ilovepdf_merged

โครงงานการงานอาชีพ
เรื่อง เห็ดนางฟ้ าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสู่การแปรรูปผลิตภัณฑ์

คณะผู้จัดทำโครงงาน
นางสาวประกายมาศโ​ภคทรัพย์
นางสาวประภัสสราช​ าวทองหลาง

นางสาววิราภรณ์อ​ ระสิงห์

คุณครูที่ปรึกษาโครงงาน
นางสาวสุปรียา ชาทิพฮด

นางอโณชา ชูจิต

รายงานนี้เป็ นส่วนหนึ่งของโครงงานการงานอาชีพ ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย
โรงเรียนธาตุทองอำนวยวิทย์ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
งานมหกรรมการจัดการศึกษาท้องถิ่น
ระดับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ครั้งที่ ๒๘ ประจำปี ๒๕๖๕
ณ เทศบาลเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด

โครงงานการงานอาชีพ
เรื่อง เห็ดนางฟ้ าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสู่การแปรรูป

ผลิตภัณฑ์

คณะผู้จัดทำโครงงาน
นางสาวประกายมาศ​โภคทรัพย์
นางสาวประภัสสรา​ชาวทองหลาง

นางสาววิราภรณ์อ​ ระสิงห์

คุณครูที่ปรึกษาโครงงาน
นางสาวสุปรียา ชาทิพฮด

นางอโณชา ชูจิต

รายงานนี้เป็ นส่วนหนึ่งของโครงงานการงานอาชีพ ระดับมัธยมศึกษา
ตอนปลาย

โรงเรียนธาตุทองอำนวยวิทย์ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
งานมหกรรมการจัดการศึกษาท้องถิ่น

ระดับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ครั้งที่ ๒๘ ประจำปี ๒๕๖๕
ณ เทศบาลเมืองร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด

ก

ชื่อโครงงาน เหด็ นางฟา้ จากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวนั สกู่ ารแปรรปู
คณะผู้จดั ทำโครงงาน
ผลิตภัณฑ์
คณุ ครทู ป่ี รึกษาโครงงาน
ปีการศกึ ษา ๑. นางสาวประกายมาศ โภคทรพั ย์ ชั้นมธั ยมศึกษาปีที่ ๖

๒. นางสาวประภัสสรา ชาวทองหลาง ชั้นมัธยมศึกษาปที ่ี ๖

๓. นางสาววริ าภรณ์ อระสิงห์ ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี ๖

นางสาวสุปรยี า ชาทพิ ฮด

นางอโณชา ชจู ติ

๒๕๖๕

บทคัดยอ่

การจดั ทาโครงงานเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวัน สู่การแปรรูป

ผลิตภณั ฑ์คณะผู้จดั ทาได้ทาการศึกษาเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวัน

ซง่ึ มจี ุดประสงคเ์ พ่อื ศกึ ษาลกั ษณะทวั่ ไปของเหด็ นางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวนั

เพ่อื แปรรูปเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวนั ใหไ้ ด้ผลิตภณั ฑ์ท่ีหลากหลาย

เพ่อื สอบถามความพงึ พอใจของผลิตภณั ฑ์ทีท่ าจากเหด็ นางฟ้าและเพ่อื นาผลติ ภณั ฑ์ที่ได้จาก

เห็ดนางฟ้าไปจาหน่ายให้เกิดรายได้ ซ่งึ ผูจ้ ัดทาโครงงานในครงั้ น้ีคณะผู้จดั ทาได้ดาเนินการ

ศึกษาลักษณะโดยทวั่ ไปของเหด็ นางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวนั ทาให้ทราบ

ลกั ษณะโดยทวั่ ไปของเห็ดนางฟ้า พบวา่ รายละเอียดโดยท่ัวไปของเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตร

เพ่ืออาหารกลางวัน โรงเรียนธาตุทองอำนวยวิทย์ ตำบลธาตุ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร มี

ลักษณะทั่วไปเหมือนกับเห็ดนางฟ้าท่ีพบได้ตามธรรมชาติ ทั้งด้านสายพันธ์ รูปลักษณ์ กล่ิน และ

รสชาติ ซึง่ สามารถนำมาจัดทำการแปรรูปให้เกดิ เปน็ ผลิตภณั ฑ์ใหม่ได้

การแปรรูปผลติ ภณั ฑจ์ ากการทาโครงงานครงั้ น้คี ณะผูจ้ ดั ทาไดน้ าเหด็ นางฟ้ามาแปรรูป

เป็นผลติ ภณั ฑ์ ได้ ๑๐ ชนดิ ไดแ้ ก่ ขา้ วเกรยี บเหด็ นางฟ้า น้าพรกิ เหด็ นางฟ้า แหนมเหด็ นางฟ้า

เหด็ นางฟ้าทอดกรอบ เหด็ สวรรค์ ไส้กรอกเหด็ นางฟ้า หมูยอเหด็ นางฟ้า ซูซเิ หด็ นางฟ้า แซนวิ

ช เ ห็ ดน า ง ฟ้ า

ซ อสค รีม เห็ด น าง ฟ้ าซ่ึงได้สาร วจ ค วาม พึงพ อใจ ใน ผลิตภัณ ฑ์ท่ีท าจ าก เห็ด น าง ฟ้ าโด ยใช้

แบบสอบถามความพงึ พอใจจากครู อาจารย์ ผปู้ กครองและนักเรียน จานวน ๕๐ คน ผลปรากฏ

ว่าทกุ คนพงึ พอใจในรสชาตขิ องเห็ดสวรรคม์ ากท่สี ุด คิดเป็นค่าเฉลี่ยเท่ากบั ๓.๓๑ หมายความ

ว่า มคี วามพงึ พอใจอยู่ในระดบั ดี รองลงมาคือข้าวเกรียบเห็ดนางฟ้า คดิ เป็นค่าเฉลย่ี เท่ากบั

๓ .๒ ๑ ห ม า ย ค ว า ม ว่ า

มคี วามพงึ พอใจอยู่ในระดบั ดี ไสก้ รอกเหด็ นางฟ้า คดิ เป็นค่าเฉลยี่ เท่ากบั ๓.๑๓ หมายความว่า

มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี และซอสครีมเห็ดน้อยท่ีสุด คิดเป็ นค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๕๖

ก

หมายความว่า มคี วามพงึ พอใจอยู่ในระดบั ดี ตามลาดบั ซง่ึ ส่วนมากเห็ดนางฟ้าจากที่บางท่าน

น า ม า ป รุ ง ใ น อ า ห า ร

เพ่อื รบั ประทานเป็นเหด็ นางฟ้าทไี่ ม่ได้นามาแปรรปู เม่อื นามาแปรรปู และรบั ประทานแลว้ ช่วย

เพม่ิ รสชาตทิ ่ีอร่อยและสรา้ งคุณค่าและประโยชน์ให้คุณค่าทางอาหารและโภชนาการ สามารถ

เ ป็ น

อาหารว่างได้ ตลอดจนสามารถจดั จาหน่ายในรา้ นค้าสหกรณ์โรงเรยี นและในชุมชนทีใ่ หค้ วาม

สนใจในผลติ ภณั ฑซ์ ่งึ สามารถสรา้ งรายไดแ้ ละนาไปประกอบอาชพี ในชวี ติ ประจาวนั ได้

ข

กติ ตกิ รรมประกาศ

โครงงานเรอื่ งเห็ดนางฟา้ จากโครงการเกษตรเพอ่ื อาหารกลางวนั ส่กู ารแปรรปู ผลติ ภณั ฑ์
จะสำเรจ็ ไปไม่ไดห้ ากไม่ได้รับความกรณุ าและการชแี้ นะในการจดั ทำโครงงานจากคุณครูสุปรยี า ชาทิพฮด
`คณุ ครูคมศร อุดมเพญ็ คุณครูอโณชา ชูจิต และคุณครูอัจฉราลกั ษณ์ กาสรุ ิย์ ตลอดจนคณะคุณครู
ทกุ ทา่ นที่ได้ประสิทธป์ิ ระสาทความรู้ และได้ให้คำปรกึ ษา แนะนำ ตรวจสอบแกไ้ ขข้อบกพร่องตา่ ง ๆ ด้วย
ความเอาใจใส่เป็นอย่างดี ขอขอบคุณผใู้ หก้ ารสัมภาษณ์ทุกทา่ นทไ่ี ดใ้ หข้ อ้ มลู เกีย่ วกบั เห็ดนางฟา้ มาเปน็ อย่างดี

ขอขอบพระคุณทา่ นผ้อู ำนวยการนนทชยั เวยสาร ผูอ้ ำนวยการโรงเรียนธาตุทองอำนวยวิทย์
ทีไ่ ด้สง่ เสริมและสนับสนุนทุกๆ ด้าน ในการจดั ทำโครงงานในครั้งน้ี ขอบคณุ เพื่อนๆ พีๆ่ และนอ้ งๆ ทีค่ อย
ให้กำลังใจ ให้คำปรึกษา ช่วยเหลือคณะผูจ้ ดั ทำในการเก็บรวบรวมขอ้ มลู อนั เป็นส่วนเกื้อกูลใหโ้ ครงงานครงั้
นสี้ ำเรจ็ ลุล่วงไปดว้ ยตามความมุง่ หมาย

คณุ คา่ และประโยชน์ทไ่ี ด้รบั จากการทำโครงงานในครงั้ นี้ ผ้จู ัดทำขอนอ้ มนำเครอ่ื งบูชาพระคุณบิดา
มารดา ครู อาจารย์ และผมู้ พี ระคุณทกุ ๆ ทา่ น

คณะผู้จัดทำ

สารบัญ หน้า
ก
บทคัดย่อ ข
กติ ตกิ รรมประกาศ
บทที่ ๑ บทนำ ๑
๒
ท่ีมาและความสำคญั ๒
วตั ถปุ ระสงค์ ๒
ประโยชนท์ ่คี าดว่าจะไดร้ ับจากการจัดทำโครงงาน ๓
ขอบเขตของการศึกษา
นิยามศัพท์เฉพาะ ๔
บทท่ี ๒ เอกสารทเ่ี กยี่ วข้อง ๗
ขอ้ มูลทวั่ ไปของเหด็ นางฟา้ ๑๐
การพัฒนาผลติ ภัณฑใ์ หม่ ๑๓
แบบประเมนิ ความพงึ พอใจ ๑๔
การทำบญั ชรี ายรับ-รายจา่ ย ๑๕
การกำหนดต้นทุนการผลิต
งานวิจัยที่เก่ียวขอ้ ง ๒๐
บทที่ ๓ วัสดอุ ุปกรณแ์ ละวิธีการดำเนินการ ๒๐
วัสดุอุปกรณ์ ๒๒
เครือ่ งมอื ทใ่ี ชใ้ นการรวบรวมข้อมูล ๒๓
วธิ กี ารดำเนินการ
กำหนดราคาขาย ๒๕
บทท่ี 4 ผลการศึกษา ๒๕
ศกึ ษาลักษณะทวั่ ไปของเห็ดนางฟา้ ๒๖
การแปรรูปเห็ดนางฟ้าใหไ้ ด้ผลติ ภณั ฑ์ใหม่
สอบถามความพึงพอใจของผลิตภัณฑท์ ท่ี ำจากเหด็ นางฟา้ ๓๘
บทท่ี 5 สรุปผลการศึกษา ๓๘
สรปุ ผลการศึกษา ๓๙
ข้อเสนอแนะ
บรรณานุกรม ๔๑
ภาคผนวก
ก หลักฐานการจัดทำโครงงาน(รูปภาพ)

ข สว่ นผสมและวธิ กี ารทำผลติ ภณั ฑ์จากเหด็ นางฟ้า ๔๓
ค แบบสอบถามความพึงพอใจของผลิตภัณฑ์ท่ที ำจากเหด็ นางฟา้ ๔๘

สารบัญตาราง หนา้
๒๓
ตารางที่ ๑ การคดิ ราคาตน้ ทนุ การผลติ ขา้ วเกรียบเห็ดนางฟา้ ๒๔
ตารางท่ี ๒ ปฏิทินแสดงการดำเนนิ การโครงงานฯ ๒๖
ตารางที่ ๓ แสดงตน้ ทุนการผลิตของผลิตภณั ฑ์จากเห็ดนางฟ้า ๒๖
ตารางท่ี ๔ แสดงจำนวนร้อยละของเพศ ๒๗
ตารางที่ ๕ แสดงจำนวนร้อยละของอาชีพ ๒๗
ตารางท่ี ๖ แสดงจำนวนร้อยละของอายุ ๒๗
ตารางที่ ๗ แสดงรอ้ ยละของความพึงพอใจในผลติ ภณั ฑ์ทที่ ำจากเหด็ นางฟ้า ๓๑
ตารางที่ ๘ แสดงคา่ เฉลี่ยของความพงึ พอใจในผลิตภัณฑ์ขา้ วเกรยี บเหด็ นางฟ้า ๓๒
ตารางท่ี ๙ แสดงค่าเฉลย่ี ของความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์นำ้ พริกเห็ดนางฟา้ ๓๒
ตารางท่ี ๑๐ แสดงคา่ เฉลีย่ ของความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์แหนมเห็ดนางฟา้ ๓๓
ตารางที่ ๑๑ แสดงคา่ เฉลย่ี ของความพึงพอใจในผลติ ภัณฑเ์ หด็ นางฟ้าทอดกรอบ ๓๓
ตารางที่ ๑๒ แสดงคา่ เฉลี่ยของความพึงพอใจในผลิตภัณฑเ์ ห็ดสวรรค์เหด็ นางฟา้ ๓๔
ตารางที่ ๑๓ แสดงคา่ เฉลย่ี ของความพึงพอใจในผลิตภณั ฑไ์ สก้ รอกเห็ดนางฟา้ ๓๕
ตารางที่ ๑๔ แสดงคา่ เฉลีย่ ของความพึงพอใจในผลติ ภัณฑห์ มยู อเหด็ นางฟ้า ๓๕
ตารางท่ี ๑๕ แสดงค่าเฉล่ยี ของความพึงพอใจในผลิตภณั ฑ์ซซู ิเห็ดนางฟ้า ๓๖
ตารางท่ี ๑๖ แสดงค่าเฉลย่ี ของความพงึ พอใจในผลติ ภัณฑ์แซนวิชเหด็ นางฟา้ ๓๖
ตารางท่ี ๑๗ แสดงคา่ เฉลยี่ ของความพึงพอใจในผลติ ภณั ฑซ์ อสครีมเหด็ นางฟ้า



บทท่ี ๑

บทนำ

๑.๑ ท่ีมาและความสำคญั

ประเทศไทยเป็นพ้ืนท่ีที่มีความหลากหลายทางชีวภาพ และมีภูมิประเทศท่ีแตกต่างกัน
ในหลายพื้นท่ี จึงทำให้เพาะปลูกเห็ดได้หลายชนิดตามแต่สภาพอากาศ เห็ดทีค่ นไทยนิยมรบั ประทาน
กันมาก ได้แก่ เห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม เห็นนางรมขาว เห็ดนางรมทอง เห็ดหูหนู เห็ดหอม
และเห็ดขอนขาว เป็นต้น เม่ือเห็ดมีบทบาทด้านอาหารมากขึ้น การเพาะเห็ดจึงขยายออกไปใน
วงกว้าง ทำให้มีผลผลิตในปริมาณมากและเข้าสู่กระบวนการทางการค้า อย่างไรก็ตาม เห็ดสดยังมี
ขอ้ จำกัดในดา้ นการตลาด การขนส่ง และการเก็บรักษา ดังนนั้ ในปัจจบุ นั จงึ ได้มกี ารคดิ ค้นการแปรรูป
ผลติ ภัณฑเ์ ก่ียวกบั เหด็ มากยง่ิ ขน้ึ (นริ นาม ก, ๒๕๔๗)

จากข้อมูลข้างต้นพบว่า เห็ดนางฟ้าเป็นเห็ดที่ได้รับความนิยมรับประทานในประเทศไทย
ซึ่งเห็ดชนิดน้ีเป็นเห็ดที่จัดอยู่ในตระกูลเห็ดนางรม พบคร้ังแรกที่เมืองแจมมู ประเทศอินเดีย
และในประเทศไทย กองวิจยั โรคพืช กรมวชิ าการเกษตร ไดน้ ำเชื้อเห็ดชนดิ นม้ี าจาก American Type
Culture Collection เม่ือประมาณปี ค.ศ. ๑๙๗๕ ลักษณะของดอกเห็ดนางฟ้ามีลักษณะคล้ายกับ
ดอกเห็ดเปา๋ ฮอ้ื และดอกเหด็ นางรม เมื่อเปรยี บเทียบกบั เห็ดเป๋าฮอ้ื ดอกเหด็ นางฟ้าสีจะออ่ นกวา่ และมี
ครีบอยู่ชิดกันมากกว่า เห็นนางฟ้าสามารถเก็บไว้ในตู้เย็นนานได้หลายวัน เช่นเดียวกับเห็ดเป๋าฮ้ือ
เนอ่ื งจากเห็ดชนิดนไี้ มม่ กี ารยอ่ ตวั เหมอื นกบั เหด็ นางรม ด้านบนของดอกจะมสี ีนวล ๆ ถึงสีน้ำตาลอ่อน
ในอินเดียดอกเห็ดมีขนาดตั้งแต่ ๕ – ๑๔ เซนติเมตร และจะมีน้ำหนักอยู่ระหว่าง ๓๐ – ๑๒๐ กรัม
เห็ดนางฟ้ามีรสอร่อย เวลานำไปปรุงอาหารจะมีกลิ่นชวนรับประทาน เห็ดชนิดนี้สามารถนำไป
ตากแห้งเพ่ือเก็บไว้เป็นอาหารได้ เม่ือจะนำเห็ดมาปรุงอาหารให้นำไปแช่น้ำ ซึ่งเห็ดจะคืนรูปเดิมได้
(ปญั ญา โพธิฐ์ ติ ิรตั น์ และกติ ิพงษ์ ศิริวานชิ กุล, ๒๕๓๘)

เห็ดนางฟ้าเป็นอาหารทม่ี ีคณุ คา่ ดา้ นโภชนาการสงู ซึ่งองค์ประกอบทางอาหารของเห็ดสดน้ัน
พบว่า เห็นนางฟ้า ๑๐๐ กรัมให้พลังงาน ๓๓.๓๒ แครอลี่ ซึ่งมากกว่าเห็ดหอม เห็ดนางรม
และเห็ดฟาง ท่ีให้พลังงาน ๒๑.๕๕ ๓๒.๓๙ และ ๓๒.๓๘ ตามลำดับ สำหรับโปรตีนจากเห็ดนั้น
เปน็ โปรตนี ที่สมบูรณ์มีกรดอะมิโนจำเป็นอยู่ครบ นอกจากนี้เห็ดท่วั ไปยังมีไขมันต่ำ ในปัจจุบนั จงึ เป็น
ท่ยี อมรบั กันวา่ เหด็ เป็นแหล่งอาหารที่มคี ุณค่าทางโภชนาการสงู และเปน็ แหล่งของโปรตนี ท่ีมีคุณภาพ
ราคาถกู มีกลนิ่ และรสชาตดิ ี (ยงยุทธ ขจรวทิ ย์ และนันทยิ า ขจรวิทย,์ ๒๕๔๗)

โรงเรยี นธาตทุ องอำนวยวทิ ย์ท่ีได้มกี ารดำเนนิ งานตามโครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลวางวนั ซง่ึ
ข้นึ ก่อต้ังขน้ึ ในปีพุทธศักราช ๒๕๕๙ โดยมุ่งเน้นให้ครูและนักเรียนร่วมกันทำการเกษตรในโรงเรียน
และนำผลผลิตท่ีได้มาประกอบเป็นอาหารกลางวัน ซึ่งเป็นโครงการในพระราชดำริสมเด็จกนิษฐา
ธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีที่พระราชทานให้กับโรงเรียน

๒

ในท้องถิ่นห่างไกลเพื่อนำมาดำเนินงานแก้ไขปัญหาการขาดแคลนอาหารและอุปกรณ์การประกอบ
อาหารให้แก่โรงเรียนที่เข้าร่วมในโครงการ การดำเนินงานของโครงการน้ีนอกจากจะช่วยแก้ปัญหา
การขาดแคลนอาหารกลางวนั แลว้ ยังทำใหเ้ ด็กนักเรยี นได้รับความรู้ดา้ นการเกษตรแผนใหมท่ ีนำไปใช้
ประกอบเป็นอาชีพได้

เห็ดนางฟ้าเป็นพืชชนิดหน่ึงท่ีได้มีการดำเนินงานตามโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลวางวัน
ของโรงเรยี นธาตทุ องอำนวยวิทย์ ซึ่งในปจั จุบนั ท่ไี ด้มีการดำเนนิ โครงการมาเปน็ ระยะเวลา ๖ ปี พบว่า
เห็นนางฟ้าท่ีทำการเพาะปลูกนั้นมีปริมาณเป็นจำนวนมากซ่ึงเกินกว่าความต้องการในการนำมาใช้
เพอื่ เปน็ อาหารกลางวัน และแม้จะนำมาจัดจำหนา่ ยให้แกช่ มุ ชนใกลเ้ คยี งแลว้ ก็ยงั คงมปี ริมาณเหลอื อยู่
มากพอสมควร ซึ่งหากปลอ่ ยไว้อาจทำให้เหด็ เน่าเสยี และต้องทงิ้ ไป

