รายงานสถานการณ์ทางสังคมระดับ 2565 สสว.3

คำนำ .

สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 3 ได้ดำเนินการจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคม
ระดับกลุ่มจังหวัด ประจำปี พ.ศ. 2565 ในภาพรวมของสถานการณ์ทางสังคมเชิงกลุ่มเป้าหมาย สถานการณ์
ทางสังคมเชิงประเด็น เพื่อเป็นการสนับสนุนการเผยแพร่ข้อมูลสารสนเทศด้านสถานการณ์ทางสังคม
ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ตระหนักถึงความสำคัญ และความจำเป็นที่จะต้องมีข้อมูลด้านสังคมเป็นข้อมูลที่มี
ความเปน็ เอกภาพ มคี ุณภาพ มีความถกู ตอ้ ง ชัดเจนและสามารถนำข้อมูลนี้ไปใชป้ ระกอบการจัดทำแผนปฏิบัติ
การด้านสังคมของจังหวัด แผนพัฒนาจังหวัด หรือแผนงานและโครงการอื่น ๆ ตลอดจนใช้เป็นข้อมูลในการ
ประกอบการจัดบริการสังคมและการแก้ไขปัญหาสังคมของท้องถิ่น จังหวัด และกระทรวง พม. ได้ถูกต้อง
ตรงตามขอ้ มูลบริบทและสภาพปญั หาสังคมของแต่ละพน้ื ท่ี ต่อไป

ผู้จัดทำหวังว่ารายงานสถานการณ์ทางสังคมระดับกลุ่มจังหวัดฉบับนี้ จะเป็นประโยชน์
ต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและผู้สนใจ เพื่อนำไปใช้วางแผนในการทำงานทางสังคม และเฝ้าระวังสถานการณ์
ทางสงั คม ตลอดจนป้องกันและแก้ไขปญั หาทางสงั คมทจ่ี ะเกดิ ขึ้น

สำนักงานสง่ เสรมิ และสนบั สนุนวชิ าการ 3
สิงหาคม 2565

บทสรุปผบู้ รหิ าร .

สถานการณ์ทางสงั คมกลุม่ จังหวดั ในเขตพ้นื ทคี่ วามรบั ผดิ ชอบของ สสว.3 ไดแ้ ก่ จังหวัดนครปฐม
จังหวัดราชบรุ ี จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดสมุทรสาคร จังหวัดสมทุ รสงคราม จังหวัดเพชรบุรี
และจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งเป็นกลุ่มจังหวัดที่อยู่ในเขตปริมณฑล ภาคกลางตอนล่าง 1 และภาคกลาง
ตอนลา่ ง 2 จำนวนประชากรในเขตพ้ืนท่ี สสว.3 มีจำนวนประชากรรวม จำนวน 5,333,543 คน เป็นประชากร
เพศชาย ร้อยละ 48.69 เพศหญิง ร้อยละ 51.31 โดยประชากรส่วนใหญ่อยู่ในวัยผู้ใหญ่ซึ่งเป็นวัยแรงงาน
อายุ 26 - 59 ปี รอ้ ยละ 50.12 ในขณะเดียวกนั มปี ระชากรเดก็ อายุ 0 – 17 ปี ร้อยละ 20.24 ซงึ่ มีสถานการณ์
ที่ลดน้อยลงในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ในทางกลับกันผู้สูงอายุ อายุตั้งแต่ 60 ปีขึ้นเพิ่มขึ้น ร้อยละ 19.17 และ
ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาเพิ่มขึ้นทุกปี ของจำนวนประชากรกลุ่มจังหวัด ซึ่งเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ ทุกจังหวัด
สถานการณ์ที่น่าสนใจกลุ่มจังหวัด ได้แก่ สถานการณ์เด็กมีภาวะการเรียนรู้ถดถอย สังคมผู้สูงอายุ และปัญหา
หนส้ี นิ ในครวั เรอื น โดยมีขอ้ เสนอแนะเชิงนโยบายและเชิงปฏิบัติ ดังนี้

ข้อเสนอแนะเชิงนโนบาย
▪ สถานการณ์เดก็ มีภาวะเรยี นรถู้ ดถอย
ยกระดับความร่วมมือด้านการพัฒนาการเด็กและเยาวชน กำหนดนโยบายความร่วมมือ

ระบบฐานข้อมูลด้านเด็กและเยาวชนระดับกระทรวง เพื่อระบุสถานการณ์ด้านเด็กให้มีความชัดเจน
พร้อมกำหนดแนวทางการพัฒนาเด็กในระดับประเทศที่ครอบคุลมทุกมิติ ที่ส่งผลต่อพัฒนาการของเด็ก
ด้านการเรยี นรู้โดยการกำหนดมาตรการการช่วยเหลือเด็กในครอบครัวยากจนใหส้ ามารถเข้าถึงสิทธิข้ันพื้นฐาน
ด้านการศึกษาได้อย่างทั่วถึง กำหนดตัวชี้วัดที่สำคัญในการส่งเสริมทักษะการการเรียนรู้ของเด็กและเยาวชน
โดยเฉพาะในระดับเด็กปฐมวัย เพื่อมุ่งขจัดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษาในสังคม ควบคู่ไปกับการพัฒนา
ศักยภาพบุคลากรให้มีความรู้ ความเชี่ยวชาญ มาตรฐานเชิงวิชาชีพ ด้านการดูและคุ้มครองเด็ก การพัฒนา
สถานรับเด็กเลี้ยงเอกชนให้ได้มาตรฐาน นอกจากนี้ควรให้ความสำคัญกับการเตรียมพร้อมในการดูแลบุตร
โดยสร้างกลไกเชื่อมโยงกับเงนิ อุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรก ซึ่งต้องคำนึงถึงคุณภาพของเด็กที่เกิดมา ภาครัฐ
ควรต้องมีมาตรการช่วยเหลืออย่างจริงจัง หรือการช่วยเหลือที่จำเป็นต่อการเรียนรู้ ทั้งด้านสุขภาพกาย
และสุขภาวะทางจิต ตลอดจนการพัฒนาด้านเทคโนโลยีสารสนเทศ สร้างช่องทางคลังความรู้ที่สามารถ
เข้าถึงง่าย ทำให้พ่อแม่เข้าถึงข้อมูลการเลี้ยงดูเด็กที่มีคุณภาพ เอื้อให้พ่อแม่ได้เลี้ยงลูกเอง การจัดให้มีพื้นท่ี
การเรียนรู้ของเด็ก และการสร้างสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมให้เด็กได้มีโอกาสพัฒนาทักษะชีวิตและมีคุณภาพ
ชีวติ ที่ดี

▪ สงั คมผู้สงู อายุ
กำหนดนโยบายการเตรียมความพร้อมก่อนวัยสูงอายุ โดยการผลักดันแนวทางการพัฒนา

ศักยภาพคนตลอดช่วงชีวิตไปสู่การปฏิบัติอย่างชดั เจนและเปน็ รปู ธรรม พัฒนาระบบฐานข้อมูลเพื่อการพัฒนา
ทรัพยากรมนุษย์ ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของภาครัฐ ภาคเอกชน อปท. ครอบครัว และชุมชน มุ่งปลูกฝัง

ความเป็นคนดี มีวินัยในชว่ งวัยเรียนและวัยรุ่น มุ่งเตรียมความพร้อมให้แกพ่ ่อแม่ก่อนการต้ังครรภ์ การปลูกฝงั
การออม การพัฒนาระบบการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อพร้อมการเปลี่ยนแปลง และส่งเสริมให้ผู้สงู อายุในอนาคต
มศี ักยภาพ ไม่เปน็ ภาระลูกหลาน พรอ้ มเปน็ กำลังในการขับเคลอื่ นประเทศได้

▪ ปญั หาหนีส้ ินในครัวเรือน
1) สนับสนุนงบประมาณโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตกลุ่มเปราะบางรายครัวเรอื น ซึ่งเป็น

ส่วนหนึ่งของการแก้ไขปัญหาความยากจน หนี้สินครัวเรือน และลดความแหลื่อมล้ำตามนโยบายของรัฐบาล
โดยการส่งเสริมการพัฒนาทักษะอาชีพ นวัตกรรม ภูมิปัญญา การพัฒนาคนทุกช่วงวัย ตามหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง ผลักดันให้เกิดความร่วมมือในระดับนโยบายอย่างเป็นรูปธรรมทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องไปสู่
หน่วยงานในระดับพื้นที่อย่างชัดเจน กำหนดมาตรการ แนวทางสำคัญในการประสานความร่วมมือที่เอื้อต่อ
การปฏิบัติงานของผู้ปฏิบัติในพื้นที่ โดยกำหนดให้การแก้ไขปัญหาหนี้สินครัวเรือนเป็นปัญหาสำคัญในการ
พัฒนาคนอย่างยั่งยืน พร้อมทั้งสนับสนุนการดำเนินงานในระดับพื้นที่ โดยให้การพัฒนาศักยภาพบุคลากร
ทักษะความรู้ดา้ นต่าง ๆ อยา่ งสมำ่ เสมอ

2) สนับสนุนองค์ความรู้/หลักสูตรด้านการเงิน และส่งเสริมทักษะด้านอาชีพ ให้กับ
กลุ่มเป้าหมายของกระทรวงฯ โดยกลุ่มเป้าหมาย เด็กและเยาวชน มีนโยบายผ่านกลไกสภาเด็กและเยาวชน
ให้มีการจัดโครงการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับการออม และส่งเสริมให้สถานศึกษามีการจัดกิจกรรมการออมเงนิ
ให้กับเด็กและเยาวชน เพื่อเป็นการสร้างนิสัยการออมในวัยเริ่มแรก กลุ่มเปราะบาง ผ่านกลไกศูนย์ช่วยเหลือ
สังคมตำบล จากผู้ที่มาใช้บริการหรือจากข้อมูลในการจัดเก็บสมุดพกครอบครัว ให้จัดทำแผนการช่วยเหลือ
ด้านการให้องค์ความรู้หรือหลักสูตรด้านการเงิน การบริการการเงินอย่างเป็นระบบ แนวทางการแก้ไขปัญหา
หนี้สิน และบูรณาการกับหน่วยงานภาครัฐที่เกี่ยวข้องในการจัดอบรมหลักสูตรส่งเสริมทักษะด้านอาชีพให้กับ
กลุ่มเปราะบาง ผู้พิการ ผู้สูงอายุ หรือดูแลฯ ผ่านกลไกการกู้ยืมเงินเพื่อการประกอบอาชีพ จัดทำหลักสูตร
ด้านการออมเงิน หรือการบริหารจัดการเงินอย่างเปน็ ระบบให้กลับผู้กู้ เสริมทักษะด้านอาชีพให้กับผู้ท่ีตอ้ งการ
เพื่อเปน็ การสรา้ งอาชพี ใหม่หรอื ตอ่ ยอดอาชพี เดิมให้มีรายได้ทม่ี น่ั คงและยงั่ ยืน

ข้อเสนอแนะเชงิ ปฏิบัติระดับกลุ่มจังหวดั
▪ สถานการณ์เดก็ มภี าวะการเรียนรถู้ ดถอย
1) ยกระดับการทำงานด้านการพัฒนาเด็กและเยาวชนในระดับพื้นท่ี มีระบบฐานข้อมูล

ด้านเดก็ และเยาวชนท่ีบูรณาการเชื่อมโยงในระดับจังหวัด โดยใช้กลไกคณะกรรมการคุ้มครองเด็ก จงั หวัดบูรณาการ
ขบั เคลือ่ นวางแผนจดั ทำยุทธศาสตร์การพัฒนาในระยะ 3 ปี และ 5 ปี ตามบรบิ ทของจงั หวัด

2) การจัดทำแผนบรู ณาการพัฒนาเด็กระดับปฐมวัยจังหวัด โดยบูรณาการร่วมกับหน่วยงานที่
เกีย่ วขอ้ งในการพฒั นาเด็กต้ังแตร่ ะดับปฐมวยั โดยมบี ทบาทที่สำคัญในการจัดทำคลังความรู้ท่ีเหมาะสมสำหรับ
เด็ก การสร้างความร่วมมือกับเครือข่ายสถานศึกษาในระดับพื้นที่ เช่น ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก การศึกษานอก
โรงเรียน สภาเด็กและเยาวชนระดับตำบล อำเภอ จังหวัด เป็นต้น เพื่อส่งเสริมการจัดทำแผนงาน
ด้านการศึกษา การจัดกิจกรรม/โครงการ สนับสนุนส่งเสริมการพัฒนาเด็กให้เหมาะสมตามช่วงวัย โดยมี
หลักสูตรเสริมสร้างการเรียนรู้และพฤติกรรมของเด็กและเยาวชน ให้สอดคล้องกับการพัฒนาทักษะระดับ

ปัจเจกบคุ คล ซงึ่ รวมถึงการพฒั นาทักษะใหส้ อดคล้องกับศตวรรษที่ 21 นอกจากน้ยี งั ควรเสริมทักษะการเรียนรู้
ใหค้ ลอบคลมุ ทุกมิติ อาทิ การวางแผนทางอาชพี การเสรมิ สรา้ งคณุ ธรรม จริยธรรม และใสใ่ จในส่งิ แวดลอ้ ม

3) ส่งเสริมให้เด็กที่หลุดจากระบบการศึกษาเข้าสู่ระบบการศึกษาจนจบภาคบังคับ ตามโครงการ
ความร่วมมือระดับกระทรวง “พาน้องกลับมาเรียน” โดยมีการติดตามและรายงานผลเป็นระยะ เพื่อให้เด็ก
ทปี่ ระสบปัญหามีโอกาสกลบั เข้าส่รู ะบบการศกึ ษาให้ได้มากท่ีสุด

4) ให้ความสำคัญกับกลุ่มเป้าหมายเด็ก ในการเข้าถึงสิทธิและสวัสดิการภาครัฐได้อย่างทั่วถึง
ส่งเสริมให้สถานรับเลี้ยงเด็กเอกชนมีการบริหารจัดการและส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้แก่เด็กให้มีคุณภาพ
ตามมาตรฐานระดับ A ทกุ แห่ง

▪ สังคมผู้สงู อายุ
1) การปรับเปลี่ยนค่านิยมและวัฒนธรรมโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน โดยปลูกฝังผ่านการเลี้ยงดู
การจัดการเรียนการสอน โดยใช้ช่องทางต่าง ๆ เพื่อเตรียมความพร้อมในทุกมิติ ทั้งด้านสุขภาวะ สังคม
ส่งเสริมใหเ้ ปน็ คนมีความรบั ผิดชอบต่อสว่ นรวม สังคม โดยให้ความสำคัญกับการดแู ลผ้สู งู อายภุ ายในครอบครัว
ชมุ ชนคลอบคลมุ ทุกพนื้ ที่
2) สร้างระบบดูแลผู้สูงอายุในชุมชน ให้ครอบคุลมทุกพื้นที่ สร้างระบบการให้บริการร่วมกับ
รพสต. อปท. อสม. อพม. ศพอส. ผู้นำชุมชน ศนู ยช์ ว่ ยเหลือสังคมตำบล ฯลฯ เปน็ ศูนย์กลางในการแก้ไขปัญหา
และพัฒนาผูส้ งู อายใุ นทุกมิติ ใหส้ ามารถเขา้ ถึงบรกิ ารต่าง ๆ และสามารถปรับตวั ตอ่ การเปลีย่ นแปลงในอนาคต
ได้ ซง่ึ อาจตอ้ งทำเปน็ โครงการร่วมกนั ในชุมชนกับหนว่ ยงานบทบาทสำคัญ
3) การช่วยเหลือทางด้านสังคมและการดำรงชีวิต เน้นการให้บริการโดยจัดหาแหล่งทุน
ความร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ ในการปรับสภาพบ้าน การปรับปรุงสภาพแวดล้อม การฝึกอบรมอาสาสมัคร
ดแู ลผู้สงู อายุ ญาติผูป้ ว่ ย และการเตรียมความพรอ้ มดูแลผ้สู ูงอายุในระยะยาว
▪ ปญั หาหน้สี ินในครัวเรือน
1) ให้ความรู้ การบริหารจดั การรายได้ หนสี้ ินครวั เรือน โดยการอบรม และเสริมทักษะทางด้าน
การเงินแก่ครัวเรือนผู้ประสบปัญหา ในการบริหารจัดการค่าใช้จ่าย และความรับผิดชอบต่อหนี้สินครัวเรือน
การให้ความรู้ในการแก้ไขปัญหาเชิงพฤติกรรม เช่น การใช้จ่ายฟุ่มเฟือย เล่นการพนัน ขาดวินัยด้านการเงิน
การปลูกฝงั การออม เป็นต้น
2) การเสริมสร้างทักษะด้านอาชีพ ส่งเสริมการมีงานทำและรายได้ โดยการจัดกิจกรรม
โครงการในลักษณะการพัฒนาฝีมือแรงงาน การเพิ่มทักษะด้านอาชีพ ที่สามารถต่อยอดและเพิ่มรายได้
แก่ครัวเรือน สนับสนุนวิสาหกิจชุมชน การสร้างงานให้เกิดขึ้นในชุมชน เพื่อความยั่งยืนในการประกอบอาชีพ
เมือ่ เผชิญกบั ปญั หาภาวะวิกฤต ให้สามารถพ่ึงพาตนเองได้





สารบญั หนา้

คำนำ ก
บทสรปุ ผู้บริหาร ข
ส่วนท่ี 1 บทนำ 1
1
1.1 หลักการและเหตผุ ล 2
1.2 วตั ถปุ ระสงค์ 2
1.3 วิธีการดำเนนิ งาน 3
1.4 ประโยชนท์ ่ีคาดวา่ จะได้รับ 4
สว่ นที่ 2 ขอ้ มูลพ้ืนฐานของกลุ่มจงั หวัด 4
2.1 ที่ตง้ั และอาณาเขต 5
2.2 ลกั ษณะภูมิประเทศ 5
2.3 ลักษะภูมิอากาศ 6
2.4 ดา้ นการปกครอง 7
2.5 ดา้ นประชากร 8
2.6 ด้านศาสนา ประเพณี วัฒนธรรมและชาตพิ นั ธุ์ 11
2.7 ด้านสาธารณสุข 14
2.8 ด้านการศึกษา 17
2.9 ดา้ นแรงงาน 20
2.10 ด้านทีอ่ ยู่อาศยั 20
2.11 ดา้ นเศรษฐกิจ 27
2.12 ด้านภาคเี ครือขา่ ย 29
สว่ นท่ี 3 สถานการณก์ ล่มุ เป้าหมายทางสังคมระดับกลุ่มจงั หวดั 29
3.1 กลมุ่ เด็ก 31
3.2 กลมุ่ เยาวชน 32
3.3 กลมุ่ สตรี 33
3.4 กลุ่มครอบครัว 34
3.5 กล่มุ ผสู้ ูงอายุ 35
3.6 กลุ่มผพู้ ิการ 37
3.7 กลมุ่ ผดู้ อ้ ยโอกาส

ส่วนท่ี 4 สถานการณ์เชิงประเดน็ ทางสงั คมในระดบั กลุ่มจังหวดั 39
4.1 สถานการณก์ ลมุ่ เปราะบางรายครวั เรอื น 39
4.2 สถานการณ์ภายใต้การแพร่ระบาดของเชอ้ื COVID - 19 43
46
ส่วนที่ 5 การวิเคราะห์สถานการณท์ างสงั คมในพน้ื ท่ีกลุ่มจังหวดั สสว.3 49
สว่ นท่ี 6 บทสรุปและขอ้ เสนอแนะ

สารบญั ตาราง

หน้า

ตารางท่ี 2.1 แสดงท่ีตัง้ และอาณาเขตพื้นที่กล่มุ จงั หวดั 4

ตารางที่ 2.2 แสดงจำนวนเขตการปกครองพื้นท่ีกลุ่มจังหวดั 6

ตารางท่ี 2.3 แสดงจำนวนประชากรแยกตามช่วงอายุ จำแนกตามเพศ และจังหวดั 7

ตารางที่ 2.4 แสดงจำนวน หนว่ ยบรกิ ารสาธารณสขุ ภาครฐั และภาคเอกชน จำแนกตามจังหวัด 11

