การส่งเสริมสุขภาพวัยรุ่นในชุมชน

94 ค่มู อื การสง่ เสริมสขุ ภาพวัยรนุ่ และเยาวชนในชมุ ชน

แบบประเมินพฤติกรรมเดก็ ฉบบั ผูป้ กครองประเมนิ นักเรยี น ปกติ เส่ยี ง/มีปัญหา
รายการประเมนิ 0-15 16-40
0-3 4-10
คะแนนรวม 0-3 4-10
 คะแนนพฤตกิ รรมด้านอารมณ์ 0-5 6-10
 คะแนนพฤติกรรมเกเร 0-5 6-10
 คะแนนพฤตกิ รรมอยไู่ ม่นิง่ 5-10 0-4
 คะแนนพฤตกิ รรมด้านความสัมพันธก์ บั เพ่อื น (มีจุดแข็ง)
 คะแนนพฤตกิ รรมดา้ นสัมพันธภาพทางสังคม (ไม่มจี ุดแข็ง)

เกณฑ์การคดั กรองนักเรียน
การคัดกรองนักเรียนเพ่ือจัดเป็นกลุ่มปกติ กลุ่มเสี่ยง/มีปัญหาน้ัน ครูท่ีปรึกษาสามารถวิเคราะห์ข้อมูลจาก
ระเบยี นสะสม SDQ และอื่น ๆ ทีจ่ ดั ทำ�เพม่ิ เติม แต่ท้ังนี้โรงเรยี นแต่ละแหง่ จ�ำ เป็นตอ้ งประชมุ ครเู พอื่ พิจารณาเกณฑ์
การคดั กรองนักเรยี น เพอ่ื ให้ครทู ป่ี รึกษามีหลักในการคดั กรอง นกั เรียนตรงกันทั้งโรงเรียน ดงั มีตวั อย่างตอ่ ไปน้ี

ขอ้ มูลนักเรยี น กลุ่มปกติ กลุ่มเสยี่ ง/มีปัญหา
1. ด้านความสามารถ
1.1 ดา้ นการเรยี น  ผลการเรียนเฉลย่ี 2.00 ขึน้ ไป  ผลการเรียนเฉล่ียตํา่ กว่า 1.5
1.2 ความสามารถพเิ ศษ  ไม่มี 0 ร มส ในทกุ วชิ า  ไมเ่ ข้าเรียนในวชิ าตา่ ง ๆ 3 - 5
2. ดา้ นสุขภาพ  ไม่เขา้ เรยี นในวิชาต่าง ๆ ไมเ่ กนิ ครงั้ ตอ่ 1 วิชา
2.1 ดา้ นร่างกาย 3 คร้งั ใน 1 วชิ า  มี 0 ร มส 1-5 วิชา ใน 1 ภาค
 มาโรงเรียนไม่ทันเคารพธงชาติ เรยี นอ่านหนงั สือไม่คลอ่ ง
ไม่เกนิ 10 ครง้ั ใน 1 ภาคเรียน  เขียนหนังสอื ไมถ่ ูกต้องแมค้ ำ�สะกด
งา่ ยๆ
 มาโรงเรียนไมท่ ันเคารพธงชาติ
มากกว่า 10 ครง้ั ใน 1 ภาคเรยี น
จะเปน็ จดุ แข็งของนักเรยี นในทุกกลุ่ม
 ถา้ นักเรยี นมีความสามารถพเิ ศษ
 อายุ นา้ํ หนกั และสว่ นสงู สมั พนั ธก์ นั  น้ําหนกั ผิดปกตแิ ละไมส่ ัมพนั ธก์ บั
 รา่ งกายแข็งแรง สว่ นสงู หรืออายุ
 ไมม่ โี รคประจ�ำ ตวั  มโี รคประจ�ำ ตวั หรอื เจบ็ ปว่ ยบอ่ ย ๆ
 มคี วามพิการทางกาย หรือ
บกพร่องด้านการได้ยนิ การฟัง
การมองเหน็ หรืออน่ื ๆ

คมู่ ือการสง่ เสริมสุขภาพวยั รนุ่ และเยาวชนในชุมชน 95

ขอ้ มลู นักเรยี น กลมุ่ ปกติ กลมุ่ เส่ียง/มีปัญหา
2.2 ดา้ นจติ ใจ --พฤติกรรม  หากโรงเรียนใชแ้ บบประเมินพฤตกิ รรมเด็ก (SDQ) ใหพ้ จิ ารณา ตาม
3. ดา้ นครอบครัว เกณฑ์ของ SDQ
3.1 ดา้ นเศรษฐกจิ  หากโรงเรยี นใชเ้ ครอื่ งมืออ่ืน ๆ เชน่ แบบประเมินความฉลาด ทางอารมณ์
3.2 ดา้ นการคุม้ ครองนกั เรยี น (EQ) ก็ใหใ้ ช้เกณฑข์ องเคร่อื งมอื น้นั ๆ รวมท้ัง การพิจารณาควบคกู่ บั
ขอ้ มูลอน่ื ๆ ทม่ี ีเพ่ิมเตมิ
4. ดา้ นอื่น ๆ  ครอบครัวมรี ายได้พอเพยี งในการ  รายไดค้ รอบครัวตํ่ากวา่
4.1 ดา้ นยาเสพย์ติด เล้ยี งครอบครวั 5,000 บาท ต่อเดอื น
 บดิ า หรือมารดาตกงาน
 มีภาระหนส้ี ิน
 ไม่มีอาหารกลางวันรบั ประทาน
 ไมม่ เี งนิ ซอื้ อปุ กรณ์การเรียน
 นกั เรียนมีความสัมพันธท์ ี่ดีกบั  อยูห่ อพัก
สมาชิกในครอบครวั  บิดา มารดา หยา่ รา้ งหรือสมรส
 ท่ีพักอาศัยอยูใ่ นชุมชนทด่ี ไี ม่อยู่ ใหม่
ใกล้แหลง่ มวั่ สุมหรือแหล่งเสีย่ ง  ทพี่ กั อยู่ในชมุ ชนแออดั หรือใกล้
อันตราย แหลง่ ม่วั สมุ หรือแหลง่ ท่องเทยี่ ว
กลางคืน
 มคี วามขดั แยง้ ในครอบครวั หรอื
ทะเลาะกนั เปน็ ระจ�ำ
 มีความรู้สกึ ทไี่ ม่ดีตอ่ บิดาหรอื
มารดา
 มกี ารใช้สารเสพยต์ ิดหรือ
เลน่ การพนันในครอบครัว
 มบี ุคคลในครอบครวั เจ็บปว่ ยด้วย
โรคทางจติ เวช
 มกี ารใช้ความรนุ แรงในครอบครัว
 มีการถกู ลว่ งละเมดิ ทางเพศ
ไม่ใชส้ ารเสพยต์ ิด ยกเว้นการ ตดิ สารเสพยต์ ดิ เช่น บหุ ร่ี สรุ า กัญชา
ดื่มเบยี ร์ สรุ า หรือ บุหรเี่ ปน็ ยาบ้า หรือสารเสพยต์ ิดอ่ืน ๆ
ครั้งคราวเพือ่ สงั คมและยัง
สามารถควบคุมตนเองได้

96 คมู่ อื การส่งเสริมสุขภาพวัยรุ่นและเยาวชนในชุมชน

ข้อมลู นกั เรียน กล่มุ ปกติ กลมุ่ เสยี่ ง/มปี ญั หา
4.2 ด้านเพศ ปรบั ตัวกบั เพอื่ นต่างเพศ  จับคูช่ ดั เจนและแยกกลุ่มอยู่ด้วย
ไดเ้ หมาะสมกบั วยั
กันสองต่อสองบ่อยคร้ัง
 มพี ฤตกิ รรมเบีย่ งเบนทางเพศ เชน่

ทอม ตดุ๊ ดี้ เป็นตน้
 มพี ฤติกรรมเบ่ียงเบนทางเพศ

ซึง่ มผี ลกระทบตอ่ การเรียนของ
นักเรียนในระดบั เสี่ยง

ชื่อ...................................... บันทกึ การคัดกรอง

แบบบันทึกสรปุ ข้อมลู นกั เรียนเป็นรายบุคคล
ช้นั ………......................เลขที่……........................
(จากระเบียนสะสม, แบบประเมนิ พฤติกรรมเด็ก(SDQ), และอ่นื ๆ)
วนั เดอื น ป.ี ........................
ครูผู้สรุป...................................
1. ดา้ นการเรียน
ปกติ เสี่ยง/มปี ญั หา
[ ] ผลการเรยี นเฉล่ียตาํ่ กวา่ 1.5
[ ] ไมเ่ ข้าเรยี นในวชิ าต่าง ๆ 3 – 5 ครง้ั ต่อ 1 วชิ า
[ ] มี 0 ร มส. 1 – 5 วิชา ใน 1 ภาคเรยี น
[ ] อา่ นหนงั สือไมค่ ลอ่ ง
[ ] อา่ นหนังสือไมถ่ กู ตอ้ งสะกดคำ�ผดิ แมค้ �ำ งา่ ย ๆ
[ ] มาโรงเรยี นไมท่ ันเคารพธงชาตมิ ากกว่า 10 ครง้ั ใน 1 ภาคเรียน
[ ] อื่น ๆ.......................
2. ดา้ นความสามารถอน่ื ๆ
มีระบ.ุ ..............................................................................................................................................
ไม่ชดั เจนในความสามารถดา้ นอนื่ นอกจากดา้ นการเรียน
3. ดา้ นสขุ ภาพกาย
ปกต ิ เสีย่ ง/มีปญั หา
[ ] รา่ งกายไมแ่ ข็งแรงป่วยบ่อย
[ ] มโี รคประจำ�ตัว
[ ] นํา้ หนกั ผิดปกติและไม่สมั พันธก์ บั สว่ นสูงหรืออายุ
[ ] พกิ ารดา้ นรา่ งกาย
[ ] มปี ัญหาดา้ นสายตา
[ ] มปี ญั หาการได้ยิน
[ ] อืน่ ๆ ........................