คณะผู้จัดทำได้เล็งเห็นถึงคุณค่าและความสำคัญของปัญหาท่ีกล่าวมาข้างต้น จึงได้มี
การจัดทำโครงงานเรื่อง เห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสู่การแปรรูปผลิตภัณฑ์
โดยศึกษารายละเอียดโดยท่ัวไปของเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน โรงเรียน
ธาตุทองอำนวยวิทย์ ตำบลธาตุ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร แปรรูปเห็ดนางฟ้าให้เกิดเป็น
ผลติ ภณั ฑใ์ หม่ สำรวจความพึงพอใจของผบู้ รโิ ภคผลิตภณั ฑท์ ี่แปรรปู จากเหด็ นางฟา้ และนำผลิตภัณฑ์
ท่ไี ด้มาจดั จำหน่ายในสหกรณ์โรงเรยี นและร้านค้าชมุ ชนที่ใหค้ วามสนใจ ซ่ึงการดำเนินโครงงานน้ีเป็น
สว่ นหนึ่งในการสง่ เสรมิ และพัฒนาผลติ ภณั ฑ์ให้เกดิ คุณค่าและสามารถสรา้ งรายได้ให้กบั นกั เรียน

๑.๒ วตั ถปุ ระสงค์ของการศึกษา
การจัดทำโครงงานเรื่อง เห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลางวันสู่การแปรรูป

ผลติ ภัณฑ์ มีวตั ถปุ ระสงค์ในการศึกษา ดงั น้ี
๑.๒.๑ เพื่อศกึ ษาลักษณะทว่ั ไปของเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพือ่ อาหารกลางวัน
๑.๒.๒ เพอื่ แปรรูปเหด็ นางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลางวันให้ไดผ้ ลิตภณั ฑ์ใหม่
๑.๒.๓ เพื่อสอบถามความพึงพอใจของผลติ ภัณฑท์ ี่ทำจากเหด็ นางฟ้า
๑.๒.๔ เพอ่ื นำผลิตภณั ฑจ์ ากเห็ดนางฟ้าไปจำหน่ายใหเ้ กดิ รายได้

๑.๓ ประโยชนท์ ่ีคาดว่าจะไดร้ บั จากการศกึ ษา
๑.๓.๑ รู้จักลกั ษณะของท่ัวไปของเห็ดนางฟา้ จากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวัน
๑.๓.๒ เกิดผลติ ภัณฑ์ใหม่ท่ีแปรรปู จากเหด็ นางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน
๑.๓.๓ ทราบถึงความพงึ พอใจของผลิตภัณฑ์ทีท่ ำจากเห็ดนางฟ้า
๑.๓.๔ ผลิตภณั ฑ์ใหมท่ แ่ี ปรรูปจากเหด็ นางฟ้าสามารถนำไปจำหนา่ ยเพ่ือให้เกิดรายได้

๑.๔ ขอบเขตของการศึกษา

๓

การจัดทำโครงงานเรื่อง เห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสู่การแปรรูป

ผลติ ภัณฑ์ครั้งน้ี คณะผูจ้ ดั ทำได้กำหนดขอบเขตการศกึ ษา ดังนี้

๑.๔.๑ เห็ดนางฟา้ ท่ีได้จากโครงการเกษตรเพอ่ื อาหารกลางวัน โรงเรียนธาตทุ องอำนวยวิทย์

ตำบลธาตุ อำเภอวานรนวิ าส จงั หวดั สกลนคร

๑.๔.๒ การแปรรูปเห็ดนางฟา้ ให้เปน็ ผลิตภัณฑ์ใหม่ จำนวน ๑๐ ชนดิ ได้แก่

๑) ข้าวเกรยี บเห็ดนางฟ้า ๖) ไส้กรอกเห็ดนางฟา้

๒) น้ำพรกิ เห็ดนางห้า ๗) หมูยอเห็ดนางฟ้า

๓) เห็ดนางฟา้ ทอดกรอบ ๘) ซูซิเหด็ นางฟา้

๔) แหนมเหด็ นางฟา้ ๙) แซนวิชเห็ดนางฟา้

๕) เหด็ สวรรค์ (เห็ดฝอย) ๑๐) ซอสครีมเหด็ นางฟา้

๑.๔.๓ แบบสอบถามที่มีโครงสร้างจำนวน ๑ ชุด เพ่ือสำรวจความพึงพอใจของคณะครู

ผูป้ กครอง และนักเรียนที่มีตอ่ ผลติ ภัณฑ์ทที่ ำจากเห็ดนางฟ้า จำนวน ๕๐ คน ซึ่งได้มาจากการเลือก

แบบส่มุ กลมุ่ ตัวอย่างแบบบงั เอิญ (Accidental Sampling)

๑.๓.๔ ระยะเวลาในการจัดทำโครงงาน ตั้งแต่เดอื นมีนาคม พ.ศ. ๒๕๖๕ ถึงเดือนกรกฎาคม

พ.ศ. ๒๕๖๕ รวมเปน็ ระยะเวลา ๕ เดอื น

๑.๕ นิยามศัพท์เฉพาะ
เหด็ นางฟา้ หมายถงึ เหด็ ที่มีรูปร่างลกั ษณะคลา้ ยคลงึ กับเห็ดนางรมซึง่ จัดอยใู่ นวงศ์ (family)

เดียวกัน ช่อื “เหด็ นางฟ้า” เป็นชื่อที่ต้ังขนึ้ ในเมืองไทย โดยคนไทยบางคนเรยี กวา่ เหด็ แขก เน่ืองจาก
มีผู้พบเห็นเห็ดน้ีคร้ังแรกท่ีประเทศอินเดีย พบข้ึนตามธรรมชาติบนตอไม้เน้ืออ่อนที่กำลังผุในแถบ
เมอื งแจมมู (Jammu) บรเิ วณเชงิ เขาหิมาลยั ชอื่ วิทยาศาสตร์คือ Pleurotus sajor-caju (Fr.) Singer

โครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลางวัน หมายถึง โครงการท่ีจัดตั้งขึ้นโดยมุ่งเน้นให้คณะครู
และนักเรียนร่วมกันทำการเกษตรในโรงเรียนแล้วนำผลผลิตที่ได้มาประกอบเป็นอาหารกลางวัน
ซ่ึงเป็นโครงการในพระราชดำริสมเด็จกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยาม
บรม ราชกุมารีที่พระราชท านให้กับโรงเรียนในท้อ งถิ่นห่างไกลเพื่อน ำมาดำเนินงานแก้ไขปัญหา
การขาดแคลนอาหารและอปุ กรณก์ ารประกอบอาหารแกโ่ รงเรียนท่ีเขา้ รว่ มในโครงการ

เห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลางวัน หมายถึง เห็ดนางฟ้าท่ีได้จากโรงเพาะ
เห็ดนางฟ้าของโรงเรียนธาตุทองอำนวยวิทย์ ตำบลธาตุ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร
เพอ่ื นำมาใช้เปน็ วตั ถดุ บิ ในการแปรรปู ผลิตภณั ฑ์ใหม่จากเหด็ นางฟา้ ทงั้ ๑๐ ชนิด

การแปรรูปผลิตภัณฑ์ หมายถึง กระบวนการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงรูปร่างและรสชาติของ
เห็ดนางฟ้าให้มีลักษณะแปลกใหม่แตกต่างไปจากเดิม เพื่อเพิ่มมูลค่าและคุณภาพ สามารถเก็บไว้
รับประทานได้เป็นระยะเวลานานและสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้มากย่ิงขน้ึ โดยการนำเห็ดนางฟ้า
มาแปรรูปเป็นผลติ ภัณฑ์ใหมจ่ ำนวน ๑๐ ชนิดคือ ขา้ วเกรยี บเห็ดนางฟ้า น้ำพริกเห็ดนางฟ้า ไส้กรอก

๔

เห็ดนางฟ้า เห็ดนางฟ้าทอดกรอบ แหนมเห็ดนางฟ้า เห็ดสวรรค์ (เห็ดฝอย) หมูยอเห็ดนางฟ้า ซูซิ
เหด็ นางฟา้ แซนวิชเห็ดนางฟา้ และซอสครมี เหด็ นางฟ้า

แบบสอบถามความพึงพอใจ หมายถึง การประเมินระดบั ความชอบเก่ียวกับผลิตภัณฑ์ท่ีทำ
จากเห็ดนางฟา้ โดยการทดสอบทางประสาทสัมผสั คือ รสชาติ สีสัน เนอ้ื สมั ผัส คุณค่าทางโภชนาการ
ปริมาณ/ราคาจำหนา่ ย ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์ และประเมนิ ลงในแบบสอบถามความพงึ พอใจ
ของผลิตภัณฑ์ที่ทำจากเห็ดนางฟ้า จากกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ คณะครู ผู้ปกครอง และนักเรียน
ซึ่งแบ่งออกเป็น ๔ ระดับ คอื ดมี าก ดี พอใช้ และปรับปรงุ

การจำหน่าย หมายถึง การต้งั ราคาผลิตภัณฑ์แปรรปู จากเห็ดนางฟ้าท้ัง ๑๐ ชนิดและนำไป
จดั จำหน่ายภายในร้านคา้ สหกรณ์ของโรงเรยี นและร้านค้าชมุ ชนและผู้ให้ความสนใจในผลติ ภัณฑ์

บทที่ ๒
เอกสารและงานวิจัยทีเ่ กย่ี วขอ้ ง
เอ กสาร และงานวิจัยที่เก่ียวข้อ งในก ารจัดท ำโครงงาน เห็ดนางฟ้ าจากโครงก ารเก ษตร
เพื่ออาหารกลางวันสูก่ ารแปรรปู ผลิตภัณฑ์ในคร้งั น้ี คณะผ้จู ัดทำโครงงานไดศ้ ึกษาเอกสารและงานวิจัย
ที่เก่ยี วข้อง ดงั นี้
๒.๑ ขอ้ มูลทวั่ ไปของเห็ดนางฟ้า
๒.๒ การพัฒนาผลิตภณั ฑใ์ หม่
๒.๓ แบบประเมนิ ความพงึ พอใจ
๒.๔ การทำบญั ชรี ายรบั - รายจ่าย
๒.๕ การกำหนดตน้ ทุน
๒.๖ งานวิจัยท่เี กีย่ วข้อง

๒.๑ ขอ้ มลู ท่วั ไปของเห็ดนางฟ้า
เห็ดนางฟ้าเป็นเห็ดท่ีอยู่ในสกุลเดียวกันกับเห็ดนางรมและเห็ดเป๋าฮ้ือ มีลักษณะคล้าย

เห็ดนางรมแต่ดอกมีสีขาวนวลถึงน้ำตาลอ่อน มีลักษณะคล้ายกับดอกเห็ดเป๋าฮ้ือแต่ดอกเห็ดนางฟ้า
สีจะอ่อนกว่าและมีครีบอยู่ชิดกันมากกว่า เห็ดนางฟ้าสามารถเก็บไว้ในตู้เย็นนานได้หลายวัน
เชน่ เดียวกับเห็ดเป๋าฮือ้ เนอ่ื งจากเห็ดชนดิ นีไ้ ม่มีการย่อตัวเหมอื นกบั เห็ดนางรม ด้านบนของดอกจะมี
สนี วล ๆ ถงึ สีน้ำตาลอ่อน ในอินเดียดอกเห็ดมขี นาดตงั้ แต่ ๕ – ๑๔ เซนติเมตร และจะมีน้ำหนักอยู่
ระหว่าง ๓๐ – ๑๒๐ กรัม เห็ดนางฟ้ามีรสอร่อย เวลานำไปปรุงอาหารจะมีกลิ่นชวนรับประทาน
เหด็ ชนิดนี้สามารถนำไปตากแหง้ เก็บไว้เปน็ อาหารได้ เม่ือจะนำเห็ดมาปรุงอาหารให้นำไปแชน่ ้ำเห็ด
จะคืนรปู เดมิ ได้ (ปัญญา โพธฐ์ิ ิตริ ตั น์ และกติ ิพงษ์ ศิรวิ านชิ กุล, ๒๕๓๘)

ประวัตคิ วามเปน็ มาของเหด็ นางฟา้
การเพาะเห็ดนางฟ้า SAJOR-CAJU MUSHROOM เห็ดนางฟ้าจัดเป็นเห็ดที่อยู่ในสกุล
เดียวกับเห็ดเป๋าฮ้ือและเห็ดนางรม และถือเป็นเห็ดค่อนข้างใหม่ในการนำมาผลิตเพื่อการค้า
เห็ดชนิดน้ีมีถ่ินกำเนิดแถบภูเขาหิมาลัย ประเทศอินเดีย ในสภาพธรรมชาติ เห็ดนางฟ้า
ชอบเจริญเตบิ โตตามตอไม้ผุ ๆ ในบริเวณท่ีมอี ากาศชน้ื และเย็น เหด็ พวกนี้มีลักษณะคล้ายเหด็ นางรม
และเห็ดเป๋าฮื้อ แต่ดอกเห็ดจะมีสีขาวนวลจนถึงสีน้ำตาลอ่อนเห็ดนางฟ้าสามารถ เจริญเติบโตได้
ในช่วงอุณหภูมิระว่าง ๑๕ – ๓๕ องศาเซลเซียส แต่อุณหภูมิ ๒๕ องศาเซลเซียสจัดเป็นอุณหภูมิท่ี
เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตมากที่สุด เห็ดนางฟ้าได้ถูกนำมาเข้าทดลองเพาะในประเทศไทย
เมื่อ พ.ศ. ๒๕๑๘ โดย ดร.ศริ ิพงศ์ บญุ หลง ได้ทำการเพาะเลี้ยงเหด็ นางฟ้าที่สถาบนั วจิ ัยวทิ ยาศาสตร์

๕

ประยุกต์แห่งประเทศไทย ปรากฏว่าเห็ดชนิดน้ีสามารถเจริญเติบโตได้ดีในสภาพภูมิอากาศของ
ประเทศไทย ต่อมามหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้นำมาทดลองเพาะเลี้ยงในอาหารชนิดต่าง ๆ
ปรากฏว่า เห็ดนางฟ้าสามารถเจริญเติบโตได้ดีในอากาศหลายชนิดคล้ายกับเห็ดนางรม และในปี
พ.ศ. ๒๕๒๐ กองวิจัยโรคพืช กรมวิชาการเกษตร ได้นำมาทดลองอย่างแพร่หลายในรูปของการค้า
มากขน้ึ เพราะเหด็ นางฟา้ จัดเป็นเหด็ ทมี่ ีขนาดของดอกปานกลาง เน้อื แนน่ รสชาตดิ ี เหมาะทจ่ี ะนำมา
แปรรูปบรรจุกระป๋อง (มปผ, http://www.ptcn.ac.th/web/techno/surachai/Su6/01.htm
(ออนไลน์), ๒๕๖๕)

กระบวนการเพาะเห็ดนางฟา้
กระบวนการเพาะเหด็ นางฟา้ ที่ใช้กนั อยใู่ นปัจจุบันมีกระบวนการดำเนินงานตามแผนภาพ
ที่แสดงนี้ (สำนักงานคณะกรรมการพเิ ศษเพื่อประสานงานโครงการในพระราชดำริ, ๒๕๕๕)

การเตรยี มโรงเรือนสำหรับเพาะเห็ดนางฟา้

การทำกอ้ นเช้ือเพาะเหด็ นางฟ้า

การหยอดเช้อื และบ่มเช้อื เห็ดนางฟา้

การเกบ็ เกยี่ วผลผลิตเห็ดนางฟ้า

ปัญหาท่พี บในการเพาะเหด็ นางฟ้า

การจำแนกเหด็ นางฟา้ (Taxonomy)
ลักษณะทางสัณฐานวิทยา เห็ดนางฟ้าจัดเป็นเห็ดท่ีอยู่ในสกุลเดียวกับเห็ดนางรมและ

เห็ดเป๋าฮื้อ แต่เห็ดนางฟ้าจะมีหมวกดอกหนาและเน้ือแน่นกว่าเห็ดนางรม ลักษณะดอก

๖

ท่ัว ๆ ไป ประกอบด้วยส่วนต่าง ๆ ได้แก่ หมวกดอก (Cap) หมวกดอกจะมีเน้ือแน่น และมีสีคล้ำ
คล้ายเห็ดเป๋าฮื้อ แต่สีของหมวกดอกจะจางกว่า หมวกดอกจะมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ
๓ - ๖ นิ้ว ดอกอาจจะออกมาเป็นดอกเดี่ยว ๆ หรือเป็นกระจุกก็ได้ ก้านดอก (Stalk) ก้านดอก
ของเห็ดนางฟ้าจะเป็นเนื้อเดียวกับหมวกดอก คล้ายเห็ดนางรมแต่มีเนื้อแน่นสีขาว และไม่มี
วงแหวนรอบก้านดอก ถ้าเห็ดนางฟ้าเจริญเติบโตในสภาพธรรมชาติติดตามขอนไม้ ดอกเห็ดจะมี
ลักษณะเรียงรายลดหลั่นกันเปน็ ชน้ั ๆ ก้านดอกจะสัน้ มาก ครบี ดอก (Gills) ครีบดอกของเห็ดนางฟ้า
จะมีสีขาวยาวตลอด และบริเวณครีบดอกจะเป็นแหล่งสร้างสปอร์ของเห็ดนางฟ้า เส้นใยของ
เห็ดนางฟ้า (Mycelium) เส้นใยจะมีลักษณะค่อนข้างละเอียด และมีสีขาวมากกว่าเห็ดนางรม
เล็กน้อย การเจริญเตบิ โตของเส้นใยจะมลี ักษณะคล้ายเห็ดนางรม (บุญส่ง วงศเ์ กรียงไกร, ๒๕๔๓)

เห็ดนางฟ้าภูฐานในปัจจุบันได้มีการผสมพันธุ์และปรับปรุงพันธุ์ เพ่ือให้ได้เห็ดพันธุ์ดี
ให้ผลผลิตสูงอยู่ตลอดเวลา รวมท้ังการนำพั นธ์ุจากต่างประเท ศเข้ามาท ดลองเพาะใน
ประเทศไทย พบวา่ เห็ดนางฟา้ ภฐู านท่ีนำมาจากภูฐาน ประเทศอินเดียจดั เป็นพันธุด์ ี เห็ดพนั ธุน์ ี้มีข้อดี
หลายประการ (อานนท์ เอ้ือตระกูล, ๒๕๖๐) เส้นใยของเห็ดนางฟ้าภูฐานเจริญเติบโตได้ดีในอาหาร
วุ้น พี.ดี.เอ. (P.D.A) ท่ีใช้ในการเล้ียงเชื้อเห็ดชนิดอ่ืน ๆ โดยเฉพาะอาหารวุ้นทีผสมถั่วเหลืองหรือ
ถวั่ เขียว แล้วเส้นใยจะเจริญเติบโตได้ดีมาก เส้นใยเห็ดนางฟ้าภูฐานเจรญิ เติบโตอย่างรวดเร็วในเมล็ด
ธัญพืชท่ีทำหัวเช้ือ ในระยะแรกเส้นใยจะเดินบาง ๆ และจะหนาข้ึน เมื่อเส้นใยเดินเต็มขวดเมล็ด
ธญั พืช เห็ดนางฟ้าภูฐานจัดเป็นพนั ธ์ุที่ออกดอกเรว็ หลังจากเขี่ยหัวเชื้อลงปุ๋ยหมักจะใช้เวลาประมาณ
๒ – ๓ สปั ดาห์ก็เจรญิ เต็มถงุ กอ้ นเชื้อและสามารถเปิดถุงให้ออกดอกได้ นอกจากนชี้ ่วงห่างในการเก็บ
ผลผลตจะสนั้ กลา่ วคือ หลังจากเก็บผลผลิตแล้วเห็ดจะพักตัว ๕ – ๗ วันเท่าน้นั ก็จะออกดอกและเก็บ
ผลผลิตรุ่นต่อไปได้ เห็ดนางฟ้าภูฐานมีประสิทธิภาพในการเปล่ียนอาหารที่อยู่ในวัสดุเพาะมาใช้ใน
การเจริญเติบโตได้สูงมาก นอกจากน้ียังมีความต้านทานต่อราเขียวและราดำได้ดี จึงทำให้ก้อนเช้ือ
มีโอกาสเสียน้อยลง เห็ดนางฟ้าภูฐานเป็นเหด็ ทมี่ ีรสชาตอิ ร่อยเหมือนเห็ดนางรมมกี ลน่ิ หอม รสหวาน
และมีความกรอบ เห็ดนางฟ้าภูฐานสามารถเก็บเอาไว้ได้นานกวา่ เห็ดนางรม โดยเฉพาะถ้าเก็บไว้ใน
ตู้เย็นจะเก็บเอาไว้ได้นาน ๓ – ๔ วัน เห็ดนางฟ้าภูฐานให้ผลผลิตตอบแทนสูงกว่าเห็ดทีอยู่ในสกุล
เดียวกับเห็ดนางรมพันธ์ุอน่ื ๆ และโอกาสท่ีก้อนเชื้อเห็ดจะเสียมนี ้อย นอกจากนี้ยังสามารถเพาะใน
วัสดุชนดิ ตา่ ง ๆ ได้อย่างดแี ละสามารถเพาะได้ทกุ ฤดกู าล

ปัจจยั ที่ผลตอ่ การเจรญิ ของเหด็ นางฟ้า
จากการที่เห็ดนางฟ้าเป็นเหด็ ในสกลุ เดยี วกับเหด็ นางรม ปัจจยั ที่ควบคุมการเจรญิ เตบิ โตของ
เห็ดนางฟ้าจงึ คล้ายคลงึ กนั กลา่ วคอื

๗

๑. อณุ หภูมิ (Temperature) อุณหภมู ิทีเ่ หมาะสมตอ่ การเจรญิ เป็นดอกเห็ดนางฟา้ ประมาณ
๒๕ องศาเซลเซียส เห็ดนางฟ้าจะไม่ออกดอกท่ีอุณหภูมิต่ำกว่า 15 องศาเซลเซียสและสูงกว่า ๓๕
องศาเซลเซียส และการให้กอ้ นเช้อื ไดร้ บั อณุ หภูมิต่ำกวา่ 20 องศาเซลเซียสในระยะเวลาส้นั ๆ จะชว่ ย
ชักนำใหก้ ารออกดอกมากข้ึน การที่ก้อนเช้ือได้รับอุณหภูมิต่ำในช่วงเวลากลางคืนกเ็ พียงพอที่จะชว่ ย
ชักนำการออกดอกของเห็ดไดด้ ขี ้ึน

