, ລາວກັບຈນີ ແລະ ລາວ
ກັບບັນດາປະເທດສງັ ຄມົ ນິຍົມອ້າຍນ້ອງ.
ຕັົ້ງໜາ້ ໂຄສະນາຂົນຂວາຍດືງດດູ ເອາົ ນກັ ລງົ ທນຶ ຂອງຊາວຕາ່ ງດາ້ ວເຂົ້າມາລົງທຶນ ໃນໂຄງການທືເີ່ ປນັ ທ່າແຮງໂດຍສະໜ
ອງເອກະສານຂ້ໍມູນຂາວສານຕ່າງໆທີ່ຈື າເປນັ ໃຫ້ເຂົາເຈົາ້ , ປັບປງທາງດ້ານ ລະບຽບ ແລະ ວທິ ີເຮັດວຽກໃຫກ້ ະທດັ ຫດັ ,
ວ່ອງໄວທັນໃຈ, ຫັດກມ ແລະ ເງມັົ້ ງວດ. ເຊີດຊູນ້າໃຈເປນັ ເຈ້ົາການ ແລະ ຄວາມຮັບຜດິ ຊອບໃນການປະຕິບັດໂຄງການ
ພວົ ພນັ ຮວ່ມມທື າງດ້ານເສດຖະກິດ ກບັ ພາຍນອກ, ເຮັດໃຫນ້ ັກລົງທຶນຕາ່ ງປະເທດມີຄວາມໝົນ້ັ ໃຈ ແລະ ພໃຈຕກໍ່ ານ
ລງົ ທຶນຮ່ວມມຢື ູ່ປະເທດເຮົານັບມ້ືົເພມື່ີ ຂົື້ນ.

23

2. ການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ ຕະຫາດພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພກັ , ການຄມ້ ຄອງຂອງລດັ

2.1 ທາດແທຂ້ ອງເສດຖະກດິ ຕະຫາດທມ່ີື ກີ ານນາພາຂອງພກັ , ການຄມ້ ຄອງຂອງລດັ
ຈດໝາຍຂອງການຂະຫຍາຍເສດຖະກດິ ຕະຫາດ ແມນ່ ເພອ່ື ປດົ ປ່ອຍ ແລະ ຂະຫຍາຍກາລັງການຜະລິດຢາ່ ງ

ແຂງແຮງ, ແນໃສຫ່ ັນເສດຖະກດິ ທາມະຊາດໄປສູເ່ ສດຖະກິດສິນຄາ້ , ປັບປງຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງປະຊາຊົນໃຫ້ດຂີ ົື້ນຢ່າງບ່ໍ

ຢດຢົງ້ັ , ສາ້ ງປະເທດເຮົາໃຫ້ມ່ັງຄງັ່ ເຂ້ມັົ ແຂງ, ປະຊາຊນົ ຮັ່ງມຜີ າສກ, ສັງຄົມມີຄວາມຍຕິທາ ແລະ ສວີ ິໄລ.

ເພ່ອື ຮັບປະກນັ ໃຫໄ້ ດຄ້ ືແນວນ້ົັນຕອ້ ງກາແໜ້ນທັດສະນະດງັ່ ນົີ້:
ຕ້ອງຮັບປະກນັ ການນາພາຂອງພັກ ແລະ ການຄມ້ ຄອງຂອງລັດ ປະສານສົມທົບລະຫວ່າງແຜນການ ແລະ ຕະຫາດ

ຢາ່ ງຄ່ອງຕົວ.
ທດິ ທາງຂະຫຍາຍແມນ່ ຕ້ອງຮບັ ປະກັນການກ້າວຂ້ົືນສັງຄມົ ນິຍົມ ແຕ່ບໍ່ກັບໄປສູ່ກນົ ໄກເກົັ່າແບບລວມສູນເກົືອ້ ກູນ.
ຊກຸຼ ຍສູ້ ງ່ັົ ເສມີ ເສດຖະກດິ ຂອງລັດ ແລະ ເສດຖະກິດຮວ່ ມມືຂອງປະຊາຊົນໃຫຂ້ ະຫຍາຍຕົວກາ້ ວຂົຶນ້ ເປນັ ພນົ້ື ຖານ

ຂອງເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດ. ພ້ອມດຽວກນັ ນ້ນັົ ກຕອ້ ງສ່ງັົ ເສີມຊກຼຸ ຍູ້ທກພາກສ່ວນເສດ ຖະກດິ ໃຫຂ້ ະຫຍາຍຕວົ ແລະ ມີ

ຄວາມສະເໝີພາບຕ່ໍໜາ້ ກດົ ໝາຍ, ມຄີ ວາມເປນັ ເຈາ້ົ ຕົນເອງໃນການດາເນນີ ການຜະລດິ ທລະກິດ, ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການ

ປດົ ປ່ອຍ ແລະ ຂະຫຍາຍກາລັງການຜະລິດ.
ການຂະຫຍາຍຕວົ ເສດຖະກດິ ຕອ້ ງໄປພ້ອມກບັ ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງວັດທະນາະທາ ແລະ ແກ້ໄຂບນັ ຫາຂອງ

ສງັ ຄມົ , ບໍ່ໃຫເ້ ກດີ ມີການຜັນແຍກເປນັ ສອງຂົ້ວ (ທກຮັ່ງ) ຮັບປະກນັ ການປົກປັກຮັກສາຊບັ ພະຍາກອນຂອງຊາດ ແລະ

ສ່ືງິ ແວດລ້ອມ, ທັງຮບັ ປະກັນໃຫປ້ ະເທດຊາດພດັ ທະນາໄປຕາມທດິ ກ້າວຂ້ືນົ ສັງຄົມນິຍົມ.
ການດັດສົມຕະຫາດ ຢູ່ປະເທດເຮົາດາ້ ນໜືງ່ ຕ້ອງດດັ ສົມບັນດາກດົ ເກນຂອງເສດຖະກດິ ຕະຫາດ ແລະ ອກີ ດ້ານໜ່ືງ

ຕ້ອງອງິ ໃສກ່ ານຄ້ມຄອງຢ່າງມີຜນົ ສັກສດິ ຂອງລດັ , ລັດຕອ້ ງມີແຜນການເພືອ່ ການົດໃຫ້ ປັດຈບັນພວກເຮົາໄດ້ມຫີ າຍ

ແຜນການໃຫ່ຍໃນນັ້ົນ ອັນທີໜື່ງແມ່ນແກໄ້ ຂສະບຽນອາ ຫານ, ອນັ ທີສອງແມ່ນຜະລິດສນິ ຄາ້ ...

ພອ້ ມກັນນ້ົນັ ກຕ້ອງແກ້ໄຂບັນຫາສງັ ຄມົ ໄປພ້ອມໆກບັ ການຮັບປະກນັ ຄວາມເປັນເອກະພາບລະ ຫວາ່ ງເສດຖະກດິ ກັບ
ຄວາມຍຕິທາໃນສັງຄົມ.

2.2 ຫກັ ການພນົ້ື ຖານຂອງເສດຖະກດິ ຕະຫາດທມືີ່ ກີ ານນາພາຂອງພກັ ການຄມ້ ຄອງຂອງລດັ

ກ. ຄນ້ົ ຄວາ້ ແລະ ສບື ຕປໍ່ ຽນ່ ແປງໃໝລ່ ະບອບກາມະສດິ ໃຫມ້ ນັ ຖກື ຕາມທດິ ທໄີື່ ດກ້ ານດົ ໄວ້
ບັນຫາກນແຈທື່ຈີ ະຕອ້ ງໄດແ້ ກໄ້ ຂລະບອບກາມະສິດໃນບັນຈບນັ ແມ່ນສ້າງໂຄງປະກອບກາມະ ສິດທີື່ມີຫາຍຮບູ ການ

ຕາ່ ງກນັ ເຊັ່ນ: ກາມະສດິ ຂອງລັດ, ລວມໝູ່, ກາມະສິດເອກະຊົນ(ນາຍທຶນ), ເອກະເທດ, ບລສີ ັດຫນ້ ສ່ວນ ແລະ ອ່ືນໆ ພວມ

ກາລັງເກດີ ຂຶື້ນົ ແລະ ຂະຫຍາຍຕວົ ຢາ່ ງຕົ້ັງໜ້າ ແລະ ຫາຍຮບູ ສີ, ໃນປດັ ຈບນັ ນີົ້ຕ້ອງສັງ່ົ ເສມີ ຊຸຼກຍູ້ໃຫ້ເສດຖະກິດຂອງລັດ

ແລະ ຮວ່ ມມືຂອງປະຊາຊົນສາ ມາດກ້າວຂຶ້ນົ ກາຍເປັນພົ້ນື ຖານເສດຖະກິດແຫງ່ ຊາດ, ສາມາດດາລງົ ບດົ ບາດເປັນເຈົ້າພາບ

ທາງໃນການຂະຫຍາຍເສດຖະກດິ ຕະຫາດຕາມທດິ ສັງຄົມນຍິ ົມ.
ການສ້າງໃຫ້ເກີດມີໂຄງປະກອບກາມະສິດຫາຍຮູບແບບ ມນັ ແມນ່ ການສ້າງເງືອ່ ນໄຂໃຫ້ພນົ ລະເມືອງທກຄົນເລອື ກເອົາ

ຮບູ ແບບກາມະສດິ , ຮບູ ການຈັດຕົ້ງັ ທລະກດິ ເອາົ ເອງ ອນັ ນນົ້ັ ມນັ ສະແດງໃຫ້ແຕລ່ ະຄົນເສລີທລະກິດຖກື ກດົ ໝາຍ, ມັນແມນ່

ຈດພເິ ສດອັນໜງື່ ສະເພາະເສດຖະກິດຕະຫາດ. ແຕ່ໃນນັົ້ນຄວນສ່ັງົ ເສີມເສດຖະກິດຂອງລດັ ແລະ ເສດຖະກິດຮວ່ມມືໃຫ້
ກາຍເປນັ ພາບ

24

ພວກເຮົາປະໃຫມ້ ຫີ າຍອງົ ປະກອບກາມະສດິ ຄົງຕວົ , ຫາຍຮບູ ແບບເສດຖະກດິ , ຫາຍພາກສວ່ ນເສດຖະກດິ ນແີົ້ ມນ່

ການສ້າງເງອື່ ນໄຂເພ່ອື ຂດຄ້ົນຄວາມອາດສາມາດບົັ່ມຊ້ອນ, ປດົ ປ່ອຍ ແລະ ຂະ ຫຍາຍກາລັງການຜະລິດ, ສາ້ ງພົື້ນຖານ
ປະຖມົ ປດັ ໃຈດາ້ ນເສດຖະກດິ ໃນຄະບວນວິວດັ ແຫງ່ ການຫນັ ປ່ຽນໄປສເູ່ ສດຖະກິດຕະຫາດໄດ້ໄວ. ມັນແມນ່ ບັນຫາຮິບ
ດ່ວນສາລັບການປຽ່ ນແປງໃໝ່ ບັນດາການພົວພັນກາມະສດິ ໃນປັດຈບັນ, ມັນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມນີ ະໂຍບາຍອນັ ສອດຄ່ອງ ເພ່ືອ
ສາ້ ງເປັນສິງແວດລ້ອມທາງເສດຖະກິດຕະຫາດໃຫ້ມນັ ເກີດຂ້ົືນແທ້. ມີນະໂຍບາຍສອດຄ່ອງ ແລະ ໝົັນ້ ຄົງ ເພືອ່ ເຮັດໃຫ້
ບນັ ດາພາກສ່ວນເສດຖະກິດໄດ້ເຄອ່ື ນໄຫວບົນພ້ນືົ ຖານກົນເກນເສດຖະກິດຕະຫາດ, ເສີມຂະຫຍາຍ ດ້ານຕັງົ້ ໜ້າ, ສະກັດ

ກັນົ້ ດ້ານຫຍທໍ້ ໍ້ຂອງເສດຖະກດິ ຕະຫາດ ພ້ອມກັນນົັນ້ , ກກວດກາຕິລາຄາສິນຄາ້ ຄືນ ໃຫ້ຖືກກັບຮູບການກາມະສດິ ໃນ
ປະເທດເຮົາ ເພື່ອເສມີ ຂະຫາຍບນັ ດາຕວົ ແບບທີື່ດີ ແລະ ຈາກັດດາ້ ນທ່ືີບທ່ໍ ັນດີ.
ຂ. ຂະຫຍາຍຢາ່ ງແຂງແຮງພນື້ົ ຖານເສດຖະກດິ ສນິ ຄາ້

ຈາກເສດຖະກິດທາມະຊາດ, ຖາ້ ບໍ່ຂະຫຍາຍເສດຖະກິດສນິ ຄາ້ ຢາ່ ງແຂງແຮງແລວ້ ແມ່ນຈະບເໍ່ ກດີ ເສດຖະກິດມີຕະຫາດ,
ສາລັບປະເທດເຮາົ ຂະຫຍາຍເສດຖະກິດສນິ ຄ້າ ແມນ່ ວິທກີ ານທືມ່ີ ຄີ ວາມໝາຍ ສາຄນັ ເພືອ່ ປົດປ່ອຍ ແລະ ຂະຫຍາຍກາລັງ
ການຜະລິດ, ມ້າງລກັ ສະນະກ້ມຕົນເອງ ໃນພ້ົືນຖານເສດ ຖະກິດສ່ັົງເສມີ ການນາໃຊຄ້ ວາມກ້າວທາງດາ້ ນເຕກັ ນກິ ເຕກັ ໂນ

ໂລຢ,ີ ການຄ້ມຄອງການສ້າງທາ່ ດີໃຫ້ພ້ົືນຖານເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວມລີ ັກສະນະຄອ່ ງຕວົ ແລະ ເຮັດໃຫ້ເສດຖະກິດໄປສູ່
ປະສິດທິຜົນສູງ.
ຄ. ດດັ ແປງໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ , ກສໍ່ າ້ ງໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ

ການຂະຫຍາຍເສດຖະກິດສິຄ້າຢູ່ພາຍໃນປະເທດຕດິ ພັນກັບການຮວ່ມມືກັບສາກນົ , ມນັ ແມ່ນຄວາມຮຽກຮອ້ ງ

ຕ້ອງການ ທຈ່ີື າເປນັ ໃນການຫັນເສດຖະກດິ ທາມະຊາດໄປສເູ່ ສດຖະກິດສນິ ຄາ້ , ມນັ ແມ່ນການເສີມຂະຫຍາຍເຫົງ້ າພະລັງ

ພາຍໃນ ແລະ ຍາດແຍ່ງເອາົ ທຶນ, ເຕກັ ໂນໂລຢີ ແລະ ບົດຮຽນ ຈາກພາຍນອກ, ແມນ່ ການສົມທົບກາລງັ ແຮງຂອງຊາດກັບ
ກາລັງແຮງຂອງຍດສະໄໝ ເພ່ືອສ້າງປະຖົມປດັ ໃຈໃຫແ້ ກ່ການຫັນເປນັ ອດສາຫະກາ ແລະ ຫນັ ເປນັ ທັນສະໄໝເທືອ່ ລະກ້າວ.
ງ. ເປນັ ເຈາົ້ ການສາ້ ງໃຫເ້ ກດີ ມບີ ນັ ດາປະເພດຕະຫາດໃຫຄ້ ບົ ຊດຼຸ

ການເຮດັ ໃຫເ້ ສດຖະກດິ ຕະຫາດມຫີ າຍປະເພດແມນ່ ເປັນການຂດຄ້ົນເຫງົ້ າພະລງັ ແຮງບ່ມັົ ຊ້ອນຂອງຊາດ, ມີບາງຄົນມີ
ກາລັງແຮງທາງສະໝອງ ຕ້ອງມຕີ ະຫາດ ເພ່ືອຫກີ ລ້ຽງການຮັ່ົວໄຫອອກຕ່າງປະເທດ. ເສດຖະກດິ ຕະຫາດມນັ ແມນ່ ຮ່າງກາຍ
ທີື່ເປນັ ເອກະພາບຂອງບນັ ດາຕະຫາດ, ຕະຫາດ ລວມມສີ ິນຄ້າຂາຍຍກົ , ຂາຍຍອ່ ຍ, ຕະຫາດບລກິ ານ, ຕະຫາດວັດຖຼຮຸ ັບໃຊ້

ການຜະລິດ, ຕະຫາດລັກສບັ , ຕະຫາດແຮງງານ, ສະຕິບັນຍາ, ເຕກັ ໂນໂລຢ,ີ ຕະຫາດຂໍ້ມູນຂ່າວສານ ແລະ ອ່ືນໆ.
ຍ້ອນແນວນົ້ັນ ຢາກພາປະເທດໄປສເູ່ ສດຖະກດິ ຕະຫາດໄດໄ້ ວ ແນນ່ ອນຕອ້ ງເປັນເຈົ້າການເຮັດໃຫເ້ ກີດມບີ ັນດາຕະຫາດ

ດ່ັງກ່າວ. ແຕ່ກ່ອນພວກເຮາົ ເຂາ້ົ ໃຈວ່າດິນ, ໂຮງງານ, ສະຕບິ ັນຍາ, ເງິນຕາ ບ່ແໍ ມນ່ ສິນຄ້າ, ບແ່ໍ ມນ່ ເປາ້ົ ໝາຍຊົ້ືຂາຍມອບ

ໂອນ, ໃຫ້ເຊົ້າ, ແຕດ່ ຽວນ້ີົດວ້ ຍທັດສະນະໃໝ່ ເລ່ືີມຈາກ ພືົ້ນຖານຂອງເສດຖະກິດຕະຫາດ ບັນດາສັບສິນຕ່າງໆເວົ້າມານົ້ັນ

ຕວົ ຈິງມນັ ໄດຫ້ ັນເປັນງນີ ດ້ວຍມນັ ເອງ, ມນັ ໄດ້ເກີດມກີ ານພົວພນັ , ຈາ້ ງ, ຂາຍສັບສິນ, ເຊ່ົາັ ທດ່ືີ ນິ , ປະມນູ ຕ່າງໆ. ຖາ້ ພວກ

ເຮົາບຈ່ໍ ດັ ຕງັ້ົ ມນັ ແມນ່ ຈະເປັນໄປເອງ ແລະ ບ່ໍໄປຕາມທິດທ່ືີພວກເຮົາບນັ ຊາ, ພວກເຮາົ ຕ້ອງຮູ້ວາ່ ຕະຫາດເລ່ັົານົ້ນັ ຄອ່ ຍເກີດ
ຂນ້ົື ແລະ ໄດກ້ າຍເປັນສນິ ຄາ້ .

