OMG 5 Geografi Tg 3

Oh My Guru (Modul) Geografi Tingkatan 3OH MY GURU Modul Versi 5.0Nota
Infografik
JAWAPAN Baharu
Praktis DSKP
Edisi Guru Dicetak pada Edisi Pelajar merangkumi semua TP

3 Geografi Format PT3
Tingkatan 3 Terkini daripada
Lembaga Peperiksaan

Malaysia

Penerapan
Teknik PDPC

Edisi Guru

6/11/2020 4:09:01 PM

STRATEGI PENERAPAN TEKNIK PdPc

Cikgu, adakah cikgu tahu kelebihan 1.4 Langkah-langkah Membina Graf Bar Mudah, Graf Garisan Mudah dan Graf Gabungan Buku Teks: m.s. 10 – 13
buku OMG 5.0 ini?
SP 1.1.4 1Membina graf bar mudah, graf garisan mudah dan graf gabungan berdasarkan jadual. 2
Apakah kelebihan buku ini? SP 1.1.5
Mentafsir jadual dan graf yang dibina berdasarkan maklumat yang diberi.

D 1 Bina graf bar mudah berdasarkan maklumat dalam Jadual 1.2 dalam kertas graf yang disediakan.
SP 1.1.4 TP3
1
Jadual 1.2 Kematian pengguna jalan raya mengikut kategori pada tahun 2017
Bab 01
Kategori pengguna jalan raya Kematian (orang)

Motokar 1 000

Jika dahulu, guru ibarat memberikan ikan terus Motosikal 9 80
kepada pelajar, iaitu memberikan ilmu dan bahan Pejalan kaki 441
kepada pelajar secara terus, namun sekarang Basikal 162
cikgu perlu mengajar dan melatih pelajar Bas
untuk mendapatkan ilmu seperti kita mengajar Lori 23
cara-cara untuk menangkap ikan sama ada Van 199
menggunakan pancing atau jala. Begitu juga latihan-
latihan dalam buku ini. 62

Boleh terangkan dengan lebih lanjut. (Sumber: Buku Statistik Keselamatan Jalan Raya, 2018)

Untuk pengetahuan cikgu, buku ini memenuhi Jumlah kematian Jumlah Kematian Pengguna Jalan Raya Mengikut Kategori pada Tahun 2017
kehendak SP dan TP seperti dalam petunjuk (orang)

1000 PeTUNJUK

900 Motokar
Motosikal
800 Pejalan kaki
Basikal
700
3 Praktis berbLBoaersintuk Mudah Jawab
1 M6e00menuhi kehendak
SP dan TP van

500
BabNaska01h Demo
1. Seterusnya, latihan dalam bahagian Praktis 2 R4u00jukan muka surat 4 Selepas lengkap, akan dijadikan
Pentaksiran Bilik Darjah terdiri daripada soalan
yang mudah dijawab dan disertakan dengan B3u00ku Teks Buku Nota
rujukan muka surat buku teks seperti petunjuk 2.
Selepas semua latihan lengkap dijawab oleh pelajar, 200
bahagian ini boleh digunakan sebagai Buku Nota
kerana setiap latihan dilengkapi dengan semua 100 PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN B: SOALAN STRUKTUR
TP. 1 2 3 4
Jawab sem0 ua soalan. Skala : 1 cm mewakili 100 orang Kategori
Menarik buku ini. Ada apa-apa maklumat tambahan pengguna
lagi? jalan raya

1 (a) Jadual 1 berkaitan dengan jumlah kedatangan pelancong domestik mengikut negeri di Semenanjung
BMuaatl aryusmiau psaand ag rtaafh buanr 2 m0u1d8a. h yang telah dihasilkan SP 1.1.5 TP6

tSaehbuang a2iN0 r1eu7gm eaurdsiaalna,h j usemblaanJhuy makkel sa2eh l8u6rp(7uej huolaatrannan cokogre.na mKgnaagdtt)eioagmno repis eptneigknggugnuan aja mlaontN oreakgyaaer rmaikeinbcaat tkaetkmdaaonlJ maujunmemgsalltanaihkh j akp(leajeumnlt aaarntaiocyaroana n pyngaagnd)ga
Selangor 30.2 Johor 13.5

terKtiunaglgai L duiimkuptui rdengan penunggang m19o.t2osikal. Melaka 13.2

Pahang 18.2 Negeri Sembilan 12.8
8 Perak
17.5 Kelantan 9.8

Kedah 14.5 Putrajaya 1.8

OMG 5 Geografi Tg 3 - Bab 01.indPd u8lau Pinang 14.4 Perlis 2.2 15/10/2020 9:17:25 AM

Terengganu 13.7 (Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia 2018)

Dalam Praktis PT3, kami turut memberikan Jadual 1

rujukan dan panduan jawapan kepada para Berdasarkan Jadual 1, lukiskan graf bar mudah untuk menunjukkan jum5lah kedatangan pelancong
domestik mengikut negeri di Malaysia pada tahun 2018.
Buku Teks: m.s. 10

pelajar untuk menjawab soalan tersebut seperti Gunakan skala 1 cm bersamaan 5 000 orang pelancong. OMG m.s. 8 DSKP D S1 TP3 KBAT Mengaplikasi

petunjuk 5 dan 6. Dengan ini, cikgu boleh mengajar ARAS : T

mereka cara untuk mencari jawapan. (Teknik: 6
5 Jumlah Kedatangan Pelancong Domestik Mengikut Negeri

di Semenanjung Malaysia pada 2018

Berikan pancing atau jala) Latihan dalam praktis Bilangan pelancong Petunjuk
(‘000)
PT3 ini sebenarnya pernah dijawab oleh pelajar Selangor
Kuala Lumpur
dalam Praktis DSKP. 56 Pahang

Wah, buku ini sangat menarik dan membantu para 35 000 Perak
pelajar. 30 000
25 000 Kedah
Ya, betul cikgu. Walau bagaimanapun cara pelaksanaan 20 000 Pulau Pinang
setiap guru mungkin berbeza tetapi paling penting 15 000 Terengganu
objektif pembelajarannya tercapai. Kaedah PdPc ini Johor
mempunyai pelbagai cara dan langkah. Buku ini ibarat Melaka
senjata manakala guru pula ibarat Jeneral Tentera. Negeri Sembilan
Jika kita mengajar tentera menggunakan senjata Kelantan
dengan cara yang berkesan, tentu setiap perjuangan Putrajaya
(peperiksaan) akan memperoleh kejayaan. Perlis

10 000

5 R5 0u00jukan: 6 Panduan jawapan:

a) M0 uka surat Buku Teks (OMG m.s. 8 DSKP D S1) Negeri
b) Aras
kesukaran a) Buku OMGSkala : 1 cm mewakili 5 000 orang muka surat 8

b) DSKP Praktis D Soalan 1 [7 markah]

14

OMG 5 Geografi Tg 3 - Bab 01.indd 14 15/10/2020 9:17:31 AM

BAB

KANDUNGAN

KEMAHIRAN GEOGRAFI BAB Hidupan Liar di Malaysia

05

BAB Jadual dan Graf 5.1 Hidupan Liar di Malaysia 56

01 5.2 Kepentingan Hidupan Liar di Malaysia 57

1.1 Ciri-ciri dan Kegunaan Jadual 1 5.3 Kegiatan Manusia yang Mengancam Hidupan Liar 58

1.2 Ciri-ciri dan Kegunaan Graf 2 di Malaysia

1.3 Langkah-langkah Membina Jadual 2 5.4 Usaha Pemeliharaan dan Pemuliharaan Hidupan 59

1.4 Langkah-langkah Membina Graf Bar Mudah, Graf 3 Liar di Malaysia

Garisan Mudah dan Graf Gabungan Praktis DSKP (PBD) 61

1.5 Mentafsir Jadual, Graf Bar Mudah, Graf Garisan 4 Praktis PT3 67

Mudah dan Graf Gabungan

Praktis DSKP (PBD) 5

Praktis PT3 14

GEOGRAFI MANUSIA:
Sumber Semula Jadi dan Kegiatan Ekonomi
Naskah Demo
BAB Carta Pai BAB Sumber Semula Jadi di Malaysia

02 06

2.1 Ciri-ciri dan Kegunaan Carta Pai 17 6.1 Sumber Semula Jadi di Malaysia 71
2.2 Langkah-langkah Membina Carta Pai 17
2.3 Mentafsir Carta Pai 19 6.2 Taburan Sumber Boleh Baharu dan Sumber Tidak 72
Praktis DSKP (PBD) 20
Praktis PT3 24 Boleh Baharu di Malaysia

