OMG 5 Geografi Tg 2

Oh My Guru (Modul) Geografi Tingkatan 2OH MY GURU Modul Versi 5.0 Nota
Infografik
JAWAPAN Baharu
Praktis DSKP
Edisi Guru Dicetak pada Edisi Pelajar merangkumi semua TP

2 Geografi Format PT3
Tingkatan 2 Terkini daripada
Lembaga Peperiksaan

Malaysia

Penerapan
Teknik PDPC

Edisi Guru

6/11/2020 3:57:26 PM

STRATEGI PENERAPAN TEKNIK PdPc

Cikgu, adakah cikgu tahu kelebihan 2
buku OMG 5.0 ini? 1

Apakah kelebihan buku ini? 1

Jika dahulu, guru ibarat memberikan ikan terus
kepada pelajar, iaitu memberikan ilmu dan bahan
kepada pelajar secara terus, namun sekarang
cikgu perlu mengajar dan melatih pelajar
untuk mendapatkan ilmu seperti kita mengajar
cara-cara untuk menangkap ikan sama ada
menggunakan pancing atau jala. Begitu juga latihan-
latihan dalam buku ini.

Naskah DemoBoleh terangkan dengan lebih lanjut. 1 Memenuhi kehendak 3 Praktis berbentuk Mudah Jawab
SP dan TP
Untuk pengetahuan cikgu, buku ini memenuhi
kehendak SP dan TP seperti dalam petunjuk 2 Rujukan muka surat 4 Selepas lengkap, akan dijadikan
1. Seterusnya, latihan dalam bahagian Praktis
Pentaksiran Bilik Darjah terdiri daripada soalan Buku Teks Buku Nota.
yang mudah dijawab dan disertakan dengan
rujukan muka surat buku teks seperti petunjuk 2.
Selepas semua latihan lengkap dijawab oleh pelajar,
bahagian ini boleh digunakan sebagai Buku Nota
kerana setiap latihan dilengkapi dengan semua
TP. 1 2 3 4

Menarik buku ini. Ada apa-apa maklumat tambahan
lagi?

Dalam Praktis PT3, kami turut memberikan

rujukan dan panduan jawapan kepada para

pelajar untuk menjawab soalan tersebut seperti

petunjuk 5 dan 6. Dengan ini, cikgu boleh mengajar

mereka cara untuk mencari jawapan. (Teknik:

Berikan pancing atau jala) Latihan dalam praktis

PT3 ini sebenarnya pernah dijawab oleh pelajar

dalam Praktis DSKP. 56

Wah, buku ini sangat menarik dan membantu para 5 65
pelajar.

Ya, betul cikgu. Walau bagaimanapun cara pelaksanaan 5 Rujukan: 6 Panduan jawapan:
setiap guru mungkin berbeza tetapi paling penting a) MukasuratBukuTeks (OMG m.s. 4 DSKP A S2)
objektif pembelajarannya tercapai. Kaedah PdPc ini b) Aras kesukaran a) Buku OMG muka surat 4
mempunyai pelbagai cara dan langkah. Buku ini ibarat b) DSKP Praktis A Soalan 2
senjata manakala guru pula ibarat Jeneral Tentera.
Jika kita mengajar tentera menggunakan senjata
dengan cara yang berkesan, tentu setiap perjuangan
(peperiksaan) akan memperoleh kejayaan.

BAB

KANDUNGAN

KEMAHIRAN GEOGRAFI GEOGRAFI MANUSIA: Pengangkutan dan Telekomunikasi

BAB skala dan jarak BAB Pengangkutan di Malaysia

01 05

1.1 Skala 1 5.1 Pengangkutan Darat di Malaysia 54

1.2 Jarak 1 5.2 Pengangkutan Udara dan Air di Malaysia 54

1.3 Menentukan Jarak Sebenar Menggunakan Skala 1 5.3 Pengangkutan Awam di Malaysia 55

1.4 Menentukan Jarak Sebenar Berpandukan Skala 3 5.4 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Jaringan 55

pada Peta Pengangkutan di Malaysia

Praktis DSKP (PBD) 4 5.5 Kepentingan Pengangkutan Darat, Udara dan Air di 56

Praktis PT3 11 Malaysia

5.6 Kepentingan Pengangkutan Awam di Malaysia 57

5.7 Amalan Pengangkutan Lestari 57

BAB Peta TopograFI Praktis DSKP (PBD) 58

02 Praktis PT3 64
Naskah Demo
2.1 Maksud Peta Topografi 14

2.2 Garisan Timuran dan Garisan Utaraan 14

2.3 Rujukan Grid 14 BAB Telekomunikasi di Malaysia

2.4 Ciri Pandang Darat Fizikal dan Ciri Pandang Darat 15 06

Budaya 6.1 Alat Telekomunikasi di Malaysia 68
2.5 Mentafsir Peta Topografi
15 6.2 Kemajuan Alat Telekomunikasi di Malaysia 68

Praktis DSKP (PBD) 16 6.3 Kepentingan Telekomunikasi di Malaysia 69

Praktis PT3 24 6.4 Kesan Telekomunikasi terhadap Pembangunan Negara 70

6.5 Penggunaan Alat Telekomunikasi Secara Beretika 70

Praktis DSKP (PBD) 71

GEOGRAFI FIZIKAL: Cuaca dan Iklim Praktis PT3 76

BAB Pengaruh Pergerakan Bumi terhadap Cuaca GEOGRAFI KAWASAN: Asia
dan Iklim
03

3.1 Pergerakan Bumi 28

3.2 Putaran Bumi 28 BAB Kepelbagaian Iklim dan Pengaruhnya
terhadap Kegiatan Manusia di Asia
3.3 Peredaran Bumi 29 07

Praktis DSKP (PBD) 31 7.1 Kepelbagaian Iklim di Asia 80

Praktis PT3 37 7.2 Ciri Iklim Mengikut Zon di Asia 80

7.3 Zon Iklim Sejuk 81

7.4 Zon Iklim Sejuk Sederhana 82

BAB Cuaca dan Iklim di Malaysia 7.5 Zon Iklim Panas Sederhana 83

04 7.6 Zon Iklim Panas 84

4.1 Jenis dan Ciri Iklim di Malaysia 41 Praktis DSKP (PBD) 85

4.2 Pengaruh Cuaca dan Iklim terhadap Kegiatan 42 Praktis PT3 90

Manusia di Malaysia

4.3 Kesan Kegiatan Manusia terhadap Cuaca dan Iklim 43

di Malaysia

4.4 Perubahan Cuaca dan Iklim di Malaysia 44

Praktis DSKP (PBD) 45 Untuk Pesanan, Sila Hubungi/ SMS/ WhatsApp:

Praktis PT3 50 Nicholas 012-2885 285 Vally 016-522 5313

John 017-331 3993 Alvis 011-3550 9166

Vincent 012-973 9386 Jackson 011-1890 9869

Kelvin 011-1527 8088 Johnny 011-5507 1039

BAB Jenis dan Kemajuan Pengangkutan di Asia JAW JAWAPAN ( Praktis PT3 Bahagian C)
• Jawapan .......................................................................................... J1-J6
08

8.1 Jenis Pengangkutan di Asia 94 JAW JAWAPAN (Praktis DSKP, PT3 Bahagian A & B)
8.2 Kemajuan Pengangkutan di Asia 95 (Dicetak pada Edisi Pelajar)
8.3 Kesan Pengangkutan terhadap Masyarakat, 96

Ekonomi dan Alam Sekitar di Asia 97
Praktis DSKP (PBD) 101
Praktis PT3

ISU DAN PENGURUSAN ALAM SEKITAR

BAB Pemanasan Global

09

9.1 Maksud Pemanasan Global 105

9.2 Faktor-faktor Pemanasan Global 105

9.3 Kesan-kesan Pemanasan Global 106
Naskah Demo
9.4 Langkah-langkah Mengurangkan Kesan Pemanasan 107

Global

Praktis DSKP (PBD) 108

Praktis PT3 113

BAB Teknologi Hijau

10

10.1 Konsep Teknologi Hijau 117
10.2 Ciri-ciri Produk Teknologi Hijau 117
10.3 Contoh Produk Teknologi Hijau 118
10.4 Kepentingan Teknologi Hijau 118
10.5 Amalan Berkonsepkan Teknologi Hijau 119
Praktis DSKP (PBD) 120
Praktis PT3 126

KERJA LAPANGAN

BAB Panduan Kerja Lapangan

11

11.1 Pemilihan Isu dan Tajuk 130

11.2 Menentukan Objektif 131

11.3 Penentuan Kaedah Kajian 131

11.4 Cara Merekod, Mengumpul dan Menganalisis Data 131

atau Maklumat

11.5 Merumus dan Menulis Laporan Kajian 131

Kertas Model 132

01BAB SKALA DAN JARAK

1.1 Skala Buku Teks: m.s. 4

Skala - Nisbah jarak di atas peta yang mewakili jarak sebenar di atas permukaan bumi

Jenis-jenis skala
Naskah Demo
Pecahan wakilan Bab 01Skala lurusSkala penyata

• Skala dalam bentuk • Berbentuk garisan lurus yang • Skala dalam
nisbah atau pecahan dibahagikan kepada beberapa bahagian
yang sama jaraknya bentuk ayat atau
• Contoh: 1 : 100 000
• Bermaksud 1 cm di atas • Setiap bahagian mewakili jarak sebenar pernyataan
di atas permukaan bumi ( 1 cm = 1 km) • Contoh: 1 cm di atas
peta mewakili 100 000
cm atau 1 km di atas • Terdiri daripada skala lurus mudah dan peta mewakili 1 km
permukaan bumi. skala lurus penuh
di atas permukaan

bumi

Skala lurus mudah 4 5 km Skala lurus penuh
0123 1 0 1 2 3 4 5 km

1.2 Jarak Buku Teks: m.s. 5

Jarak - Ukuran jauh di antara satu tempat dengan tempat yang lain
Jenis-jenis jarak

Jarak mutlak Jarak relatif

• Jarak dinyatakan dalam unit seperti meter • Jarak berdasarkan masa dan kos
(m) atau kilometer (km) • Tidak tetap dan berubah-ubah
• Contoh:
• Tetap dan tidak berubah
• Contoh: - Tambang bas dari Tapah ke Puchong = RM15.50
- Masa perjalanan dari Tapah ke Puchong = 1 jam
- Jarak dari Tapah ke Kuala Lumpur =
45 minit
127 km

1.3 Menentukan Jarak Sebenar Menggunakan Skala Buku Teks: m.s. 8

Alat-alat untuk • Mengukur jarak lurus : Pembaris, jangka tolok, jalur kertas
mengukur jarak • Mengukur jarak melengkung : Pembaris, benang putih, jalur kertas

1

1.3.1 Mengukur jarak sebenar menggunakan skala penyata
Mengukur jarak Kg. Ceria ke sekolah

Kg. Ceria U PETUNJUK
X Sek. Sungai
Kg. Seri X0cm1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Padi
Bab 01 Getah
Pekan Y Petempatan
Naskah Demo Jalan raya

Sek. Sekolah

Skala:
1 cm mewakili 1 km

Tandakan X di Kg. Ceria dan sekolah Lukiskan garisan lurus yang menyambungkan kedua-dua
tanda X.

• Ukur jaraknya. Jarak antara kedua-dua tempat tersebut ialah 11 cm. Letakkan pembaris
• 1 cm mewakili 1 km. pada garisan yang
• Jarak sebenar di antara Kg. Ceria dengan sekolah ialah 11 km. telah dilukis.

1.3.2 Mengukur jarak lurus menggunakan skala lurus U PETUNJUK
Mengukur jarak sekolah ke rumah Nani Jalan raya

X Sek. Sekolah
Sek.

X Skala:
0 1 2 34
Rumah
Nani

5 km

Tandakan X di sekolah dan rumah Letakkan jangka tolok pada kedua-dua tanda X.
Nani

• Ukur jaraknya. Jarak antara sekolah ke rumah Nani ialah 6.8 cm. Pindahkan ukuran ke
• 1 cm mewakili 1 km. atas skala lurus peta.
• Jarak sebenar di antara sekolah dengan rumah Nani ialah 6.8 km.