ສະນົັ້ນ ຕອ້ ງໄດ້ຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ຈັດຕັງ້ົ ໃຫ້ມັນໄປຕາມທດິ ທີມີການນາພາຂອງພັກຄ້ມຂອງລັດ, ເຮດັ ໃຫກ້ າລງັ ການ

ຜະລດິ ໄດ້ຮັບການປົດປ່ອຍ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວ, ຫັນເປນັ ຫາຍຮູບ, ຫາຍເຈົ້າກາ ມະສິດຈະພາໄປເຖງິ ຜ້ອູ ອກແຮງງານມສີ ິດ

25

ເສລໃີ ນການເລືອກເຟົນ້ັ , ການເຄອື່ ນຍ້າຍແຮງງານເກດີ ຂ້ນຶົ ໄດ້ໂດຍໄວ, ມນັ ຕອບສະໜອງວຽກເຮັດງານທາເອົາເອງຢ່າງງາຍ
ດາຍຂນົຶ້ ຈະເຮັດໃຫ້ພົືນ້ ຖານເສດ ຖະກດິ ສັງຄົມເຂົາ້ ສູກ່ ານເຄື່ອນໄຫວດງີ າມຂືົ້ນ ແລະ ສະຫົງບປົກກະຕິ.

2.3 ເງອື່ ນໄຂ ແລະ ມາດຕາະການຂອງເສດຖະກດິ ຕະຫາດທມີ ກີ ານຄມ້ ຄອງຂອງລດັ

ເພອື່ ຢາກເຮດັ ໃຫເ້ ສດຖະກດິ ຕະຫາດຂະຫຍາຍຕວົ ດ້ວຍຈັງວະດີຂຶົ້ນ ອກີ ດ້ານໜງື່ ກຕອ້ ງມກີ ານຄ້ມຄອງມະຫາພາກຂອງ
ລດັ ໃນເສດຖະກິດຕະຫາດ ເຊ່ືິງມນັ ສະແດງອອກບາງເງື່ອນໄຂດັງ່ ນ້:ີົ
1) ລັດການົດທດິ ແລະ ຊ້ີົນາການຂະຫຍາຍຕົວຂອງທັງໝດົ ພົ້ືນຖານເສດຖະກດິ ສງັ ຄມົ .
2) ສາ້ ງສື່ງິ ແວດລ້ອມເສດຖະກິດ ແລະ ຂອບເຂດກົດມາຍໃຫແ້ ກ່ການເຄືອ່ ນໄຫວຜະລດິ ທລະກດິ ໄດຄ້ ົບຖ້ວນສົມບູນ.
3) ເສມີ ຂະຫຍາຍດາ້ ນຕົ້ງັ ໜ້າ, ສະກັດກນັົ້ ແລະ ແຊກຄມບັນດາຜົນກະທບົ ທເ່ີື ກີດຂືົ້ນເອງ ອັນພາໃຫ້ເກດີ ປະກດົ ການຫຍໍ້ທໍ້
ຂອງເສດຖະກິດຕະຫາດ.
4) ຜາ່ ນຜ່າບັນດາດ້ານຂາດຕົກບກົ ຜ່ອງທືີ່ມປີ ະຈາຕົວຂອງໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ຕະຫາດ (ການແກງ້ ແຍງ່ , ດາ້ ນລາຄາ,
ການສະໜອງ ແລະ ຄວາມຕ້ອງການ... ) ທ່ກືີ ະທົບເຂົາ້ ໃສ່ກນັ , ດ້ານຫຍ້ທໍ ຂໍ້ ອງມັນມີອັນໃດຕ້ອງສະກັດກົ້ນັ ພ້ອມກັນນົ້ັນ
ກສງົັ່ ເສີມຂະຫຍາຍດ້ານຕັົງ້ ໜ້າ.
5) ແບ່ງປັນ ແລະ ແບ່ງປນັ ຄືໃໝ່ລາຍຮບັ ແຫງ່ ຊາດ, ຮັບປະກັນໃຫ້ແກ່ການພວົ ພນັ ສະສົມ, ໃຊ້ສອຍ, ສະວດັ ດກີ ານສັງຄົມ
ກແມນ່ ວຽກງານໜ່ງື ທ່ີສື າຄນັ ສາລບັ ການໃຊສ້ ອຍຕ່າງໆຕສ່ໍ ງັ ຄົມ.
6) ເຮດັ ໃຫ້ຕະຫາດກາຍເປັນພາຫະນະສາຄນັ ອັນແທຈ້ ິງໃນການຈັດວາງ, ແບງ່ ປັນ ແລະ ນາໃຊ້ຢາ່ ງມປີ ະສິດຕຜິ ນົ ກວ່າເກາົ່ັ ,
ບນັ ດາແຫງ່ ກາລງັ ແຮງງານຢບູ່ ັນດາປະເທດເຮາົ .
7) ດັດສົມຜນົ ປະໂຫຍດລະຫວ່າງບນັ ດາພາກສ່ວນເສດຖະກດິ , ບັນດາຊົັ້ນຄົນພນົ ລະເມອື ງເຮດັ ໃຫ້ ຂ້ົວທກ ແລະ ຂ້ົວຮ່ັງບໍ່
ຫດຸຼ ໂຕນກັນຫາຍ. ຄອ່ ຍໆລບົ ລາ້ ງການຜນັ ແຍກສອງສ້ົນໃຫ້ໄດ້ເທື່ອລະກາ້ ວ.
8) ຕອງສະໜອງ ແລະ ຮບັ ປະກນັ ຄວາມຕ້ອງການທາງດ້ານຄວາມສະຫງບົ , ຄວາມຍຕິທາທາງສັງຄົມ.

3 . ກນົ ໄກຄມ້ ຄອງເສດຖະກດິ

3.1 ຄວາມໝາຍກຽ່ ວກບັ ກນົ ໄກຄມ້ ຄອງເສດຖະກດິ
ກນົ ໄກຄມ້ ຄອງເສດຖະກິດແມ່ນການໝູນໃຊະ້ ບົບນນະໂຍບາຍ, ບນັ ດາກນົ ໄກເສດຖະກດິ , ບນັ ດາຫັກການ ແລະ

ວທິ ີການທາງດ້ານເສດຖະກດິ ກະທບົ ຢາ່ ງມກີ ານຈັດຕງ້ັົ ເຂ້ົາໃສ່ກາລງັ ການຜະລິດ ແລະ ການພົວພນັ ການຜະລດິ , ແນໃສ່
ເຮດັ ໃຫກ້ ົງຈັກເສດຖະກິດເຄື່ອນໄຫວຢ່າງເປັນຈັງຫວະ; ເປນັ ລະບບົ ເຮດັ ໃຫ້ຂະບວນວິວດັ ແຫງ່ ການຜະລດິ ດາເນີນໄປຢາ່ ງ
ເນື່ອງນດິ ລຽນຕດິ , ເຮັດໃຫເ້ ປັນລະບົບຕ່ໍເນອື່ ງກັນ, ຮັບປະກນັ ການຂດຄົ້ນ ແລະ ການນາໃຊ້ແຫ່ງກາລັງແຮງງານ, ແຫງ່
ວັດຖຼດຸ ິບໄດ້ຢາ່ ງມີປະສດິ ຕິຜນົ .

ການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດເປນັ ລະບບົ ໜືງ່ ທ່ືີມີພາກສ່ວນປະກອບຄ:ື ຮບູ ການຈັດຕົ້ງັ ການຜະລິດ, ກນົ ໄກຄມ້ ຄອງ
ເສດຖະກດິ ແລະ ກງົ ຈກັ ການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດ. ໃນນັນົ້ ກນົ ໄກຄ້ມຄອງເປັນພາກ ສ່ວນພື້ນົ ຖານໃນການຄ້ມຄອງ
ເສດຖະກິດ ດງັ່ ນົັນ້ , ໃນເວລາສ້າງກົນໄກຄ້ມຄອງເສດຖະກດິ ຕ້ອງຄານືງເຖິງການພົວພນັ ຂອງສາມພາກສ່ວນປະກອບໃນ
ລະບົບການຄ້ມຄອງເສດຖະກດິ .

26

ໃນປະຫວັດສາດແຫ່ງການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດຖະກິດສັງຄົມ, ສອດຄອ່ ງກບັ ຫກັ ສະນະການຂະຫຍາຍຕົວຂອງເສດ
ຖະກິດ ຈ່ງິື ມີບາງຕົວແບບທີ່ເື ປັນພືົນ້ ຖານຄ:ື

ກົນໄກການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດຕະຫາດເສລ.ີ
ກົນໄກການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດແບບບລຫິ ານເກົ້ອື ກນ.
ກນົ ໄກການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດຕະຫາດພາຍໃຕ້ການນາພາຂອງພກັ ແລະ ການຄ້ມຄອງຂອງລັດ.
ແຕ່ລະກົນໄກຄ້ມຄອງເສດຖະກດິ ສ້າງຂ້ົືນ ແລະ ດາລົງບົດບາດໃນເງື່ອນໄຂຈດປະສົງແຕກຕາ່ ງກັນ ແຕ່ເວົ້າລວມແລ້ວ
ແມນ່ ແຕລ່ ້ວນຮັບໃຊ້ໃຫ້ແກ່ການປະຕບິ ດັ ຈດໝາຍທາງດາ້ ນການເມອື ງຂອງລະ ບອບສັງຄົມ ຢູ່ໃນປະເທດເຮົາໃນປັດຈບັນ
ແມນ່ ດາເນນີ ການຄ້ມຄອງເສດຖະກດິ ຕະຫາດທີ່ືມກີ ານນາພາຂອງພກັ ແລະ ຄ້ມຄອງຂອງລັດ.
3.2 ການສາ້ ງກນົ ໄກການຄມ້ ຄອງເສດຖະກດິ
ພັກເຮົາໄດ້ວາງແນວທາງປຽ່ ນແປງໃໝ່ ກນົ ໄກຄ້ມຄອງເສດຖະກິດຈາກກົນໄກຄ້ມຄອງເສດ ຖະກດິ ແບບບລິຫານ
ເກົອື້ ກູນ ໄປສູ່ກນົ ໄກເສດຖະກດິ ຕະຫາດເຄືອ່ ນໄຫວຕາມກົດເກນພາວະວໃິ ສ່ຂອງມັນ, ລດັ ໄດສ້ ້າງບັນດາເງື່ອນໄຂອັນ

ຈາເປນັ ຄື: ສາ້ ງການພົວພນັ ການຊືຂ່ າຍຕາມລາຄາທືີ່ປະກົດຕົວໃນທ້ອງຕະຫາດ, ສາ້ ງການພົວພັນສິນຄ້າເງນີ ຕາ, ສາ້ ງການ
ພົວພັນກດົ ເກນການສະໜອງ ແລະ ຄວາມຕອ້ ງການຂອງສັງຄມົ . ພ້ອມກັບການສ້າງເງື່ອນໄຂດງັ່ ກ່າວ ລັດຍງັ ໄດປ້ ະຕບິ ັດ
ພາລະບົດບາດຄ້ມຄອງເສດຖະກິດແຫງ່ ຊາດໂດຍຜາ່ ນການດັດສົມມະຫາພາກ ເພ່ືອຮບັ ປະກນັ ຄວາມສກັ ສດິ ຂອງພກັ ນາພາ
ລັດຄ້ມຄອງ. ລັດໄດ້ດາເນີນພາລະບົດບາດ ຄື: ເປນັ ເຈົ້າກາມະສິດກ່ຽວກັບພາຫະນະການຜະລດິ ທ່ີສື າຄນັ ຂອງສັງຄມົ , ສ້າງ

ບນັ ດາປະຖົມປັດໄຈອນັ ຈາເປັນ ແລະ ບັນດາເງື່ອນໄຂສະດວກໃຫ້ແກ່ການເຄ່ອື ນໄຫວຂອງກົນໄກເສດຖະກດິ ຕະຫາດ, ສ້າງ

ແລະ ນາໃຊ້ບນັ ດາເຄືອ່ ງມດື ັດສົມມະຫາພາກ ແຜນການ, ນະໂຍບາຍດ້ານເສດຖະກດິ ສັງຄົມ, ກາລງັ ສະສມົ ທື່ີໜກັ ແໜ້ນ
ແລະ ອື່ນໆ.

3.3 ການຄມ້ ຄອງຂອງລດັ
● ການຄມ້ ຄອງເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດ

ການຄ້ມຄອງລດັ ຕ່ເໍ ສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ ໝາຍເຖງິ ການການົດແນວທາງນະໂຍບາຍກນົ ໄກເສດ ຖະກດິ , ເຮັດໃຫ້
ເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດເຄອ່ື ນໄຫວຢາ່ ງຕົງ້ັ ໜາ້ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວ. ໃນການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດຕາມກົນໄກຕະຫາດທື່ີມກີ ານ
ນາພາຂອງພັກການຄ້ມຄອງຂອງລັດ ຕ້ອງກາແໜ້ນສອງພາລະບົດບາດຄ:ື

ພາລະບົດບາດຄ້ມຄອງຂອງລດັ ໃນເສດຖະກິດ ໝາຍເຖິງລັດຄ້ມຄອງການເຄື່ອນໄຫວຂອງບນັ ດາຫວົ ໜວ່ຍ
ເສດຖະກິດ ບົນພ້ືົນຖານການການດົ ຍດທະສາດ, ສ້າງແຜນການດົ ໄລຍະຍາວ, ສ້າງໂຄງປະກອບເສດຖະກິດ, ນະໂຍບາຍໂຄງ

ປະກອບເສດຖະກິດ, ຕົກລົງບັນຫາການລົງທນຶ , ການຄ້າຂາຍຂາເຂົ້າຂາອອກ, ການຮບັ ແລະ ຈາ່ ຍເພອື່ ດດັ ສົມເສດຖະກດິ ,

ສາ້ ງສິື່ງແວດລ້ອມທາງສັງຄົມ, ການເມືອງ, ອານວຍໃຫບ້ ນັ ດາຫວົ ໜວ່ຍເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດໃຫ້ຂະຫຍາຍຕວົ , ສາ້ ງບນັ ດາ

ລະບຽບການຂກໍ້ ານດົ , ກົດໝາຍ, ລະບົບມາດຖານ, ການົດຈດໝາຍທາງດາ້ ນເສດຖະກິດເຕກັ ນກິ , ສ້າງ ແລະ ບາ ລງຖັນ
ແຖວພະນັກງານ.
● ການຄມ້ ຄອງເສດຖະກດິ ຈລະພາກ

ເສດຖະກິດຈລະພາກແມ່ນບນັ ດາຂະແໜງການຜະລິດທະກິດ, ບນັ ດາພາກສ່ວນເສດຖະກດິ ຕ່າງໆ. ເສດຖະກດິ ຈລະ

ພາກສາ້ ງຄວາມອດົມສົມບູນຢູ່ພາຍໃນການຜະລິດທລະກດິ ຂອງຕົນ ແລະ ສງັ ຄມົ , ທັງຜະລດິ , ທັງຈລະຈອນສິນຄ້າໃຫແ້ ກ່

27

ສັງຄົມ, ມີບົດບາດໃນການສາ້ ງວຽກເຮັດງານທາໃຫ້ແກ່ພົນລະເມືອງ, ເປັນບ່ອນນາໃຊ້ຜົນສາເລັດຂອວທິ ະຍາສາດ ມີ
ບດົ ບາດໃນການຮ່ວມມື ແລະ ການແບ່ງງານໂດຍກງົ ຢພູ່ າຍໃນປະເທດ.
ຕົວຢ່າງ: ໂຮງງານຕດັ ຫຍບິ ຂະຫຍາຍກິດຈະການຂອງຕນົ ອອກດວ້ ຍການເພີ່ືນຈານວນເຄືອ່ ງຈກັ , ຈານວນກາມະກອນ, ທນຶ ,
ຕະຫາດຈາໜ່າຍ ແລະ ການນາໃຊເ້ ຕກັ ນກິ ວິທະຍາສາດ ເພອື່ ຍົກປະສິດຕພິ າບຂອງງານ.
● ການຄມ້ ຄອງເສດຖະກດິ ມະຫາພາກ

ເສດຖະກດິ ມະຫາພາກລວມມີ: ທະນາຄານ, ການເງນິ , ຂາເຂົ້າຂາອອກ, ໂທລະຄົມມະນາຄົມ, ນ້າປະປາ, ນ້າມນັ ເຊອ້ົື ໄຟ
ແລະ ນະໂຍບາຍທາງດ້ານເສດຖະກິດ, ເວົ້າລວມແມນ່ ບນັ ດາພາກສວ່ນ
ເສດຖະກດິ ແຫງ່ ຊາດ ແລະ ມີການກະທົບຢ່າງຕງັ້ົ ໜາ້ ຕ່ໍຂະແໜງການເສດຖະກດິ ຈລະພາກ.

ລັດຄ້ມຄອງເສດຖະກິດມະຫາມະພາກແມ່ນຄ້ມຄອງບັນດາພາກສ່ວນເສດຖະກິດທ່ືີເປັນພ້ົືນຖານເສດຖະກິດແຫ່ງຊາດ,
ພາກສວ່ ນເສດຖະກິດມະຫາພາກຈລະພາກ ຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງສມົ ສ່ວນ ແລະ ສະໝໍາ່ ສະເໝີ. ສະນ້ົັນການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດ
ມະຫາພາກແມນ່ ການການົດບັນດານະໂຍບາຍເສດຖະ ກດິ , ການວາງແຜນເສດຖະກິດ, ສາ້ ງໂຄງປະກອບເສດຖະກດິ ໃໝ່
ແລະ ສ້າງເງື່ອນໄຂໃຫ້ບນັ ດາຂະແໜງການ, ພາກສວ່ ນເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວຕາມຈັງຫວະທືດີ່ ີ ເພອື່ ເຮດັ ໃຫເ້ ສດຖະກິດ
ແຫ່ງຊາດຂະຫຍາຍຕົວຢ່າງຕເໍ່ ນື່ອງສະໝາ່ໍ ສະເໝີ.

ຄາຖາມຄນົ້ ຄວາ້
1. ໂຄງປະກອບເສດຖະກິດຂອງປະເທດເຮົາມີຄແື ນວໃດ?
2. ທາດແທ້ ແລະ ຫັກການພ້ືົນຖານຂອງເສດຖະກິດຕະຫາດທ່ມືີ ີການນາພາຂອງພກັ ,ຄມ້ ຄອງຂອງ ລັດມີຄແື ນວໃດ?
3. ອະທບິ າຍເນື້ອົ ໃນການຄ້ມຄອງເສດຖະກິດຂອງລດັ ມີແນວໃດ?