6.3 Kepentingan Sumber Semula Jadi dalam 73

Pembangunan Ekonomi di Malaysia

Praktis DSKP (PBD) 74

GEOGRAFI FIZIKAL: Praktis PT3 80
Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar

Pengaruh Persekitaran Fizikal terhadap

BAB Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan Semula BAB Kegiatan Ekonomi di Malaysia
Jadi dan Hidupan Liar
03 07

3.1 Faktor-faktor Persekitaran Fizikal yang 26 7.1 Jenis Kegiatan Ekonomi di Malaysia 84

Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan 7.2 Taburan Kegiatan Ekonomi Utama di Malaysia 84

Semula Jadi dan Hidupan Liar 7.3 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kegiatan 86

3.2 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kepelbagaian 26 Ekonomi di Malaysia

Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar 7.4 Kepentingan Kegiatan Ekonomi di Malaysia 89

Praktis DSKP (PBD) 30 Praktis DSKP (PBD) 91

Praktis PT3 37 Praktis PT3 98

BAB Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi di Malaysia

04

4.1 Jenis dan Taburan Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi 40

di Malaysia

4.2 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Tumbuh- 42

tumbuhan Semula Jadi di Malaysia

4.3 Kepentingan Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi di 43 Untuk Pesanan, Sila Hubungi/ SMS/ WhatsApp:

Malaysia Nicholas 012-2885 285 Vally 016-522 5313

4.4 Kesan Kegiatan Manusia terhadap Tumbuh- 44 John 017-331 3993 Alvis 011-3550 9166

tumbuhan Semula Jadi di Malaysia

Praktis DSKP (PBD) 45 Vincent 012-973 9386 Jackson 011-1890 9869

Praktis PT3 52 Kelvin 011-1527 8088 Johnny 011-5507 1039

GEOGRAFI KAWASAN: Dunia KERJA LAPANGAN

BAB Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan BAB Panduan Kerja Lapangan
Liar di Dunia
08 12

8.1 Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar 102 12.1 Memilih Isu atau Tajuk Kerja Lapangan 156

di Dunia 12.2 Menentukan Objektif Kerja Lapangan 156

8.2 Kepentingan Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan 103 12.3 Menentukan Kaedah Kerja Lapangan 156

Hidupan Liar di Dunia 12.4 Merekod, Mengumpul dan Menganalisis Data atau 157

Praktis DSKP (PBD) 104 Maklumat

Praktis PT3 110 12.5 Merumus dan Membuat Pelaporan Tentang Kerja 157

Lapangan

BAB Sumber Semula Jadi Utama dan Kerjasama Kertas Model 158
Ekonomi di Dunia
09

9.1 Taburan Sumber Semula Jadi Utama di Dunia 114

9.2 Krisis Sumber Semula Jadi di Dunia 115
Naskah Demo
9.3 Contoh Kerjasama Ekonomi Antarabangsa 115

9.4 Kepentingan Kerjasama Ekonomi Antarabangsa 116 JAW JAWAPAN ( Praktis PT3 Bahagian C)
• Jawapan .......................................................................................... J1-J6
Praktis DSKP (PBD) 117

Praktis PT3 123

ISU DAN PENGURUSAN ALAM SEKITAR JAW JAWAPAN (Praktis DSKP, PT3 Bahagian A & B)
(Dicetak pada Edisi Pelajar)

BAB Sumber Hutan

10

10.1 Sumber Hutan 127

10.2 Kepentingan Pengurusan Sumber Hutan di 127

Malaysia

10.3 Usaha Pemeliharaan dan Pemuliharaan Sumber 128

Hutan di Malaysia

10.4 Peranan Agensi dalam Pengurusan Hutan di 130

Malaysia

Praktis DSKP (PBD) 131

Praktis PT3 137

BAB Kitar Semula

11

11.1 Elemen Kitar Semula 141
11.2 Kepentingan Amalan Kitar Semula 141
11.3 Amalan Kitar Semula di Malaysia 141
11.4 Amalan Kitar Semula di Negara-negara Lain 142
Praktis DSKP (PBD) 144
Praktis PT3 151

BaGAIMANAKAH GURU-GURU

MENGAJAR SEMASA PELAKSANAAN PKP?

iPDPC 2.0

Anti PowerPoint Mesra
Copy  Mesra Pengguna Google
 Boleh diedit Meet

i

Ekosistem Pengajaran

Kombinasi (Bahan Digital + Cetakan)

01 Mengajar 02 Praktis 03 Semakan

PERCUMA Buku OMG/ PERCUMA
Modul Mudah Pdf buku
iPDPC (Versi 2.0) - Penerapan PdPc & PdPR Myteach
(PowerPoint)
- Panduan Pelajar Mesra
bagi guru yang (seperti Teknik Tangkap Google
memesan buku Ikan) Classroom
- Teknik FOKUS PROSES
Myteach. bukan JAWAPAN
SIAPA CEPAT DIA - KBAT & PAK21

DAPAT

*Terhad 1,000 unit
*Terhad penggunaan
1 tahun

ii

Judul iPDPC 2.0 (PowerPoint):
Bahasa Melayu Tg 1, 2, 3, 4, 5
English Form 1, 2, 3, 4 & 5
Matematik Tg 1, 2, 3, 4 & 5 (versi BM/ English)
Sains Tg 1, 2, 3, 4 & 5 (versi BM/ English)
Sejarah Tg 1, 2, 3, 4, 5 (versi BM)
Sejarah Tg 1, 2, 3, 4, 5 (versi BM/ 中文)
Geogra Tg 1, 2, 3
Reka Bentuk dan Teknologi Tg 1, 2 & 3

(Versi Demo)
Imbas Kod QR atau https://qrs.ly/racz2nf

iii

Judul Buku:
OMG Bahasa Melayu Tg 1, 2, 3, 4, 5
OMG English Form 1, 2, 3, 4 & 5
OMG Matematik Tg 1, 2, 3, 4 & 5 (DWIBAHASA)
OMG Sains Tg 1, 2, 3, 4 & 5 (DWIBAHASA)
OMG Sejarah Tg 1, 2, 3, 4, 5
OMG Geogra Tg 1, 2, 3
OMG Reka Bentuk dan Teknologi Tg 1, 2 & 3
Modul Mudah Matematik Tg 1, 2, 3, 4, 5 (DWIBAHASA)

iv

v

01BAB JADUAL DAN GRAF

1.1 Ciri-ciri dan Kegunaan Jadual Buku Teks: m.s. 4-5

Jadual
• Merupakan cara untuk mempersembahkan data dan maklumat lebih tersusun
• Menjadikan data dan maklumat lebih mudah dibaca, difahami dan ditafsir
Naskah Demo
Kegunaan jadual Bab 01Kaedah pengumpulan maklumat

• Untuk menghasilkan graf yang bersesuaian • Kaedah pemerhatian
• Digunakan untuk melihat perubahan dan Mencatat perkara-perkara yang berkaitan
dengan maklumat yang dikumpul melalui
pertalian antara dua set maklumat pemerhatian.
• Pengkelasan maklumat dalam bentuk jadual
• Kaedah temu bual
lebih tersusun dan menarik Mengumpul maklumat secara lisan melalui
soal jawab dengan seseorang.
Contoh jadual
• Banci
Jadual 1.1 Jumlah penduduk Kg. Sri Pinang Pengumpulan maklumat berkaitan dengan
mengikut kumpulan umur pada tahun 2020 jumlah yang dihitung seperti menghitung
jumlah penduduk Malaysia berdasarkan
Kumpulan umur Bilangan penduduk perkara-perkara seperti umur, pekerjaan,
(orang) pendapatan, bangsa dan jantina.
0 – 6 tahun 15
7 – 12 tahun 33 • Soal selidik
13 – 20 tahun 17 Mengedarkan borang soal selidik kepada orang
21 – 40 tahun 25 ramai dan mengumpul semula borang tersebut
41 – 55 tahun 23 setelah diisi.
56 tahun ke atas 18
131 • Rujukan kepustakaan
Jumlah Dilakukan dengan merujuk bahan-bahan yang
(Sumber : Soal selidik) telah diterbitkan seperti buku, majalah, risalah,
keratan akhbar, laman web atau cakera padat.

Ciri-ciri jadual

• Mempunyai tajuk, data dan maklumat serta sumber yang bersesuaian.