2

1.3.3 Mengukur jarak melengkung menggunakan pecahan wakilan PETUNJUK
Mengukur jarak Sungai Mendua di antara titik P dengan titik Q Sungai
Petempatan
PU Getah
X
Skala : 1 : 100 000
Q
X

Sungai Mendua
Naskah Demo
Tandakan X di titik P dan titik Q. Bab 01Letakkan benang di titik P dan tandakan benang tersebut.

• Rentangkan benang di atas pembaris. Ukur jaraknya. Letakkan benang mengikut lengkungan
• Jarak dari titik P ke titik Q ialah 5.5 cm. sungai dari titik P ke titik Q. Tandakan
• Skala 1 : 100 000, bermakna 1 cm mewakili 1 km. titik Q pada benang.
• Jarak sebenar di antara titik P ke titik Q ialah 5.5 km.

1.4 Menentukan Jarak Sebenar Berpandukan Skala pada Peta Buku Teks: m.s. 12

P.P. U PETUNJUK
Sungai

Rumah Petempatan
Ong
Jalan raya

Jambatan

P.P. Pejabat Pos

Skala:
0 1 2 3 4 5 km

Jarak tempat-tempat di atas peta dapat ditukarkan kepada jarak sebenar dengan menggunakan
skala pada peta.

Kenal pasti jarak yang hendak diukur. Contoh jarak lurus di antara rumah Ong dengan Pejabat Pos.

Tentukan skala. Skala dalam peta ialah 1 cm mewakili 1 km.

• Darabkan jarak di atas peta dengan skala untuk mendapatkan jarak sebenar di atas
permukaan bumi.

• Contoh: 6 cm x 1 km = 6 km

3

PRAKTIS DSKP (PENTAKSIRAN BILIK DARJAH)

1.1 Skala Buku Teks: m.s. 4 - 5

1.2 Jarak Buku Teks: m.s. 5 - 7

SP 1.1.1 Menyatakan jarak mutlak, jarak relatif, skala penyata, skala lurus dan pecahan wakilan
SP 1.1.2 Menerangkan jarak mutlak, jarak relatif, skala penyata, skala lurus dan pecahan wakilan
Bab 01
A 1 Lengkapkan peta dakap berikut dengan jenis skala. SP 1.1.1 TP1
Naskah Demo (a) Skala lurus

Jenis skala (b) Skala penyata

(c) Skala pecahan wakilan

2 Nyatakan jenis skala berdasarkan contoh yang diberi. SP 1.1.1 TP1

Jenis skala 012 Contoh 5 km
(a) Skala lurus mudah 34 4 5 km

(b) Skala penyata 1 cm mewakili 1 km

(c) Skala lurus penuh 1 012 3

(d) Skala pecahan wakilan 1 : 100 000

B 1 Lengkapkan peta pokok berikut dengan jenis jarak. SP 1.1.1 TP1
Jarak

(a)   Jarak mutlak   (b)   Jarak relatif  

2 Nyatakan jenis jarak berdasarkan ciri-ciri yang diberi. SP 1.1.1 TP1 Jenis jarak
Contoh Jarak relatif

(a) Jarak tidak tetap dan berubah-ubah

(b) Ukuran jarak sebenar di antara dua tempat yang dinyatakan dalam Jarak mutlak
meter (m) dan kilometer (km)

(c) Ukuran jarak di antara dua tempat yang diukur dari segi masa dan kos Jarak relatif

(d) Jarak tetap dan tidak berubah-ubah Jarak mutlak

TP 1 Menamakan jenis skala dan jenis jarak.  13

4

C Lengkapkan pernyataan berikut berdasarkan jenis skala yang diberi. SP 1.1.2 TP2

0 1 2 3 4 5 km 1 0 1 2 3 4 5 km

Rajah 1 Rajah 2

1 Secara umumnya, skala dinyatakan dalam bentuk    skala lurus    yang dibahagikan kepada

beberapa    bahagian    yang sama    jaraknya   .
Naskah Demo
Bab 01
2 Rajah 1 menunjukkan skala    lurus mudah    yang bermaksud 1 cm    mewakili 1 km   .

3 Rajah 2 menunjukkan skala    lurus penuh    yang bermaksud 1 cm    mewakili 1 km   .

4 Skala penyata dinyatakan dengan menggunakan    perkataan   .
Contoh:    1 cm mewakili 1 km   .

5 Skala pecahan wakilan ialah skala yang dinyatakan dalam bentuk    nisbah    atau
   pecahan   .
Contoh:    1 : 100 000   .

D Lengkapkan peta dakap berikut dengan ciri-ciri yang betul tentang jenis jarak. SP 1.1.2 TP2

(a) Dinyatakan dalam unit   meter   dan  kilometer  .

1 Jarak mutlak (b) Secara umumnya, jarak mutlak ialah  tetap   dan
 tidak berubah-ubah   .
Jenis jarak
(c) Contoh:
(i) Jarak dari Ipoh ke Kuala Lumpur ialah 204 kilometer
(ii) Jarak di antara rumah Aini dengan rumah Lai Yee
ialah 500 meter

(a) Dinyatakan berdasarkan   kos    dan   masa   .

2 Jarak relatif (b) Secara umumnya, jarak relatif ialah  tidak tetap   dan
 berubah-ubah   .

(c) Contoh:
(i) Masa perjalanan dari Ipoh ke Kuala Lumpur ialah 2
jam

(ii) TambangbasdariIpohkeKualaLumpurialahRM35.00


TP 2 Menjelaskan jenis skala dan jenis jarak.  24

5

1.3 Menentukan Jarak Sebenar Menggunakan Skala Buku Teks: m.s. 8 - 11

SP 1.1.3 Menggunakan skala penyata, skala lurus dan pecahan wakilan untuk menentukan jarak sebenar.

E Berdasarkan Peta 1, ukur jarak di antara dua tempat dalam jadual berikut menggunakan skala pada peta. SP 1.1.3
TP3

Bab 01 Rumah Sam B.P. U

Naskah Demo Kg. Jambatan Jalan Berlian P.P. Rumah Yen
Salak P Rumah Elsa Pekan

Kg. Taman Nilam Raya
Tunggal Jambatan
Sungai Buaya
Q

Jalan Nilam

Sek. Jalan Delima

Jalan Zamrud

Taman Rumah Rumah Lai
Intan Dayana Rumah Ravi

PETUNJUK Jalan Intan
Sungai
Jalan raya Petempatan Kg. Kampung
Jambatan B.P. Balai Polis
P.P. Pejabat Pos Sek. Sekolah Skala:
0 1 2 3 km
Peta 1

Tempat Jarak pada peta (cm) Jarak sebenar (km)
1 Jarak dari rumah Dayana ke sekolah 2.4 2.4
2.1
2 Jarak dari rumah Yen ke Pejabat Pos 2.1 5.4
5.4 3.0
3 Jarak dari Kg. Tunggal ke jambatan P Sungai 3.0 6.5
Buaya 7.7

4 Jarak dari Balai Polis ke Pekan Raya

5 Jarak dari rumah Ravi ke rumah Elsa 6.5
7.7
6 Jarak Sungai Buaya dari jambatan P ke
jambatan Q

TP 3 Menunjukkan cara menggunakan skala untuk menentukan jarak.  12

6

F Berdasarkan jarak di atas Peta 2, kira jarak mutlak dan jarak relatif tempat-tempat yang berikut menggunakan skala
yang diberi. SP 1.1.3 TP4

5.7 cm 9.2 cm
Jalan Indah
Kg. Damai Balai Polis Kg. Kelana
Rumah Airis
Jalan Damai Naskah Demo 4.5 cm
Bab 01Pejabat Pos

Jalan Ceria 4.3 cm

Rumah 7.5 cm 5.5 cm
Kugan

Jalan Intan Pasar Raya Rumah
Mei
3.0 cm 2.5 cm
4.7 cm 1.5 cm
3.5 cm 4.5 cm
Rumah Qrisya Rumah Raisya Rumah
Sekolah Jason
Peta 2

1 Skala: 0 1 2 3 4 km Masa : 1 km = 3.5 minit
Kos : 1 km = RM1.50 (Teksi)

Jarak relatif

Tempat Jarak pada Jarak mutlak Masa yang Tambang
peta diambil

(a) Jarak dari rumah Kugan ke pasar 7.5 cm 7.5 km 26.3 minit RM11.25
raya

(b) Jarak dari rumah Raisya ke sekolah 8 cm 8 km 28 minit RM12.00

(c) Jarak dari rumah Qrisya ke sekolah 3.5 cm 3.5 km 12.3 minit RM5.25

(d) Jarak dari Pejabat Pos ke Pasar Raya 8.8 cm 8.8 km 30.8 minit RM13.20
mengikut laluan rumah Airis

(e) Jarak dari Kg. Damai ke Balai Polis 5.7 cm 5.7 km 20 minit RM8.55

7

2 Skala : 1 : 100 000 Masa : 1 km = 4 minit
Kos : 1 km = RM2.00 (Teksi)

Jarak relatif

Tempat Jarak pada Jarak mutlak Masa yang
peta diambil
Bab 01 Tambang

Naskah Demo(a)Jarak dari rumah Jason ke Pasar Raya7 cm7 km 28 minit RM14.00
mengikut laluan dari rumah Mei

(b) Jarak dari rumah Jason ke sekolah 12.7 cm 12.7 km 50.8 minit RM25.40

(c) Jarak dari Kg Damai ke Kg. Kelana 14.9 cm 14.9 km 59.6 minit RM29.80

(d) Jarak dari rumah Airis ke Pasar Raya 4.3 cm 4.3 km 17.2 minit RM8.60
6.2 km
(e) Jarak dari rumah Mei ke rumah 6.2 cm 24.8 minit RM12.40
Raisya mengikut laluan rumah Jason

3 Skala : 1 cm mewakili 1.5 km Masa : 1 km = 9 minit
Kos : 1 km = RM0.70 (Bas)

Jarak relatif

Tempat Jarak pada Jarak mutlak Masa yang
peta diambil
Tambang

(a) Jarak dari rumah Kugan ke pasar 7.5 cm 11.3 km 1.7 jam atau RM7.90
raya 12 km 1 jam 42 minit RM8.40

(b) Jarak dari rumah Raisya ke sekolah 8 cm 1.8 jam atau
1 jam 48 minit

(c) Jarak dari rumah Qrisya ke sekolah 3.5 cm 5.3 km 47.7 minit RM3.70

(d) Jarak dari Pejabat Pos ke Pasar Raya 8.8 cm 13.2 km 1.98 jam atau RM9.25
mengikut laluan rumah Airis 1 jam 59 minit

TP 4 Membezakan penggunaan skala penyata, skala lurus dan pecahan wakilan untuk menentukan jarak   56
sebenar.

8

1.4 Menentukan Jarak Sebenar Berpandukan Skala pada Peta Buku Teks: m.s. 12

SP 1.1.4 Menentukan jarak sebenar berpandukan skala pada peta.

G Berdasarkan Peta 3, nyatakan jarak sebenar di antara dua tempat dalam jadual berikut menggunakan nisbah skala
yang diberikan. SP 1.1.4 TP5

Rumah B.P
Sam Rumah Yen

Pekan
Raya
Kg. Salak Naskah DemoJambatan P.P.
Bab 01PRumah Elsa

Sungai Buaya Jambatan
Rumah Ravi Q

Kg.
Tunggal

Rumah Dayana Rumah Lai

Taman Intan Jalan raya Kg. Kampung P.P. Pejabat Pos
PETUNJUK Jambatan B.P. Balai Polis 0 1 2 3 km
Peta 3
Sungai Skala:
Petempatan


Tempat Skala
0 0.5 1 1.5 km 1 cm mewakili 2 km 1 : 100 000

Jarak dari rumah Ravi 4.5 km 18 km 9 km
1 mengikut jalan raya ke balai
7 km 28 km 14 km
polis 6 km 24 km 12 km
5.5 km 22 km 11 km
Jarak dari rumah Dayana 1.5 km 6 km 3 km
2 mengikut jalan raya merentasi 8.8 km 35 km 17.5 km

jambatan Q ke Pejabat Pos

3 Jarak lurus dari Kg. Tunggal ke
Pekan Raya

4 Jarak dari Kg. Salak mengikut
jalan raya ke Pekan Raya

5 Jarak lurus dari Taman Intan
ke Kg. Tunggal

6 Panjang Sungai Buaya di
permukaan bumi

TP 5 Menentukan jarak antara dua tempat pada peta berdasarkan nisbah skala yang berbeza.  18

9

H Lukis peta yang lengkap dengan skala dan petunjuk yang menggambarkan kedudukan rumah anda dan jaraknya ke
tempat-tempat di kawasan persekitaran. Antara tempat-tempat penting yang boleh dimasukkan dalam peta ialah
sekolah, rumah kawan anda, pejabat pos, balai polis, pasar raya dan sungai (jika ada). SP 1.1.4 TP6

Jawapan murid

Bab 01PETUNJUK

Naskah Demo

Berpandukan contoh dalam jadual berikut, kira jarak dari rumah anda ke beberapa tempat penting yang

terdapat dalam peta tersebut.