ตารางท่ี 2.5 แสดงจำนวนประชากรต่อแพทยร์ ายจังหวดั 12

ตารางที่ 2.6 แสดงสาเหตกุ ารตาย 5 อนั ดับแรกจากโรคตา่ งๆ รายจังหวัด 13

ตารางท่ี 2.7 สถานศกึ ษาในระบบ นอกระบบ จำแนกรายสงั กดั รายจังหวัด ปีการศึกษา 2564 14

ตารางที่ 2.8 จำนวนนักเรยี นนกั ศึกษาในระบบ จำแนกตามระดบั ชัน้ ปีการศกึ ษา 2564 15

ตารางท่ี 2.9 จำนวนนักเรียนนอกระบบการศึกษา จำแนกตามระดับการศึกษา ปีการศึกษา 2560 - 2564 16

ตารางที่ 2.10 จำนวนนักเรยี นออกกลางคันระดับประถมศึกษา - มธั ยมศึกษาตอนปลาย สังกัดสำนักงาน 17

คณะกรรมการการศึกษาข้ันพ้ืนฐาน ปีการศึกษา 2560 - 2564

ตารางที่ 2.11 ภาวะการมงี านทำของประชากรในกลมุ่ จงั หวัด ไตรมาส 4 (ตลุ าคม - ธนั วาคม 2564) 17

ตารางท่ี 2.12 จำนวนคนต่างด้าวที่ได้รบั อนุญาตทำงานคงเหลอื พ.ศ. 2560 - 2564 ของกลมุ่ จงั หวดั 19

ตารางที่ 2.13 แสดงจำนวนชุมชนผมู้ ีรายได้นอ้ ยของกลมุ่ จังหวดั พ.ศ 2562 20

ตารางท่ี 2.14 แสดงการขยายตัวของผลิตภณั ฑ์มวลรวมจงั หวดั ปี 2561 - 2564 20

ตารางที่ 2.15 แสดงผลิตภณั ฑจ์ ังหวดั ตอ่ หวั (GPP per capita) ปี 2562-2564 22

ตารางที่ 2.16 แสดงรายได้โดยเฉลีย่ ต่อเดือนต่อครัวเรอื นของกลมุ่ จงั หวัด พ.ศ. 2554 – 2564 23

ตารางท่ี 2.17 แสดงหน้ีสินเฉลี่ยตอ่ ครัวเรือนของกลุ่มจงั หวัด พ.ศ. 2554 – 2564 24

ตารางที่ 2.18 แสดงหน้ีสนิ เฉลย่ี ตอ่ ครวั เรือน จำแนกตามวัตถุประสงค์ของการกู้ยืม พ.ศ. 2560 - 2564 25

ตารางที่ 2.19 แสดงจำนวนองค์กรภาคีเครือขา่ ย 27

ตารางที่ 3.1 แสดงสถานการณ์เด็ก จำแนกตามจังหวดั 29

ตารางที่ 3.2 แสดงสถานการณเ์ ยาวชน จำแนกตามจังหวดั 31

ตารางท่ี 3.3 แสดงสถานการณ์กลมุ่ สตรี จำแนกตามจงั หวัด 32

ตารางที่ 3.4 แสดงสถานการณก์ ลุ่มครอบครัว จำแนกตามจงั หวดั 33

ตารางท่ี 3.5 แสดงสถานการณผ์ ู้สูงอายุ จำแนกตามจังหวัด 34

ตารางท่ี 3.6.1 แสดงสถานการณ์คนพกิ าร จำแนกตามจังหวดั 35

ตารางท่ี 3.6.2 แสดงจำนวนคนพิการ จำแนกตามสาเหตุความพิการ แยกรายจังหวดั 36
ตารางท่ี 3.6.3 แสดงจำนวนคนพิการจำแนกตามประเภทความพิการ แยกรายจงั หวัด 36
ตารางที่ 3.7 แสดงสถานการณก์ ลมุ่ ผดู้ ้อยโอกาส จำแนกตามจงั หวดั 37
ตารางท่ี 4.1.1 แสดงกลุ่มคนเป้าหมายตามฐานขอ้ มูลระบบการพฒั นาคนแบบชเ้ี ปา้ TP MAP 39

แยกรายมิติ รายจงั หวดั 40
ตารางที่ 4.1.2 แสดงข้อมลู ครัวเรือนเปราะบาง รายจังหวดั ในเขตพื้นที่รบั ผิดชอบ สสว.3 42
ตารางท่ี 4.1.3 ผลการขับเคล่ือนโครงการพัฒนาคณุ ภาพชีวิตกลุม่ เปราะบางรายครวั เรือน 43
ตารางท่ี 4.2.1 แสดงสถานการณก์ ารแพรร่ ะบาดของ COVID - 19 พน้ื ทข่ี องกลมุ่ จังหวดั ในเขต
43
พื้นทร่ี ับผดิ ชอบ สสว.3
ตารางท่ี 4.2.2 แสดงขอ้ มูลการได้รับวัคซนี ป้องกนั โรค COVID - 19 ของประชาชนในพน้ื ที่ 44

กลุ่มจังหวัดในเขตพน้ื รับผิดชอบ สสว.3
ตารางที่ 4.2.3 แสดงขอ้ มูลการให้ความชว่ ยเหลอื ผ้ไู ด้รับผลกระทบจากสถานการณ์การแพรร่ ะบาด

ของโรค COVID - 19 พ้ืนทีก่ ลมุ่ จังหวัดในเขตพื้นทร่ี ับผดิ ชอบ สสว.3

สารบญั ภาพ หนา้
4
ภาพท่ี 2.1 แสดงอาณาเขตของพื้นท่ีกลุม่ จังหวัด สสว. 3 18
ภาพที่ 2.2 แสดงรอ้ ยละของวัยแรงงาน การวา่ งงาน และผ้ไู มอ่ ยใู่ นกำลังแรงงาน 47
ภาพท่ี 5.1 แสดงรอ้ ยละความคิดเห็นเก่ียวกบั ผลกระทบการเรยี นออนไลน์

สารบญั แผนภมู ิ

หน้า

แผนภูมทิ ่ี 2.1 แสดงจำนวนประชากรรายจังหวดั จำแนกตามช่วงอายุ 8

แผนภมู ิท่ี 2.2 แสดงจำนวนหน่วยบรกิ ารสาธารณสขุ 12

แผนภมู ิท่ี 2.3 แสดงสดั ส่วนประชากรตอ่ แพทย์ 1 คน 13

แผนภมู ิท่ี 2.4 แสดงสาเหตกุ ารตาย 5 โรค ของกลุม่ จังหวดั 14

แผนภูมทิ ่ี 2.5 แสดงจำนวนสถานศึกษาภาพรวมของกล่มุ จงั หวดั 15

แผนภูมทิ ี่ 2.6 เปรยี บเทยี บจำนวนนกั เรยี นในระบบและนอกระบบกภาพรวมของกลุ่มจังหวดั 16

แผนภูมิที่ 2.7 แสดงร้อยละของวัยแรงงาน การว่างงาน และผไู้ มอ่ ยใู่ นกำลังแรงงาน 18

แผนภมู ทิ ่ี 2.8 แสดงจำนวนคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือ พ.ศ.2560 - 2564 19

แผนภมู ิท่ี 2.9 แสดงการขยายตวั ของผลติ ภัณฑ์มวลรวมจงั หวดั 21

แผนภมู ิท่ี 2.10 แสดงผลติ ภัณฑ์จังหวัดต่อหัวของกลุ่มจังหวดั 22

แผนภมู ิท่ี 2.11 แสดงรายไดโ้ ดยเฉล่ยี ต่อเดือนครัวเรือนของกลุ่มจังหวดั 23

แผนภูมทิ ี่ 2.12 แสดงหนี้สนิ เฉลี่ยต่อครวั เรือน จำแนกตามวัตถุประสงค์ของการกยู้ ืมเงิน พ.ศ. 2554 - 2564 24

แผนภูมทิ ี่ 5.1.1 แสดงแนวโน้มจำนวนเดก็ กลมุ่ จังหวัดในเขตพน้ื ทร่ี บั ผิดชอบ สสว.3 46

แผนภูมทิ ี่ 5.1.2 คา่ ดชั นีความมนั่ คงของมนุษย์ ปี 2563 47

แผนภมู ิท่ี 5.2 แสดงแนวโนม้ จำนวนผสู้ ูงอายุ ปี 2554 - 2564 48

แผนภูมทิ ี่ 5.3 แสดงจำนวนหนส้ี นิ ในครวั เรือน ปี 2554 - 2564 48

ส่วนที่ 1

บทนำ

1.1 หลกั การและเหตผุ ล
ตามพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546

มีสาระสำคัญเกี่ยวข้องกับการบูรณาการ โดยกำหนดว่า “ในกรณีที่ภารกิจใดมีความเกี่ยวข้องกับ
หลายส่วนราชการหรือเป็นภารกิจที่ใกล้เคียงหรือต่อเนื่องกัน ให้ส่วนราชการที่เกี่ยวข้องนั้นกำห นดแนวทาง
ปฏิบตั ิราชการ เพอ่ื ให้เกดิ การบริหารราชการแบบบูรณาการรว่ มกัน โดยมุ่งใหเ้ กดิ ผลสัมฤทธิ์ต่อภารกิจของรัฐ”
(มาตรา 10 วรรค 1) ในทางปฏิบัติแม้ว่าจะมีความพยายามในการบริหารแบบบูรณาการในภารกิจที่มี
ความสำคัญหลายเรื่อง แต่ยังเกิดปัญหาความซ้ำซ้อนในการปฏิบัติในหลายๆ ภารกิจ ส่งผลให้เกิดความ
ส้ินเปลืองทรัพยากรเป็นอยา่ งมาก การปฏิรปู งบประมาณประเทศจาก “ระบบงานงบประมาณเชิงยุทธศาสตร์”
สู่ “ระบบงบประมาณเชิงพื้นที่” (Arae-Based Budgeting : ABB) ซึ่งเป็นแนวคิดของการทำงบประมาณ
แบบมีส่วนร่วม (Participatory Budgeting) โดยมีการฟังเสียงประชาชนในพื้นที่มีกระบวนการทำแผนพัฒนา
จากล่างขึ้นบนตั้งแต่แผนชุมชนจนถึงแผนจังหวัด และให้หน่วยงานทั้งภูมิภาคและท้องถิ่นร่วมกันกลั่นกรอง
ทำให้งบประมาณสามารถใช้ให้ตรงกับปัญหาความต้องการของคนในพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภ าพมากข้ึน
ซึ่งเป็นทั้งกระบวนการเพิ่มประสิทธิภาพประสิทธิผลการใช้งบประมาณแผ่นดิน การมีส่วนร่วมของประชาชน
ในการบริหารจัดการตนเอง การสร้างความโปร่งใสและธรรมาภิบาลการควบคุมพฤติกรรมนักการเมือง
โดยประชาชนในพ้ืนทีแ่ ละการบรู ณาการการทำงานของหนว่ ย Function และหนว่ ย Area ทอ่ี ยใู่ นพ้นื ที่ร่วมกัน
ซ่ึงตามแผนปฏริ ูปกำหนดให้เริ่มต้งั แต่ปีงบประมาณ 2548

สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 1-11 (สสว.) เป็นส่วนราชการส่วนกลางที่ตั้งอยู่ในส่วน
ภูมิภาค โดยมีอำนาจหน้าที่ คือ ข้อ 1 พัฒนางานด้านวิชาการเกี่ยวกับการพัฒนาสังคมและความมั่นคง
ของมนุษย์ให้สอดคล้องกับพื้นที่และเป้าหมาย ข้อ 2 ส่งเสริมและสนับสนุนงานด้านวิชาการองค์ความรู้ ข้อมูล
สารสนเทศ ให้คำปรึกษาแนะนำแก่หน่วยงานบริการกลุ่มเป้าหมายในพื้นที่ให้บริการในความรับผิดชอบของ
กระทรวง รวมทั้ง องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง องค์กรภาคเอกชนและประชาชน ข้อ 3
ศึกษาวเิ คราะหส์ ถานการณ์และสภาพแวดล้อมเพื่อคาดการณ์แนวโนม้ ของสถานการณ์ทางสงั คมและผลกระทบ
รวมทั้งให้ข้อเสนอแนะการพัฒนาสังคมและการจัดยุทธศาสตร์ในพื้นที่กลุ่มจังหวัด ข้อ 4 สนับสนุนการนิเทศงาน
ติดตามประเมินผลการดำเนินงานเชิงวิชาการตามนโยบายและภารกิจของกระทรวงในพื้นที่กลุ่มจังหวัด
มีหน้าที่เป็นกลไกขับเคลื่อนภารกิจของกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ นอกจากน้ี
กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ได้มอบหมายให้สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ
ทำหน้าที่เชื่อมโยงประสานนโยบายระหว่างหน่วยงานส่วนกลางกับส่วนภูมิภาคในการแปลงนโยบาย ข้อมูล
สารสนเทศ องคค์ วามรู้ และแผนต่างๆ ของกระทรวงฯ ให้เกดิ การบรู ณาการการปฏบิ ตั ิงานของหน่วยงานสังกัด
กระทรวงฯ ในส่วนภูมิภาค ให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ และมีการปฏิบัติงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ
จึงตระหนักถึงความจำเป็นที่จะต้องขับเคลื่อนให้เกิดการบูรณาการโครงการด้านสังคมเชิงพื้นที่ในระดับพื้นท่ี

จังหวัดและกลุ่มจังหวัด ทั้งในส่วนของแผนปฏิบัติงานและแผนคำของบประมาณเชิงพื้นที่ เพื่อตอบสนอง
ความต้องการของจังหวัดและกลุ่มจังหวัดในการบูรณาการการดำเนินงานพัฒนาสังคมและสวัสดิการสังคมท่ี
สอดคลอ้ งกบั พืน้ ท่แี ละยุทธศาสตรอ์ ยา่ งมีประสทิ ธภิ าพและประสทิ ธผิ ล

ด้วยเหตุนี้ จึงเป็นที่มาของการจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมและคาดการณ์แนวโน้ม
สถานการณ์ทางสังคมในพื้นที่กลุ่มจงั หวัด ในเขตพนื้ ทรี่ ับผิดชอบของสำนักงานส่งเสริมและสนบั สนุนวชิ าการ 3
จังหวัดนครปฐม ที่ครอบคลุม 8 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดนครปฐม จังหวัดราชบุรี จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัด
สพุ รรณบุรี จังหวัดสมทุ รสาคร จังหวดั สมทุ รสงคราม จังหวดั เพชรบุรี และจังหวดั ประจวบคีรีขันธ์

1.2 วตั ถปุ ระสงค์
1.2.1 เพื่อรวบรวม วิเคราะห์ และจัดทำรายงานสถานการณ์ทางสังคมที่เกิดขึ้น ในเขตพื้นที่

รับผิดชอบ สสว.3
1.2.2 เพือ่ คาดการณแ์ นวโน้มสถานการณ์ทางสังคมและผลกระทบในเขตพน้ื ท่รี ับผิดชอบ สสว.3
1.2.3 เพื่อเสนอแนะแนวทางในการแก้ไขปัญหาทางสังคมในพื้นที่กลุ่มจังหวัดในเขตพื้นที่

รบั ผดิ ชอบ สสว.3

1.3 วธิ กี ารดำเนินงาน
ในปีงบประมาณ 2565 สำนักงานส่งเสริมและสนับสนุนวิชาการ 1 - 11 ได้ตกลงร่วมกันและ

มอบหมายให้สำนักงานส่งเสรมิ และสนบั สนุนวิชาการ 5 จังหวัดขอนแก่น เป็นหน่วยงานรับผดิ ชอบหลกั ในการ
ดำเนนิ การเพอื่ จดั ทำรายงานสถานการณ์ทางสงั คม โดยมีการดำเนนิ การเพ่ือขับเคล่อื นงาน ดังนี้

1) เจ้าภาพ (สสว.5 จังหวัดขอนแก่น) ประชุมชี้แจงเพื่อสร้างความเข้าใจและให้ความรู้
พรอ้ มทั้งกำหนดแนวทางการจดั ทำรายงานสถานการณท์ างสังคม กลมุ่ จงั หวัด ประจำปี 2565

2) เจ้าภาพ (สสว.5 จังหวัดขอนแก่น) จัดทำแผนปฏิบัติการการจัดทำรายงานสถานการณ์
ทางสงั คมกลุ่มจงั หวัด

3) สสว.1 - 11 กำหนดประเดน็ การจดั ทำรายงานสถานการณ์ทางสงั คมระดับกลุม่ จังหวดั
4) สสว.1 - 11 กำหนดรูปแบบ (Template) เล่มรายงานสถานการณ์ทางสังคมกลุ่มจังหวัด
ประจำปี 2565
5) สสว.1 - 11 ดำเนินการรวบรวม วิเคราะห์ สังเคราะห์ข้อมูลสถานการณ์ทางสังคมจังหวัด
ในเขตรับผดิ ชอบพรอ้ มทั้งจดั ลำดบั ความรนุ แรงของสถานการณ์ทางสังคมในระดบั กลุ่มจังหวดั
6) สสว.1 - 11 ดำเนินการจัดทำรูปเล่มรายงานสถานการณ์ทางสังคมกลุ่มจังหวัดและจัดส่ง
ไฟลร์ ูปเล่มพร้อมสรุปรายงานเปน็ INFO ให้เจ้าภาพ
7) สสว.5 จังหวัดขอนแก่น (เจ้าภาพ) ประชุมถอดบทเรียนการจัดทำรายงานสถานการณ์
ทางสังคมกลุ่มจงั หวัด
8) สสว.1 - 11 ดำเนินการเผยแพร่ ประชาสัมพันธ์รายงานสถานการณ์ทางสังคมกลุ่มจังหวัด
แก่หน่วยงานด้านสังคมที่เกี่ยวข้อง (พมจ. กมพ. ทีม One Home พม. ภาคีเครือข่าย) เพื่อนำข้อมูลไปใช้
ประโยชน์ตา่ ง ๆ

9) สสว.1 - 11 ติดตามการนำรายงานสถานการณท์ างสงั คมกล่มุ จงั หวดั ไปใช้ประโยชน์
10) สสว.5 จังหวัดขอนแก่น (เจ้าภาพ) รายงานผลการขับเคลื่อนงานการจัดทำรายงาน
สถานการณท์ างสงั คมกล่มุ จงั หวดั ประจำปี 2565

1.4 ประโยชนท์ ่คี าดว่าจะไดร้ ับ
1) มีข้อมูลสถานการณ์ทางสังคมระดับพื้นที่ที่ครอบคลุมทุกกลุ่มเป้าหมาย สามารถใช้ประโยชน์

ในการปอ้ งกัน และแก้ไขปัญหาสงั คม
2) หนว่ ยงานระดับท้องถิน่ และระดับจงั หวัด สามารถนำขอ้ มลู ในพืน้ ทีไ่ ปใช้ในการกำหนดนโยบาย

แผนงาน โครงการ ในการคุ้มครอง ป้องกัน และแก้ไขปัญหาทางสังคมในระดับพื้นที่ และหน่วยงานระดับ
กระทรวง สามารถนำข้อมูลในภาพรวมไปใช้ประโยชน์วิเคราะห์สถานการณ์ปัญหาทางสังคมที่สำคัญและ
กำหนดนโยบาย แผนงานในการป้องกนั และแกไ้ ขปัญหาสังคมภาพรวมต่อไป

ส่วนท่ี 2

ข้อมลู พ้นื ฐานในพนื้ ที่กลุ่มจังหวัดในเขตรับผดิ ชอบ สสว 3

(นครปฐม ราชบรุ ี กาญจนบรุ ี สพุ รรณบรุ ี สมุทรสาคร สมทุ รสงคราม เพชรบรุ ี ประจวบคีรีขันธ์)