1

1.2 Ciri-ciri dan Kegunaan Graf Buku Teks: m.s. 6-8

Graf
• Graf merupakan rajah yang terdiri daripada bar atau garisan untuk menunjukkan pertalian antara

komponen yang dikaji.
• Graf yang digunakan untuk mempersembahkan data adalah seperti graf bar mudah, graf garisan mudah

dan graf gabungan.
Bab 01
Graf bar mudah
Naskah Demo
Ciri-ciri Kegunaan

• Terdiri daripada paksi menegak, paksi • Digunakan untuk mempersembahkan data
mendatar, tajuk dan petunjuk yang boleh dikira seperti orang, kereta, rumah

• Bar-bar dilukis secara menegak atau mendatar • Digunakan untuk menunjukkan perbezaan
• Ketinggian bar mewakili kuantiti sesuatukomponen antara komponen yang dikaji

Graf garisan mudah

Ciri-ciri Kegunaan

• Dilukis secara garisan yang panjang • Untuk menunjukkan sesuatu perkara yang
• Garisan curam menggambarkan perubahan mengalami perubahan jumlah atau nilai yang
berterusan
yang besar, garisan landai menggambarkan
perubahan yang kecil • Untuk mempersembahkan maklumat min suhu
• Garisan mendatar menunjukkan tiada bulanan, perubahan penduduk, jualan barang
perubahan yang berlaku pada nilai yang atau produk, pengeluaran hasil tanaman dan
berkenaan dalam tempoh masa tertentu lain-lain

Graf gabungan

Ciri-ciri Kegunaan
• Merupakan gabungan graf bar mudah dan graf • Menunjukkan perubahan atau perbezaan

garisan antara dua perkara yang saling berkaitan
• Menunjukkan dua maklumat yang berlainan • Sesuai digunakan untuk data dan maklumat

dalam satu graf seperti suhu dan hujan, harga jualan dan
pengeluaran

1.3 Langkah-langkah Membina Jadual Buku Teks: m.s. 9

Menyusun data dan maklumat yang Membina jadual kekerapan Meringkaskan jadual dalam
diperoleh dalam bentuk jadual supaya bentuk yang lebih mudah
mudah dibaca, difahami dan ditafsir.

2

1.4 Langkah-langkah Membina Graf Bar Mudah, Graf Garisan Mudah dan Graf Gabungan

Buku Teks: m.s. 10-13

Langkah-langkah membina graf mudah berdasarkan Jadual 1.1.

Jadual 1.1 Jenis pekerjaan penduduk Taman Permata 1 pada tahun 2020

Jenis pekerjaan Bilangan (orang)
Doktor 4
Naskah Demo
Bab 01Guru5
Peniaga 11
Kerani
7

Jumlah 27

Langkah 1 Langkah 2 Langkah 3
• Melukis paksi mendatar dan paksi menegak di • Lukiskan bar-bar • Lorek dan warnakan

atas kertas graf. mengikut jenis setiap bar. Gunakan
• Paksi menegak : Bilangan (jumlah) pekerjaan. lorekan warna atau
• Tinggi bar warna yang berlainan.
Paksi mendatar : Jenis pekerjaan menunjukkan • Labelkan paksi
• Memilih skala yang sesuai mengikut bilangan bilangan mendatar, paksi
penduduk. menegak, skala
(jumlah). graf bar dan tajuk.
• Tandakan skala pada paksi menegak. Sediakan petunjuk
• Skala menegak : 1 cm mewakili seorang bagi setiap bar.

penduduk.

Langkah-langkah membina graf garisan mudah berdasarkan Jadual 1.2.

Jadual 1.2 Jumlah murid Tingkatan 3 SMK Taman Permata dari tahun 2016 hingga 2020

Tahun Murid (orang)
2016 340
2017 405

2018 380
2019 375

2020 385

Langkah 1 Langkah 2 Langkah 3
• Melukis paksi mendatar dan paksi Tandakan titik di atas • Sambungkan semua titik
kertas graf mengikut
menegak di atas kertas graf. jumlah murid dan yang ditandakan itu dengan
• Paksi menegak : Tahun tahun bermula dari satu garisan.
tahun 2016 hingga • Labelkan paksi menegak
Paksi mendatar : Jumlah murid tingkatan 3 2020. dan paksi mendatar. Berikan
• Pilih skala yang sesuai. tajuk yang sesuai pada graf.
• Skala menegak : 1 cm mewakili 20 orang.

3

Langkah-langkah membina graf gabungan berdasarkan Jadual 1.3.

Jadual 1.3 Jumlah hujan dan min suhu bulanan di Bandaraya Kuala Lumpur pada tahun 2020

Bulan J FMAM J J O S OND
Suhu (°C) 26.5 27.2 27.5 27.7 27.7 27.4 27 27.4 26.8 26.9 26.7 26.5
Hujan (mm) 166 158 238 277 221 136 129 160 196 276 286 243

Langkah 1Bab 01 Langkah 2
• Melukis paksi mendatar dan paksi menegak di • Kenal pasti nilai maksimum dan nilai minimum
Naskah Demo
atas kertas graf. bagi hujan dan suhu.
• Paksi menegak di sebelah kiri mewakili jumlah • Pilih skala yang sesuai bagi kedua-dua maklumat.
• Tandakan skala untuk taburan hujan pada paksi
hujan bulanan.
• Paksi menegak di sebelah kanan mewakili suhu menegak di kiri dan skala untuk min suhu pada
paksi menegak di kanan
bulanan. • Contoh skala :
• Paksi mendatar pula mewakili bulan Januari Skala hujan : 1 cm = 25 mm
Skala suhu : 1 cm = 5°C
hingga Disember.

Langkah 4 Langkah 3
Lengkapkan graf dengan tajuk dan label. • Lukiskan bar jumlah hujan bagi setiap bulan.
• Plot nilai suhu pada bahagian tengah bar bagi

setiap bulan dan sambungkan titik-titik tersebut.

1.5 Mentafsir Jadual, Graf Bar Mudah, Graf Garisan Mudah dan Graf Gabungan Buku Teks: m.s. 14-16

Langkah-langkah mentafsir

• Tujuan tafsiran dibuat adalah untuk memahami data dalam jadual, graf bar mudah, graf garisan mudah
dan graf gabungan.

• Tafsiran dapat membantu untuk mengembangkan data secara terperinci.

Langkah-langkah mentafsir jadual, graf bar mudah, graf garisan mudah dan graf gabungan adalah seperti berikut:
• Perhatikan tajuk.
• Perhatikan maklumat di dalam jadual.
• Perhatikan paksi menegak dan paksi mendatar.
• Kenal pasti nilai maksimum dan minimum data.
• Huraikan aliran perubahan data (bagi graf garisan mudah).
• Huraikan isi tersirat berdasarkan data.
• Buat rumusan secara keseluruhan.

4

PRAKTIS DSKP (PENTAKSIRAN BILIK DARJAH)

1.1 Ciri-ciri dan Kegunaan Jadual Buku Teks: m.s. 4 – 5

1.2 Ciri-ciri dan Kegunaan Graf Buku Teks: m.s. 6 – 8

SP 1.1.1 Menerangkan ciri serta kegunaan jadual dan graf.
SP 1.1.2 Menjelaskan dengan contoh graf bar mudah, graf garisan mudah dan graf gabungan.
Bilangan murid (orang)
A 1 Namakan graf berikut. SP 1.1.1 TP1 Jumlah Hujan dan Min Suhu Bulanan di Guna Tenaga dalam Sektor Ekonomi di
Naskah DemoCara Murid Tingkatan 3 MutiaraBandaraya Kuala Lumpur pada Tahun 2017 Malaysia dari tahun 2010 hingga 2013
Bab 0114 Datang ke Sekolah pada Tahun 2018Hujan (mm)Orang (mm)

13 PETUNJUK 300 30 11 000
12 275 25
11 Basikal 10 000
10 Motosikal 250 20 9 000
9 Bas 225 1150 8 000
8 Kereta 200 7 000
67 Jalan Kaki 175 5 6 000
150 0 544 000000000
5 125 3 000
4 100 2 000
3 Cara murid 75
2 datang 50
1 ke sekolah 25 1 000 Tahun
0 J F M A MBuJlanJ O S O N D 02010 2011 2012 2013
Skala 1 cm mewakili 1 orang Skala 1 cm mewakili 1 000 000 orang

(a)   Graf bar mudah    (b)   Graf gabungan    (c)   Graf garisan mudah 

Keputusan Bilangan murid (orang) (d)    Jadual        
A 95
B
C 125
D
E 75
25
Jumlah
9

329

2 Lengkapkan rajah di bawah tentang ciri dan kegunaan jadual dan graf. SP 1.1.1 TP1

(a) Jadual ialah cara untuk mempersembahkan sesuatu
  data   dan   maklumat   dengan lebih tersusun.