คู่มือการส่งเสริมสุขภาพวยั รุ่นและเยาวชนในชุมชน 97

4. ดา้ นสุขภาพจติ และพฤติกรรม
ด้านอารมณ ์ ปกติ เสย่ี ง/มีปญั หา
ด้านความประพฤติ ปกติ เสี่ยง/มีปัญหา
ด้านพฤตกิ รรมอยู่ไม่นิง่ ปกติ เสี่ยง/มปี ญั หา
ด้านบคุ ลกิ ภาพและ
ความสัมพันธก์ ับเพื่อน ปกติ เสย่ี ง/มปี ัญหา
ดา้ นสมั พนั ธภาพทางสังคม ปกต ิ เส่ียง/มปี ญั หา
5. ดา้ นเศรษฐกิจ
ปกติ เสย่ี ง/มีปัญหา
[ ] รายได้ครอบครวั ตํา่ กว่า 5,000 บาท ตอ่ เดอื น
[ ] พ่อหรอื แมต่ กงาน
[ ] มีภาระหน้สี นิ
[ ] ไม่มีเงินพอรบั ประทานอาหารกลางวัน
[ ] ไมม่ ีเงินซอ้ื อุปกรณ์การเรียน
[ ] อนื่ ๆ .......................
6. ด้านการคุ้มครองนกั เรยี น
ปกติ เสยี่ ง/มปี ัญหา
[ ] ไมม่ ผี ู้ดูแล
[ ] พ่อแม่แยกทางกนั หรอื สมรสใหม่
[ ] สภาพแวดลอ้ มทางบ้านไมด่ ี
[ ] มีบคุ คลในครอบครัวใชส้ ารเสพย์ตดิ หรือเลน่ การพนัน
[ ] มีบุคคลในครอบครวั เจบ็ ปว่ ยด้วยโรครุนแรง/เรอ้ื รัง
[ ] มีความร้สู ึกไมด่ ตี ่อพ่อ แม ่
[ ] มกี ารใช้ความรนุ แรงในครอบครัว
[ ] มกี ารถูกล่วงละเมิดทางเพศ
[ ] อนื่ ๆ .......................
7. ดา้ นอื่น ๆ
ดา้ นยาเสพยต์ ิด ปกติ เสยี่ ง/มีปญั หา
ดา้ นเพศ ปกต ิ เสีย่ ง/มีปัญหา
ด้าน...............................................................................................................................................
สรุป นกั เรยี นจัดอยู่ในกลุ่ม
ปกติ
เสีย่ ง/มปี ัญหา

หมายเหตุ แบบการคัดกรอง ให้จดั ท�ำ โดยพจิ ารณาตามเกณฑ์การคัดกรองนักเรยี นที่โรงเรยี นจดั ท�ำ ขึน้

98 คูม่ ือการส่งเสรมิ สุขภาพวัยรนุ่ และเยาวชนในชมุ ชน

การจดั กจิ กรรมส่งเสรมิ ป้องกัน
การจดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ ปอ้ งกนั เปน็ การสนบั สนนุ ใหน้ กั เรยี นทกุ คนทอ่ี ยใู่ นความดแู ลของครทู ป่ี รกึ ษาสามารถ
ปรับตัวเผชิญปัญหา และปฏิบัติหน้าที่ตามวัยของตนได้อย่างปกติ ตามท่ีครอบครัว สถานศึกษา และชุมชนคาดหวัง
ซงึ่ จะชว่ ยปอ้ งกนั มใิ หน้ กั เรยี นทอ่ี ยใู่ นกลมุ่ ปกติ กลายเปน็ กลมุ่ เสย่ี งหรอื มปี ญั หา การจดั กจิ กรรมสง่ เสรมิ ปอ้ งกนั ปญั หา
ในนักเรียน มวี ิธีการและเครื่องมอื หลากหลายท่ีสถานศึกษาสามารถพิจารณาดำ�เนนิ การได้ ดังน้ี
 การจดั กิจกรรมโฮมรูม (Homeroom)
 การจัดประชมุ ผปู้ กครองชัน้ เรียน (Classroom meeting)
กจิ กรรมโฮมรมู และการประชมุ ผปู้ กครอง เปน็ กจิ กรรมทจ่ี ะชว่ ยใหค้ รทู ป่ี รกึ ษาสามารถพฒั นานกั เรยี นเปน็
รายบุคคล และสรา้ งความรว่ มมือระหวา่ งโรงเรียนกบั ผู้ปกครอง โดยมบี ุคลากรสาธารณสขุ เป็นทป่ี รกึ ษาและสนับสนนุ
องคค์ วามรู้ เครอื่ งมอื และเทคนคิ การด�ำ เนนิ กจิ กรรมตา่ ง ๆ ใหส้ อดคลอ้ งกบั สภาพปญั หา และความตอ้ งการของนกั เรยี น
รวมทงั้ สง่ เสรมิ ศกั ยภาพของนักเรยี นใหเ้ ปน็ เยาวชนทม่ี คี ณุ ภาพตอ่ ไป
การช่วยเหลอื นกั เรยี นกลมุ่ เสี่ยงและกล่มุ มปี ญั หา โดยครูทป่ี รึกษา
ในการดแู ลชว่ ยเหลอื นกั เรยี น ครทู ปี่ รกึ ษาควรใหค้ วามเอาใจใสน่ กั เรยี นทกุ คนเทา่ เทยี มกนั แตส่ �ำ หรบั นกั เรยี น
กลมุ่ เสย่ี งและกลมุ่ ปญั หานน้ั ตอ้ งใหค้ วามดแู ลเอาใจใสอ่ ยา่ งใกลช้ ดิ และหาวธิ ปี อ้ งกนั และการแกไ้ ขทเี่ หมาะสมกบั ปญั หา
ของนักเรียนแต่ละคน โดยครูท่ีปรึกษาสามารถคิดพิจารณากิจกรรม ต่าง ๆ เพื่อใช้ในการดูแลช่วยเหลือได้มากกว่า
1 กจิ กรรม
ซง่ึ ในท่นี ้ขี อเสนอกิจกรรม 7 กิจกรรม ให้ครทู ี่ปรกึ ษาสามารถพิจารณาเลือกใช้ ดังนี้
 การใหก้ ารปรกึ ษาเบือ้ งตน้
 การปรบั พฤติกรรมด้วยกจิ กรรมในชั้นเรยี น
 กิจกรรมเพ่ือนช่วยเพื่อน/จบั คู่ Buddy
 การส่ือสารกับผปู้ กครอง
 กจิ กรรมซ่อมเสริม
 กจิ กรรมเสรมิ หลักสูตร
 การเยย่ี มบา้ นนักเรียน
บทบาทของบคุ ลากรสาธารณสขุ ในการดแู ลชว่ ยเหลอื นกั เรยี นกลมุ่ เสย่ี งและกลมุ่ มปี ญั หาสามารถเขา้ มา
มีสว่ นรว่ มในการใหก้ ารปรกึ ษา สนบั สนนุ ขอ้ มูลทจี่ ำ�เปน็ แกค่ รทู ป่ี รึกษา เพอ่ื ให้นักเรียนไดร้ ับการดแู ลชว่ ยเหลอื อย่างมี
ประสทิ ธิภาพต่อไป
สรปุ ระบบการดแู ลชว่ ยเหลอื นกั เรยี น ไดก้ ำ�หนดใหค้ รทู ปี่ รกึ ษาเปน็ บคุ ลากรหลกั ทตี่ อ้ งใหค้ วามเอาใจใสด่ แู ล
นักเรียนรายบุคคลอย่างเท่าเทียมกัน โดยการด�ำ เนินกิจกรรมให้สอดคล้องกับลักษณะปัญหาของนักเรียน ได้แก่ การ
ให้การปรกึ ษา การปรับพฤติกรรมด้วยกิจกรรมในช้ันเรียน การจัดกจิ กรรมเพอ่ื นช่วยเพอื่ น/จบั คู Buddy การสอื่ สาร
กับผู้ปกครอง การจัดกจิ กรรมซอ่ มเสริม การจัดกิจกรรมเสริมหลกั สูตร การเย่ียมบา้ นนักเรยี น หรอื ร่วมดำ�เนนิ การช่วย
เหลือแก้ไขปัญหานกั เรียนตามความเหมาะสม รวมทั้งการรว่ มประชุมปรึกษารายกรณี หรอื รับสง่ ตอ่ หากครูให้การช่วย
เหลอื เบอ้ื งตน้ แล้วนกั เรียนมพี ฤตกิ รรมไมด่ ขี ้ึน