๒. ความช้นื (Humidity) เห็ดนางฟา้ เป็นเหด็ ท่ีตอ้ งการสภาพความช้นื ของอากาศคอ่ นข้างสูง
สภาพของโรงเรือนควรมีความชื้น (Relative humidity) ไม่ต่ำกว่า ๘๐ – ๘๕ % เพราะสภาพ
ความช้นื ของอากาศมีความสำคญั ต่อการพัฒนาของดอกเหด็ มาก

๓. ปริมาณธาตุอาหารในวัสดุเพาะนับว่ามีความสำคัญต่อการเพ่ิมผลผลิตเห็ดนางฟ้ามาก
จากการทดลองเพ่ิมปุ๋ยแอมโมเนยี มไนเตรท (NH NO ) สามารถเพิ่มไนโตรเจนในดอกเห็ดได้ ๕.๓ %
และถ้าใช้ถ่ัว alfalfa และถั่วเหลืองจะเพ่ิมธาตุไนโตรเจน ๕.๔๖ % และ ๘.๘๐ % (มปผ,
http://www.ptcn.ac.th/web/techno/surachai/Su6/01.htm (ออนไลน์), ๒๕๖๕)

๒.๒ การพัฒนาผลติ ภัณฑ์ใหม่
การพัฒนาผลติ ภณั ฑ์ใหม่ (New Product Development) ได้มีนักการตลาดให้ความหมาย

ที่แตกต่างกันไปเช่น Armstrong & Kotler (๒๐๐๗) ให้ความหมายคำว่า ผลิตภัณฑ์ใหม่คือ สินค้า
บริการ หรือความคิดท่ีได้ปรับปรุงจากผลิตภัณฑ์เดิมให้มีคุณสมบัติที่ดีขึ้น กระบวนการพัฒนา
ผลิตภณั ฑใ์ หม่ สามารถแบ่งออกเปน็ ๘ ข้ันตอน ดงั น้ี

ขั้นท่ี ๑ การสร้างแนวความคิดเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ใหม่ (Idea Generation) เป็นการค้นหา
ความคิดต่าง ๆ ที่เป็นไปได้และเห็นช่องทางที่จะขายผลิตภัณฑ์นั้น การคิดค้นผลิตภัณฑ์ใหม่นั้น
แบ่งออกเป็น ๒ แหลง่ ดว้ ยกนั คือ

๑) แหล่งภายในองค์กร ได้แก่ พนักงาน ถือเป็นบุคคลที่อยู่ใกล้ชิดกับผู้บริโภค
และทราบถึงความต้องการของผู้บริโภคมากท่ีสุด ฝ่ายวิจัยและพัฒนา เป็นบุคคลท่ีใกล้ชิดกับ
การพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ๆ ผู้บริหารระดับสูง เป็นบุคคลที่ทราบถึงจุดอ่อน จุดแข็งของบริษัท
เป็นผกู้ ำหนดทิศทางการพฒั นาผลติ ภณั ฑใ์ หม่

๒) แหล่งภายนอกองค์กร ได้แก่ ลูกค้า ถือเป็นแหล่งข้อมูลท่ีมีความสำคัญมาก
เน่ืองจากผลิตภัณฑ์ที่บริษัทจะเสนอขายนั้น จำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องตอบสนองความต้องการของ
ลูกค้าเป็นหลัก สมาชิกในช่องทางการจำหน่ายเป็นอีกแหล่งข้อมูลหน่ึงที่ทราบถึงความต้องการ

๘

ของลูกค้า เช่น พ่อค้าส่ง ตัวแทนจำหน่าย หรือพ่อค้าปลีก เป็นต้น คู่แข่งขัน การเคล่ือนไหวใน
การแขง่ ขันรวมถงึ กลยุทธ์ของคูแ่ ขง่ กเ็ ป็นอกี แหลง่ ขอ้ มลู หนง่ึ ทีช่ ว่ ยในการคิดค้นผลติ ภณั ฑ์ใหม่

ข้ันท่ี ๒ การประเมินและคัดเลือกแนวความคิด (Idea Screening) หลงั จากได้แนวความคิด
เก่ยี วกบั ผลิตภัณฑ์ใหม่แลว้ จะต้องมีการนำแนวความคิดเหล่านั้น มาทำการประเมินถึงความเปน็ ไปได้
และคัดเลือกแนวความคดิ ท่ดี แี ละเหมาะสมท่สี ุดมาทำการพัฒนาและทดสอบแนวความคิดตอ่ ไป

ขั้นที่ ๓ การพัฒนาและทดสอบแนวความคิด (Concept Development and Testing)
เม่ือได้แนวความคิดท่ีดีและเหมาะสมท่ีสุดจากขั้นตอนท่ีสองแล้ว ต่อไปก็เป็นการนำความคิดที่ผ่าน
การคัดเลือกแล้วมาพัฒนาให้มีความชัดเจนมากข้ึน และนำไปทดสอบกับกลุ่มผู้บริโภคเป้าหมาย
เพื่อวดั ความรสู้ กึ และการยอมรบั ในผลติ ภณั ฑใ์ หม่

ขั้นที่ ๔ การพฒั นากลยทุ ธก์ ารตลาด (Marketing Strategy Development) เปน็ การพัฒนา
เคร่ืองมือทางการตลาด เพ่ือใช้ในการแนะนำผลิตภัณฑ์ใหม่ เข้าสู่ตลาด ให้สามารถตอบสนอง
ความตอ้ งการของตลาดเป้าหมายประกอบด้วย ๓ สว่ นคือ

ส่วนที่ ๑ ขนาดโครงสร้างและพฤติกรรมของตลาดเป้าหมาย เป็นการวางแผน
กำหนดตำแหน่งของผลิตภัณฑ์ ยอดขาย สว่ นแบง่ ตลาด (Market Share) และเปา้ หมายกำไร (Profit)
ในระยะ ๒-๓ ปแี รก

ส่วนท่ี ๒ การพัฒนากลยุทธก์ ารตลาด ประกอบด้วย กลยทุ ธ์ดา้ นผลติ ภัณฑ์ กลยุทธ์
ดา้ นราคา กลยุทธด์ ้านการจัดจำหนา่ ย และกลยุทธด์ า้ นการส่งเสริมการตลาด

ส่วนที่ ๓ ยอดขายและกำไรตามเป้าหมายและกลยุทธ์ทางการตลาดในระยะยาว
เป็นการวางแผนกิจกรรมทางการตลาดในระยะยาว ซ่ึงเป็นกิจกรรมในอนาคตที่จะทำให้บริษัท
สามารถบรรลวุ ตั ถปุ ระสงค์ตามท่วี างแผนไว้

ขั้นที่ ๕ การวิเคราะห์ทางธุรกิจ เป็นการตรวจสอบยอดขาย ต้นทุน และกำไรจาก
การวางแผนโครงการสำหรับผลิตภัณฑ์ใหม่ เพื่อค้นหาปจั จัยท่สี ามารถสร้างความพึงพอใจให้ตรงตาม
วัตถุประสงค์ของบริษัท ซึ่งเป็นการประมาณความต้องการของตลาดหรือยอดขาย ประมาณการ
ต้นทนุ หรือกำไรทจ่ี ะเกิดขึ้นจากแนวความคิดผลิตภัณฑ์ใหม่วา่ เปน็ ไปตามเป้าหมายท่กี ำหนดไว้หรอื ไม่
หากผลลัพธท์ ีไ่ ดเ้ ปน็ ท่ีนา่ พงึ พอใจ ผ้บู รหิ ารจะนำผลติ ภณั ฑน์ นั้ เขา้ ส่ขู ้ันตอนการพัฒนาผลติ ภณั ฑ์ใหม่

ข้ันที่ ๖ การพฒั นาผลิตภัณฑ์ (Product Development) เป็นการนำแนวความคิดผลติ ภัณฑ์
ใหม่ที่ผ่านการวิเคราะห์ทางธุรกิจมาวิจัยและพัฒนา โดยการสร้างสินค้าขึ้นมาจำลองแบบทุกอย่าง
เหมือนของจริง ในขั้นน้ีจะใช้เงินลงทุนมากและจะต้องตอบคำถามเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ว่าสามารถ
เปล่ียนแปลงผลิตภัณฑ์โดยใช้เทคนิคต่าง ๆ ได้หรือไม่ และลูกค้าจะยอมรับเพียงใดเพ่ือทำให้
ผลิตภัณฑส์ ามารถตอบสนองความต้องการของผ้บู รโิ ภคได้

๙

ข้ันท่ี ๗ การทดสอบตลาด (Market Testing) เป็นการนำผลิตภัณฑ์ใหม่ที่พัฒนาแล้ว
ไปทดสอบกับตลาดเป้าหมาย โดยสินคา้ ท่ีนำไปทดสอบตอ้ งมีตราสนิ ค้า มกี ารบรรจุหบี ห่อ และดำเนิน
กจิ กรรมทางการตลาดสำหรับสินค้าดังกล่าวด้วย วัตถุประสงค์ในการทดสอบตลาดคือ เพื่อศึกษาว่า
ผู้บริโภคและช่องทางจำหน่ายมีปฏิกิริยาต่อการใช้สินค้าอย่างไร เป็นการหาข้อบกพร่องต่าง ๆ
เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไข ตลอดจนทำให้ทราบถึงขนาดของตลาดว่า ถ้าสินค้าเป็นที่ยอมรับในกลุ่ม
ผู้บริโภคทท่ี ดสอบแล้วขนาดของตลาดจะมากน้อยเพยี งใด

ขั้นที่ ๘ การดำเนินธุรกิจ (Commercialization) เป็นการตัดสินใจนำผลิตภัณฑ์ใหม่ออกสู่
ตลาดจรงิ หลังจากทดสอบผลติ ภัณฑ์ ซ่ึงข้ันตอนนี้บริษัทจะใช้ต้นทุนมากที่สุด เพราะต้องผลิตสินค้า
เตม็ ท่ี และต้องตดั สินใจเกย่ี วกบั จำนวนการผลิตทเ่ี หมาะสม

การพฒั นาผลติ ภัณฑ์
โดยท่ัวไปผลติ ภณั ฑใ์ หมท่ น่ี ำออกมาวางตลาดมกั มีอัตราความเส่ยี งต่อการล้มเหลวสูง สาเหตุ
เน่ืองจากผลิตผลิตภัณฑ์ไม่สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคหรือพฤติกรรมของผู้บริโภค
เปลี่ยนไป ดงั นัน้ ก่อนนำผลิตภัณฑอ์ อกสู่ตลาดจึงควรมีการวางแผนกลั่นกรองอย่างรอบคอบเพ่ือลด
อัตราความเสี่ยง (สุดาดวง เรืองรุจิระ, ๒๕๔๐ : ๑๙๑) ขั้นตอนในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่
ประกอบดว้ ย ๖ ขัน้ ตอน ดังน้ี
๑. การแสวงหาแนวความคิดเกี่ยวกับผลิตภณั ฑใ์ หม่ (Exploration) โดยการคน้ หาข้อมูลจาก
ภายในและภายนอกกิจการ เช่น จากผู้บริโภคหรือผู้ใช้ผลิตภัณฑ์โดยวิธีการสอบถามความคิดเห็น
ข้อเสนอแนะและความต้องการท่ีผู้บริโภคยังไม่ได้รับจากผลิตภัณฑ์ ตัวแทนจำหน่ายร้านค้าต่าง ๆ
ท่ีได้รับรู้ปัญหาเกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ หรือการสังเกตพฤติกรรมของคู่แข่งขัน การจับจุดบกพร่องของ
ผลิตภัณฑ์ใหม่ท่ีคู่แข่งขันนำออกสู่ตลาดเพ่ือเป็นขอ้ มูลในการพัฒนาผลติ ภัณฑ์ใหแ้ ก่กิจการ การเปิด
โอกาสให้พนักงานของกิจการได้เสนอแนวความคิดเห็นหรือแนวทางใหม่ ๆ ที่อาจนำไปสู่การพัฒนา
ผลิตภัณฑใ์ หม่ นอกจากนีก้ ารศึกษาวิจยั คน้ คว้าจากสถาบันต่าง ๆ ก็ถือเป็นแหล่งที่จะให้แนวความคิด
ได้เช่นกัน
๒. การกล่ันกรองความคิด (Idea screening) เป็นวิธีการพิจารณาเลือกความคิดท่ีเสาะหา
มาได้จากแหล่งต่าง ๆ เพ่ือหาความคิดที่เหมาะสมท่ีสุด โดยมีวิธีการคิดที่เป็นระบบ คือ การรับรู้
ผลิตภัณฑ์ การทดลองใช้ การที่รู้สึกเหมาะสม การซ้ือซ้ำ ซึ่งจะเป็นเคร่ืองมือในการกลั่นกรอง
แนวความคิดของผู้บริโภคในการที่จะบรโิ ภคผลิตภัณฑ์น้นั โดยข้ันแรกผู้บรโิ ภคจะต้องรู้จักผลิตภัณฑ์
ก่อนจึงจะเริ่มทดลองใช้ ถ้าเห็นว่าเหมาะสมก็จะบริโภคต่อไป ความผิดพลาดที่เกิดข้ึนในขั้นตอนนี้
อาจเกิดจากการเลือกความคิดที่ผิดพลาด โดยมองข้ามความคิดท่ีเหมาะสมทำให้สินค้าท่ีออกวาง

๑๐

จำหน่ายประสบความล้มเหลว ซ่ึงคำถามที่ใช้ในการทดสอบความต้องการซื้อของผู้บริโภคมีอยู่
๕ คำถาม ไดแ้ ก่

๒.๑ ซือ้ แนน่ อน
๒.๒ น่าจะซอื้
๒.๓ อาจจะซื้อหรือไม่ซือ้
๒.๔ ไมน่ า่ ซ้ือ
๒.๕ ไม่ซอื้ แน่นอน
๓. การวิเคราะหเ์ ชิงธุรกจิ (Business Analysis) เป็นการกลน่ั กรองจากความคดิ การพจิ ารณา
จากความเหมาะสมในการนำความคิดไปปฏบิ ัติ โดยวิเคราะหค์ วามเป็นไปได้ในการผลติ การประมาณ
ตน้ ทนุ และกำไรท่ีจะเกิดขึ้น การวิเคราะห์ตลาดโดยการศึกษาตลาดเป้าหมายซึ่งต้องมกี ารกล่นั กรอง
ความคิดต่าง ๆ ออกมาโดยพิจารณาถึง ๓ องคป์ ระกอบตอ่ ไปนี้
๓.๑ ความคุ้มค่าในการทำตลาด (Market Worth) ตลาดมีความดึงดูดในการทำ
ตลาดแคไ่ หนขนาดของตลาดเพยี งพอกับความต้องการของธุรกจิ หรือไม่
๓.๒ ความคุ้มค่าขององค์กร (Firm Worth) เป็นการวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ใหม่ว่าจะ
เพิม่ ความสามารถใหก้ บั องค์กรได้หรือไม่
๓.๓ ความสามารถในการป้องกันการแข่งขัน (Competitive Isolation) เป็น
การวิเคราะห์ความสามารถของผลิตภัณฑ์ใหม่ ว่าจะสามารถสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน
ได้หรอื ไม่
๔. การพัฒนาด้านเทคนิค (Technical Development) เป็นขั้นตอนในการพิจารณาหา
กรรมวิธีการผลิตเพ่ือให้ได้คุณภาพ ประสิทธิภาพ รูปแบบของผลิตภัณฑ์ ตลอดจนสีสันที่ตรงตาม
ความต้องการของผบู้ ริโภค
๕. การทดสอบตลาด (Market Testing) เป็นข้ันตอนนำผลิตภัณฑ์ที่พัฒนาแล้วไปทดสอบ
การยอมรับของกลุ่มเป้าหมาย เพื่อค้นหาข้อบกพร่องของผลิตภัณฑ์เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไขก่อน
การจำหน่ายจริง การทดสอบผลิตภัณฑ์ใหม่อาจทำเฉพาะส่วนท่ีเกี่ยวกับคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์
รูปร่างลักษณะต่าง ๆ ของผลิตภัณฑ์ว่าตรงกับความต้องการของผู้บริโภคหรือไม่ ซึ่งการทดสอบ
ลักษณะนี้จะสามารถรักษาความลับของผลติ ภณั ฑ์ใหมไ่ ด้ แต่การทดสอบตลาดจะเป็นการเปิดโอกาส
ให้คู่แข่งขันได้เห็นและเรียนรู้ผลิตภัณฑ์ใหม่ แต่กิจการจะไดร้ ับข้อมูลอื่นที่เก่ียวกับผลิตภัณฑ์ ระดับ
ราคาที่ผู้บริโภคพอใจ ช่องทางการจัดจำหน่ายที่เหมาะสม และการส่งเสริมการตลาดท่ีควรเลือกใช้
ข้ันตอนในการทดสอบตลาดทำได้โดยการสร้างผลิตภัณฑ์แบบจำลองขึน้ มาเพื่อวัดความพึงพอใจและ
การยอมรับของผู้บริโภค และคำถามท่ีใช้เกี่ยวกับผลิตภัณฑ์ว่าสามารถเปล่ียนแปลงผลติ ภัณฑ์โดยใช้

๑๑

เทคนิคต่าง ๆ ได้หรือไม่ และผู้บริโภคจะยอมรับเพียงใด ซงึ่ การพัฒนาผลติ ภณั ฑ์ในขั้นตอนนแ้ี บ่งเป็น
๓ ข้ันตอน (ศิริวรรณ เสรรี ตั น์, ๒๕๔๒ : ๒๒๔-๒๔๕) คือ

๕.๑ เทคนิคการวัดความพึงพอใจของผู้บริโภค (Techniques for Measuring
Consumer Preferences) ประกอบดว้ ย

๕.๑.๑ วิธีการจัดลำดับอย่างง่าย (Simple – Rank - Order) เป็นการใช้
คำถามโดยให้ผู้บริโภคจัดลำดับความพึงพอใจที่มีต่อผลิตภัณฑ์ เช่น สินค่า A B C พึงพอใจสินค้าใด
มากท่ีสดุ โดยใส่หมายเลข ๑ และหมายเลข ๒, ๓ พงึ พอใจรอง ๆ ลงมา

๕.๑.๒ วิธีการเปรียบเทียบเป็นคู่ (Paired Comparison) โดยการให้
เปรยี บเทียบผลิตภัณฑค์ รงั้ ละ ๒ ชนดิ ว่าพึงพอใจชนิดใดมากกวา่

๕.๑.๓ วิธีการให้คะแนนแบบแยกจากกัน (Monadic - Rating) เป็น
การถามผู้บริโภคให้ประเมินความพอใจในผลิตภัณฑ์โดยใช้สเกลการให้คะแนน คือ พอใจอย่างมาก
(๗) พอใจค่อนขา้ งมาก (๖) พอใจ (๕) เฉยๆ (๔) ไม่คอ่ ยพอใจ (๓) ไมพ่ อใจ (๒) ไม่พอใจอยา่ งมาก (๑)

๕.๒ การทดสอบหน้าที่ของผลิตภัณฑ์ (Functional Test) เพ่ือให้ทราบถึง
ประสิทธิภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ อาจใช้วิธีการทดสอบด้านต่าง ๆ เพ่ือให้ทราบถึง
ปัญหาการทำงานของผลติ ภณั ฑ์ เช่น ความคงทนแข็งแรง ความสะดวกในการใช้ หรอื อายกุ ารใชง้ าน

๕.๓ การทดสอบผู้บริโภค (Commercialization) ทำได้หลายกรณี คือ การนำ
ผู้บริโภคไปทดสอบในห้องปฏิบัติการ การแจกตัวอย่างผลิตภัณฑ์ให้ทดลองใช้โดยต้องรายงานผล
การใชแ้ ละข้อบกพรอ่ งตา่ งๆ ของผลิตภณั ฑท์ ุกระยะ

๖. การดำเนินธุรกิจ (Commercialization) เป็นการนำผลิตภัณฑ์ออกสู่ตลาด ซ่ึงต้อง
ตัดสินใจในเร่ืองสถานที่ เวลา กลุ่มเป้าหมาย และวิธีการนำเสนอผลิตภัณฑ์เพ่ือให้เหมาะสมกับ
ตวั สนิ ค้ามากทีส่ ุด การตัดสินใจนำสนิ ค้าออกวางตลาดจะเกี่ยวขอ้ งกบั การตดั สนิ ใจ ๔ อยา่ ง คือ

๖.๑ เมื่อไร (When) เป็นการตัดสินใจเกี่ยวกับเวลาท่ีเหมาะสมที่จะนำผลิตภัณฑ์
ออกสู่ตลาด

๖.๒ ทีไ่ หน (Where) เป็นการตัดสนิ ใจว่าจะนำผลติ ภัณฑอ์ อกสู่ตลาดใดบา้ ง เช่น
เฉพาะในเมอื งหรือทวั่ ราชอาณาจักร

๖.๓ กับใคร (To Whom) เป็นการกำหนดเป้าหมายในการจัดจำหน่ายและส่งเสริม
กลมุ่ ท่เี ป็นตลาดเป้าหมาย

๖.๔ อย่างไร (How) เป็นขั้นตอนสุดท้ายในการพัฒนากลยุทธ์การตลาด คือ
จะแนะนำผลิตภณั ฑ์ใหม่อยา่ งไร วธิ ีการจดั สรรงบประมาณและกิจกรรมตา่ งๆ