Ciri dan Jadual (b) Tujuan data dan maklumat dipersembahkan dalam bentuk
Kegunaan Graf jadual adalah supaya mudah   dibaca  ,   difahami 

dan  ditafsir .
(c) Graf merupakan rajah yang terdiri daripada bar dan
  garisan   yang menunjukkan   pertalian   antara

komponen-komponen yang dikaji.
(d) Data boleh dipersembahkan dalam bentuk graf   bar  ,

graf   garisan   dan graf   gabungan  .

TP 1 Menyatakan jadual dan graf.  16

5

B Lengkapkan rajah di bawah tentang ciri dan kegunaan jadual dan graf. SP 1.1.1, 1.1.2 TP2
Jadual

Ciri ciri Kegunaan

2 Digunakan:
(a) Untuk   menghasilkan graf   yang sesuai.
Bab 011 Jadual mempunyai   tajuk   , (b) Untuk melihat perubahan dan    pertalian   
  data   dan   maklumat        antara dua set maklumat 
Naskah Demo serta     sumber     . .
(c) Untuk   mengelaskan   data dan maklumat
supaya   lebih tersusun   dan   menarik 
   perhatian    orang yang melihatnya.

Graf

1 Graf bar mudah

Ciri-ciri Kegunaan
(a) Terdiri daripada paksi  menegak , (a) Untuk mempersembahkan data yang
paksi  mendatar ,  tajuk  dan  petunjuk . boleh  dikira  seperti  orang  dan
(b) Bar-bar boleh dilukis secara   menegak      kereta   .
atau    mendatar   . (b) Untuk menunjukkan   perbezaan  antara
   komponen yang dikaji   .

2 Graf garisan mudah

Ciri-ciri Kegunaan

(a) Dilukis secara  garisan   yang  panjang . (a) Untuk mempersembahkan data yang
(b) Garisan yang    curam    menunjukkan mengalami    perubahan jumlah   
     perubahan yang besar       . atau      nilai       yang
(c) Garisan yang    landai    menunjukkan       berterusan        .
      perubahan yang kecil      . (b) Untuk mempersembahkan data seperti
(d) Garisan     mendatar    menunjukkan    min suhu bulanan   , jualan
     tiada      perubahan berlaku. barang dan   perubahan penduduk  .

3 Graf gabungan

Ciri-ciri Kegunaan
(a) Merupakan gabungan graf   bar  (a) Untuk menunjukkan   perubahan   atau
 mudah  dan graf   garisan    perbezaan   antara dua perkara
  mudah  . yang      saling berkaitan          .
Mengandungi   dua maklumat  (b) Data dan maklumat yang menggunakan graf gabungan ialah:
(b) yang   berlainan    dalam (i) Suhu dan hujan                
satu graf. (ii) Harga jualan dan pengeluaran        


TP 2 Menjelaskan ciri serta kegunaan jadual dan graf.  42

6

1.3 Langkah-langkah Membina Jadual Buku Teks: m.s. 9

SP 1.1.3 Membina jadual berdasarkan maklumat yang diperoleh.

C 1 Lengkapkan rajah di bawah tentang langkah-langkah membina jadual.

(a) Menyusun data dan maklumat yang diperoleh dalam bentuk jadual
supaya mudah dibaca dan difahami
Naskah Demo
Bab 01Langkah-langkah(b) Membina jadual kekerapan
Membina Jadual (c) Meringkaskan jadual dalam bentuk yang lebih mudah

2 Berdasarkan maklumat yang diberi, bina jadual lengkap pada ruang yang disediakan. SP 1.1.3 TP3

Berdasarkan data dan analisis yang diperoleh daripada Persatuan Automotif Malaysia (MAA), model
kereta jenama tempatan mengungguli kedudukan teratas, iaitu sepuluh kereta paling laris terjual di
antara sepuluh model kereta di Malaysia sepanjang tahun 2019. Kereta tersebut ialah Perodua Myvi yang
mencatatkan jualan sebanyak 90 310 unit. Selain Myvi, kereta keluaran Perodua lain yang paling laris
ialah Bezza dengan jumlah jualan sebanyak 43 784 unit, Aruz, 30 115 unit dan Axia, 60 793 unit. Kereta
jenama tempatan keluaran Proton pula, iaitu Proton Saga mencatat jualan sebanyak 35 978 unit, Proton
Persona, 23 505 unit dan Proton X70, 26 928 unit. Kereta jenama antarabangsa yang turut tersenarai
dalam sepuluh kereta paling laris ialah Honda City dengan jumlah jualan sebanyak 31 357 unit dan
Toyota Vios, 23 986 unit dan Honda HR-V, 16 180 unit.

Jadual 1.1 Sepuluh model kereta paling laris di Malaysia pada tahun 2019

Model kereta Jumlah jualan (unit)
Perodua Myvi 90 310
Perodua Axia 60 793
Perodua Bezza 43 784
Proton Saga 35 978
Honda City 31 357
Perodua Aruz 30 115
Proton X70 26 928
Toyota Vios 23 986
Proton Persona 23 505
Honda HR-V 16 180

Jumlah 382 936

(Sumber: Persatuan Automotif Malaysia (MAA) )

TP 3 Membina jadual dan graf berdasarkan maklumat yang diberi.  26

7

1.4 Langkah-langkah Membina Graf Bar Mudah, Graf Garisan Mudah dan Graf Gabungan Buku Teks: m.s. 10 – 13

SP 1.1.4 Membina graf bar mudah, graf garisan mudah dan graf gabungan berdasarkan jadual.
SP 1.1.5 Mentafsir jadual dan graf yang dibina berdasarkan maklumat yang diberi.

D 1 Bina graf bar mudah berdasarkan maklumat dalam Jadual 1.2 dalam kertas graf yang disediakan.
SP 1.1.4 TP3

Jadual 1.2 Kematian pengguna jalan raya mengikut kategori pada tahun 2017
Bab 01
Kategori pengguna jalan raya Kematian (orang)
Naskah Demo Motokar 1 000
Motosikal 9 80
Pejalan kaki 441
Basikal 162
Bas 23
Lori 199
Van 62

(Sumber: Buku Statistik Keselamatan Jalan Raya, 2018)

Jumlah kematian Jumlah Kematian Pengguna Jalan Raya Mengikut Kategori pada Tahun 2017
(orang)

1000 Petunjuk
900
800 Motokar
700 Motosikal
600 Pejalan kaki
500 Basikal
400 Bas
300 Lori
200 van
100
0 Skala : 1 cm mewakili 100 orang Kategori
pengguna
jalan raya

Buat rumusan graf bar mudah yang telah dihasilkan SP 1.1.5 TP6
Sebagai rumusan, jumlah keseluruhan kematian pengguna jalan raya akibat kemalangan jalan raya pada
tahun 2017 adalah sebanyak 2 867 orang. Kategori pengguna motokar mencatatkan jumlah kematian yang

tertinggi diikuti dengan penunggang motosikal.

8

2 Bina graf garisan mudah berdasarkan maklumat dalam Jadual 1.3. SP 1.1.4 TP3

Jadual 1.3 Bilangan penumpang bagi perkhidmatan komuter dari tahun 2006 hingga 2015

Tahun Penumpang (orang)
2006 24 975
2007 26 959
2008 26 557
2009 24 683
2010 24 995
2011 25 510
2012 24 847
2013 33 942
2014 36 957
2015 39 960

(Sumber: Kementerian Pengangkutan Malaysia)
Naskah Demo
Bab 01
Bilangan Penumpang bagi Perkhidmatan Komuter dari Tahun 2006 hingga 2015
Orang (‘000)

40

35
30
25
20

15
10

5

0 Tahun
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015

Skala : 1 cm mewakili 5 000 orang

Buat rumusan graf garisan mudah yang telah dihasilkan. SP 1.1.5 TP6

Sebagai rumusan, dari tahun 2006 hingga 2012 berlaku peningkatan dan penurunan yang tidak

ketara dalam bilangan penumpang perkhidmatan komuter. Namun, dari tahun 2012 hingga

2015, didapati jumlah penumpang meningkat secara mendadak khususnya pada tahun 2013,

iaitu berlaku peningkatan sebanyak 9 095 orang penumpang daripada tahun sebelumnya dan

jumlah penumpang dijangkakan akan terus meningkat pada tahun-tahun seterusnya.

9

3 Bina graf gabungan berdasarkan maklumat dalam Jadual 1.4. SP 1.1.4 TP3

Jadual 1.4 Jumlah hujan dan min suhu bulanan di Bandaraya Kota Kinabalu pada tahun 2019

Bulan J FMAM J J O S OND

Suhu (°C) 26.2 26.3 26.8 27.5 27.7 27.5 27.2 27.1 27 27 26.7 26.5

Hujan (mm) 163 85 94 151 265 293 264 268 301 346 306 252.