ค่มู อื การส่งเสริมสุขภาพวัยรนุ่ และเยาวชนในชุมชน 99

การช่วยเหลือนกั เรียนกลุม่ เสี่ยงและกล่มุ มปี ญั หาของครทู ่ปี รึกษา มีข้อท่ีควรตระหนัก ดังน้ี
1. การรักษาความลับ
1.1 เร่ืองราวข้อมูลของนักเรียนที่ต้องช่วยเหลือแก้ไข ไม่ควรน�ำ ไปเปิดเผย ยกเว้นเพื่อขอความร่วมมือ
ในการชว่ ยเหลอื นกั เรยี นกบั บคุ คลทเ่ี กย่ี วขอ้ ง โดยไมร่ ะบชุ อื่ -สกลุ จรงิ ของนกั เรยี น และการเปดิ เผยควรเปน็ ไปในลกั ษณะ
ท่ีให้เกียรตินกั เรียน
1.2 บันทึกข้อมูลการช่วยเหลอื นกั เรียน ควรเก็บไวใ้ นท่เี หมาะสมและสะดวกในการเรยี กใช้
1.3 การรายงานการชว่ ยเหลอื นกั เรยี น ควรรายงานในสว่ นทเี่ ปดิ เผยได้ โดยใหเ้ กยี รตแิ ละค�ำ นงึ ถงึ ประโยชน์
ของนักเรยี นเป็นส�ำ คัญ
2. การแก้ไขปญั หา
2.1 การช่วยเหลือแก้ไขปัญหาของนักเรียนต้องพิจารณาสาเหตุของปัญหาให้ครบถ้วน และหาวิธีการ
ชว่ ยเหลอื ใหเ้ หมาะสมกบั สาเหตนุ น้ั ๆ เพราะปญั หามไิ ดเ้ กดิ จากสาเหตเุ พยี งสาเหตเุ ดยี ว แตอ่ าจจะเกดิ จากหลายสาเหตุ
ที่เกย่ี วเนื่องสัมพนั ธ์กัน
2.2 ปัญหาที่เหมือนกนั ของนักเรียนแต่ละคน ไม่จ�ำ เป็นต้องเกิดจากสาเหตุทเี่ หมอื นกัน และวธิ ีการช่วย
เหลือทป่ี ระสบความสำ�เรจ็ กับนกั เรียนคนหนึง่ ก็อาจไม่เหมาะกบั นักเรียนอกี คนหนึง่
การช่วยเหลอื แก้ไขปญั หาของนกั เรยี นในกลุม่ เสยี่ งและกลุ่มมปี ญั หานัน้ จำ�แนกเปน็ 3 ลกั ษณะ ดังนี้
 การช่วยเหลือนักเรียนกล่มุ เสี่ยงและกลุ่มมีปญั หาโดยครทู ปี่ รึกษา
 การชว่ ยเหลอื นักเรยี นในกรณยี งุ่ ยากซับซอ้ นโดยครแู นะแนว
 การจัดกิจกรรมสนับสนนุ การชว่ ยเหลอื นักเรียนในกรณีย่งุ ยากซับซอ้ นโดยบคุ ลากรสาธารณสขุ
ท้งั 3 ลักษณะดงั กลา่ ว มีรายละเอยี ด ดังนี้
การช่วยเหลือนักเรยี นในกลมุ่ ยุ่งยากซบั ซ้อนโดยครูแนะแนวหรือครูปกครอง
ในกรณีท่ีครูท่ีปรึกษา ช่วยเหลือแล้วนักเรียนยังมีพฤติกรรมไม่ดีข้ึนจะส่งต่อนักเรียนให้ครูแนะแนวหรือครู
ปกครองดำ�เนินการให้การปรึกษาช่วยเหลือตามความเหมาะสมกับลักษณะปัญหา หากนักเรียนมีพฤติกรรมดีขึ้นให้ส่ง
กลบั ครทู ปี่ รกึ ษา เพอ่ื ตดิ ตามผลและดแู ลอยา่ งตอ่ เนอ่ื ง ครทู ป่ี รกึ ษาจะน�ำ ปญั หาเขา้ รว่ มประชมุ รายกรณโี ดยประสานความ
ชว่ ยเหลอื จากบคุ ลากรทเ่ี กยี่ วขอ้ งภายในสถานศกึ ษาและบคุ ลากรสาธารณสขุ คเู่ ครอื ขา่ ย ถา้ นกั เรยี นยงั มพี ฤตกิ รรมไมด่ ี
ขนึ้ ใหส้ ง่ ตอ่ ผเู้ ชยี่ วชาญภายนอก ตลอดจนประสานการตดิ ตามผลการชว่ ยเหลอื และรายงานผลกลบั ใหค้ รทู ปี่ รกึ ษาทราบ
ครูแนะแนวหรือครูปกครอง มีหน้าที่ดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่มีปัญหายุ่งยากซับซ้อน ซึ่งรับส่งต่อจาก
ครทู ป่ี รึกษา 3 ขน้ั ตอน ดังน้ี
 การใหก้ ารปรึกษากรณียงุ่ ยากซับซ้อน
 การประชุมปรึกษารายกรณี
 การสง่ ต่อผเู้ ชย่ี วชาญภายนอก
สำ�หรับโปรแกรมสง่ เสริม ป้องกนั และแก้ไขปัญหาทีใ่ ช้กันอยปู่ ัจจบุ นั มี 2 ระดับ คือ
* โปรแกรมส่งเสริมสุขภาพจิตทั่วไป ได้แก่ การส่งเสริมทักษะชีวิต เพศศึกษาและการเลี้ยงบวก โดยที่
การเลี้ยงบวก เน้นที่การสร้างความผูกพันกับครอบครัวและการดูแลเอาใจใส่ไม่ให้คบเพื่อนกระท�ำ ผิด และไม่ใช้วิธีการ
อบรมทก่ี ้าวรา้ วและไมเ่ ป็นมติ ร
* โปแกรมเฉพาะ ได้แก่ การคัดกรองปัญหาสุขภาพจิตเด็กนักเรียนและการดูแลช่วยเหลือนักเรียน
ในระบบการดแู ลชว่ ยเหลอื นกั เรยี น โครงการ OHOS(One Hospital One School) และการดแู ลชว่ ยเหลอื ในคลนิ กิ จติ สงั คม
(psychosocial clinic) ซงึ่ การคัดกรองปัญหาจ�ำ เป็นตอ้ งครอบคลมุ เร่อื งเพศและสารเสพตดิ ดว้ ย

100 ค่มู ือการสง่ เสริมสุขภาพวัยรนุ่ และเยาวชนในชุมชน

ระบบสขุ ภาพภาคประชาชนกับการส่งเสริมสุขภาพ
และปอ้ งกันปัญหาในกลมุ่ วยั รุ่น

ความหมายและความสำ�คัญของงานสาธารณสขุ ชุมชน

งานสาธารณสุขชมุ ชนเป็นงานบริการทีจ่ ดั ข้นึ เพ่ือชว่ ยเหลอื ประชาชนในชมุ ชน ม่งุ เนน้ งานด้านการสง่ เสริม
สขุ ภาพ ป้องกนั ปญั หาสขุ ภาพและควบคุมโรค โดยสมาชกิ ในชมุ ชนมีส่วนรว่ มในการบรหิ ารจัดการ ดแู ลสขุ ภาพตนเอง
ครอบครัวและชุมชน หน่วยงานภาครัฐและเอกชนเป็นผู้สนับสนุน การจัดการของชุมชนในการพัฒนาสุขภาพเรียกว่า
“ระบบสุขภาพเพื่อประชาชน” มจี ดุ ม่งุ หมายเพื่อพัฒนาสุขภาพของคนในชมุ ชนใหต้ ระหนักถึงการดูแลสขุ ภาพ เพอ่ื ลด
การพ่ึงพาสาธารณสุขในอนาคต
องค์ประกอบส�ำ คญั ในการจดั ระบบสขุ ภาพภาคประชาชน ได้แก่
1. คน สมาชกิ ในชุมชน เช่น องค์กรอาสาสมัคร แกนน�ำ ชุมชน/แกนน�ำ สขุ ภาพประจำ�ครอบครัว ช่วยกันคิด
และท�ำ เพ่ือช่วยส่งเสรมิ ใหส้ มาชกิ ในชุมชนสุขภาพแขง็ แรง พึง่ ตนเองได้
2. ความรู้ เช่น วทิ ยากร วิธีการ เทคโนโลยี ภูมิปญั ญาท้องถ่ิน การถา่ ยทอดและการกระจายความรู้ข้อมลู
ขา่ วสารในชมุ ชน
3. คลัง ทุนในพื้นท่ี คือ การเงินการคลังด้านสุขภาพ และทุนทางสังคม เช่น ภูมิปัญญาท้องถ่ิน
ทรัพยากรธรรมชาติ ทรพั ยากรบุคคล