๒.๓ แบบประเมนิ ความพึงพอใจ

๑๒

๒.๓.๑ นยิ ามของความพงึ พอใจ
จากการรวบรวมนยิ ามของความพึงพอใจแล้ว Yi (1990) แบ่งนิยามของความพึงพอใจ

ออกเป็น 2 ประเภท โดยความแตกต่างของนิยามท้ังสองน้ี คือ การมองคนละมุม นิยามหนึ่งได้มอง
ความพึงพอใจว่าเป็นผลที่เกิดจากประสบการณ์การบริโภคสินค้า อีกนิยามหน่ึงมองความพึงพอใจ
เปน็ กระบวนการท่ีเกดิ ขึน้ ขณะบริโภคสินคา้

แนวคิดท่ีมองความพึงพอใจเป็นผลท่ีเกิดจากการบริโภคสินค้า ได้ถูกมองไปหลายรูปแบบ
เชน่ การมองวา่ เป็นความรู้สึกทางปัญญาวา่ เพยี งพอหรอื ไมเ่ พียงพอเมื่อเปรียบเทียบการ ลงทุนลงแรง
ของผู้บริโภค (Howard, Sheth, 1969 อ้างถึงใน Yi, 1990) เป็นการประเมินโครงสร้างทางปญั ญาที่
เกิดหลังจากการบรโิ ภค (Linder-Pelz, 1982) เป็นการตอบสนองทางอารมณ์ต่อการบริโภค (Good,
1973 อ้างถึงใน ราณี เชาวนปรีชา, 2538; Westbrook, Reily, 1983) เป็นภาวะทางจิตใจท่ีเกิด
หลงั จากความคาดหวังจากการบริโภคไม่ไดร้ บั การตอบสนอง (Oliver, 1981)

อกี แนวคิดหน่ึงมองความพึงพอใจเกิดจากกระบวนการที่เกิดข้ึนระหว่างไดร้ ับประสบการณ์
การบริโภคสินค้า นิยามรูปแบบน้ีถูกมองแตกต่างกัน เช่น เป็นการตอบสนองความต้องการพื้นฐาน
ของมนุษย์ท้ังทางร่างกายและจิตใจ รวมถงึ การตอบสนองตามความคาดหวังทต่ี ้ัง เอาไว้ (สุภาวดี จริ ะ
ชีวะนนั ท์, 2545) เป็นการเปรียบเทียบกันระหว่างประสบการณ์ท่ีได้รับ และ มาตรฐานภายในใจของ
ผู้บริโภค (Pascoe, 1983) เป็นการรับรู้ความแตกต่างที่เกิดข้ึนระหว่าง ประสบการณ์กับมาตรฐาน
ภายในใจ (Tse and Wilton, 1988)

Yi (1990) แสดงทัศนะวา่ นยิ ามที่มองความพงึ พอใจเป็นกระบวนการจะมปี ระโยชน์ มากกว่า
เนอ่ื งจากได้มองประสบการณก์ ารบรโิ ภคสนิ คา้ ทง้ั กระบวนการ และทําให้สามารถรู้ถึง องค์ประกอบ
ภายในของความพึงพอใจได้

ความพึงพอใจยังแบ่งได้ตามระดบั ของเป้าหมายในการวัด เป้าหมายในการวดั สามารถ แบ่ง
ไดอ้ ย่างง่ายๆ เป็น 2 ส่วนด้วยกนั (Pascoe, 1983; Jones, Suh, 2000) คือ ระดับมหภาค (Macro)
หรอื ความพงึ พอใจแบบภาพรวม (Overall Satisfaction) เป็นความพึงพอใจต่อสินค้าหรือบริการน้ัน
โดยภาพรวมและระดับจุลภาค (Micro) หรือความพึงพอใจแบบจำเพาะในการแลกเปล่ียน
(Transaction-specific satisfaction) เป็นความพึงพอใจต่อสินค้าหรือบริการน้ัน ในประสบการณ์
การบริโภคคร้ังใดครั้งหนึ่ง เป้าหมายในการวัดแต่ละรูปแบบมีประโยชน์แตกต่างกัน การวัด
แบบจลุ ภาคจะช่วยให้ชช้ี ดั ลงไปถงึ ความพงึ พอใจในขณะใดขณะหนึง่ หลงั จากไดร้ บั ประสบการณท์ นั ที
แต่ความพึงพอใจแบบภาพรวมจะวัดได้กว้างกว่า ไม่เจาะจงลงไปเฉพาะ ประสบการณ์ที่ได้รับล่าสุด
อยา่ งเดียว แต่มองถึงประสบการณใ์ นอดีตด้วย

๒.๓.๒ วิธีการวัดความพึงพอใจ

๑๓

วิธีในการสำรวจความพึงพอใจของผู้บริโภค แบ่งได้อย่างง่ายเป็น 2 วิธีด้วยกัน
(Yi, 1990) คือ วิธที างตรง เปน็ การวดั ความพึงพอใจโดยตรงเกี่ยวกับเป้าหมายท่ตี ้องการวัดความพึง
พอใจ อีกวธิ หี นึง่ เปน็ วิธกี ารทางอ้อม ไมไ่ ด้วัดความพึงพอใจโดยตรง

ถวิลย์ ธาราโรจน์ (2536) ได้กล่าวถึงการวัดความพึงพอใจ สรุปได้ว่า ในการวัด
ความรู้สกึ หรือการวัดทัศนคตินั้นจะวัดออกมาในลักษณะของทิศทางซง่ึ มีอยู่ 2 ทิศทางคือ ทางบวก
หรือทางลบ ทางบวก หมายถึง การประเมินค่าของการรับรู้ การรู้สึก และการกระทำไปในทางที่ดี
ชอบ พอใจ ส่วนทางลบจะเป็นการประเมินค่าของการรับรู้ การรู้สึก และการทำไปในทางท่ีไม่ดี
ไม่ชอบ ไมพ่ อใจ ซึง่ มีรายละเอยี ดดังนี้

๑) วธิ ีการทางตรง เปน็ การวัดซ่ึงมวี ตั ถุประสงค์เพ่อื วัดความพึงพอใจโดยตรงเลย ต่าง
กับวิธีการวัดทางอ้อมที่จะวดั สิ่งอ่ืน แล้วจะอนุมานว่าการวัดนั้นวัดความพึงพอใจด้วย แต่ขอ้ เสียหลัก
ของวิธีการวัดทางตรงคือ การวัดนี้จะได้รบั ผลกระทบต่อวิธีการวัดโดยตรง นนั้ คือ หากใช้วิธกี ารวดั ท่ี
แตกต่างกัน อาจส่งผลให้ระดับความพึงพอใจท่ีไดอ้ อกมาแตกตา่ งกนั และยงั มีปัญหาอ่ืน ๆ เช่น อคติ
จากผูไ้ ม่ตอบคำถาม อคติจากการตีความของข้อมลู อคติจากการสมุ่ เป็นต้น

๒) วธิ ีการทางอ้อม เช่น จำนวนคำรอ้ งเรยี นของลกู ค้า การซ้ือของลกู ค้า เปน็ ขอ้ มูลที่
มีขอ้ สมมติฐานเบื้องต้นว่า ถ้าลูกค้าพึงพอใจหรือไม่พึงพอใจแตกต่างกัน จะส่งผลกระทบต่อตัวชี้วัด
เหล่าน้ี จะเห็นว่าวิธีการนี้ไม่ได้เป็นการวัดความพึงพอใจโดยตรง ด้วยเหตุท่ีไม่ได้เป็นการวัด
ความพึงพอใจโดยตรงน้ี ทำให้เกิดมีผลจากปัจจัยอ่ืนมาปนต่อตัวช้ีวัดเหล่านี้ ไม่ใช่แค่เพียง
ความพึงพอใจเพียงอย่างเดียว โดยเฉพาะอย่างย่ิง เรื่องคำร้องเรียนของลูกค้า ถึงแม้ว่าลูกค้าจะไม่
พึงพอใจเหมือนกัน แต่บางคนก็จะร้องเรียน แต่บางคนเลือกท่ีจะไม่ร้องเรียน อย่างไรก็ตามวธิ ีการ
ทางอ้อมก็มีข้อดีท่ีเป็นการวัดเชิงปรนัย ค่าของตัวเลขท่ีได้ไม่ได้เปล่ียนไปตามวิธีของการวัด
(Reactivity: Demand characteristics of measurement) และไมไ่ ดร้ บกวนลูกคา้ ด้วย

๒.๓.๓ การสร้างแบบสอบถาม
วิธีการนี้มีประโยชน์ที่ราคาถูก เพราะไม่ต้องเสียเวลาจากการสัมภาษณ์ ไม่ต้องใช้

ผู้สัมภาษณ์ ไม่ต้องฝึกผู้สัมภาษณ์ ทำให้ลดค่าใช้จ่ายได้มาก ส่งผลทำให้ไม่มีอคติ นอกจากน้ียัง
ไม่ล่วงล้ำผู้ตอบและอาจจะไม่จำเป็นต้องรู้ช่ือของผู้ตอบ (Anonymity) สามารถแจกจ่ายได้
หลากหลายรูปแบบ ทั้งทางแบบไปรษณีย์ ทาง e-mail หรืออาจจะส่งกับผู้บริโภคโดยตรงเลยก็ได้
นอกจากนี้ระยะทางในการเข้าหาลูกค้าไม่ได้เป็นอุปสรรคมากนัก ผิดกับเทคนิคบางอย่าง เช่น
การสัมภาษณ์เชิงกลุ่ม ท่ีต้องการคนมาคุยกันหลาย ๆ คน ทำให้คนท่ีอยู่ไกล ๆ ลำบาก และอาจจะ
ทำให้เก็บข้อมูลหลังจากการบริโภคของผู้บริโภคได้ทันที เช่น การสอบถาม ความพึงพอใจต่อการรับ
บริการใดบริการหนึง่ ทนั ที หรอื ผู้ผลิตท่ีมีระยะห่างจากผู้บรโิ ภคมาก ๆ ก็ยงั ใชแ้ บบสอบถามในการวัด
ความพึงพอใจของลูกค้าได้

๑๔

การใช้มาตรวัดในแบบสอบถามน้ัน การก ำหนดมาตรวัดมีความสำคัญมาก
โดยนพมาศ ธีรเวคิน (2533) และพวงรัตน์ ทวรี ัตน์ (2540) ได้กล่าวถึงสเกลที่ใช้วัดทัศนคติท่ีเก่าแก่
ท่ีสุดคือ วิธีของเทอร์สโตนจะกําหนดช่วงความรู้สึกของคนที่มีต่อส่ิงใดสิ่งหน่ึงเป็น 11 ช่วง
จากน้อยท่ีสุดจนถึงมากท่ีสุด แต่ละช่วงมีระยะห่างเท่า ๆ กัน ข้อความท่ีบรรจุลงในมาตรวัดจะต้อง
นำไปให้กลุ่มบุคคลเปน็ ผู้ตัดสิน พจิ ารณาว่าควรอยู่ในตำแหน่งใดของมาตรา ซ่ึงปัจจุบันไม่นยิ มใช้แล้ว
สว่ นวิธีของ Likert Scale กำหนดช่วงความรู้สึกของคนออกเป็น 5 ช่วง หรือ 5 ระดับ โดยรวบรวม
ประเด็นต่าง ๆ เป็นข้อความที่บรรจุในมาตรวัดประกอบด้วยข้อความท่ีแสดงความรู้สึกต่อแต่ละเร่อื ง
หรอื ต่อส่งิ ใดส่ิงหน่ึงท้งั ในทางท่ดี ี ทางบวกและทางที่ไม่ดี (ทางลบ) และมจี ำนวนพอ ๆ กัน ซง่ึ เปน็ วธิ ี
ที่นิยมใช้มากท่ีสุด วิธีของออสกูดเป็นสเกลใช้คำคุณศัพท์มาอธิบายความหมายของส่ิงเร้า
โดยมีคำคุณศพั ท์ตรงข้ามเปน็ ขัว้ ของมาตรวัด เชน่ ดี-ช่วั หนกั -เบา ชา้ -เร็ว เป็นต้น

มาตราส่วนประเมินค่าจะเป็นสเกลที่นิยมใช้กันมากให้ผู้ตอบได้พิจารณาคำตอบว่า
คำตอบน้ัน ๆ มีน้ำหนักหรือมีระดับอยู่ในเกณฑ์ขนาดไหน โดยอาจจะเขียนไว้ท้ายข้อความ คือ
มากที่สุด มาก - ปานกลาง - น้อย - น้อยที่สุด หรือกำหนดไว้ด้วยตัวเลขแทนข้อความคือ มากที่สุด
เท่ากับ 5 มาก เท่ากับ 4 ปานกลาง เท่ากับ 3 น้อย เท่ากับ 2 น้อยท่ีสุด เท่ากับ 1 หรือใช้เส้นแทน
ภาพโดยมีขอ้ ความหรือตัวเลขประกอบใต้เส้นภาพ หรอื อาจจะใช้วธิ ีกำหนดค่าประจำข้อคือ เหน็ ด้วย
กับข้อนั้น ๆ ได้คะแนนเท่าไร โดยข้อความนั้น ๆ ได้เคยใช้และหาค่ามัธยฐานประจำข้อมาก่อน
(สภุ าพ วาดเขียน, 2525)

๒.๔ การทำบญั ชรี ายรบั - รายจา่ ย
ความหมายของการทำบญั ชีรายรับ-รายจ่าย
การทำบัญชีรายรับ - รายจ่าย หมายถึง การจดบันทึกรายการข้อมูลด้านการเงินของ

การปฏิบัติงาน ทั้งท่ีเกี่ยวกับรายการที่รับเข้ามาและรายการท่ีต้องจ่ายออกไป เพื่อให้มีข้อมูล
ที่เก่ียวข้องทางด้านการเงิน ตลอดจนผลของการดำเนินงานนั้นไว้ว่าคงเหลอื เงินหรือไม่ จำนวนเท่าไร
และเปรียบเทยี บผลการดำเนนิ กจิ การว่าได้กำไรหรือขาดทุนเพียงไร

ต้นทุน หมายถึง ทรัพย์สินทั้งหลายท่ีนำมาลงไว้ขณะที่แรกเริ่มดำเนินการ และนำมาลง
เพิม่ เตมิ ภายหลงั ต้นทนุ ไม่จำเป็นต้องเปน็ เงินสดอย่างเดียว อาจเป็นสงิ่ ของอย่างอื่นด้วยก็ได้ เชน่ วสั ดุ
อปุ กรณ์ แรงงาน สินค้า ยานพาหนะ ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์ เวลาในการปฏิบัตงิ าน คา่ เสื่อมราคา
ของอปุ กรณ์

ราคาขาย หมายถงึ ราคาสินค้าหรือบริการที่กำหนดข้ึน ซ่ึงอาจได้เงนิ มากกว่าหรือน้อยกว่า
ต้นทุนก็ได้ ในการกำหนดราคานั้นมกั จะยึดปจั จัยเกย่ี วขอ้ งหลายประการ เช่น ต้นทุนของผลิตภัณฑ์
สภาวะการแขง่ ขนั ความตอ้ งการของตลาดราคาทั่วไป เป็นต้น (ทชิ ากร สำราญชลารกั ษ์, ๒๕๕๕)

๑๕

ประโยชนข์ องการทำบัญชีรายรบั -รายจา่ ย
ทิชากร สำราญชลารักษ์ (๒๕๕๕) ได้กล่าวถึงประโยชน์ของการทำบัญชีรายรับ-รายจ่ายไว้
ดงั น้ี

๑. ทำให้ทราบฐานะทางการเงินในการปฏบิ ัติงาน
๒. ใช้ประกอบการวางแผนในการทำงานหรอื ในการใชจ้ ่ายเงิน
๓. ใชใ้ นการติดตามการทำงานด้านตา่ ง ๆ
๔. ทำใหท้ ราบปญั หาในการทำงานและแก้ไขทนั
๕. ใชร้ ายงานผลการดำเนินงาน
๖. ใชเ้ ป็นข้อมูลรายจา่ ยปรบั ลดค่าใช้จา่ ยเพือ่ ใหเ้ หลอื เงินหรอื ได้กำไรเพม่ิ ข้ึน
๗. นำวิธีการจัดทำบญั ชไี ปใช้ในชีวิตประจำวนั

หลกั การจดั ทำบญั ชรี ายรบั - รายจา่ ย
หลกั การทำบญั ชีรายรับรายจา่ ย มดี งั นี้
๑. รายรับ เป็นข้อมลู ทงั้ หมดที่ไดร้ บั เงินเข้ามา เช่น คา่ หุ้น เงินกู้ ค่าขายของ คา่ ขาย

ผลผลติ
๒. รายจ่าย เป็นข้อมูลราจ่ายท้ังหมดในการประกอบกิจการนั้น ๆ เช่น ค่าขนส่ง

ค่าซอ้ื วตั ถุดิบ คา่ จา้ งแรงงาน
๓. เงนิ คงเหลือ ได้แก่ ผลต่างระหวา่ งรายรับกับรายจา่ ยทั้งหมด

สว่ นประกอบของการทำบัญชีรายรับ-รายจา่ ย

วัน/เดือน/ปี รายการ รายรับ รายจา่ ย คงเหลอื

การสรปุ บญั ชีรายรับ - รายจา่ ย
การจดั ทำบัญชรี ายรบั - รายจ่าย ต้องมกี ารสรุปบัญชีเป็นข้ันตอนสุดท้าย ดงั น้ี
๑.รายรับมากกว่ารายจ่าย ซ่ึงหักเงินค่าหุ้น เงินกู้ ท่ีใช้ในการลงทุนแล้ว คือ กำไร
กำไร หมายถึง ราคาสินค้าหรือบริการที่ขายได้เงินมากกว่าท่ีซ้ือมาหรือมากกว่าต้นทุนที่ลงไว้
กำไร เทา่ กบั ราคาขายลบดว้ ยตน้ ทุน

๑๖

๒. รายรับน้อยกว่ารายจ่าย ซ่ึงหักเงินค่าหุ้น เงินกู้ที่ใช้ในการลงทุนแล้ว คือ ขาดทุน
ขาดทุน หมายถึง ราคาสินค้าหรือบริการท่ีได้เงินน้อยกว่าที่ซื้อมาหรือน้อยกว่าต้นทุนที่ลงไว้
ขาดทุน เทา่ กับ ตน้ ทุน ลบด้วย ราคาขาย (ทชิ ากร สำราญชลารักษ์, ๒๕๕๕)

ตวั อยา่ งแบบบันทกึ บัญชรี ายรบั -รายจ่าย

แบบที่ ๑ รายการ รายรับ รายจา่ ย คงเหลอื
วัน เดอื น ปี

แบบที่ ๒ รายการ รายรับ รายจ่าย
วนั เดอื น ปี

รวม
กำไร (ขาดทนุ )

๒.๕ การกำหนดตน้ ทนุ ผลผลติ
ความหมายของตน้ ทนุ การผลิต
ต้นทุน (cost) หมายถงึ ค่าใชจ้ ่ายในการดำเนนิ กิจกรรมตา่ ง ๆ
ตน้ ทุนการผลิต (production cost) หมายถึง ค่าใช้จ่ายในการดำเนินกิจกรรมทางการผลิต

เพ่อื ใหไ้ ด้มาซึง่ ผลิตภณั ฑท์ ดี่ ี มีคุณภาพตามความต้องการของลกู ค้า

องค์ประกอบของต้นทนุ การผลติ
๑. ตน้ ทุนด้านวสั ดุ (material cost)

เป็นค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับวัสดุ อุปกรณ์ เคร่ืองมือ ที่ใช้ในการผลิตทั้งทางตรง
และทางอ้อม ดงั น้ี

- วัสดุทางตรง (direct material cost) คือ วัสดุหรือวัตถุดิบที่ใช้เพื่อการผลิตโดยตรง
โดยส่วนมากมักจะเป็นส่วนประกอบหน่ึงของผลิตภัณฑ์ เช่น ยางรถยนต์มียางเป็นวัตถุดิบทางตรง

๑๗

ปากกามีพลาสติกและหมึกเป็นวัตถุดิบทางตรง เป็นต้น จำนวนในการใช้งานวัสดุ/วัตถุดิบทางตรงนี้
จะแปรผนั กับหนว่ ยในการผลติ โดยตรง.

- วัสดุทางอ้อม (indirect material cost) เช่น วัสดุ เคร่ืองมือ อุปกรณ์ท่ีใช้สนับสนุน
ในการผลิตโดยสว่ นมากจะไม่แปรผันกบั ปริมาณการผลิตโดยตรง เชน่ กระดาษทราย ผ้าเช็ดมือ กาว
และตะปู เป็นตน้

๒. ต้นทนุ ด้านแรงงาน (labor cost)
เป็นคา่ ใชจ้ ่ายด้านแรงงานในการทำงานและผลิตสินสินค้าเพ่ือให้เกิดผลิตภัณฑ์สำเร็จรูป

สามารถแบง่ ออกไดค้ ล้าย ๆ กับต้นทุนวัตถุ คอื ค่าใช้จ่ายดา้ นแรงงานทางตรง และคา่ จ่ายดา้ นแรงงาน
ทางอ้อม ดังน้ี

- ค่าใช้จ่ายด้านแรงงานทางตรง (direct labor cost) เช่น ค่าจ้ารายวัน/เงินเดือนของ
พนกั งานฝา่ ยผลติ ซึง่ จะแปรผันกบั ปรมิ าณการผลิตโดยตรง.