Jarak relatif

Tempat Jarak mutlak Masa yang Jenis pengangkutan
diambil dan tambang

1 Jarak lurus dari rumah anda ke
sekolah

Jarak dari rumah anda mengikut
jalan raya ke sekolah

2 Jawapan murid

Jawapan murid

TP 6 Mencadangkan idea perjalanan ke sesuatu destinasi dengan menggunakan peta berdasarkan skala dan   24
jarak.

10

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN B: Soalan STRUKTUR

Jawab semua soalan.
Soalan 1 berdasarkan Peta 1.

B.P.
P.P.
Naskah Demo Sek. U
Bab 01
Taman Rumah
Cempaka Aiman

Rumah Ravi Jambatan P

Kg. Salak

Sungai Hilir

Rumah Lai

Pekan Jambatan
Raya Q

Rumah Taman Kg.
Dayana Raya Tunggal

PETUNJUK

Sungai Jambatan B.P. Balai Polis

Petempatan Sek. Sekolah P.P. Pejabat Pos

Jalan raya Kg. Kampung Skala: 1 cm mewakili 1 km

Peta 1

1 (a) Apakah jenis skala yang digunakan dalam peta di atas? Buku Teks: m.s. 4 OMG m.s. 4 DSKP AS2, TP1 ARAS : R
Skala penyata
[1 markah]

(b) Tukarkan skala pada peta kepada pecahan wakilan. Buku Teks: m.s. 4 OMG m.s. 4 DSKP AS2, TP1 ARAS : S

Skala 1: 100 000

[1 markah]

(c) Aiman memulakan perjalanan ke sekolah pada pukul 6.45 pagi. Jarak mutlak dari rumah Aiman ke sekolah

ialah 2.5 km. Andaikan Aiman berjalan selama 10 minit bagi satu kilometer perjalanan. Pada pukul
berapakah Aiman sampai di sekolahnya? Buku Teks: m.s. 6 KBAT Menganalisis ARAS : T

Aiman berjalan ke sekolah selama 25 minit (2.5 km 3 10 minit). Oleh itu, Aiman sampai di sekolah pada

pukul 7.10 pagi (6.45 pagi 1 0.25 minit).

[2 markah]

11

(d) Dengan menggunakan skala 1 : 50 000, nyatakan jarak lurus bagi tempat-tempat berikut. Buku Teks: m.s. 10

OMG m.s. 9 DSKP G, TP5 ARAS : S

(i) Jarak rumah Lai ke sekolah : 6 cm 3 0.5 km = 3 km
(ii) Jarak rumah Aiman ke balai polis : 7 cm 3 0.5 km = 3.5 km

[4 markah]

(e) Kirakan jarak sebenar di antara Jambatan P dengan Jambatan Q. Buku Teks: m.s. 10 OMG m.s. 9 DSKP G, TP5

ARAS : S [1 markah]

10.5 km
Bab 01
(f) Kira jarak relatif dari Kg. Salak ke pejabat pos. Buku Teks: m.s. 6 - 7 OMG m.s. 7 DSKP F, TP4 ARAS : S
Naskah Demo
Jenis pengangkutan Tambang Masa
1 km =11 minit
Bas 1 km = RM0.80

Teksi 1 km = RM2.10 1 km = 4 minit

(i) Berapakah tambang teksi dan bas bagi perjalanan dari Kg. Salak ke pejabat pos?

Tambang bas Tambang teksi

6 km 3 RM 0.80 = RM 4.80 6 km 3 RM 2.10 = RM 12.60

[4 markah]

(ii) Andaikan Kamal yang tinggal di Kg. Salak perlu pergi ke pejabat pos dengan kadar segera. Apakah
jenis pengangkutan yang sesuai digunakan oleh Kamal? Berikan alasan anda. KBAT Menilai ARAS : T

Teksi. Perjalanan dengan teksi hanya mengambil masa 24 minit berbanding dengan bas yang

mengambil masa yang lebih lama, iaitu 1 jam 6 minit untuk sampai ke pejabat pos.
[2 markah]

Soalan 2 berdasarkan Peta 2.

Kg. Pulau 1 Kg. Pulau 2 Rumah U
Aina

Jambatan Sungai Pinang Rumah Karthick Rumah
P Sek. Nicky
Pekan
P.P. Raya Jambatan
Q
PETUNJUK
Sungai B.P.
Petempatan
Jalan raya Jambatan B.P. Balai Polis

12 Sek. Sekolah P.P. Pejabat Pos
Kg. Kampung 0 1 2 3 4 5 km

Skala:

Peta 2

2 (a) Tukarkan skala dalam peta di atas kepada skala berikut. Buku Teks: m.s. 4 OMG m.s. 4 DSKP AS2, TP1 ARAS : S
(i) Skala penyata :            1 cm mewakili 1 km
(ii) Skala pecahan wakilan :          Skala 1: 100 000

[2 markah]

(b) Apakah alat yang digunakan untuk mengukur jarak Sungai Pinang dari Jambatan P ke Jambatan Q?

Buku Teks: m.s. 4 ARAS : R

Benang/ jalur kertas/ pembaris
[1 markah]
Naskah Demo
Bab 01
(c) Berapakah jarak sebenar Sungai Pinang dari Jambatan P ke Jambatan Q? Buku Teks: m.s. 11

OMG m.s. 6 DSKP ES6, TP3 ARAS : S

12.4 cm 3 1 km = 12.4 km
[2 markah]

(d) Dengan menggunakan skala 1 cm mewakili 0.5 km, kirakan jarak lurus bagi tempat-tempat berikut.

Buku Teks: m.s. 10 OMG m.s. 6 DSKP GS5, TP5 ARAS : S

(i) Jarak rumah Aina ke sekolah : 3 cm 3 0.5 km = 1.5 km
(ii) Jarak rumah Nicky ke pejabat pos : 11 cm 3 0.5 km = 5.5 km
(iii) Jarak Pekan Raya ke Kg. Pulau 1 : 5 cm 3 0.5 km = 2.5 km

[6 markah]

(e) Waktu persekolahan bagi sesi pagi bermula pada pukul 7.25 pagi. Andaikan Karthick berbasikal dengan
kelajuan 6 minit bagi setiap satu kilometer. Pada pukul berapakah Karthick perlu bertolak dari rumahnya
untuk sampai ke sekolah? Buku Teks: m.s. 6 KBAT Mengaplikasi ARAS : T

Karthick berbasikal ke sekolah selama 18 minit (3 km 3 6 minit). Jadi Karthick perlu bertolak dari rumah

pada pukul 7.07 pagi. (7.25 pagi – 0.18 minit)

[2 markah]

(f) Dengan menggunakan jangka tolok, ukur jarak lurus pada peta bagi tempat-tempat berikut.

Buku Teks: m.s. 10 ARAS : S

(i) Jarak sekolah ke Pekan Raya : 6.7 km

(ii) Jarak balai polis ke Kg. Pulau 2 : 5.7 km

[2 markah]

13

02BAB PETA TOPOGRAFI

2.1 Maksud Peta Topografi Buku Teks: m.s. 18

Peta Topografi
• Menunjukkan keadaan muka bumi sesebuah kawasan
• Mempunyai garisan grid secara menegak dan melintang

Ciri-ciri peta topografi
Bab 02
Mempunyai tajuk, petunjuk dan skala Dilukis menggunakan skala dan simbol-simbol
Naskah Demo
2.2 Garisan Timuran dan Garisan Utaraan Buku Teks: m.s. 19

Garisan Timuran dan Garisan Utaraan
• Merupakan garisan grid dalam peta topografi

• Dilukis secara menegak atau melintang

Garisan Timuran Garisan Utaraan
• Garisan menegak [ ] • Garisan melintang [ ]
• Menunjukkan kedudukan tempat arah timur • Menunjukkan kedudukan tempat arah utara
• Dinomborkan dari barat ke timur • Dinomborkan dari selatan ke utara
• Nilai semakin bertambah ke arah timur • Nilai semakin bertambah ke arah utara

2.3 Rujukan Grid Buku Teks: m.s. 20

Rujukan Grid
• Berfungsi untuk menentukan kedudukan sesuatu tempat objek
• Merupakan kombinasi nilai garisan timuran dan nilai garisan utaraan pada titik persilangan
• Nilai garisan timuran dibaca terlebih dahulu diikuti dengan nilai garisan utaraan

Dinyatakan dalam dua cara, iaitu rujukan grid 4 angka dan rujukan grid 6 angka

Rujukan grid 4 angka Rujukan grid 6 angka

• Digunakan untuk menentukan 43 • Digunakan untuk menentukan 4310
kedudukan sesuatu kawasan yang 9
luas 8
kedudukan sesuatu objek/ ciri 7
• Contoh: kawasan hutan, pertanian 6
geografi yang lebih kecil 5
Rujukan grid 4 angka bagi 42 • Contoh: sekolah, masjid, kilang 4
Kg. Perepat ialah RG 7342 73 3
2
1
Rujukan grid 6 angka bagi 42 0

74 Balai Polis ialah RG 733422 0 1 2 3 4 5 6 7 8 910
73 74

14

2.4 Ciri Pandang Darat Fizikal dan Ciri Pandang Darat Budaya Buku Teks: m.s. 23

Ciri Pandang Darat

Ciri pandang darat fizikal Ciri pandang darat budaya

• Merujuk kepada pelbagai ciri • Merujuk kepada pelbagai ciri buatan manusia atau melibatkan
semula jadi kegiatan manusia. Contoh:
»» Petempatan
• Contoh : saliran, bentuk »» Kemudahan sosial – sekolah, hospital, tempat ibadat
muka bumi, tumbuh- »» Pengangkutan – jalan raya, jalan kereta api, jambatan
tumbuhan semula jadi »» Kegiatan ekonomi – pertanian, pembalakan, perlombongan
Naskah Demo
Bab 02
Saling kaitan ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya

Ciri pandang darat fizikal Ciri pandang darat budaya
Tanah pamah • Pertanian: Tanaman padi sawah, nanas
• Pengangkutan: Jalan raya, jalan kereta api, lapangan terbang
Tanah beralun • Petempatan: Rumah
Tanah tinggi • Kemudahan sosial: Sekolah, hospital, tempat ibadat
Pinggir laut • Pertanian : Tanaman getah dan kelapa sawit
• Petempatan: Rumah
Saliran • Pertanian : Tanaman teh dan sayur-sayuran hawa sederhana
Tumbuhan semula jadi • Pelancongan: Kemudahan penginapan
• Kuasa hidroelektrik: Empangan
• Perikanan : Petempatan nelayan dan pelabuhan
• Pelancongan : Tempat berkelah, jeti
• Sumber air: Paip saluran air
• Pengangkutan: Jeti, pangkalan bot
• Pembalakan : Kem pembalakan, petempatan
• Pelancongan: Laluan pejalan kaki

2.5 Mentafsir Peta Topografi Buku Teks: m.s. 26
Langkah-langkah mentafsir peta topografi
Kenal pasti ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang budaya dalam peta
Kaitkan ciri pandang darat fizikal dengan ciri pandang budaya
Tafsirkan peta topografi tersebut menggunakan maklumat dan bukti yang terdapat dalam peta

15

PRAKTIS DSKP (PENTAKSIRAN BILIK DARJAH)

2.1 Maksud Peta Topografi Buku Teks: m.s. 18

SP 1.2.1 Menyatakan maksud peta topografi.