28

ບດົ ທີ 4
ນະໂຍບາຍການປອ້ ງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ

1. ຄວາມຮພູ້ ນື້ົ ຖານກຽ່ ວກບັ ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ ແລະ ການປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ

1.1 ຄວາມສານກຶ ກຽ່ ວກບັ ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ
ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດແມ່ນຄວາມມີສະຖຽນລະພາບ, ຄວາມໝົ້ນັ ຄົງ ແລະ ການຂະຫຍາຍຕົວຢາ່ ງໜັກແໜ້ນໃນ

ທກດາ້ ນຂອງລະບອບການເມືອງ - ສງັ ຄົມ, ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊົນລາວ. ຄວາມເປັນເອກະລາດ, ຄວາມ
ເອກະພາບ, ອານາດອະທປິ ະໄຕ, ຜນື ແຜນ່ ດນິ ອັນຄົບຖວ້ ນຂອງປະເທດຊາດ, ຄວາມສະຫງບົ ທາງການເມອື ງ, ຄວາມເປນັ
ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍ ແລະ ຄວາມປອດໄພທາງສັງຄົມ; ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດຍງັ ລວມເຖິງຄວາມສະຫງບົ ທາງດາ້ ນ
ການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ແນວຄິດວັດທະນະທາ-ສງັ ຄົມ, ການປ້ອງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງົບ, ການຕ່າງປະເທດ
ແລະ ອືນ່ ໆ. ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດປະກອບດ້ວຍ 2 ປດັ ໃຈພືົ້ນຖານຄ:ື
- ປັດໃຈທີ 1: ຄວາມສະຫງບົ ທາງການເມອື ງພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ ບນົ ພືົ້ນຖານລັດຖະ ທາມະນນູ ແລະ ກດົ ໝາຍແຫງ່
ລັດ ສ ປປລາວ; ການຮັກສາໄດ້ບົດບາດເປັນແກນນາຂອງ ພັກປະຊາຊົນ ປະຕິວດັ ລາວຢູ່ໃນທກຂງົ ເຂດ ແລະ ທກວຽກງານ;
ລດັ ເສີມຂະຫຍາຍໄດ້ບດົ ບາດໃນ ການຈັດຕງັົ້ ການ ຄ້ມຄອງເສດຖະກດິ - ສັງຄມົ ຕາມລະບອບປະຊາທິປປະໄຕປະຊາຊນົ ຢ່າງ
ແທ້ຈິງ, ປະເທດຊາດມີ ເງອື່ ນໄຂພດັ ທະນາຈະເລີນຮງ່ ເຮອື ງປະຊາຊນົ ມຄີ ວາມຢູດ່ ີກນິ ດຕີ ີຖອຍຄວາມທກ ຍາກເທື່ອລະກ້າວ.
- ປດັ ໃຈທີ 2: ຄວາມເປນັ ລະບຽບຮຽບຮອ້ ຍ ແລະ ຄວາມປອດໄພທາງສງັ ຄົມເຊື່ິງໃນນ້ນັົ ລວມມີ ລະບຽບສາທາລະນະໄດ້
ຮັບການປະຕິບັດເຂ້ັົມງວດ, ພນົ ລະເມືອງມສີ ະຕເິ ປນັ ເຈົ້າປະຕິບັດລັດຖະທາມະນນູ ແລະ ກົດໝາຍ, ສັງຄມົ ປາສະຈາກໄພ
ຂ່ົັມຂູ່ ຈາກການກ່ໍການຮ້າຍ, ການປ້ນຈົ້ີ, ຂລົີ້ ກັ , ງັດແງະ, ສໂ້ໍ ກງ, ກນິ ສິນບົນ, ນັກເລງອັນຕະພານ, ຄ້າຂາຍ ເຖອ່ື ນ, ຢາ
ເສບຕິດ, ມົນລະພດິ ທາງສງ່ືິ ແວດລອ້ ມ ແລະ ອືນ່ ໆ ເຮັດໃຫ້ສັງຄົມມີຄວາມຮ່ງເຮອື ງ ສວີ ໄິ ລ, ສະເໝພີ າບ ແລະ ຍຕທິ າ.
1.2 ຄວາມສານກຶ ກຽ່ ວກບັ ການປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດ

ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດແມ່ນການສະກດັ ກົ້ນັ , ຈາກັດ, ຊອກຮ,ູ້ ຄົ້ນພບົ ແລະ ຕ່ໍສູ້ ຕອບຕ້ານເຮດັ ໃຫ້
ກົນອບາຍ, ເລ່ລ່ຽມ, ການເຄ່ອື ນໄຫວຂອງກ່ມສັດຕູ ແລະ ບັນດາກ່ມຄນົ ບ່ດໍ ີຕາ່ ງໆ ໃນສງັ ຄົມຖກື ປະລາໄຊເຊື່ິງລວມມ:ີ
- ການເຄື່ອນໄຫວສະກດັ ກນົ້ັ , ຕອບຕ້ານຄນື ທກຮູບການທື່ີເຄືອ່ ນໄຫວທ່ເືີ ປັນປລະປັກ ແລະ ການ ເຄືອ່ ນໄຫວອື່ນໆແນໃສ່
ເພ່ືອປກົ ປກັ ຮກັ ສາປະເທດຊາດ, ລະບອບການເມືອງສງັ ຄມົ ໃໝ່, ຮັກສາ ຄວາມ ມີສະຖຽນລະພາບທ່ໜີື ັກແໜ້ນສ້າງ
ເງອື່ ນໄຂໃຫ້ປະເທດໄດຮ້ ບັ ການພັດທະນາກ້າວຂ້ົນຶ ຢ່າງບໍຢ່ ດຢ້ງັົ .
- ການເຄື່ອນໄຫວຂອງລະບອບກົງຈັກການຈດັ ຕງົັ້ ພັກ - ລດັ ຖະບານ, ແນວລາວສ້າງຊາດ, ອງົ ການ ຈດັ ຕ້ງັົ ມະຫາຊົນ,
ບນັ ດາອົງການຈັດຕັົ້ງສງັ ຄົມ ແລະ ທກການເຄອື່ ນໄຫວຂອງພົນລະເມອື ງລາວເປນັ ເຈົ້າການຢ່າງຕັົ້ງໜ້າປະຕບິ ັດໜ້າທ່ືີ,
ພັນທະຂອງຕນົ ເຂົ້າໃນການປ້ອງກັນຄວາມສະຫງບົ ຂອງຊາດເຊື່ິງ ໃນນ້ນົັ ມີກາລັງປອ້ ງກນັ ຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງົບເປັນ
ຫກັ ແຫງ່ .

29

- ການຕສໍ່ ູ້ຂອງທ່ົັວພກັ , ທວ່ົັ ກອງທບັ , ທົວ່ັ ປວງຊນົ ບັນດາເຜັົ່າເຊ່ງືິ ພາຍໃຕກ້ ານນາພາຂອງພັກເຊ່ືງິ ໃນ ນນົ້ັ , ມກີ າລງັ ປ້ອງກັນ
ຄວາມສະຫງົບ ແລະ ປ້ອງກັນຊາດເປນັ ຫັກແຫ່ງແນໃສຕ່ ຕີ ້ານທກກົນອບາຍ, ເລ່ລ່ຽມ ແລະ ການເຄ່ືອນໄຫວຂອງບັນດາ
ອດິ ທກິ າລັງປລະປັກ ແລະ ພວກຕ້ອງໂທດອື່ນໆໃຫປ້ ະລາໄຊ, ຮັກສາສະຖຽນລະພາບທາງການເມອື ງ, ສັງຄມົ ມຄີ ວາມ
ສະຫງບົ ແລະ ປອດໄພດ.ີ
- ປກົ ປັກຮັກສາໝາກຜົນຂອງການປະຕວິ ດັ , ປົກປກັ ຮກັ ສາລະບອບການເມືອງ, ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາ ຊົນ, ຮບັ ປະກັນການ
ສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດໃຫເ້ ດນີ ຕາມເສ້ນັົ ທາງສງັ ຄົມນຍິ ມົ .
- ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງົບຂອງຊາດ, ບ່ໍພຽງແຕປກົ ປັກຮກັ ສາການຄງົ ຕວົ ຂອງປະເທດ ສປປ ລາວ ເທ່າົັ ນົັ້ນ, ແຕ່ຍັງເປນັ ການ
ສາ້ ງເງອ່ື ນໄຂເອອ້ົື ອານວຍໃຫແ້ ກ່ການພດັ ທະນາປະເທດຊາດໃຫ້ກ້າວຂ້ນົຶ ຢາ່ ງໜັກ ແໜນ້ ຕ່ືມ.(ສກຶ ສາປ້ອງກນັ ຊາດ-ຄວາມ
ສະຫງົບ; 148-150)

2. ນະໂຍບາຍການປອ້ ງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ

ໃນໄລຍະແຫ່ງການສະຫບຸຼ ຕລີ າຄາຜົນການປະຕິບັດມະຕິກອງປະຊຼມຸ ໃຫຍຄ່ ້ົງັ ທີ 7 ຂອງພັກ (ປີ 2006) ໄດ້ມີການ
ການົດແຈງ້ ກ້າວເດີນຂອງປະເທດເຮາົ ເຂສົ້ ກູ່ ານຫນັ ເປນັ ອດສະຫະກາ ແລະ ທັນສະ ໄໝ ແລະ ສ້າງບັນດາປະຖົມປັດໃຈໃນ
ການຫຼຸດຜ່ອນຄວາມທກຈົນເພື່ອກາ້ ວຂຶົ້ນສກູ່ ານລບົ ລ້າງເປນັ ປະເທດ ດ້ອຍພດັ ທະນາ. ມະຕກິ ອງປະຊມຸຼ ໃນແຕລ່ ະຄ້ັງົ ຂອງ
ພັກເຮົາໄດ້ໃຫຄ້ ວາມຄວາມສາຄນັ ຕໍ່ວຽກງານປອ້ ງ ກັນຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ເຊ່ງິື ໃນກອງປະຊຸມຼ ໃຫຍຂ່ ອງພັກຄົງ້ັ ທີ
IX ໄດກ້ ານດົ ວາ່ "ສືບຕໍ່ຕງ້ົັ ໜາ້ ປະຕບິ ັດແນວທາງປອ້ ງກັນຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງົບທ່ວັົ ປວງຊນົ ຮອບດ້ານສ້າງທ່າສະ
ໜາມສາມຂົ້ນັ ໃຫ້ໜັກແໜນ້ ເຂ້ັົມແຂງ; ສມົ ທົບຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນລະຫວາ່ ງການພັດທະນາກັບການປ້ອງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງ ກັນ
ຄວາມສະຫງົບ ແລະ ການພົວພັນຕ່າງປະເທດ" (ມະຕກິ ອງປະຊຸຼມຄົັງ້ ທີ 9;89). ເພື່ອຈັດຕົັ້ງມະຕິ ກອງປະຊຸຼມຄງ້ັົ ທີ IX ຂອງ
ພກັ ໃຫ້ມີຜົນສາເລັດ. ໂດຍສະເພາະແມນ່ ການປະຕິບັດແນວທາງການປ້ອງ ກັນຊາດ-ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງບົ ທ່ັວົ ປວງຊົນ
ຮອບດ້ານນັ້ນົ ພວກເຮົາຕ້ອງຫັນເອາົ ກາລງັ ລງົ ກ່ໍສາ້ ງຮາກຖານການເມືອງຕາມຄາສັງເລກທີ 03/ກມສພ ວ່າດ້ວຍການສ້າງ
ບ້ານເປັນຫົວໜ່ວຍ ພດັ ທະນາ, ສາ້ ງບ້ານ ໃຫຍ່ໃຫ້ເປັນຕວົ ເມືອງນ້ອຍໃນຊົນນະບົດ, ປະຕບິ ັດ 4 ເນອ້ືົ ໃນ 4 ຄາດໝາຍ
ຂອງ ການຫັນລົງກ່ໍສ້າງ ຮາກຖານການເມອື ງ, ສ້າງບ້ານ ແລະ ກມ່ ບ້ານພດັ ທະນາຕິດພນັ ກັບການສາ້ ງທ່າສະ ໜາມສາມຂົ້ັນ
ໝາຍ ຄວາມວາ່ ສ້າງແຂວງໃຫເ້ ປັນຫົວໜ່ວຍຍດທະສາດ, ສ້າງເມອື ງໃຫ້ເປັນຫົວໜ່ວຍ ເຂັົ້ມແຂງຮອບດ້ານ ແລະ ສ້າງບ້ານ
ໃຫ້ເປນັ ຫວົ ໜ່ວຍພດັ ທະນາ. ພ້ອມກັນ ນນ້ົັ , ສ້າງເງອ່ື ນໄຂໃຫກ້ ານພັດທະນາເສດຖະ ກິດ-ສງັ ຄົມດາເນນີ ໄປຢ່າງຕໍ່ເນອ່ື ງ,
ພືົ້ນຖານໂຄງລ່າງໄດ້ຮັບການສ້າງຢາ່ ງທວົ່ັ ເຖງິ , ຊວີ ິດການເປນັ ຢຂູ່ ນ້ຶົ ເລ້ອືົ ຍໆ. (ສກຶ ສາປ້ອງກັນຊາດ-ຄວາມສະຫງົບ; 154)
2.1 ບດົ ບາດຄວາມສາຄນັ ຂອງວຽກງານປອ້ ງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ໃນໄລຍະໃໝ່

ວຽກງານປ້ອງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງົບແມນ່ ວຽກງານໜຶືງ່ ທແື່ີ ນໃສປ່ ກົ ປກັ ຮກັ ສາລະບອບການເມອື ງ,
ຄວາມເປນັ ເອກະລາດ ອະທິປະໄຕ ແລະ ຜືນແຜນ່ ດິນອັນຄົບຖ້ວນຂອງປະເທດ ຊາດໄວຢ້ ່າງໝ້ົັນຄງົ , ຕອບຕ້ານ, ທບັ ມາ້ ງ
ທກກນົ ອບາຍຫັນປຽ່ ນໂດຍສັນຕຂິ ອງອດິ ທິກາລງັ ປລະ ປັກຮັບປະກນັ ສະຖຽນລະພາບທາງດ້ານການເມອື ງຄວາມສະຫງົບ
ປອດໄພ ແລະ ຄວາມເປັນລະບຽບ ຮຽບຮອ້ ຍຂອງສງັ ຄົມ ປົກປກັ ຮັກສາຊີວິດ ແລະ ຊບັ ສນິ ຂອງປະຊາຊນົ ແລະ ຄນົ
ຕາ່ ງປະເທດທື່ີທາ ມາຫາກິນ, ດາລງົ ຊີວິດ, ທອ່ ງທຽ່ ວ, ຢ້ຽມຢາມຢູ່ປະເທດເຮາົ .

ການປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງົບແມນ່ ໜ້າທືຂ່ີ ອງທ່ັົວພັກທົ່ັວກາລັງປະກອບອາວດ ແລະ ທວັົ່ ປວງຊນົ .
30

ໝາຍຄວາມວ່າເປນັ ໜາ້ ທ່ືີທຄືີ່ ົນລາວທກຄນົ ຕ້ອງໄດ້ປະກອບສ່ວນປະຕບິ ດັ . ທກຄນົ ຕ້ອງຖືວ່າວຽກງານປອ້ ງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງ
ກນັ ຄວາມສະຫງົບແມ່ນພັນທະ ແລະ ແມນ່ ໜ້າທ່ືີອັນມີກຽດສະຫງາ່ ຂອງຕນົ ເພາະວ່າມີແຕ່ເຮັດໃຫ້ປະເທດເຮົາມີສະຖຽນລະ
ພາບ ແລະ ຄວາມສະຫງບົ ປອດໄພເທົ່ັານົ້ນັ , ການພດັ ທະນາເສດຖະກດິ -ສັງຄົມຈື່ິງຈະບັນລຜນົ ສາເລດັ ຕາມຄາດໝາຍທ່ີືວາງ
ໄວ້ ຖ້າຫາກວ່າບ້ານເມອື ງຂາດຄວາມສະຫງບົ ແລະ ຄວາມເປນັ ລະບຽບຮຽບຮ້ອຍແລ້ວການພັດທະນາກຈະ ບັນລ
ຜນົ ສາເລດັ ໄດ້ຍາກ.

ວຽກງານປອ້ ງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງົບເປັນວຽກທີື່ສາຄນັ ແຖວໜາ້ ໝາຍວ່າຕ້ອງຮັບປະກັນໃຫທ້ ັົວ່ ປະເທດ
ກຄືແຕລ່ ະທອ້ ງຖິນື່ ຮາກຖານມີຄວາມສະຫງບົ ເສຍກອ່ ນ. ປະຊາຊົນຫົວໜວ່ ຍຜະ ລດິ ທລະກດິ ແລະ ໂຄງການພດັ ທະນາຈິື່ງ
ສາມາດດາເນີນໄປປົກກະຕິ ແລະ ມຜີ ນົ ສາເລັດໄດ້.
2.2 ທດິ ທາງໜາ້ ທວ່ືີ ຽກງານປອ້ ງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ໃນໄລຍະໃໝ່

ກ. ໜາ້ ທືີ່
- ປກົ ປກັ ຮັກສາຄວາມເປັນເອກະລາດ ອານາດອະທິປະໄຕ ແລະ ຜືນແຜນດິນອນັ ຄບົ ຖ້ວນຂອງ ຊາດໄວ້ໃຫ້ໝ້ົນັ ຄົງ.