- ค่าใช้จ่ายด้านแรงงานทางอ้อม (indirect labor cost) เช่น เงินเดือนของพนกั งานขาย
เงินเดือนของผู้จัดการ เงินดือนของวิศวกร ค่าใช้จ่ายเหล่านี้จะไม่แปรผันกับปริมาณในการผลิต
โดยตรง

ค่าใช้จ่ายโรงงานหรือค่าโสหยุ้ ในการผลติ (overhead cost)
เป็นค่าใช้จ่ายท่ีนอกเหนือจากจากค่าใช้จ่ายของวัสดุและค่าใช้จ่ายด้านแรงงาน เช่น
ค่าสาธารณูปโภค ค่าเช่าโรงงาน คา่ บำรงุ รักษาเครอื่ งจกั ร และสวสั ดิการต่าง ๆ เป็นตน้

การคำนวณตน้ ทนุ การผลติ
ตน้ ทุนการผลติ สามารถคำนวณได้ดังน้ี

ต้นทนุ การผลิต = ต้นทุนวสั ดุ + ต้นทุนแรงงาน + คา่ โสหุ้ย

การวิเคราะห์ต้นทุนการผลิต
การวิเคราะหต์ ้นทนุ การผลติ เปน็ สิ่งจำเปน็ อย่างมาก เป็นการรวบรวม แจกแจง วเิ คราะหแ์ ละ
รายงานค่าใช้จ่ายท่ีเกิดข้ึนในส่วนของต้นทุนต่าง ๆ ของการผลิตเพื่อประโยชน์ต่อการบริหารงาน
และการดำเนินนโยบายของฝา่ ยบรหิ าร (ทชิ ากร สำราญชลารกั ษ์, ๒๕๕๕)

๒.๖ งานวจิ ยั ทเ่ี กีย่ วข้อง

๑๘

พรนภา มะเสนัย (๒๕๕๕) การวิจัยคร้ังน้ีมีความมุ่งหมายเพื่อศึกษาปัจจัยท่ีสำคัญใน
การตัดสินใจเลือกบริโภคเห็ดนางฟ้าภูฐานของผู้บรโิ ภค ในอำเภอปากเกร็ด จงั หวัดนนทบุรี และเพื่อ
เปรียบเทียบปัจจัยที่สำคัญต่อการตัดสินใจเลือกบริโภคเห็ดนางฟ้าภูฐานของผู้บริโภค ในอำเภอ
ปากเกร็ด จังหวดั นนทบุรี จำแนกตามปัจจัยส่วนบคุ คลและลกั ษณะในการบริโภค โดยใช้กลุ่มตัวอยา่ ง
๔๐๐ คน ซ่ึงได้มาจากการสุ่มแบบสะดวก (Convenience Sampling) ของประชากรในอำเภอ
ปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ซึ่งผู้วิจัยได้สร้างเคร่ืองมือและวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ โดยใช้วิธีหา
ค่าความถี่ (Frequency) ค่าร้อยละ (Percentage) ค่าเฉลี่ยเลขคณิต (Mean) และส่วนเบ่ียงเบน
มาตรฐาน (Standard Deviation) การทดสอบค่า t-test และ F test และถ้าพบความแตกต่าง
อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติจะนำไปเปรียบเทียบเป็นรายคู่ตามวิธีของ LSD (Least Significant
Difference) ผลการวิจัยพบว่า ปัจจัยท่ีสำคัญในการตัดสินใจเลือกบริโภคเห็ดนางฟ้าภูฐานของ
ผบู้ ริโภค ในอำเภอปากเกร็ด จงั หวดั นนทบรุ ี ในภาพรวมอย่ใู นระดับปานกลาง ท้ัง ๔ ด้าน เรียงลำดับ
ค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย ดังน้ี ด้านผลิตภัณฑ์ ด้านราคา ด้านส่งเสริมการตลาด และด้านชอ่ งทาง
การจัดจำหน่าย ส่วนเพศ อายุ และระดับการศึกษา เป็นปัจจัยที่มีต่อการตัดสินใจเลือกบริโภค
เห็ดนางฟ้าภูฐานของผู้บริโภคอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ในภาพรวมและรายด้านแตกต่างกัน
อยา่ งมีนัยสำคัญทางสถติ ทิ ่ี ๐.๐๕

สนิ นี าถ วิกรมประสิทธ์ิ (๒๕๕๔) การวจิ ัยในคร้ังนี้มีวัตถุประสงค์เพอื่ สร้างชุดการเรียนรู้เรือ่ ง
“เห็ดนางฟ้าและการแปรรูปผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้า” เพ่ือทดสอบชุดการเรียนรู้เร่ือง “เห็ดนางฟ้า
และการแปรรูปผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้า” เพื่อประเมินผลชุดการเรียนรู้ เรื่อง “เห็ดนางฟ้าและ
การแปรรูปผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้า” โดยดำเนนิ การอยู่ในเขตตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่
ประชากรและกลุ่มตัวอย่างที่ใชใ้ นการวจิ ัยคร้ังนี้ คือ นักศึกษาสาขาวิชาธุรกิจบริการ ภาควิชาธุรกิจ
ท่ีเรียนรายวิชาการจัดการขนาดกลางและขนาดย่อม ในปีการศึกษา ๒๕๕๔ จำนวน ๒๔ คน
และชุมชนตำบลทุ่งศรี อำเภอร้องกวาง จังหวัดแพร่ จำนวน ๓๖ คน โดยใช้ชุดการเรียนรู้ท่ีผู้วิจัย
ได้สร้างข้นึ นำไปทดสอบกับกลุ่มตัวอย่าง แล้วจึงนำมาประเมินผลหลังจากได้เรียนรู้ แบบประเมนิ ผล
สังเกต สัมภาษณ์ สนทนากลุ่มย่อย โดยนำข้อมูลท่ีได้มาทำการวิเคราะห์เนื้อหาตามประเด็นข้อมูล
ท่ีต้องการเปรียบเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนดไว้และสรุปจับใจความสำคัญ จากนั้นจึงทำการสังเคราะห์
เนือ้ หาและบรรยายตามประเดน็ ทตี่ ้องการ

อรนชุ นาคชาติ และคณะ (๒๕๕๙) งานวิจยั น้ีมีวัตถุประสงค์เพอ่ื ศึกษาองค์ประกอบทางเคมี
ในเห็ดนางฟ้า เห็ดนางรม และเห็ดขอนขาว เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์สมุนไพรที่มีส่วนผสมของเห็ด
๓ ชนิดรวมกัน และเพือ่ วิเคราะห์คณุ ค่าทางโภชนาการและความพึงพอใจตอ่ ผลิตภัณฑ์ท่ไี ด้พัฒนาขึ้น
ผลการศึกษาพบว่า เห็ดนางฟ้ามีปริมาณความชื้น (๑๐.๒๗ ±๒.๔๐%) เถ้า (๖๗.๓๓±๒.๕๒%)
และเส้นใยหยาบ (๑.๑๖+๐.๐๒%) สูงท่ีสุด เห็ดนางรมมีปริมาณไขมันสูงท่ีสุด (๓.๗๒±๐.๑๒%)

๑๙

เหด็ ขอนขาวมีปริมาณโปรตนี สงู ที่สุด (๑๑.๑๙±๐.๑๕%) ส่วนเหด็ ท่ีมีปรมิ าณคารโ์ บไฮเดรตทง้ั หมดสูง
ท่ีสุดได้แก่ เหด็ นางรมและเห็ดนางฟ้า พัฒนาเปน็ น้ำเหด็ สมุนไพรที่มเี ห็ด ๓ ชนดิ รวมกนั พบวา่ สูตรที่
เหมาะสมคือ สูตรประกอบด้วยน้ำเห็ดสกัด (เห็ดนางฟ้า ๑๐๐ กรัม : เห็ดนางรม ๑๐๐ กรัม : เห็ด
ขอนขาว ๒๐๐ กรัม : น้ำสะอาด ๑๐ ลิตร จำนวน ๑ ลิตร ต่อใบเตย ๑๐ กรัม ต่อน้ำตาล
ทรายแดง ๒๕ กรัม โดยมีระดับความพึงพอใจอยู่ในมาก มีค่าเฉลี่ยความพึงพอใจระดับ ๔.๘๕
วเิ คราะห์คณุ ค่าทางโภชนาการในน้ำเห็ดสมุนไพร พบว่า นำ้ เห็ดสมุนไพร ๑๐๐ มลิ ลิลติ รจะมีปรมิ าณ
เถา้ (๐.๐๒ กรัม) ความชน้ื (๙๖.๔๖ กรัม) โปรตีน (๐.๑๓ กรมั ) คารโ์ บไฮเดรตท้ังหมด (๒.๙๘ กรัม)
ไขมันทั้งหมด (๐.๔๑ กรมั ) พลังงาน (๑๖.๑๓ กิโลแคลอรี่) และมีปรมิ าณแคลเซยี ม เหล็ก ฟอสฟอรัส
และโซเดียม เท่ากับ ๒๐.๗๙ , ๒.๐๕๔ , ๑๐๑.๘๐ และ ๖๖.๕๓ มิลลิกรัมต่อลิตร ตามลำดับ
ตรวจสอบเช้ือแบคทีเรียที่ทำให้เกิดโรค จำนวน ๕ ชนิด พบว่า ตรวจไม่พบเชื้อ Listeria
monocytogeens,Salmonnellaspp. แ ล ะ Staphylococusoureus แ ต่ พ บ เช้ื อ Clostridium
perfringens น้อยกว่า ๑ cfu/มิลลิลิตร และเชื้อ Escherichia coli น้อยกว่า ๐.๓ MPN/มิลลิลิตร
งานวิจัยน้ีชี้ให้เห็นว่าน้ำเห็ดสมุนไพรที่มีเห็ด ๓ ชนิดรวมกันมีคุณค่าทางโภชนาการและมีประโยชน์
ตอ่ สขุ ภาพ สามารถนำไปผลิตเป็นสินคา้ เพ่อื จำหน่ายเชิงพาณชิ ยไ์ ด้

ธณิกานต์ ธรสินธ์ุ และคณะ (๒๕๖๑) วัตถปุ ระสงค์ของงานวิจัยครั้งนี้ต้องการศกึ ษาการผลิต
แหนมเห็ดนางฟ้าจากข้าวชนิดต่าง ๆ ท่ีใช้เป็นแหล่งคาร์บอน ชนิดของข้าวที่ใช้ได้แก่ ข้าวขาว
หอมมะลิและข้าวสี (ได้แก่ ข้าวหอมนิล ข้าวสังข์หยด ข้าวไรซ์เบอร์รี่) โดยศึกษาสูตรและคุณสมบัติ
ของแหนมเหด็ ทด่ี ีท่สี ุด เริ่มจากการเปรยี บเทียบการผลติ แหนม เหด็ นางฟ้าสูตรทีไ่ ม่เตมิ เช้ือและสตู รท่ี
เติมเช้ือโยเกริ ์ตทางการค้า ผลการทดลองพบว่าเม่ือหมักแหนมเห็ดเป็นเวลา ๕ วัน แหนมเห็ดสตู รที่
เตมิ เช้อื มีปริมาณแบคทเี รยี กรดแลกตกิ และกรดแลกติกสงู กว่าสูตรท่ไี ม่เตมิ เชือ้ ซึง่ มีคา่ ระดบั ความเปน็
กรด - ด่างอยู่ในช่วง ๔.๔๓±๐.๐๓ และปริมาณกรดแลกติก ๐.๙๔๐±๐.๐๑ เปอร์เซ็นต์ตามลำดับ
หลังจากนั้นเปรยี บเทยี บการผลติ แหนมเห็ดจากข้าวขาวหอมมะลิและข้าวสีในอตั ราสว่ นตา่ ง ๆ โดยวิธี
mixture design พบว่าแหนมเห็ดข้าวขาวมีความสว่างของค่าสี L* สูงที่สุด (๖๐.๖๑±๐.๓๙) แต่มี
คา่ สี a* (๒.๓๗±๐.๐๐) ต่ำที่สุด นอกจากนี้มีการวัดปริมาณสารประกอบฟีนอลิก และสารสีแอนโท
ไซยานินในแหนมเห็ดทุกสูตร พบว่า สารประกอบฟีนอลิกและสารสีแอนโทไซยานินของแหนมเห็ด
มีค่าไม่สูงมาก แต่เมื่อวัดเปอร์เซ็นต์การต้านอนุมูลอิสระของข้าวสีมีค่าตั้งแต่ ๓๐.๕๓ - ๗๘.๔๓
เปอร์เซ็นต์ ส่วนข้าวขาวหอมมะลิมีค่า ๑๙.๑๕ เปอร์เซ็นต์ และแหนมเห็ดสูตรท่ีมีเฉพาะข้าว
ไรซ์เบอร์ร่ีมีสารประกอบฟีนอลิกสารสีแอนโทไซยานินและค่าการต้านอนุมูลอิสระสูงท่ีสุด ส่วนผล
การทดสอบทางประสาทสัมผัสพบว่าแหนมเห็ดข้าวไรซ์เบอร่ีมีคะแนน ทางประสาทสัมผัสสูงท่ีสุด
เมื่อศึกษาลักษณะทางกายภาพเคมีและจุลินทรีย์ของอายุการเก็บแหนมเห็ดท่ีอุณหภูมิ ๔ องศา
เซลเซียส เป็นเวลา ๔ สัปดาห์ พบว่าคุณภาพทางกายภาพเคมีและจุลินทรีย์ไม่มีการเปลี่ยนแปลง

๒๐

มากนัก โดยสรุปเกษตรกรสามารถใช้ความรู้ที่ได้รับจากการถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตแหนมเห็ด
นำไปผลติ แหนมเห็ดเพ่อื การคา้ และเพิม่ มูลค่ากบั เห็ดได้

ดุษฏี พรหมทัศ (๒๕๕๗) กรณีศึกษาการผลิตเช้ือเห็ดนางฟ้าเพ่ือการค้ามีวัตถุประสงค์
เพื่อศึกษาค่าใช้จ่าย รายรับ จุดคุ้มทุนและแนวทางการส่งเสริมการผลิต และการตลาดก้อนเชื้อ
เห็ดนางฟ้าภูฐาน ศึกษาโดยเจาะจงเกษตรกรเป้าหมาย ๓ ราย โดยการสัมภาษณ์แบบเจาะลึกและ
การสังเกตวิเคราะหข์ ้อมลู เชงิ ปรมิ าณและเชิงคณุ ภาพ ผลการศึกษาพบวา่ เกษตรกรผลติ ก้อนเช้ือเห็ด
โดยเฉล่ียคร้ังละ ๕,๐๐๐ ก้อนราคาขายก้อนละ ๘ บาทมีค่าใช้จ่ายทั้งหมด ๒๕,๘๗๘.๓๒ บาท
ประกอบด้วยตันทุนคงท่ีท้ังหมดและเป็นต้นทุนที่ที่ไม่เป็นเงินสด ๑.๕๖๗.๒๒ บาท คิดเป็นร้อยละ
๖.๐๖ ต้นทุนผันแปรทั้งหมด ๒๔,๓๑๑.๑๐ บาท คิดเป็นร้อยละ ๙๓.๙๔ เป็นต้นทุนผันแปรที่เป็น
เงินสด ๑๘.๒๘๖.๑๐ บาท และต้นทุนผันแปรที่ไม่เป็นเงินสด ๖.๐๒๕.๐๐ บาท รายรับสุทธิ
๑๕,๖๘๘.๙๐ บาท กำไรสุทธิ ๑๔,๑๒๑.๖๖ บาท จุดคุ้มทุนของการผลิต ๔๙๙ ก้อน ระดับราคา
คมุ้ ทุนก้อนละ ๔.๘๖ บาท เกษตรกรยังขาดการส่งเสริมและการขยายตลาดโดยต้องการให้ภาครัฐ
นำเสนอใหเ้ ป็นผลิตภัณฑ์ตำบล ข้อเสนอแนะคอื ควรมีการศกึ ษาการขยายช่องทางการจำหน่ายสินค้า
และภาครฐั ควรใหก้ ารสง่ เสรมิ และสนับสนนุ ใหเ้ ปน็ อาชพี ท่ีทำรายไดอ้ ยา่ งมั่นคงและต่อเน่ือง

นานทรี หนุ้ เหีย้ ง (๒๕๕๗) การวจิ ัยครงั้ น้ีมวี ตั ถปุ ระสงคเ์ พอ่ื ออกแบบและสรา้ งห้องเพาะเลย้ี ง
เห็ดนางฟา้ ภูฐานดว้ ยวงบอ่ ซีเมนตต์ ามแบบจำลองหม้อดินเก็บความเย็น และศึกษาความสัมพันธ์ของ
ปัจจัยทางกายภาพที่มีผลต่อปริมาณความช้ืนสัมพัทธแ์ ละอุณหภูมิของอากาศภายในห้องเพาะเลี้ยง
ทีศ่ ึกษาดงั กล่าว โดยเปรยี บเทียบกบั ค่าท่ีคำนวณได้ตามทฤษฎีของแบบจำลองหม้อดินเก็บความเย็น
และค่าท่ีเหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเห็ดนางฟ้าภูฐาน จากนั้นจึงทดลองเพาะเลี้ยงเห็ดในห้อง
เพาะเลี้ยงที่ศึกษาเทียบกับห้องเพาะเล้ียงแบบปกติ โดยใช้ถุงเชื้อเห็ดห้องละ ๓๔ ถุง บันทึก
ค่าความช้ืนสัมพัทธ์และอุณหภูมิภายในห้องเพาะเลี้ยงทั้งสองแบบ ตลอดจนเก็บเห็ดท่ีออกดอก
และเจริญเติบโตเต็มท่ีมาชั่งมวล ในช่วงเวลา ๖๐ วัน แล้วมาวิเคราะห์อภิปรายและสรุปผล
ผลการวิจัยพบว่า ๑) สามารถออกแบบและสร้างห้องเพาะเลี้ยงเห็ดนางฟ้าภูฐานตาม แบบจำลอง
หม้อดินเก็บความเย็นและใช้เพาะเล้ียงเห็ดนางฟ้าภูฐานได้ซ่ึงเม่ือยังไม่ได้เพาะเล้ียงเห็ดนั้น พบว่า
ค่าความชน้ื สัมพัทธ์และอุณหภูมิของอากาศที่บันทึกได้ในห้องเพาะเล้ียงท่ีศึกษาดังกล่าว อยู่ในช่วงที่
เหมาะสมต่อการเจรญิ เตบิ โตของเห็ดนางฟ้าภูฐานและสอดคลอ้ งกบั ทฤษฎี ๒) เม่ือทดลองเพาะเลย้ี ง
เห็ดนางฟ้าภูฐาน ปรากฏว่าค่าความช้ืนสัมพัทธ์และอุณหภูมิของอากาศภายในห้องเพาะเลี้ยงที่ศึกษา
สอดคล้องกบั ทฤษฎี และอย่ใู นช่วงท่เี หมาะสมต่อการเจริญเติบโตของเหด็ นางฟ้าภูฐาน ขณะที่ในหอ้ ง
เพาะเลย้ี งแบบปกติน้ันจะมีช่วงทคี่ วามช้ืนสัมพัทธ์ลดลงต่ำกว่าค่าที่เหมาะสมต่อการเจริญเติบโตของ
เหด็ นางฟ้าภูฐานทุกวนั และอุณหภูมิก็มีความผันผวนมากกว่าในห้องเพาะเลี้ยงที่ศึกษา จึงมีผลทำให้
เก็บผลผลิตเหด็ นางฟ้าภูฐานจากห้องเพาะเล้ียงท่ีศึกษาได้ ๕ รุ่น ได้มวลรวม ๗,๖๕๕ กรมั มวลเฉลี่ย

๒๑

ต่อถุง ๒๕๕.๑๕ กรัม ขณะที่เก็บผลผลิตเห็ดนางฟ้าภูฐานจากห้องเพาะเล้ียงแบบปกติได้ ๔ รุ่น ได้
มวลรวม ๕,๕๘๓ กรัม มวลเฉลย่ี ตอ่ ถงุ ๑๖๔.๒๑ กรมั

ชลธิชา โคประโคน (๒๕๕๙) การศึกษาครั้งน้ีมีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความคุ้มค่าใน
การลงทุนเพาะเหด็ นางฟ้า โดยศึกษาตน้ ทุนในการเพาะเหด็ การสร้างโรงเรอื นเพาะเห็ดนางฟา้ ศกึ ษา
ความเป็นไปได้ในผลกำไร ขาดทุน ศึกษาช่องทางในการจัดจำหน่ายเห็ดนางฟ้า และอุปสรรคใน
การลงทนุ เพื่อให้สามารถกำหนดกลยุทธต์ ามกลุ่มเป้าหมายที่ต้องการได้ ผู้วจิ ยั ได้วิเคราะหแ์ ลว้ พบว่า
ตน้ ทุนก้อนเช้ือเห็ดนางฟ้าราคาต้นทุน ๓.๙๘ บาทต่อก้อน ตน้ ทุนการสร้างโรงเรือนสำหรับก้อนเห็ด
๔,๐๐๐ ก้อน ๙,๕๐๐.๐๐บาทต่อโรงเรือน โดยการลงทุนเพาะเห็ดนางฟ้าครั้งแรกต้องใช้เงินทุน
๓๔,๔๗๐.๐๐ บาทต่อโรงเรือน และค่าเคร่ืองจกั รท้ังหมด ๖๙,๐๐๐.๐๐ บาท โดยมีการเปรียบเทียบ
การลงทุนเพาะเห็ดนางฟ้า ๑ โรงเรอื น, ๓ โรงเรอื น และ ๖ โรงเรอื น การเพาะเหด็ นางฟ้า ๑ โรงเรอื น
มผี ลกำไรต่อปี ๙๕,๙๔๐.๐๐ บาท คิดเป็น ๔๙.๙๕ % การเพาะ เห็ดนางฟ้า ๓ โรงเรือน มีผลกำไร
ตอ่ ปี ๕๓๑,๔๒๐.๐๐ บาท คิดเปน็ ๑๕๙.๖๙ % และ การเพาะเห็ดนางฟา้ ๖ โรงเรอื น มีผลกำไรตอ่ ปี
๑,๐๗๖,๖๔๐.๐๐บาท คิดเป็น ๑๖๕.๒๙ % โดยราคาจำหน่ายเห็ดนางฟ้าจะอยู่ท่ีกิโลกรัมละ
๘๐.๐๐ บาท จากผลกำไรท่ีได้จากวิจัยในคร้ังน้ีเป็นตัวเลขที่น่าสนใจในการลงทุนเป็นอย่างมาก
เพราะได้ผลกำไรที่ค่อนข้างสงู และอีกทั้งผลผลิตยังเปน็ ท่ีตอ้ งการของตลาด จนทำใหใ้ นบางช่วงผลผลิต
ออกมาไม่เพียงพอต่อความต้องการของผู้บริโภค จึงทำให้มีราคาจำหน่ายที่สูงข้ึน บางคร้ังสูงถึง
กิโลกรัมละ ๑๐๐ จากการศึกษาต้นทนุ รายไดแ้ ละผลกำไรคร้ังนี้มคี วามเปน็ ไปได้นอ้ ยทก่ี ารเพาะเห็ด
นางฟ้าจะขาดทุนเพราะในช่วงทเ่ี ห็ดออกนอ้ ยท่สี ดุ ประมาณ ๒.๕ ขีดต่อกอ้ นนั้นผู้วจิ ยั ก็ยังคงมีผลกำไร
อยู่ท่ี ๔๗,๙๔๐.๐๐บาทต่อปี และเหมาะสมตอ่ การลงทุนเพมิ่