A Berdasarkan peta topografi berikut, senaraikan maklumat yang terdapat dalam peta tersebut dalam jadual
yang diberi. SP 1.2.1 TP1

29 Peta Pulau Indah PETUNJUK

Jalan raya

Bab 02 Petempatan

Naskah Demo
Hutan primer

28

Hutan belukar

Rumput

Kelapa sawit

27 Kelapa
Pelbagai tanaman

pokok baka
Sungai

26 B.P. Balai Polis
Kg. Kampung

W.P. Wakil Pos

25 Sg. Sungai
68 69 70 71 72 73 74 Skala 1:50 000

1 Tajuk kawasan yang dikaji 4 Simbol-simbol 7 Garisan menegak
2 Petunjuk 5 Ciri pandang darat fizikal 8 Garisan melintang
3 Skala 6 Ciri pandang darat budaya 9 Nombor rujukan grid


2.2 Garisan Timuran dan Garisan Utaraan Buku Teks: m.s. 19

SP 1.2.2 Mengenal pasti garisan timuran dan garisan utaraan dalam peta topografi.

B Lengkapkan peta dakap yang berikut. SP 1.2.2

1 Garisan (a) Dilukis secara    melintang .
utaraan .
(b) Menunjukkan kedudukan sesuatu tempat ke arah utara .
(c) Dinomborkan dari   selatan    ke   utara
.
Garisan grid 2 Garisan (a) Dilukis secara    menegak .
timuran .
(b) Menunjukkan kedudukan sesuatu tempat ke arah timur
(c) Dinomborkan dari   barat    ke   timur 9

TP 1 Menyenaraikan maklumat yang terdapat dalam peta topografi. 

16

2.3 Rujukan Grid Buku Teks: m.s. 20 – 22

SP 1.2.3 Menyatakan rujukan grid.
SP 1.2.4 Menerangkan perbezaan kegunaan rujukan grid 4 angka dan 6 angka
SP 1.2.5 Menunjukkan cara membaca rujukan grid 4 angka dan 6 angka untuk menentukan kedudukan dalam peta topografi.

C Jawab soalan-soalan berikut berdasarkan peta topografi yang diberi. SP 1.2.3, 1.2.4, 1.2.5 TP2

Peta Pantai Remis PETUNJUK
Kontur
83 Sungai

Hutan primerNaskah Demo
82 Hutan belukar Bab 02

Sek. Getah
81 Kelapa sawit
Jalan raya
Petempatan

80 Kilang Skala 1:50 000
Masjid .
79 B.P. Balai Polis
Kg. Kampung
91 92 93 94 95 Sek. Sekolah
Sg. Sungai
1 Rujukan grid 4 angka bagi Kg. Segari ialah    RG 9282



2 Nyatakan langkah-langkah membaca rujukan grid 6 angka bagi Balai Polis.
(a) Kedudukan Balai Polis dalam segi empat grid :   RG 9282  

(b) Bahagikan jarak di antara garisan timuran   92   dan   93   kepada   10   bahagian
yang sama jaraknya.

(c) Bahagikan jarak di antara garisan utaraan   82   dan   83   kepada   10   bahagian
yang sama jaraknya.

(d) Nomborkan setiap bahagian dari   0   hingga   10  .

(e) Titik persilangan garisan timuran yang merentasi Balai Polis ialah   928  .

(f) Titik persilangan garisan utaraan yang merentasi Balai Polis ialah   821  .

(g) Rujukan grid 6 angka bagi Balai Polis ialah   RG 928821  .

17

3 Tentukan rujukan grid 4 angka bagi kawasan dalam jadual berikut.

Kawasan Nilai garisan timuran Nilai garisan utaraan Rujukan grid 4 angka

(a) Ladang Lumut 92 79 RG 9279

(b) Ladang getah di barat 91 79 RG 9179
daya peta 91 82 RG 9182
94 82 RG 9482
(c) Kawasan tanah tinggi
di barat laut peta

(d)Bab 02Hutan di timur laut
peta
Naskah Demo
4 Tentukan rujukan grid 6 angka bagi tempat dalam jadual berikut.

Tempat Titik persilangan Titik persilangan Rujukan grid 6 angka
garisan timuran garisan utaraan

(a) Sekolah 921 812 RG 921812

(b) Klinik 930 821 RG 930821

(c) Kilang sawit 914 807 RG 914807

(d) Masjid 927 824 RG 927824

TP 2 Menjelaskan cara membaca rujukan grid 4 angka dan 6 angka dalam peta topografi.  37

18

D Berdasarkan peta topografi di bawah, tentukan kedudukan lokasi dalam jadual menggunakan rujukan grid 4
angka dan rujukan grid 6 angka. SP 1.2.3, 1.2.4, 1.2.5 TP3

Peta Sabak Bernam PETUNJUK

18 B.P. PBoalliasi
Pejabat
Kelapa sawit
Pelbagai tanaman P.P.T. Pos dan
bukan pokok baka

17 Hutan belukar Telegraf
W.P Wakil Pos
Jalan raya
Petempatan R.R. RRuehmaath

Sek. Sekolah
Naskah Demo
Bab 02
16 Kuil Sg. Sungai

Masjid W.P. PWoaskil
Tangki Hosp. Hospital

15 33 34 35 36 37 Skala 1: 50 000
32

Tempat Rujukan grid 4 angka Rujukan grid 6 angka
1 Tangki RG 3615 RG 363156

2 Masjid RG 3317 RG 335179

3 Pejabat Pos dan Telegraf RG 3417 RG 340172
4 Balai Polis RG 3317 RG 338172

5 Sekolah RG 3515 RG 353158

6 Rumah Rehat RG 3417 RG 343172
7 Wakil Pos RG 3317 RG 337170

8 Hospital RG 3317 RG 338170

9 Kuil RG 3516 RG 354166

TP 3 Menggunakan rujukan grid 4 angka dan rujukan grid 6 angka menentukan kedudukan dalam peta   16
topografi.

19

2.4 Ciri Pandang Darat Fizikal dan Ciri Pandang Darat Budaya Buku Teks: m.s. 23 – 25

SP 1.2.6 Menganalisis hubung kait ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya dalam peta topografi.
SP 1.2.7 Mentafsir peta topografi secara keseluruhan.

Soalan E, F dan G berdasarkan Peta 1. Kaji Peta 1 dengan teliti.

Peta Kapar

49

Bab 02 48

Naskah Demo47

46

45

44
68 69 70 71 72 73 74

PETUNJUK Kelapa Jambatan
Sungai Masjid
Runut kenderaan bermotor Hutan primer Kg. Kampung
Jeti Petempatan
Hutan belukar Sek. Sekolah Skala 1:50 000
Air Talian paip air Tanaman pokok
Kelapa sawit baka
Jalan raya

Peta 1

20

E Senaraikan saling kaitan antara ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya yang wujud dalam
Peta 1. Isi jawapan anda dalam jadual berikut. SP 1.2.6, 1.2.7 TP4

Ciri pandang darat fizikal Kepentingan Ciri pandang darat budaya

1 Tanah pamah (a) Pengangkutan (a) Jalan raya
(b) Petempatan (b) Rumah
2 Tanah beralun (c) Kemudahan sosial (c) Sekolah, klinik, masjid
3 Saliran
(a) Pertanian (a) Kelapa sawit
(b) Petempatan (b) Rumah, bangunan

(a) Sumber air (a) Talian paip air
Naskah Demo
4 Tumbuhan semula jadi Bab 02Hutan rizab (Hutan simpan)

5 Pinggir laut (a) Menjana kuasa elektrik (a) Stesen Janakuasa TNB
(b) Kawasan lombong (b) Jeti
(c) Talian paip minyak

TP 4 Mengesan hubung kait ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya dalam peta topografi.  15

F “Ciri pandang darat fizikal penting dalam mewujudkan ciri pandang darat budaya.” Bahaskan tajuk tersebut
berdasarkan hasil kajian anda tentang Peta 1. Tuliskan hujah anda dalam ruang yang disediakan. KBAT Menilai
SP 1.2.6, 1.2.7 TP5

– Ciri pandang darat fizikal penting dalam mewujudkan ciri pandang darat budaya. Contohnya tanah pamah di

kawasan persekitaran Kapar telah membolehkan ciri pandang darat budaya seperti jaringan pengangkutan

seperti jalan raya, kemudahan sosial, contohnya klinik, sekolah, masjid dan petempatan penduduk dibina

terutama di kawasan tengah dan tenggara peta yang padat dengan penduduk.

– Di kawasan tanah yang beralun pula, kegiatan pertanian seperti penanaman kelapa sawit dan kelapa giat

dijalankan yang dihubungkan oleh jalan raya dengan kawasan berdekatan.

– Sungai berdekatan, contohnya Sg. Kapar Besar membekalkan sumber air yang disalirkan melalui paip saluran

air ke kawasan berdekatan.

– Di kawasan pinggir laut di barat daya peta terdapat stesen janakuasa TNB yang membekalkan tenaga elektrik

ke kawasan persekitaran. Di kawasan pinggir pantai ini juga terdapat talian paip minyak.

21

G Berdasarkan ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya dalam Peta 1, kenal pasti kawasan yang
berpotensi untuk dimajukan. Cadangkan contoh pembangunan yang boleh dimajukan di kawasan tersebut dengan
melengkapkan jadual berikut berdasarkan kriteria yang diberi. KBAT Mencipta SP 1.2.6, 1.2.7 TP6



Rujukan grid 4 Ciri pandang darat Pembangunan yang Contoh pembangunan
angka fizikal boleh diwujudkan

1 Jawapan murid Jawapan murid Jawapan murid Jawapan murid

Bab 022

Naskah Demo3

4

5

TP 5 Membahaskan hubung kait ciri pandang darat fizikal dan ciri pandang darat budaya dalam peta topografi   15
secara keseluruhan.   20

TP 6 Menjana idea dengan mencadangkan pembangunan yang boleh dimajukan di kawasan yang ditafsir
berdasarkan pandang darat fizikal dan pandang darat budaya dalam peta topografi.

22

2.5 Mentafsir Peta Topografi Buku Teks: m.s. 26 – 28

SP 1.2.7 Mentafsir peta topografi secara keseluruhan.

H Tafsirkan peta topografi berikut untuk mengetahui saling kaitan antara ciri pandang darat fizikal dengan ciri
pandang darat budaya. KBAT Menganalisis SP 1.2.7

84 Peta Lumut PETUNJUK

Kontur

Sungai
83 Kolam takungan
Naskah Demo
Bab 02Hutan primer

Hutan belukar
82 Tanaman bukan pokok baka

Getah

Kelapa sawit

81

Jalan raya

Runut kenderaan bermotor
80 Bangunan

Kilang
B.P. Balai Polis
79 Sek. Sekolah

Skala 1: 50 000

78
91 92 93 94 95 96

- Peta topografi menunjukkan kawasan Lumut. Ciri pandang darat fizikal yang terdapat di kawasan peta ialah sungai,
hutan dan bukit-bukau. Manakala ciri pandang darat budaya pula adalah terdiri daripada jalan raya, ladang getah,
ladang kelapa sawit, petempatan, sekolah, klinik dan balai polis.
- Sebahagian besar bentuk muka bumi di kawasan peta adalah terdiri daripada kawasan tanah pamah yang rata kecuali
di sebelah barat laut dan tenggara yang merupakan kawasan tanah tinggi. Kawasan tanah pamah digunakan untuk
petempatan, pengangkutan dan pertanian. Manakala kawasan beralun yang bersaliran baik pula digunakan untuk
penanaman getah dan kelapa sawit. Saliran utama ialah Sungai Segari dan Sungai Siah Lip.
- Berdasarkan peta, kegiatan ekonomi utama penduduk ialah pertanian. Tanaman yang diusahakan ialah kelapa sawit
dan getah. Kelapa sawit dan getah diusahakan di kawasan kaki bukit dan tanah pamah secara kebun dan ladang,
misalnya Ladang Lumut, Ladang Ban Chin Hoe. Terdapat sebuah kilang sawit di barat peta yang turut menyediakan
peluang pekerjaan kepada penduduk setempat.
- Kawasan yang menjadi tumpuan pendud uk dan mempunyai pola petempatan berpusat terdapat di
RG 9280 dan RG 9281. Kawasan ini mempunyai kemudahan sosial seperti klinik, sekolah dan balai polis. Petempatan
berjajar pula terdapat di RG 9279.