2.1 ท่ตี งั้ และอาณาเขต

ตารางที่ 2.1 แสดงท่ตี ั้งและอาณาเขตพน้ื ทก่ี ลมุ่ จังหวัด

จงั หวดั พน้ื ที่ จำนวนประชากร ความหนาแนน่
(คน) ของประชากร
ตารางกโิ ลเมตร ไร่ (ตร.กม./คน)

นครปฐม 2,168.33 1,355,204 922,171 425

ราชบรุ ี 5,198.80 3,247,789 868,281 167

กาญจนบรุ ี 19,483.15 12,176,976 894,054 46

สพุ รรณบรุ ี 5,358.01 3,348,755 835,360 156

สมุทรสาคร 872.35 545,216 586,789 673

สมุทรสงคราม 416.70 260,440 190,842 458

เพชรบรุ ี 6,225.14 3,890,711 482,875 78

ประจวบครี ีขนั ธ์ 6,367.62 3,988,500 553,171 87

ทม่ี า : กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ขอ้ มลู ณ ธันวาคม 2564

จากตารางที่ 2.1 แสดงที่ตั้งและอาณาเขตพื้นที่กลุ่มจังหวัด จังหวัดที่มีพื้นที่มากที่สุด คือ จังหวัด

กาญจนบุรี จำนวน 19,483.15 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 12.1 ล้านไร่ ความหนาแน่นของประชากรอยู่ท่ี

46 คน/ตารางกิโลเมตร ส่วนจังหวัดที่มีพื้นที่น้อยที่สุด คือ จังหวัดสมุทรสงคราม จำนวน 416.70 ตาราง

กิโลเมตร หรอื ประมาณ 2.6 แสนไร่ ความหนาแน่นของประชากรอยทู่ ่ี 458 คน/ตารางกโิ ลเมตร

ภาพที่ 2.1 แสดงอาณาเขตของพน้ื ทก่ี ลุ่มจงั หวัด สสว.3

ทิศเหนือ ตดิ กับจังหวดั อุทยั ธานี ชัยนาท และจังหวัดตาก
ทศิ ใต้ ติดกบั จงั หวดั ชมุ พร
ทศิ ตะวันออก ตดิ กับจังหวัดกรงุ เทพมหานคร
ทศิ ตะวันตก ติดกับสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมยี นมา
จังหวัดกาญจนบรุ ี และจงั หวัดราชบุรี

2.2 ลักษณะภมู ปิ ระเทศ

จังหวัดในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 มีพื้นที่รวม 46,090 ตารางกิโลเมตร หรือร้อยละ 8.98
ของประเทศ ภูมิประเทศ แบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ คือ ด้านตะวันตกเป็นพื้นที่สูง บริเวณเทือกเขาถนนธงชัย
และตะนาวศรีเป็นแนวยาวไปทางใต้ตามแนวพรมแดน มีอาณาเขตติดต่อกับสาธารณรัฐแห่งสหภาพสาธารณรัฐ
แห่งสหภาพเมียนมา หรือสาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมา ตอนกลางเป็นที่ราบลุ่มแม่น้ำท่ีเกิดจากการทับถม
ของดนิ ตะกอนที่แม่นำ้ เจ้าพระยาและแมน่ ำ้ สาขาตา่ งๆ พัดพามา สภาพดินมีความอุดมสมบรู ณ์สงู และตอนล่าง
เป็นพน้ื ที่ราบและท่ีราบชายฝง่ั ทะเลมดี า่ นถาวร 1 ด่าน คือ ด่านถาวรบ้านพนุ ำ้ ร้อน จุดผ่อนปรน 2 จุด คือ จดุ ผ่อน
ปรนพิเศษ ด่านสิงขร และจุดผ่อนปรนด่านพระเจดีย์สามองค์ที่เป็นจุดเชื่อมโยงการค้าชายแดนกับสาธารณรัฐ
แหง่ สหภาพเมยี นมา

ทรพั ยากรธรรมชาติ
ดิน ดินที่พบส่วนใหญ่ในบริเวณที่ราบมีลักษณะเป็นดินลุ่มน้ำหรือดินตะกอนที่แม่น้ำแม่กลอง
มีคุณสมบัติที่แตกต่างกัน เช่น ดินเหนียวดำ เป็นดินที่มีเนื้อละเอียดเหมาะ
ที่จะใช้เพาะปลูกข้าวหรือยกร่องปลูกมะพร้าว ดินร่วนกำแพงแสน
เป็นดินบริเวณขอบของที่ราบภาคกลางใช้ปลูกพืชไร่ดี และดิน
เหนียวท่าจีน พบในเขตที่ติดต่อกับทะเล หากยกร่องให้สูงข้ึน
สามารถปลกู มะพร้าว ผกั หรอื ไมผ้ ลอ่ืนๆ หรอื ใชพ้ ้นื ทีเ่ ล้ียงกงุ้ เลย้ี งปลาหรือทำนาเกลอื
แหล่งนำ้ มีลมุ่ นำ้ และแม่น้ำทีม่ ีความสำคญั 7 ลุ่มน้ำ คอื ลุ่มนำ้ ท่าจนี ลุม่ น้ำแมก่ ลอง ล่มุ นำ้ เพชรบุรี
และลุ่มน้ำชายฝั่งทะเลตะวันตก โดยกลุ่มจังหวัดภาคกลางตอนล่าง 2 ซึ่งได้แก่ จังหวัดสมุทรสาคร จังหวัด
สมุทรสงคราม จังหวัดเพชรบุรี และจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ ราบลุ่ม มีชายฝัง่
ทะเลยาว 359 กิโลเมตร และเปน็ ปากแมน่ ้ำสำคัญ 4 สาย ทไ่ี หลลงสทู่ ะเลอา่ วไทย คือ แมน่ ้ำท่าจีน

แม่น้ำแม่กลอง แม่น้ำเพชรบุรี แม่น้ำปราณบรุ ี ด้านทิศตะวนั ตกในเขตจงั หวดั เพชรบุรีและ
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีลักษณะเป็นที่ราบสูงและภูเขาสูงชัน แล้วค่อยลาด
ต่ำลงมาทางทิศตะวันออก เกดิ เปน็ สนั ปันนำ้ แบ่งน้ำส่วนหนงึ่ ไหลลงสู่สาธารณรัฐ
แหง่ สหภาพเมียนมา

ป่าไม้ มีพื้นที่ป่าไม้ 12.74 ล้านไร่ คิดเป็นร้อยละ 3.93 ของพื้นที่ป่าทั้งประเทศ ลักษณะของป่าไม้
ในสว่ นใหญเ่ ป็นป่าเบญจพรรณ ลกั ษณะทั่วไปเป็นป่าโปร่ง พน้ื ที่ป่าไม้ไม่รกทึบ
โดยมีไม้ที่มีคุณค่าทางเศรษฐกิจหลายชนิด ได้แก่ ไม้สัก ไม้มะค่า
และยงั มีป่าไม้ประเภทอ่ืน ๆ ด้วย เชน่ ป่าดบิ ชนื้ ข้ึนอยู่ในที่
ราบหรือบนภูเขาที่ระดับความสูงเกิน 600 เมตร จากระดับ
น้ำทะเล ป่าชายเลน มักพบขึ้นอยู่บริเวณชายฝั่งทะเล
ปากแม่น้ำลำคลอง และบริเวณรอบเกาะท่ีมีสภาพเป็นดินเลน
และป่าชายหาด ปา่ ท่ขี น้ึ คลมุ ดนิ หรือเนนิ ทรายชายฝั่งทะเลที่ยกตวั จนน้ำท่วมไม่ถึงแต่ไดร้ บั ผลกระทบจากทะเล
เช่น ไอความเค็ม และลมจากทะเล

2.3 ลักษณะภมู อิ ากาศ

สภาพภูมิอากาศแบบทุ่งหญ้าเมืองร้อน มีฝนตกปานกลางและสลับกับฤดูแล้ง ลำดับพื้นที่ลาดลง
มาทางใต้ตามลำดับจนถึงอ่าวไทย มีภูเขาบ้างแต่สว่ นใหญ่เปน็ ภูเขาทไี่ ม่สูงมาก เว้นแตด่ ้านตะวันตกใกล้ชายแดน
สาธารณรัฐแห่งสหภาพเมียนมามีเทือกเขาตะนาวศรีวางตัวในแนวเหนือ – ใต้ ทางด้านตะวันตกจึงเป็นแนว
บังลมมรสุม ทำให้พื้นที่หลังเขามีฝนตกน้อย ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยประมาณ 1,500 มิลลิเมตรต่อปี ทั้งนี้มรสุม
ตะวันตกเฉยี งใตจ้ ะพดั ปกคลมุ ระหว่างเดือนพฤษภาคมถึงกลางเดือนตลุ าคม ทำใหม้ เี มฆมากและฝนตกชุก

โดยเฉพาะอย่างยิ่งตามบริเวณชายฝั่งทะเล และเทือกเขาด้านรับลมจะมีฝนมากกว่าบริเวณอื่น
ได้แก่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ นอกจากนี้ยังพัดพาความชุ่มชื้นมาจากทะเลอันดามันสู่กลุ่มจังหวัดภาคกลาง
ช่วงฤดูร้อนจะพบว่าจังหวัดกาญบุรีมีอุณภูมิสูงสุด มีลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ พัดพาความชุ่มชื้นมาจากทะเล
อันดามนั มาส่กู ลุ่มจังหวัดภาคกลาง ทงั้ นบ้ี รเิ วณภาคกลางตอนล่างจะมีอากาศชุ่มช้ืนมากกว่าภาคกลางตอนบน
เนอ่ื งจากอยู่ใกลท้ ะเลมากกว่า

2.4 ขอ้ มลู การปกครอง

ตารางท่ี 2.2 แสดงจำนวนเขตการปกครองพ้นื ทก่ี ลุ่มจังหวัด

จังหวดั อำเภอ ตำบล หมูบ่ ้าน อบจ. เทศบาล เทศบาล เทศบาล อบต. (หนว่ ย:แห่ง)
นคร เมือง ตำบล บา้ น (หลัง)

นครปฐม 7 106 930 1 1 5 18 92 417,915

ราชบุรี 10 104 977 1 - 4 30 77 332,214

กาญจนบรุ ี 13 98 959 1 - 2 47 72 353,679

สพุ รรณบุรี 10 110 1,008 1 - 2 43 80 311,136

สมุทรสาคร 3 40 303 1 2 2 10 23 302,618

สมุทรสงคราม 3 36 284 1-1 8 26 73,940

เพชรบุรี 8 93 698 1 - 2 13 69 224,570

ประจวบครี ีขนั ธ์ 8 48 437 1 - 2 14 44 276,936

รวม 62 635 5,596 8 3 20 183 483 2,293,008

ทม่ี า : กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ขอ้ มลู ณ ธันวาคม 2564

ตารางที่ 2.2 ข้อมูลด้านการปกครองในเขตพืน้ ท่ี สสว.3 รวม 8 จังหวัด แบ่งการปกครองออกเปน็
62 อำเภอ 635 ตำบล 5,569 หม่บู ้าน การปกครองส่วนท้องถิ่น ประกอบด้วย องคก์ ารบริหารสว่ นจังหวัด 8 แห่ง
เทศบาลนคร 3 แห่ง (จังหวดั นครปฐม 1 แห่ง และจงั หวดั สมทุ รสาคร 2 แหง่ ) เทศบาลเมือง 20 แห่ง เทศบาล
ตำบล 183 แห่ง และองค์การบรหิ ารส่วนตำบล 483 แห่ง จำนวนบา้ น 2,293,008 หลงั

2.5 ดา้ นประชากร

ตารางที่ 2.3 แสดงจำนวนประชากรแยกตามชว่ งอายุ จำแนกตามเพศ และจังหวัด

จงั หวดั อายุ 0 - 17 ปี อายุ 18 – 25 ปี ชาย
ชาย หญงิ รวม ชาย หญิง รวม 226,611
นครปฐม 93,345 87,875 181,220 50,027 47,432 97,459 212,650
ราชบรุ ี 87,414 82,402 169,816 47,112 44,064 91,176

กาญจนบุรี 98,760 92,954 191,714 54,675 46,996 101,671 225,512

สุพรรณบรุ ี 79,557 75,569 155,126 40,520 40,313 80,833 204,774

สมุทรสาคร 73,416 69,167 142,583 29,308 28,784 58,092 138,591

สมทุ รสงคราม 16,911 15,739 32,650 8,904 8,857 17,761 46,309

เพชรบรุ ี 47,413 44,674 92,087 24,374 23,594 47,968 118,787

ประจวบครี ีขนั ธ์ 59,069 55,445 114,514 35,355 27,542 62,897 133,644

รวม 555,885 523,825 1,079,710 290,275 267,582 557,857 1,306,878

ด

อายุ 26 – 59 ปี อายุ 60 ปขี ึน้ ไป ชาย (หน่วย : คน)
หญิง รวม ชาย หญิง รวม 442,800
72,817 99,394 172,211 421,921 รวม
1 244,670 471,281 74,745 100,066 174,811 หญิง รวม
0 219,828 432,478 479,371 922,171
446,360 868,281

2 222,933 448,445 69,365 82,859 152,224 448,312 445,742 894,054

4 212,645 417,419 78,032 103,950 181,982 402,883 432,477 835,360

1 151,875 290,466 41,368 54,280 95,648 282,683 304,106 586,789

9 48,358 94,667 18,977 26,787 45,764 91,101 99,741 190,842

7 125,361 244,148 42,353 56,319 98,672 232,927 249,948 482,875

4 140,743 274,387 45,981 55,392 101,373 274,049 279,122 553,171

8 1,366,413 2,673,291 443,638 579,047 1,022,685 2,596,676 2,736,867 5,333,543

ทม่ี า : กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ขอ้ มลู ณ ธนั วาคม 2564

ตารางที่ 2.3 จำแสดงจำนวนประชากรในเขตพื้นที่ สสว.3 พบว่า มีจำนวนประชากรรวม
จำนวน 5,333,543 คน แบ่งเป็นเพศชาย 2,596,676 คน เพศหญิง 2,736,867 คน โดยจังหวัดที่มีจำนวน
ประชากรมากที่สุดในสามลำดับแรก ได้แก่ จังหวัดนครปฐม มีจำนวนประชากร 922,171 คน จังหวัด
กาญจนบรุ ีมจี ำนวนประชากร 894,054 คน และจงั หวดั ราชบุรี มจี ำนวนประชากร 868,281 คน ประชากร
ส่วนใหญ่มีอายุอยู่ในระหว่าง 26 - 59 ปี จำนวน 2,673,291 คน คิดเป็นร้อยละ 50.12 รองลงมา คือ
ชว่ งอายรุ ะหวา่ ง 18 - 25 ปี จำนวน 1,306,878 คน ร้อยละ 24.50 ตามแผนภูมทิ ี่ 2.1
แผนภูมิที่ 2.1 แสดงจำนวนประชากรรายจงั หวัด จำแนกตามชว่ งอายุ

2.6 ดา้ นศาสนา ประเพณี วฒั นธรรม และข้อมูลชาติพนั ธ์

ศาสนา ประชากรสว่ นใหญ่ในกลมุ่ จังหวดั เขตพ้ืนท่ี สสว.3 นับถือศาสนาพทุ ธ มากกวา่ ร้อยละ
90 ของจำนวนประชากรท้ังหมด รองลงมานบั ถือศาสนาครสิ ต์ และศาสนาอสิ ลาม

ประเพณี วัฒนธรรม มีความโดดเด่นด้านวัฒนธรรมทางประวัติศาสตร์ มีศาสนสถาน
แหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม และโบราณสถาน โบราณวัตถุ อาทิเช่น องค์พระปฐมเจดีย์ พระราชวัง
สนามจันทร์ จังหวัดนครปฐม ด่านเจดีย์สามองค์ อุทยานประวัติศาสตร์เมืองสิงห์ เส้นทางรถไฟสายมรณะ
สะพานข้ามแม่น้ำแคว จังหวัดกาญจนบุรี เมืองโบราณบ้านคูบัว วัดพระศรีรัตนมหาธาตุวรวิหาร จังหวัด
ราชบุรี เมืองโบราณอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี โบราณสถานอำเภอบ้านแหลม พระราชนิเวศน์มฤคทายวัน
จังหวดั เพชรบุรี เป็นต้น

ชาติพันธุ์ กลุ่มจังหวัดในเขตพื้นที่ สสว.3 นับว่ามีกลุ่มชาติพันธุ์ที่หลากหลายสืบทอด
ประวัติศาสตร์อันยาวนาน และมีอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมตามยคุ สมยั อาทิ ชาวไทยเชื้อสายจนี นอกจากน้ี
ยังมีกลุ่มชาติพันธุ์มอญ เมียนมา พบมากในจังหวัดสมุทรสาคร โดยส่วนใหญ่เป็นแรงงานต่างด้าว ส่วนชาติ
พันธุ์ไทยพื้นราบ เขมร กระเหรี่ยง ลาว เมี่ยน (เย้า) ม้ง (แม้ว) ขมุ ไทยใหญ่ ลาวนอก พบมากสุดในจังหวัด
ราชบุรี และจังหวัดกาญจนบุรี เนื่องจากเป็นพื้นที่ที่มีอาณาเขตติดกับชายแดน อีกทั้งยังมีชาวไทยทรงดำ
หรอื ไทยโซ่ง ซ่งึ เป็นกล่มุ ชาติพันธทุ์ ี่พบมากสุดในจังหวัดเพชรบุรี สามารถอธบิ ายรายละเอียดของ 8 จังหวัด
ดังนี้

2.6.1 จังหวัดนครปฐม ประชากรในจังหวัดนครปฐมส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ
98.40 รองลงมานับถือศาสนาคริสต์ ร้อยละ 1.00 ศาสนาอิสลาม ร้อยละ 0.20 และศาสนาอื่น ๆ ร้อยละ
0.40 มีขนบธรรมเนยี ม ประเพณวี ฒั นธรรม การละเล่นพน้ื เมืองสําคัญทนี่ ิยมปฏิบัตสิ ืบทอดกนั มาแต่โบราณ
จนถึงปัจจุบัน รวมถึงงานที่จัดขึ้นเป็นประจําทุกปี คือ งานนมัสการธรรมดาเป็นปกติ และในวันสําคัญ
ทางศาสนา เช่น วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา จะมีการบูชาด้วยการเดินเวียนเทียนทักษิณาวัตรรอบองค์พระ
ปฐมเจดีย์ เพื่อเป็นการทําให้จิตใจสงบ งานประเพณีที่มีมาแต่โบราณ จัดขึ้นระหว่างวันขึ้น 12 ค่ำ ถึงแรม
4 คำ่ เดอื น 12 ของทุกปี บรเิ วณองคพ์ ระปฐมเจดีย์เพ่ือบชู าพระบรมสารรี ิกธาตุ และ ร่วมกันบริจาคทรัพย์
บาํ รุงรกั ษาองคพ์ ระปฐมเจดยี ์ใหม้ ่นั คงสืบต่อไป

2.6.2 จังหวัดราชบรุ ี ประชากรในจังหวัดราชบุรีส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 99.16
นับถือศาสนาคริสต์ ร้อยละ 0.79 นับถือศาสนาอิสลามร้อยละ 0.03 ราชบุรีเป็นจังหวัดหนึ่งที่มีความอุดม
สมบูรณข์ องประเทศไทย มีแมน่ ้ำแม่กลองไหลผ่านก่อให้เกิดความสมบรู ณ์ของพชื พันธธุ์ ัญญาหาร และออก
ส่ทู ะเลได้ ทำใหร้ าชบุรีเป็นเมืองท่าทางการค้าทส่ี ำคัญมาตั้งแต่พทุ ธศตวรรษที่ 13 และยงั เปน็ แหลง่ อาหารที่
สำคญั มาต้ังแต่สมัยอยุธยา วฒั นธรรมการกนิ ของคนราชบรุ ีจึงเกิดจากภูมิปญั ญาในการปรบั เปลี่ยน ปรงุ แตง่
ความหลากหลายของทรัพยากรธรรรมชาติที่มีอยู่ในท้องถิ่น ผสมผสานกับการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทาง
วัฒนธรรมต่างถิ่นจาก กลุ่มชนต่าง ๆ ทั้งจีน ลาว มอญ เขมร กะเหรี่ยงจึงเกิดจากการผสมผสานวัฒนธรรม
การกินที่ร่วมกันบางอย่างเช่นในปัจจุบัน วัฒนธรรมการกินของคนราชบุรี จึงมีลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์
ของกลมุ่ ชน และหยบิ ยืมของกลุ่มชนอน่ื มาผสมผสาน