(Sumber: Climate-data.org)
Bab 01
Jumlah Hujan dan Min Suhu Bulanan di Bandaraya Kota Kinabalu pada Tahun 2019
Naskah Demo
Hujan (mm) Suhu (C°)

30
350 25
325 20
300 15
275 10
250 5
225 0
200
175
150
125
100

75
50
25

0 J F M AM J J O S O N D
Bulan

Buat rumusan graf gabungan yang telah dihasilkan. SP 1.1.5 TP6

Secara keseluruhan, jumlah hujan bulanan di Bandaraya Kota Kinabalu adalah tidak sekata, namun

suhu setempat hampir sekata sepanjang tahun. Di Bandaraya Kota Kinabalu juga tidak terdapat

musim yang kering atau ketiadaan hujan yang nyata kerana menerima hujan pada setiap tahun.

TP 3 Membina jadual dan graf berdasarkan maklumat yang diberi.  54
TP 6 Merumuskan pelbagai graf yang telah dihasilkan.  6

10

E Pilih dan bina graf yang sesuai untuk mempersembahkan data dan maklumat dalam Jadual 1.5. SP 1.1.4 TP5
Jadual 1.5 Jumlah kemalangan dan kematian yang disebabkan oleh kemalangan jalan raya di Malaysia dari

tahun 2006 hingga 2015

Tahun Jumlah kemalangan Kematian (orang) Tahun Jumlah kemalangan Kematian (orang)
2006 341 252 6 287 2011
2007 363 319 6 282 2012 400 040 6 877
2008 373 071 6 527 2013
2009 380 000 6 745 2014 410 423 6 917
2010 390 000 7 872 2015
Naskah Demo 414 204 6 915
Bab 01
420 196 6 674

424 917 6 706

(Sumber: Buku Statistik Keselamatan Jalan Raya, 2018)

Jumlah Kemalangan dan Kematian yang Disebabkan oleh Kemalangan Jalan Raya
dari Tahun 2006 hingga 2015

Kemalangan (‘000) Kematian (Orang)

8 000
7 000
425 6 000
400 5 000
375 4 000
350 3 000
325 2 000
300 1 000
275 0
250
225
200

175
150
125
100

75
50
25

2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015  15
Tahun

TP 5 Memilih graf yang sesuai untuk dibina berdasarkan maklumat yang diperoleh.

11

1.5 Mentafsir Jadual, Graf Bar Mudah, Graf Garisan Mudah dan Graf Gabungan Buku Teks: m.s. 14 – 16

SP 1.1.5 Mentafsir jadual dan graf yang dibina berdasarkan maklumat yang diberi.

F 1 Tafsirkan jadual berikut. SP 1.1.5 TP4

Jadual 1.6 Kematian pengguna jalan raya mengikut kategori pada tahun 2017

Bab 01Kategori pengguna jalan raya Kematian (orang)

Naskah DemoMotokar 1 100
Motosikal 980
Pejalan kaki 440
Basikal 165
Bas 25
Lori 200
Van 65

(Sumber: Buku Statistik Keselamatan Jalan Raya, 2018)

Jadual di atas menunjukkan (a)      jumlah kematian pengguna jalan raya mengikut kategori pada
tahun 2017       yang melibatkan (b)       pengguna motokar, motosikal, pejalan kaki,
penunggang basikal, bas, lori dan van                               .

Jumlah keseluruhan pengguna jalan raya yang maut disebabkan oleh kemalangan jalan raya pada
tahun 2017 ialah seramai (c)    2 975 orang   . Jumlah kematian pengguna jalan raya yang paling
tinggi melibatkan kategori (d)   pengguna motokar   dengan jumlah kematian sebanyak
(e)   1 100 orang  . Ini diikuti dengan kategori (f)    pengguna motosikal    dengan jumlah
kematian sebanyak (g)     980 orang    .

Pengguna jalan raya yang mencatatkan jumlah kematian yang ketiga tertinggi ialah
(h)    pejalan kaki   , iaitu sebanyak 440 orang. Jumlah kematian pengguna jalan raya yang paling
(i)     rendah  melibatkan (j)    kenderaan bas   , iaitu sebanyak 25 orang.

Jumlah kematian yang tinggi dalam kalangan pengguna motokar dan motosikal adalah disebabkan
oleh faktor (k)     tidak mematuhi had laju yang dibenarkan, melanggar lampu isyarat      dan
(l)         memandu di bawah pengaruh alkohol atau dadah [Terima jawapan murid yang
munasabah]               .
Kesimpulannya, (m)     jumlah kematian pengguna jalan raya yang paling tinggi pada tahun
2017 adalah pengguna motokar dan penunggang motosikal                     .

12

2 Tafsirkan graf garisan mudah berikut. SP 1.1.5 TP4

Pengeluaran Kasut di Kilang Daya Maju dari Tahun 2014 hingga 2019

Pengeluaran
(‘000 pasang)

40

35 Naskah Demo
Bab 01
30
25
20

15

10

5 2015 2016 2017 2018 2019 Tahun
2014

Skala : 1 cm mewakili 5 000 pasang

Graf garisan mudah di atas menunjukkan (a)      pengeluaran kasut di Kilang Daya Maju dari 2014
hingga 2019  .

Berdasarkan graf, pengeluaran kasut di Kilang Daya Maju ketika mula beroperasi pada tahun
(b)  2014  adalah sebanyak (c)  20 000 pasang setahun . Pada tahun berikutnya, pengeluaran kasut
Kilang Daya Maju mengalami (d)  sedikit peningkatan , iaitu sebanyak (e)  21 000 pasang . Pada
tahun 2016, pengeluaran kasut mengalami (f)  penurunan  sebanyak (g)  1 000 pasang  menjadikan

pengeluaran kasut pada tahun tersebut adalah sebanyak 20 000 pasang sahaja. Hal ini mungkin disebabkan
oleh faktor (h)  keadaan ekonomi negara yang tidak stabil / syarikat mengalami masalah kewangan/
jualan kasut pada tahun 2015 tidak memberansangkan [Terima jawapan murid yang munasabah]
.

Namun, pada tahun 2017 hingga tahun 2019, pengeluaran kasut Kilang Daya Maju mencatatkan
peningkatan yang agak banyak, iaitu sebanyak (i)  25 000 pasang  pada tahun 2017 dan 29 000 pasang
pada tahun 2018. Pada tahun 2019, berlaku pertambahan pengeluaran sebanyak (j)  11 000 pasang

daripada pengeluaran tahun sebelumnya.

Terdapat beberapa faktor yang mungkin melonjakkan pengeluaran kasut pada 2019. Antaranya
ialah (k)  rekaan kasut yang terkini dan menarik perhatian pembeli, kasut keluaran Kilang Daya Maju
berkualiti tinggi dan harga berpatutan. [Terima jawapan murid yang munasabah]           

Secara keseluruhannya, (l) pengeluaran kasut di Kilang Daya Maju semakin bertambah setiap
tahun akibat sambutan yang menggalakkan daripada orang ramai.

[Terima jawapan murid yang munasabah]

TP 4 Mentafsir jadual dan graf yang dibina berdasarkan maklumat yang diberi.  25

13

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN B: Soalan STRUKTUR

Jawab semua soalan.

1 (a) Jadual 1 berkaitan dengan jumlah kedatangan pelancong domestik mengikut negeri di Semenanjung
Malaysia pada tahun 2018.

Bab 01 Negeri Jumlah pelancong domestik Negeri Jumlah pelancong
(juta orang) domestik (juta orang )
Naskah DemoSelangor
Kuala Lumpur 30.2 Johor 13.5
Pahang 19.2
Perak 18.2 Melaka 13.2
Kedah 17.5
Pulau Pinang 14.5 Negeri Sembilan 12.8
Terengganu 14.4
13.7 Kelantan 9.8

Jadual 1 Putrajaya 1.8

Perlis 2.2

(Sumber: Jabatan Perangkaan Malaysia 2018)

Berdasarkan Jadual 1, lukiskan graf bar mudah untuk menunjukkan jumlah kedatangan pelancong
domestik mengikut negeri di Malaysia pada tahun 2018. Buku Teks: m.s. 10

Gunakan skala 1 cm bersamaan 5 000 orang pelancong. OMG m.s. 8 DSKP D S1 TP3 KBAT Mengaplikasi

ARAS : T

Jumlah Kedatangan Pelancong Domestik Mengikut Negeri Petunjuk
di Semenanjung Malaysia pada 2018
Selangor
Bilangan pelancong Kuala Lumpur
(‘000)
Pahang
35 000
30 000 Perak
25 000
20 000 Kedah
15 000 Pulau Pinang
Terengganu
Johor
Melaka
Negeri Sembilan
Kelantan
Putrajaya
Perlis

10 000

5 000

0 Skala : 1 cm mewakili 5 000 orang Negeri

[7 markah]

14

(b) Berdasarkan Jadual 1 dan graf yang anda lukis, apakah yang dapat ditafsirkan tentang jumlah kedatangan
pelancong domestik mengikut negeri di Semenanjung Malaysia pada tahun 2018? OMG m.s. 13 DSKP F S2 TP4
KBAT Menganalisis ARAS : T

– Berdasarkan Jadual 1 dan graf, terdapat empat negeri yang menerima jumlah kedatangan pelancong

domestik yang tertinggi, iaitu Selangor, Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur, Pahang dan Perak.