- ຮບັ ປະກັນສະຖຽນລະພາບທາງການເມືອງ ຄວາມສະຫງົບປອດໄພ ແລະ ຄວາມເປນັ ລະ ບຽບຮຽບຮ້ອຍ ໃນສງັ ຄົມ, ບ່ໍ

ໃຫ້ເກີດເຫດການວນ້ ວາຍທຈ່ີື ະກະທົບກະເທອື ນເຖງິ ຄວາມໝົ້ັນ ຄົງຂອງຊາດ, ຄວາມເຊ່ືອ ໝນົັ້ ຂອງຄົນທື່ີຢູ່ພາຍໃນປະເທດ
ແລະ ຊາວຕ່າງປະເທດຕ່ໍລະບອບ ໃໝ່ຂອງພວກເຮົາ.
- ປກົ ປ້ອງ ແລະ ຮັບປະກັນຜນົ ປະໂຫຍດກຄືຊີວດິ ແລະ ຊບັ ສິນຂອງຄນົ ລາວ, ຊາວຕາ່ ງຊາດທືີ່ມາດາ ລງົ ຊີວດິ , ຢຽ້ ມຢາມ,

ທ່ອງທຽ່ ວຢປູ່ ະເທດເຮາົ , ໃຫ້ມີຄວາມເຊື່ອໝົ້ັນໃນສະ ຖຽນລະພາບ ແລະ ຄວາມ ສະຫງບົ ປອດໄພໃນທ່ວັົ ສງັ ຄົມ.
ຂ. ທດິ ທາງ

- ສບື ຕໍ່ປະຕິບດັ ແນວທາງປ້ອງກນັ ຊາດ - ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງບົ ທ່ັວົ ປວງຊົນ ແລະ ຮອບດາ້ ນ ໃຫກ້ ວ້າງຂວາງຢ່າງມີໝາກ

ມີຜົນກວ່າເກາັົ່ ເສີມຂະຫຍາຍມູນເຊົຶອ້ ແລະ ບົດຮຽນຂອງສງົ ຄາມປະຊາ ຊນົ ຢ່າງຕົ້ງັ ໜ້າ, ຫັນວຽກນີ້ົລງົ ສູ່ຮາກຖານ

ປະຊາຊົນ, ຊຸກຼ ຍູ້ ແລະ ຈດັ ຕັງົ້ ປະຊາຊນົ ເຮດັ ໜ້າ ທດ່ືີ ັ່ງກ່າວ.

- ເພມີ່ື ທະວີການສຶກສາອົບຮົມໃຫ້ປະຊາຊົນເຊດີ ຊູນ້າໃຈຮກັ ຊາດ ຮກັ ລະບອບໃໝ່, ຮກູ້ ນົ ອບາຍຂອງ ສັດຕູ ແລະ ເພີ່ືມສະຕິ
ລະວັງຕົວປະຕວິ ດັ ເປນັ ເຈ້ົາການຕອບຕ້ານທກການເຄອື່ ນ ໄຫວມາ້ ງ ເພຂອງ ສັດຕທູ ງັ ປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການກໍສ່ ້າງວຽກ
ງານດງັ່ ກ່າວ.
- ເພືມີ່ ທະວີການນາພາເດັດຂາດໂດຍກງົ ຮອບດ້ານຂອງພັກຕ່ໍກາລັງປະກອບອາວດ, ເສີມຂະຫຍາຍ ທາດແທ້ ແລະ ມນູ ເຊົ້ືອ

ອນັ ສະຫງ່າອົງອາດຂອງກາລັງປະກອບອາວດປະຕວິ ັດຢາ່ ງບໍຢ່ ດຢັງ້ົ , ສມົ ທົບ ແໜ້ນ ແລະ ກມົ ກຽວກັບການພດັ ທະນາ
ເສດຖະກດິ ສງັ ຄມົ .
- ເອາົ ໃຈໃສປ່ ັບປງກສໍ່ ້າງ ແລະ ຍົກສູງຄນນະພາບຂອງກາລັງປ້ອງກັນຊາດ - ປອ້ ງກັນຄວາມ ສະຫົງບ, ເພ່ີືມທະວີວຽກງານ
ສຶກສາອົບຮົມການເມືອງແນວຄດິ ເຮັດໃຫ້ພະນັກງານ. ຮູ້ຂົນຂວາຍກສ່ໍ ້າງ ຮາກຖານ ການເມອື ງ ແລະ ຊ່ວຍເຫືອປະຊາຊົນ
ພັດທະນາບ້ານເມອື ງ ທັງຮູ້ຜະລິດສ້າງພະລາທກິ ານກັບທ່ືີ ແລະ ປບັ ປງກອງທັບໃຫທ້ ນັ ສະໄໝ.
- ຄະນະພັກ ແລະ ອງົ ການປກົ ຄອງຂນັົ້ ຕ່າງໆເອົາໃຈໃສ່ຕ່ໍການສຶກສາອົບຮົມ ແລະ ປກລະດົມ ຊາວໜ່ມອອກເປັນທະຫານ
ພນັ ທະ ຊວ່ ຍຊຜູ ູ້ທືປີ່ ະຕິບັດໜ້າທ່ກືີ ອງຫອນ. ໃນເງືອ່ ນໄຂ ທືມີ່ ີຄວາມຫຍ້ງ ຍາກທາງດ້ານເສດຖະກດິ ຄະນະພັກຕ້ອງຊກຸຼ ຍູ້
ປກລະດມົ ໃຫປ້ ະຊາຊນົ ຊ້ົນັ ຄົນ ໃນສງັ ຄມົ , ນັກທລະກິດ ພຄ່ໍ າ້ ຊາວຂາຍ, ນກັ ຮຽນຮູປ້ ນັ ຍາຊນົ ປະກອບສ່ວນໃນ ການ

ປະຕບິ ັດ ນະໂຍບາຍດາ້ ນວັດຖຸຼ ແລະ ຈິດໃຈຕພໍ່ ະນກັ ງານນັກຮບົ , ຄອບຄວົ ຜເູ້ ສຍຊີວດິ , ເສຍອົງຄະ, ຕໍນ່ ັກຮົບເກ່ົັາ, ຜູ້ມີ

31

ຜົນງານ, ຜູ້ອອກ ການພັກບານານ ແລະ ຜູ້ມຄີ ນງາມຄວາມດີໃນການເຄືອ່ ນໄຫວເຮດັ ໜ້າທປ່ືີ ອ້ ງກນັ ຊາດ - ປ້ອງກັນ ຄວາມ
ສະຫງບົ .

ຄາຖາມຄນົ້ ຄວາ້ .
1. ນະໂຍບາຍວຽກງານປ້ອງກນັ ຊາດ-ປ້ອງກັນຄວາມສະຫງບົ ຂອງພກັ ມຄີ ືແນວໃດ ?
2. ບົດບາດຄວາມສາຄັນຂອງວຽກງານປ້ອງກນັ ຊາດ-ປອ້ ງກັນຄວາມສະຫງບົ ມີແນວໃດ ?
3. ຄາດໝາຍສູ້ຊົນ ແລະ ທດິ ທາງໜ້າທື່ຕີ ໍ່ກັບວຽກງານປ້ອງກັນຊາດ-ປ້ອງກນັ ຄວາມສະຫງບົ ແນວໃດແດ່ ?

32

ບດົ ທີ 5
ນະໂຍບາຍວດັ ທະນະທາ-ສັງຄມົ ແລະ ພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດ

1. ນະໂຍບາຍດາ້ ນວດັ ທະນະທາ-ສງັ ຄມົ

ວດັ ທະນະທາແມນ່ ຄນຄ່າລວມຍອດຂອງຜະລິດຕະພນັ ທມີື່ ະນດໄດ້ສ້າງຂົຶນ້ ເຊື່ິງສະແດງໃຫ້ ເຫນັ ເຖງິ ລະດັບການ
ຂະຫຍາຍຕົວທາງດ້ານວັດຖຸຼ ແລະ ຈດິ ໃຈມວນມະນດໃນໄລຍະປະຫວດັ ສາດອັນແນ່ນອນ.

ຕາມຄວາມໝາຍກວ້າງແລວ້ , ວດັ ທະນະທາແມນ່ ກວມເອົາທັງໝົດທກສິງ່ື ທກຢາ່ ງທື່ີມະນດປະ ດິດຄິດແຕ່ງ ເຊນັ່
ແບບວິທກີ ານເຄອື່ ນໄຫວຂອງມະນດ, ຄນລັກສະນະປະຈາຕົວຢູ່ໃນກະ ໂຕມະນດ, ປັນຍາຄວາມຮູ້ ຄວາມສາມາດ, ຄວາມ
ຊານິຊານານ, ກິລິຍາມາລະຍາດ, ຄນສົມບດັ ຂອງ ມະນດ ແລະ ຄວາມສົມບູນແບບຂອງມະນດທືພີ່ ນົ້ ຈາກສະພາບແວດ
ລ້ອມ. ຢູ່ໃນຊວ່ ງໄລຍະການເຄ່ອື ນໄຫວຕົວຈງິ ຂອງມະນດ ຫື ວດັ ທະນະທາແມນ່ ຄນຄ່າລວມຍອດຂອງບັນດາຜະລດິ ຕະ
ພັນທາງດາ້ ນວດັ ຖຸຼ ແລະ ຈດິ ໃຈທ່ືມີ ະນດໄດ້ຮຽນຮູ້, ຄົນ້ ຄິດປະດດິ ສ້າງຂົຶ້ນມາໃນຂະບວນວິວັດຂອງປະຫວັດສາດ ແລະ ມີ
ພາ ລະບົດບາດອນັ ສາຄັນໃນການປະກອບສ່ວນສ້າງຄົນໃຫ້ກາຍເປັນຄນົ ດີ ແລະ ກາ້ ວໜ້າຂົ້ຶນແຕ່ຕໍ່າ ຫາສູງ ຢາ່ ງຕເ່ໍ ນືອ່ ງໃນ
ປະຫວດັ ສາດການຂະຫຍາຍຕົວ. ຖ້າຈະເວົ້າໃຫ້ເຂ້ົາໃຈງ່າຍວັດທະນະທາແມ່ນສງິື່ ທດ່ືີ ີງາມ ທີ່ືມະນດຄົນ້ ຄິດຂົ້ຶນມາລວມທັງ
ການຮັບຮູທ້ າງດ້ານຈິດໃຈຢ່າງຖືກຕ້ອງ ແລະ ປະດດິ ສາ້ ງທາງດາ້ ນວດັ ຖຸຼ ທື່ຕີ ອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮອ້ ງຕອ້ ງການຂອງ
ສງັ ຄົມ.

ສະຫບຼຸ ແລວ້ ວັດທະນະທາແມ່ນຄງັ ສາງຄວາມຮູ້ທືີ່ມະນດສະສົມທ້ອນໂຮມໄວ້ໃນແຕ່ລະໄລຍະປະຫວັດສາດ.
1.1 ວດັ ທະນະທາ ແລະ ວດັ ທະນະທາແຫງ່ ຊາດລາວ

ຊາດລາວແມນ່ ຊາດທ່ືີມີອາລຍິ ະທາ ແລະ ມວີ ັດທະນະທາອັນດງີ າມມາແຕ່ບູຮານນາການຊາດ ລາວປະກອບດວ້ ຍ
ຫາຍຊົນເຜັ່ົາ, ແຕລ່ ະຊົນເຜ່າັົ ລວ້ ນແຕ່ມຂີ ະນົບທານຽມ, ຮີດຄອງປະເພນີ ແລະ ມນູ ເຊ້ົືອວັດທະນະທາທີື່ເປັນເອກະລກັ ຂອງ
ຕົນ ເຊິ່ງື ໂຮມເຂົ້າເປັນວງົ ຄະນະຍາດແຫ່ງຊາດ. ນ້ນົັ ແມນ່ ມູນມ ລະດົກອນັ ລ້າຄາ່ , ເປັນພ້ນົື ຖານດ້ານຈດິ ໃຈຂອງສັງຄົມ ແລະ
ເປນັ ປດັ ໄຈສາຄນັ ຄາ້ ປະກັນການຍືນຍງົ ຄົງຕວົ ຂອງຊາດລາວເຮາົ , ຊາດລາວບ່ໍວາ່ ເວລາໃດກເອກອາ້ ງທະນົງໃຈ ແລະ ຫວງ
ແຫນວດັ ທະນະທາ ປະຈາຊາດຂອງຕນົ , ໄດ້ປົກປັກຮກັ ສາ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍໃຫ້ຄງົ ຢູ່ຄູກ່ ັບ ຊາດລາວເຮົາມາເຖິງທກວນັ
ນ້.ົີ

ໂດຍເຫນັ ແຈ້ງຄນຄາ່ ຂອງວັດທະນະທາ, ພັກເຮາົ ໄດ້ເອົາໃຈໃສຕ່ ່ໍຂງົ ເຂດວຽກງານດັງ່ ກ່າວ. ໂດຍ ວາງແຜນ
ນະໂຍບາຍສັ່ງົ ເສີມວດັ ທະນະທາຂອງຊາດຢາງສອດຄອ່ ງກັບແຕລ່ ະສະໄໝ, ທງັ ເອົາໃຈໃສ່ ຈັດຕັົ້ງ, ນາພາ ແລະ ຊ້ົີນາຕົວຈິງ.
ຄວາມຈະເລີນຂອງປະເທດປະກອບດ້ວຍ 2 ດາ້ ນທ່ີືສາຄັນຄື ຄວາມຈະເລນີ ທາງດ້ານ ວດັ ຖຸຼ ແລະ ຄວາມຈະເລີນທາງດ້ານ
ຈດິ ໃຈ ຄວາມຈະເລນີ ທາງດ້ານວັດຖຼເຸ ກີດຂ້ຶນົ ດ້ວຍການພັດ ທະນາເສດ ຖະກດິ , ສວ່ ນຄວາມຈະເລີນທາງດ້ານຈິດໃຈເກີດ
ຂົນຶ້ ດ້ວຍການພດັ ທະນາ ວດັ ທະນະ ທາ - ສັງຄົມ.

ຂງົ ເຂດວດັ ທະນະທາ - ສງັ ຄົມປະກອບດວ້ ຍຂະແໜງຕົນ້ ຕດງັ່ ນົ້ີ ການສຶກສາ ແລະ ວິທະຍາສາດ, ການສາທາລະນະ
ສກ ແລະ ກລິ າກາຍະກາ, ການໂຄສະນາຖະແຫງຂາ່ ວ ແລະ ວັດທະນະທາ, ການຄ້ມຄອງແຮງງານ ແລະ ສະຫວດັ ດກີ ານ
ສງັ ຄົມ.

33

ການພດັ ທະນາເສດຖະກິດເປນັ ພນົ້ື ຖານໃຫແ້ ກ່ການພັດທະນາວັດທະນະທາ - ສັງຄົມ, ເສດຖະ ກດິ ຂະຫຍາຍຕົວ
ແລະ ມີປະສິດທິຜົນສງູ ເທົ່າັ ໃດຍງ່ືິ ເພມ່ືີ ຄວາມສາມາດໃນການພດັ ທະນາສງັ ຄມົ , ວັດ ທະນະທາໃຫ້ສູງຂນ້ຶົ ເທ່ົາັ ນົັ້ນ. ໃນຄະນະ
ດຽວກັນຖ້າສງັ ຄົມໄດ້ຮບັ ການພັດທະນາ, ຄົນໄດຮ້ ັບການ ສຶກສາ, ມສີ ຂະພາບ ແລະ ພະລະນາໄມດີ, ມີວຊິ າອາຊີບ ແລະ ມີ
ສມີ ື, ມີຄນສົມບັດສິນທາດີ ກຈະສາ້ ງເງອ່ື ນໄຂ ແລະ ຄວາມອາດສາມາດໃຫກ້ ານພັດທະນາເສດຖະກິດຂະຫຍາຍຕົວໄວ
ແລະ ມປີ ະສດິ ທິຜນົ ສງູ ຂ້ຶົນ.

ຍ້ອນເຫນັ ແຈງ້ ຄວາມສາຄັນດ່ັງກ່າວນັົ້ນ, ກອງປະຊມຸຼ ໃຫຍ່ສະໄໝທີ VII ຂອງພກັ ຈ່ິືງການົດແຈງ້ ວ່າ "ພັກເຮົາໄດ້ມີ
ທັດສະນະວ່າພັດທະນາຂົງເຂດວັດທະນະທາ - ສັງຄມົ , ໄປຄຽງຄູກ່ ັບການພັດ ທະນາເສດຖະກິດ, ສາ້ ງຄວາມສີວໄິ ລທາງດ້ານ
ຈິດໃຈໄປຄຽງຄູກ່ ບັ ການສ້າງຄວາມຈະເລີນທາງດ້ານ ວດັ ຖຼ"ຸ .

ຮູບທີ 1 ບນກິນຈຽງຂອງເຜັົ່າມົ້ງ
1.2 ການອະນລກັ ຮກັ ສາ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍວດັ ທະນະທາຂອງຊາດຕດິ ພນັ ກບັ ການພດັ ທະນາສງັ ຄມົ

ວັດທະນະທາແມ່ນຄນຄ່າທາງດ້ານວັດຖຼຸ ແລະ ຈິດໃຈທື່ີມະນດຮຽນຮູ້, ຄ້ນົ ຄິດປະດດິ ສາ້ ງຂົຶ້ນໃນຂະບວນວວິ ດັ ຂອງ
ປະຫວັດສາດ, ວັດທະນະທາແມ່ນໝາກຜນົ ຂອງການອອກແຮງຜະລິດ ແລະ ການ ປະດດິ ສ້າງທາງດ້ານວດັ ຖຼຸ ແລະ ຈິດໃຈ
ເປັນເວລາດົນນານ. ວັດທະນະທາແມ່ນສ່ງິື ທື່ີ ມຄີ ນຄາ່ ສູງສ່ົງັ ແລະ ແມ່ນສື່ງິ ດງີ າມທ່ືີມະນດຄ້ົນຄດິ ປະດິດສ້າງຂນ້ົຶ ມາ ເພ່ືອ
ຕອບສະໜອງຄວາມຮຽກຮ້ອງຕ້ອງການ ຂອງສັງຄົມ. ສະນນັົ້ , ທດັ ສະນະຂອງພກັ ເຮາົ ກຽ່ ວກັບວັດທະນະທາມີດັງ່ ນົ.້ີ
- ພກັ ເຮາົ ຖວື າ່ ວັດທະນະທາເປັນພນ້ົື ຖານແຫ່ງການຍນື ຍງົ ຄົງຕົວຂອງຊາດ.
- ວດັ ທະນະທາເປນັ ກາລງັ ດນັ ໃຫສ້ ງັ ຄົມຂະຫຍາຍຕົວ.
- ວັດທະນະທາແມ່ນຈດໝາຍຂອງການພດັ ທະນາສັງຄົມ.

ທິດນາກຽ່ ວກັບການພດັ ທະນາວດັ ທະນະທາຕ່າງໆແມ່ນ "ທັງປົກປັກຮກັ ສາ, ທງັ ສາ້ ງສາ ແລະ ເສີມຂະຫຍຍາຍມູນ
ມລະດກົ ຄນຄ່າຂອງວັດທະນະທາແຫງ່ ຊາດ, ທັງສະກດັ ກນ້ັົ ກະແສວັດ ທະນະທາ ແລະ ການກະທາທສີື່ ້າງຄວາມເສ່ອື ມເສຍ
ໃຫແ້ ກວ່ ັດທະນະທາອັນດີງາມຂອງຊາດເຮົາ".