2.6.3 จังหวัดกาญจนบุรี การนับถือศาสนาของประชากรในจังหวัดกาญจนบุรีมีทั้งศาสนา
พุทธ ศาสนาคริสต์ ศาสนาอิสลาม ศาสนาพราหมณ์-ฮินดู โดยศาสนาที่ประชาชนส่วนใหญ่ของจังหวัด
กาญจนบุรี นบั ถือคอื ศาสนาพทุ ธ ประมาณร้อยละ 98.41 นอกนนั้ กระจายไปศาสนาอน่ื ๆ และชาวจังหวัด
กาญจนบุรีมีวัฒนธรรมการแต่งกาย (ยกเว้นคนไทยเชื้อสายต่าง ๆ เช่น พม่า มอญ กะเหรี่ยง) จะมี
การแต่งกายคล้ายคลึงกับชาวจังหวัดอื่นในภาคกลาง เมื่อไปงานเลี้ยง งานบุญ งานพิธีมักจะแต่งกาย
พถิ พี ิถันสวยงามตามสมยั นยิ ม

2.6.4 จังหวัดสุพรรณบุรี ประชากรจังหวัดสุพรรณบุรี นับถือศาสนาพุทธมากที่สุด ร้อยละ
99.83 รองลงมา คือ ศาสนาคริสต์ ร้อยละ 0.13 และศาสนาอิสลาม ร้อยละ 0.03 จังหวัดสุพรรณบุรี
เป็นจังหวัดเก่าแก่จังหวัดหนึ่งอยู่ทางภาคตะวันตกของประเทศไทย พบหลักฐานทางโบราณคดีมีอายุ
ไม่ต่ำกว่า 3,500 - 3,800 ปี โบราณวัตถุที่ขุดพบมีทั้งยุคหินใหม่ ยุคสำริด ยุคเหล็กและสืบทอดวัฒนธรรม
ต่อเนื่องมาตั้งแต่สมัยสวุ รรณภูมิ ฟูนัน อมราวดี ทวารวดี ลพบุรี อู่ทองและอยุธยา และเป็นเมืองตน้ กำเนดิ
วรรณคดีเรื่องขุนช้างขุนแผนอันเป็นวรรณคดีสำคัญเรื่องหนึ่งของชาติไทย นอกจากนั้นจังหวัดสุพรรณบุรี
ยงั มีเพลงอแี ซวเป็นเพลงพืน้ บ้านประจำท้องถิน่ ของจังหวัดสพุ รรณบรุ ี ยาวนานกวา่ 100 ปี

2.6.5 จังหวัดสมุทรสาคร ประชากรนับถือศาสนาพุทธมากที่สุด ร้อยละ 99.70 รองลงมา คือ
ศาสนาครสิ ต์ ร้อยละ 0.26 นอกจากนี้ ประชากรยังนับถอื ศาสนาอิสลาม รอ้ ยละ 0.02 และศาสนาซิกซ์ศาสนา
ฮนิ ดู ศาสนาอนื่ ๆ ร้อยละ 0.02 เนอื่ งจากจงั หวัดสมุทรสาคร มชี ายฝั่งทะเลยาว 41.8 กิโลเมตร จงึ มีการประกอบ
อาชพี ทางการประมง และการเพาะเลยี้ งสตั ว์น้ำเป็นอาชพี หลัก ผลผลิตจากการประมงทะเลส่วนใหญ่ได้รับจาก
แหล่งน้ำธรรมชาติ ในจังหวัดสมุทรสาคร ถือว่าเป็นจังหวัดที่มีชาวรามัญ หรือชาวมอญอาศัยอยู่จำนวนมาก
จังหวัดหนึง่ ทำให้วัฒนธรรมและประเพณีของชาวมอญเข้ามามีอิทธิพลและกลายเป็นวัฒนธรรมและประเพณี
ประจำจงั หวัดสมุทรสาคร

2.6.6 จังหวัดสมุทรสงคราม ประชากรในจังหวัดสมุทรสงครามส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ
ร้อยละ 97.35 นับถือศาสนาคริสต์ ร้อยละ 1.77 นับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 0.88 จังหวัดสมุทรสงครามมที ี่ติด
ชายฝั่งทะเลและไม่ติดชายฝั่งทะเล ซึ่งทั้งสองพื้นที่นี้ก็จะมีวัฒนธรรมที่ต่างกัน เช่น พื้นที่ที่ติดชายฝั่งทะเล
สว่ นใหญ่ประกอบอาชีพประมง ดังนน้ั วฒั นธรรมความเปน็ อยู่ก็จะต่างกนั คือ การต้งั บ้านเรอื นจะตั้งอยู่บริเวณ
ปากน้ำเพื่อสะดวกต่ออาชีพตนเองที่ต้องออกทะเลหรือเลี้ยงสัตว์ทะเล และรูปแบบตัวเรือนจะยกพื้นสูง
เพื่อรับมือการขึ้นลงของน้ำทะเล ส่วนพื้นที่ที่ไม่ติดชายฝั่งทะเลส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพเกษตร วัฒนธรรม
การสร้างบา้ นเรือนจะมีความแตกต่าง คือ สว่ นใหญ่จะสรา้ งอยู่ในพนื้ ทส่ี วนของตนเองเพ่ือสะดวกต่อการเอาไป
เก็บผลผลิต จังหวัดสมุทรสงครามเป็นจังหวัดหน่ึงที่บรรพชนชาวลาวหรือ ผู้ลาวดั่งเดิมได้อพยพมาอยู่ในพื้นท่ี
อำเภอเมืองสมุทรสงคราม และมีลูกหลานผสมกลมกลืนกับคนในพื้นที่ แต่ยังคงรักษาขนบธรรมเนียมประเพณี
และวัฒนธรรมของตัวเองไว้ให้ลูกหลานได้อย่างมั่นคง ซึ่งหนึ่งในนั้นคือ วัฒนธรรมการแต่งกาย ของชาวไทย
ทรงดำจะแตง่ กายดว้ ยเส้อื ผา้ สดี ำ ผ้หู ญิงใหใ้ ชผ้ า้ สีเหลือง สีแดง สีชมพู สฟี ้า สีเขียว สนี ำ้ เงินและสขี าว เป็นสไบ
พาดไหล่ ผ้ชู ายใช้ผา้ สคี าดเอว

2.6.7 จังหวัดเพชรบุรี ประชากรในจังหวัดเพชรบุรีส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 96.67
รองลงมานับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 03.24 ศาสนาคริสต์ ร้อยละ 0.07 นอกนั้นเป็นศาสนาอื่น ๆ
เมืองเพชรบุรีเป็นเมืองเก่าแก่โบราณสมัยทวารวดีและศรีวิชยั เนื่องจากจังหวัดเพชรบุรี มีประวัติความเป็นมา
ยาวนาน จึงมีโบราณสถานโบราณวัตถุ และศิลปกรรมต่าง ๆ ได้แก่ ภาพเขยี นตามฝาผนังอโุ บสถ หรอื ลวดลาย
ปูนปั้นต่าง ๆ หน้าบัน หน้าจั่วของโบสถ์ วิหารในวัดต่าง ๆ วัดวาอาราม ที่มีอยู่ทุกวันนี้จะมี พระพุทธรูป หรือ
ซากสถูปเจดีย์เป็นหลักฐานประกอบกับลักษณะของเมืองเพชรบุรีมีทั้ง ภูเขา ป่าไม้ ถ้ำ ลำธาร น้ำตก แก่งหิน
และหาดทรายชายทะเลที่มีธรรมชาติสวยงาม จังหวัดเพชรบุรี เป็นจังหวัดที่มีประชากรทั้งชาวไทย ชาวไทย
ทรงดำ ชาวมอญ และชาวกะเหรี่ยง อาศัยอยู่ร่วมกันทำให้เมืองเพชรบุรี มีความหลากหลายทั้งด้านประเพณี
วัฒนธรรม อาชีพ และความเป็นอยู่ กลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำ หรือไทยโซ่ง เป็นชาติพันธุ์กลุ่มใหญ่ในจังหวัด
เพชรบุรี มีการกระจายตัวอยู่ทั่วไปในทุกอำเภอของจังหวัดเพชรบุรี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในทุกตำบลของอำเภอ
เขาย้อย อีกทั้งมีการเรียนการสอนภาษาไทยโซ่งที่โรงเรียนหนองปรง และโรงเรียนเขาย้อย เนื่องจากชาวไทย
ทรงดำมีความเป็นชาติพันธุ์สูง ทำให้ขนบธรรมเนียมประเพณีและวัฒนธรรมต่าง ๆ ของชาวไทยทรงดำยังคง
สบื ทอดมาจนถึงปจั จุบนั เป็นจำนวนมาก หน่งึ ในวฒั นธรรมที่ยังคงดำรงอยู่ คอื วัฒนธรรมการแตง่ กายของกลุ่ม
ไทยทรงดำจะแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสีดำ ถ้าเป็นผู้หญิงก็ให้ใช้ผ้าสเี หลือง สีแดง สีชมพู สีฟ้า สีเขียว สีน้ำเงินและ
สีขาว เปน็ สไบ พาดไหล ถา้ เปน็ ผชู้ ายให้ใช้ผ้าสีคาดเอว

2.6.8 จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ประชากรส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ร้อยละ 97.35 รองลงมา
นับถือศาสนาอิสลาม ร้อยละ 1.33 ศาสนาคริสต์ ร้อยละ 1.27 และศาสนาอื่นๆ ร้อยละ 0.05 จังหวัด
ประจวบคีรีขันธ์ มลี ักษณะอากาศร้อนชื้น และอยใู่ นบริเวณหน่ึงทไี่ ด้รับอิทธิพลของ ความแตกตา่ งระหว่างพนื้ ดิน
ของทวีปเอเชียและพื้นน้ำของมหาสมุทรทางตอนใต้ เป็นปัจจัยที่ทำให้เกิดลมมรสุมในภูมิภาคนี้ โดยเฉพาะ
ลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้หรือมรสุมฤดูร้อน ซึ่งเป็นลมมรสุมที่มีความสำคัญต่อชีวิตความเป็นอยู่และการ
ประกอบอาชีพอย่างมาก ประชากรส่วนใหญ่จึงมีอาชีพทำเหมืองแร่ เลี้ยงสัตว์ การประมง และการอุตสาหกรรม
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ มีชาวมอญ และชาวไทยทรงดำอยู่ส่วนหนึ่ง สามารถพบเห็นการแต่งกายที่เป็น
เอกลักษณ์โดดเด่น การแต่งกายของชาวไทยทรงดำ จะแต่งกายด้วยเสื้อผ้าสีดำ ผู้หญิงจะใช้ผ้าสีเหลือง
สแี ดง สชี มพู สีฟ้า สีเขียว สนี ำ้ เงินและสขี าว เปน็ สไบพาดไหล่ ผ้ชู ายใชผ้ ้าสีคาดเอว

2.7 ด้านสาธารณสุข

ตารางที่ 2.4 แสดงจำนวนหนว่ ยบริการสาธารณสขุ ภาครฐั และภาคเอกชน จำแนกตามจงั หวัด

(หน่วย:แห่ง)

จงั หวดั ภาครฐั ภาคเอกชน รวม

โรงพยาบาล โรงพยาบาล โรงพยาบาล โรงพยาบาล รวม

ศนู ย์ ทวั่ ไป ชุมชน สง่ เสรมิ

(รพศ.) (รพท.) (รพช.) สขุ ภาพ

ตำบล

(รพ.สต.)

นครปฐม 1 - 8 134 143 5 148

ราชบรุ ี 1 3 7 159 170 6 176

กาญจนบุรี - 2 14 143 159 4 163

สุพรรณบุรี 1 1 8 174 184 4 188

สมุทรสาคร 1 1 - 56 58 8 66

สมทุ รสงคราม - 1 2 49 52 1 53

เพชรบรุ ี - 1 7 117 125 3 128

ประจวบครี ขี ันธ์ - 2 6 81 89 3 92

รวม 4 11 52 913 980 34 1,014

ที่มา : HDC Report กระทรวงสาธารณสุข ณ วนั ที่ 25 มนี าคม 2565

ตารางที่ 2.4 แสดงจำนวนหน่วยบริการสาธารณสุข ในเขตพื้นที่ สสว.3 พบว่า มีจำนวนหน่วย

บริการสาธารณสุขในเขตพ้ืนที่รับผิดชอบ สสว.3 ทั้งสิ้น 1,014 แห่ง แบ่งเป็นโรงพยาบาลศูนย์ (รพศ.) จำนวน

4 แห่ง ในจงั หวัดนครปฐม จงั หวัดราชบรุ ี จังหวดั สพุ รรณบุรี และจงั หวดั สมุทรสาคร โรงพยาบาลทว่ั ไป (รพท.)

จำนวน 11 แห่ง โรงพยาบาลชุมชน (รพช.) จำนวน 52 แห่ง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

(รพ.สต.) จำนวน 913 แห่ง และโรงพยาบาลเอกชน จำนวน 34 แห่ง จังหวัดที่หน่วยบริการสาธารณสุข

มากที่สุด คือ จังหวัดสุพรรณบุรี มีจำนวน 188 แห่ง รองลงมา คือ จังหวัดราชบุรี จำนวน 176 แห่ง จังหวัด

กาญจนบุรี จำนวน 163 แห่ง จังหวัดนครปฐม จำนวน 148 แห่ง จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 128 แห่ง จังหวัด

ประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 92 แห่ง แผนภูมิที่ 2.2 แสดงจาํ นวนหนว่ ยบรกิ ารสาธารณสขุ
จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 66 แห่ง
และจังหวัดสมุทรสงคราม จำนวน 200 148 176 163 188 128
53 แห่ง ตามลำดับ ดังแผนภูมิที่ 2.2 150
ทั้งนี้ จากการเปรียบจำนวน รพ.สต. 100 66 53 92
กับจำนวนตำบลทั้งหมดในพื้นที่ทั้ง 50
8 จังหวัด พบว่า ทุกจังหวัดมี รพ.สต. -
ประจำตำบลมากกว่า 1 แห่ง ดังนั้น

แสดงให้เห็นว่าประชาชนสามารถ

เข้าถึงบริการสาธารสุขเบื้องต้นใน

พน้ื ท่ีได้อยา่ งทว่ั ถึง

ตารางท่ี 2.5 แสดงจำนวนประชากรตอ่ แพทย์รายจังหวัด

(หน่วย : คน)

จงั หวดั แพทย์ ประชากร ประชากรตอ่ แพทย์

นครปฐม 794 922,171 1,161 : 1

ราชบรุ ี 1,342 868,281 647 : 1

กาญจนบุรี 1,196 894,054 748 : 1

สุพรรณบุรี 1,178 835,360 709 : 1

สมุทรสาคร 1,393 586,789 421 : 1

สมุทรสงคราม 267 190,842 715 : 1

เพชรบรุ ี 1,188 482,875 406 : 1

ประจวบครี ขี ันธ์ 583 553,171 949 : 1

รวม 7,941 5,333,543 672 : 1

ทม่ี า: HDC Report กระทรวงสาธารณสขุ ขอ้ มูล ณ วนั ที่ 17 พฤศจิกายน 2564

แผนภมู ิที่ 2.3 แสดงสัดส่วนประชากรตอ่ แพทย์ 1 คน ตารางที่ 2.5 แสดงจำนวนแพทย์
ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 มีจำนวนแพทย์
1,161 949 ทั้งสิ้น 7,941 คน โดยคิดเป็นสัดส่วนจำนวน
1,200 ประชากร 672 คน ต่อแพทย์ 1 คน จงั หวัดทีม่ ี
จำนวนแพทย์มากที่สุดในกลุ่มจังหวัด คือ
900 647 748 709 715 จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 1,393 คน
รองลงมา คือ จังหวัดราชบุรี จำนวน 1,342 คน
600 421 406 จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 1,196 คน แต่เม่ือ

300

-

พิจารณาสัดส่วนประชากรต่อแพทย์ 1 คน

จังหวัดนครปฐมเป็นจังหวัดสูงสุด คือ แพทย์

1 คน ต้องให้การรักษาผู้ป่วยถึง 1,161 คน รองลงมา คือ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 949 คน จังหวัด

กาญจนบรุ ี จำนวน 748 คน ตามลำดับ ดังแผนภมู ิที่ 2.3

ตารางท่ี 2.6 แสดงสาเหตุการตาย 5 อนั ดับแรกจากโรคต่างๆ ของกลุ่มจังหวัด (หน่วย:คน)
ความดนั โลหติ สงู
จังหวัด วยั ชรา หวั ใจลม้ เหลว การตดิ เชอ้ื ใน หวั ใจ ไม่ทราบสาเหตุ
ไม่ระบุ กระแสเลอื ด ล้มเหลว
(ปฐมภมู )ิ
รายละเอียด ไม่ระบุชนดิ

นครปฐม 300 103 47 56 65
ราชบรุ ี
กาญจนบรุ ี 233 244 539 62 88
สุพรรณบรุ ี
สมทุ รสาคร 211 166 18 - 36
สมทุ รสงคราม
เพชรบรุ ี 551 143 68 84 267
ประจวบครี ีขันธ์
รวม 96 338 31 51 31

127 193 79 148 24

295 393 145 213 22

412 232 131 312 29

2,225 1,812 1,058 926 562

ที่มา: HDC Report กระทรวงสาธารณสุข ขอ้ มูล ข้อมลู ณ วันท่ี 17 พฤจกิ ายน 2564

แผนภูมิท่ี 2.4 แสดงสาเหตกุ ารตาย 5 โรคของกลุ่มจงั หวัด ตารางที่ 2.6 แสดงสาเหตุการตาย
จากโรคต่าง ๆ ซึ่งจังหวัดในเขตพื้นท่ี
ความดนั โลหติ สงู ฯ 562 รับผิดชอบ สสว.3 พบว่า โรควัยชราเป็นสาเหตุ
หวั ใจลม้ เหลว 926 การตายอันดับท่ี 1 จำนวน 2,225 คน รองลงมา
1,058 คือ โรคหัวใจล้มเหลว มีจำนวน 1,812 คน
การตดิ เชือ้ ในกระแสเลือด ฯ การตดิ เชอ้ื ในกระแสเลือด มจี ำนวน 1,058 คน
หัวใจล้มเหลวฯ 1,812 หัวใจล้มเหลว มีจำนวน 926 คน และความดัน
วยั ชรา 2,225 โลหติ สงู จำนวน 562 คน ตามลำดบั ดงั แผนภูมิ
ที่ 2.4
0 500 1,000 1,500 2,000 2,500

2.8 ดา้ นการศึกษา

ตารางที่ 2.7 สถานศกึ ษาในระบบ นอกระบบ จำแนกรายสังกัด รายจังหวัด ปกี ารศึกษา 2564

(หน่วย:จำนวน:แหง่ )

จังหวดั รายการสถานศึกษา รวม

ในระบบ นอกระบบ

สพฐ. เอกชน อาชีวศกึ ษา ท้องถ่ิน อดุ มศึกษา สำนกั พทุ ธ อืน่ ๆ กศน.