นงลักษณ์ สุวรรณไชยมาตย์ (๒๕๕๑) การศึกษามีวัตถุประสงค์เพ่ือศึกษาเรอ่ื ง การจัดการ
ผลิตและการตลาดเห็ดนางฟ้าและปัญหาอุปสรรคของกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตเห็ดนางฟ้าบ้านดอนมัน
ในลกั ษณะธุรกิจชุมชน ศึกษาด้วยวิธกี ารสัมภาษณ์ผปู้ ระกอบการและสังเกตการผลติ เหด็ นางฟา้ กลุ่ม
ตวั อยา่ งประกอบดว้ ยสมาชกิ ผู้ผลติ เหด็ นางฟ้าและกรรมการกลมุ่ จำนวน ๒๗ ราย ผลการศกึ ษาพบว่า
สมาชิกท้ัง ๒๗ รายเป็นเครือญาติ ๙ ครัวเรือน สมาชิกมีอายุ ๑๕ – ๖๐ ปี ส่วนใหญ่อายุน้อยกว่า
๓๐ ปี การศึกษาอยู่ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายประกอบอาชีพทำนาเป็นอาชีพหลัก เพาะเห็ดเป็น
อาชพี รอง กลุ่มเพาะเห็ดนางฟ้าบ้านดอนมัน เริ่มดำเนินธุรกิจมาตงั้ แตป่ ี พ.ศ. ๒๕๔๔ จนถึงปัจจุบัน
เปน็ ระยะเวลา ๖ ปี ผลติ เห็ดนางฟา้ ในลกั ษณะร่วมกันทำงานและแบง่ ผลประโยชนก์ ันทกุ งวดการผลิต
ในจำนวนนมี้ ีแรงงานชว่ ยผลิต ๒๗ คน ทุกคนมหี นุ้ ในกลุ่มอยา่ งน้อย ๑๐ หนุ้ มลู คา่ ๑๐๐ บาท ระบบ
มกี ารแบ่งงานกันทำ เช่น สมาชิกท่ียังเรียนจะช่วยงานรดนำ้ ช่วงเย็น ส่วนสมาชิกที่เป็นผใู้ หญ่จะช่วย
รดน้ำและเก็บเห็ดช่วงกลางคืน กลุ่มมจี ำนวนโรงเรือน ๕ โรงเรือน พื้นที่ ๓ ไร่ ๑ งาน ๗๐ ตารางวา
การเพาะเห็ดใน ๑ รอบปี จะเพาะได้ ๓ รอบการผลิตแต่ละรอบการผลติ ได้ผลผลิตประมาณ ๕,๔๐๐

๒๒

กโิ ลกรัม กลุ่มมรี ายได้สทุ ธิจากการผลิตเห็ดนางฟ้า เป็นเงินทั้งส้ิน ๑๖๙,๘๐๐ ต่อรอบการผลิตกำไร
สุทธิต่อกิโลกรัมเท่ากับ ๒๐.๕๘ บาท เกษตรกรเป็นผู้กำหนดโดยพิจารณาความต้องการของตลาด
กลุ่มกำหนดราคาขายปลีกกิโลกรัมละ ๓๕ บาท และขายส่งกิโลกรัมละ ๓๐ บาท มีช่องทาง
การจำหน่าย ๓ ช่องทาง คอื สมาชิกนำไปขายหมู่บ้านใกล้เคียง (ร้อยละ ๓๒.๐๐) สำหรับปัญหาและ
อปุ สรรคกลุ่มมผี ลผลติ ไม่เพียงพอต่อความตอ้ งการของตลาด ราคาขี้เลือ่ ยไมย้ างพารามแี นวโนม้ สูงข้ึน
เห็ดนางฟ้ามีราคาไมแน่นอนโดยเฉพาะในช่วงเดือนมิถุนายน – เดือนตุลาคมท่ีมีปริมาณดอกเห็ด
ชนิดอ่ืนมากในตลาด นอกจากน้ีกลุ่มยังมีปัญหาพื้นท่ีการผลิตจำกัดและขาดการวางแผนการเงิน
เพอื่ รองรับการขยายการผลติ

จากเอกสารและงานวิจัยท่ีเกี่ยวข้องท่ีกล่าวมา คณะผู้จดั ทำได้ศึกษาค้นคว้าและใช้หลักการ
ต่าง ๆ มาประกอบเป็นแนวทางในการกำหนดวตั ถุประสงค์ ขอบเขตของการศึกษา ตลอดจนใช้เป็น
แนวทางในการออกแบบการดำเนินโครงงานเพ่ือให้การดำเนินงานเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพและ
ประสิทธผิ ล

บทท่ี ๓
วัสดอุ ปุ กรณ์และวิธีการดำเนนิ การ

การจัดทำโครงงานเร่ือง เห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลางวันสู่การแปรรูป
ผลิตภัณฑ์ คณะผ้จู ัดทำได้ดำเนินการตามประเด็นต่อไปน้ี

๓.๑ วัสดอุ ุปกรณ์
๓.๒ เคร่อื งมอื ท่ใี ชใ้ นการรวบรวมขอ้ มูล
๓.๓ วธิ ีการดำเนนิ การโครงงาน

๓.๑ วัสดุอุปกรณ์

การจัดทำโครงงานเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสู่การแปรรูปผลิตภัณฑ์

คณะผู้จัดทำไดใ้ ชว้ สั ดอุ ปุ กรณ์ในการจดั ทำโครงงาน ดังน้ี

๑. เตาพร้อมถงั แกส๊ ๑๓. กระชอน

๒. หม้อ ๑๔. ตะแกรง

๓. ทพั พี ๑๕. ถาดใหญ่

๔. เคร่อื งป่ันอาหาร ๑๖. กระทะ

๕. กะละมงั ๑๗. เคร่ืองผสมแปง้

๖. ผา้ ขาวบาง ๑๘. กลอ่ งพลาสติกสำหรับบรรจุผลิตภณั ฑ์

๗. มีด ๑๙. เคร่อื งปิดบรรจภุ ณั ฑ์

๘. ขวดพลาสตกิ บรรจุ ๒๐. ชอ้ นตวง – ถ้วยตวง

๙. ฝาจกุ ปดิ ขวด ๒๑. ตะกรอ้ ตไี ข่

๑๐. กรวยสำหรับบรรจุ ๒๒. ตะหลิว

๑๑. ชามผสม ๒๓. ไม้หอ่ สาหร่าย

๑๒. ถ้วยเลก็

๓.๒ เคร่อื งมือท่ีใชใ้ นการรวบรวมขอ้ มูล
๓.๒.๑ การสร้างเคร่ืองมอื
การสร้างเครือ่ งมือทใี่ ช้ในการเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู ผ้ศู ึกษาได้ดำเนนิ การตามลำดับ ดงั น้ี
๑. โดยการศึกษาจากเอกสาร ตำรา วารสารและงานวิจัยท่ีเก่ียวข้องเพ่ือเป็นข้อมูล

พืน้ ฐานในการศึกษาและสรา้ งแบบสัมภาษณแ์ ละแบบสอบถาม

๒๑

๒. นำข้อมูลการศึกษาท่ีได้จากข้อ ๑. มากำหนดและสร้างแบบสัมภาษณ์และ
แบบสอบถาม

๓. นำแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถามท่ีจัดทำข้ึนไปขอคำแนะนำจากอาจารย์
ทีป่ รกึ ษาช่วยตรวจทานแก้ไข

๔. แก้ไขเน้ือหาคำถามตามทไี่ ด้รับคำแนะนำจากอาจารย์ท่ีปรึกษา แลว้ นำไปทดสอบ
กับกลุ่มตัวอย่างท่ีได้กำหนดไว้เป็นบางส่วน เพื่อให้เกิดความเชื่อม่ันว่าแบบสอบถามที่สร้างขึ้นมี
ความถกู ต้องครบถ้วนในเนือ้ หา ก่อนท่ีจะนำแบบสัมภาษณ์และแบบสอบถามออกไปเก็บขอ้ มูลตาม
แผนท่ีได้วางไว้กับกลุ่มเปา้ หมาย แลว้ นำมาประมวลผลการศกึ ษา

๓.๒.๒ การเกบ็ รวบรวมขอ้ มูล
๓.๒.๒.๑ แบบสอบถาม ใช้การศึกษาเชิงทดลอง สำหรับกลุ่มผู้บริโภคจำนวน

๕๐ คน โดยให้ทดสอบชิมผลิตภัณฑ์ที่ทำจากเห็ดนางฟ้าทีละชนิด แล้วตอบแบบสอบถาม
ความพึงพอใจ โดยให้แสดงความคิดเห็นและให้พักล้ินหรือด่ืมน้ำ เพ่ือให้ผู้ชิมไม่เกิดความสับสน
ในรสชาติของผลิตภัณฑท์ ีท่ ำการทดสอบ โดยสถานทีท่ ดสอบ คอื โรงเรียน หมู่บ้าน

แบบสอบถามที่มีโครงสร้าง จำนวน ๑ ชดุ เพอ่ื สอบถามผู้บริโภคถึงความพงึ พอใจ
ในผลิตภณั ฑ์ทท่ี ำจากเห็ดนางฟา้ โดยแบ่งแบบสอบถามออกเป็น ๒ ส่วน คือ

ส่วนท่ี ๑ ขอ้ มูลทั่วไปของผ้ตู อบแบบสอบถาม ไดแ้ ก่ เพศ อาชีพ และอายุ
ส่วนที่ ๒ สอบถามความพึงพอใจของผลิตภัณฑ์ที่ทำจากเห็ดนางฟ้า
เป็นแบบประเมินระดับความชอบเก่ยี วกับผลิตภณั ฑ์ทท่ี ำจากเหด็ นางฟา้ ท่ีนำมาทดสอบ โดยใชค้ ำถาม
ที่เกี่ยวข้องกับการทดสอบทางประสาทสัมผัส คือ รสชาติ สี เนื้อสัมผัส คุณค่าทางโภชนาการ
ปริมาณ/ราคาจำหน่าย และข้อเสนอแนะในการปรับปรุงผลิตภัณฑ์ตามความต้องการของผู้ทดสอบ
โดยใช้วิธีการให้คะแนนของผทู้ ดสอบการชิมดว้ ยวิธี Hedonic Scale Scoring test แบง่ ระดับการให้
คะแนนออกเปน็ ๔ ระดับ ดังน้ี

๔ คะแนน หมายถึง ดีมาก
๓ คะแนน หมายถึง ดี
๒ คะแนน หมายถึง พอใช้
๑ คะแนน หมายถงึ ปรับปรุง
การวิเคราะห์ระดับคะแนนด้วยการหาค่าเฉล่ีย แล้วจัดระดับความพึงพอใจ โดยใช้หลักเกณฑ์คือ
(สุวรรณ วริ ัชกุล และคณะ, ๒๕๓๕:๒๔)
คะแนน ๓.๕๑ – ๔.๐๐ แสดงวา่ มีความพงึ พอใจอยใู่ นระดับดมี าก
คะแนน ๒.๕๑ – ๓.๕๐ แสดงว่า มคี วามพึงพอใจอยู่ในระดับดี

๒๒

คะแนน ๑.๕๑ - ๒.๕๐ แสดงวา่ มคี วามพงึ พอใจอยูใ่ นระดบั พอใช้
คะแนน ๑.๐๐ – ๑.๕๐ แสดงวา่ มคี วามพงึ พอใจอย่ใู นระดับปรับปรุง

๓.๒.๓ การวิเคราะห์ข้อมลู

รวบรวมข้อมูลที่เก็บได้จากวิทยากรและกลุ่มผู้บริโภค แล้วนำข้อมูลที่ได้มาแยกแยะ

เป็นหมวดหมู่ตามประเด็นท่ีทำการศึกษาแล้ววิเคราะห์ ตามกรอบแนวคิดท่ีใช้ในการศึกษาทำ

การวิเคราะห์เชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ตามกรอบแนวคิดท่ีใช้ในการศึกษา คือ ค่าเฉลี่ย

ร้อยละ เพอ่ื อธิบายลักษณะของขอ้ มูลสถิติท่ใี ชใ้ นการวิเคราะหข์ อ้ มูล

การศึกษาคร้ังนี้ สถิติทนี่ ำมาใชว้ เิ คราะห์ข้อมูลประกอบดว้ ย

๑. รอ้ ยละ

๒. ค่าเฉลี่ย

๓.๓ วิธกี ารดำเนนิ การโครงงาน

คณ ะผู้จั ดท ำโครงงาน เห็ ดน างฟ้ าจากโคร งการเก ษตรเพ่ื ออ าหารก ลางวัน สู่ การแปรรู ป

ผลิตภณั ฑ์ ไดก้ ำหนดข้ันตอนการศกึ ษา ดังน้ี

๓.๓.๑ คณะผูจ้ ัดทำโครงงานดำเนินการกำหนดประเดน็ ท่ีจะศกึ ษา

๓.๓.๒ สมาชิกร่วมกันระดมความคิดวางแผนงานเบ้ืองต้นในการรวบรวมข้อมูลองค์ความรู้

ทเ่ี กย่ี วขอ้ ง

๓.๓.๓ พจิ ารณารายละเอียดของแผนงานและภาพรวมท้งั หมดเพอื่ เขียนร่างเคา้ โครงงาน

๓.๓.๔ นำเสนอเค้าโครงงานตามต่อคณุ ครทู ่ีปรกึ ษาโครงงาน เพ่อื ขอคำแนะนำ

๓.๓.๕ ปรับปรุง แก้ไขโครงงานตามคำแนะนำของคุณครูที่ปรึกษาโครงงานและจัดทำ

แบบสัมภาษณ์ ซง่ึ เปน็ การสนทนาพดู คุยไปตามสถานการณ์แวดลอ้ ม

๓.๓.๖ ดำเนินการจดั ทำโครงงาน

การจัดทำโครงงาน การกระทำกับข้อมูล คณะผู้จัดทำโครงงานจะนำข้อมูลท่ีเก็บ

รวบรวมไดม้ าจดั กระทำและวเิ คราะหต์ ามประเด็นในจดุ มงุ่ หมายทีก่ ำหนดไว้ คอื

๓.๓.๖.๑ แบบสอบถามความพึงพอใจในผลิตภณั ฑ์ทไี่ ดจ้ ากการแปรรปู เหด็ นางฟ้า

๓.๓.๖.๒ การแปรรูปเหด็ นางฟา้ ใหไ้ ด้ผลติ ภณั ฑใ์ หม่ ได้แก่

๑) ข้าวเกรยี บเห็ดนางฟ้า ๖) ไส้กรอกเห็ดนางฟา้

๒) นำ้ พริกเหด็ นางฟา้ ๗) หมยู อเหด็ นางฟ้า

๓) เหด็ นางฟ้าทอดกรอบ ๘) ซซู ิเห็ดนางฟา้

๔) แหนมเห็ดนางฟา้ ๙) แซนวิชเหด็ นางฟา้

๕) เห็ดสวรรค์ (เห็ดฝอย) ๑๐) ซอสครมี เหด็ นางฟ้า

๒๓

๓.๓.๖.๓ ข้ันตอนการแปรรปู เห็ดนางฟ้า

ตัวอย่างการแปรรปู ผลิตภัณฑ์ ข้าวเกรยี บเหด็ นางฟ้า

สว่ นผสม

๑. เห็ดนางฟา้ ๑,๐๐๐ กรัม

๒. แป้งมันสำปะหลงั ๑,๐๐๐ กรมั

๓. เกลอื ป่น ๒ ชอ้ นชา

๔. กระเทยี มโขลกละเอยี ด ๒ ชอ้ นชา

๕. พรกิ ไทยปน่ ๑ ชอ้ นชา

๖. รากผดั ชี ๒ ชอ้ นชา

๗. น้ำตาลทราย ๑ ช้อนโต๊ะ

๘. น้ำเดอื ด ๑ ถว้ ยตวง

วธิ ีการทำ

๑. นำเหด็ นางฟ้าผสมนำ้ ปั่นให้ละเอยี ด

๒. ผสมแป้งมันสำปะหลัง เห็ดนางฟ้า กระเทียม พริกไทย เกลือ น้ำตาลทรายเข้าด้วยกัน

นวด ส่วนผสมให้เขา้ กนั คอ่ ย ๆ เตมิ น้ำเดือดนวดไปเรื่อย ๆ จนเข้ากนั และป้นั ได้

๓. นำสว่ นผสมทีเ่ ข้ากนั มาปนั้ เปน็ แทง่ ยาว เสน้ ผ่าศูนยก์ ลาง ๑ นิ้ว

๔. เรียงแท่งข้าวเกรียบลงในรังถึง ท่ีทาน้ำมันพืชไว้ อย่าวางชิดกันมากเพ่ือให้ไอน้ำขึ้นมาได้

น่งึ ในนำ้ เดอื ดไฟแกรง ๔๐ นาที ทงิ้ ไวใ้ ห้เยน็ เกบ็ ใสถ่ งุ พลาสติก พักไว้ ๑ คืน

๕. ห่ันเปน็ แว่นบางๆ ตากแดดจนแหง้ สนทิ เกบ็ ใสภ่ าชนะท่ีมฝี าปดิ

๓.๓.๗ เพ่ือสอบถามความพงึ พอใจของผลติ ภัณฑ์ท่ที ำจากเห็ดนางฟา้
๓.๓.๘ นำผลิตภัณฑ์จากเห็ดนางฟ้าไปจำหน่ายท้ังภายในและภายนอกโรงเรียน ตลาด
และร้านค้าในชมุ ชน
๓.๓.๙ สรุปประเมนิ ผลการดำเนนิ การจดั ทำโครงงานและเขียนรายงานโครงงาน
๓.๓.๑๐ นำเสนอการแปรรปู ผลติ ภณั ฑ์

๓.๔ ตน้ ทุนการผลิต
ตารางที่ ๑ ตวั อย่างการคิดราคาตน้ ทนุ การผลติ ข้าวเกรยี บเหด็ นางฟ้า

ลำดับ รายการ ปริมาณทใ่ี ช้ จำนวนเงิน(บาท)

๑ เห็ดนางฟา้ ๑,๐๐๐ กรัม ๕๐

๒๔

๒ แป้งมนั สำปะหลงั ๑.๐๐๐ กรัม ๓๐

๓ เกลอื ปน่ ๒ ชอ้ นชา ๕

๔ กระเทยี มโขลกละเอยี ด ๑ ชอ้ นชา ๑๐

๕ พริกไทยป่น ๑ ช้อนชา ๕

๖ รากผักชี ๒ ชอ้ นชา ๑๐

๗ น้ำตาลทราย ๑ ช้อนโตะ๊ ๕

๘ น้ำเดือด ๑ ถ้วยตวง -

รวม ๑๒๕

หมายเหตุ : สตู รน้ไี ด้ขา้ วเกรียบเหด็ นางฟ้า ๖๐ ถุง

คา่ แรง ๓๐๐ บาท (คา่ แรง ๓ คน คดิ รวมเป็น ๕ ชัว่ โมง)

โสหุ้ย ๓๐ บาท

ต้นทนุ การผลติ = ต้นทุนวสั ดุ + ตน้ ทนุ แรงงาน + ค่าโสหุ้ย
ดงั นั้น ตน้ ทนุ การผลิตรวม = ๑๒๕ + ๓๐๐ + ๓๐ = ๔๕๕ บาท

๓.๕ กำหนดราคาขาย

การคำนวณราคาขาย = ต้นทนุ การผลิต + กำไรทตี่ อ้ งการ

การกำหนดราคาขายข้าวเกรียบเห็ดนางฟ้า โดยกำหนดกำไรท่ีต้องการชิ้นละ ๓.๔๐ บาท

ผลรวมราคาตน้ ทุนการผลติ ดงั นี้

ผลรวมตน้ ทุนการผลติ = ๔๕๕ บาท

กำไรที่ตอ้ งการต่อชนิ้ ๓.๔๐ บาท เท่ากับ ๑๔๕ บาท

รวมเปน็ ๖๐ บาท

ราคาขายตอ่ ช้นิ ๑๐ บาท

ตารางท่ี ๒ ปฏิทินแสดงการดำเนนิ การโครงงานเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลางวนั สู่
การแปรรปู ผลิตภัณฑ์

ท่ี การดำเนินการโครงงาน ระยะเวลา
มี.ค. เม.ย. พ.ค. มิ.ย. ก.ค.