บทบาทและความสำ�คญั ของวยั รุ่นต่อการพัฒนางานสาธารณสุขชมุ ชน

วยั รนุ่ เปน็ กลมุ่ ทมี่ พี ลงั สว่ นเกนิ (surplus energy)สงู ถา้ สามารถน�ำ พลงั นมี้ าใชใ้ นทางทถ่ี กู ตอ้ งและเหมาะสม
จะช่วยทำ�ให้วัยรุ่นมีความภาคภูมิใจในตนเอง สามารถค้นหาเอกลักษณ์ของตนเองได้เร็ว ดังน้ัน ควรให้วัยรุ่นได้แสดง
ความคิดเห็นในการพัฒนาสาธารณสุขในชุมชน มีโอกาสศึกษาความรู้ ติดตามข่าวสารด้านสาธารณสุข สมัครเป็นยุว
อาสาสมัครชว่ ยเหลือเพ่อื นบ้านในชุมชน นำ�ขา่ วท่ไี ด้จากหนว่ ยงานสาธารณสุขไปใชใ้ นห้องสมุดโรงเรยี น หรือห้องสมดุ
ชมุ ชน น�ำ ขา่ วสารจากแหลง่ ตา่ ง ๆ มาเขยี นเปน็ บทยอ่ แลว้ เผยแพร่ รว่ มจดั นทิ รรศการ ใหค้ วามรทู้ างหอกระจายขา่ ว รว่ ม
ออกก�ำ ลงั กาย รเิ รม่ิ กจิ กรรมใหม่ ๆ เพอ่ื สง่ เสรมิ สขุ ภาพอนามยั เปน็ ตน้ จากผลการศกึ ษาวจิ ยั เรอ่ื ง “ทอ้ งถนิ่ สรา้ งสรรค์
เยาวชน 1000 ทาง: ทศิ ทางนโยบายทเ่ี ออ้ื ตอ่ การท�ำ กจิ กรรมของเดก็ และเยาวชนระดบั ทอ้ งถน่ิ ” ทโี่ ครงการเยาวชน
ไทยไมท่ อดทงิ้ สงั คมไดจ้ ดั การศกึ ษาขนึ้ ในการศกึ ษาเบอื้ งตน้ จากการสอบถามวยั รนุ่ ทว่ั ประเทศจ�ำ นวนมากกวา่ 5,000 คน
พบวา่ วัยรุ่นที่ไม่เคยมีประสบการณใ์ นการทำ�กิจกรรมเกือบท้งั หมดถงึ 97 เปอร์เซ็นต์ บอกวา่ ตอ้ งการทำ�กจิ กรรมเพอื่
สังคม ซ่ึงกิจกรรมที่วัยรุ่นอยากทำ�มากท่ีสุดคือ กิจกรรมด้านท่องเที่ยว กิจกรรมด้านส่ิงแวดล้อม กิจกรรมด้านดนตรี
กจิ กรรมดา้ นยาเสพตดิ และกจิ กรรมดา้ นกฬี า ตามล�ำ ดบั เหลา่ นยี้ อ่ มสะทอ้ นใหเ้ หน็ วา่ วยั รนุ่ ในปจั จบุ นั อยากท�ำ กจิ กรรม
เพอื่ สงั คมแตย่ งั ขาดโอกาส พน้ื ที่ เวทใี นการเขา้ รว่ ม และแมว้ า่ จะไดเ้ ขา้ รว่ มในชมุ ชนแตก่ เ็ ปน็ เพยี ง “ผเู้ ขา้ รว่ ม” มากกวา่
“ผนู้ ำ�” กิจกรรมวยั รุ่นเขา้ ร่วมกจิ กรรมในฐานะกลมุ่ เปา้ หมาย ซึง่ หากวัดตามบันไดการมสี ่วนร่วมของเด็กและเยาวชน
8 ขั้นทีย่ ูนเิ ซฟ กำ�หนดไว้ ก็คงจะอยูใ่ นระดบั “ตํ่า” คือเปน็ เพียงแค่ ผู้เขา้ ร่วม หรือ “ไม้ประดบั ” เท่านัน้ เอง ซ่งึ การ
เข้าร่วมกิจกรรมต่างๆ เหล่านี้สะท้อนในกิจกรรมที่วัยรุ่นตอบแบบสำ�รวจคือกิจกรรมวันสำ�คัญ และกิจกรรมประเพณี
ที่กล่าวว่าเป็นกิจกรรมสั้นๆ เพราะไม่ได้มีกระบวนการพัฒนาทักษะของวัยรุ่นอย่างต่อเน่ือง เช่น ฝึกกระบวนการคิด
กระบวนการพฒั นาทกั ษะ ซ่งึ สวนทางกับความต้องการของวัยรุ่นท่อี ยากท�ำ กิจกรรมคอื เป็นกจิ กรรมที่นา่ สนใจกระตุ้น

ค่มู อื การส่งเสริมสขุ ภาพวยั รุน่ และเยาวชนในชมุ ชน 101

การเรยี นรู้ พัฒนาทักษะ สร้างคณุ ค่าความดใี หก้ บั ตวั วัยรนุ่ เอง ฉะนัน้ แล้ว กิจกรรมทีว่ ยั ร่นุ อยากท�ำ เพ่ือสังคม จงึ อาจ
กล่าวได้วา่ เป็นกิจกรรมทีช่ ่วยพัฒนาทกั ษะ ความคดิ ของตัวเองมากกว่าการแค่เป็นมอื ไม้ แรงงานในการจัดกิจกรรมของ
ชมุ ชนเพยี งเทา่ นน้ั สว่ นในมมุ ของ อบต.เองการศกึ ษาวจิ ยั กพ็ บวา่ อบต.มที ศั นคตทิ เี่ ปดิ กวา้ งตอ่ การทำ�งานกบั วยั รนุ่ รวม
ถงึ มีความสนใจในการพัฒนาทักษะชวี ิต ความรู้ ส่งเสรมิ ศักยภาพของวัยรนุ่ อีกทงั้ ยงั ให้ความส�ำ คญั ตอ่ การส่งเสรมิ การ
มีสว่ นรว่ มของวัยรนุ่ ในพ้นื ที่ อย่างไรกต็ าม อบต. ยังขาดข้อมลู ท่ีบอกเกยี่ วความสนใจในการท�ำ กิจกรรมสรา้ งสรรค์ของ
วัยรนุ่ ในชมุ ชน ทัง้ น้ี อบต.หลายแห่งยังมีความพรอ้ มท่ีจะสนบั สนุนงบประมาณและท�ำ งานกบั วยั ร่นุ ในรปู แบบต่างๆ ทั้ง
การดำ�เนินโครงการ การเป็นพ่ีเลี้ยง/ท่ีปรึกษา การอำ�นวยความสะดวกในเรื่องสถานท่ี รวมถึงอาหารและยานพาหนะ
แต่แนวทาง องค์ความรู้ และวิธีการนั้นยังไม่สามารถท่ีจะเข้าถึงความต้องการของวัยรุ่นได้อย่างท่ัวถึง ซ่ึงสาเหตุเบ้ือง
ตน้ นนั้ อาจเป็นเพราะกจิ กรรมต่างๆ ท่ี อบต.จัด ยงั คงเป็นกจิ กรรมระยะสน้ั และไมไ่ ดก้ ระตนุ้ ให้วยั รนุ่ ในชมุ ชนเข้ามา
มีส่วนร่วมในการด�ำ เนนิ งานตงั้ แตต่ ้น ดังน้ันจงึ กลา่ วไดว้ ่า หาก อบต. หรอื ผ้ใู หญท่ ่ีอยากสนบั สนนุ กิจกรรมของวยั ร่นุ ก็
ตอ้ งหากิจกรรมท่กี ระตุน้ การเรียนรู้ น่าสนใจ และพัฒนาทกั ษะของวัยร่นุ ใหม้ ากกวา่ กจิ กรรมแบบไม้ประดับเพียงอย่าง
เดยี ว ทกุ วนั นี้ วัยรุ่นอยากท�ำ กิจกรรมเยอะ แตข่ าดช่องทางในการสนับสนุน หากผใู้ หญท่ ี่มีบทบาทในการสนับสนนุ วยั
รุน่ ให้ท�ำ กจิ กรรม เช่น โรงเรียน อบต. อาจต้องชวนวัยรุน่ มาคดิ มารว่ มท�ำ ในฐานะ “ผนู้ ำ�” มากกวา่ แค่การให้วัยรุน่ เปน็
เพียง “กลุ่มเป้าหมาย” เทา่ นัน้ (อา้ งองิ :http://blogazine.in.th/blogs/kittiphan/post/432#sthash.lVw6CTd1.
dpuf,31 มกราคม 2008.)
นอกจากน้นั อาจมีการจูงใจสมาชิกในชุมชนใหเ้ ข้ามามีส่วนรว่ ม เช่น ถา้ มาร่วมออกกำ�ลังกายครบ 10 ครั้ง
จะแลกขา้ วสารได้ 1 ถงุ หรอื ใหโ้ รงเรยี นทกุ แหง่ ออกกฎใหน้ กั เรยี นเขา้ รว่ มออกกำ�ลงั กายกบั คนในชมุ ชนสปั ดาหล์ ะ 2 ครง้ั
หรือรว่ มทำ�กิจกรรมในชมุ ชน เปน็ ตน้
แนวทางในการรว่ มพฒั นางานสาธารณสุขชมุ ชนของวัยรนุ่ ยกตัวอย่างเช่น
1. ร่วมเป็นสมาชิกกลุ่มอาสาสมคั รสาธารณสขุ โรงเรยี น โดยการ
 ดูแลสขุ ภาพตนเอง เพือ่ เปน็ แบบอย่างแก่เพื่อนนักเรยี น
 เป็นตวั แทนในการตรวจสขุ ภาพนักเรยี น
 ชว่ ยงานครูสขุ ศกึ ษา เจา้ หนา้ สาธารณสขุ อาสาสมคั รสาธารณสขุ
 ใหข้ ้อมลู ข่าวสาร ความรู้ดา้ นสุขภาพแกเ่ พ่อื นนกั เรียน
 มีส่วนร่วมในการออกความคิดเห็น วางแผน ประชุมกลุ่มอาสาสมัครเดอื นละคร้งั และชักชวนนกั เรยี น
ท่ีสนใจเขา้ รว่ มเป็นอาสาสมัคร
2. สมัครเปน็ ยวุ อาสาสมัครในชุมชน
 สมคั รเปน็ อาสาสมคั รสาธารณสขุ มบี ทบาทแจง้ ขา่ วสาธารณสขุ ระหวา่ งเจา้ หนา้ ทแี่ ละชาวบา้ นในชมุ ชน
เผยแพร่ความรแู้ กค่ นในชมุ ชน ร่วมเป็นทมี เยีย่ มบา้ นคนในชุมชน
 เข้ารว่ มในโครงการพัฒนาระบบขอ้ มูลข่าวสารในชุมชน มบี ทบาท เปน็ นกั วิจัยนอ้ ย สำ�รวจ รวบรวม
และจัดระบบข้อมูลในชุมชน ร่วมประเมินผลโครงการ/กิจกรรม เป็นนักจัดการ จัดเวทีเพ่ือช้ีแจงและเตรียมแผนการ
ด�ำ เนนิ งานเพอ่ื พฒั นาระบบขา่ วสารขอ้ มลู ในชมุ ชน รว่ มประชมุ เวทปี ระชาคมในหมบู่ า้ น รว่ มจดั ตง้ั ศนู ยข์ อ้ มลู ขา่ วสารใน
ชมุ ชน เปน็ นกั สง่ เสรมิ สขุ ภาพ น�ำ ขอ้ มลู ขา่ วสารมาใชป้ ระโยชนใ์ นการพฒั นาสขุ ภาพคนในชมุ ชน เปน็ นกั ประชาสมั พนั ธ์
เผยแพร่ข้อมลู ขา่ วสารผ่านสอื่ ต่าง ๆ
(อา้ งอิง : http://aong1473-aong.blogspot.com/2010/08/blog-post.html)