ศาสนา

นครปฐม 271 44 11 21 12 แห่งช2าติ - 7 368

ราชบรุ ี 347 31 12 15 - 1 10 104 520

กาญจนบรุ ี 441 24 10 11 5 3 - 13 507

สุพรรณบรุ ี 426 27 8 17 1 1 - 10 490

สมุทรสาคร 113 24 3 20 3 4 - 40 207

สมทุ รสงคราม 76 9 392 - - 36 135

เพชรบุรี 241 22 8 14 6 -4 8 303

ประจวบครี ขี นั ธ์ 226 36 6 21 1 18 8 307

รวม 2,141 217 61 128 30 12 22 226 2,837

ที่มา: สำนักงานศกึ ษาธิการจังหวดั ข้อมูล ณ วนั ที่ 31 มนี าคม 2565

ตารางที่ 2.7 สถานศึกษา แผนภมู ทิ ่ี 2.5 แสดงจำนวนสถานศึกษาภาพรวมของกลุม่ จังหวัด
ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 มีจำนวน
ทั้งสน้ิ 2,837 แหง่ ซึง่ แบง่ เป็น 1) สถานศึกษา
ในระบบ จำนวน 2,611 แห่ง แยกเป็น
สถานศึกษาในสังกัดสำนักงาน
คณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
มากที่สุด จำนวน 2,141 แห่ง รองลงมา
สถานศึกษาเอกชน จำนวน 217 แห่ง
สถานศึกษาท้องถิ่น จำนวน 128 แห่ง
อาชีวศึกษา จำนวน 61 แห่ง อุดมศึกษา
จำนวน 30 แห่ง อื่น ๆ จำนวน 22 แห่ง
และสำนักพุทธศาสนาแหง่ ชาติ จำนวน 12 แหง่ ตามลำดบั 2) การศกึ ษานอกระบบ (กศน.) จำนวน 226 แห่ง
ดังแผนภูมิที่ 2.5

ตารางที่ 2.8 จำนวนนักเรียนนักศึกษาในระบบ จำแนกตามระดบั ชั้น ปกี ารศึกษา 2564

จงั หวัด ระดับการศกึ ษา (คน) (หนว่ ย:คน)
อนบุ าล ประถม ม.ตน้ ม.ปลาย ปวช. ปวส. ปริญญาตรี รวม

นครปฐม 23,408 66,134 34,882 31,936 540 197 80,100 237,197
9,931 4,188 6,551 152,999
ราชบุรี 22,748 62,603 31,249 15,729 4,918 2,549 5,423 131,399
7,730 2,930 4,507 135,073
กาญจนบรุ ี 17,976 56,070 28,674 15,789 103,183
444 60 ... 39,785
สพุ รรณบรุ ี 18,099 54,877 28,923 18,007 11,134 992 1,515 50,301
4,143 1,965 18,128 102,153
สมทุ รสาคร 21,566 49,629 22,083 9,400 5,363 2,157 2,966 952,090
44,203 15,038 119,190
สมุทรสงคราม 3,724 11,286 5,944 5,190

เพชรบรุ ี 15,377 32,502 16,286 9,777

ประจวบคีรีขนั ธ์ 19,729 42,257 20,048 9,633

รวม 142,627 375,358 188,089 115,461

หมายเหตุ : ... หมายถงึ ไม่มีขอ้ มลู

ทม่ี า : สำนักงานศึกษาธกิ ารจงั หวดั ข้อมูล ณ วันที่ 31 มนี าคม 2565

ตารางที่ 2.8 แสดงจำนวนนักเรียนนักศึกษา จำแนกตามลำดับชั้น ปีการศึกษา 2564 พบว่า จำนวน
นักเรียนนักศึกษา จำแนกตามระดับชั้นในพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 มีจำนวนทั้งสิ้น 952,090 คน ส่วนใหญ่อยู่ใน
ระดับประถมศึกษา จำนวน 375,358 คน รองลงมาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น จำนวน 188,089 คน ระดับอนุบาล
จำนวน 142,627 คน ระดับปริญญาตรี จำนวน 119,190 คน ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 115,461 คน
ระดบั ปวช. จำนวน 44,203 คน และระดับปวส. จำนวน 15,038 คน ตามลำดับ

ตารางท่ี 2.9 จำนวนนักเรียนนอกระบบการศึกษา จำแนกตามระดับการศกึ ษา ปีการศึกษา 2560 - 2564

(หนว่ ย:คน)

จังหวดั ปีการศกึ ษา

2560 2561 2562 2563 2564

นครปฐม 8,688 8,096 7,971 7,375 7,065

ราชบรุ ี 9,657 9,835 8,903 1,243 7,752

กาญจนบรุ ี 32,239 10,934 12,987 20,651 15,002

สุพรรณบุรี 14,271 13,242 12,647 9,832 10,888

สมุทรสาคร 4,683 3,938 3,661 2,162 3,330

สมทุ รสงคราม 14,991 21,649 18,434 14,160 16,527

เพชรบรุ ี 6,445 6,445 6,446 6,446 5,579

ประจวบครี ีขนั ธ์ … … … 12,288 11,073

รวม 90,974 74,139 71,049 74,157 77,216

หมายเหตุ : ... หมายถงึ ไมม่ ีข้อมลู

ทีม่ า : สำนกั งานศึกษาธกิ ารจงั หวดั ข้อมูล ณ วันท่ี 31 มนี าคม 2565

แผนภมู ทิ ี่ 2.6 เปรียบเทียบจำนวนนกั เรยี นในระบบและ ตารางที่ 2.9 แสดงจำนวนนักเรียน
นอกระบบของกลุ่มจงั หวัด นอกระบบการศึกษา จำแนกตามระดับการศึกษา
2563 - 2564 ภาพรวมกลุ่มจังหวัด โดยปี 2563
มีจำนวนนักเรียนนอกระบบการศึกษา จำนวน
74,157 คน ปี 2564 จำนวน 77,216 คน ซึ่งมี
จำนวนนักเรียนนอกระบบการศึกษาเพิ่มขึ้นทุกปี
และจากแผนภูมิที่ 2.6 แสดงการเปรียบเทียบ
จำนวนนักเรียนในระบบและนอกระบบการศึกษา
ปี 2564 ซึ่งนักเรียนนอกระบบการศึกษา คิดเป็น
รอ้ ยละ 8.11 ของนักเรยี นในระบบการศกึ ษา

ตารางท่ี 2.10 จำนวนนกั เรยี นออกกลางคนั ระดับประถมศึกษา - มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย สังกัดสำนักงาน
คณะกรรมการการศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน ปีการศกึ ษา 2560 - 2564

(หน่วย:คน)

จังหวดั ปกี ารศกึ ษา

2560 2561 2562 2563 2564

นครปฐม 240 336 213 18 143

ราชบรุ ี … … 609 261 ...

กาญจนบรุ ี 250 195 59 377 ...

สพุ รรณบุรี 52 50 17 29 ...

สมทุ รสาคร … … … … 6

สมุทรสงคราม 26 11 14 … 13

เพชรบุรี 88 107 286 403 ...

ประจวบครี ขี ันธ์ … … 422 ... 1,265

รวม 656 699 1,620 1,088 1,427

หมายเหตุ : ... หมายถึง ไม่มขี อ้ มูล
ท่มี า : สำนักงานศกึ ษาธิการจังหวดั ข้อมลู ณ วนั ที่ 31 มีนาคม 2565

จากตารางที่ 2.10 แสดงจำนวนนักเรียนออกกลางคันระดับประถมศึกษา - มัธยมศึกษาตอน
ปลาย สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีการศึกษา 2560 – 2564 ภาพรวมกลุ่มจังหวัด
พบว่า ตั้งแต่ปี 2561 – 2564 นั้น จำนวนนักเรียนที่ออกกลางคันมีจำนวนเพิ่มขึ้นทุกปี โดยปี 2564 มีข้อมูล
4 จังหวัด โดยจังหวัดที่มีจำนวนนักเรียนที่ออกกลางคันระดับประถม – มัธยมศึกษาตอนปลาย คือ จังหวัด
ประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 1,265 คน จังหวัดนครปฐม จำนวน 143 คน จังหวัดสมุทรสงคราม จำนวน 13 คน
จงั หวัดสมุทรสาคร 6 คน ตามลำดบั

2.9 ดา้ นแรงงาน

ตารางที่ 2.11 ภาวะการมีงานทำของประชากรในกลุ่มจังหวัด ไตรมาส 4 (ตลุ าคม – ธันวาคม 2564)

(หน่วย:คน)

จังหวดั กำลงั แรงงานในปจั จบุ นั กำลงั แรงงาน ผไู้ มอ่ ยู่ในกำลังแรงงาน อัตราการ

ผ้มู งี านทำ ผู้ว่างงาน ท่รี อฤดกู าล ทำงานบา้ น เรยี น เด็ก/ชรา/ป่วย/ อ่ืนๆ ว่างงาน

หนังสือ พกิ ารจนไมส่ ามารถ

ทำงานได้

นครปฐม 699,773 4,469 - 87,636 62,657 121,478 23,168 0.63
ราชบุรี 442,806 6,101 - 49,815 47,309 102,610 23,990 1.36
กาญจนบุรี 435,163 5,664 1,081 60,297 49,932 74,203 22,694 1.28
สพุ รรณบรุ ี 447,884 3,159 2,561 73,466 45,622 119,517 36,313 0.70

ตารางท่ี 2.11 ภาวะการมีงานทำของประชากรในกลมุ่ จังหวดั ไตรมาส 4 (ตลุ าคม – ธนั วาคม 2564) (ต่อ)

(หน่วย:คน)

จงั หวัด กำลงั แรงงานในปจั จุบัน กำลังแรงงาน ผ้ไู มอ่ ยู่ในกำลงั แรงงาน อัตราการ
ผูม้ งี านทำ ผ้วู า่ งงาน ท่รี อฤดูกาล ทำงานบ้าน อืน่ ๆ ว่างงาน
เรยี น เด็ก/ชรา/ปว่ ย/
หนงั สือ พิการจนไม่

สามารถทำงานได้

สมุทรสาคร 723,802 5,956 - 61,833 53,566 52,854 13,196 0.82

สมุทรสงคราม 109,201 1,257 - 18,458 10,284 20,641 5,313 1.14

เพชรบรุ ี 283,419 3,191 272 25,234 33,452 46,333 11,869 1.11

ประจวบครี ขี ันธ์ 250,365 3,921 - 42,825 28,146 37,514 13,233 1.54

รวม 3,392,413 33,718 3,915 419,564 330,968 575,150 149,776 1.07

ทม่ี า : สำนกั งานสถิติแหง่ ชาติ ข้อมูล ณ เดือนธนั วาคม 2564

หมายเหตุ : 1) อื่น ๆ หมายถึง พักผอ่ น และเกษียณการทำงาน 2) อตั ราการว่างงาน คอื (ผู้ว่างงาน x 100) ÷ กำลังแรงงานรวม

ตารางที่ 2.11 แสดงภาวะการมีงานทำของ แผนภมู ทิ ี่ 2.7 แสดงรอ้ ยละของวยั แรงงาน การว่างงาน

ประชากรในกลุ่มจังหวัดพื้นที่ในเขตรับผิดชอบ สสว.3 พบว่า และผไู้ ม่อยใู่ นกำลังแรงงาน

ภาพรวมกลุ่มจังหวัด จังหวัดที่มีจำนวนผู้มีงานทำมากที่สุด

คือ จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 723,802 คน ซึ่งจังหวัดน้ี

เป็นเมืองอุตสาหกรรม รองลงมา คือ จังหวัดนครปฐม จำนวน

699,773 คน และจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 447,884 คน

มีอัตราการว่างงานเฉลี่ย ร้อยละ 1.07 จังหวัดที่มีอัตรา

การว่างงานมากที่สุด ได้แก่ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คิดเป็น

ร้อยละ 1.54 รองลงมา คือ จังหวัดราชบุรี คิดเป็นร้อยละ

1.36 จังหวัดกาญจนบุรี คิดเป็นร้อยละ 1.28 จังหวัด

สมุทรสงคราม คิดเป็นร้อยละ 1.14 จังหวัดเพชรบุรี คิดเป็น

ร้อยละ 1.11 จังหวัดสมุทรสาคร คิดเป็นร้อยละ 0.82 จังหวัด

สุพรรณบุรี คิดเป็นร้อยละ 0.70 และจังหวัดนครปฐม คิดเป็น

ร้อยละ 0.63 และผู้ไม่อยู่ในกำลังแรงงานที่เป็นกลุ่มเป้าหมาย

ของกระทรวง พม. (เด็ก/ชรา/ป่วย/พิการจนไม่สามารถ

ทำงานได้) เมื่อเทียบกับกำลังแรงงานรวมในกลุ่มจังหวัด มีผู้ที่

ไม่อยู่ในกำลังแรงงาน มากถึงร้อยละ 32.44 ซึ่งจังหวัดที่มีผู้ไม่อยู่ในกำลังแรงที่กลุ่มเป้าหมายของกระทรวงฯ

มากที่สุด คือ จังหวัดสุพรรณบุรี คิดเป็นร้อยละ 16.41 รองลงมา คือ จังหวัดราชบุรี คิดเป็นร้อยละ 15.26

จงั หวัดสมทุ รสงคราม คิดเปน็ ร้อยละ 12.50 ตามลำดับ ดังแผนภมู ิท่ี 2.7

ตารางที่ 2.12 แสดงจำนวนคนต่างด้าวที่ได้รบั อนุญาตทำงานคงเหลือ พ.ศ. 2560 - 2564 ของกลุ่มจงั หวดั

(หนว่ ย: คน)

จงั หวัด พ.ศ.

2560 2561 2562 2563 2564

นครปฐม 111,035 138,892 212,829 92,945 83,364
ราชบุรี
กาญจนบรุ ี 27,956 20,735 50,656 43,508 43,833
สพุ รรณบุรี
สมทุ รสาคร 15,786 14,485 29,431 29,319 27,626
สมทุ รสงคราม
เพชรบรุ ี 9,253 9,203 16,201 14,284 12,131
ประจวบครี ขี นั ธ์
รวม 220,571 190,020 239,341 238,848 213,949

10,712 5,484 12,166 13,926 12,907

16,008 16,966 18,809 18,758 18,684

32,140 17,938 29,885 28,798 26,541

443,461 413,723 609,318 480,386 439,035

ทม่ี า : กรมการจดั หางาน กระทรวงแรงงาน

หมายเหตุ: ไม่รวมยอดการจดทะเบียนแรงงานตา่ งดา้ ว One Stop Service ท่ัวประเทศ

ตารางที่ 2.12 แสดงจำนวนคนต่างด้าว แผนภูมิที่ 2.8 แสดงจำนวนคนต่างด้าวที่ไดร้ ับอนญุ าตทำงาน
ที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือ พ.ศ. 2560 - 2564 คงเหลอื พ.ศ. 2560 - 2564
ของกลุ่มจังหวัดในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 พบว่า
จำนวนคนต่างด้าวมีจำนวนลดลง โดยจากปี 2563
จังหวัดที่มีคนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตทำงานคงเหลือ
มากทส่ี ดุ 3 ลำดบั แรก ในปี พ.ศ.2564 ไดแ้ ก่ จงั หวัด
สมุทรสาคร จำนวน 213,949 คน ซึ่งเป็นเมือง
อุตสาหกรรม รองลงมา คือ จังหวัดนครปฐม จำนวน
83,364 คน และจังหวัดราชบุรี จำนวน 43,833คน
จังหวัดที่มีจำนวนคนต่างด้าวน้อยที่สุด ได้แก่ จังหวัด
สพุ รรณบรุ ี จำนวน 12,131 คน ดังแผนภูมิที่ 2.8

2.10 ดา้ นทีอ่ ยอู่ าศัย

ตารางที่ 2.13 แสดงจำนวนชุมชนผู้มรี ายไดน้ อ้ ยของกลุ่มจังหวดั พ.ศ. 2564

(หนว่ ย:แห่ง:คน)

จังหวดั จำนวน ชุมชนแออัด ชุมชนเมอื ง ชุมชนชานเมือง จำนวน จำนวน จำนวน

ชุมชน ชุมชน ครัวเรอื น ชุมชน ครัวเรือน ชมุ ชน ครัวเรือน บ้าน ครัวเรอื น ประชากร

นครปฐม 23 21 873 - - 2 65 795 938 3,183
ราชบุรี
กาญจนบุรี 8 8 252 - - - - 181 252 961
สพุ รรณบรุ ี
สมุทรสาคร 11 11 361 - - - - 286 361 1,309
สมทุ รสงคราม
เพชรบรุ ี 12 11 388 - - 1 20 353 408 1,496
ประจวบครี ีขนั ธ์
รวม 24 24 1,264 - - - - 1,247 1,264 5,208

6 6 295 - - - - 293 295 1,090

5 3 73 - - 2 40 106 113 465

11 11 379 - - - - 329 379 1,340

100 95 3,885 - - 5 125 3,590 4,010 15,052

ทม่ี า : กองยุทธศาสตรแ์ ละสารสนเทศทอี่ ย่อู าศยั การเคหะแหง่ ชาติ ขอ้ มลู ณ 31 มีนาคม 2565

ตารางที่ 2.13 แสดงจำนวนชุมชนผู้มีรายได้น้อยของกลุ่มจังหวัดพื้นที่ในเขตรับผิดชอบ สสว.3
พบว่า มีจำนวนชุมชนทั้งสิ้น 100 ชุมชน แบ่งเป็นชุมชนแออัด 95 ชุมชน จำนวน 3,885 ครัวเรือน ชุมชน
ชานเมือง 5 ชุมชน จำนวน 125 ครัวเรือน จำนวนบ้านที่มีในชุมชน จำนวน 3,590 หลัง 4,010 ครัวเรือน
มจี ำนวนประชากร 15,052 คน โดยจงั หวดั สมทุ รสาครมีชุมชนแออัดมากทสี่ ดุ 24 ชุมชน รองลงมา คือ จังหวัด
นครปฐม 21 ชุมชน จังหวัดกาญจนบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี และจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวนเท่ากัน
11 ชุมชน จงั หวัดราชบรุ ี 8 ชมุ ชน จงั หวัดสมทุ รสงคราม 6 ชมุ ชน และจังหวดั เพชรบรุ ี 3 ชุมชน ตามลำดบั

2.11 ด้านเศรษฐกิจและรายได้

ผลติ ภัณฑม์ วลรวม
ตารางที่ 2.14 แสดงการขยายตวั ของผลติ ภัณฑม์ วลรวมจังหวัด ปี 2561 - 2564

จังหวดั อตั ราการขยายตวั GPP (ร้อยละ) (หนว่ ย:รอ้ ยละ)

นครปฐม ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564E
ราชบุรี 3.4 2.2
กาญจนบรุ ี 3.4 1.2 -4.0 4.6
สพุ รรณบุรี 12.2 -1.5
6.4 -0.8 -3.0 -9.4

-1.3 -7.3

-3.0 -3.4

ตารางท่ี 2.14 แสดงการขยายตัวของผลติ ภัณฑ์มวลรวมจงั หวัด ปี 2561 – 2564 (ต่อ)

(หนว่ ย:รอ้ ยละ)

จังหวดั อตั ราการขยายตัว GPP (ร้อยละ)

ปี 2561 ปี 2562 ปี 2563 ปี 2564E

สมุทรสาคร 3.7 1.8 -2.5 -0.2

สมุทรสงคราม 1.8 2.9 -2.6 10.8

เพชรบรุ ี 2.1 2.7 -2.2 -2.6

ประจวบครี ขี ันธ์ 4.8 -2.0 -21.2 -3.6

ทมี่ า : สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกจิ และสังคมแหง่ ชาติ และสำนักงานคลงั เขต 7

หมายเหตุ E : คา่ ประมาณการจากคลงั จงั หวดั โดยใช้ข้อมลู ปี 2563 เปน็ ปฐี าน

ตารางที่ 2.14 แสดงการขยายตัวของผลิตภัณฑ์มวลรวมจังหวัดในเขตรับผิดชอบ สสว.3 อัตรา
การขยายตัวเศรษฐกิจ ปี 2563 หดตัวมากกว่าปี 2564 ซึ่งดีขึ้น แต่โดยภาพรวมกลุ่มจังหวัดยังคงมีอัตราการ
ขยายตัวทางเศรษฐกิจหดตัว โดยจังหวัดสุพรรณบุรีหดตัวมากที่สุด ร้อยละ – 9.4 รองลงมา คือ จังหวัด
ประจวบคีรีขันธ์ ร้อยละ -3.6 จังหวัดเพชรบุรี ร้อยละ -2.6 จังหวดั กาญจนบุรี ร้อยละ 1.5 จังหวดั สมุทรสาคร
ร้อยละ -0.2 ส่วนจังหวัดที่มีการขยายตัวทางเศรษฐกิจมากที่สุด คือ จังหวัดสมุทรสงคราม ร้อยละ 10.8
รองลงมา คอื จงั หวดั ราชบุรี ร้อยละ 4.6 และจงั หวดั นครปฐม ร้อยละ 2.2 ดังแผนภูมิที่ 2.9