23

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN B: Soalan STRUKTUR

Jawab semua soalan.
Soalan 1 berdasarkan Peta 1.

97 Peta Jitra PETUNJUK
96 B.P Kontur
95 Sek. Sungai
94Bab 02 Tanaman pokok baka
93 Padi sawah
Naskah Demo Getah
Kelapa sawit
Jalan raya
Bangunan
Benteng

Klinik

B.P. Balai Polis
Sek. Sekolah

92

Skala 1:50 000

91
65 66 67 68 69 70 71

Peta 1

1 (a) Nyatakan rujukan grid bagi tempat-tempat berikut. OMG m.s. 18 DSKP CS3, TP2 ARAS : S

Rujukan grid 4 angka Rujukan grid 6 angka

(i) Taman Sri Nyior RG 6695 (i) Balai Polis RG 653959

(ii) Ladang Tunjang RG 6995 (ii) Sekolah RG 678 954
[4 markah]

(b) Senaraikan dua ciri pandang darat fizikal yang terdapat dalam peta. ARAS : S
(i) Tanah tinggi
(ii) Tanah pamah/ Tumbuhan semula jadi/ Sungai

[2 markah]

24

(c) Apakah ciri pandang darat budaya yang dibina di RG 7093 dan kegunaannya? ARAS : S

Klinik untuk kemudahan penduduk setempat mendapatkan rawatan kesihatan.

[2 markah]

(d) Nyatakan kegiatan ekonomi utama yang dijalankan oleh penduduk dalam peta. ARAS : R
Pertanian padi sawah

[1 markah]

(e) Jelaskan faktor yang mempengaruhi kegiatan ekonomi di 1 (d). KBAT Menganalisis ARAS : T
– Sebahagian besar bentuk muka bumi di kawasan peta adalah terdiri daripada kawasan tanah pamah luas
yang sesuai untuk penanaman padi sawah.

– Selain itu, terdapat saliran utama dari sungai berdekatan dan parit untuk mengairi sawah padi. / Terdapat

jaringan pengangkutan yang baik seperti jalan raya yang memudahkan penghantaran padi ke kilang.

[4 markah]
Naskah Demo
Bab 02
(f) Pada pendapat anda, apakah faktor yang menggalakkan penanaman kelapa sawit secara ladang di kawasan
timur laut peta? KBAT Menilai ARAS : T

Terdapat tanah beralun yang luas dan bersaliran baik yang sesuai untuk penanaman kelapa sawit secara
besar-besaran. / Terdapat sistem perhubungan yang baik, iaitu jalan raya yang memudahkan penghantaran

kelapa sawit ke kilang.

[2 markah]

25

Soalan 2 berdasarkan Peta 2. Peta Sungai Panjang

15

14

Bab 0213

Naskah Demo12
Sek.

11

10

09

08 42 43 44 45 46 47
40 41
Hutan belukar Masjid Jambatan
PETUNJUK Kelapa sawit Petempatan B.P. Balai Polis
Sempadan negeri Padi sawah Sek. Sekolah
Sungai Jalan raya Kilang
Tanaman pokok baka Runut kenderaan Skala 1:50 000
Hutan primer bermotor

Peta 2

2 (a) Nyatakan rujukan grid 6 angka bagi tempat-tempat berikut. OMG m.s. 18 DSKP CS4, TP2 ARAS : S
(i) Kilang: RG 464126
(ii) Sekolah: RG 427114 [2 markah]

26

(b) Senaraikan sektor pekerjaan yang boleh diceburi oleh penduduk di kawasan timur Garisan Utaraan 12.

ARAS : S

Sektor pekerjaaan yang boleh diceburi ialah perkhidmatan, iaitu di klinik dan sekolah, sektor perindustrian,
iaitu kilang sawit dan pertanian/perladangan, iaitu penanaman padi sawah dan kelapa sawit.

[3 markah]
(c) Senaraikan dua kegiatan pertanian yang dijalankan oleh penduduk dalam peta. ARAS : R [2 markah]
(i) Padi sawah
(ii) Penanaman kelapa sawit

Naskah Demo
Bab 02
(d) Berdasarkan jawapan anda dalam 2 (c), nyatakan dua ciri pandang darat fizikal yang mempengaruhi
tanaman tersebut. KBAT Menilai ARAS : T

(i) Terdapat tanah pamah yang rendah untuk tanaman padi sawah

(ii) Terdapat tanah beralun-alun dan luas yang sesuai untuk tanaman kelapa sawit
[2 markah]

(e) Pada pendapat anda, mengapakah tiada petempatan dibina di kawasan selatan Garisan Timuran 42?

ARAS : S

Kerana di situ merupakan kawasan tanaman kelapa sawit, hutan belukar dan hutan tebal yang tidak sesuai
untuk membina petempatan dan kekurangan jaringan pengangkutan seperti jalan raya.

[3 markah]

(f) Andaikan anda seorang pegawai perancang bandar, kawasan dalam segi empat grid yang manakah
yang akan anda cadangkan untuk dibangunkan supaya menjadi tumpuan pelancong? KBAT Mencipta

ARAS : T

Di kawasan segi empat grid RG 4313 dengan membina inap desa (homestay) kerana di situ terdapat hutan

belukar, sungai, iaitu Sungai Panjang dan kawasan sawah padi yang membolehkan pelancong tempatan

dan pelancong asing menikmati pengalaman kehidupan di desa, berkelah dan pelbagai aktiviti lain.
[3 markah]

27

03BAB PENGARUH PERGERAKAN BUMI TERHADAP CUACA DAN IKLIM

3.1 Pergerakan Bumi Buku Teks: m.s. 34

Pergerakan Bumi

Berlaku melalui dua cara Bumi berputar pada paksinya sambil
beredar mengelilingi matahari pada
Putaran bumi Peredaran bumi orbitnya yang berbentuk elips (bujur)

3.2 Putaran Bumi Buku Teks: m.s. 35
Bab 03

Naskah Demo
Putaran Bumi Satah tegak Kutub
• Berputar pada paksi condong pada sudut 23½° dari satah tegak utara
• Berputar dari arah barat ke timur (mengikut arah lawan pusingan jam) Arah
• Satu putaran lengkap (360°) mengambil masa 24 jam (satu hari) putaran

Kesan-kesan putaran bumi Kutub
Selatan

Kejadian siang dan malam Pembiasan angin lazim

• Bahagian menghadap • Putaran dari barat ke timur menghasilkan daya koriolis
matahari akan mengalami (daya graviti bumi)
waktu siang
• Menyebabkan pemesongan arah tiupan angin lazim sedunia
• Bahagian yang terlindung • Di hemistera utara, angin terbias ke kanan daripada arah
akan mengalami waktu
malam tiupannya
• Di hemistera selatan, angin terbias ke arah kiri

Perbezaan waktu tempatan Kejadian pasang surut

• Satu putaran lengkap mengambil • Berlaku sebanyak Air surut A
masa 24 jam dan dalam setiap jam, dua kali dalam
bumi berputar sebanyak 15° longitud
= 4 minit bagi 1° longitud tempoh 24 jam Air Air BULAN
• Disebabkan oleh pasang BUMI pasang Tarikan
• Mewujudkan 24 zon waktu, iaitu satu
jam bagi setiap zon tarikan graviti D B graviti
bumi dengan bulan
• Putaran dari barat ke timur
menyebabkan kawasan di timur bulan atau bumi
Garisan Meridian Pangkal menerima
cahaya matahari terlebih dahulu dari dengan matahari Air surut C
kawasan di barat. • Daya
tarikan

graviti bulan yang kuat akan menarik air laut di

permukaan bumi yang menghadap bulan dan

menghasilkan air pasang

28

3.3 Peredaran Bumi Buku Teks: m.s. 38

Peredaran Bumi
• Beredar mengelilingi bumi mengikut arah lawan jam
• Satu peredaran yang lengkap mengambil masa 365¼ hari (satu tahun)

Kesan-kesan peredaran bumi

Kejadian empat musim di kawasan beriklim sederhana Fenomena gerhana

Kejadian empat musim di kawasan beriklim sederhana
• Berlaku musim bunga, musim panas, musim luruh dan musim sejuk
• Berlaku di hemisfera utara dan hemisfera selatan
Naskah Demo
A Bab 03AD

Ekuinoks Musim Bunga (21 GK.hJaatGdui.liSsatirwtaan KU Solstis Musim Sejuk (22 Dis)
KS • Matahari tengah hari tegak di
Mac)
• Matahari tengah hari tegak di atas kepala di GJ (23½S°)
• HU : Musim sejuk, HS : Musim
atas kepala di GK (0°)
• HU : Musim bunga, HS : Musim panas
• HU : Waktu siang lebih panjang
luruh • HS : Waktu malam lebih panjang
• Tempoh siang dan malam sama
KU : 24 jam siang, KS : 24 jam
panjang
malam ( November – April)

B GK.hJaatGdui.liSsatirwtaan KU GK.hJaatGdui.liSsatirwtaan KU

Pancaran D

matahari

KS KS

B GK.hJaatGdui.liSsatirwtaan KU C
Solstis Musim Panas (21 Jun)
• Matahari tengah hari tegak di KS C Ekuinoks Musim Luruh (23
September)
atas kepala di GS (23½U°) • Matahari tengah hari tegak di
• HU : Musim panas, HS : Musim
atas kepala di GK (0°)
sejuk • HU : Musim luruh, HS : Musim
• HU : Waktu siang lebih panjang
• HS : Waktu malam lebih bunga
• Tempoh siang dan malam sama
panjang KU : 24 jam
panjang
siang, KS : 24 jam malam

( Mei – Oktober)

HU : Hemisfera utara KU : Kutub utara GK : Garisan Khatulistiwa GJ : Garisan Jadi
HS : Hemisfera selatan KS : Kutub selatan GS : Garisan Sartan

29

Fenomena gerhana Penumbra
Fenomena gerhana Bulan

Gerhana matahari Bumi
Umbra
Matahari

Bab 03

Naskah Demo
• Bulan berada di antara matahari dan bumi dalam satu garisan lurus
• Kedudukan bulan di tengah-tengah menghalang pancaran matahari ke arah bumi
• Menyebabkan gerhana matahari kerana pancaran matahari tidak sampai ke bumi
• Gerhana matahari tidak meliputi seluruh permukaan bumi kerana saiz bulan lebih kecil daripada

bumi
• Gerhana penuh berlaku di zon umbra yang kecil
• Gerhana separa berlaku di zon penumbra yang lebih besar

Gerhana bulan

Matahari

Bumi Bulan

• Bumi berada di antara matahari dan bulan dalam satu garisan lurus
• Kedudukan bumi di tengah-tengah menyebabkan pancaran matahari ke arah bulan terhalang
• Menyebabkan gerhana bulan kerana bulan ditutupi oleh bayang-bayang bumi
30

PRAKTIS DSKP (PENTAKSIRAN BILIK DARJAH)

3.1 Pergerakan Bumi Buku Teks: m.s. 34

SP 2.1.1 Mengenal pasti dua cara pergerakan bumi

A 1 Lengkapkan peta dakap berikut. SP 2.1.1 TP1

Cara pergerakan bumi (a) Putaran bumi
(b) Peredaran bumi

2 Nyatakan cara pergerakan bumi dalam sistem suria berdasarkan rajah berikut. SP 2.1.1 TP1
Bulan
Satah tegak Orbit bumi
Bumi
Arah Kutub
putaran utara
Naskah Demo
Bab 03Matahari

Kutub
Selatan

(a) Putaran bumi (b) Peredaran bumi


3.2 Putaran Bumi Buku Teks: m.s. 35 - 37
3.3 Peredaran Bumi Buku Teks: m.s. 38 - 42

SP 2.1.2 Menerangkan tentang putaran bumi dan peredaran bumi
SP 2.1.3 Menunjukkan kesan putaran bumi
SP 2.1.4 Menunjukkan kesan peredaran bumi
SP 2.1.5 Membahaskan kesan pergerakan bumi terhadap cuaca dan iklim

B 1 Padankan cara pergerakan bumi dengan huraiannya yang betul. SP 2.1.2 TP2

(a) Putaran bumi Pergerakan bumi pada paksinya dari arah barat ke timur

(a) Peredaran bumi Pergerakan bumi mengelilingi matahari mengikut orbitnya


2 Bumi berputar mengikut arah  lawan pusingan jam , iaitu dari arah  barat  ke  timur .

3 Satu putaran bumi yang lengkap mengambil masa  24 jam  atau  satu hari .

4 Bumi berputar pada paksinya yang mempunyai kecondongan sudut  23½°  dari satah tegak.

5 Bumi beredar mengelilingi  matahari  mengikut arah  lawan jam .

6 Satu peredaran bumi yang lengkap mengambil masa  365¼ hari  atau  satu tahun .

TP 1 Menyatakan cara pergerakan bumi.  4
TP 2 Menjelaskan putaran bumi dan peredaran bumi.  12

31

C Isi tempat kosong dengan maklumat yang berkaitan dengan kesan yang berlaku apabila bumi bergerak.
SP 2.1.3, 2.1.4 TP3

1 Kesan putaran bumi

Satah tegak Kutub Utara

Bumi

Matahari Cahaya
matahari

Kutub Selatan
(a) Nyatakan kesan yang terjadi berdasarkan rajah di atas.
Kejadian siang dan malam

(b) Bahagian yang  menghadap matahari  akan mengalami  waktu siang .
(c) Bahagian yang tidak   menerima pancaran matahari   akan mengalami  waktu malam .
Bab 03

Naskah Demo
2 Kesan peredaran bumi
(a) Labelkan rajah di bawah dengan musim dan tarikh yang betul.