102 คูม่ ือการส่งเสรมิ สขุ ภาพวยั ร่นุ และเยาวชนในชุมชน

ทงั้ นี้ ชมุ ชนควรสรา้ งโอกาสและสง่ เสรมิ ใหว้ ยั รนุ่ เขา้ ถงึ แหลง่ เรยี นรแู้ ละพฒั นาตนเอง รว่ มคดิ รว่ มท�ำ กจิ กรรม
ทเ่ี ปน็ ประโยชนต์ อ่ ตนเอง ครอบครวั และชมุ ชน การมสี ว่ นรว่ มของวยั รนุ่ ในกจิ กรรมสาธารณะจะชว่ ยเตรยี มความพรอ้ ม
ใหว้ ัยรนุ่ เปน็ ผใู้ หญท่ ม่ี คี ุณภาพ
บทบาทชุมชน

 ชุมชนมบี ทบาทในการค้มุ ครอง สง่ เสรมิ สิทธิของวยั ร่นุ หน่วยงาน/องค์กรตา่ ง ๆ ในชมุ ชน เช่น โรงเรียน
วดั องคก์ ารปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ กลมุ่ ตา่ ง ๆ ในชมุ ชนควรจดั บรกิ ารใหว้ ยั รนุ่ เขา้ ถงึ แหลง่ เรยี นรู้ มกี จิ กรรม
ทสี่ ง่ เสรมิ พฒั นาการ ใหว้ ยั รนุ่ มสี ว่ นรว่ มในการทำ�กจิ กรรมเพอ่ื เรยี นรวู้ ฒั นธรรมของชมุ ชนและภมู ปิ ญั ญา
ทอ้ งถิน่

 กจิ กรรมทเี่ หมาะสมส�ำ หรบั วยั รนุ่ และเยาวชนควรมาจากวยั รนุ่ และเยาวชนเอง โดยมผี ใู้ หญค่ อยสนบั สนนุ
ในฐานะพเี่ ลย้ี ง เนอ่ื งจากวยั รนุ่ จะรวู้ า่ ตอ้ งสอ่ื สารอยา่ งไรเพอ่ื ใหเ้ ขา้ ถงึ เพอื่ นวยั เดยี วกนั แมแ้ ตเ่ รอ่ื งทอี่ อ่ น
ไหว จะท�ำ ให้พวกเขามสี ว่ นเป็นเจา้ ของโครงการหรือกิจกรรมอย่างแทจ้ ริง

 องค์การปกครองส่วนทอ้ งถน่ิ ควรเปิดโอกาสใหว้ ยั ร่นุ และเยาวชนมสี ว่ นรว่ มในการวางแผนนโยบายและ
เสนอแนวปฏิบัตใิ นเรื่องทีเ่ กี่ยวขอ้ งกับพวกเขา ควรใหท้ กุ กลุ่มได้มีส่วนรว่ มไม่วา่ จะเป็นวยั รนุ่ ชาย วัยรุ่น
หญงิ วัยรุ่นกลุ่มเส่ียง เชน่ ไมไ่ ด้เรียนหนังสอื มาจากครอบครัวยากจน และควรสง่ เสริมให้เกิดสภาเด็ก
และเยาวชนในระดับจังหวดั อำ�เภอ และต�ำ บลเพ่อื ให้พวกเขามพี ืน้ ท่ีและโอกาสในการท�ำ กิจกรรม

 ควรให้วัยรุ่นมีส่วนร่วมในกิจกรรมของชุมชนในฐานะส่วนหน่ึงของชุมชนท่ีมีความส�ำ คัญเทียบเท่ากับ
ผู้ใหญ่ รับฟังและให้เกียรติ วัยรุ่นท่ีมีส่วนร่วมในกิจกรรมสาธารณะจะเรียนรู้สิทธิและหน้าท่ีของตนเอง
มีทักษะสร้างความสัมพันธ์ในสังคม มีจิตสาธารณะ มีความเป็นผู้นำ� ตัวอย่างท่ีผ่านมา กระทรวงการ
พัฒนาและความม่นั คงของมนษุ ยไ์ ดเ้ คยทำ�ชุดโครงการรวมพลังเยาวชนพฒั นาชาติ ซงึ่ ประกอบด้วย 1)
โครงการคาราวานความดอี าชีวศึกษาพัฒนาชาติ ซ่งึ เกดิ แผนงาน 4 แผนงานจากโรงเรียนและกลมุ่ แกน
นำ�เครือข่ายในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ได้แก่ กลุ่มจตุจักร กลุ่มชัยสมรภูมิ กลุ่มสวนหลวง
ร.9 กลุ่มธนบรุ ี สมาชิกแต่ละกล่มุ เปน็ เยาวชนอาชวี ศกึ ษา อาจารย์ เจา้ หนา้ ทีจ่ ากสถานสงเคราะห์และ
จากชมุ ชน แผนงานทแี่ ตล่ ะกลุ่มคิดและน�ำ ไปดำ�เนนิ การ ไดแ้ ก่ โครงการเด็กและเยาวชนติดเกม(สรา้ ง
ภมู คิ ุ้มกันเยาวชนในยุคไซเบอร์) นดั พบงานนกั เรียน/นกั ศกึ ษา(เพอ่ื ให้นกั เรยี น/นักศกึ ษาไดร้ ับการบรรจุ
งาน) โครงการส่งเสรมิ อาชีพเยาวชนท่ีประสบภัยสนึ าม(ิ จดั หลกั สูตรการตอ่ เรอื /ซอ่ มเคร่ืองยนต์เรอื และ
หลกั สตู รการซอ่ มรถยนตแ์ กเ่ ยาวชนทป่ี ระสบภยั ในจงั หวดั พงั งา) รวมพลงั เยาวชนปลกู ปา่ พฒั นาชาติ 2)
โครงการรวมพลังเยาวชนบูรณาการ “สภาเยาวชนจงั หวัด” เพ่อื เปน็ กลไกและศูนย์กลางเครอื ข่ายเชื่อม
โยงกลมุ่ เยาวชนทุกกลมุ่ ในระดับจงั หวัด ภูมภิ าค และประเทศ เกดิ การรวมพลังของเดก็ และเยาวชนใน
การรว่ มคิด ร่วมทำ� ร่วมแสดงความคิดเหน็ ในการป้องกันแกไ้ ขปญั หาเด็กและเยาวชน และสรา้ งความ
เขม้ แขง็ ทางวฒั นธรรม และการมสี ว่ นรว่ มในการพฒั นาประเทศ(www.m-society.go.th/document/
edoc/edoc_386.doc)

 ใช้เครือข่ายสงั คมออนไลนเ์ ป็นเคร่อื งมือให้วัยรนุ่ ไดแ้ สดงความคิดเหน็ ของตนเอง
(อา้ งองิ : http://www.factsforlifethai.cf.mahidol.ac.th/teenager/support09.php)
หรอื สรา้ งช่องทางส�ำ หรับวัยรุน่ หลาย ๆ แบบ เช่น Teen Voices , Teen Zones , Teen Fashions

โดยผ่านสอ่ื ต่าง ๆ หรือจัดโครงการประเภท Big Brother ,Big Sister ,School Social Worker ฯลฯ

คู่มอื การสง่ เสริมสุขภาพวัยรุน่ และเยาวชนในชุมชน 103

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย สำ�นกั อนามัยการเจรญิ พันธ์ุ กระทรวงสาธารณสุข (2554). พิมพ์ครัง้ ท่ี 2. การให้บริการอนามัยการเจริญ
พนั ธุ์คู่มือสำ�หรบั เจา้ หนา้ ทส่ี าธารณสขุ . ส�ำ นกั งานกิจการโรงพิมพอ์ งค์การสงเคราะหท์ หารผา่ นศกึ .

การพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์,กระทรวง.โครงการวิเคราะห์นโยบายสาธารณะด้านการพัฒนาสังคมและ
ความม่ันคงของมนุษย์ : ศึกษาเฉพาะกรณีเก่ียวกับวัยรุ่น. Available from :www.m-society.go.th/
document/edoc/edoc_386.doc

กลุ กานต์ อภวิ ฒั นลงั การ และคณะ (2551). การพฒั นาทกั ษะการสอื่ สารเรอื่ งเพศศกึ ษาระหวา่ งบดิ ามารดาและบตุ รวยั รนุ่ .
กรงุ เทพมหานคร: ส�ำ นักงานคณะกรรมการวจิ ยั แห่งชาติ.

เขา้ ใจใส่ใจวยั ร่นุ . Available from : http://www.factsforlifethai.cf.mahidol.ac.th/teenager/support09.php
ความหมายและความสำ�คัญของงานสาธารณสุขชุมชน. Available from : http://aong1473-Aong.blogspot.

com/2010/08/blog-post.html.
คมู่ ือการจดั การเรียนรู้ “คุยกับลกู เรอื่ งเพศ” (2557) เอกสารส�ำ เนา (รา่ ง)
ชชู าติ พว่ งสมจติ ร.์ การวเิ คราะหป์ จั จยั ทสี่ ง่ เสรมิ และปจั จยั ทเ่ี ปน็ อปุ สรรคตอ่ การมสี ว่ นรว่ มของชมุ ชนกบั โรงเรยี นประถม

ศกึ ษาในเขตปรมิ ณฑล กรงุ เทพมหานคร.กรุงเทพฯ.จฬุ าลงกรณม์ หาวิทยาลยั ,2540.
นธิ ดิ า แสงสิงแกว้ , กลั ยกร วรกลุ ลฎั ฐานยี ์, ประไพพศิ มุทติ าเจรญิ และรจุ น์ โกมลบุตร (2557) รายงานวจิ ยั เพ่ือศกึ ษา

แนวทางในการออกแบบการฝึกอบรมพ่อแม่เพ่ือการสื่อสารเรื่องเพศกับลูก. สนับสนุนโดยแผนงานสร้าง
เสริมสขุ ภาพจติ ส�ำ นักงานกองทุนสนบั สนุนการสร้างเสรมิ สขุ ภาพ.
เบญจพร ปญั ญายง. การสง่ เสรมิ ป้องกนั ปญั หาสขุ ภาพจิตในอนาคตสำ�หรบั วยั รนุ่ .เอกสารโรเนียว. 2556.
_____________.การสง่ เสรมิ สุขภาพและการป้องกันปัญหาการตัง้ ครรภ์ในวยั รนุ่ . เอกสารโรเนยี ว. 2556.
ประเวช ตนั ติพวิ ัฒนสุกล และคณะ (2555) (กลา้ ) คุยกบั ลูกเรอื่ งเพศ. นนทบรุ :ี บริษทั แอลที เพรส จ�ำ กดั .
เวบ็ ไซตส์ รปุ การประชมุ ระดบั ชาตสิ ขุ ภาวะทางเพศครงั้ ท่ี 1 เรอ่ื งการตง้ั ครรภใ์ นวยั รนุ่ ระหวา่ งวนั ท่ี 8-10 กนั ยายน 2557
อมิ แพคฟอรมั่ เมอื งทองธานี จงั หวดั นนทบรุ ี สบื คน้ ลา่ สดุ เมอ่ื 9 ตลุ าคม 2557 http://www.thaihealthy-
sex.com/news_detail.php?news_id=12
ศิริพร จิรวัฒน์กุล (2554) รายงานวิจัยการศึกษาแนวทางการป้องกันและแก้ไขปัญหาการต้ังครรภ์ไม่พร้อมในวัยรุ่น
(แมว่ ัยใส). กระทรวงพัฒนาสงั คมและความม่นั คงของมนุษย์. ส�ำ นกั งานกิจการสตรแี ละสถาบนั ครอบครัว.
สดุ า วงศส์ วสั ดิ์ (2557) นวัตกรรมสุขภาพจติ ชมุ ชน Best Practice: ขบั เคล่ือนงานสุขภาพจติ ดว้ ยระบบสขุ ภาพระดบั
อ�ำ เภอ. กรมสขุ ภาพจิต กระทรวงสาธารณสขุ . โรงพมิ พช์ ุมนมุ สหกรณก์ ารเกษตรแห่งประเทศไทย จำ�กดั ,
กรุงเทพมหานคร.
สำ�นักงานกองทนุ สนบั สนุนการสรา้ งเสรมิ สุขภาพ แผนงานสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพจิต.ค่มู อื แนวทางการดำ�เนินงานพ้นื ทนี่ อก
เวลาขององคก์ รปกครองสว่ นทอ้ งถนิ่ .2556.
______________.รายงานโครงการพน้ื ทน่ี อกเวลาส�ำ หรับเยาวชนจงั หวัดเชยี งใหม.่ 2556.

104 คู่มอื การสง่ เสริมสุขภาพวัยรุ่นและเยาวชนในชมุ ชน

สำ�นักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สำ�นักควบคุมปัจจัยเส่ียงทางสุขภาพ: สำ�นัก 2) (2556). เอกสาร
แนะนำ�เบ้ืองต้น การพัฒนาการด�ำ เนินงานตามภารกิจ 9 ด้าน เพื่อป้องกันและแก้ปัญหาการตั้งครรภ์ใน
วัยรนุ่ ในระดับจงั หวัดท่ีมปี ระสิทธผิ ล

สำ�นักโรคเอดส์ วัณโรคและโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์. (2555). แนวทางการจัดบริการท่ีเป็นมิตร สำ�หรับเยาวชน
พนักงานบริการหญิงและชายท่ีมีเพศสัมพันธ์กับชาย. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กรงุ เทพมหานคร.

อาภาพร เผา่ วฒั นา (2555) การสรา้ งเสรมิ สขุ ภาพและปอ้ งกนั โรคในชมุ ชน: การประยกุ ตแ์ นวคดิ และทฤษฎสี กู่ ารปฏบิ ตั .ิ
ขอนแกน่ : คลงั นานาวิทยา.

Raffaelli, M. (2003) Parent-Adolescent Communication about Sex: Retrospective Reports by Latino
College Students. University of Nebraska-Lincoln Department of Psychology.

UNICEF (2012). Progress for Children: A Report Card on Adolescents and UNICEF Thailand. 2013.TERMS
OF REFERENCE FOR SITUATIONAL ANALYSIS OF ADOLESCENT PREGNANCY.

คมู่ ือการสง่ เสริมสขุ ภาพวยั ร่นุ และเยาวชนในชมุ ชน 105

รายนามคณะกรรมการบริหารจดั การ การบูรณาการยุทธศาสตร์สุขภาพ

ดา้ นพฒั นาสุขภาพกลมุ่ วัยรุ่น
1. นพ.เจษฎา โชคดำ�รงสขุ อธบิ ดกี รมสขุ ภาพจิต ประธานกรรมการ
2. นพ.ยงยุทธ วงศ์ภิรมยศ์ านต์ นายแพทย์ทรงคณุ วฒุ ิ กรมสุขภาพจิต รองประธานกรรมการ
3. พญ.แสงโสม สนี ะวฒั น ์ นกั วชิ าการสาธารณสขุ ทรงคณุ วฒุ ิ รองประธานกรรมการ
กรมอนามัย
4. นพ.ทวที รพั ย ์ ศริ ประภาศิริ นายแพทยท์ รงคุณวุฒิ กรมควบคุมโรค รองประธานกรรมการ
5. พญ.พรรณพิมล วปิ ลุ ากร รองอธิบดกี รมสุขภาพจิต รองประธานกรรมการ
6. ทพ.สุธา เจยี รมณีโชติชยั รองอธิบดีกรมอนามยั รองประธานกรรมการ
7. ดร.นพ.พงษ์สวัสด์ิ รตั นแสง สาธารณสุขนิเทศก์ กรรมการ
เขตบริการสุขภาพท่ี 5
8. นพ.บุญเตมิ ตนั สุรตั น ์ นายแพทย์สาธารณสุขจงั หวัดพิษณโุ ลก กรรมการ
9. นพ.ศวิ ฤทธ ิ์ รศั มีจนั ทร์ ผอู้ �ำ นวยการโรงพยาบาลเสนา กรรมการ
จังหวดั พระนครศรอี ยธุ ยา
10. รศ.คลนิ กิ พญ.ศิราภรณ์ สวัสดวิ ร ผอู้ �ำ นวยการสถาบนั สุขภาพเดก็ กรรมการ
แหง่ ชาตมิ หาราชินี กรมการแพทย ์
11. นพ.สุเมธ องคว์ รรณด ี ผอู้ �ำ นวยการสำ�นักโรคเอดส์ วัณโรคและ กรรมการ
โรคติดต่อทางเพศสมั พันธ์ กรมควบคุมโรค
12. นพ.สมาน ฟูตระกูล ผอู้ �ำ นวยการสำ�นกั คณะกรรมการควบคุม กรรมการ
เคร่ืองดืม่ แอลกอฮอล์ กรมควบคมุ โรค
13. พญ.ปานทพิ ย์ โชตเิ บญจมาภรณ ์ ผู้อำ�นวยการส�ำ นกั ควบคุมการบริโภคยาสูบ กรรมการ
กรมควบคุมโรค
14. นส.พรทิพย ์ ศริ ิภานุมาศ ผอู้ �ำ นวยการกองแผนงาน กรมควบคมุ โรค กรรมการ
15. นส.เบญจมาศ สรุ มติ รไมตรี ผอู้ ำ�นวยการกองสขุ ศกึ ษา กรรมการ
กรมสนับสนนุ บรกิ ารสุขภาพ
16. นพ.ประเวช ตนั ติพวิ ฒั นสกลุ นายแพทย์ทรงคณุ วฒุ ิ กรมสขุ ภาพจติ กรรมการ
17. พญ.มธรุ ดา สุวรรณโพธ์ิ ผู้อำ�นวยการสถาบนั สุขภาพจิตเด็กและ กรรมการ
วยั รุ่นราชนครินทร์ กรมสุขภาพจติ
18. พญ.พันธุ์นภา กิตติรัตนไพบูลย ์ ผู้อ�ำ นวยการสำ�นกั บรหิ ารระบบบริการ กรรมการ
สุขภาพจิต กรมสขุ ภาพจติ
19. นางสดุ า วงศส์ วสั ดิ์ ผอู้ �ำ นวยการส�ำ นกั ส่งเสริมและพัฒนา กรรมการ
สขุ ภาพจิต กรมสุขภาพจติ
20. นพ.กติ ตพิ งศ ์ แซ่เจง็ ผอู้ ำ�นวยการสำ�นักอนามัยการเจรญิ พันธ์ุ กรรมการ
กรมอนามยั