20.0 นครปฐม แผนภูมทิ ่ี 2.9 แสดงการขยายตวั ของผลิตภณั ฑม์ วลรวมจังหวดั
10.0 3.4
0.0 1.2 ราชบุรี กาญจนบรุ ี สุพรรณบรุ ี สมทุ รสาคร สมทุ รสงคราม เพชรบรุ ี ประจวบครี ขี นั ธ์
-10.0 -4.0 3.4 12.2 6.4 3.7 1.8 2.1 4.8
-20.0 2.2 -0.8 -1.3 -3.0 1.8 2.9 2.7 -2.0
-30.0 -3.0 -7.3 -3.4 -2.5 -2.6 -2.2 -21.2
4.6 -1.5 -9.4 -0.2 10.8 -2.6 -3.6
2561
2562
2563
2564

ตารางที่ 2.15 แสดงผลติ ภัณฑ์จงั หวัดตอ่ หวั (GPP per capita) ปี 2562 - 2564

บาทต่อปี

จงั หวัด 2562 2563 2564E
นครปฐม
ราชบุรี 295,818 279,251 322,406
กาญจนบรุ ี
สพุ รรณบรุ ี 248,028 232,043 252,269
สมทุ รสาคร
สมุทรสงคราม 130,445 119,847 120,989
เพชรบรุ ี
ประจวบครี ขี นั ธ์ 107,023 105,238 98,702

388,372 365,526 366,726

144,711 144,801 160,390

149,773 143,602 145,189

195,923 153,910 150,977

ที่มา : สำนกั งานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกจิ และสงั คมแหง่ ชาติ และสำนกั งานคลงั เขต 7

หมายเหตุ E : ค่าประมาณการจากคลังจังหวดั โดยใช้ปี 2563 เปน็ ปฐี าน

ตารางที่ 2.15 แสดงผลิตภัณฑ์จังหวัดต่อหัว (GPP per capita) ปี 2562 – 2564 ในเขต
รับผิดชอบ สสว.3 พบว่า จังหวัดสมุทรสาครมีผลิตภัณฑ์ต่อหัว มากที่สุด โดยในปี พ.ศ. 2564 มีผลิตภัณฑ์
ต่อหัว จำนวน 366,726 บาทต่อปี รองลงมาจังหวัดนครปฐม จำนวน 322,406 บาทต่อปี จังหวัดราชบุรี
จำนวน 252,269 บาทต่อปี จงั หวดั สมุทรสงคราม จำนวน 160,390 บาทตอ่ ปี จังหวัดประจวบคีรขี ันธ์ จำนวน
150,977 บาทต่อปี จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 145,189 บาทต่อปี และจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 98,702 บาท
ต่อปี ดังแผนภมู ทิ ี่ 2.10

500,000 แผนภมู ทิ ่ี 2.10 แสดงผลติ ภัณฑ์จงั หวดั ตอ่ หวั กล่มุ จงั หวดั
400,000
300,000 ราชบุรี กาญจนบรุ ี สพุ รรณบรุ ี สมทุ รสาคร สมทุ รสงคราม เพชรบุรี ประจวบคีรขี นั ธ์
200,000
100,000 2562 2563 2564

0

นครปฐม

ตารางที่ 2.16 แสดงรายได้โดยเฉล่ียต่อเดือนตอ่ ครัวเรอื นของกลุ่มจังหวดั พ.ศ. 2554 – 2564

(หน่วย:บาท)

จงั หวัด พ.ศ.

2554 2556 2558 2560 2562 2564

นครปฐม 22,954.80 30,855.50 40,347.00 32,760.69 34,436.05 38,788.18

ราชบรุ ี 18,713.10 25,741.60 19,590.00 33,622.28 25,162.91 25,995.11

กาญจนบรุ ี 15,209.90 18,746.00 18,883.80 20,564.74 20,842.20 25,939.81

สุพรรณบรุ ี 15,927.80 17,260.30 15,786.20 20,440.57 16,504.07 17,573.70

สมุทรสาคร 20,850.20 23,658.30 29,347.40 25,446.01 23,442.78 27,590.85

สมทุ รสงคราม 15,068.00 16,256.50 18,310.20 30,182.85 38,395.32 24,964.12

เพชรบุรี 20,025.80 21,784.30 26,430.70 27,232.09 26,814.37 26,921.92

ประจวบครี ีขันธ์ 17,477.00 28,459.20 23,522.60 28,466.60 25,411.74 26,462.95

ทมี่ า : สำนกั งานสถติ ิแห่งชาติ

ตางรางที่ 2.16 แสดงรายได้โดย แผนภมู ทิ ี่ 2.11 แสดงรายไดโ้ ดยเฉลี่ยต่อเดอื นครวั เรือนของกลมุ่

เฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือนของกลุ่มจังหวัด จงั หวดั พ.ศ. 2554 - 2564

ในเขตพ้ืนที่รับผิดชอบ สสว.3 ปี พ.ศ. 2554 – 50,000
2564 เมื่อพิจารณาเปรียบเทียบจังหวัดที่มี 40,000
รายได้โดยเฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือนสูงสุด 30,000

ในกลุ่มจังหวัด พบว่า จังหวัดนครปฐมมีรายได้ 20,000
10,000
เฉลี่ยต่อเดือนต่อครัวเรือนในแต่ละปีมากที่สุด 0

โดยในปี พ.ศ. 2564 มีรายได้เฉลี่ยต่อเดือน 2554 2556 2558 2560 2562 2564

ต่อครัวเรือน จำนวน 38,788.18 บาท รองลงมา นครปฐม ราชบุรี กาญจนบุรี

คือ จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 27,590.85 บาท สุพรรณบรุ ี สมทุ รสาคร สมทุ รสงคราม

จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 26,921.92 บาท เพชรบรุ ี ประจวบคีรีขันธ์

จงั หวัดประจวบครี ขี ันธ์ จำนวน 26,462.95 บาท

จังหวัดราชบุรี 25,995.11 บาท จังหวดั กาญจนบุรี 25,939.81 บาท จังหวัดสมทุ รสงคราม จำนวน 24,964.12 บาท

และจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 17,573.70 บาท ตามลำดับ ดังแผนภูมิที่ 2.11 แสดงรายได้โดยเฉลี่ยต่อ

ครวั เรอื นของกลุม่ จังหวัด พ.ศ. 2554 – 2564

ตารางท่ี 2.17 แสดงหนสี้ นิ เฉลี่ยต่อครัวเรอื นของกลมุ่ จังหวดั พ.ศ. 2554 – 2564

(หนว่ ย:บาท)

จงั หวดั พ.ศ.

2554 2556 2558 2560 2562 2564

นครปฐม 59,484.40 175,893.90 153,504.00 75,904.34 105,576.01 139,849.50

ราชบุรี 116,257.20 192,593.40 104,894.40 255,929.54 191,123.16 201,831.12

กาญจนบรุ ี 68,785.60 105,780.20 89,861.90 157,164.45 178,100.52 232,180.83

สพุ รรณบุรี 53,264.90 36,593.00 50,553.10 45,861.04 60,153.24 101,884.29

สมุทรสาคร 104,821.60 56,367.40 128,830.40 104,677.28 139,201.11 221,942.04

สมทุ รสงคราม 9,244.00 9,857.20 8,089.80 130,743.39 63,515.04 112,224.60

เพชรบุรี 125,291.20 109,519.00 170,521.80 226,174.50 185,827.59 205,932.70

ประจวบครี ขี ันธ์ 159,828.40 222,218.90 168,373.80 160,756.74 173,543.94 178,707.94

ที่มา : สำนกั งานสถติ แิ ห่งชาติ

ตารางท่ี 2.17 แสดงหนี้สนิ เฉล่ียตอ่ ของกลุ่มจังหวัด พ.ศ. 2554 – 2564 ในเขตรบั ผิดชอบ สสว.3
มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น พบว่า ในปี พ.ศ. 2564 จังหวัดส่วนใหญ่ที่มีหนี้สินเฉลี่ยต่อครัวเรือนเพิ่มขึ้นจากปี พ.ศ.
2562 มากทส่ี ดุ โดยมหี นสี้ นิ เพม่ิ สูงขึ้นมากกว่าร้อยละ 30 คือ จังหวัดสมุทรสงคราม จังหวดั สพุ รรณบุรี จงั หวัด
สมุทรสาคร จังหวัดนครปฐม และจังหวัดกาญจนบุรี ส่วนจังหวัดที่มีหนี้สินเฉลี่ยต่อครัวเรือนเพิ่มขึ้นไม่เกิน
ร้อยละ 11 คือ จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดราชบรุ ี และจังหวัดประจวบครี ีขันธ์ ดังแผนภูมิที่ 2.12 แสดงหนี้สินตอ่
ครัวเรือน จำแนกตามวตั ถุประสงคข์ องการกู้ยืมเงนิ พ.ศ. 2554 - 2565

แผนภมู ิท่ี 2.12 แสดงหนสี้ ินเฉลย่ี ต่อครวั เรือน จาํ แนกตามวัตถปุ ระสงค์ของการกู้ยืมเงนิ
พ.ศ. 2554 – 2564

300,000
200,000
100,000

0

2554 2556 2558 2560 2562 2564

นครปฐม ราชบรุ ี กาญจนบรุ ี สุพรรณบุรี
สมุทรสาคร สมุทรสงคราม เพชรบรุ ี ประจวบคีรีขันธ์

ตารางท่ี 2.18 แสดงหนส้ี ินเฉล่ยี ต่อครัวเรือน จำแนกตามวตั ถุประสงค์ของการกู้ยืม พ.ศ. 2560 – 2564

(หนว่ ย:บาท)

จังหวัด วตั ถุประสงคข์ องการกู้ยืม 2560 2562 2564

นครปฐม หนส้ี ินท้ังสน้ิ 75,904.34 105,576.01 139,849.50

เพอ่ื ใชจ้ า่ ยในครวั เรอื น 46,341.43 58,418.27 59,919.31

เพื่อใช้ทำธรุ กจิ ทไ่ี มใ่ ช่การเกษตร 5,024.39 6,859.09 9,114.82

เพือ่ ใชท้ ำการเกษตร 6,675.00 2,574.80 15,342.28

เพ่อื ใช้ในการศึกษา 1,716.10 447.17 1,061.18

เพื่อใชซ้ ื้อ/เช่าซื้อบ้านและทด่ี นิ 16,102.12 37,276.69 54,411.91

อื่นๆ 45.30 - -

ราชบรุ ี หนี้สนิ ทัง้ ส้ิน 255,929.54 191,123.16 201,831.12

เพื่อใชจ้ ่ายในครวั เรือน 85,216.59 82,614.70 109,500.04

เพ่อื ใชท้ ำธุรกจิ ทไ่ี ม่ใชก่ ารเกษตร 33,343.65 12,348.97 13,039.29

เพอ่ื ใช้ทำการเกษตร 16,150.64 8,811.65 14,409.20

เพอ่ื ใช้ในการศกึ ษา 2,181.76 2,014.28 2,449.85

เพื่อใช้ซอ้ื /เช่าซอ้ื บา้ นและทีด่ นิ 110,730.16 83,610.10 60,898.67

อืน่ ๆ 8,306.75 1,723.46 1,534.07

กาญจนบุรี หน้ีสินทัง้ สิ้น 157,164.45 178,100.52 232,180.83

เพื่อใช้จา่ ยในครัวเรอื น 69,424.49 75,960.83 85,904.19

เพอ่ื ใชท้ ำธรุ กิจทไี่ ม่ใชก่ ารเกษตร 14,566.22 14,980.99 35,416.64

เพอ่ื ใช้ทำการเกษตร 35,455.39 59,201.27 41,245.46

เพ่อื ใช้ในการศึกษา 4,336.18 1,412.04 2,754.30

เพ่อื ใชซ้ ้ือ/เช่าซื้อบา้ นและท่ีดิน 33,380.90 26,039.07 65,522.73

อน่ื ๆ 1.28 506.32 1,337.50

สุพรรณบรุ ี หนี้สินทง้ั สน้ิ 45,861.04 60,153.24 101,884.29

เพอ่ื ใชจ้ ่ายในครวั เรอื น 11,710.72 16,165.16 25,527.45

เพอ่ื ใชท้ ำธุรกจิ ที่ไมใ่ ช่การเกษตร 4,141.21 13,388.65 21,762.89

เพือ่ ใช้ทำการเกษตร 23,838.31 18,481.02 40,826.62

เพื่อใช้ในการศกึ ษา 489.21 2,137.78 410.67

เพอ่ื ใช้ซอ้ื /เชา่ ซื้อบา้ นและทดี่ นิ 5,276.36 6,768.87 13,356.66

อื่นๆ 405.24 3,211.77 -

ตารางท่ี 2.18 แสดงหนีส้ นิ เฉล่ยี ต่อครัวเรือน จำแนกตามวัตถุประสงค์ของการกู้ยืม พ.ศ. 2560 – 2564 (ต่อ)

(หน่วย:บาท)

จังหวัด วตั ถปุ ระสงคข์ องการกยู้ มื 2560 2562 2564
สมุทรสาคร
หนส้ี นิ ท้งั สน้ิ 104,677.28 139,201.11 221,942.04
สมทุ รสงคราม
เพอ่ื ใช้จา่ ยในครัวเรอื น 21,488.12 32,627.93 78,836.50
เพชรบุรี
เพอ่ื ใชท้ ำธรุ กจิ ที่ไม่ใชก่ ารเกษตร 5,052.97 35,345.41 5,658.84
ประจวบครี ขี ันธ์
เพอ่ื ใชท้ ำการเกษตร 654.45 236.69 1,496.88

เพอ่ื ใช้ในการศกึ ษา 265.30 - 2,319.22

เพื่อใชซ้ อ้ื /เช่าซอ้ื บา้ นและทดี่ นิ 77,088.09 70,991.07 133,630.59

อื่นๆ 128.36 - -

หนี้สินทง้ั สน้ิ 130,743.39 63,515.04 112,224.60

เพื่อใช้จ่ายในครวั เรอื น 45,884.53 30,463.11 59,423.95

เพื่อใชท้ ำธุรกจิ ที่ไมใ่ ชก่ ารเกษตร 15,379.27 12,779.60 8,266.12

เพอ่ื ใช้ทำการเกษตร 15,333.14 2,465.35 6,201.06

เพอ่ื ใชใ้ นการศกึ ษา 705.05 720.06 260.52

เพอ่ื ใช้ซือ้ /เช่าซอื้ บา้ นและทีด่ นิ 53,429.61 17,077.14 38,072.96

อน่ื ๆ 11.79 9.78 -

หนส้ี ินทง้ั สน้ิ 226,174.50 185,827.59 205,932.70

เพอ่ื ใชจ้ า่ ยในครวั เรือน 69,601.36 91,951.31 105,757

เพื่อใช้ทำธุรกจิ ที่ไมใ่ ช่การเกษตร 17,224.62 8,046.54 8,419

เพื่อใชท้ ำการเกษตร 29,757.74 16,800.95 20,456

เพอ่ื ใชใ้ นการศกึ ษา 2,400.05 1,786.75 3,913

เพ่ือใช้ซอ้ื /เช่าซื้อบา้ นและทด่ี นิ 92,554.51 60,461.44 67,052

อื่นๆ 14,636.22 6,780.59 337

หนสี้ นิ ทง้ั สิน้ 160,756.74 173,543.94 178,707.94

เพอ่ื ใชจ้ า่ ยในครวั เรอื น 71,218.64 99,911.43 74,001.75

เพอื่ ใช้ทำธรุ กจิ ทไ่ี ม่ใช่การเกษตร 20,939.49 19,664.32 21,012.16

เพอ่ื ใช้ทำการเกษตร 31,099.04 13,581.50 25,119.07

เพอ่ื ใช้ในการศึกษา 1,045.50 1,963.23 316.48

เพอ่ื ใช้ซอ้ื /เชา่ ซือ้ บา้ นและที่ดิน 36,454.06 32,981.32 58,258.48

อน่ื ๆ - 5,442.15 -

ทีม่ า สำนักงานสถิติแหง่ ชาติ

หมายเหตุ: หนี้อื่น ๆ ได้แก่ หนจ้ี ากการค้ำประกนั บคุ คลอน่ื หนค้ี า่ ปรับหรอื จ่ายชดเชยค่าเสียหาย เปน็ ต้น

ตารางที่ 2.18 แสดงหนี้สินเฉลี่ยต่อครัวเรือน จำแนกตามวัตถุประสงค์ของการกู้ยืมเงิน พ.ศ.
2560 – 2564 ในเขตพื้นที่รับผิดชอบโดยวัตถุประสงค์ของการกู้ยืมที่มากเป็นอันดับแรก คือ เพื่อใช้จ่าย
ในครัวเรือน รองลงมา เพื่อใช้ซื้อ/เช่าซื้อบ้านและที่ดิน เพื่อใช้ทำการเกษตร เพื่อใช้ทำธุรกิจที่ไม่ใช่การเกษตร
เพ่ือใชใ้ นการศึกษา และอ่นื ๆ ตามลำดับ

2.12 ด้านภาคีเครือข่าย

ตารางที่ 2.19 แสดงจำนวนองค์กรภาคเี ครอื ขา่ ย

(หนว่ ย : แหง่ )

องคก์ ร นครปฐม ราชบรุ ี กาญจนบุรี สพุ รรณบรุ ี สมทุ รสาคร สมทุ รสงคราม เพชรบรุ ี ประจวบฯ รวม

องค์กรสาธารณประโยชน์ 177 92 43 45 30 35 34 25 481
ตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมการ 73 62 33 54 30
จดั สวัสดกิ ารสังคม 30 114 63 459
90 83 65 77 32
องคก์ รสวสั ดกิ าร 124 122 135 126 41 33 62 88 530
ชุมชน ตาม พ.ร.บ. 36 8 69 661
สง่ เสรมิ การจัด
สวัสดกิ ารสงั คม

กองทนุ สวสั ดิการ
สังคม

สภาเด็กและเยาวชน

สภาองค์กรคนพกิ าร 15 8 36 1 8 7 1 4 80
5 76 24 200
ศูนย์บริการคนพกิ ารทว่ั ไป 24 23 8 32 8 4 16 25 121

ศนู ยพ์ ฒั นาคณุ ภาพ 7 17 32 15 5 35 93 60 626
38 93 54 688
ชีวติ และส่งเสริม 223 497 412 3,846

อาชีพของผู้สูงอายุ

(ศพอส.)

ศูนย์พฒั นาครอบครัว 76 72 122 126 42

ในชมุ ชน (ศพค.)

ศนู ยช์ ว่ ยเหลอื สังคม 116 109 121 110 47

ตำบล (ศชต.)