Ekuinoks Musim Bunga 23½°U KU
21 Mac
A GS
GK
KS GJ Solstis Musim Sejuk
23½°S D 22 Disember

B 23½°U KU 23½°U KU
Solstis Musim Panas
GS Pancaran GS
21 Jun GK matahari GK
GJ GJ
KS 23½°S 23½°U KS 23½°S

PETUNJUK KU
GS Garisan Sartan
GK Garisan Khatulistiwa GS C Ekuinoks Musim Luruh
GJ Garisan Jadi GJKH 23 September
KU Kutub Utara
KS Kutub Selatan KS 23½°S



(b) Nyatakan kesan peredaran bumi seperti dalam rajah tersebut.

Kejadian empat musim, fenomena gerhana (bulan dan matahari)

32

Naskah Demo (c) Lengkapkan tempat kosong dengan jawapan yang betul.
Bab 03 Ekuinoks musim bunga
(i) Tarikh : 21 Mac
(ii) Matahari tengah hari tegak di atas kepala di Garisan Khatulistiwa
(iii) Musim di hemisfera utara : Musim bunga
(iv) Musim di hemisfera selatan : Musim luruh
(v) Tempoh waktu waktu siang dan malam di hemisfera utara dan hemisfera selatan:
Sama panjang

Solstis musim panas
(i) Tarikh : 21 Jun
(ii) Matahari tengah hari tegak di atas kepala di Garisan Sartan
(iii) Musim di hemisfera utara : Musim panas
(iv) Musim di hemisfera selatan : Musim sejuk
(v) Tempoh waktu waktu siang dan malam di hemisfera utara dan hemisfera selatan:
Waktu siang lebih panjang di hemisfera utara dan waktu malam lebih panjnag di hemisfera
selatan

Ekuinoks musim luruh
(i) Tarikh : 23 September
(ii) Matahari tengah hari tegak di atas kepala di Garisan Khatulistiwa
(iii) Musim di hemisfera utara : Musim luruh
(iv) Musim di hemisfera selatan : Musim bunga
(v) Tempoh waktu waktu siang dan malam di hemisfera utara dan hemisfera selatan:
Sama panjang

Solstis musim sejuk
(i) Tarikh : 22 Disember
(ii) Matahari tengah hari tegak di atas kepala di Garisan Jadi
(iii) Musim di hemisfera utara : Musim sejuk
(iv) Musim di hemisfera selatan : Musim panas
(v) Tempoh waktu siang dan malam di hemisfera utara dan hemisfera selatan:
Waktu malam lebih panjang di hemisfera utara dan waktu siang lebih panjang di hemisfera
selatan

TP 3 Menunjuk cara salah satu kesan yang berlaku apabila bumi bergerak.  35

33

D Lengkapkan rajah berikut dengan perbezaan kesan putaran bumi dengan kesan peredaran bumi. SP 2.1.3, 2.1.4
TP4

Kesan pergerakan bumi

Kesan putaran bumi Mengapakah fenomena Kesan peredaran bumi
• Tempoh masa putaran ini berlaku? • Tempoh masa peredaran

bumi : 24 jam/satu hari bumi : 365¼ hari/satu tahun

1 Kejadian siang dan malam Kerana bumi sentiasa berputar pada paksinya selama 24
jam/ satu hari

2 Perbezaan waktu tempatan Bab 03 1 Kejadian empat musim

Putaran bumi yang lengkap (360°) mengambilNaskah Demo Peredaran bumi mengelilingi matahari dan
masa 24 jam telah mewujudkan 24 zon waktu, kecondongan paksi bumi menyebabkan
iaitu satu jam bagi setiap zon atau 15° longitud kedudukan matahari tengah hari berubah-
bagi setiap jam. ubah seiring dengan perubahan musim.

3 Pembiasan angin lazim 2 Fenomena gerhana

Putaran bumi menghasilkan daya graviti (a) Gerhana bulan
bumi yang dinamakan daya koriolis yang
memesongkan arah tiupan angin lazim Kedudukan bumi berada di antara matahari
dan bulan menyebabkan pancaran
matahari tidak sampai ke bulan

4 Kejadian pasang surut (b) Gerhana matahari

Berlaku disebabkan oleh tarikan graviti Kedudukan bulan yang berada di antara
antara bumi dengan bulan atau bumi dengan matahari dan bumi menghalang pancaran
matahari matahari ke arah bumi

 19

TP 4 Membezakan kesan putaran bumi dan kesan peredaran bumi.

34

E Rajah dan jadual berikut berkaitan dengan kesan putaran bumi dan kesan peredaran bumi terhadap cuaca dan
iklim. SP 2.1.5 TP5

1 (a) Lengkapkan rajah berikut dengan jawapan yang betul.

Pembiasan angin lazim

(i) Mengapakah fenomena ini terjadi? (ii) Apakah yang terjadi?
Terjadi apabila putaran bumi dari barat Daya koriolis menyebabkan

ke timur menghasilkan daya graviti bumi pemesongan tiupan angin lazim
yang dinamakan daya koriolis     
sedunia

(iii) Apakah kesan fenomena tersebut?
Naskah Demo
Di hemisfera utara, tarikan graviti Bab 03Di hemisfera selatan, tarikan graviti
menyebabkan tiupan angin terbias ke kanan menyebabkan tiupan angin terbias ke
daripada arah tiupannya kiri daripada arah tiupannya



(b) Lengkapkan jadual berikut dengan jawapan yang betul.

Fenomena ekuinoks Huraian

(i) Mengapakah fenomena ekuinoks Berlaku apabila kedudukan matahari tengah hari berada

berlaku? di atas kepala di Garisan Khatulistiwa (0°)

(ii) Bilakah fenomena ekuinoks berlaku? 21 Mac dan 23 September

• Ekuinoks 21 Mac menandakan musim bunga di

(iii) Fenomena ekuinoks berlaku dua kali hemisfera utara dan musim luruh di hemisfera selatan.

setahun. Apakah perbezaan antara • Ekuinoks 23 September menandakan musim luruh di
kedua-duanya?

hemisfera utara dan musim bunga di hemisfera selatan.

• Peningkatan suhu di seluruh dunia

• Tempoh waktu siang dan malam sama panjang di

(iv) Apakah kesan fenomena ekuinoks semua kawasan di dunia       
terhadap cuaca dan iklim?
• Menandakan berlakunya satu musim baharu di

sesuatu kawasan       

(v) Berikan dua contoh benua dan • Asia – Korea, Jepun
negara yang mengalami fenomena
ekuinoks. • Amerika Utara – Kanada, Amerika Syarikat

35

2 Tandakan (3) pada pernyataan yang betul dan (7) pada pernyataan yang salah tentang kesan putaran dan
kesan peredaran bumi terhadap cuaca dan iklim.

(a) Fenomena ekuinoks dan fenomena solstis berlaku disebabkan oleh putaran bumi dari barat 7
ke timur.

(b) Fenomena ekuinoks menyebabkan peningkatan suhu di seluruh dunia. 3

(c) Kecondongan paksi bumi ketika beredar mengelilingi matahari mengubah kedudukan 3
matahari tengah hari. 3

(d) Semasa fenomena ekuinoks, semua kawasan di dunia mengalami 12 jam waktu siang dan 12
jam waktu malam.

(e) Fenomena ekuinoks dan fenomena solstis berlaku dua kali dalam tempoh 24 jam. 7

(f ) Putaran bumi pada paksinya, menghasilkan tarikan graviti yang mempengaruhi arah tiupan 3
angin lazim. 7
Bab 03 7

Naskah Demo
(g) Apabila matahari tengah hari tegak di Garisan Sartan, kawasan di hemisfera utara akan
mengalami musim sejuk.

(h) Daya koriolis menyebabkan tiupan angin di hemisfera utara terbias ke arah kiri daripada
arah tiupannya.

F Pilih mana-mana satu daripada soalan-soalan berikut. PAK 21: Kolaborasi SP 2.1.5 TP6

1 Berdasarkan sumber daripada buku teks Geografi Tingkatan 2, Internet dan sebagainya, kumpulkan
maklumat, gambar, rencana yang berkaitan dengan kesan pergerakan bumi terhadap cuaca dan iklim.


ATAU

2 Berdasarkan sumber daripada buku teks Geografi Tingkatan 2, Internet dan sebagainya, kumpulkan
maklumat, gambar, rencana yang berkaitan dengan kesan pergerakan bumi terhadap cuaca dan iklim.


• Huraian tentang putaran bumi atau peredaran bumi.
• Kesan putaran bumi atau kesan peredaran bumi.
• Gambar atau rajah yang berkaitan dengan kesan putaran bumi atau kesan peredaran

bumi.
• Bukti terbaharu (jika ada) yang berkaitan dengan kesan pergerakan bumi, contohnya

fenomena ekuinoks pada tahun 2016 dan sebagainya.


Persembahkan dapatan/maklumat tersebut sama ada dalam bentuk peta pemikiran (peta i-Think), jadual,
buku skrap dan sebagainya. Gunakan kreativiti anda untuk mempersembahkan keaslian idea anda itu.
KBAT Mencipta

TP 5 Menilai kesan putaran bumi dan kesan peredaran bumi terhadap cuaca dan iklim.   24
  15
TP 6 Mempersembahkan idea yang kreatif dan menunjukkan keaslian tentang kesan pergerakan bumi terhadap
cuaca dan iklim.