– Selangor menerima jumlah kedatangan pelancong domestik paling tinggi pada tahun 2018, iaitu
Naskah Demo
Bab 01 sebanyak 30.2 juta pelancong.

– Faktor yang menyebabkan ramai pelancong domestik mengunjungi negeri Selangor adalah kerana

terdapat banyak lokasi percutian yang menarik, antaranya Pantai Morib, Hutan Lipur Sungai Congkak,

Kelip-kelip Kuala Selangor yang merupakan tempat untuk melihat kelip-kelip pada waktu malam, kawasan

rumah salji di Snowalk i-City dan sebagainya.

– Putrajaya mencatatkan jumlah kedatangan pelancong domestik yang paling rendah pada tahun 2018
[4 markah]


(c) Terangkan kepentingan sektor pelancongan dalam kegiatan ekonomi negara. KBAT Menilai ARAS : T
– Dapat menarik pelabur asing untuk melabur dalam negara seperti membina taman tema, pusat

beli-belah, mengusahakan hotel bertaraf antarabangsa untuk menarik kedatangan pelancong yang

menyumbang kepada pendapatan negara

– Dapat mengembangkan sosioekonomi penduduk melalui peluang pekerjaan atau peluang perniagaan

yang berkaitan dengan sektor pelancongan seperti pemandu pelancong, pekerja hotel, pengusaha restoran,

pengusaha hotel bajet, rumah inap dan sebagainya

[4 markah]

2 Jadual 2 berkaitan dengan bilangan penumpang bagi pengangkutan darat rel bersepadu dari tahun 2012
hingga 2016.

Tahun Bilangan penumpang (juta orang)

2012 61.6
2013 68.8
2014 71.9
2015 72.2
2016 69.1

Jadual 2
(Sumber: Statistik Pengangkutan Malaysia 2016)

(a) Nyatakan contoh pengangkutan darat rel bersepadu.
Transit Aliran Ringan (LRT)/ Transir Aliran Massa (MRT) / Monorel/ Perkhidmatan Tren Elektrik (ETS)/

KTM Komuter/ KLIA Ekspres

[1 markah]

15

(b) Berdasarkan Jadual 2, lukiskan graf yang sesuai untuk menunjukkan bilangan penumpang bagi
pengangkutan darat rel bersepadu dari tahun 2012 hingga 2016. Buku Teks: m.s. 11

Gunakan skala 1 cm bersamaan 10 juta orang penumpang. OMG m.s. 9 DSKP D S2, TP3 ARAS : S

Bilangan Penumpang bagi Pengangkutan Darat Rel Bersepadu dari Tahun
2012 hingga 2016
Bab 01Penumpang
(juta orang)
Naskah Demo
80

70

60

50

40

30

20

10

2012 2013 2014 2015 2016 Tahun

Skala : 1 cm mewakili 10 juta orang

[7 markah]

(c) Berdasarkan Jadual 2 dan graf yang anda lukis, apakah yang dapat ditafsirkan tentang bilangan penumpang
pengangkutan rel bersepadu bagi tahun 2012 hingga 2016? Buku Teks: m.s. 15 OMG m.s. 12 DSKP E S2, TP4
KBAT Menganalisis ARAS : S

– Berdasarkan Jadual 2 dan graf, didapati terdapat peningkatan dalam bilangan pengguna pengangkutan

rel bersepadu sebagai pengangkutan utama untuk ke destinasi yang dituju pada tahun 2012 hingga 2015.

– Bilangan penumpang paling tinggi dicatatkan pada tahun 2015, iaitu sebanyak 72.2 juta orang.

– Namun begitu, pada tahun 2016, bilangan penumpang menurun sebanyak 3.1 juta daripada tahun

sebelumnya.
[3 markah]


(d) Terangkan kepentingan pengangkutan awam rel bersepadu kepada penduduk di kawasan bandar.

OMG m.s. 12 DSKP E S2, TP4 KBAT Menganalisis ARAS : T
– Dapat mengurangkan bilangan kenderaan di jalan raya yang seterusnya mengurangkan kesesakan jalan

raya terutama di bandaraya Kuala Lumpur / Dapat mengangkut ramai penumpang bagi setiap perjalanan

dan paling efektif sebagai penyelesaian kesesakan jalan raya di dalam bandar

– Dapat menjimatkan masa perjalanan ke destinasi yang dituju kerana pengangkutan rel bersepadu cekap
[4 markah]

16

02BAB CARTA PAI

2.1 Ciri-ciri dan Kegunaan Carta Pai Buku Teks: m.s. 22

Carta Pai
• Merupakan gambar rajah atau perwakilan grafik untuk memaparkan pembahagian atau pecahan data

dan maklumat.
• Berbentuk bulatan yang dibahagikan kepada beberapa sektor.
Naskah Demo
Ciri-ciri Bab 02Kegunaan
• Setiap sektor mewakili maklumat tertentu • Mewakilkan data kepada informasi yang lebih
• Saiz sudut setiap sektor berdasarkan
mudah dan menarik
kuantiti maklumat • Menunjukkan perbandingan data dan maklumat
• Nilai setiap sektor dinyatakan dalam
dengan lebih jelas
peratus (%) • Menggambarkan taburan data dan maklumat
• Nilai keseluruhan bulatan ialah 360° yang • Membuat pembacaan yang lebih efektif
• Memudahkan rumusan dibuat
mewakili 100% • Sesuai untuk menunjukkan pewakilan data seperti:
• Mempunyai tajuk
• Mempunyai petunjuk »» sumbangan sektor ekonomi kepada pendapatan
• Menyatakan jumlah keseluruhan kuantiti negara

maklumat »» negara asal pelancong asing ke Malaysia
»» destinasi import atau eksport

2.2 Langkah-langkah Membina Carta Pai Buku Teks: m.s. 23-24

Panduan membina carta pai berdasarkan Jadual 2.1.

Jadual 2.1 Jumlah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mengikut sektor pada tahun 2017

Sektor Jumlah PKS Peratus (%) Saiz sudut sektor (°)
Perkhidmatan 608 000 72 259

Pembuatan 150 698 18 65

Pembinaan 50 158 6 22

Pertanian 30 326 4 14

Jumlah 839 182 100 360
(Sumber : Diubah suai daripada Laporan MITI, 2017)

17

Langkah 1 Langkah 2
• Tentukan saiz sudut setiap sektor.
• Tukarkan nilai mutlak dalam Bundarkan data mengikut kesesuaian
jadual kepada peratus. Bundarkan
data mengikut kesesuaian untuk untuk memudahkan pembinaan carta
memudahkan pembinaan carta pai. pai.
• Contoh pengiraan: • Contoh pengiraan:
608 000 72
839 182 ⨉ 100% = 72% 100 ⨉ 360° = 259°

Bab 02Langkah 4 Langkah 3
• Lukis jejari dari pusat bulatan tegak • Tentukan jejari yang sesuai dan lukis
Naskah Demo
ke atas. sebuah bulatan dengan menggunakan
jangka lukis.