รวม 702 588 595 586 243

ที่มา สำนกั งานพัฒนาสงั คมและความมั่นคงของมนุษย์จังหวัด ข้อมลู ณ วนั ท่ี 31 มนี าคม 2565

ตารางที่ 2.19 แสดงจำนวนองค์กรภาคีเครือข่ายในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 พบว่า องค์กรภาคี
เครือข่ายที่มีมากที่สุด 5 อันดับแรก คือ ศูนย์ช่วยเหลือสังคมตำบล (ศชส.ต) มีจำนวนมากที่สุด คือ 688 แห่ง
รองลงมา คือ สภาเด็กเยาวชน 661 แห่ง ศูนย์พัฒนาครอบครัวในชุมชน (ศพค.) จำนวน 626 แห่ง กองทุน
สวัสดิการสังคม จำนวน 530 แห่ง องค์กรสาธารณประโยชน์ ตาม พ.ร.บ. ส่งเสริมการจัดสวัสดิการสงั คม จำนวน
481 แห่ง โดยจังหวัดที่มีจำนวนองค์กรภาคีเครือข่ายมากสุด คือ จังหวัด นครปฐม จำนวน 702 แห่ง รองลงมา
คือ จงั หวัดกาญจนบรุ ี จำนวน 595 แหง่ และจังหวดั ราชบรุ ี จำนวน 588 แหง่

ตารางที่ 2.20 แสดงจำนวนองค์กรภาคเี ครือข่าย

องค์กร นครปฐม ราชบรุ ี กาญจนบรุ ี สุพรรณบุรี สมทุ รสาคร สมทุ รสงคราม เพชรบรุ ี (หน่วย : คน)
4,825 2,438 1,540 2,056 1,530 1,458 1,247
อาสาสมคั รพฒั นา ประจวบฯ รวม
สงั คมและความ 151 125 411 161 169 131 106 3,758 18,852
ม่ันคงของมนุษย์
(อพม.) 408 1,662
ขอ้ มูลคลงั ปญั ญา
ผ้สู ูงอายุ

รวม 4,976 2,563 1,951 2,217 1,699 1,589 1,353 4,166 20,514

ทีม่ า : สำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษยจ์ งั หวัด ข้อมลู ณ 31 มีนาคม 2565

ตารางที่ 2.20 แสดงจำนวนองค์กรภาคีเครือข่ายในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 พบว่า ภาคี
เครือข่ายที่เป็นอาสาสมัครที่พร้อมเสียสละและทำประโยชน์ หรือพร้อมที่จะถ่ายทอดองค์ความรู้ของตนเอง
ให้กับบุคคลอื่น สังคม โดยไม่หวังผลตอบแทนของกลุ่มจังหวัด มีจำนวนทั้งสิ้น 20,514 คน โดยแบ่งเป็น
อาสาสมัครพัฒนาสงั คมและความมนั่ คงของมนษุ ย์ (อพม.) จำนวน 18,852 คน และข้อมูลคลังปัญญาผู้สูงอายุ
จำนวน 1,662 คน ซง่ึ จงั หวดั ที่มบี ุคคลด้านนมี้ ากที่สุด คือ จังหวัดนครปฐม มีจำนวน 4,976 คน รองลงมา คือ
จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 4,166 คน จังหวัดราชบรุ ี จำนวน 2,563 คน

ส่วนท่ี 3

สถานการณ์กลุ่มเปา้ หมายทางสงั คมระดบั กลมุ่ จังหวดั

3.1 กลมุ่ เดก็ (อายตุ ่ำกวา่ 18 ปี บรบิ รู ณ)์

ตารางที่ 3.1 แสดงสถานการณ์เด็ก จำแนกตามจงั หวดั

(หน่วย:คน)

จงั หวัด จำนวน (1) (2) (3) (4) (5) (6) (7)

กล่มุ เปา้ หมาย เดก็ ที่ไดร้ บั เงิน เดก็ ทีม่ ี เด็กที่ถกู ทารณุ เดก็ ทอี่ ยู่ใน เด็กท่ี เดก็ นอก เด็กไร้

ทั้งหมด อดุ หนุนเพื่อ พฤติกรรม กรรมทาง ครอบครัว ตง้ั ครรภ์ ระบบ สญั ชาติ

การเล้ียงดเู ด็ก ไม่เหมาะสม ร่างกายจติ ใจ เลยี้ งเดย่ี ว กอ่ นวัย

แรกเกดิ และทางเพศท่ีมี อันควร

การดำเนนิ คดี

นครปฐม 181,220 25,030 10 15 32 246 143 8,609

ราชบุรี 169,816 26,237 396 ... ... 628 ... 11,743

กาญจนบุรี 191,714 30,482 113 ... ... 704 1,214 21,259

สุพรรณบรุ ี 155,126 28,142 ... 3 ... 651 2 1,535

สมทุ รสาคร 142,583 14,987 78 133 101 332 1,073 30,878

สมทุ รสงคราม 32,650 5,364 8 1 ... 87 ... 1,433

เพชรบรุ ี 92,087 16,967 43 32 54 384 403 1,883
ประจวบคีรีขันธ์ 114,514 23,023 222
13 ... 479 ... 4,727

รวม 1,079,710 170,232 870 197 187 3,511 2,835 82,067

หมายเหตุ : … หมายถึง ไม่มีข้อมูล

เดก็ ทม่ี ีพฤตกิ รรมไม่เหมาะสม หมายถงึ

1) ด่ืมเครอ่ื งดื่มทีม่ ีแอลกอฮอล์ สบู บหุ ร่ีและติดสารเสพติดร้ายแรง เชน่ ยาบ้า ยาอี สารระเหย กัญชา เป็นต้น

2) มั่วสุมและทำความรำคาญใหก้ บั ชาวบา้ น

3) ตดิ เกมส์ และเล่นการพนนั ตา่ ง ๆ

4) มพี ฤติกรรมทางเพศ

เด็กนอกระบบ หมายถึง เด็กที่มีอายุอยู่ในช่วงที่ต้องเข้าเรียนในสถานศึกษา แต่ไม่มีโอกาสเข้าเรียนหรือ

เคยเขา้ เรยี นแล้ว มีเหตุตอ้ งออกจากสถานศึกษาไปกลางคนั และไม่ได้กลบั เขา้ มาเรยี นอีก (UNESCO, 2019)

เดก็ ไรส้ ัญชาติ หมายถงึ เด็กทไี่ มม่ ีสัญชาติใดเลย (ไม่วา่ จะเป็นสัญชาตไิ ทยหรอื สัญชาติรฐั ใดๆ) แต่อาจได้รับการ

ระบุตวั ตนทางกฎหมายในรูปแบบใดรูปแบบหน่งึ เช่น ได้รับการจดทะเบยี นการเกิด ได้ข้ึนทะเบยี นเป็นบุคคลไร้สญั ชาติในกลมุ่ ตา่ ง ๆ

แหลง่ ท่ีมาของขอ้ มูล ณ วันท่ี 31 มนี าคม 2565

(1) เด็กที่ได้รับเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด ข้อมูลจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคง

ของมนษุ ยจ์ ังหวดั

(2) เด็กทมี่ ีพฤตกิ รรมไม่เหมาะสม ทีม่ าจากสำนกั งานพัฒนาสงั คมและความมัน่ คงของมนษุ ย์จังหวดั

(3) เด็กที่ถูกทารุณกรรมทางรา่ งกายจิตใจและทางเพศที่มีการดำเนินคดี ที่มาจากสำนักงานพัฒนาสังคมและ

ความมั่นคงของมนุษยจ์ งั หวดั

(4) เด็กท่อี ยใู่ นครอบครัวเล้ียงเด่ยี ว ทม่ี าจากสำนกั งานพัฒนาสังคมและความม่นั คงของมนุษย์จังหวดั

(5) เดก็ ท่ตี ง้ั ครรภก์ ่อนวัยอันควรและไมพ่ รอ้ มในการเลยี้ งดู ทม่ี าจากสำนักงานสาธารณสขุ จงั หวดั

(7) เดก็ ไรส้ ัญชาติ ทม่ี าจากกรมการปกครอง

จากตารางที่ 3.1 แสดงสถานการณ์เด็กที่มีอายุต่ำกวา่ 18 ปี บริบูรณ์ ในพื้นที่กลุ่มจังหวัดในเขต
พื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 มีประชากรเด็ก ทั้งสิ้น 1,079,710 คน จังหวัดที่มีประชากรเด็กสูงสุด คือ จังหวัด
กาญจนบุรี จำนวน 191,714 คน รองลงมา คือ จังหวัดนครปฐม จำนวน 181,220 คน และจังหวัดราชบุรี
จำนวน 169,816 คน หากพิจารณาข้อมูลจากประเด็นตามสถานการณ์กลุ่มเป้าหมายในพื้นที่รายประเด็น
เกี่ยวกับเด็กได้รับเงินอุดหนุนเพื่อการเลี้ยงดูเด็กแรกเกิด เมื่อเทียบกับจำนวนกลุ่มเป้าหมายรายจังหวัด
พบว่า จังหวัดที่ได้รับเงนิ อุดหนุนฯ มากที่สุด คือ จังหวัดประจวบครี ีขันธ์ คิดเป็นร้อยละ 20.10 รองลงมา คือ
จังหวัดเพชรบุรี คิดเป็นร้อยละ 18.42 จังหวัดสุพรรณบุรี คิดเป็นร้อยละ 18.14 ในส่วนเด็กที่มีพฤติกรรม
ไม่เหมาะสม มีจังหวัดท่ีมีเด็กที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสมมากที่สุด คือ จังหวัดราชบุรี จำนวน 396 คน รองลงมา
คอื จังหวัดประจวบคีรีขนั ธ์ จำนวน 222 คน และจงั หวัดกาญจนบุรี จำนวน 113 คน ในส่วนของเด็กท่ีถูกทารุณ
กรรมทางร่างกายจิตใจและทางเพศ ที่มีการดำเนินคดีมากที่สุด คือ จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 133 คน
รองลงมา คือ จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 32 คน และจังหวัดนครปฐม จำนวน 15 คน ในส่วนของจังหวัดที่มี
เด็กที่อยู่ในครอบครัวเลี้ยงเดี่ยวมีข้อมูลเพียง 3 จังหวัด คือ จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 101 คน จังหวัด
เพชรบุรี จำนวน 54 คน และจังหวัดนครปฐม จำนวน 32 คน ในเรื่องของเด็กที่ตั้งครรภ์ก่อนวัยอันควร
มากที่สุดเมื่อเทียบกับประชากรกลุ่มเป้าหมาย คือ จังหวัดสุพรรณบุรี จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และจังหวัด
เพชรบุรี เท่ากัน คิดเป็นร้อยละ 0.42 จังหวัดราชบุรี จังหวัดกาญจนบุรี เท่ากัน คิดเป็นร้อยละ 0.37 และ
จังหวัดสมุทรสงคราม คิดเป็นร้อยละ 0.27 ในเรื่องของเด็กนอกระบบการศึกษา มีข้อมูลเพียง 5 จังหวัด คือ
จงั หวัดกาญจนบุรี จำนวน 1,214 คน จังหวดั สมทุ รสาคร จำนวน 1,073 คน จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 403 คน
จังหวัดนครปฐม จำนวน 143 คน และจังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 2 คน ตามลำดับ และในส่วนของเด็กไร้
สัญชาติ เมื่อเปรียบเทียบกับจำนวนกลุ่มเป้าหมายในจังหวัด พบว่า จังหวัดที่มีจำนวนเด็กไรสัญชาติมากที่สดุ
คอื จงั หวัดสมุทรสาคร คดิ เป็นร้อยละ 21.66 ซง่ึ ในจังหวดั นีม้ จี ำนวนแรงงานต่างดา้ วจำนวนมาก รองลงมา คือ
จังหวัดกาญจนบุรี คิดเป็นรอ้ ยละ 11.09 และจงั หวดั ราชบุรี คิดเปน็ ร้อยละ 6.92 ซึง่ ทัง้ สองจังหวัดนี้มีพ้ืนที่ท่ีมี
อาณาเขตติดกบั ชายแดนประเทศเพ่ือนบ้าน

3.2 กลมุ่ เยาวชน (อายุ 18 - 25 ปี)

ตารางที่ 3.2 แสดงสถานการณเ์ ยาวชน จำแนกตามจังหวัด

(หน่วย:คน)

จงั หวดั จำนวนกลมุ่ (1) (2)
เป้าหมายท้งั หมด เยาวชนทมี่ พี ฤติกรรม เยาวชนท่ีถกู ทารณุ กรรม

นครปฐม 97,459 ไม่เหมาะสม ทางรา่ งกายจิตใจและทางเพศ
ราชบรุ ี 91,176
กาญจนบุรี 101,671 ... ...
สพุ รรณบรุ ี 80,833 ...
36 ...
1 ...
4

สมทุ รสาคร 58,092 10 33

สมุทรสงคราม 17,761 70 1
เพชรบรุ ี 1
47,968 ...

ประจวบครี ีขนั ธ์ 62,897 192 7

รวม 557,857 313 42

หมายเหตุ : … หมายถึง ไม่มขี อ้ มูล

เยาวชนท่ีมพี ฤตกิ รรมไมเ่ หมาะสม หมายถึง

1) ดมื่ เคร่อื งด่ืมที่มีแอลกฮอล์ สบู บหุ รี่และติดสารเสพตดิ ร้ายแรง เชน ยาบา้ ยาอี สารระเหย กญั ชา เปน็ ตน

2) มัว่ สุมและทำความรำคาญใหกบั ชาวบา้ น

3) ติดเกมส์ และเล่นการพนันต่าง ๆ

4) มีพฤตกิ รรมทางเพศ

แหลง่ ทีม่ าของขอ้ มลู ณ วนั ที่ 31 มีนาคม 2565

(1) เยาวชนทีม่ ีพฤตกิ รรมไม่เหมาะสม ขอ้ มูลจากสำนักงานพฒั นาสงั คมและความม่นั คงของมนษุ ย์จังหวดั

(2) เยาวชนที่ถูกทารุณกรรมทางร่างกายจิตใจและทางเพศ ข้อมูลจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมั่นคง

ของมนุษย์จงั หวดั

ตารางที่ 3.2 แสดงสถานการณ์เยาวชนที่มีอายุ 18 – 25 ปี บริบูรณ์ ในพื้นที่กลุ่มจังหวัดในเขต
พื้นทีร่ ับผิดชอบ สสว.3 มปี ระชากรกลุม่ เยาวชน ทัง้ สิน้ 557,857 คน จงั หวัดทม่ี จี ำนวนกลุ่มเป้าหมายเยาวชน
มากที่สุด คือ จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 101,671 คน รองลงมา คือ จังหวัดนครปฐม จำนวน 97,459 คน
และจังหวัดราชบุรี จำนวน 91,176 คน โดยกลุ่มเยาวชนที่มีพฤติกรรมไม่เหมาะสม (ดื่มเครื่องดื่มที่มี
แอลกอฮอล สูบบุหรี่และติดสารเสพติดฯ) มีจำนวนมากที่สุด คือ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ จำนวน 192 คน
รองลงมา คือ จังหวัดสมทุ รสงคราม และจงั หวัดราชบรุ ี ในส่วนของเยาวชนท่ีถกู ทารุณกรรมทางรา่ งกายจิตใจ
และทางเพศ มขี ้อมูลเพยี ง 4 จังหวดั จังหวัดสมทุ รสาคร จำนวน 33 คน จงั หวดั ประจวบคีรขี ันธ์ จำนวน 7 คน
จงั หวดั สมทุ รสงครามและจังหวดั เพชรบรุ ีจำนวนเท่ากัน จำนวน 1 คน ตามลำดบั

3.3 กลุ่มสตรี (หญิงท่มี ีอายุ 25 ปี – 59 ปี)

ตารางที่ 3.3 แสดงสถานการณ์กลมุ่ สตรี จำแนกตามจงั หวดั

(หนว่ ย:คน)

จงั หวดั จำนวนกลุ่ม (1) (2) (3) (4)

เป้าหมาย สตรที ี่ถูกละเมิด สตรที ีถ่ ูกทำราย แมเ่ ลีย้ งเดย่ี ว สตรีทถี่ ูก

ทงั้ หมด ทางเพศ รา่ งกายจิตใจ ฐานะยากจน เลิกจ้าง/ตกงาน

นครปฐม 244,670 ... ... 1,354 1,824

ราชบุรี 219,828 ... ... ... 4,663

กาญจนบรุ ี 222,933 ... 18 ... 1,992

สพุ รรณบรุ ี 212,645 ... 25 ... 1,954

สมทุ รสาคร 151,875 17 61 16 4,325

สมทุ รสงคราม 48,358 1 8 ... 992

เพชรบรุ ี 125,361 ... 3 54 1,807

ประจวบครี ีขันธ์ 140,743 ... ... ... 1,939

รวม 1,366,413 18 115 1,4ม2ูล4 19,496

หมายเหตุ : … หมายถงึ ไมม่ ขี ้อมูล

แหลง่ ท่มี าของข้อมูล ณ วันที่ 31 มนี าคม 2565

(1) สตรที ี่ถกู ละเมดิ ทางเพศ ทมี่ าจากสำนกั งานพัฒนาสังคมและความมน่ั คงของมนุษย์จังหวัด

(2) สตรที ่ีถกู ทำรา้ ยรา่ งกาย จติ ใจ ทม่ี าจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนษุ ย์จังหวดั

(3) แมเ่ ลย้ี งเด่ยี วฐานะยากจนที่ตองเลยี้ งดบู ตุ รเพียงลําพงั ทม่ี าจากสำนักงานพัฒนาสงั คมและความมน่ั คง

ของมนุษยจ์ งั หวดั

(4) สตรที ี่ถูกเลกิ จ้าง/ตกงาน ทีม่ าจากสำนักงานสถติ ิแห่งชาติ

ตารางที่ 3.3 แสดงสถานการณ์สตรที ่ีมีอายุ 18 – 25 ปี บรบิ รู ณ์ ในพ้ืนท่กี ลุ่มจังหวัดในเขตพ้ืนท่ี
รับผิดชอบ สสว.3 มีประชากรกลุ่มสตรี ทั้งสิ้น 1,366,413 คน จังหวัดที่มีจำนวนกลุ่มเป้าหมายสตรีสงู สุด คือ
จังหวัดนครปฐม จำนวน 244,670 คน รองลงมา คือ จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 222,933 คน และจังหวัด
ราชบุรี จำนวน 219,828 คน หากพิจารณาขอ้ มูลจากประเดน็ ตามสถานการณ์กลุ่มเปา้ หมายในพื้นท่ี สตรที ีถ่ ูก
ละเมิดทางเพศ มีขอ้ มลู เพยี ง 2 จงั หวดั คือ จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 17 คน และจังหวดั สมุทรสงคราม จำนวน
1 คน ในส่วนของสตรีที่ถูกทำร้ายร่างกายจิตใจมีข้อมูลเพียง 5 จังหวัด โดยมากสุดที่จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน
61 คน จงั หวัดสพุ รรณบุรี จำนวน 25 คน จังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 18 คน จงั หวดั สมุทรสงคราม จำนวน 8 คน
และจังหวดั เพชรบรุ ี จำนวน 3 คน ตามลำดบั ในสว่ นของสตรที ี่เปน็ แม่เลยี้ งเด่ียวฐานะยากจน ทม่ี ขี อ้ มูลเพียง
3 จังหวัด คือ จังหวัดนครปฐม จำนวน 1,354 คน จังหวัดเพชรบุรี จำนวน 54 คน และจังหวัดสมุทรสาคร
จำนวน 16 คน และสตรีที่ถูกเลิกจ้าง/ตกงาน เมื่อเปรียบเทียบกับกลุ่มเป้าหมายในจังหวัด พบว่าจังหวัดที่มี
จำนวนสตรีที่ถูกเลิกจ้าง/ตกงานมากที่สุดคือ คือ จังหวัดสมุทรสาคร คิดเป็นร้อยละ 2.85 จังหวัดราชบุรี
คดิ เป็นรอ้ ยละ 2.12 และจังหวัดสมุทรสงคราม คดิ เป็นรอ้ ยละ 2.05

3.4 กลมุ่ ครอบครัว

ตารางท่ี 3.4 แสดงสถานการณก์ ลุ่มครอบครัวจำแนกตามจงั หวัด

(หน่วย:ครอบครวั )

จงั หวดั จำนวน (1) (2) (3) (4)