36

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN A: Soalan Objektif

3.1 Pergerakan Bumi 5 Antara berikut, yang manakah kesan daripada

1 Pergerakan bumi dalam sistem suria berlaku melalui putaran bumi dari arah barat ke timur? BT m.s. 35 - 37

dua cara, iaitu BT m.s. 34 OMG m.s. 31 DSKP AS1, TP1 OMG m.s. 34 DSKP D, TP4 ARAS : S

ARAS : R I Pemesongan arah tiupan angin lazim dunia

I putaran bumi pada paksinya II Menghasilkan tarikan graviti antara bumi dan bulan

II putaran bumi mengelilingi bulan III Menyebabkan kedudukan bumi, bulan dan matahari

III peredaran bumi dan matahari mengikut orbit sejajar

IV peredaranbumimengelilingimataharimengikutorbitnya IV Menyebabkan hemisfera utara mengalami waktu

A I dan II C II dan III siang yang lebih panjang

B I dan IV D III dan IV A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

2 Rajah 1 menunjukkan pergerakan bumi dalam sistem 6 Rajah 3 menunjukkan salah satu kesan putaran bumi
suria. BT m.s. 34 OMG m.s. 31 DSKP AS2, TP1 ARAS : R
pada paksinya. BT m.s. 35 OMG m.s. 32 DSKP CS1, TP3

P Q Bulan ARAS : R

Bumi R
Naskah Demo KU
Bab 03S

Matahari

Matahari
Rajah 1 Bumi



Yang manakah menunjukkan peredaran bumi? KS

A P C R Rajah 3

B Q D S Bahagianbumiyangmenghadapmatahariakanmengalami

A waktu siang C gerhana matahari

3.2 Putaran Bumi B musim panas D waktu siang 24 jam

3 Rajah 2 menunjukkan pergerakan bumi pada paksinya. 7 Jadual berikut menunjukkan perbezaan waktu di ibu
kota beberapa negara pada hari yang sama. BT m.s. 36
KU

Negara Hari Masa

Kuala Lumpur Jumaat, 28 Februari 2020 5.15 petang

KS Mexico Jumaat, 28 Februari 2020 3.15 pagi
Rajah 2
London Jumaat, 28 Februari 2020 9.15 pagi

Apakah kesan pergerakan bumi tersebut terhadap Mengapakah perbezaan ini wujud? ARAS : S
A Kesan putaran bumi dari barat ke timur
cuaca dan iklim? BT m.s. 35 - 37 OMG m.s. 34 DSKP D, TP4 B Kesan pemesongan arah tiupan angin lazim
C Kesan peredaran bumi mengelilingi matahari
ARAS : S D Kesan tarikan graviti antara bumi dengan bulan

I Kejadian pasang surut

II Kejadian siang dan malam

III Fenomena gerhana matahari

IV Kedudukan matahari tengah hari berubah-ubah 8 Perbezaan waktu tempatan di antara bandar raya
Kuala Lumpur dengan Los Angeles ialah 16 jam
A I dan II C II dan III (- 16). Andaikan, Amin, seorang murid tingkatan 2 yang
berada di Kuala Lumpur sedang menikmati makan
B I dan IV D III dan IV malam pada pukul 8.00 malam bersama keluarganya
pada Isnin, 2 Mac 2020. Apakah aktiviti yang mungkin
4 Antara berikut, pernyataan yang manakah benar sedang dilakukan ketika itu oleh rakan sebayanya,
tentang putaran bumi? BT m.s. 35 OMG m.s. 31 DSKP B, TP2 Wilson yang tinggal di Los Angeles? BT m.s. 36

ARAS : S ARAS : S

A Putaran bumi adalah arah timur ke barat A Sedang beriadah
B Putaran bumi adalah mengikut arah pusingan jam B Sedang tidur nyenyak
C Bumi mengambil masa 24 bulan untuk C Sedang belajar di dalam kelas
D Sedang menikmati makan malam
melengkapkan satu putaran
D Bumi berputar pada paksinya yang berkecondongan 37

23½° pada satah tegak

9 Apakah yang menyebabkan fenomena pasang surut? 13 Apakah jenis iklim yang mengalami fenomena seperti
dalam Foto 1? BT m.s. 39 ARAS : R
OMG m.s. 34 DSKP D, TP4 ARAS : S

A Tarikan graviti bumi
B Pemesongan arah tiupan angin lazim
C Penjajaran matahari, bumi dan bulan
D Tarikan graviti antara bumi dengan bulan

10 Rajah 4 menunjukkan fenomena pasang surut.

OMG m.s. 34 DSKP D, TP4 ARAS : S

A
Foto 1

DB A Iklim Siberia C Iklim gurun panas
B Iklim sederhana D Iklim Khatulistiwa

C 14 Apakah fenomena yang berlaku apabila matahari

Rajah 4 tengah hari tegak di Garisan Khatulistiwa pada
Bab 03
Kawasan yang manakah akan mengalami peningkatan 23 September? BT m.s. 41 OMG m.s. 32 DSKP CS2, TP3
Naskah Demo
aras air laut? ARAS : S

A A dan B C B dan C A Solstis musim sejuk C Ekuinoks musim luruh
B Solstis musim panas D Ekuinoks musim panas
B A dan C D B dab D

3.3 Peredaran Bumi 15 Maklumat berikut berkaitan dengan kejadian empat
musim. BT m.s. 41 OMG m.s. 32 DSKP CS2, TP3 ARAS : S
11 Antara berikut, pernyataan yang manakah • 22 Disember
• Matahari tengah hari tegak di Garisan Jadi
benar tentang peredaran bumi? BT m.s. 38
Apakah musim yang dikaitkan dengan maklumat
OMG m.s. 31 DSKP B, TP2 ARAS : S tersebut?
A Solstis musim sejuk C Ekuinoksmusimluruh
A Peredaran bumi yang lengkap mengambil masa 365 hari B Solstis musim panas D Ekuinoks musim panas

B Bumi beredar mengelilingi matahari mengikut arah 16 Rajah 6 menunjukkan kejadian empat musim.

lawan jam BT m.s. 41 OMG m.s. 32 DSKP CS2, TP3 ARAS : S

C Peredaran bumi dari timur ke barat menghasilkan

daya koriolis

D Peredaran bumi dengan bulan dalam sistem suria

adalah serentak

12 Rajah 5 menunjukkan peredaran bumi mengelilingi P

matahari. BT m.s. 38 - 42 OMG m.s. 34 DSKP D, TP4

ARAS : S

Q matahari S

Bumi
Bulan

Matahari R

Rajah 5 Rajah 6
Antara berikut, yang manakah benar tentang fenomena

di atas?

I P Berlaku pada 21 Jun

Apakah kesan pergerakan bumi tersebut? II Q Matahari tengah hari tegak di Garisan Sartan

I Fenomena gerhana

II Kejadian pasang surut III R Hemisfera selatan mengalami musim bunga

III Kejadian siang dan malam IV S Kutub Selatan mengalami 24 jam malam

IV Kejadian fenomena ekuinoks dan solstis

A I dan II C II dan III A I dan II C II dan III
B I dan IV D III dan IV
B I dan IV D III dan IV

38

]PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN B: Soalan STRUKTUR

Soalan 1 berdasarkan Rajah 7 yang menunjukkan cara pergerakan bumi.

Satah tegak Orbit bumi Bulan
Bumi
Arah Kutub
putaran utara

Matahari

Kutub
Selatan

A B

Rajah 7

1 (a) Nyatakan cara pergerakan bumi dalam Rajah 7. ARAS : R
A : Putaran bumi
B : Peredaran bumi [2 markah]
Naskah Demo Buku Teks: m.s. 34 OMG m.s. 31 DSKP AS2, TP1
Bab 03
(b) Nyatakan perbezaan A dan B. Buku Teks: m.s. 35, 38 OMG m.s. 31 DSKP B, TP2 ARAS : S
Pergerakan A
Pergerakan B

(i) Pergerakan bumi pada paksinya dari arah (i) Pergerakan bumi mengelilingi matahari
barat ke timur mengikut orbitnya

(ii) Satu putaran bumi yang lengkap mengambil (ii) Satu putaran bumi yang lengkap mengambil

masa 24 jam/ sehari masa 365¼ hari

[4 markah]

(c) Terangkan satu kesan pergerakan A dan B terhadap cuaca dan iklim.

(i) Kesan pergerakan A Buku Teks: m.s. 35 - 37 OMG m.s. 32 DSKP CS1, TP3 ARAS : S
Putaran bumi dari barat ke timur menyebabkan kejadian siang dan malam. Bahagian yang

menghadap matahari akan mengalami waktu siang. Bahagian yang tidak menerima

pancaran matahari akan mengalami waktu malam.

[2 markah]

(ii) Kesan pergerakan B Buku Teks: m.s. 39 - 42 OMG m.s. 34 DSKP D, TP4 ARAS : S
Peredaran bumi mengelilingi matahari dan kecondongan paksi bumi menyebabkan kedudukan

matahari tengah hari berubah-ubah menyebabkan kejadian empat musim, iaitu musim panas, musim

luruh, musim sejuk dan musim bunga di kawasan yang beriklim sederhana.

[2 markah]

39

Soalan 2 berdasarkan Rajah 8 yang menunjukkan kesan pergerakan bumi.

A B BULAN
BUMI
D Tarikan
graviti bulan

C

Rajah 8

2 (a) Namakan fenomena dalam Rajah 8. Buku Teks: m.s. 37 OMG m.s. 34 DSKP DS4, TP4 ARAS : R

Kejadian pasang surut

[1 markah]

(b) Apakah yang menyebabkan fenomena dalam jawapan 2(a) berlaku? Buku Teks: m.s. 37 OMG m.s. 34 DSKP DS4, TP4

Putaran bumi dari barat ke timur menghasilkan tarikan graviti antara bumi dengan bulan atau
Bab 03

Naskah Demo
bumi dengan matahari. Daya tarikan graviti bulan yang kuat akan menarik air laut ke permukaan

bumi yang menghadap bulan.

[3 markah]

(c) Namakan fenomena yang berlaku di bahagian yang bertanda: Buku Teks: m.s. 37 OMG m.s. 34 DSKP DS4, TP4

ARAS : S

(i) A dan C : Air surut [2 markah]
(ii) B dan D : Air pasang
ARAS : S

(d) Terangkan kejadian fenomena tersebut berdasarkan kawasan berikut. Buku Teks: m.s. 37

(i) Kawasan B dan D :
Daya tarikan graviti bulan yang kuat akan menarik air laut di permukaan bumi yang

menghadap bulan menyebabkan kawasan B dan D mengalami air pasang kerana berlakunya

peningkatan paras air laut di kawasan tersebut.


(ii) Kawasan A dan C :
Apabila air laut tertarik ke kawasan B dan D, kawasan A dan C akan mengalami air

surut.

[4 markah]

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN C: Soalan Esei

1 (a) Jelaskan kejadian yang berlaku kesan putaran bumi pada paksinya. ARAS : S [6 markah]

(b) Terangkan fenomena gerhana yang berlaku kesan daripada peredaran bumi mengelilingi matahari.

ARAS : S [4 markah]

2 (a) Jelaskan ciri-ciri kejadian ekuinoks musim bunga. KBAT Menilai [4 markah]
(b) Fenomena ekuinoks berkait rapat dengan pemanasan global. Bahaskan.
ARAS : T

[6 markah]

40

11BAB PANDUAN KERJA LAPANGAN

Pengenalan
1 Kerja lapangan merupakan salah satu komponen yang sangat penting dalam kurikulum Geografi. Pelaksanaan

kerja lapangan dapat mengukuhkan lagi pengajaran dan pembelajaran (PdP) dalam bilik darjah dan dapat
memberi peluang kepada murid untuk mengembangkan idea serta mempraktikkan kemahiran geografi yang
telah dipelajari.
2 Semua murid tingkatan 1, 2 dan 3 wajib menjalankan kerja lapangan.

Panduan melaksanakan kerja lapangan
1 Kerja lapangan dilaksanakan selama enam jam daripada waktu yang diperuntukkan bagi PdP mata pelajaran

Geografi.
2 Murid boleh melaksanakan kajian secara individu atau berkumpulan tetapi hasil kerja mestilah dibuat secara

individu.
3 Pengumpulan data dan maklumat boleh dijalankan selepas waktu persekolahan.
4 Murid digalakkan menyertakan foto/gambar/rajah/grafik yang relevan untuk menyokong hasil kajian.
5 Murid digalakkan menggunakan teknologi maklumat dan komunikasi (TMK) untuk mencari dan mengumpul

fakta.
6 Sumber atau bahan rujukan yang digunakan dalam kajian hendaklah ditulis menggunakan format yang betul.
7 Hasil kajian mestilah ditulis tangan pada kertas bersaiz A4.

Proses melaksanakan kerja lapangan
Memilih isu atau tajuk

Menentukan objektif kajian

Menentukan kaedah kajian

Merekod, mengumpul dan menganalisis data dan maklumat

Merumus dan menulis laporan kajian
Bab 11

Naskah Demo

11.1 Pemilihan Isu atau Tajuk Buku Teks: m.s. 162

Memilih Isu Isu atau tajuk kerja lapangan perlu dipilih dari tema atau isu geografi yang ditetapkan
atau Tajuk dalam Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran (DSKP) Tingkatan 2.
Mengenal pasti isu yang wujud
Memilih tajuk yang sudah dipelajari
Memilih lokasi atau ruang yang terlibat
Memastikan data dan maklumat mudah diperoleh

130

11.2 Menentukan Objektif Buku Teks: m.s. 162

Menentukan objektif

Menerangkan tujuan anda melakukan kajian Perlu dimulakan dengan kata kerja

Mengenal pasti ... Mengkaji ... Mencadangkan ... Menghuraikan ... Menjelaskan ...