Langkah 5 Langkah 6
• Lukiskan setiap sektor daripada • Warna atau lorekkan dan tuliskan

nilai yang terbesar kepada nilai yang nilai peratus pada setiap sektor.
terkecil mengikut arah putaran jam 6% 4%
dengan menggunakan jangka sudut.
18%
259°
72%

Jumlah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS)
Mengikut Sektor pada Tahun 2017

6% 4%

Langkah 7 18% Petunjuk
• Lengkapkan carta pai dengan 72% Perkhidmatan
Pembuatan
tajuk, petunjuk dan jumlah Pembinaan
keseluruhan. Pertanian

Jumlah PKS: 839 182 sektor

18

2.3 Mentafsir Carta Pai Buku Teks: m.s. 26

Langkah-langkah Kenal pasti tajuk Kenal pasti sektor Nyatakan nilai
mentafsir carta pai keseluruhan dan
nilai setiap sektor

Nyatakan nilai Nyatakan perbezaan Huraikan isi tersirat Buat rumusan
sektor tertinggi dan nilai antara sektor berdasarkan keseluruhan
dapatan data
terendah

Contoh tafsiranNaskah Demo
Bab 02
Jumlah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) Mengikut Sektor pada Tahun 2017

6% 4% Petunjuk
18% Perkhidmatan
72% Pembuatan
Pembinaan
Pertanian

Jumlah Perusahaan Kecil dan Sederhana: 839 182 sektor

Carta pai menunjukkan (Tajuk) jumlah Perusahaan Kecil dan Sederhana (PKS) mengikut sektor, (Kenal pasti
sektor) iaitu sektor perkhidmatan, pembuatan, pembinaan dan pertanian pada tahun 2017. (Nilai keseluruhan)
Jumlah keseluruhan bilangan PKS pada tahun tersebut ialah 839 182. (Nilai setiap sektor) Jumlah PKS dalam
sektor perkhidmatan adalah sebanyak 608 000 (72%), sektor pembuatan 150 698 (18%), pembinaan 50 158
(6%) dan pertanian 30 326 (4%). (Nyatakan nilai sektor tertinggi dan terendah) Jumlah peratus PKS yang
tertinggi adalah dalam sektor perkhidmatan manakala jumlah peratus yang terendah adalah dalam sektor
pertanian. (Nyatakan perbezaan nilai) Perbezaan peratus dan bilangan PKS antara sektor perkhidmatan dan
sektor pertanian adalah sebanyak 68%, iaitu 577 674.
(Huraikan isi tersirat berdasarkan dapatan data) Peningkatan PKS dalam sektor perkhidmatan
menunjukkan ramai pengusaha menceburkan diri dalam sektor tersebut yang merangkumi perniagaan runcit,
restoran, borong, pengangkutan, komunikasi dan perkhidmatan profesional. Hal ini ada kaitannya dengan minat,
mudah mendapat pinjaman, senang ditubuhkan dan tidak memerlukan modal yang tinggi untuk menubuhnya.
Selain itu, perniagaan berasaskan perkhidmatan boleh ditawarkan secara atas talian tanpa memerlukan kedai dan
pengusaha juga boleh menggunakan kuasa Internet untuk meluaskan pasarannya. (Buat rumusan keseluruhan)
Sebagai rumusan, jumlah PKS dalam sektor perkhidmatan lebih tinggi berbanding dengan sektor lain.

19

PRAKTIS DSKP (PENTAKSIRAN BILIK DARJAH)

2.1 Ciri-ciri dan Kegunaan Carta Pai Buku Teks: m.s. 22

SP 1.2.1 Menerangkan ciri dan kegunaan carta pai.

A Isikan tempat kosong tentang maksud carta pai. TP1

1 Carta pai ialah sejenis (a)   gambar rajah   atau (b)   perwakilan grafik   untuk memaparkan
(c)   pembahagian atau pecahan data dan maklumat   dalam bentuk (d)  bulatan yang
dibahagikan    kepada beberapa sektor.

B 1 Nyatakan ciri-ciri carta pai berdasarkan rajah berikut. TP2
Mata Pelajaran Kegemaran Murid SMK
Permata Permai pada tahun 2020
Bab 02
(a) Mempunyai tajuk 9% (d) Mempunyai petunjuk
Naskah Demo
15% 24% Petunjuk

(b) Nilai setiap sektor dinyatakan 16% 19% Bahasa Melayu
dalam peratus (%) Sains
17% Geografi
(c) Menyatakan jumlah keseluruhan Bahasa Inggeris
kuantiti maklumat Matematik
Sejarah
Jumlah murid: 3 575 orang

Ciri-ciri lain:
(e) Saiz sudut sektor berdasarkan kuantiti maklumat
(f) Setiap sektor mewakili maklumat tertentu / Nilai keseluruhan bulatan ialah 360° yang mewakili
100%

2 Lengkapkan rajah di bawah tentang kegunaan carta pai. TP2
(a) Mewakilkan data kepada informasi yang lebih mudah

(b) Menunjukkan perbandingan data dan maklumat dengan lebih jelas

Kegunaan (c) Menggambarkan taburan data dan maklumat
Carta Pai (d) Memudahkan rumusan dibuat

(e) Sesuai untuk menunjukkan pewakilan data seperti sumbangan sektor
ekonomi kepada pendapatan negara

TP 1 Menyatakan carta pai.  4
TP 2 Menjelaskan ciri dan kegunaan carta pai.  11

20

2.2 Langkah-langkah Membina Carta Pai Buku Teks: m.s. 23 - 24

SP 1.2.2 Membina carta pai berdasarkan jadual.

C 1 (a) Lengkapkan jadual, kemudian bina carta pai berdasarkan jadual tersebut TP3

Jadual 2.2 Perbelanjaan bulanan purata isi rumah di bandar pada tahun 2016

Jenis perbelanjaan Jumlah perbelanjaan (RM) Peratus (%) Saiz sudut sektor (°)

Makanan dan minuman 734 17 61

Pakaian dan kasut 145 3 11

Naskah DemoPerumahan dan bil utiliti 1 086 26 94
Bab 02
Hiasan dan perkakasan 180 4 14

Kesihatan 180 4 14

Pengangkutan 610 15 54

Komunikasi 235 6 22

Rekreasi/Hiburan 320 8 29

Pendidikan 200 5 18

Restoran dan hotel 505 12 43

Jumlah 4 195 100 360

(Sumber : Diubah suai daripada Statistics Yearbook Malaysia 2016 /2017)

(b) Lengkapkan tempat kosong berdasarkan maklumat dalam jadual.

Langkah-langkah membina carta pai

Langkah 1: Langkah 2:
Tukarkan nilai mutlak dalam jadual Tentukan saiz setiap sektor

kepada peratus

Contoh pengiraan: Contoh pengiraan:
1 086 26
4 195 3 100% = 26% 100 3 360° = 94°

Langkah 3:
Membina carta pai


21

(c) Bina carta pai berdasarkan Jadual 2.2. SP 1.2.2 TP3
Perbelanjaan Bulanan Purata Isi Rumah di Bandar pada Tahun 2016

4% 3% 26% Petunjuk
4%
5% Perumahan dan bil utiliti
Makanan dan minuman
6% Pengangkutan
Restoran dan hotel
Bab 028% 17% Rekreasi/ Hiburan
12% Komunikasi
Naskah Demo Pendidikan
Hiasan dan perkakasan
Kesihatan
Pakaian dan kasut

15%

Jumlah perbelanjaan bulanan isi rumah di bandar: RM4 195.00

TP 3 Membina carta pai berdasarkan maklumat yang diberi.  20

2.3 Mentafsir Carta Pai Buku Teks: m.s. 26

SP 1.2.3 Mentafsir carta pai.

D 1 Lengkapkan rajah berikut tentang langkah-langkah mentafsir carta pai. TP4

Langkah-langkah Mengenal pasti tajuk (a) Mengenal pasti sektor dalam
mentafsir carta pai carta pai carta pai

(b) Menyatakan perbezaan nilai antara (c) Nyatakan nilai sektor tertinggi dan
sektor terendah

Huraikan isi tersirat berdasarkan dapatan (d) Membuat rumusan secara keseluruhan
data

22

2 Berdasarkan carta pai pada muka surat 22, tafsirkan carta pai tersebut dengan melengkapkan maklumat
di bawah. SP 1.2.3 TP4