กล่มุ เปา้ หมาย ครอบครวั ท่จี ด ครอบครัว ครอบครวั ท่ีมี ครอบครวั

ท้ังหมด ทะเบยี นสมรส หย่ารา้ ง คนในครอบครวั ยากจน

กระทาํ ความ

รนุ แรงต่อกนั

นครปฐม 382,934 3,316 1,445 ... 2,611

ราชบุรี 255,615 3,007 1,552 37 8,891

กาญจนบุรี 246,927 2,500 1,343 23 10,999

สพุ รรณบุรี 288,927 2,404 1,178 34 8,618

สมทุ รสาคร 374,756 1,789 923 28 9,707

สมทุ รสงคราม 64,098 703 291 8 1,495

เพชรบรุ ี 154,337 1,540 810 6 8,996

ประจวบครี ีขนั ธ์ 158,013 2,038 1,022 22 8,662

รวม 1,925,607 17,297 8,564 158 59,979

หมายเหตุ : … หมายถงึ ไม่มีข้อมลู

แหลง่ ทีม่ าของข้อมลู ณ วนั ท่ี 31 มนี าคม 2565

1) ครอบครัวท่จี ดทะเบยี นสมรส ที่มาจากกรมการปกครอง

2) ครอบครวั หยา่ รา้ ง ทมี่ าจากกรมการปกครอง

3) ครอบครัวทม่ี ีคนในครอบครวั กระทาํ ความรุนแรงต่อกัน ทม่ี าจากสำนกั งานพฒั นาสังคมและความมนั่ คง

ของมนษุ ย์จังหวดั

4) ครอบครวั ยากจน ท่มี าจากระบบบริหารจดั การข้อมลู การพฒั นาคนแบบชี้เป้า (TPMAP)

ตารางที่ 3.4 แสดงสถานการณ์ครอบครัวในพื้นที่กลุ่มจังหวัดในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3
มจี ำนวนครอบครัว ทง้ั สิน้ 1,925,607 ครอบครัว เมื่อพจิ ารณาสถานการณ์รายประเด็นในเรอื่ ง ครอบครัวทีจ่ ด
ทะเบียนสมรส เมื่อเปรียบเทียบข้อมูลกับจำนวนกลุ่มเป้าหมายรายจังหวัด พบว่า จังหวัดที่มีการจดทะเบียน
สมรสมากที่สุด คือ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ คิดเป็นร้อยละ 1.29 จังหวัดราชบุรี คิดเป็นร้อยละ 1.18 จังหวัด
สมุทรสงคราม คิดเป็นร้อยละ 1.10 และเมื่อเปรียบเทียบข้อมูลครอบครัวอย่าร้างกับครอบครัวที่จดทะเบียน
สมรสในปี 2564 พบว่า จังหวัดที่มีการอย่าร้างมากกว่าร้อยละ 50 ของการจดทะเบียนสมรส คือ จังหวัด
กาญจนบุรี จังหวัดราชบุรี จังหวัดเพชรบุรี จังหวัดสมุทรสาคร และจังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ในส่วนของ
ครอบครัวที่มีคนในครอบครัวกระทำความรุนแรงต่อกันนั้น มีจังหวัดที่มีการกระทำดังกล่าว มากสุด คือ
จังหวัดราชบุรี จำนวน 37 คน รองลงมา คือ จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 34 คน และจังหวัดสมุทรสาคร
จำนวน 28 คน ในด้านของประเด็นครอบครัวยากจน เมื่อเปรียบเทียบครอบครัวยากจนกับจำนวน

กลุ่มเป้าหมายในจังหวัดนั้น จังหวัดท่ีมีจำนวนครอบครัวยากจนมากสุด คือ จังหวัดเพชรบุรี คิดเป็น
รอ้ ยละ 5.83 รองลงมา คอื จังหวัดประจวบคีรีขนั ธ์ คิดเป็นร้อยละ 5.48 และจงั หวดั กาญจนบุรี คดิ เปน็ ร้อยละ 4.45

3.5 กลมุ่ ผ้สู ูงอายุ (อายุ 60 ปีขน้ึ ไป)

ตารางที่ 3.5 แสดงสถานการณ์ผ้สู งู อายุ จำแนกตามจงั หวดั

(หน่วย:คน)

จังหวัด จำนวน (1) (2) (3) (4) (5)

กล่มุ เป้าหมาย ผสู้ งู อายุที่ได้ ผู้สงู อายจุ ำแนกตามความสามารถ ผู้สงู อายทุ ่ี ผสู้ งู อายมุ ี ผสู้ ูงอายุท่ี

ทง้ั หมด รับเบย้ี ยงั ชีพ ในการทำกจิ วัตรประจำวัน (ADL) ตอ้ งดำรง ทอ่ี ย่อู าศยั บรจิ าคเบ้ีย

ตดิ บา้ น ติดสงั คม ชว่ ยเหลอื ชพี ดว้ ย ไม่หมาะสม ยงั ชีพ
ตวั เองไมไ่ ด้ การเร่รอ่ น
1,505 109,728 (ตดิ เตียง) ขอทาน ...
3,526 131,726 ...
นครปฐม 172,211 126,237 1,550 100,038 597 ... 1,155
ราชบรุ ี 174,811 136,602 2,565 137,752 971 5
กาญจนบุรี 152,224 125,613 54,071 484 70 126 6
สพุ รรณบรุ ี 181,982 161,668 690 35,012 986 8
สมุทรสาคร 95,648 78,228 1,126 272 ... 123 13
สมทุ รสงคราม 45,764 39,813 378 ... 57

26 17

... 38

เพชรบรุ ี 98,672 91,133 1,143 66,836 351 2 86 4

ประจวบคีรีขนั ธ์ 101,373 76,146 1,681 70,140 413 ... 44 ...

รวม 1,022,685 835,440 13,786 705,303 4,452 98 1,646 36

หมายเหตุ : … หมายถึง ไม่มขี อ้ มูล

แหลง่ ท่ีมาของขอ้ มลู ณ วนั ที่ 31 มีนาคม 2565

1) ผู้สงู อายทุ ี่ไดร้ ับเบย้ี ยงั ชีพ ท่ีมาจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมนั่ คงของมนุษย์จงั หวัด

2) ผสู้ งู อายจุ ำแนกตามความสามารถในการทำกจิ วัตรประจำวัน (ADL) ท่ีมาจากกระทรวงสาธารณสขุ

3) ผู้สูงอายทุ ต่ี ้องดำรงชีพดว้ ยการเรร่ อ่ น ขอทาน ที่มาจากสำนกั งานพัฒนาสังคมและความม่ันคงของมนษุ ยจ์ ังหวดั

4) ผู้สงู อายมุ ีทอ่ี ยู่อาศัยไม่เหมาะสม ท่ีมาจากสำนักงานพัฒนาสังคมและความมนั่ คงของมนุษย์จังหวดั

5) ผู้สูงอายทุ ี่บริจาคเบีย้ ยังชพี ทม่ี าจากสำนักงานพัฒนาสงั คมและความมน่ั คงของมนษุ ยจ์ ังหวดั

ตารางที่ 3.5 แสดงสถานการณ์ผู้สูงอายุ อายุ 60 ปีขึ้นไป ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3
มีจำนวนผู้สูงอายุทั้งสิ้น 1,022,685 คน โดยจังหวัดที่มีจำนวนผู้สูงอายุสูงสุด คือ จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน
181,982 คน จังหวัดราชบุรี จำนวน 174,811 คน จังหวัดนครปฐม จำนวน 172,211 คน ซึ่งทั้ง 3 จังหวัดนี้
เป็นจังหวัดที่มีจำนวนประชากรสูงสุดในกลุ่มจังหวัดของ สสว.3 เมื่อเปรียบเทียบจำนวนผู้สูงอายุที่ได้รับ
เบี้ยยังชีพกับกลุ่มเป้าหมาย พบว่า จังหวัดที่มีผู้สูงอายุได้รับเบี้ยยังชีพมากที่สุด คือ จังหวัดเพชรบุรี คิดเป็น
ร้อยละ 92.36 จังหวัดสุพรรณบุรี คิดเป็นร้อยละ 88.84 และจังหวัดสมุทรสงคราม คิดเป็นร้อยละ 87.00

ส่วนผู้สูงอายุจำแนกตามความสามารถในการทำกิจวัตรประจำวัน (ADL) (ติดบ้าน ติดสังคม ช่วยเหลือ
ตัวเองไม่ได้ ติดเตียง) เมื่อเทียบกับจำนวนกลุ่มเป้าหมายผู้สูงอายุจำแนกตามความสามารถมากที่สุด คือ
1) ผู้สูงอายุติดสังคมมากที่สุด คือ จังหวัดสมุทรสงคราม คิดเป็นร้อยละ 76.51 จังหวัดสุพรรณบุรี คิดเป็น
ร้อยละ 75.70 และจังหวัดราชบุรี คิดเป็นร้อยละ 75.35 2) ผู้สูงอายุจังหวัดที่มีผู้สูงอายุติดบ้านมากที่สุด คือ
จังหวัดสมุทรสงคราม คิดเปน็ ร้อยละ 2.46 จังหวดั ราชบรุ ี คดิ เปน็ รอ้ ยละ 2.02 จงั หวดั ประจวบคีรีขันธ์ คิดเป็น
ร้อยละ 1.66 3) ผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองไม่ได้ (ติดเตียง) มากที่สุด คือ จังหวัดสมุทรสาคร คิดเป็นร้อยละ
0.83 จังหวัดราชบุรี คิดเป็นร้อยละ 0.56 และจังหวัดสุพรรณบุรี คิดเป็นร้อยละ 0.54 ในส่วนของผู้สูงอายุท่ี
ต้องดำรงชีพด้วยการเร่ร่อนขอทาน มีข้อมูลเพียง 3 จังหวัด คือ จังหวัดราชบุรี จำนวน 70 คน จังหวัด
สมุทรสาคร จำนวน 26 คน และจังหวัดเพชรบุรี จำนวน 2 คน ตามลำดับ ผู้สูงอายุมีที่อยู่อาศัยไม่เหมาะสม
ซึ่งได้รับการช่วยเหลือจากสำนักงาน พมจ. มากที่สุด คือ จังหวัดนครปฐม จำนวน 1,155 คน จังหวัดราชบุรี
จำนวน 126 คน และจังหวัดกาญจนบุรี จำนวน 123 คน จำนวนผู้สูงอายุที่บริจาคเบี้ยยังชีพ มีข้อมูลเพียง
5 จังหวัด คือ จังหวัดสมุทรสงคราม จำนวน 13 คน จังหวัดสมุทรสาคร จำนวน 8 คน จังหวัดสุพรรณบุรี
จำนวน 6 คน จังหวดั กาญจนบรุ ี จำนวน 5 คน และจังหวัดเพชรบรุ ี จำนวน 4 คน ตามลำดบั

3.6 กลมุ่ คนพิการ

ตารางที่ 3.6.1 แสดงสถานการณค์ นพกิ าร จำแนกตามจงั หวัด

(หนว่ ย:คน)

จงั หวัด จำนวนกลมุ่ คนพิการทมี่ ีบตั ร คนพิการทไ่ี ดร้ บั เบี้ย คนพกิ ารทไี่ ด้รบั เบยี้
เป้าหมายทัง้ หมด
นครปฐม ประจำตัวคนพกิ าร ยังชพี คนพิการ ยงั ชีพผู้สูงอายุ
ราชบรุ ี 32,572
กาญจนบุรี 26,365 32,572 17,850 ...
สุพรรณบุรี 22,150 26,365 22,669 ...
สมุทรสาคร 33,904
สมุทรสงคราม 12,725 22,150 21,245 ...
เพชรบรุ ี 6,370 ...
ประจวบครี ีขนั ธ์ 11,490 33,904 ...
รวม 13,686
159,262 12,725 11,806 5,801
6,370 6,142
...

11,490 11,490 5,422

13,686 12,640 10,688

159,262 103,842 21,911

ท่ีมา ข้อมลู จากศูนยบ์ ริการคนพกิ ารจงั หวดั ณ วนั ที่ 31 มนี าคม 2565

หมายเหตุ : … หมายถึง ไมม่ ีข้อมูล

จากตารางที่ 3.6.1 แสดงสถานการณ์คนพิการ ในเขตพื้นที่รับผิดชอบ สสว.3 มีจำนวนคนพิการ
ทั้งสิ้น 159,262 คน โดยจังหวัดที่มีจำนวนคนพิการ และเป็นคนพิการที่มีบัตรประจำตัวคนพิการสูงสุด คือ
จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 33,904 คน จังหวัดนครปฐม จำนวน 32,365 คน และจังหวัดราชบุรี จำนวน
26,365 คน ในส่วนของคนพิการที่ได้รับเบี้ยยังชีพคนพิการ เมื่อเปรียบเทียบกับคนพิการที่มีบัตรรายจังหวดั

พบว่า จังหวัดที่มีคนพิการที่ได้รับเบี้ยยังชีพมากกว่าร้อยละ 90 ขึ้นไป คือ จังหวัดเพชรบุรี ร้อยละ 100.0 จังหวัด
สมุทรสงคราม ร้อยละ 96.42 จังหวัดกาญจนบุรี ร้อยละ 95.91 จังหวัดสมุทรสาคร ร้อยละ 92.78 และจังหวัด
ประจวบคีรขี ันธ์ รอ้ ยละ 92.36 ส่วนในของคนพกิ ารทไ่ี ดร้ ับเบี้ยยังชีพผู้สูงอายุ มขี ้อมูลเพยี ง 3 จังหวัด คือ จังหวัด
ประจวบครี ีขนั ธ์ จำนวน 10,688 คน จังหวดั สมุทรสาคร จำนวน 5,801 คน และจงั หวดั เพชรบรุ ี จำนวน 5,422 คน

ตารางที่ 3.6.2 แสดงจำนวนคนพกิ ารจำแนกตามสาเหตคุ วามพิการ แยกรายจังหวัด

(หนว่ ย:คน)
จังหวดั พนั ธุกรรม โรคตดิ เชอื้ อบุ ตั ิเหตุ โรคอ่นื ๆ ไม่ทราบสาเหตุ มากกวา่ 1 สาเหตุ

นครปฐม 335 889 3,436 7,610 9,346 2,948
ราชบรุ ี 288 686
กาญจนบรุ ี 118 260 3,305 10,007 3,395 1,680
สุพรรณบรุ ี 151 417
สมทุ รสาคร 138 335 1,979 4,586 7,161 1,155
สมทุ รสงคราม 49 184
เพชรบุรี 78 199 1,820 4,729 26,787 -
ประจวบครี ีขนั ธ์ 89 180
รวม 1,246 3,150 990 3,641 3,591 4,030

803 4,672 117 545

849 1,871 7,671 822

1,209 1,679 9,275 1,249

14,391 38,795 67,343 12,429

ท่มี า ขอ้ มลู จากศูนยบ์ รกิ ารคนพกิ ารจังหวดั ณ วนั ที่ 31 มนี าคม 2565

จากตารางที่ 3.6.2 แสดงจำนวนคนพิการจำแนกตามสาเหตุความพิการแยกรายจังหวัดนั้น
สาเหตุของความพิการที่เกิดขึ้นมากที่สุด คือ การส่วนใหญ่คือจากการไม่ทราบสาเหตุ สูงถึง 67,343 คน
คิดเป็นร้อยละ 49.03 รองลงมา คือ พิการจากสาเหตุจากโรคอื่น ๆ จำนวน 38,795 คน คิดเป็นร้อยละ 28.24
พิการจากอุบัติเหตุ จำนวน 14,391 คน คิดเป็นร้อยละ 10.48 พิการมากกว่า 1 สาเหตุ จำนวน 12,429 คน
คิดเป็นร้อยละ 9.05 พิการจากโรคติดเชื้อ จำนวน 3,150 คน คิดเป็นร้อยละ 2.29 และพิการจากพันธุกรรม
จำนวน 1,246 คน คดิ เปน็ รอ้ ยละ 0.91 ตามลำดบั

ตารางท่ี 3.6.3 แสดงจำนวนคนพกิ ารจำแนกตามประเภทความพิการ แยกรายจังหวดั

(หน่วย:คน)

จงั หวดั พกิ ารทาง พกิ าร พิการทางการ พกิ ารทาง พิการทาง พิการ ออทิสตกิ พกิ าร
การเห็น ทางการ เคล่อื นไหว จิตใจหรือ สตปิ ัญญา ทางการ มากกว่า
นครปฐม ได้ยนิ หรือสอ่ื หรอื ทาง พฤติกรรม เรียนรู้ 301
ราชบรุ ี 2,101 ความหมาย ร่างกาย 1,617 237 1
กาญจนบุรี 1,292 2,115 1,898 197 197 ประเภท
สุพรรณบรุ ี 1,326 4,606 18,687 1,872 1,859 225 179
2,216 3,624 15,537 1,475 1,613 68 2,948
4,637 11,278 2,057 134 1,680
5,778 19,884 1,256
2,043

ตารางท่ี 3.6.3 แสดงจำนวนคนพกิ ารจำแนกตามประเภทความพิการ แยกรายจังหวดั (ต่อ)

(หน่วย:คน)

จงั หวดั พกิ ารทางการ พิการทาง พกิ ารทางการ พิการทาง พิการทาง พกิ าร ออทสิ ติก พิการ

เห็น การไดย้ นิ เคลอ่ื นไหว จติ ใจ สติปัญญา ทางการ มากกวา่

หรอื ส่ือ หรอื ทาง หรอื เรียนรู้ 1 ประเภท

ความหมาย ร่างกาย พฤตกิ รรม

สมทุ รสาคร 533 3,007 5,234 1,049 1,197 383 264 1,058

สมุทรสงคราม 342 1,266 3,173 608 451 29 80 421

เพชรบุรี 1,011 1,883 5,708 722 1,147 48 108 863

ประจวบครี ขี ันธ์ 1,174 2,507 6,293 1,237 991 82 113 1,289

รวม 9,995 27,308 85,794 11,135 10,773 1,166 1,479 11,558

ทม่ี า ข้อมูลจากศนู ยบ์ รกิ ารคนพกิ ารจงั หวดั ณ วันท่ี 31 มนี าคม 2565
จากตารางที่ 3.6.3 แสดงจำนวนคนพิการจำแนกตามประเภทความพิการ พบว่า จำนวนคน
พิการแยกประเภทของความพิการในกลุ่มจังหวัดที่พบมากสุด คือ พิการทางการเคลื่อนไหวหรือทางร่างกาย
จำนวน 85,794 คน คิดเป็นร้อยละ 53.89 รองลงมาคือ พิการทางการได้ยินหรือสื่อความหมาย จำนวน
27,308 คน คิดเป็นร้อยละ 17.15 พิการมากกว่า 1 ประเภท จำนวน 11,558 คน คิดเป็นร้อยละ 7.26 พิการ
ทางจิตใจหรือพฤติกรรม จำนวน 11,135 คน คิดเป็นร้อยละ 6.99 พิการทางสติปัญญา จำนวน 10,773
คิดเป็นร้อยละ 6.77 พิการทางการมองเห็น จำนวน 9,995 คน คิดเป็นร้อยละ 6.28 พิการออทิสติก จำนวน
1,479 คน คดิ เป็นร้อยละ 0.93 และพกิ ารทางการเรยี นรู้ จำนวน 1,166 คน คิดเปน็ รอ้ ยละ 0.73 ตามลำดับ

3.7 กลมุ่ ผู้ดอ้ ยโอกาส

ตารางที่ 3.7 แสดงสถานการณ์กลุ่มผู้ด้อยโอกาส จำแนกตามจังหวดั

(หน่วย:คน)

จงั หวดั (1) (2) (3) (4) (5)

คนยากจน คนเร่รอ่ น/ไรท้ อี่ ยู่ ไม่มีสถานะทางทะเบยี น ผพู้ น้ โทษ ผ้ตู ิดเชื้อ HIV

นครปฐม 9,446 อาศ4ัย1 ร1า1ษ,0ฎ1ร8 2,519 59
ราชบรุ ี 30,458 164
26,513 3,110 ...

กาญจนบรุ ี 37,430 489 77,541 2,565 7,581

สุพรรณบรุ ี 28,601 336 2,510 2,640 4,716

สมทุ รสาคร 26,110 94 34,289 2,053 532

สมุทรสงคราม 4,302 19 1,779 941 1,438

เพชรบรุ ี 29,625 21 4,124 1,740 1,016

ประจวบครี ขี ันธ์ 23,882 108 12,525 1,956 907

รวม 189,854 1,272 170,299 17,524 14,811

หมายเหตุ : … หมายถึง ไมม่ ีขอ้ มลู