34

ຈດໝາຍຂອງການພັດທະນາວັດທະນະທາ ແລະ ສ້າງຄວາມສີວໄິ ລທາງດ້ານຈດິ ໃຈແມນ່ ການເຮດັ ໃຫ້ຄົນໃນ
ສັງຄມົ ມີໂລກະທດັ , ມີຄາ່ ນິຍົມທືຖີ່ ືກຕ້ອງ ແລະ ມີຊີວະທັດອນັ ສດົ ໃສ, ກໍສ່ າ້ ງ ແລະ ເສີມຂະຫຍາຍວດັ ທະນະທາທ່ມືີ ີ
ລກັ ສະນະຊາດ, ລກັ ສະນະປະຊາຊົນ ແລະ ກ້າວໜາ້ . ດງັ່ ນັົ້ນ, ພວກ ເຮົາຈະຕ້ອງສືບຕ່ໍ ແລະ ເສມີ ຂະຫຍາຍຄື:
- ຕ້ອງສບື ຕຄ່ໍ ົນ້ ຫາຄນຄາ່ ທດ່ືີ ີໃນວັດທະນະທາຂອງເຜາ່ົັ ຕ່າງໆ ແລະ ສິື່ງທີືປ່ ະກອບເປັນວັດທະນະ
ທາຂອງວົງຄະນະຍາດແຫງ່ ຊາດ, ສົັ່ງເສີມການຄົນ້ ຄວ້າ, ການເຜຍີ ແຜ່ ແລະ ການເສມີ ສ້າງຄນ ຄາ່ ທືີດ່ ງີ າມຂອງວັດທະນະທາ
ແຫ່ງຊາດ, ສງົັ່ ເສມີ ມະຫາຊົນເຂົ້າຮ່ວມໃນພາລະກດິ ວັດທະນະທາ ຢ່າງ
ກວາ້ ງຂວາງປະກອບສ່ວນສ້າງອະລິຍະທາຂອງມວນມະນດ.
- ເປດີ ກວ້າງການແລກປຽ່ ນທາງດາ້ ນວດັ ທະນະທາກບັ ນາໆຊາດ ດ້ວຍຮູບການຫາຍລະດັບເຜີຍແຜຜ່ ົນ ສາເລັດຂອງການ
ກ່ສໍ າ້ ງວັດທະນະທາໃນລະບອບໃໝ່ໃຫ້ຊາວໂລກຮູ້.
- ເລອື ກເຟັົ້ນ ແລະ ຮັບເອາົ ວດັ ທະນະທາຂອງປະເທດຕ່າງໆ, ສະກັດກ້ົນັ ແນວຄດິ ວັດທະນະທາ ແລະ ຄາ່ ນິຍົມທ່ີືເປ່ືອຍເຍ່ືອຍ
ເສອື່ ມຊາມ ຄ້ມຄອງວດັ ທະນະທາໃຫແ້ ທດເໝາະກບັ ເງ່ືອນໄຂຂອງເສດຖະກິດ ຕະຫາດ.
- ປກົ ປກັ ຮກັ ສາ, ຟົ້ນຟູບລູ ະນະ ແລະ ນາໃຊ້ຄນຄ່າຂອງມລະດກົ ວດັ ທະນະທາ ແລະ ສງ່ິື ສວຍ ງາມຂອງທາມະຊາດເຂົ້າໃນ
ການພັດທະນາເສດຖະກດິ - ສງັ ຄົມ ນັບທັງອນັ ທືີ່ຖືກຮັບຮອງ ເຂົ້າໃນບນັ ຊີມລະດກົ ວັດທະນະທາຂອງໂລກ.
- ສງ່ັົ ເສມີ ການປະດດິ ສ້າງທາງດາ້ ນສລິ ະປະວັດທະນະທາ, ການປະດດິ ຄດິ ແຕງ່ , ການອ່ານການ ຮຽນ, ການພິມຈາໜ່າຍປຶົ້ມ
ແລະ ສງ່ິື ພິມຕາ່ ງໆ ເພອື່ ພດັ ທະນາຄວາມຮູ້ໃນສັງຄົມ. ເພ່ືີມທະວີວຽກງານສື່ມວນ ຊນົ , ຂະຫຍາຍພ້ືົນຖານວດັ ຖຸຼ - ເຕັກນິກ
ໃຫ້ມີອນັ ທັນສະໄໝ.
- ສ່ງົັ ເສີມບດົ ບາດຂອງວຽກງານຖະແຫງຂ່າວໂຄສະນາ ແລະ ສື່ມວນຊນົ ໃນການເຮັດໃຫ້ ທ່ວົັ ສັງ ຄົມມີມານະຈິດ ແລະ
ອດົມຄະຕິລວມອັນດຽວກັນໃນການສ້າງສາພັດທະນາປະເທດຊາດ.
- ຂະແໜງການຂ່າວສານ ແລະ ສືມ່ ວນຊົນ ຕອ້ ງຍືດໝ້ັນົ ໃນທດັ ສະນະຂອງພັກ, ຍືດໝັນົ້ ໃນຄວາມ ເປັນຈິງ ແລະ ເປັນ
ເຄ່ືອງມືອນັ ແຫມຄມົ ທາງດ້ານການເມອື ງ - ແນວຄິດ, ທງັ ເປນັ ນກັ ໂຄສະນາ, ນັກຂົນ ຂວາຍມະຫາຊົນ, ທງັ ເປນັ ແຫ່ງສະໜ
ອງຂ້ໍມູນຂາ່ ວສານ.

ຮູບທີ 2 ວັດທະນະທາການຟ້ອນລາຂອງລາວ
35

2. ນະໂຍບາຍສງັ ຄມົ (ວຽກງານສະຫວດັ ດກີ ານສງັ ຄມົ )

2.1 ບດົ ບາດ ແລະ ນະໂຍບາຍສງັ ຄມົ
ນະໂຍບາຍສງັ ຄົມແມນ່ ນະໂຍບາຍທືີ່ລດັ ວາງອອກ ເພືອ່ ປະຕິບັດໂດຍເລັ່ງໃສ່ສະແດງການຮັບຮຜູ້ ົນງານ ແລະ ຄນງາມ ຄວາມ
ດດີ ວ້ ຍການຕອບສະໜອງຜົນປະໂຫຍດທາງດາ້ ນວດັ ຖຼຸ ແລະ ຈິດໃຈ, ພ້ອມນນ້ັົ ກເລັ່ງໃສ່ແກ້ໄຂບັນຫາຕ່າງໆດາ້ ນສງັ ຄົມທືີ່
ຍງັ ຄງົ ຄາ້ ງເປນັ ຕນົ້ ແມ່ນ.

- ການແກໄ້ ຂຄວາມທກຍາກຂອງປະຊາຊນົ .
- ການຮບັ ປະກັນຄວາມສະເໝພີ າບ ແລະ ຄວາມຍຕິທາຕໍ່ໜ້າກດົ ໝາຍ. ສະກັດກັົ້ນການ ແຍກເປນັ ສອງຂົ້ວ (ທກ,

ຮັງ່ ) ໃນສງັ ຄມົ .
- ການຮບັ ປະກັນໃຫເ້ ດັກທ່ີືມີອາຍເກນຮຽນໄດ້ຮຽນໜັງສື, ການຍົກລະດັບຄນນະພາບຂອງ ການສກຶ ສາ ແລະ ອື່ນໆ.
- ການຮັບບລິການດ້ານຮັກສາສຂະພາບ ແລະ ການປິື່ນປວົ ພະຍາດແບບເສຍຄາ່ ແລະ ບເໍ່ ສຍຄ່າໃຫ້ທ່ັົວ ເຖງິ ເຊັ່ນ

ການຢອດຢາ ແລະ ສກັ ຢາກັນພະຍາດລະບາດ ແລະ ພະຍາດຕດິ ແປດຕ່າງໆ, ການໄດ້ນາ ໃຊນ້ ້າສະອາດ, ມີ
ສະຖານທີ່ຫື ້ິົນກິລາ, ອອກກາລັງກາຍ ແລະ ສາ້ ງ ກດິ ຈະກາຕ່າງໆ ເພອ່ື ສ່ັົງເສີມສຂະ ພາບ.
- ການໄດ້ຮັບເງິນເດອື ນ, ເງນິ ເບ້ຍບານານ ແລະ ໃຫເ້ ງິນອດໜູນປະເພດຕາ່ ງໆ, ການສງົ ເຄາະຊ່ວຍ ເຫອື ຜູປ້ ຽ່ ວພອຍ,
ເດກັ ກາພ້າ, ອານາຖາ, ຜ້ເູ ສຍອງົ ຄະ, ຜປູ້ ະສບົ ໄພທາມະ ຊາດ ແລະ ໄພພບິ ດັ ອື່ນໆ.
- ການສັ່ົງເສີມຄວາມສາມາດປະດິດສາ້ ງ ແລະ ພອນສະຫວັນຂອງຄົນ ເຊັ່ນ ການໃຫ້ນາມມະຍົດ ແລະ ການ
ສນັ ລະເສນີ ກຽດຕິຄນຂອງນັກປາດ, ນກັ ຄ້ນົ ຄວາ້ ວິທະຍາສາດ, ນັກປະພັນ, ນັກສລິ ະປນິ , ນກັ ຂຽນ, ນັກແຕ້ມ,
ນັກກລິ າ, ນກັ ສະຖາປະນິກ ແລະ ອ່ືນໆ.
- ການໃຫ້ສດິ ແລະ ການອດໜູນພເິ ສດຕໍນ່ ກັ ຮົບແຂ່ງຂັນ, ວິລະຊົນແຫງ່ ຊາດ, ວລິ ະຊົນ ແຮງງານ, ຜູທ້ ສີ່ື າ້ ງ
ຄນງາມຄວາມດີ ແລະ ມຜີ ນົ ງານດີເດັນ່ ເປນັ ພິເສດຕປ່ໍ ະເທດຊາດ.
- ການສ້າງອາຄານບ້ານພັກ ແລະ ບ່ອນພກັ ຜອ່ ນ - ພກັ ຟນ້ົ ສາລັບພະນກັ ງານ, ການໃຫ້ ພັກປະຈາປີ, ການໃຫ້ໄປ
ທັດສະນະສຶກສາ ແລະ ຍກົ ລະດບັ ຄວາມຮ.ູ້
- ການສງ່ັົ ເສີມອາຊີບອດິ ສະຫະ ແລະ ຍກົ ລະດັບສີມືການຊ່າງ, ການເຝິກອົບຮົມວິຊາຊີບ, ການຈັດຫາວຽກ ແລະ
ການແກ້ໄຂໄພຫວ່າງງານ. ນອກຈາກນົນ້ັ ກຍັງມນີ ະໂຍບາຍອື່ນໆ ອີກ.
2.2 ນະໂຍບາຍສງັ ຄມົ ໃນໄລຍະຕນົ້ ແຫງ່ ການກສໍ່ າ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝ່
ການປະຕິບັດນະໂຍບາຍສັງຄົມ ເວລາໃດກຂຶົ້ນກບັ ຄວາມສາມາດຕວົ ຈງິ ທາງດ້ານເສດ ຖະກດິ - ການ ເງິນຂອງລັດ, ຖ້າ
ຫາກເສດຖະກດິ ຍັງອ່ອນນ້ອຍ ແລະ ການເງນິ ຍັງບ່ທໍ ນັ ເຂົ້ມັ ແຂງ (ບໍ່ທນັ ພຽງພ) ການປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍທາງສັງຄມົ ກຈະ
ຖກື ຈາກດັ . ສະນົ້ັນ, ການວາງນະໂຍບາຍ ສງັ ຄົມຕ້ອງອງີ ໃສຄ່ ວາມສາມາດຕວົ ຈງິ ທາງດ້ານເສດຖະກດິ ການເງນິ ຖ້າບ່ໍ
ດັງ່ ນົັນ້ , ນະໂຍບາຍທື່ີວາງອອກຈະບ່ໍໄດຮ້ ັບການ ຈັດຕ້ງົັ ປະຕບິ ັດ ໃຫ້ເປນັ ຈງິ .
ການປະຕບິ ັດນະໂຍບາຍສງັ ຄົມ ແມນ່ ວຽກລະອຽດອອ່ ນທພື່ີ ວົ ພນັ ເຖິງຜນົ ປະໂຫຍດທາງ ດ້ານວດັ ຖຼຸ, ກຽດສັກສີ ແລະ ແນວ
ຄດິ ຈິດໃຈຂອງຄນົ . ສະນັົນ້ , ໃນເວລາການປະຕິບັດຄວນເອົາໃຈໃສ່ດ່ງັ ນ້ີົ.
- ກາແໜນ້ ເປົ້າໝາຍທືີ່ຈະໄດ້ຮບັ ນະໂຍບາຍ.

36

- ປະຕິບດັ ຖກື ຕາມນະໂຍບາຍ ແລະ ລະບຽບຫກັ ການ.
- ຮັບປະກັນຄວາມຈະແຈງ້ , ປອດໃສ.

- ມີການຊີ້ແົ ຈງອະທບິ າຍໃຫ້ເຂົ້າໃຈແຈ້ງ.
ການປະຕບິ ັດນະໂຍບາຍສງັ ຄມົ ບ່ແໍ ມ່ນວຽກຂອງອົງການໃດໜ່ຶືງພຽງຜູດ້ ຽວ. ມນັ ແມ່ນວຽກ ຂອງທວົ່ັ ສັງ ຄມົ . ສະນນັົ້ ,
ລັດຈິ່ງື ຮຽກຮ້ອງ ແລະ ປກລະດມົ ທກພາກສ່ວນຂອງສັງຄມົ ປະກອບສວ່ ນ ເຂົ້າໃນວຽກງານດ່ງັ ກ່າວ.
ການປະຕິບດັ ນະໂຍບາຍສງັ ຄມົ ຈະຕ້ອງໃຊເ້ ງນິ ຈາກງົບປະມານຂອງລັດຫາຍພສົມຄວນ. ສະນົ້ນັ , ລດັ ຈງື່ິ ຈດັ ສນັ ງົບປະມານ

ໄວເ້ ປນັ ຮ່ວງໜືຶງ່ ສະເພາະ ໂດຍມອີ ງົ ການ, ຂະແໜງການ ແລະ ໜ່ວຍງານທື່ກີ ຽ່ ວຂ້ອງ ເປັນຜູ້ປະຕິບັດ, ພວກເຮົາຄວນນາໃຊ້

ງົບປະມານເຫ່າັົ ນົ້ີໃຫຖ້ ືກຕອ້ ງຕາມ ເປາ້ົ ໝາຍ ແລະ ມີຄວາມຮັດກມ, ບ່ໃໍ ຫ້ໃຊ້ໄປທາງອື່ນ ແລະ ຕ້ອງສະກດັ ກນົ້ັ ການຫັົວ່ ໄຫ
ບ່ໍໃຫ້ເສຍ ຫາຍ.
2.3 ຄາດໝາຍ, ໜາ້ ທຈືີ່ ດສມຂງົ ເຂດວດັ ທະນະທາ - ສງັ ຄມົ
ກ. ຄວາມໝາຍຂອງສງັ ຄມົ

ສງັ ຄົມແມນ່ ການຢຮູ່ ່ວມກນັ ຂອງກມ່ ຄນົ ຂະໜາດໃຫຍ່ ເຊິື່ງປະກອບມີກ່ມຄົນຂະໜາດ ນ້ອຍ, ທ່ືີມີການພວົ ພນັ

ແລະ ປະສານສາພັນກັນໃນທກດາ້ ນ, ມີວດັ ທະນະທາ, ຮີດຄອງປະເພນ,ີ ພາສາປາກ ເວົ້າຄາ້ ຍຄກື ນັ ແລະ ຮວ່ ມກັນ. ມີ

ອານາເຂດ ທຕ່ືີ ງົັ້ ທາງສັງຄມົ , ມກີ ານປກົ ຄອງທີເ່ື ອ ກະລາດ ແລະ ເປນັ ອນັ ໜ່ງືຶ ອນັ ດຽວກນັ .

ສະມາຊກິ ສງັ ຄົມທີືສ່ ງັ ກັດໃນສະຖາບນັ ຕ່າງໆລວ້ ນແຕມ່ ກີ ານພົວພນັ ກນັ ຢ່າງກວ້າງຂວາງ ເຊ່ງືິ ຮູບ ແບບການພົວພັນທາງ

ສງັ ຄົມຈະສະແດງອອກໃຫ້ເຫັນດາ້ ນທືີ່ຕ້ນົ ຕຄື ການພົວພນັ ດ້ານເສດ ຖະກິດ ແລະ ວັດທະນະທາ, ສາລັບການພົວພນັ ທາງ

ດາ້ ນການເມອື ງແມນ່ ມີຂ້ຶົນໃນລະບອບສັງຄົມ ທີ່ືມີຊນົ ຊັນົ້ ເທົາັ່ ນນ້ົັ . ເກດີ ຂ້ົຶນບົນພົື້ນຖານ
ຂ. ຄອບຄວົ ແມນ່ ຫວົ ໜວ່ ຍພນົື້ ຖານຂອງສງັ ຄມົ

ຄອບຄວົ ເລື່ີມກາເນດີ ເກີດຂ້ົຶນໃນໄລຍະທ້າຍຂອງສງັ ຄົມສະຫະຊີບປະຖົມບູຮານມນັ ກາເນີດ

ຂອງຄວາມຮັກ, ການປະຄັບປະຄອງລູກເຕົາ້ . ບັນຫາສາຄນັ ອີກອນັ ໜງື່ຶ ແມ່ນຍ້ອນ ການສະສົມພາຫະນະການຜະລດິ ແລະ

ຜນົ ຜະລດິ ຮ່ວມກັນນອກຈາກນົັນ້ ຍັງມສີ າເຫດການກະທບົ ໃນດ້ານອ່ືນໆ ເຊນັ່ ຄນສົມບັດ, ຮດີ ຄອງປະເພນ.ີ .. ເມື່ອຫວົ
ໜ່ວຍຄອບຄວົ ເກດີ ຂ້ນຶົ ຢ່າງຫວງຫາຍ ມນັ ໄດ້ກາຍເປັນຫົວໜ່ວຍພື້ົນຖານໃນທ່ົັວສັງຄົມ. ຜາ່ ນວິວດັ ທະນາການອນັ ຍາວ
ນານທາງປະຫວດັ ສາດ ຫວົ ໜວ່ ຍຄອບຄວົ ຄອ່ ຍໆ ໄດ້ຮັບການປບັ ປງໃຫ້ມີຄວາມໝົັນ້ ທ່ຽງເປັນຕົນ້ ມາ, ຄວາມໝ້ັົນທ່ຽງ
ຂອງ ຄອບຄົວໄດ້ສ້າງຄນປະໂຫຍດຢ່າງໃຫຍຫ່ ວງຕສ່ໍ ງັ ຄມົ ແລະ ມີ ບົດບາດໂດຍກົງຊຸກຼ ດັນເຮັດໃຫ້ສງັ ຄມົ ມີ ການ
ຂະຫຍາຍຕົວຢາ່ ງຕໍ່ເນ່ືອງ.
ສະນົັ້ນ, ຈືງ່ິ ສະຫຼຸບໄດ້ວ່າ ຄອບຄວົ ແລະ ຮູບການຂະຫຍາຍຕົວຂອງຄອບຄົວແມນ່ ຍ້ອນ ການກະທບົ ຂອງບັນດາເງອື່ ນໄຂ

ດາ້ ນຕ່າງໆ ເຊັ່ນ ຄວາມມກັ - ຮກັ ອັນບລິສດໃຈ, ເງືອ່ ນໄຂທາງດາ້ ນ ເສດຖະກດິ - ສງັ ຄົມ, ລະບອບການເມືອງ,

ວດັ ທະນະທາ, ຄນສົມບັດ, ສາສະໜາ ແລະ ອື່ນໆ.