๒๕

๑ คณะผู้จัดทำการแปรรูปดำเนนิ การกำหนด
ประเด็นที่จะศกึ ษา

๒ เขียนรา่ งเค้าการแปรรปู
๓ นำเสนอคุณครทู ่ปี รกึ ษาแปรรปู เพื่อขอ

คำแนะนำ
๔ ปรบั ปรงุ แก้ไขตามคำแนะนำของคุณครทู ี่

ปรกึ ษาโครงงาน
๕ ดำเนนิ การจัดทำแปรรูป
๖ สรุปประเมินผลและเขียนรายงาน
๗ นำเสนอการแปรรปู ผลิตภณั ฑ์

บทที่ ๔
ผลการศกึ ษา

จากการดำเนินโครงงานเรื่อง เห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสู่การ
แปรรูปผลิตภัณฑ์ คณะผู้จัดทำได้ศึกษาและดำเนินงานตามวัตถุประสงค์ที่ได้กำหนดไว้ สามารถ
สรุปผลการศึกษาได้ ดงั นี้

๔.๑ ศกึ ษาลักษณะทว่ั ไปของเห็ดนางฟ้า
การจัดทำโครงงานเร่ือง เห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวันสู่การแปรรูป

ผลิตภัณฑ์ พบว่า เห็ดนางฟ้าหรือเห็ดนางรมอินเดีย เป็นเห็ดในตระกูลเห็ดนางรมซึ่งมีผู้พบเห็นครั้ง
แรกท่ีเมืองแจมมู ประเทศอินเดีย ในส่วนของประเทศไทย กองวิจัยโรคพืช กรมวิชาการเกษตร
ได้นำเชื้อเห็ดชนิดน้ีมาจาก American Type Culture Collection เม่ือประมาณปี ค.ศ. ๑๙๗๕
ลักษณะของดอกเห็ดนางฟ้ามีลักษณะคล้ายกับดอกเห็ดเปา๋ ฮอ้ื และดอกเห็ดนางรม เม่ือเปรียบเทียบ
กบั เหด็ เป๋าฮือ้ ดอกเห็ดนางฟ้าสีจะอ่อนกว่าและมคี รีบอยู่ชิดกนั มากกวา่ เห็นนางฟา้ สามารถเก็บไว้ใน
ตเู้ ยน็ นานไดห้ ลายวัน เชน่ เดียวกบั เห็ดเปา๋ ฮอ้ื เนือ่ งจากเหด็ ชนิดนไี้ ม่มกี ารย่อตัวเหมือนกบั เห็ดนางรม
ด้านบนของดอกจะมีสีนวล ๆ ถึงสีน้ำตาลอ่อน ในอินเดียดอกเห็ดมีขนาดตั้งแต่ 5 - 14 เซนติเมตร
และจะมีน้ำหนักอยู่ระหว่าง 30 - 120 กรมั เห็ดนางฟ้ามรี สอรอ่ ย เวลานำไปปรุงอาหารจะมกี ลน่ิ ชวน
รับประทาน เห็ดชนิดนี้สามารถนำไปตากแห้ง เก็บไว้เป็นอาหารได้ เมื่อจะนำเห็ดมาปรุงอาหาร
ให้นำไปแชน่ ้ำเหด็ จะคนื รูปเดมิ ได้

โครงการเกษตรเพ่ืออาหารกลางวันของโรงเรียนธาตุทองอำนวยวิทย์ที่ได้ดำเนินงานขึ้น
ในปี ๒๕๕๙ โดยมุ่งเน้นให้คณะครูและนักเรียนร่วมกันทำการเกษตรในโรงเรียนแล้วนำผลผลิตท่ี
ได้มาประกอบเป็นอาหารกลางวัน ซ่ึงเป็นโครงการในพระราชดำริของ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า
กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกมุ ารีที่พระราชทานเงนิ สิ่งของ พันธุ์พืช พนั ธ์ุสตั ว์
วัสดุอปุ กรณ์การเกษตร และอุปกรณ์การประกอบอาหารใหแ้ ก่โรงเรยี นในโครงการการดำเนินงานของ
โครงการน้ีนอกจากจะช่วยแก้ปัญหาการขาดแคลนอาหารกลางวันแล้วยังทำให้เด็กนักเรียนได้รับ
ความรู้ดา้ นการเกษตรแผนใหม่ที่นำไปใชป้ ระกอบเป็นอาชีพได้

ใน การจัดท ำโครงงาน เห็ ดน างฟ้าจาก โค รงการเก ษต รเพ่ื ออาหา รกลางวัน สู่ก ารแปรรู ป
ผลิตภัณฑ์ พบว่ารายละเอียดโดยทั่วไปของเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพื่ออาหารกลางวัน
โรงเรียนธาตุทองอำนวยวิทย์ ตำบลธาตุ อำเภอวานรนิวาส จังหวัดสกลนคร มีลักษณะทั่วไป
เหมือนกบั เหด็ นางฟ้าท่ีพบไดต้ ามธรรมชาติ ทง้ั ดา้ นสายพันธ์ รปู ลักษณ์ กล่นิ และรสชาติ ซ่งึ สามารถ
นำมาจดั ทำการแปรรปู ใหเ้ กดิ เป็นผลติ ภัณฑใ์ หม่ได้

๒๖

๔.๒ การแปรรูปเหด็ นางฟ้าให้ไดผ้ ลติ ภณั ฑ์ใหม่

การจดั ทำโครงงานเห็ดนางฟ้าจากโครงการเกษตรเพ่อื อาหารกลางวันสูก่ ารแปรรปู ผลติ ภณั ฑ์

พบวา่ เหด็ นางฟา้ สามารถนำมาแปรรปู เป็นผลติ ภณั ฑไ์ ดห้ ลากหลาย ซ่ึงในการทำโครงงานครั้งนี้ คณะ

ผจู้ ดั ทำไดน้ ำเหด็ นางฟ้ามาแปรรูปเปน็ สว่ นผสมในการทำอาหาร ๑๐ ชนดิ ได้แก่

๔.๒.๑ ขา้ วเกรยี บเห็ดนางฟ้า ๔.๒.๖ ไสก้ รอกเหด็ นางฟ้า

๔.๒.๒ น้ำพรกิ เห็ดนางฟ้า ๔.๒.๗ หมูยอเหด็ นางฟ้า

๔.๒.๓ แหนมเห็ดนางฟา้ ๔.๒.๘ ซูซเิ ห็ดนางฟา้

๔.๒.๔ เห็ดนางฟ้าทอดกรอบ ๔.๒.๙ แซนวชิ เห็ดนางฟา้

๔.๒.๕ เห็ดสวรรค์ (เห็ดฝอย) ๔.๒.๑๐ ซอสครีมเห็ดนางฟ้า

ตารางท่ี ๓ แสดงตน้ ทนุ การผลติ ของผลิตภัณฑ์จากเหด็ นางฟ้า

ชอ่ื ผลิตภัณฑ์ ตน้ ทนุ การผลติ จำนวนทีไ่ ด้ ราคา หมายเหตุ
(บาท) (บาท)

๑. ข้าวเกรยี บเหด็ นางฟ้า ๔๕๕ ๖๐ ถงุ ๑๐ เกบ็ ไวไ้ ด้ ๑ เดอื น

๒. นำ้ พรกิ เหด็ นางฟา้ ๒๐๐ ๓๐ กระปุก ๒๐ เกบ็ ไว้ได้ ๕ วัน

๓. แหนมเหด็ นางฟ้า ๒๕๐ ๓๐ หอ่ ๑๐ เก็บไว้ได้ ๓-๕ วัน

๔. เห็ดนางฟ้าทอดกรอบ ๒๐๐ ๓๐ กระปุก ๑๐ เกบ็ ไว้ได้ ๓ วนั

๕. เหด็ สวรรค์ ๓๐๐ ๒๐ กลอ่ ง ๒๐ เกบ็ ไวไ้ ด้ ๑๕ วนั

๖. ไสก้ รอกเห็ดนางฟ้า ๔๐๐ ๕๐ อนั ๑๐ เกบ็ ไว้ได้ ๕ วัน

๗. หมยู อเหด็ นางฟา้ ๔๐๐ ๕๐ อัน ๒๐ เก็บไวไ้ ด้ ๗ วนั

๘. ซซู เิ ห็ดนางฟ้า ๓๐๐ ๖๐ ชิน้ ๑๐ เก็บไว้ได้ ๓ วัน

๙. แซนวชิ เหด็ นางฟ้า ๓๐๐ ๕๐ ชิน้ ๑๐ เก็บไว้ได้ ๓ วัน

๑๐. ซอสครมี เหด็ นางฟ้า ๑๕๐ ๑๐ ขวด ๓๐ เกบ็ ไวไ้ ด้ ๑ เดอื น

๔.๓ สอบถามความพงึ พอใจของผลติ ภณั ฑท์ ท่ี ำจากเหด็ นางฟ้า
คณ ะ ผู้จัดท ำโครงงาน เห็ด นางฟ้ าจากโ ครงการเกษ ตรเพื่ อ อาห ารกลางวัน สู่ก าร แปรรู ป

ผลิตภัณฑ์ ได้จัดทำแบบสำรวจความพึงพอใจของผลิตภัณฑท์ ี่ทำจากเห็ดนางฟ้าจากการจัดเก็บแบบ
สำรวจจำนวน ๕๐ ชดุ ในกลุ่มตวั อย่าง ผลปรากฏดงั น้ี

ตอนที่ ๑ ข้อมูลท่วั ไปของผู้ตอบแบบสอบถาม

๒๗

ตารางที่ ๔ แสดงจำนวนและรอ้ ยละของเพศ

เพศ จำนวน(คน) ร้อยละ

ชาย ๑๘ ๓๖.๐๐

หญิง ๓๒ ๖๔.๐๐

รวม ๕๐ ๑๐๐.๐๐

จากตารางพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามเป็นเพศชาย จำนวน ๓๖ คน คิดเป็นร้อยละ ๓๖

และเพศหญงิ จำนวน ๖๔ คน คิดเปน็ รอ้ ยละ ๖๔

ตารางที่ ๕ แสดงจำนวนและรอ้ ยละของอาชีพ

อาชพี จำนวน(คน) ร้อยละ

ครู อาจารย์ ๑๐ ๒๐.๐๐

ผ้ปู กครองนักเรยี น ๑๐ ๒๐.๐๐

นกั เรียน ๓๐ ๖๐.๐๐

รวม ๕๐ ๑๐๐.๐๐

จากตารางพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามมีอาชีพเป็นครู อาจารย์ จำนวน ๑๐ คน คิดเป็น

ร้อยละ ๒๐ ผู้ปกครองนักเรียน จำนวน ๑๐ คน คิดเป็นร้อยละ ๒๐ และนักเรียน จำนวน ๓๐ คน

คดิ เปน็ รอ้ ยละ ๖๐

ตารางที่ ๖ แสดงจำนวนและร้อยละของอายุ

อายุ(ป)ี จำนวน(คน) ร้อยละ

ตำ่ กว่า ๑๕ ปี ๑๒ ๒๔.๐๐

๑๕-๒๐ ปี ๑๘ ๓๖.๐๐

๒๐-๒๕ ปี ๑ ๒.๐๐

๒๕-๓๐ ปี ๓ ๖.๐๐

๓๐ ปี ขน้ึ ไป ๑๖ ๓๒.๐๐

รวม ๕๐ ๑๐๐.๐๐

จากตารางพบว่า ผู้ตอบแบบสอบถามมีอายุต่ำกว่า ๑๕ ปี จำนวน ๒๔ คน คิดเป็นร้อยละ

๒๔ อายุ ๑๕-๒๐ ปี จำนวน ๓๖ คน คิดเป็นร้อยละ ๓๖ อายุ ๒๐-๒๕ ปี จำนวน ๒ คน คิดเป็น

ร้อยละ ๒ อายุ ๒๕-๓๐ ปี จำนวน ๖ คน คิดเป็นร้อยละ ๖ อายุ ๓๐ ปี ขึ้นไป จำนวน ๓๒ คน

คิดเป็นร้อยละ ๓๒

๒๘

ตอนท่ี ๒ สอบถามความพึงพอใจของผลิตภณั ฑท์ ี่ทำจากเหด็ นางฟ้า

ตารางท่ี ๗ แสดงรอ้ ยละของความพงึ พอใจในผลิตภณั ฑท์ ่ที ำจากเห็ดนางฟา้

รายการ ระดับความพึงพอใจ (ร้อยละ)
ดีมาก ดี พอใช้ ปรบั ปรงุ

๑. ข้าวเกรยี บเห็ดนางฟ้า

๑.๑ รสชาติ ๔๒.๐๐ ๕๘.๐๐ - -

๑.๒ สีสัน ๓๖.๐๐ ๖๐.๐๐ ๔.๐๐ -

๑.๓ ลักษณะเนอื้ สมั ผัส ๖๘.๐๐ ๓๒.๐๐ - -

๑.๔ คุณค่าทางโภชนาการ ๑๙.๐๐ ๓๗.๐๐ ๔๔.๐๐ -

๑.๕ ปริมาณ / ราคาจำหน่าย ๕๖.๐๐ ๔๔.๐๐ - -

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์ ๓๙.๐๐ ๓๖.๐๐ ๒๕.๐๐ -

รายการ ระดับความพงึ พอใจ (รอ้ ยละ)
ดมี าก ดี พอใช้ ปรับปรุง
๒. น้ำพรกิ เหด็ นางฟา้
๑.๑ รสชาติ ๔๑.๐๐ ๕๙.๐๐ - -
๑.๒ สีสัน
๑.๓ ลกั ษณะเนอ้ื สัมผสั ๓๖.๐๐ ๖๐.๐๐ ๔.๐๐ -
๑.๔ คณุ คา่ ทางโภชนาการ
๑.๕ ปริมาณ / ราคาจำหน่าย ๖๘.๐๐ ๓๒.๐๐ - -
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์
๔๒.๐๐ ๓๘.๐๐ ๑๘.๐๐ ๒.๐๐
รายการ
๔.๐๐ ๓๒.๐๐ ๔๕.๐๐ ๑๙.๐๐
๓. แหนมเหด็ นางฟ้า
๑.๑ รสชาติ ๓๑.๐๐ ๓๓.๐๐ ๒๗.๐๐ ๙.๐๐
๑.๒ สสี นั
๑.๓ ลกั ษณะเนอื้ สมั ผสั ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ)
ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรงุ

๒๔.๐๐ ๓๖.๐๐ ๓๖.๐๐ ๔.๐๐
๘.๐๐ ๓๒.๐๐ ๓๔.๐๐ ๒๖.๐๐
๑๖.๐๐ ๔๖.๐๐ ๒๔.๐๐ ๑๔.๐๐

๒๙

๑.๔ คุณคา่ ทางโภชนาการ ๔๐.๐๐ ๓๕.๐๐ ๒๑.๐๐ ๔.๐๐
๑.๕ ปริมาณ / ราคาจำหน่าย ๓๐.๐๐ ๓๓.๐๐ ๓๑.๐๐ ๖.๐๐
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์ ๔๒.๐๐ ๒๒.๐๐ ๓๖.๐๐ -

รายการ ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ)
ดมี าก ดี พอใช้ ปรบั ปรุง
๔. เห็ดนางฟ้าทอดกรอบ
๑.๑ รสชาติ ๔๒.๐๐ ๕๘.๐๐ - -
๑.๒ สสี ัน ๓๖.๐๐ ๖๐.๐๐ ๔.๐๐ -
๑.๓ ลกั ษณะสมั ผัส ๖๘.๐๐ ๓๒.๐๐ - -
๑.๔ คณุ ค่าทางโภชนาการ ๑๙.๐๐ ๓๗.๐๐ ๔๔.๐๐ -
๑.๕ ปรมิ าณ / ราคาจำหน่าย ๕๖.๐๐ ๔๔.๐๐ - -
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ณั ฑ์ ๓๙.๐๐ ๓๖.๐๐ ๒๕.๐๐ -

รายงาน ระดับความพงึ พอใจ (รอ้ ยละ)
ดมี าก ดี พอใช้ ปรับปรุง
๕. เหด็ สวรรค์
๑.๑ รสชาติ ๖๖.๐๐ ๓๔.๐๐ - -
๑.๒ สสี ัน
๑.๓ ลักษณะเนอ้ื สมั ผสั ๒๘.๐๐ ๗๒.๐๐ - -
๑.๔ คณุ คา่ ทางโภชนาการ
๑.๕ ปรมิ าณ / ราคาจำหนา่ ย ๘๖.๐๐ ๑๔.๐๐ - -
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ัณฑ์
๓๘.๐๐ ๒๙.๐๐ ๒๔.๐๐ ๙.๐๐
รายการ
๒๘.๐๐ ๓๒.๐๐ ๓๖.๐๐ ๔.๐๐
๖. ไส้กรอกเหด็ นางฟา้
๑.๑ รสชาติ ๒๒.๐๐ ๓๕.๐๐ ๒๘.๐๐ ๑๕.๐๐
๑.๒ สีสนั
ระดบั ความพึงพอใจ (รอ้ ยละ)
ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง

๖๕.๐๐ ๓๕.๐๐ - -
๒๘.๐๐ ๗๒.๐๐ - -

๓๐

๑.๓ ลกั ษณะเนอื้ สัมผสั ๘๖.๐๐ ๑๔.๐๐ - -
๑.๔ คุณคา่ ทางโภชนาการ
๑.๕ ปรมิ าณ / ราคาจำหน่าย ๓๘.๐๐ ๒๙.๐๐ ๒๔.๐๐ ๙.๐๐
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์
๒๘.๐๐ ๓๒.๐๐ ๓๖.๐๐ ๔.๐๐
รายการ
๒๒.๐๐ ๓๕.๐๐ ๒๘.๐๐ ๑๕.๐๐
๗. หมยู อเห็ดนางฟา้
๑.๑ รสชาติ ระดับความพงึ พอใจ (ร้อยละ)
๑.๒ สีสัน ดมี าก ดี พอใช้ ปรบั ปรุง
๑.๓ ลกั ษณะเนอ้ื สมั ผัส
๑.๔ คณุ ค่าทางโภชนาการ ๒๒.๐๐ ๓๖.๐๐ ๔๒.๐๐ -
๑.๕ ปริมาณ / ราคาจำหนา่ ย ๒๔.๐๐ ๑๔.๐๐ ๕๘.๐๐ ๔.๐๐
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ณั ฑ์ ๒๔.๐๐ ๑๐.๐๐ ๖๒.๐๐ ๔.๐๐
๒๖.๐๐ ๓๖.๐๐ ๒๐.๐๐ ๑๘.๐๐
๑๙.๐๐ ๓๑.๐๐ ๓๙.๐๐ ๑๑.๐๐
๓๖.๐๐ ๔๗.๐๐ ๑๗.๐๐ -

รายการ ระดบั ความพึงพอใจ (ร้อยละ)
ดมี าก ดี พอใช้ ปรับปรงุ
๘. ซซู ิเหด็ นางฟา้
๑.๑ รสชาติ ๔๒.๐๐ ๒๘.๐๐ ๒๐.๐๐ ๑๐.๐๐
๑.๒ สสี นั ๓๖.๐๐ ๔๐.๐๐ ๔.๐๐ ๒๐.๐๐
๑.๓ ลกั ษณะเนอื้ สัมผัส ๕๘.๐๐ ๓๒.๐๐ ๑๐.๐๐ -
๑.๔ คุณคา่ ทางโภชนาการ ๑๙.๐๐ ๓๗.๐๐ ๔๔.๐๐ -
๑.๕ ปรมิ าณ / ราคาจำหนา่ ย ๔๖.๐๐ ๔๔.๐๐ ๕.๐๐ ๕.๐๐
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ัณฑ์ ๓๙.๐๐ ๓๖.๐๐ ๒๕.๐๐ -

รายการ ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ)
ดมี าก ดี พอใช้ ปรบั ปรงุ

๓๑

๙. แซนวิชเหด็ นางฟ้า ๓๘.๐๐ ๒๗.๐๐ ๒๒.๐๐ ๑๓.๐๐
๑.๑ รสชาติ ๑๖.๐๐ ๓๐.๐๐ ๔๔.๐๐ ๑๐.๐๐
๑.๒ สสี นั ๒๘.๐๐ ๓๒.๐๐ ๖๐.๐๐ -
๑.๓ ลกั ษณะเนอื้ สมั ผัส ๑๙.๐๐ ๓๗.๐๐ ๔๔.๐๐ -
๑.๔ คุณค่าทางโภชนาการ ๖.๐๐ ๔.๐๐ ๘๕.๐๐ ๕.๐๐
๑.๕ ปริมาณ / ราคาจำหนา่ ย ๑๙.๐๐ ๓๖.๐๐ ๔๕.๐๐ -
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์

รายการ ระดับความพึงพอใจ (รอ้ ยละ)
ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรุง
๑๐. ซอสครมี เห็ดนางฟา้
๑.๑ รสชาติ ๑๒.๐๐ ๔๖.๐๐ ๔๒.๐๐ -
๑.๒ สีสัน ๒.๐๐ ๑๔.๐๐ ๗๘.๐๐ ๖.๐๐
๑.๓ ลกั ษณะเนอื้ สัมผัส ๒.๐๐ ๑๐.๐๐ ๖๒.๐๐ ๒๖.๐๐
๑.๔ คณุ คา่ ทางโภชนาการ ๒๒.๐๐ ๓๔.๐๐ ๓๙.๐๐ ๒๗.๐๐
๑.๕ ปริมาณ / ราคาจำหน่าย ๒๐.๐๐ ๓๘.๐๐ ๒๖.๐๐ ๑๔.๐๐
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์ ๗๒.๐๐ ๒๕.๐๐ ๓.๐๐ -