106 คูม่ อื การสง่ เสรมิ สขุ ภาพวยั รุ่นและเยาวชนในชุมชน

21. นพ.บุญฤทธ์ิ สขุ รตั น์ สำ�นกั อนามยั การเจรญิ พนั ธ์ุ กรมอนามัย กรรมการ
22. นางประกายดาว พรหมประพัฒน์ ส�ำ นกั อนามยั การเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กรรมการ
23. นางปนัดดา จนั่ ผ่อง ส�ำ นักสง่ เสรมิ สุขภาพ กรมอนามยั กรรมการ
24. นพ.ธงชยั เลศิ วไิ ลรัตนพงศ์ ผอู้ ำ�นวยการสำ�นกั บริหารการสาธารณสขุ กรรมการ
25. นางบุษบา บุศยพลากร หัวหนา้ กลมุ่ งานยทุ ธศาสตร์ กรรมการ
สำ�นกั บริหารการสาธารณสุข
26. นายประวัติ แปลงมาลย์ หัวหน้ากลมุ่ งานพฒั นายุทธศาสตร์สาธารณสุข กรรมการ
ส�ำ นกั งานสาธารณสุขจงั หวดั มหาสารคาม
27. นางสุรัตน์ พลบตุ ร หวั หนา้ กลุ่มงานพัฒนายทุ ธศาสตรส์ าธารณสขุ กรรมการ
ส�ำ นกั งานสาธารณสุขจังหวัดเพชรบรุ ี
28. นางสุนันทา กาญจนพงศ์ สำ�นักตรวจและประเมนิ ผล กรรมการ
29. นส.พลู สิน ศรีประยูร ส�ำ นักนโยบายและยทุ ธศาสตร์ กรรมการ
30. ดร.พญ.เบ็ญจมาส พฤกษก์ านนท์ ผอู้ �ำ นวยการส�ำ นกั ยุทธศาสตรส์ ุขภาพจติ กรรมการ
กรมสขุ ภาพจติ
31. นางพรทิพย์ ดำ�รงปทั มา สำ�นกั ยุทธศาสตรส์ ขุ ภาพจติ กรมสุขภาพจติ กรรมการ

ค่มู อื การสง่ เสริมสขุ ภาพวัยรนุ่ และเยาวชนในชุมชน 107

คณะทำ�งาน

1. นพ.ประเวช ตันตพิ วิ ัฒนสกุล นายแพทย์ทรงคุณวุฒิ กรมสขุ ภาพจิต
2. พญ.เบญจพร ปัญญายง นายแพทย์ทรงคณุ วุฒิ กรมสขุ ภาพจติ
3. นพ.ทวีทรพั ย ์ ศริ ประภาศริ ิ นายแพทย์ทรงคณุ วฒุ ิ กรมควบคมุ โรค
4. พญ.นันทา อว่ มสกุล ท่ีปรกึ ษากรมอนามัย
5. นพ.กิตตพิ งศ์ แซเ่ จง็ ผู้อำ�นวยการส�ำ นักการอนามัยเจรญิ พนั ธุ์ กรมอนามยั
6. นพ.ดนยั ธีวันดา ผู้อ�ำ นวยการส�ำ นกั ส่งเสรมิ สขุ ภาพ กรมอนามยั
7. นางสุปราณ ี ดาโลดม ผอู้ ำ�นวยการสำ�นกั ทันตสาธารณสขุ กรมอนามัย
8. นพ.บุญฤทธ์ิ สุขรตั น ์ นายแพทย์ช�ำ นาญการพเิ ศษ
ส�ำ นกั อนามยั เจริญพนั ธ์ุ กรมอนามัย
9. นพ.สเุ มธ องค์วรรณคดี ผอู้ ำ�นวยการสำ�นกั โรคเอดส์ วณั โรคและโรคติดตอ่ ทาง
เพศสัมพนั ธ์ กรมควบคุมโรค
10. นพ.สมาน ฟูตระกลู ผอู้ ำ�นวยการสำ�นกั งานคณะกรรมการควบคมุ เครอื่ งดื่ม
แอลกอฮอล์ กรมควบคุมโรค
11. พญ.ปานทพิ ย์ โชตเิ บญจมาภรณ ์ ผอู้ ำ�นวยการสำ�นกั ควบคมุ การบริโภคยาสบู กรมควบคุมโรค
12. นางสุดา วงศ์สวสั ด์ ิ ผอู้ ำ�นวยการสำ�นกั สง่ เสริมและพัฒนาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจติ
13. ทพญ.สวุ รรณา เออื้ อรรถการญุ ทนั ตแพทย์ชำ�นาญการพิเศษ สำ�นกั ทันตสาธารณสขุ กรมอนามยั
14. นางอมราภรณ ์ สุพรรณววิ ฒั น์ นักวชิ าการสาธารณสขุ ชำ�นาญการพเิ ศษ สำ�นกั ทนั ตสาธารณสุข
กรมอนามยั
15. นางกานตณฺ ชั ชา สร้อยเพชร นกั วิชาการสาธารณสขุ ช�ำ นาญการ สำ�นกั โภชนาการ กรมอนามยั
16. พญ.มธุรดา สวุ รรณโพธ์ิ ผอู้ �ำ นวยการสถาบนั สขุ ภาพจติ เดก็ และวยั รนุ่ ราชนครนิ ทร์ กรมสขุ ภาพจติ
17. นพ.ธันวรจุ น ์ บรู ณสขุ สกลุ นายแพทยช์ ำ�นาญการ สถาบนั สขุ ภาพจติ เดก็ และ
วยั รนุ่ ราชนครนิ ทร์ กรมสขุ ภาพจิต
18. พญ.โชษติ า ภาวสทุ ธไิ พศฐิ นายแพทย์ช�ำ นาญการ สถาบนั สุขภาพจติ เด็กและ
วยั ร่นุ ราชนครนิ ทร์ กรมสขุ ภาพจิต
19. นางเยาวนาฏ ผลติ นนทเ์ กยี รติ นกั วิชาการสาธารณสุขเชย่ี วชาญ
สำ�นกั ส่งเสรมิ และพฒั นาสุขภาพจติ กรมสขุ ภาพจติ
20. นางสาวอมรากุล อนิ โอชานนท์ นกั จิตวิทยาคลินกิ ช�ำ นาญการพเิ ศษ
ส�ำ นกั ส่งเสริมและพฒั นาสขุ ภาพจติ กรมสุขภาพจติ
21. นางสาวศศกร วิชัย นกั จิตวิทยาคลินกิ ช�ำ นาญการพเิ ศษ
สถาบันสขุ ภาพจติ เด็กและวัยรนุ่ ราชนครินทร์ กรมสขุ ภาพจิต
22. นางสาวจฬุ าลักษณ์ รุ่มวริ ยิ ะพงษ์ นักจติ วทิ ยาคลินกิ ช�ำ นาญการพเิ ศษ
สถาบันสุขภาพจิตเด็กและวยั รนุ่ ราชนครินทร์ กรมสขุ ภาพจิต
23. นางนชุ นารถ แกว้ ด�ำ เกิง นักวิชาการสาธารณสุขช�ำ นาญการพิเศษ
ส�ำ นักโรคเอดส์ วัณโรคและโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ กรมควบคุมโรค