ທ່ານ ກາກມາກ ກ່າວວ່າ "ສາສະໜາ, ຄອບຄວົ , ລັດ, ກົດໝາຍ, ຄນສມົ ບັດ, ວິທະຍາ ສາດ ແລະ ສິລະປະກາເປັນພຽງຮບູ

ການພເິ ສດຂອງການຜະລດິ ແລະ ຂ້ົນຶ ກັບກົດເກນລວມຂອງ ການຜະລິດ, ສວ່ ນການດາລງົ ຊີວດິ ຂອງຄົນເຮາົ , ບກຄົນ,

ຄອບຄວົ ແລະ ສັງຄມົ ໄດ້ມກີ ານພົວພັນ ແບບອີນຊີ". ຄອບຄົວເປັນຂອດລະຫວາ່ ງກາງຂອງບກຄົນ ແລະ ສງັ ຄົມ, ບກຄົນ
ໜ່ຶງື ລວ້ ນແຕແ່ ມ່ນ ສະມາຊກິ ຂອງ ຄອບຄົວ ແລະ ທັງແມ່ນສະມາຊກິ ຂອງສງັ ຄົມອກີ ດ້ວຍ. ຄອບຄົວຍັງເປັນບ່ອນຊົ້ີ ບອກ

37

ໃຫ້ເຫນັ ຖານະ, ຊີວດິ ການເປັນຢູ່ ແລະ ຄວາມທກ, ສກຂອງບກຄນົ ທສ່ືີ ະແດງອອກໃນດາ້ ນ ຕາ່ ງໆ ເຊ່ັນ ຄນສົມບັດ

ທດັ ສະນະ, ຄວາມດີ, ຄວາມຊັວ່ົ ...ໄດຜ້ າ່ ນຈາກພດຶ ຕກິ າຂອງບກຄນົ ໃນ ຄອບຄວົ ແລວ້ ສັົ່ງຜົນ ກະທບົ ເຖິງສັງຄົມ ແລະ
ກງົ ກັນຂ້າມ. ການພົວພນັ ທາງສງັ ຄົມເນື້ົອແທ້ກແມ່ນການພົວພັນຂອງບັນດາ ຜຄູ້ ົນສງັ ກັດຢໃູ່ ນຫາຍໆຫົວໜ່ວຍຄອບຄົວ
ນນັ້ົ ເອງ, ບ່ໍມີບກຄນົ ໃດ ແລະ ຄອບຄົວໃດຈະສາມາດດາລງົ ຊີວດິ ຢູ່ຢ່າງໂດດດ່ຽວ ໂດຍປາສະຈາກການພົວພັນທາງສັງຄົມ

ຍ້ອນ ແນວນນົ້ັ ຈິື່ງສາມາດ ເວົາ້ ໄດ້ວ່າການ ພົວພັນຂອງບກຄົນ, ຄອບຄວົ ແລະ ສັງຄມົ ແມນ່ ການພົວພນັ ແບບກາຍອີນຊີ
ແລະ ຄອບຄົວແມນ່ ຫົວໜ່ວຍພືົ້ນຖານອັນສາຄນັ ຂອງສັງຄົມ.
ຄ. ພດັ ທະນາລະບບົ ການສກຶ ສາແຫງ່ ຊາດໃຫມ້ ຄີ ນນະພາບ ແລະ ມກີ ານຫນັ ປຽ່ ນ ອນັ ຕງັົ້ ໜາ້ ສຄູ່ ວາມທນັ ສະໄໝ

ໃນຍກປັດຈບັນການສຶກສາວິທະຍາສາດ ແລະ ເຕກັ ໂນໂລຢີໄດກ້ າຍເປນັ ປັດໄຈຕັດສິນການພັດ ທະນາ. ສະນັົນ້ ,

ການສກຶ ສາຈິງ່ື ມບີ ົດບາດສາຄັນໃນການສກຶ ສາຄນນະພາບຈະຊ່ວຍພດັ ທະນາຄົນໃຫ້ມີ ຄນນະພາບ, ຄົນທມີື່ ີຄນນະພາບຈື່ງິ
ສາມາດພັດທະນາເສດຖະກດິ ສັງຄົມຂອງປະເທດໃຫ້ມີ ບາດກ້າວຂະ ຫຍາຍຕົວດ້ວຍຈງັ ຫວະໄວຂ້ົນຶ ແລະ ປະເທດເຮົາກຈະ
ກ້າວໄປກັບກະແສລວມຂອງການພັດທະນາ ໃນໂລກ.
ການສກຶ ສາ ແລະ ກ່ສໍ ້າງຄົນຕ້ອງເອົາໃຈໃສທ່ ງັ ສອງດ້ານໄປພ້ອມໆກນັ ຄື.
• ດາ້ ນທີໜືຶ່ງ ເອາົ ໃຈໃສ່ດ້ານການເມືອງ - ແນວຄິດ, ຄນສມົ ບັດສນິ ທາປະຕິວັດ, ອດົມຄະຕສິ ງັ ຄມົ ນິ ຍົມ, ສາ້ ງສະຕິ
ເຄາົ ລບົ ກົດໝາຍ ແລະ ລະບຽບວິໄນ.
• ດ້ານທສີ ອງ ສ້າງໃຫ້ເກັ່ງທາງດ້ານວິຊາສະເພາະ, ວິຊາການໃຫ້ທຽມທນັ ກບັ ນາໆຊາດເປັນກາ້ ວໆ.

ການສກຶ ສາກສ່ໍ າ້ ງຄົນຢູ່ປະເທດເຮາົ ແມ່ນເນ້ັນົ ທາງດ້ານຄນສົມບດັ ສຶກສາ, ປັນຍາສກຶ ສາ, ສິລະ ປະສກຶ ສາ, ກາຍະສຶກສາ ແລະ

ແຮງງານສກຶ ສາສົມທົບການສຶກສາໃນໂຮງຮຽນກບັ ການສຶກສາໃນຄອບ ຄວົ ແລະ ສັງຄົມ. ສະນັ້ົນ, ເພືອ່ ເປນັ ການປັບປງ
ການສຶກສາໃຫ້ມີຄນນະພາບດີຂົຶນ້ ໃນແນວທາງຂອງພກັ ໄດ້ການດົ ໄວ້ວ່າ.
- ປັບປງຫັກສດູ ການຮຽນ - ການສອນ.

- ແກ້ໄຂບັນຫາຂາດຄູ ແລະ ຄູບໍໄ່ ດ້ມາດຖານ.

- ເຊດີ ຊູບົດບາດ ແລະ ປະຕບິ ັດນະໂຍບາຍຕໍ່ຄູ - ອາຈານຢ່າງເໝາະສົມຕດິ ພັນກັບການ ຍົກສູງ ຄວາມຮັບຜດິ ຊອບໃນການ
ເຮດັ ໜາ້ ທືີ່ວຽກງານຂອງຄູ.
- ປັບປງວຽກງານຫສະມດ, ການສະໜອງຂໍ້ມນູ ຂ່າວສານ, ສະໜອງປົມຶ້ ຫກັ ສດູ ການຮຽນ - ການ ສອນ.

- ຄນ້ົ ຄວ້າ ແລະ ນາໃຊ້ບດົ ຮຽນທີກື່ າ້ ວໜ້າເຂ້ົາໃນການຮຽນ - ການສອນ.

- ລົງທນຶ ໃສກ່ ານກສ່ໍ ້າງພືົ້ນຖານໂຄງລ່າງຂອງການສຶກສາ ເຊັນ່ ສນູ ເຝິກງານ, ຫອ້ ງທດົ ລອງອປະກອນເຕັກນິກ, ຕກຶ ອາຄານ
ສະຖານທ່ີື ທ່ືຈີ າເປັນ.
- ອອກແຮງຂະຫຍາຍການສຶກສາ ຂ້ັົນພ້ນົື ຖານຢ່າງກວ້າງຂວາງ, ໂດຍສະເພາະປະຕິບັດການສກຶ ສາຂົ້ັນປະຖົມແບບບັງຄັບ,
ດາເນນີ ການລົບລາ້ ງຄວາມບຮໍ່ ູ້ໜັງສື ແລະ ຍກົ ລະດັບການສກຶ ສາຂອງປະຊາຊນົ ຕິດພນັ ກບັ ການອົບຮົມວິຊາຊີບຂນັົ້ ພ້ືົນ
ຖານ.
- ສາ້ ງໂອກາດ ແລະ ເງອ່ື ນໄຂໃຫລ້ ກູ ຫານຂອງພະນັກງານ ແລະ ປະຊາຊນົ ທ່ືີທກຍາກຂາດເຂນີ , ເພດຍິງ, ຊົນເຜ່າັົ ໄດເ້ ຂົາ້
ໂຮງຮຽນຫາຍຂນົຶ້ ໃນທກຊັ້ົນຮຽນ.
- ເອົາໃຈໃສ່ຕ່ືມຕ່ກໍ ານສ້າງພະນັກງານວຊິ າການຊນ້ົັ ສງູ , ຊນ້ັົ ກາງ ແລະ ຊົ້ນັ ຕ້ນົ ສາລບັ ເຮດັ ວຽກຢູ່ຂັົນ້ ເມອື ງ ແລະ ບ້ານ.

38

- ຂະຫຍາຍຕາໜ່າງໂຮງຮຽນວິຊາຊີບໃນຫາຍຂະແໜງ, ຫາຍລະດັບເພອ່ື ຕອບສະໜອງກາລັງແຮງງານ ແລະ ນັກວຊິ າການ
ພດັ ທະນາເສດຖະກິດ - ສັງຄມົ .
- ສືບຕໍ່ປະຕບິ ັດນະໂຍບາຍສ່ົັງເສມີ ໃຫທ້ ວ່ັົ ສັງຄົມເຂົາຮ່ວມໃນວຽກງານການສກຶ ສານັບມົ້ືນບັ ກວ້າງຂວາງຕ່ືມອກີ .
- ສາ້ ງເງ່ືອນໄຂ ແລະ ຊກຸຼ ຍູ້ໃຫ້ພາກສ່ວນເອກະຊນົ , ພແ່ໍ ມນ່ ັກຮຽນ ແລະ ທກຄນົ ມສີ ວ່ ນຮ່ວມໃນ ການພດັ ທະນາການສຶກ
ສານັບມືນ້ົ ບັ ຫາຍກວ່າເກາົັ່ .
- ຂະຫຍາຍໂຮງຮຽນພາກເອກະຊົນ ແລະ ຖໂື ຮງຮຽນດັງ່ ກາ່ ວ ເປນັ ສ່ວນໜຶງື່ ທີສາຄນັ ຂອງລະບບົ ການສກຶ ສາແຫງ່ ຊາດ.

ຮບູ ທີ 2 ປບັ ປງຫກັ ສດູ ການຮຽນ - ການສອນ

ງ. ສງົັ່ ເສມີ ການຄນົ້ ຄວາ້ ວໄິ ຈ ແລະ ນາໃຊຜ້ ນົ ສາເລດັ ທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດ ແລະ ເທກັ ໂນໂລຢີ
ໃນສະຕະວດັ ທີ 20 ມະນດເຮາົ ໄດ້ສ້າງພົື້ນຖານດ້ານເທັກໂນໂລຢໃີ ໝ່ຂນຶ້ົ ຫາຍຢ່າງ ເຊງ່ືິ ໄດຊ້ ວ່ ຍ ໃຫ້ມະນດຂ້າມ

ເຂດແດນຄວາມສິວີໄລຂອງສັງຄົມ ອດສະຫະກາໄປສ່ເູ ຂດແດນແຫງ່ ຄວາມສວີ ິໄລ ຂອງສັງຄົມຂາ່ ວສານເຊ່ືິງມີຄວາມຮູ້ ແລະ
ສະຕິປັນຍາເປັນພົນື້ ຖານ.
ກ້າວເຂາົ້ ສູ່ສະຕະວດັ ທີ 21 ວິທະຍາສາດ ແລະ ເທກັ ໂນໂລຢີທີື່ທນັ ສະໄໝຈະສືບຕໍ່ພດັ ທະນາ ແລະ ຫນັ ປ່ຽນດວ້ ຍຄວາມໄວ
ສູງ. ສະນົັນ້ ພັກເຮາົ ຈ່ງືິ ໃຫ້ທັດສະນະຊົນ້ີ າຈະແຈງ້ ວາ່ ຕ້ົງັ ໜ້າຄ້ົນຄວ້າວິໄຈ ແລະ ນາໃຊຜ້ ນົ ສາເລັດທາງດາ້ ນວທິ ະຍາສາດ
ແລະ ເທັກໂນໂລຢີເຂົ້າໃນການພັດທະນາປະເທດຢ່າງ ປະດດິ ສາ້ ງ ແລະ ມີໝາກຜນົ ເພື່ອບັນລຈດມ້ງໝາຍດງັ່ ກ່າວໃນຊຼຸມປີ
ຕ່ໍໜ້ານົີຕ້ ້ອງປະຕິບັດງານທີ່ື ສາຄັນຄື.
- ເຊີດຊຄູ ວາມເປນັ ເຈົ້າການໃນການຄົ້ນຄດິ ວິໄຈທາງດ້ານວິທະຍາສາດດວ້ ຍຕົນເອງ, ປະດິດສາ້ ງໃນ ການນາໃຊ້ຜົນສາເລັດ
ທາງດ້ານວທິ ະຍາສາດ ແລະ ເທກັ ໂນໂລຢີທເ່ືີ ປນັ ມູນເຊອືົ້ ຂອງຊາດກັບອັນທນັ ສະໄໝ ແລະ ປັບປງການເຄອ່ື ນໄຫວດ້ານການ
ຄນົ້ ຄວ້າວທິ ະຍາ ສາດໃນທກລະດັບ.
- ລົງທນຶ ໃສກ່ ານສງ່ັົ ເສີມວຽກງານຄົນຄວ້າວໄິ ຈຂອງມະຫາວິທະຍາໄລ ແລະ ສະຖາບນັ ຄົນ້ ຄວາ້ ຕ່າງໆ, ໂດຍສມໃສ່ບັນຫາທ່ືີ
ສອດຄ່ອງກັບຄວາມຕອ້ ງການຂອງການພັດທະນາປະເທດໄລຍະໃໝ່.

39

- ສ່ງົັ ເສມີ ແລະ ສກຍູ້ວຽກງານຄົນ້ ຄວາ້ ວິໄຈຂອງບກຄົນ, ຂອງຫົວໜ່ວຍຜະລດິ ທລະກິດ ແລະ ຫວົ ໜ່ວຍວຊິ າການຕ່າງໆ.

- ເພ່ືມີ ຄວາມເອົາໃຈໃສ່ຕກໍ່ ານບາລງສ້າງນັກຄົ້ນຄວ້າ, ນກັ ວິທະຍາສາດຕ່າງໆໃນທກຂະແໜງ, ເຊີດຊູກຽດຂອງນັກວທິ ະຍາ
ສາດ ແລະ ປົກປອ້ ງຊັບສິນທາງປນັ ຍາ.
ຈ. ເພມີື່ ພະລະນາໄມ ແລະ ສຂະພາບຂອງປະຊາຊນົ , ເຮດັ ໃຫອ້ າຍຍນື ສະ ເລຍ່ ຂອງ ພນົ ລະເມອື ງສງູ ຂນົຶ້
ເພື່ອບັນລຈດໝາຍດງ່ັ ກ່າວຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ຕກ່ໍ ານພັດທະນາຂະແໜງສາທາລະນະສກຄື :
- ເອົາໃຈໃສ່ສກຶ ສາອົບຮມົ ໃຫ້ປະຊາຊົນຮຮູ້ ັກສາສຂະພາບ, ໂດຍເອາົ ການກັນພະຍາດເປັນ ອັນຕົ້ນຕ, ສົມທົບການປ່ນິື ປົວ
ດວ້ ຍຢາຫວງກັບຢາພນືົ້ ເມອື ງ.
- ຂະຫຍາຍວຽກງານສາທາລະນະສກຂນ້ົັ ພນ້ືົ ຖານໄປສຮູ່ າກປະຊາຊນົ ໃຫທ້ ັວ່ົ ເຖງິ , ປກລະດົມຂະບວນ ການອະນາໄມສາມ

ສະອາດຢາ່ ງຕງັົ້ ໜ້າ, ຄວບຄມພະຍາດທ່ືີເປັນອັນຕະລາຍທືີ່ລະບາດ ຕາມລະດກູ ານ ແລະ ສະຖານທືີຕ່ ່າງໆໃຫ້ໄດ້, ສບື ຕໍເ່ ປີດ
ກວາ້ ງໂຄງການສຂະພາບໄວຈະ ເລີນພນັ ຂອງເດັກ ແລະ ວຽກງານໂພສະນາການ.
- ສ້າງ ແລະ ປັບປງການເຄ່ອື ນໄຫວຂອງຄັງປະກນັ ສຂະພາບໃຫສ້ າມາດຮັບປະກນັ ການປະຕບິ ັດ ນະໂຍບາຍປ່ືນິ ປົວໃຫ້ແກ່

ພະນັກງານ, ທະຫານ, ຕາຫວດ ແລະ ປະຊາຊົນ.