จากตารางพบว่า ความพึงพอใจของผลิตภัณฑ์ที่ทำจากเห็ดนางฟ้า รสชาติของเห็ดสวรรค์
มากท่ีสุด คิดเป็นร้อยละ ๖๖ รองลงมาคือข้าวเกรียบเห็ดนางฟ้า ไส้กรอก และคิดเป็นร้อยละ ๔๒
สสี ันนา่ รับประทานของเห็ดสวรรค์ เห็ดนางฟ้าทอดกรอบ และไส้กรอกเห็ดนางฟ้ามากท่ีสุด คิดเป็น
ร้อยละ ๓๖ รองลงมาคือข้าวเกรียบข้าวเกรียบเห็ดนางฟ้าคิดเป็นร้อยละ ๒๘ เน้ือสัมผัสของข้าว
เกรียบเห็ดนางฟ้ามากท่ีสดุ คิดเป็นรอ้ ยละ ๘๖ รองลงมาคือ และไส้กรอกคิดเป็นร้อยละ ๖๘ คุณค่า
ทางโภชนาการไส้กรอกเหด็ นางฟ้ามากที่สุด คดิ เป็นร้อยละ ๔๒ รองลงมาคอื หมูยอเห็ดนาฟ้า คดิ เป็น
ร้อยละ ๔๐ และแซนวิชเห็ดนางฟ้า คิดเป็นร้อยละ ๓๘ ตามลำดบั ปริมาณ/ราคาจำหน่ายของข้าว
เกรยี บเห็ดนางฟ้ามากที่สุด คิดเป็นร้อยละ ๕๖ รองลงมาคือไส้กรอกเห็ดนางฟ้า คิดเป็นร้อยละ ๔๖
และแหนมเห็ดนางฟ้า คิดเป็นร้อยละ ๓๐ ตามลำดับ และความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์ ของ
เห็ดสวรรค์มากที่สุด คิดเป็นร้อยละ ๗๒ รองลงมาคือหมูยอเห็ดนางฟ้า คิดเป็นร้อยละ ๔๖ และซูซิ
เห็ดนางฟ้า คิดเป็นรอ้ ยละ ๔๒ ตามลำดบั

๓๒

ตารางท่ี ๘ แสดงค่าเฉลยี่ ของความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟา้

ระดบั ความพึงพอใจ (คา่ เฉลย่ี ) ระดับความ
พงึ พอใจ
รายการ ดมี าก ดี พอใช้ ปรบั ปรงุ คา่ เฉลี่ย
ดมี าก
(๔) (๓) (๒) (๑) ๓.๖๖ ดี
๓.๒๘
๑. ข้าวเกรยี บเหด็ นางฟา้ ๓.๘๖ ดีมาก
๒.๙๖ ดี
๑.๑ รสชาติ ๒.๖๔ ๑.๐๒ - - ๒.๘๔ ดี
๒.๖๔ ดี
๑.๒ สีสนั ๑.๑๒ ๒.๑๖ - - รวม
๓.๒๑
๑.๓ ลกั ษณะเนอ้ื สมั ผัส ๓.๔๔ ๐.๔๒ - -

๑.๔ คณุ ค่าทางโภชนาการ ๑.๕๒ ๐.๘๗ ๐.๔๘ ๐.๐๙

๑.๕ ปรมิ าณ/ราคาจำหน่าย ๑.๑๒ ๐.๙๖ ๐.๗๒ ๐.๐๔

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์ ๐.๘๘ ๑.๐๕ ๐.๕๖ ๐.๑๕

จากตารางพบว่า ระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์ข้าวเกรียบเห็ดนางฟ้า รสชาติมีคา่ เฉล่ีย
เท่ากับ ๓.๖๖ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี สีสันมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๒๘
หมายความว่า มีความพงึ พอใจอยู่ในระดับพอใช้ เน้ือสัมผสั มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๑๓.๘๖ หมายความว่า
มีความพึงพอใจอยู่ในระดับพอใช้ คุณค่าทางโภชนาการมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๙๖ หมายความว่า
มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี ปริมาณ/ราคาจำหน่ายมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒.๘๔ หมายความว่า
มีความพึงพอใจอยู่ในระดับพอใช้ ความเหมาะสมของผลิตภัณฑ์มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒.๖๔
หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดบั ดีมาก และค่าเฉลี่ยรวมระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์
ข้าวเกรียบเห็ดนางฟา้ เท่ากับ ๓.๒๑ หมายความว่า มคี วามพงึ พอใจอยู่ในระดบั ดี

ตารางท่ี ๙ แสดงค่าเฉล่ยี ของความพงึ พอใจในผลิตภณั ฑ์นำ้ พริกเหด็ นางฟา้

ระดับความพึงพอใจ (ค่าเฉลี่ย) ระดับความ
พึงพอใจ
รายการ ดีมาก ดี พอใช้ ปรบั ปรุง คา่ เฉลี่ย
ดี
(๔) (๓) (๒) (๑) ๓.๒๒ ดี
๓.๓๗
๒. น้ำพริกเห็ดนางฟา้

๑.๑ รสชาติ ๐.๘๘ ๑.๐๘ ๑.๒๖ -

๑.๒ สีสัน ๑.๔๔ ๑.๘๕ ๐.๐๘ -

๓๓

๑.๓ ลกั ษณะเน้ือสัมผัส ๒.๗๗ ๐.๙๖ - - ๓.๗๓ ดีมาก
๑.๔ คุณค่าทางโภชนาการ ๑.๖๘ ๓.๒๐ ดี
๑.๕ ปรมิ าณ/ราคาจำหน่าย ๐.๑๖ ๑.๑๔ ๐.๓๖ ๐.๐๒ ๒.๒๑
๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์ ๑.๒๔ ๒.๘๖ พอใช้
รวม ๐.๙๖ ๐.๙๐ ๐.๑๙ ๓.๑๓ ดี
ดี
๐.๙๙ ๐.๕๔ ๐.๐๙

จากตารางพบว่า ระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์น้ำพริกเห็ดนางฟ้า รสชาติมีค่าเฉลี่ย
เท่ากับ ๓.๒๒ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี สีสันมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๓๗
หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี เน้ือสัมผัสมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๗๓ หมายความว่า
มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดีมาก คุณค่าทางโภชนาการมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๒๐ หมายความว่า
มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี ปริมาณ/ราคาจำหน่ายมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๒๑ หมายความว่า
มีความพึงพอใจอยู่ในระดับพอใช้ ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์มีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๘๖
หมายความวา่ มคี วามพึงพอใจอยู่ในระดับดี และค่าเฉลี่ยรวมระดับความพึงพอใจในผลิตภณั ฑ์น้ำพริก
เห็ดนางฟ้าเทา่ กบั ๓.๑๓ หมายความว่า มีความพงึ พอใจอยใู่ นระดับดี

ตารางท่ี ๑๐ แสดงคา่ เฉลี่ยของความพึงพอใจในผลติ ภณั ฑ์แหนมเห็ดนางฟา้

รายการ ระดบั ความพงึ พอใจ (ค่าเฉลย่ี ) ระดบั ความ
ดมี าก ดี พอใช้ ปรับปรงุ ค่าเฉลย่ี พงึ พอใจ
(๔) (๓) (๒) (๑)

๓. แหนมเหด็ นางฟา้

๑.๑ รสชาติ ๐.๙๖ ๑.๐๘ ๑.๐๘ ๐.๐๔ ๓.๑๖ ดี

๑.๒ สสี นั ๐.๓๒ ๐.๙๖ ๐.๖๘ ๐.๒๖ ๒.๒๒ พอใช้

๑.๓ ลักษณะเน้อื สมั ผสั ๐.๖๔ ๑.๓๘ ๐.๔๘ ๐.๑๔ ๒.๖๔ ดี

๑.๔ คุณคา่ ทางโภชนาการ ๑.๖๐ ๑.๐๕ ๐.๔๒ ๐.๐๔ ๓.๑๒ ดี

๑.๕ ปริมาณ/ราคาจำหน่าย ๑.๒๐ ๐.๙๙ ๐.๖๒ ๐.๐๖ ๒.๘๗ ดี

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ณั ฑ์ ๑.๖๘ ๐.๖๖ ๐.๗๒ - ๓.๐๖ ดี

รวม ๒.๘๔ ดี

จากตารางพบว่า ระดับความพึงพอใจในผลติ ภัณฑ์แหนมเห็ดนางฟา้ รสชาติมคี ่าเฉลี่ยเทา่ กับ

๓.๑๖ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยใู่ นระดับพอใช้ สีสันมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒.๒๒ หมายความว่า

มีความพึงพอใจอย่ใู นระดับพอใช้ เนอ้ื สัมผัสมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒.๖๔ หมายความว่า มีความพึงพอใจ

อยู่ในระดับดี คุณค่าทางโภชนาการมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๑๒ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ใน

๓๔

ระดับดี ปรมิ าณ/ราคาจำหน่ายมีคา่ เฉลยี่ เท่ากับ ๒.๘๗ หมายความวา่ มีความพึงพอใจอยใู่ นระดับดี
ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์มีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๐๖ หมายความวา่ มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี
และค่าเฉลี่ยรวมวัดระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์แหนมเหด็ นางฟ้าเท่ากับ ๒.๖๘ หมายความว่า
มคี วามพึงพอใจอยู่ในระดบั ดี

ตารางท่ี ๑๑ แสดงค่าเฉลี่ยของความพงึ พอใจในผลติ ภณั ฑ์เหด็ นางฟา้ ทอดกรอบ

ระดับความพงึ พอใจ (ค่าเฉลย่ี ) ระดบั
ความพงึ
รายการ ดมี าก ดี พอใช้ ปรับปรุง ค่าเฉลยี่ พอใจ

(๔) (๓) (๒) (๑) ๓.๔๒ ดี
๓.๓๒ ดี
๔. เห็ดนางฟา้ ทอดกรอบ ๓.๖๘ ดีมาก
๒.๗๕ ดี
๑.๑ รสชาติ ๑.๖๘ ๑.๗๔ - - ๓.๕๖ ดมี าก
๓.๑๔ ดี
๑.๒ สสี นั ๑.๔๔ ๑.๘๐ ๐.๐๘ - ๓.๑๑ ดี

๑.๓ เน้อื สัมผัส ๒.๗๒ ๐.๙๖ - -

๑.๔ คณุ ค่าทางโภชนาการ ๐.๗๖ ๑.๑๑ ๐.๘๘ -

๑.๕ ปริมาณ/ราคาจำหน่าย ๒.๒๔ ๑.๓๒ - -

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ัณฑ์ ๑.๕๖ ๑.๐๘ ๐.๕๐ -

รวม

จากตารางพบว่า ระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้าทอดกรอบ รสชาติมีค่าเฉลี่ย
เทา่ กบั ๓.๔๒ หมายความว่า มีความพงึ พอใจอยู่ในระดับดี สีสันมีคา่ เฉลยี่ เท่ากับ ๓.๓๒ หมายความ
ว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี เน้ือสัมผัสมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๖๘ หมายความว่า มีความพึงพอใจ
อยู่ในระดับดี คุณค่าทางโภชนาการมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๗๕ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ใน
ระดับดี ปริมาณ/ราคาจำหน่ายมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๕๖ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ
ดีมาก ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์มีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๑๔ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ใน
ระดับดี และค่าเฉลี่ยรวมวัดระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์เห็ดนางฟ้าทอดกรอบเท่ากับ ๓.๑๑
หมายความว่า มีความพึงพอใจอยใู่ นระดบั ดี

ตารางที่ ๑๒ แสดงค่าเฉลีย่ ของความพงึ พอใจในผลิตภณั ฑ์เห็ดสวรรค์

ระดบั ความพึงพอใจ (คา่ เฉลี่ย) ระดับ
ความพึง
รายการ ดีมาก ดี พอใช้ ปรับปรงุ ค่าเฉลยี่ พอใจ

(๔) (๓) (๒) (๑)

๓๕

๕. เหด็ สวรรค์

๑.๑ รสชาติ ๑.๖๘ ๑.๗๔ - - ๓.๔๒ ดี

๑.๒ สีสัน ๑.๔๔ ๑.๘๐ ๐.๐๘ - ๓.๓๒ ดี

๑.๓ เนื้อสมั ผัส ๒.๗๒ ๐.๙๖ - - ๓.๖๘ ดีมาก

๑.๔ คุณค่าทางโภชนาการ ๐.๗๖ ๑.๑๑ ๐.๘๘ - ๒.๗๕ ดี

๑.๕ ปรมิ าณ/ราคาจำหนา่ ย ๒.๒๔ ๑.๓๒ - - ๓.๕๖ ดีมาก

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์ ๑.๕๖ ๑.๐๘ ๐.๕๐ - ๓.๑๔ ดี

รวม ๓.๓๑

จากตารางพบวา่ ระดับความพงึ พอใจในผลติ ภัณฑ์เหด็ สวรรค์ รสชาติมีค่าเฉลี่ยเทา่ กบั ๓.๔๒
หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี สีสันมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๓๒ หมายความว่า มี
ความพึงพอใจอยู่ในระดับพอใช้ เนื้อสัมผัสมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๖๘ หมายความว่า มีความพึงพอใจ
อยู่ในระดบั พอใช้ คุณคา่ ทางโภชนาการมีค่าเฉลีย่ เท่ากบั ๒.๗๕ หมายความวา่ มีความพึงพอใจอยู่ใน
ระดับดี ปริมาณ/ราคาจำหน่ายมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๕๖ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ
พอใช้ ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์มีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๑๔ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ใน
ระดับดี และคา่ เฉล่ียรวมวัดระดับความพึงพอใจในผลิตภณั ฑ์เห็ดสวรรค์เท่ากับ ๓.๓๑ หมายความว่า
มีความพงึ พอใจอยู่ในระดับพอใช้

ตารางท่ี ๑๓ แสดงค่าเฉล่ยี ของความพึงพอใจในผลติ ภณั ฑ์ไส้กรอกเห็ดนางฟา้

ระดับความพงึ พอใจ (คา่ เฉล่ยี ) ระดับ
ความพงึ
รายการ ดีมาก ดี พอใช้ ปรบั ปรุง ค่าเฉล่ีย พอใจ

(๔) (๓) (๒) (๑) ๓.๒๒ ดี
๓.๓๗ ดี
๖. ไส้กรอกเหด็ นางฟ้า ๓.๗๓ ดีมาก
๓.๒๐ ดี
๑.๑ รสชาติ ๐.๘๘ ๑.๐๘ ๑.๒๖ - ๒.๒๑ พอใช้
๒.๘๖ ดี
๑.๒ สสี นั ๑.๔๔ ๑.๘๕ ๐.๐๘ - รวม ๓.๑๓

๑.๓ เนื้อสมั ผสั ๒.๗๗ ๐.๙๖ - -

๑.๔ คุณคา่ ทางโภชนาการ ๑.๖๘ ๑.๑๔ ๐.๓๖ ๐.๐๒

๑.๕ ปรมิ าณ/ราคาจำหน่าย ๐.๑๖ ๐.๙๖ ๐.๙๐ ๐.๑๙

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์ ๑.๒๔ ๐.๙๙ ๐.๕๔ ๐.๐๙

๓๖

จากตารางพบว่า ระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์ไส้กรอกเห็ดนางฟ้า รสชาติมีค่าเฉลี่ย

เท่ากับ ๓.๒๒ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดีมาก สีสันมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๓๗

หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี เน้ือสัมผัสมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๗๓ หมายความว่า

มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดีมาก คุณค่าทางโภชนาการมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๒๐ หมายความว่า

มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี ปริมาณ/ราคาจำหน่ายมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒.๒๑ หมายความว่า

มีความพึงพอใจอยใู่ นระดบั ดี ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑม์ ีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๘๖ หมายความว่า

มคี วามพึงพอใจอยู่ในระดับดี และค่าเฉล่ยี รวมวัดระดบั ความพึงพอใจในผลติ ภัณฑไ์ ส้กรอกเห็ดนางฟ้า

เทา่ กบั ๓.๑๓ หมายความว่า มคี วามพงึ พอใจอยู่ในระดับดี

ตารางที่ ๑๔ แสดงค่าเฉล่ียของความพงึ พอใจในผลิตภัณฑ์หมยู อเหด็ นางฟ้า

ระดับความพงึ พอใจ (คา่ เฉล่ยี ) ระดบั

รายการ ดีมาก ดี พอใช้ ปรบั ปรงุ คา่ เฉลยี่ ความพงึ

(๔) (๓) (๒) (๑) พอใจ

๗. หมูยอเห็ดนางฟ้า

๑.๑ รสชาติ ๐.๔๘ ๑.๐๘ ๑.๐๔ - ๒.๖๐ ดี

๑.๒ สสี นั ๐.๙๖ ๐.๔๒ ๑.๑๖ ๐.๐๔ ๒.๕๘ ดี

๑.๓ เน้ือสมั ผสั ๐.๙๖ ๐.๓๐ ๑.๒๔ ๐.๐๔ ๒.๕๔ ดี

๑.๔ คุณคา่ ทางโภชนาการ ๑.๐๔ ๑.๐๘ ๐.๔๐ ๐.๑๘ ๒.๗๐ ดี

๑.๕ ปริมาณ/ราคาจำหน่าย ๐.๗๖ ๐.๙๓ ๐.๗๘ ๐.๑๑ ๒.๕๘ ดี

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ณั ฑ์ ๑.๔๔ ๑.๔๑ ๐.๓๔ - ๓.๑๙ ดี

รวม ๒.๗๐ ดี

จากตารางพบวา่ ระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์หมูยอเห็ดนางฟา้ รสชาติมคี ่าเฉลย่ี เท่ากับ

๒.๖๐ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี สีสันมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๕๘ หมายความว่า

มีความพึงพอใจอยู่ในระดบั ดี เน้ือสัมผสั มีค่าเฉลย่ี เทา่ กับ ๒.๕๔ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยใู่ น

ระดับดี คุณค่าทางโภชนาการมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒.๗๐ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี

ปริมาณ/ราคาจำหน่ายมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๕๘ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี

ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์มีค่าเฉลย่ี เท่ากบั ๓.๑๙ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี

และค่าเฉลย่ี รวมวดั ระดบั ความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์หมูยอเห็ดนางฟ้าเทา่ กบั ๒.๗๐ หมายความวา่ มี

ความพงึ พอใจอยู่ในระดับดี

ตารางที่ ๑๕ แสดงค่าเฉลยี่ ของความพึงพอใจในผลติ ภณั ฑ์ซูซิเห็ดนางฟา้

รายการ ระดับความพงึ พอใจ (คา่ เฉลีย่ ) คา่ เฉล่ีย ระดบั

๓๗

ดมี าก ดี พอใช้ ปรบั ปรุง ความพงึ

(๔) (๓) (๒) (๑) พอใจ

๘. ซซู เิ หด็ นางฟ้า

๑.๑ รสชาติ ๑.๖๘ ๐.๘๔ ๐.๔๐ - ๒.๙๒ ดี

๑.๒ สีสัน ๑.๔๔ ๑.๒๐ ๐.๐๘ ๐.๒๐ ๒.๙๒ ดี

๑.๓ เน้อื สมั ผสั ๒.๓๒ ๐.๙๖ ๐.๒๐ - ๓.๔๘ ดี

๑.๔ คุณคา่ ทางโภชนาการ ๐.๗๖ ๑.๑๑ ๐.๘๘ - ๒.๗๕ ดี

๑.๕ ปรมิ าณ/ราคาจำหน่าย ๑.๘๔ ๑.๓๒ ๐.๑๐ ๐.๐๕ ๓.๓๑ ดี

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจภุ ัณฑ์ ๑.๕๖ ๑.๐๘ ๐.๕๐ - ๓.๑๔ ดี

รวม ๓.๐๙ ดี

จากตารางพบว่า ระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์ซูซิเห็ดนางฟ้า รสชาติมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ

๒.๙๒ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี สีสันมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๒.๙๒ หมายความว่า

มีความพึงพอใจอยู่ในระดับพอดี เน้ือสัมผัสมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๓.๔๘ หมายความว่า มีความพึงพอใจ

อยู่ในระดับดี คุณค่าทางโภชนาการมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๗๕ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ใน

ระดับดี ปริมาณ/ราคาจำหน่ายมีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๒.๓๑ หมายความวา่ มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี

ความเหมาะสมของบรรจุภัณฑ์มีค่าเฉล่ียเท่ากับ ๓.๑๔ หมายความว่า มีความพึงพอใจอยู่ในระดับดี

และค่าเฉลี่ยรวมวัดระดับความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์ซูซิเห็ดนางฟ้าเท่ากับ ๓.๐๙ หมายความว่า

มคี วามพึงพอใจอย่ใู นระดบั ดี

ตารางที่ ๑๖ แสดงคา่ เฉล่ียของความพึงพอใจในผลิตภัณฑ์แซนวิชเห็ดนางฟา้

ระดบั ความพงึ พอใจ (ค่าเฉลี่ย) ระดบั
ความพงึ
รายการ ดีมาก ดี พอใช้ ปรบั ปรงุ คา่ เฉลี่ย พอใจ

(๔) (๓) (๒) (๑) ๒.๒๒ พอใช้
๒.๕๒ ดี
๙. แซนวิชเห็ดนางฟ้า ๓.๒๘ ดี
๒.๗๕ ดี
๑.๑ รสชาติ ๐.๔๘ ๐.๕๔ ๑.๐๐ ๐.๒๐ ๒.๑๑
๒.๗๔ พอใช้
๑.๒ สสี นั ๐.๖๔ ๐.๙๐ ๐.๘๘ ๐.๑๐ ๒.๖๐ ดี
ดี
๑.๓ เนือ้ สมั ผัส ๑.๑๒ ๐.๙๖ ๑.๒๐ -

๑.๔ คณุ คา่ ทางโภชนาการ ๐.๗๖ ๑.๑๑ ๐.๘๘ -

๑.๕ ปริมาณ/ราคาจำหนา่ ย ๐.๒๔ ๐.๑๒ ๑.๗๐ ๐.๐๕

๑.๖ ความเหมาะสมของบรรจุภณั ฑ์ ๐.๗๖ ๑.๐๘ ๐.๙๐ -

รวม