108 ค่มู ือการสง่ เสริมสขุ ภาพวัยรุน่ และเยาวชนในชมุ ชน

24. นางประกายดาว พรหมประพัฒน์ นกั วชิ าการสาธารณสุขช�ำ นาญการพิเศษ
สำ�นกั อนามัยการเจรญิ พันธุ์ กรมอนามยั
25. นางสาวมลฤด ี ตรีวัน นกั วิชาการสาธารณสขุ ชำ�นาญการ
สำ�นักอนามัยส่ิงแวดล้อม กรมอนามัย
26. นางสาวนภัสสร สอาด นกั วชิ าการสาธารณสขุ ปฏบิ ัตกิ าร
ส�ำ นกั งานคณะกรรมการควบคมุ เครอ่ื งดมื่ แอลกอฮอล์ กรมควบคมุ โรค
27. นางสาวดวงกมล ลมื จนั ทร ์ นักวเิ คราะหน์ โยบายและแผนปฏิบตั กิ าร
ส�ำ นกั งานคณะกรรมการควบคมุ เครอ่ื งดมื่ แอลกอฮอล์ กรมควบคมุ โรค
28. นางสาวสตรรี ตั น ์ รุจิระชาคร นักวิชาการสาธารณสุขช�ำ นาญการ
สำ�นักส่งเสรมิ และพฒั นาสขุ ภาพจิต กรมสุขภาพจติ
29. นางสาวชลนที รอดสวา่ ง นักวิชาการสาธารณสขุ ช�ำ นาญการ
สำ�นกั ควบคมุ การบรโิ ภคยาสบู กรมควบคมุ โรค
30. นางจติ รา ออ่ นนอ้ ม นกั วิชาการสาธารณสุขชำ�นาญการ
ส�ำ นกั โรคเอดส์ วณั โรคและโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พนั ธ์ กรมควบคมุ โรค
31. นางพชั รนิ ทร ์ กสบิ ุตร นกั วิชาการ สาธารณสุขช�ำ นาญการ
สำ�นักอนามยั เจรญิ พันธุ์ กรมอนามยั
32. นางสาวณฐั กิ า จิตตวติ ติ นกั วเิ คราะห์นโยบายและแผนปฏบิ ตั กิ าร
ส�ำ นกั งานคณะกรรมการควบคมุ เครอื่ งดมื่ แอลกอฮอล์ กรมควบคมุ โรค
33. นางนฤภคั ฤธาทพิ ย์ นักจิตวิทยาคลนิ กิ ช�ำ นาญการ
ส�ำ นักส่งเสรมิ และพัฒนาสุขภาพจิต กรมสขุ ภาพจิต
34. นางสาวไอยรดา มารีอมั มนั นกั วิชาการสาธารณสุขช�ำ นาญการ
ส�ำ นักส่งเสริมและพฒั นาสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต
35. นายวรวุฒิ เลศิ เชาวนะ พยาบาลวิชาชพี ชำ�นาญการ
สำ�นกั ส่งเสริมและพฒั นาสขุ ภาพจติ กรมสขุ ภาพจิต
36. นางสาวอุษา มะลซิ ้อน นกั วิชาการสาธารณสขุ
ส�ำ นักส่งเสรมิ และพฒั นาสขุ ภาพจิต กรมสขุ ภาพจิต

คมู่ ือการสง่ เสรมิ สุขภาพวัยรนุ่ และเยาวชนในชมุ ชน 109

รายนามผู้วิพากษแ์ ละปรับปรงุ คมู่ ือสง่ เสริมสุขภาพวยั รนุ่ และเยาวชนในชุมชน

1. นางสาวอมรากุล อินโอชานนท์ นักจติ วทิ ยาคลินกิ ชำ�นาญการพิเศษ สำ�นกั ส่งเสริมและพฒั นาสุขภาพจติ
2. นางพรรณ์ชนก อินทรห์ งษษ์ า พยาบาลวชิ าชพี ช�ำ นาญการ ส�ำ นกั งานปอ้ งกนั ควบคมุ โรคท่ี 7 อบุ ลราชธานี
3. นายเนติลกั ษมณ์ รุ่งศิรวิ ฒั นกิจ นกั วชิ าการสาธารณสขุ ชำ�นาญการ สำ�นกั งานสาธารณสขุ จงั หวดั เพชรบุรี
4. นางศิรพิ ร ศรอี ินทร์ พยาบาลวชิ าชพี ช�ำ นาญการ โรงพยาบาลท่ายาง จังหวัดเพชรบรุ ี
5. นางรตั ติญา แสงดี พยาบาลวชิ าชพี ชำ�นาญการ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต�ำ บลบ้านลาด
จังหวัดเพชรบุรี
6. นางขวญั ใจ วงศ์ระศลี พยาบาลวิชาชีพช�ำ นาญการ โรงพยาบาลเสิงสาง จงั หวัดนครราชสมี า
7. นางบุญช่วย นาสูงเนนิ พยาบาลวิชาชีพช�ำ นาญการ ส�ำ นักงานสาธารณสขุ จังหวัดนครราชสมี า
8. นายธรี พล สงิ หป์ รุ ผปู้ ระสานงานโครงการ สำ�นกั งานสาธารณสุขจงั หวดั นครราชสีมา
9. นางสาวเนตรชนก บวั เลก็ ผอู้ ำ�นวยการสำ�นักงานโครงการ TO BE NUMBER ONE
10. นางสาวจฬุ าลักษณ์ รุ่มวริ ยิ ะพงษ์ นักจติ วิทยาคลินกิ ชำ�นาญการพเิ ศษ สถาบนั สขุ ภาพจติ เดก็
และวัยรุ่นราชนครนิ ทร์
11. นางภัทรานษิ ฐ์ ทองตนั ไตรย์ นกั วิชาการสาธารณสขุ ชำ�นาญการ ศนู ยส์ ขุ ภาพจิดที่ 5
12. นางสาววรวรรณ หน่งึ ดา่ นจาก นักวชิ าการสาธารณสขุ ช�ำ นาญการ ศนู ยส์ ุขภาพจติ ที่ 5
13. นางสาวสนุ ทรี เรอื นตระกลู นักวชิ าการสาธารณสขุ ชำ�นาญการ ศูนยส์ ขุ ภาพจิตท่ี 3
14. นางสาวรวิพร เสารอ์ นิ ทร์ นกั วิชาการสาธารณสขุ สำ�นักควบคมุ การบริโภคยาสูบ
15. นางสาวมาลนิ ี ภรู ักษา นกั วชิ าการสาธารณสุข สำ�นักควบคุมการบริโภคยาสูบ
16. นางสาวภาวนา คุณความเชือ่ นกั วิชาการสาธารณสขุ
สำ�นักงานคณะกรรมการควบคุมเครื่องด่มื แอลกอฮอล์
17. นางสาวฉวีวรรณ คลา้ ยนาค นักสงั คมสงเคราะห์ชำ�นาญการพเิ ศษ
สำ�นักโรคเอดส์ วณั โรคและโรคติดตอ่ ทางเพศสมั พันธ์
18. นางพชั รินทร์ กสิบุตร นกั วิชาการสาธารณสุชชำ�นาญการ
สำ�นกั อนามัยการเจริญพันธ์ุ
19. นางสาวสตรรี ตั น์ รุจิระชาคร นักวิชาการสาธารณสุขช�ำ นาญการ สำ�นักสง่ เสรมิ และพฒั นาสุขภาพจิต
20. นางสาวไอยรดา มารอี มั มัน นกั วิชาการสาธารณสุขช�ำ นาญการ ส�ำ นกั สง่ เสรมิ และพฒั นาสุขภาพจิต
21. นางนฤภัค ฤธาทิพย์ นกั จติ วทิ ยาคลนิ ิกชำ�นาญการ ส�ำ นักส่งเสริมและพัฒนาสุขภาพจติ
22. นางสาวอุษา มะลซิ ้อน นักวิชาการสาธารณสขุ ส�ำ นักสง่ เสรมิ และพัฒนาสขุ ภาพจติ

110 คู่มอื การส่งเสริมสุขภาพวยั รุ่นและเยาวชนในชมุ ชน

รายนามผู้เขียนและเรียบเรียง

1. นพ.ประเวช ตนั ตพิ วิ ฒั นสกุล นายแพทยท์ รงคณุ วฒุ ิ กรมสขุ ภาพจิต
2. ผศ.ทพญ.ดร.ศศิธร ไชยประสิทธิ ์ คณะทนั ตแพทย์ศาสตร์ มหาวิทยาลยั เชยี งใหม่
3. อ.ดร.นิธดิ า แสงสิงแก้ว คณะวารสารศาสตร์ มหาวิทยาธรรมศาสตร์
4. นางนชุ นารถ แก้วด�ำ เกงิ สำ�นักโรคเอดส์ วณั โรคและโรคติดตอ่ ทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค
5. นางสาวอมรากุล อนิ โอชานนท ์ สำ�นักส่งเสรมิ และพัฒนาสขุ ภาพจติ กรมสขุ ภาพจิต

คมู่ ือการสง่ เสริมสขุ ภาพวยั รุน่ และเยาวชนในชมุ ชน 111

บันทึก

112 คู่มอื การส่งเสรมิ สุขภาพวัยร่นุ และเยาวชนในชุมชน

บันทึก

คมู่ ือการสง่ เสริมสขุ ภาพวยั รุน่ และเยาวชนในชมุ ชน 113

บันทึก

114 คู่มอื การส่งเสรมิ สุขภาพวัยร่นุ และเยาวชนในชุมชน

บันทึก

คมู่ อื การส่งเสรมิ สขุ ภาพวยั รนุ่ และเยาวชนในชมุ ชน 115