- ປະຕິບັດນະໂຍບາຍບລິການສາທາລະນະສກແບບບໍເ່ ສຍຄ່າສາລັບຜທູ້ ່ທີື ກຍາກຂາດເຂນີ ເດກັ ກາພ້າ
ອານາຖາ.
- ຍກົ ລະດັບຄວາມທັນສະໄໝ ແລະ ຄນນະພາບດ້ານການບລກິ ານຂອງໂຮງໝໍໃນຕົວເມືອງໃຫຍ່ຂຶ້ນົ ຕື່ມ.- ເພມື່ີ ຄວາມ

ເອົາໃຈໃສ່ຕກໍ່ ານສ້າງ ແລະ ບາລງຍົກລະດບັ ສາທາລະນະສກ, ຍົກລະດັບຈັນຍາທາຂອງ ແພດໃຫ້ສູງຂ້ົຶນ.

- ເພມືີ່ ທະວີການຄ້ມຄອງອາຫານ ແລະ ຢາ, ສະຖານທບີື່ ລກິ ານຕາ່ ງໆ ເພື່ອຮັບປະກັນສຂະ ພາບ, ປກລະດມົ ການ

ປະກອບສ່ວນຂອງສງັ ຄົມ, ຍາດແຍງ່ ການຊວ່ ຍເຫືອຈາກຕ່າງປະເທດເຂາົ້ ໃນການພັດ ທະນາຂະແໜງສາທາລະນະສກຢາ່ ງຕ້ັົງ
ໜ້າກວ່າເກັົາ່ .
- ເອາົ ໃຈໃສສ່ ກຍູ້ສ່ງັົ ເສມີ ຂະບວນການກິລາກາຍະກາຂອງມະຫາຊນົ ດ້ວຍການຈດັ ກດິ ຈະ ກາ ແລະ ຂະບວນການແຂ່ງຂັນ

ກລິ າປະເພດຕາ່ ງໆຢາ່ ງເປັນປະຈາ, ສຊູ້ ົນເຮດັ ໃຫແ້ ຕລ່ ະໂຮງຮຽນ ແລະ ຊຸມຼ ຊົນ ມີບອ່ ນຫິນ້ົ ກິລາ.

- ສງົ່ັ ເສມີ ບາງປະເພດກິລາໃຫ້ເປນັ ວິຊາຊີບ ແລະ ຍກົ ລະດບັ ຄວາມສາມາດຂອງນັກກລິ າ ໃຫສ້ ງູ ຂ້ົຶນ ສາມາດເຂ້ົາຮ່ວມຢ່າງ
ສົມກຽດໃນການແຂ່ງຂນັ ລະດັບນາໆຊາດ.
- ໂຄສະນາປກລະດມົ ຂະບວນການຕ້ານຢາເສບຕດິ , ການອະນາໄມສິງ່ື ແວດລ້ອມ, ບລູ ະ ນະ ແລະ ຂະຫຍາຍສວນ

ສາທາລະນະ, ສະຖານທພ່ີື ັກຜອ່ ນຂອງປະຊາຊນົ .
ສ. ປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍສງັ ຄມົ ຢາ່ ງເໝາະສມົ

ການປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍສັງຄມົ ສະແດງອອກຄດື ັ່ງນ້ີົ.
- ສ້າງໂອກາດມີວຽກເຮດັ ງານທາໃນສງັ ຄົມໃຫ້ຫາຍຂົຶ້ນ ເພື່ອແກ້ໄຂບນັ ຫາການຫວ່າງງານ, ສງ່ັົ ເສມີ ການປະກອບອາຊີບ

ເພືອ່ ເພີືມ່ ລາຍໄດຕ້ ວົ ຈງິ ຂອງຜູ້ຢໃູ່ ນຕົວເມອື ງ ແລະ ຊົນນະບົດ, ມີນະໂຍບາຍ ຂະຫຍາຍໂຮງງານໄປສເູ່ ຂດທີື່ມແີ ຫງ່ ວດັ ຖຼຸດິບ

ແລະ ແຮງງານຫາຍ, ໃຫ້ທກພາກສວ່ ນເສດຖະກິດລງົ ທຶນ ເຂ້ົາໃນການພັດທະນາສີມແື ຮງງານ ແລະ ເຝິກອບົ ຮົມວຊິ າຊີບໃຫ້
ແກຜ່ ອູ້ ອກແຮງງານ ເປັນຕົນ້ ແມນ່ ຊາວໜ່ມ.
- ປັບປງກດົ ໝາຍ, ຂກໍ້ ານດົ ລະບຽບຕ່າງໆກ່ຽວກບັ ການຄ້ມຄອງນາໃຊແ້ ຮງງານພາຍໃນ ແລະ ຕ່າງ ປະເທດ.

40

- ຈດັ ຕົ້ງັ ປະຕບິ ັດະລະບບົ ນະໂຍບາຍສະຫວດັ ດກີ ານສັງຄມົ ແລະ ວຽກງານສັງຄມົ ສົງເຄາະໃຫ້ຄບົ ຖ້ວນ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບ
ສະພາບດ້ານເສດຖະກດິ - ສງັ ຄມົ .
- ສກຶ ສາອົບຮົມໃຫພ້ ົນລະເມືອງຕືນ່ ຕົວເຂົ້າຮ່ວມໃນຂະບວນການສະແດງຄວາມກະຕນັ ຍູຮູ້ບນຄນຜທູ້ ີື່
ມີຄນງາມ ຄວາມດຕີ ່ກໍ ານປະຕວິ ດັ ເຊນັ່ ວິລະຊົນແຫ່ງຊາດ, ນກັ ຮບົ ແຂງ່ ຂັນ, ພະນັກງານບານານ, ນັກຮບົ ເກ່າັົ ແລະ ຜູເ້ ສຍ
ອົງຄະ.

3. ນະໂຍບາຍຊນົ ເຜາັົ່ (ວຽກງານຊນົ ເຜາ່ັົ )

3.1 ເນອ້ືົ ໃນນະໂຍບາຍຊນົ ເຜາ່ັົ ຂອງພກັ -ລດັ ໃນປດັ ຈບນັ
ໃນການວາງນະໂຍບາຍບັນດາເຜາັ່ົ ພັກປະຊາຊົນປະຕວິ ດັ ລາວ ເວລາໃດກໄດຄ້ ານງຶ ເຖິງສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດຂອງ

ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜາົັ່ . ທກເຜາ່ົັ ລວ້ ນແຕໄ່ ດ້ຮັບສດິ ເສລພີ າບ ແລະ ໄດຮ້ ັບສິດທິໃນທກດ້ານຂອງພົນລະເມອື ງລາວໃນທາງ
ກົດໝາຍ. ແຕວ່ ່າຮອ່ ງຮອຍ ແລະ ຜນົ ຮາ້ ຍຂອງນະໂຍບາຍຊນົ ຊາດ "ແບງ່ ແຍກ ແລະ ປົກຄອງ" ຂອງລະບອບສັກດີນາ ແລະ
ຫວົ ເມອື ງຂນ້ຶົ ຍັງສບື ຕໍສ່ ງົັ່ ຜົນສະທອ້ ນຈນົ ເທາັົ່ ທກວັນນ້ົີ.
- ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕິວດັ ລາວເຫນັ ວ່າການແກໄ້ ຂບັນຫາຊົນເຜົາັ່ ກ່ອນອ່ນື ໝົດແມ່ນລົບລ້າງຄວາມບໍ່ໄວ້
ວາງໃຈເຊ່ງິື ກນັ ແລະ ກນັ ລະຫວ່າງເຜາົັ່ ຕ່າງໆ, ຮດັ ແໜ້ນຄວາມສາມກັ ຄີລະຫວາ່ ງເຜັົາ່ , ພົວພນັ ຮ່ວມມລື ະ ຫວ່າງກນັ ແລະກັນ
ພາຍໃນຊາດລາວ, ຮບັ ປະກັນສິດເສລີພາບ, ຄວາມສະເໝີພາບໃນການຂະຫຍາຍຕວົ ໃນແຕລ່ ະເຜົັ່າ, ລົບລ້າງຄວາມຫ້າຫັງ
ດ້ານເສດຖະກິດ, ຍກົ ລະດັບການສຶກສາ ແລະ ວັດທະນະທາຂອງພນົ ລະເມືອງລາວທກຄນົ ໃຫສ້ ູງຂຶ້ົນ.
- ພກັ ປະຊາຊນົ ປະຕິວັດລາວໄດເ້ ນນັ ໜກັ ວ່າ ການເຕົ້າໂຮມປະຊາຊົນບນັ ດາເຜົາັ່ ເຂ້ົາເປັນອັນໜ່ຶງື ອນັ ດຽວກັນເປນັ ຂະບວນ
ວິວັດທີຍື່ າວນານຕ້ອງຜາ່ ນສືິງ່ ກດີ ຂວາງຫາຍຢ່າງໃນນນ້ັົ ພວກສດັ ຕຫູ ວັງດຶງເອົາເຜ່ັາົ ຊົນຈານວນໜື່ງຶ ແລະ ແບ່ງແຍກເຂົາເຈ້ົາ
ອອກຈາກຊົນເຜ່າົັ ອ່ນື ໆ. ພວກສັດຕໄູ ດ້ສວຍໃຊຈ້ ດອອ່ ນ ແລະ ບ່ອນຊອ່ ງຫວ່າງຂອງພັກປະຊາຊນົ ປະຕິວດັ ລາວໃນການ
ປະຕິບດັ ນະໂຍບາຍຊົນເຜົາ່ັ ໃນເຂດທ່ືີມີເຜັົາ່ ສ່ວນໜອ້ ຍດາລງົ ຊີວດິ ຢູ່, ພະຍາຍາມປັນ່ ປ່ວນ ແລະ ຍຍົງສ່ັົງເສມີ ຄວາມບ່ໍໄວ້
ວາງໃຈເຊິງ່ື ກັນ ແລະ ກັນລະ ຫວາ່ ງເຜາ່ົັ ກ່ໍໃຫເ້ ກີດຄວາມສັບສົນໃນການແກໄ້ ຂບັນຫາຊົນເຜ່ັົາຢູ່ ສປປ ລາວ.

ສິ່ງື ສາຄນັ ໃນການດາເນນີ ການເຄື່ອນໄຫວຢ່ນູ າບັນດາຊນົ ເຜາ່ັົ ສ່ວນໜອ້ ຍແມນ່ ຕອ້ ງເຄົາລົບນັລຖືພາ ສາຂອງ
ຊົນເຜາ່ົັ ອນື່ ໆ ພ້ອມກນັ ນ້ົັນ ທກໆ ເຜັ່າົ ຍງັ ຕ້ອງເອົາໃຈໃສ່ການຮຽນຮູ້ພາສາລາວເຊິ່ືງບເ່ໍ ປັນພາສາ ສະເພາະຊົນເຜາ່ັົ ລາວລ່ມ
ເທ່າົັ ນນ້ັົ , ແຕ່ມນັ ເປນັ ພາຫະນະຂອງການປາກເວ້ົາ ແລະ ການພວົ ພັນລະຫວ່າງ ບນັ ດາເຜັົ່າໃນລາວແຕດ່ ົນນານມາແລວ້ . ພັກ
ປະຊາຊົນໄດ້ຄານງຶ ເຖິງຈດພເິ ສດທາງດ້ານຈດິ ຕະສາດ ແລະ ຮີດຄອງປະເພນີຂອງແຕ່ລະເຜັາ່ົ , ພ້ອມກັນນົນ້ັ ກອີງໃສ່ນ້າໃຈຮັກ
ຊາດ ແລະ ຄວາມຄຽດແຄນ້ ຂອງ ເຂາົ ເຈ້ົາຕພວກສດັ ຕູ ແລະ ພວກກດົ ຂ່ີຂື ູດຮີດ. ການປະຕວິ ດັ ລາວໄດກ້ າ້ ວເຂົ້າສູ່ໄລຍະ
ໃໝ່, ໄລຍະແຫງ່ ການກ່ສໍ າ້ ງລະບອບປະຊາທິປະໄຕປະຊາຊົນ ແລະ ກ້າວຂົ້ນຶ ສູ່ສັງຄົມນິຍົມເທ່ືອລະກາ້ ວຍິງື່ ຕອ້ ເພ່ີືມທະວີ
ຄວາມສາມກັ ຄລີ ະໝົດທກເຜົ່ັາ ແລະ ຍົກລະດບັ ຄວາມຕ່ືນຕົວຂອງເຂົາເຈົ້າໃຫ້ສູງຂ້ນຶົ , ດ່ງັ ບົດປາໃສຕ່ໍກອງປະຊຸຼມໃຫຍສ່ ະ
ໄໝທີ III ຂອງພກັ ປະຊາຊນົ ປະ ຕວິ ັດລາວ, ສະຫາຍເລຂາທິການໃຫຍ່ ໄກສອນ ພົມວຫິ ານ ໄດຊ້ ້ົີໃຫເ້ ຫນັ ວ່າ "ມແີ ຕ່ການ
ສ້າງສງັ ຄມົ ນິຍມົ ເທ່ັົານົັ້ນ ຈ່ືິງຈະປະຕບິ ັດຈດໝາຍຂອງການປະຕວິ ດັ ລາວ, ຕອບສະໜອງກບັ ຄວາມມ້ງມາດປາຖະ ໜາອັນ
ແຮງກ້າຂອງປະຊາຊົນເຜົັາ່ ຕ່າງໆໄດ"້ .

41

ທັດສະນະຊົນຊ້ົນັ , ທັດສະນະສາກນົ ຕ່ໍບນັ ຫາເຜົັາ່ ໃນການຄານງຶ ເຖິງສດິ ຜນົ ປະໂຫຍດ ແລະ ຄວາມ ມ່ງມາດປາຖະ
ໜາຂອງແຕ່ລະຊນົ ເຜັາົ່ ບ່ອໍ ະນຍາດໃຫມ້ ີປະກດົ ການຖືຈດພິເສດຂອງເຜົັາ່ ສງູ ເກີນໄປ, ພ້ອມກນັ ນນ້ົັ ກບໍ່ອະນຍາດໃຫ້ມີປະກົດ
ການຖຕື ໍ່າຕໍ່ຈດພເິ ສດຂອງເຜົ່ັາ, ນົເ້ີ ປັນບດົ ຮຽນທີພ່ື ກັ ມາກ-ເລນິນ ຂອງບັນດາປະເທດສັງຄົມນຍິ ົມໄດຮ້ ່ໍາຮຽນເອາົ ນາພັກ
ກອມມູນິດອະດີດສະຫະພາບໂຊຫວຽດ, ບົດຮຽນ ດ່ັງກ່າວເປັນຂກນແຈໃຫ້ແກ່ການກ້າວໄປສູໄ່ ຊຊະນະ.

ພັກ ແລະ ລັດຖະບານເຮາົ ພະຍາຍາມທືີຈ່ ະໃຫ້ເກດີ ມີພດຶ ຕກິ າຕົວຈິງໃນການຕອບຄາຖາມທີ່ືວາ່ ຈະເຮັດແນວໃດຈງິື່
ຈະເຕົ້າໂຮມເອາົ ເຈຕະນາ, ຄວາມນິຍົມຊມົ ຊອບ ແລະ ຄວາມມ້ງຫວັງທ່ແືີ ຕກ ຕ່າງກນັ ຂອງບນັ ດາຊົັ້ນຄົນ ແລະ ບນັ ດາເຜ່ົັາ
ໃນສງັ ຄົມໃຫ້ສອດຄອ່ ງເໝາະສົມໄດ້? ຈະເຮດັ ແນວ ໃດຈິ່ງື ຈະຫນັ ເອາົ ສະຕິຕ່ືນຕົວປະຈາຊາດຂອງຊາດທ່ືີໄດ້ຮບັ ການ
ປກລະດມົ ຂ້ນົຶ ໃນທ່າມກາງການປະຕິວັດນົັ້ນໄປສກູ່ ານກໍ່ສາ້ ງສງັ ຄມົ ໃໝ່, ການຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງເຜ່າັົ ແບບສງັ ຄມົ ນິຍົມ?
ແລະ ຈະເຮັດແນວໃດ ຈືງ່ິ ສາມາດຜ່ານຜົນຮາ້ ຍຂອງລະບອບເກົາັ່ ໄດຢ້ ່າງໄວວາຄືລັກສະນະບໍເ່ ປນັ ອັນໜຶ່ງື ອັນດຽວ ແລະ
ຄວາມບໍໄ່ ວວ້ າງໃຈເຊ່ງືິ ກັນ ແລະ ກັນລະຫວາ່ ງເຜັ່າົ ?

ການປະຕິວດັ ຕ່ສໍ ປູ້ ົດປອ່ ຍຊາດໄດສ້ າເລດັ ຜົນລະບອບລາຊາທິປະໄຕຢລູ່ າວຖືກລົບລາ້ ງຢ່າງ ສົ້ິນເຊີງອັນໄດ້ລົບລາ້ ງ
ຊກີ ໂສ້ແຫ່ງການຂ່ັມົ ເຫງັ ທາງສັງຄມົ ແລະ ເຜາັ່ົ , ລບົ ລ້າງ ສິືງ່ ທີ່ືກດີ ຂວາງການ ຂະຫຍາຍຕົວຢາ່ ງເປັນອິດສະຫະຂອງ
ບນັ ດາເຜັ່າົ ຂນ້ຶົ , ສະຕິຕືນ່ ຕົວຂອງຊາວຜູອ້ ອກແຮງງານບນັ ດາເຜັ່ົາ ໄດ້ມີບດົ ບາດດີຂ້ຶົນ ເຊືິ່ງໃນເມື່ອກອ່ ນໄດປ້ ິດບັງ ແລະ
ຈອ່ ງດງຶ ໄວ້ຈາກນະໂຍບາຍແບ່ງແຍກ ເພືອ່ ປົກ ຄອງຂອງພວກຈັກກະພັດຮກຮານ ແລະ ລກູ ມປື ະຕກິ ານທ້ອງຖືິ່ນ.
ພກັ ແລະ ລັດຖະບານເຮົາໄດ້ມນີ ະໂຍບາຍສ້າງຕົັງ້ ການພົວພັນເຜົາ່ັ ແບບໃໝ່ບນົ ພນື້ົ ຖານຄວາມ ສະເໝີພາບຖານພີ່ືນ້ອງຮ່ວມ
ຊາດດຽວກນັ , ຕາ້ ນທກກົນອບາຍແບງ່ ແຍກລະຫວ່າງເຜ່ັາົ , ພອ້ ມກັນປກົ ປັກຮກັ ສາໝາກຜນົ ຂອງການປະຕວິ ດັ ໃຫ້ໝົັນ້ ຄງົ ,
ສ້າງທກເງອື່ ນໄຂເພືອ່ ໃຫ້ບນັ ດາເຜ່າັົ ໃນ ລາວກ້າວຂ້ົນຶ ເປັນ ເຈົ້າຂອງປະເທດຊາດຂອງຕນົ ຕາມແນວທາງ ແລະ ແຜນ
ນະໂຍບາຍຂອງພກັ . ນົັນ້ ແມນ່ ການຕອບ ສະໜອງຕາມຄວາມມ້ງມາດປາຖະໜາຂອງປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜ່ັົາ ເຊ່ິືງຍາມໃດ
ກປາຖະໜາຢາກ ໃຫປ້ ະເທດຊາດມຄີ ວາມເອກະລາດ, ເປນັ ເອກະພາບອັນໜ່ືງຶ ອັນດຽວກັນໂດຍ ປາສະຈາກການຮກຮານ
ຂອງຕ່າງຊາດ ແລະ ຄວາມຂັດແຍງ່ , ອາຄາດບາດໝາງພາຍໃນເຊື່ິງກນັ ແລະ ກນັ .