11.3 Penentuan Kaedah Kajian Buku Teks: m.s. 163
Naskah Demo
Bab 11Penentuan Kaedah Kajian
Kaedah untuk mengumpul data dan maklumat

Kaedah pemerhatian Kaedah temu bual Kaedah soal selidik Kaedah rujukan
• Membuat • Bersoal • Mengedarkan • Membuat rujukan
jawab
pemerhatian dan borang soal selidik laman web, buku,
secara lisan untuk dijawab oleh majalah, pusat sumber,
membuat catatan • Memerlukan borang responden keratan akhbar

temu bual

11.4 Cara Merekod, Mengumpul dan Menganalisis Data atau Maklumat Buku Teks: m.s. 164

Cara Merekod, Mengumpul dan Menganalisis Data dan Maklumat

Data dan maklumat yang diperoleh perlu dikumpul dan
dianalisis serta dipersembahkan dalam bentuk:

Jadual Rajah Peta pemikiran

11.5 Merumus dan Menulis Laporan Kajian Buku Teks: m.s. 165

Hasil kajian dan rumusan hendaklah ditulis berdasarkan format berikut:

Bil. Kandungan Halaman
1 Penghargaan
2 Pendahuluan

3 Objektif kajian

4 Kawasan kajian

5 Kaedah kajian

6 Hasil kajian

7 Rumusan

8 Rujukan

9 Lampiran

131

KERTAS MODEL

BAHAGIAN A
[ 20 markah]
Jawab semua soalan.

1 Antara berikut, fenomena manakah yang berlaku 6 Foto 1 menunjukkan kesan yang dikaitkan dengan

akibat peredaran bumi mengelilingi matahari? gangguan iklim. BT m.s. 64-65 Bab 4

BT m.s. 39-42 Bab 3

I Gerhana matahari III Pembiasan angin lazim

II Kejadian empat musim IV Kejadiansiangdanmalam
Kertas Model
A I dan II C II dan III
Naskah Demo
B I dan IV D III dan IV

2 Apakah yang berlaku jika matahari tengah hari tegak di

atas kepala di Garisan Jadi? BT m.s. 41 Bab 3 Foto 1
Apakah punca yang menyebabkan fenomena ini berlaku?
A Kutub selatan mengalami 24 jam siang
A Pembentukan angin Monsun Barat Daya
B Hemisfera utara mengalami musim bunga B Perubahan tekanan udara di Lautan Pasifik
C PerubahanpolatiupananginTimurandananginBaratan
C Hemisfera selatan mengalami musim sejuk D Penurunan suhu permukaan laut di bahagian

D Semua kawasan di permukaan bumi mengalami tengah dan timur Lautan Pasifik

tempoh siang dan malam yang sama panjang 7 Apakah kepentingan sistem pengangkutan dalam Foto
2 di bandar raya Kuala Lumpur? BT m.s. 85 Bab 5
3 Apakah fenomena yang terhasil daripada kejadian yang

ditunjukkan dalam Rajah 1? BT m.s. 42 Bab 3

Matahari Penumbra
Bulan Bumi

Umbra

Rajah 1 Foto 2

A Gerhana bulan C Gerhana separa I Mengurangkan pencemaran udara

B Gerhana penuh D Gerhana matahari II Mengurangkan kesesakan jalan raya

III Membawa penumpang dan barangan

4 Apakah faktor yang menyebabkan berlakunya taburan IV Menghubungkan seluruh bandar di Malaysia
hujan di Malaysia adalah tidak sekata? BT m.s. 50
A I dan II C II dan III
Bab 4
B I dan IV D III dan IV
A Julat suhu tahunan
B Bentuk muka bumi 8 Mengapakah amalan pengangkutan lestari perlu
C Tiupan angin tempatan
D Terletak di kawasan lindungan hujan ditingkatkan? BT m.s. 86 Bab 5

A Menstabilkan kos bahan api

B Meningkatkan pendapatan rakyat

5 Apakah punca yang menyebabkan berlakunya keadaan C Mengurangkan kesesakan jalan raya

berikut? BT m.s. 59 Bab 4 D Menggalakkan inovasi pengangkutan mesra alam

• Suhu tinggi 9 Bagaimanakah kita dapat melindungi diri daripada
• Keselesaan penduduk di bandar terjejas menjadi mangsa jenayah siber? BT m.s. 99 Bab 6

I Kegiatan pembalakan A Berkomunikasi secara beretika
B Menghargai hasil karya orang lain
II Letusan gunung berapi C Sentiasa mengemas kini data peribadi
D Tidak mendedahkan hal-hal peribadi kepada umum
III Pembinaan bangunan konkrit

IV Kekurangan tumbuh-tumbuhan

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

132

10 Bagaimanakah rakyat dapat berurusan dengan 16 Foto 3 menunjukkan sistem kereta api berkelajuan
tinggi Shinkansen di Jepun. BT m.s. 128 Bab 8
kerajaan dan agensi kerajaan melalui e-kerajaan?

BT m.s. 97 Bab 6

I Melalui e-mel III Melalui kaunter khas

II Secara atas talian IV Melalui surat-menyurat

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

11 Antara berikut, pasangan yang manakah betul?

BT m.s. 106 Bab 7 Foto 3

Zon panas Zon sederhana panas Apakah kepentingan sistem pengangkutan tersebut?

I Memajukan industri pelancongan
A Iklim Steppe Naskah Demo Iklim Monsun Tropika
Kertas ModelII Menghubungkan bandar-bandar utama

B Iklim Gurun Panas Iklim Laurentia III Menggalakkan pertambahan penduduk

C Iklim Khatulistiwa Iklim Mediterranean IV Menggalakkan migrasi penduduk ke bandar

A I dan II C II dan III

D Iklim Mediterranean Iklim China B I dan IV D III dan IV

12 Kawasan yang beriklim panas menerima jumlah hujan 17 Antara berikut, yang manakah merujuk kepada
yang sedikit adalah disebabkan BT m.s. 116 Bab 7
pemanasan global? BT m.s. 138 Bab 9
A tiupan angin Baratan membawa sedikit hujan
B kesan daripada tiupan angin Monsun Tenggara A Pertambahan gas oksigen di atmosfera
C kesan daripada peningkatan suhu pada musim
B Peningkatan pancaran matahari berlebihan
panas
C Penyerapan haba daripada pancaran matahari
D tiupan angin Timuran yang kering tidak membawa
hujan D Peningkatan suhu atmosfera bumi yang berterusan

13 Apakah faktor iklim yang menggalakkan penanaman 18 Aktiviti pertanian yang mengakibatkan pemanasan
berikut di Dataran Manchuria, China? BT m.s. 113 global adalah disebabkan oleh BT m.s. 140 Bab 9

Bab 7 A penggunaan baja organik
B sistem penggiliran tanaman
• Gandum C ketandusan tanah pertanian
• Kentang D penyemburan racun serangga

I Suhu musim sejuk kira-kira 5°C 19 Antara berikut, pasangan yang manakah betul?

II Taburan hujan tahunan kira-kira 1 000 mm BT m.s. 140 Bab 9

III Suhu musim panas yang sederhana, iaitu 20°C Faktor pemanasan global

IV Tiupan angin Baratan yang membawa hujan pada Aktiviti manusia Faktor semula jadi

musim panas A Pembakaran terbuka Penyahhutanan

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV B Penggunaan baja Penerimaan cahaya
kimia berlebihan matahari berlebihan

14 Apakah kesan pembinaan pelabuhan terhadap C Kebakaran hutan Letusan gunung berapi
secara semula jadi
ekosistem? BT m.s. 131 Bab 8

A Meningkatkan aras laut Pembebasan asap Penjanaan tenaga
kenderaan bermotor elektrik
B Memusnahkan kawasan tadahan air D

C Mengancam habitat hidupan akuatik

D Menjejaskan sumber pendapatan nelayan

20 Apakah amalan yang berkonsepkan teknologi hijau?

15 Apakah kesan perkembangan pengangkutan udara BT m.s. 155-156 Bab 10
terhadap ekonomi negara di Asia? BT m.s. 131
I Mengedarkan dokumen secara elektronik
Bab 8
II Menggunakan kenderaan persendirian ke tempat kerja
A Memperluaskan e-dagang
B Meningkatkan darjah ketersampaian III Penyemburan racun serangga dalam kegiatan
C Menggalakkan kemasukan pelancong
D Mewujudkan pertukaran teknologi antara negara pertanian

IV Penggunaan produk mesra alam untuk

pembungkusan makanan

A I dan II C II dan III

B I dan IV D III dan IV

133

BAHAGIAN B
[ 50 markah]
Jawab semua soalan.
Rujuk peta di bawah ini untuk menjawab Soalan 1.
Peta Sungai Besar

16

15

Kertas Model14

Naskah Demo13
12

11
10

09
43 44 45 46 47 48 49 50

Meter 1 000 500 0 1 2 3 4 Kilometer

Jarak kontur 20 meter

Ciri Buatan Bangunan Petunjuk Ciri Hidrografi Semula Jadi

Jalan Raya Kembar Bandar dan Kawasan Tepubina Tumbuh-Tumbuhan Dan Tanaman Sungai
Dual Carriage Road Town and Built-up Area River
Hutan Primer
Jalan Raya Tunggal Bangunan Teritlak Primary Forest Singkatan
Single Carriage Road Generalised Buildings B.P Balai Polis
Hutan Sekunder, Belukar, Riung dan Jerami Hosp. Hospital
Jalan Tidak Berturap Bangunan Secondary Jungle, Belukar, Riung Kg. Kampung
Unsealed Road Buildings and Jerami P.P Pejabat Pos
S Sekolah
Jalan Sedang Dibina Rumput Sg. Sungai
Road Under Construction Grass Tg. Tanjung
Getah
Runut Kenderaan Rubber
Bermotor
Motorable Track Kelapa Sawit
Oil Palm
Kelapa
Coconut

Pelbagai Tanaman Pokok Baka
Sundry Tree Cultivation

134

Soalan 1 berdasarkan peta topografi di halaman 134. Kaji peta topografi tersebut dengan teliti sebelum menjawab
soalan berikut.

1 (a) Nyatakan rujukan grid 6 angka bagi tempat-tempat berikut.
(i) Balai polis : RG 487143
(ii) Hospital : RG 492143

[2 markah]

(b) Senaraikan dua sektor pekerjaan yang boleh diceburi oleh penduduk di RG 4811.
(i) Perkhidmatan
(ii) Pertanian
Naskah Demo
Kertas Model[2 markah]

(c) Apakah jenis tanaman yang terdapat dalam segi empat grid berikut?
12

10
45 47

Tanaman kelapa sawit

[1 markah]

(d) Mengapakah tanaman di 2 (c), sesuai ditanam di kawasan tersebut?
– Bentuk muka buminya terdiri daripada tanah beralun yang sesuai untuk kegiatan penanaman kelapa

sawit.

– Terdapat jaringan pengangkutan jalan raya yang memudahkan penghantaran buah kelapa sawit ke

kilang pemprosesan / membawa masuk pekerja ke ladang

[4 markah]

(e) Pada pendapat anda, apakah kepentingan kawasan di RG 4711 kepada penduduk di sekitarnya?
– Kawasan di RG 4711 ialah kawasan bandar dan kawasan tepu bina.
– Di kawasan bandar biasanya terdapat kemudahan seperti pasar raya dan pelbagai jenis kedai yang
memudahkan penduduk sekitar membeli barang keperluan harian dan barangan lain.
– Di kawasan bandar juga terdapat bank yang memudahkan penduduk melakukan pelbagai transaksi
seperti membayar bil utiliti, membuat simpanan, mengeluarkan simpanan dan sebagainya.
[3 markah]

(f) Andaikan anda seorang pegawai perancang bandar, kawasan dalam segi empat grid manakah yang akan anda
cadangkan untuk dibangunkan supaya menjadi tumpuan orang ramai?

Di kawasan RG 4710 kerana di situ terdapat hutan belukar yang boleh ditanam dengan pelbagai pokok

dan dijadikan tempat rekreasi untuk orang ramai berkelah, beriadah dan sebagainya. (Terima jawapan

murid yang munasabah)

[3 markah]

135