ນະໂຍບາຍສາ້ ງຕ້ັງົ ຊາດເປນັ ເອກະພາບຂອງພັກ - ລດັ ຖະບານ ສ.ປ.ປ.ລາວ, ໜ້າທ່ືອີ ນັ ສາຄັນ ແມ່ນຕ້ົງັ ໜາ້ ຟົ້ນຟູ
ແລະ ຍົກລະດັບຊວີ ດິ ການເປັນຢູຂ່ ອງແຕ່ລະເຜົັາ່ ໃຫດ້ ຂີ ້ນົຶ ເທອ່ື ລະກາ້ ວ, ແກໄ້ ຂຄວາມ ບເ່ໍ ທົາ່ັ ທຽມກັນໃນດ້ານຕ່າງໆຂອງເຜັົາ່
ໂດຍສະເພາະ ແມ່ນຄວາມບເ່ໍ ທາົ່ັ ທຽມກນັ ທາງດ້ານເສດຖະກດິ , ການສກຶ ສາວັດທະນະທາ ເພອ່ື ແກໄ້ ຂບນັ ຫາ ດັ່ງກ່າວພັກ
ແລະ ລັດຖະບານ ສ.ປ.ປ.ລາວ ໄດເ້ ລັງ່ ທວງ ໃຫ້ມກີ ານພັດທະນາຊນົ ນະບົດຢ່າງຮອບດາ້ ນເປັນຕນົ້ ວ່າໄດ້ມໂີ ຄງການ
ພດັ ທະນາເສດຖະກິດຢຊູ່ ົນນະບດົ ຫາຍໂຄງການ ໂດຍສະເພາະແມນ່ ຂງົ ເຂດເສດຖະກິດກະສິກາ, ຈດັ ສນັ ໃຫ້ຊາວພູດອຍມີ
ອາຊີບທາມາຫາກນິ ແບບຄງົ ທືີ່, ຂະຫຍາຍຕາໜ່າງການສຶກສາໄປສູ່ຂງົ ເຂດ ຊົນເຜາົັ່ ຫ່າງໄກສອກຫີກ, ບາລງ ແລະ ກສ່ໍ ້າງ
ພະນກັ ງານຊນົ ເຜາົ່ັ ທຮືີ່ ູນ້ າພາຮອບດ້ານ ເພ່ືອເປັນ ຫວົ ຈກັ ຫັກແຫງ່ ນາພາເຂດເຜ່ັາົ ສ່ວນໜອ້ ຍ, ໂຄສະນາ ເຜຍີ ແຜວ່ ຽກງານສ
ຂະສຶກສາໃນໝູ່ມະຫາຊນົ ແລະ ອນື່ ໆ. ຕົວຈິງໃນໄລຍະຜ່ານມາເຫັນວ່າຊວີ ິດການ ເປນັ ຢູ່ເຂດຊນົ ເຜ່າັົ ຈານວນໜຶ່ງື ແມນ່ ມີ
ໂສມໜ້າໃໝ່, ຊີວດິ ການເປນັ ຢູ່ດີຂົຶ້ນຖ້າທຽບໃສແ່ ຕກ່ ່ອນລະດບັ ທາງດາ້ ນວັດທະນະທາສັງຄົມ ແລະ ສະຕິຕນື່ ຕົວກເຫັນວາ່
ມີການປ່ຽນແປງດີກວ່າແຕກ່ ອ່ ນ.

42

ພວກເຮາົ ເຊື່ອໝົັ້ນວ່າ ພາຍໃຕ້ການນາພາອນັ ສະຫາດສອ່ ງໃສຂອງພັກ ແລະ ລັດຖະບານ ເຮົາບນັ ດາເຜົ່າັ ນັບມື້ົ ໄດ້
ຮັບການແກ້ໄຂໃຫ້ແທດເໝາະ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບກດົ ເກນທາງສັງຄົມ ຫາຍຂຶ້ົນ ອັນເຮດັ ໃຫ້ຄວາມສະເໝພີ າບ ແລະ
ຄວາມເທາັ່ົ ທຽມກັນໃນທກດ້ານ ຂອງບັນດາເຜົາ່ັ ມີ ຄວາມສົມບນູ ແລະ ໝັນົ້ ຄງົ .
ບນັ ຫາສາຄນັ ອກີ ອັນໜ່ືງຶ ເຊ່ງືິ ເປັນປັດໄຈຕັດສິນຄວາມກາ້ ວໜ້າຂອງເຜ່ັາົ ຕາ່ ງໆ ແມນ່ ຄວາມ ບກບືນ, ສູ້ຊນົ ນາເອົາເຜັ່າົ ຂອງ
ຕົນເອງກາ້ ວຂນ້ົຶ ໃຫ້ທຽບທນັ ກັບເຜົັ່າອືນ່ ໆ ລົບລາ້ ງແນວຄດິ ເຜັົ່າຊນົ ຄບັ ແຄບ, ເຊອ່ື ຖງື ມົ ງວາຍ, ດາລງົ ຊວີ ິດແບບທາມະຊາດ,
ເອື່ອຍອີງ, ຖືເຜ່າົັ ຕນົ ເອງຕໍາ່ ອັນຈະກາຍເປນັ ອປະສກັ ກີດຂວາງໃນທກດ້ານໃຫ້ແກກ່ ານກ້າວຂຶ້ນົ ຂອງເຜ່ົັາຕນົ ເອງ.

3.2 ການປະຕບິ ດັ ນະໂຍບາຍຊນົ ເຜາ່ັົ
- ເຄົາລບົ ສິດສະເໝພີ າບລະຫວ່າງເຜ່າັົ , ບໍ່ຖືເຜາັົ່ ນ້ົີສູງ ຫື ສາຄນັ ກວ່າເຜ່ັົານນັົ້ , ບໍ່ຕຕີ ວົ ຕ່ໍາ ຫື ບຖ່ໍ ືວ່າເຜົັາ່ ຂອງຕນົ ຕໍ່າ

ກວາ່ ເຜັົາ່ ອນື່ .
- ແຕ່ລະເຜົ່າັ ຕອ້ ງມີຄວາມເຄາົ ລົບນັບຖືເຊິ່ງື ກັນ ແລະ ກນັ , ມີຄວາມໄວເ້ ນົອ້ື ເຊື່ອໃຈກັນ ແລະ ມີຄວາມ ຈງິ ໃຈຕກ່ໍ ັນ

ບໍ່ມີການແບງ່ ແຍກເຜາົ່ັ ນ້ກົີ ບັ ເຜ່ັາົ ອືນ່ , ຕອ້ ງກາຈັດປັດເປົັ່າຄວາມ ອາຄາດບາດໝາງ ລະຫວ່າງ ເຜາ່ົັ ໃຫໝ້ ດົ ສົິ້ນໄປ.
- ແຕ່ລະເຜົ່າັ ຕອ້ ງມີຄວາມຮກັ ຫອມຕອ່ ມຕ້ມກນັ ເໝືອນດງັ່ ອ້າຍນ້ອງຄງີ ໃນຄອບຄວົ ດຽວກນັ ຄົນລາວ ຈະແມນ່ ເຜາັ່ົ

ໃດ, ຢູ່ໃສກຮກັ ແພງກນັ . ສະນັນ້ົ ຕອ້ ງກາຈັດແນວຄດິ ທ້ອງຖ່ືິນ, ຊນົ ເຜັາົ່ ທີຄ່ື ັບແຄບ, ແນວຄິດຕີຕວົ ຕາ່ໍ ຫື ແນວຄດິ ອວດອັ່ົງ
ທະນົງຕວົ ດູມິື່ນກັນ, ຕາ້ ນກນົ ອ ບາຍຂອງອິດທກິ າລັງປລະປກັ ທີື່ຫວງັ ມ້າງເພທາລາຍ, ແບງ່ ແຍກຄວາມສາມກັ ຄີ ລະຫວ່າງ
ເຜາົັ່ ຂອງພວກເຮາົ .

- ແຕ່ລະເຜາ່ົັ ຕອ້ ງມີຄວາມຕື່ນຕົວເປນັ ເຈ້ົາການໃນການທາມາຫາກນິ ແກໄ້ ຂຄວາມທກຍາກ ແລະ ສ້າງ ຄວາມຮ່ັງມີ
ໃຫ້ຄອບຄົວ ແລະ ປະເທດຊາດ, ເນືອ່ ງຈາກຈດເລ່ີືມຂອງແຕ່ລະເຜາົັ່ ບຄ່ໍ ກື ັນ. ສະນົນ້ັ , ຕອ້ ງຍກົ ສູງຈິດໃຈເອອື້ົ ເຟົອ້ ຊ່ວຍເຫືອ
ເຊ່ິືງກນັ ແລະ ກັນ ເພືອ່ ພອ້ ມກັນ ກາ້ ວໜ້າ, ເຜາັ່ົ ໃດທ່ືີມລີ ະດບັ ຂະຫຍາຍ ຕົວແດ່ແລ້ວກຕອ້ ງມີການເອ້ອືົ ເຟອ້ົ ຊ່ວຍເຫືອເຜາ່ົັ ທີື່
ຂະຫຍາຍຕົວຊາ້ , ເຜ່ົັາທີື່ຂະຫຍາຍຕວົ ຊ້າກຕ້ອງມີ ຄວາມອົດທົນພະຍາຍາມບກບນື ສ້າງຕົນ ເອງກ້າວຂ້ຶນົ ໃຫ້ທຽບເທາັ່ົ ກັບ
ເຜົັ່າທືຂີ່ ະຫຍາຍຕົວ.

ຮບູ 3 ບັນດາເຜັ່ົາໃນລາວ
43

4. ການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດ

ພັນຄາ ວພິ າວນັ (2013;3) ການພດັ ທະນາໝາຍເຖິງການເຮັດໃຫ້ມຄີ ວາມຈະເລນີ ກາ້ ວໜ້າ; ການພັດທະນາ
ຊບັ ພະຍາກອນມະນດໝາຍເຖິງການເຮດັ ໃຫຊ້ ັບພະສື່ງິ ທີ່ືປະກອບເປນັ ມະນດໃຫ້ຈະເລີນ
ກາ້ ວໜ້າຂ້ນົຶ ເຊັນ່ ຮ່າງກາຍ, ສຂະພາບ, ແນວຄດິ ຈດິ ໃຈ, ຄວາມຮູ້ຄວາມສາມາດ ແລະ ທັກສະ.

ພດ ສິມມາລາວົງ (2013; 16) ການພັດທະນຊັບພະຍາກອນມະນດໝາຍເຖງິ ເຮດັ ໃຫ້ມະນດ ມຄີ ນນະພາບຫາຍ

ຂົ້ືນ. ໃນກລະນກີ ່ຽວຂອ້ ງກັບບກຄນົ ໝາຍເຖິງການດາເນນີ ການເພ່ືອເພ່ືີມພນູ ຄວາມຮູ້, ຄວາມສາມາດ ແລະ ທດັ ສະນະຄະຕິ
ທດ່ືີ ີຕໍກ່ ານປະຕບິ ັດງານທຕື່ີ ົນຮັບຜິດຊອບໃຫ້ມຄີ ນນະພາບ ແລະ ປະສິດທຜິ ນົ ສາເລດັ ໃຫ້ເປັນທ່ເືີ ພ່ງືິ ພໃຈຂອງອົງການ.
4.1 ຄວາມສາຄນັ ຂອງການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດ

ລັດຖະບານແຫງ່ ສາທາລະນະລດັ ປະຊາທປິ ະໄຕປະຊາຊນົ ລາວ ເຫນັ ໄດ້ຄວາມສາຄັນຂອງການສຶກສາໃນການ
ເຮັດໃຫລາວເຮົາບັນລຄາດໝາຍທ່ສືີ າຄັນຄື ເຮດັ ໃຫຫ້ ຸຼດພົ້ນອອກຈາກຄວາມດ້ອຍພັດ ທະນາໃນປີ 2020 ແລະ ກາ້ ວໄປສູ່

ຄວາມເປັນອດສາຫະກາ ແລະ ທັນສະໄໝເທື່ອລະກ້າວ. ຢູ່ໃນແຜນພດັ ທະນາເສດຖະກິມົ ແຫງ່ ຊາດຄົັງ້ ທີ VII ແລະ ມະຕິ

ກອງປະຊຸມຼ ໃຫຍຄ່ ້ົງັ ທີ 9 ຂອງພກັ ກໍໄ່ ດເ້ ນັ້ນົ ໃຫເ້ ຫນັ ເຖິງບົດບາດສາຄັນຂອງການສກຶ ສາໃນການພັດທະນາຊັບພະຍາກອນ

ມະນດເພອື່ ໃຫ້ບັນລເປາົ້ ໝາຍດງ່ັ ກາ່ ວ. ແຜນພັດທະນາເສດຖະກິດ-ສັງຄົມແຫງ່ ຊາດຄັົງ້ ທີ VII ໄດ້ການດົ ຢ່າງຈະແຈງ້ ວ່າ
ຢາກບັນລເປົ້າໝາຍດງັ່ ກ່າວນົ້ີຕ້ອງໄດພ້ ດັ ທະນານະໂຍບາຍກ່ຽວກັບການຊ່ວຍເຫອື ຜູ້ທກຍາກ ພອ້ ມທງັ ຈັດຕງ້ັົ ປະຕບິ ັດ ເພື່ອ
ເປັນການສະໜັບສະໜູນນະໂຍບາຍຫຸດຼ ຜອ່ ນຄວາມທກຍາກ. ໃນຂະນະດຽວກັນນັນ້ົ ການສາງົ້ ບກຄະລາກອນໃຫ້ມີຄວາມ
ຊານິຊານານມຄີ ນສົມບດັ ສນິ ທາປະຕວິ ັດກເ່ໍ ປນັ ສງ່ືິ ທ່ຈີື າເປັນເພື່ອເຮດັ ໃຫ້ລາວເຮົາກາ້ ວໄປສູ່ຄວາມເປນັ ອດສາຫະກາ ແລະ
ທັນສະໄໝເທ່ືອລະກາ້ ວຕາມທິດສັງຄົມນິຍົມ.

ໃນດ້ານການບລິຫານຊັບພະຍາກອນບກຄນົ ແລ້ວການພດັ ທະນາຊັບພະຍາກອນມະນດສາຄັນຕອົງກອນໃນຫາຍ
ປະການດງັ່ ນ:້ົີ

- ຊ່ວຍເຮດັ ໃຫລ້ ະບບົ ແລະ ວິທີການປະຕິບດັ ງານມປີ ະສດິ ທິພາບຫາຍຂົຶນ້ ມກີ ານຕິດຕປ່ໍ ະສານ ງານດຍີ ່ືິງຂົ້ນຶ .

- ຊວ່ ຍໃຫ້ມີການປະຢັດ ແລະ ລດົ ຄວາມສິ້ົນເປອງຂອງວດັ ສະດທື່ໃີ ຊ້ໃນການປະຕບິ ດັ ງານ.

- ຊ່ວຍລດົ ໄລຍະຂອງການຮຽນຮູ້ວຽກໃຫສ້ ົນັ້ ລງົ .

- ຊວ່ ຍແບ່ງເບົາພາລະຂອງຜູ້ບັງຄບັ ບັນຊາ ຫື ຫວົ ໜ້າໜວ່ ຍງານຕ່າງໆໃນການຕອບຄາຖາມ ຫື ໃຫຄ້ າແນະນາແກ່
ຜູ້ຢໃູ່ ຕ້ບງັ ຄັບບັນຊາ.

- ຊ່ວຍກະຕ້ນບກຄະລາກອນໃຫປ້ ະຕບິ ດັ ວຽກເພ່ືອຄວາມຈະເລີນກາ້ ວໜ້າໃນໜາ້ ທື່ີການງານ.

- ຊວ່ ຍເຮດັ ໃຫບ້ ກຄນົ ມໂີ ອກາດໄດຮ້ ັບຮູ້ຄວາມຄດິ ໃໝ່, ເປນັ ຄົນທນັ ສະໄໝຕຄໍ່ ວາມຈະເລີນກ້າວ ໜ້າທາງເທກັ
ໂນໂລຢໃີ ໝໆ່ .
4.2 ຈດໝາຍ,ທດິ ທາງ ແລະ ໜາ້ ທໃືີ່ ນການພດັ ທະນາຊບັ ພະຍາກອນມະນດ

ໂດຍຮັບຮູແ້ ຈງ້ ບົດບາດຕັດສນິ ຄນົ ຕກໍ່ ານຄງົ ຕົວ ແລະ ຂະຫຍາຍຕົວຂອງສັງຄມົ ກໍ່ຄື ບົດບາດ ຄວາມສາຄັນຂອງຄນົ
ໃນຂະບວນວິວດັ ຂະຫຍາຍຕວົ ຂອງປະຫວັດສາດ ເວົ້າລວມ, ການດາເນີນພາ ລະກິດ ປ່ຽນແປງໃໝ່ ເພອື ຮບັ ປະກັນສອງໜ້າ

ທີຍ່ື ກທະສາດນົນ້ັ , ໃນກອງປະຊຸຼມສູນກາງຄັົ້ງທີື່ 7 ສະໄໝທີ V ໄດກ້ ານົດທັດສະນະ, ຈດໝາຍ ແລະ ທດິ ທາງພືົ້ນຖານ
ໃນານພັດທະນາຊັບພະຍາກອ່ ນມະນດຄື:

44