Carta pai menunjukkan (a)   perbelanjaan bulanan purata isi rumah di bandar pada tahun
2016    yang melibatkan jenis perbelanjaan ke atas (b)    makanan dan minuman, pakaian dan kasut,
perumahan dan bil utiliti, hiasan dan perkakasan, kesihatan, pengangkutan, komunikasi, rekreasi/hiburan,
pendidikan dan restoran dan hotel   . Jumlah keseluruhan (c)    perbelanjaan bulanan purata isi
rumah di bandar pada tahun tersebut ialah RM4 195.00   . Perbelanjaan untuk (d)   perumahan
dan bil utiliti   adalah sebanyak (e)   RM1 086.00 (26%) sebulan  . Perbelanjaan untuk makanan
dan minuman RM734.00 (17%), (f)   pengangkutan RM610.00 (15%), restoran dan hotel RM505.00
(12%), rekreasi/hiburan RM320.00(8%), komunikasi RM235.00 (6%), pendidikan RM200.00 (5%),
hiasan dan perkakasan RM180.00(4%), kesihatan RM180.00 (4%) serta pakaian dan kasut RM145.00
(3%)                                            .
Jumlah perbelanjaan yang (g)   tertinggi adalah untuk perumahan dan bil utiliti  , manakala jumlah
perbelanjaan yang (h)   terendah adalah untuk pakaian dan kasut  . Perbezaan peratus dan jumlah
perbelanjaan antara (i)    perumahan dan bil utiliti dengan perbelanjaan untuk pakaian dan kasut adalah
sebanyak 23%, iaitu RM941.00                                  .
Perbelanjaan untuk perumahan dan bil utiliti tinggi kerana perlu membayar pelbagai jenis perkhidmatan
demi keselesaan hidup. Bayaran bulanan yang berkaitan dengan perumahan adalah seperti (j)   ansuran
rumah kepada pihak bank atau sewa rumah dan yuran penyelenggaraan bangunan  . Bayaran bulanan
untuk rumah di bandar bergantung kepada (k)   jenis rumah dan kawasan kediaman  . Semakin pesat
pembangunan di kawasan tersebut, maka semakin (l)    tinggi nilai rumah ataupun kadar sewa   .
Bil utiliti yang perlu dibayar setiap bulan adalah seperti (m)    bil elektrik, bil air dan perkhidmatan TV
berbayar Astro                                        .
Sebagai rumusan, (n)    perbelanjaan bulanan isi rumah di bandar lebih banyak digunakan untuk
memenuhi keperluan asas manusia , iaitu perumahan dan pembayaran bil utiliti, makanan dan minuman serta
pengangkutan                                         .
Naskah Demo
Bab 02
E Pilih salah satu maklumat berikut. Lengkapkan jadual dengan maklumat yang berkaitan dan bina carta pai.
Kemudian tafsirkan carta pai yang telah dihasilkan. PAK 21: Persembahan KBAT Mencipta SP 1.2.2 SP 1.2.3

TP5 TP6

• Minuman kegemaran murid tingkatan 3
• Rancangan TV kegemaran murid tingkatan 3
• Perbelanjaan bulanan keluarga anda

1 Bina dan lengkapkan jadual dengan maklumat dan data berdasarkan maklumat pilihan anda.
[Jawapan murid]
2 Membina carta pai berdasarkan jadual yang dihasilkan.
[Jawapan murid]
3 Mentafsir carta pai yang telah dibina.
[Jawapan murid]

TP 4 Mentafsir carta pai yang dibina berdasarkan maklumat yang diberi.  18
TP 5 Memilih maklumat dan membina carta pai.  15
TP 6 Merumuskan carta pai yang telah dihasilkan.  15

23

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN B: Soalan struktur

Jawab semua soalan.

1 Jadual 1 berkaitan dengan jumlah kes jenayah siber mengikut kategori utama pada tahun 2019.

Punca utama Jumlah kes

Penipuan atas talian 7 774

Pencerobohan 1 359

Kod berbahaya 739

Content related 298
Bab 02
Gangguan siber 260
Naskah Demo
Spam 129

(Sumber:Diubah suai daripada mycert.org.my 2019)

Jadual 1

* Content related = Menyebarkan maklumat palsu

(a) Berdasarkan Jadual 1, bina carta pai untuk menunjukkan jumlah kes jenayah siber yang direkodkan pada

tahun 2019. Buku Teks: m.s. 23 OMG m.s. 21-22 DSKP C S1, TP3 KBAT Mengaplikasi ARAS : T

Punca utama Jumlah kes Peratus (%) Saiz sudut sektor (°)
Penipuan atas talian 7 774 74 266
Pencerobohan 1 359 13 47
Kod berbahaya 739 7 25
298 3 11
Content related 260 2 7
Gangguan siber 129 1 4
Spam
10 559 100 360
Jumlah

Kes Jenayah Siber Mengikut Kategori Utama pada Tahun 2019

2% 3% 1%

Petunjuk
7% Penipuan atas talian

Pencerobohan
13%

Kod berbahaya

74% Content related

Gangguan siber

Spam

Jumlah kes jenayah siber: 10 559 kes

[8 markah]

24

Naskah Demo (b) Berdasarkan carta pai yang anda telah bina, apakah yang dapat ditafsirkan tentang kes jenayah siber pada
Bab 02tahun 2019? Buku Teks: m.s. 26 OMG m.s. 22-23 DSKP D S1&2, TP4 KBAT Menganalisis ARAS : T

– Carta pai menunjukkan kes jenayah siber mengikut enam kategori utama, iaitu penipuan atas talian,
pencerobohan, kod berbahaya, content related (menyebarkan maklumat palsu), gangguan siber dan
spam.
– Jumlah keseluruhan kes jenayah siber yang dilaporkan pada tahun 2019 adalah sebanyak 10 559 kes.
– Jenayah siber paling tinggi melibatkan kategori penipuan atas talian, iaitu sebanyak 7 774 kes (74%),
manakala jenayah siber paling rendah adalah spam, iaitu sebanyak 100 kes (1%).
– Penipuan atas talian yang melibatkan pembelian atas talian dan transaksi perbankan merupakan kes
paling banyak dilaporkan. Hal ini demikian kerana perniagaan secara atas talian semakin meningkat
sama ada di platform e-dagang seperti Lazada atau di media sosial seperti Facebook.

[4 markah]

(c) Apakah tindakan anda untuk memastikan anda tidak menjadi mangsa jenayah siber? KBAT Menilai

ARAS : T

– Tidak mendedahkan hal-hal peribadi atau data peribadi kepada umum.
– Mengenal pasti kebenaran dan kesahihan sesuatu maklumat sebelum mempercayainya dengan
menyelidik latar belakang pemberi maklumat.
– Menghubungi pihak berkuasa atau pihak bank jika menerima panggilan telefon yang meragukan
terutama jika panggilan tersebut berkaitan dengan maklumat kewangan.
[Terima jawapan murid yang munasabah]

[3 markah]

25

BAB PENGARUH PERSEKITARAN FIZIKAL TERHADAP KEPELBAGAIAN

03 TUMBUH-TUMBUHAN SEMULA JADI DAN HIDUPAN LIAR

3.1 Faktor-faktor Persekitaran Fizikal yang Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan
Semula Jadi dan Hidupan Liar Buku Teks: m.s. 32

Faktor-faktor Persekitaran Fizikal yang Mempengaruhi
Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar

Iklim Bentuk muka bumi Saliran Tanih

Kombinasi beberapa Merujuk kepelbagaian Merujuk ciri-ciri pola • Merujuk lapisan
elemen, iaitu suhu, ciri dan ketinggian paling atas di
hujan, angin, tekanan permukaan daratan aliran sungai dan permukaan bumi
udara, keadaan awan, yang diukur dari aras
kelembapan udara dan laut. cawangannya serta • Terhasil daripada
cahaya matahari dalam dua bahan, iaitu
tempoh yang panjang di bahan organik dan
sesuatu kawasan. bahan bukan organik.
Bab 03 kuantiti air yang

Naskah Demo mengairi sesuatu

kawasan bentuk muka

bumi.

3.2 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar

Buku Teks: m.s. 33-48

Saliran
• Terbahagi kepada dua: Bersaliran baik dan bersaliran buruk

Kawasan bersaliran baik Kawasan bersaliran buruk

• Merujuk kawasan yang tidak bertakung air • Merujuk kawasan tanah rendah yang sentiasa
• Terdapat di kawasan beralun, cerun bukit dan tanah bertakung air

pamah • Membentuk kawasan paya air tawar, di kawasan
• Merupakan kawasan yang subur, dilitupi tumbuh- pinggir laut berlumpur akan membentuk kawasan

tumbuhan semula jadi seperti Hutan Tropika, paya air masin
• Jenis tumbuh-tumbuhan – yang memerlukan
Hutan Monsun Tropika, Hutan Konifer dan Hutan
banyak air dan mampu hidup di kawasan berair –
Mediterranean
• Dihuni oleh pelbagai spesies hidupan liar – rusa, pokok bakau, pokok nipah dan mengkuang
• Hidupan liar – biawak, buaya, memerang, burung
kijang, moose, badak sumbu, harimau, gajah
shoebill dan ular

Bentuk Muka Bumi

Tanah tinggi
• Kawasan yang berketinggian melebihi 180 meter dari aras laut
• Mempunyai tumbuh-tumbuhan berbeza-beza mengikut ketinggian
• Terdiri daripada pokok bantut, rendah dan renek : Oak, laurel, palma, paku pakis, lumut, kulampair
• Hidupan liar : Kambing gurun, tupai, serigala dan ilama

26

Bentuk Muka Bumi

Tanah pamah

• Tanah pamah di: Kawasan tanah pamah
»» Malaysia dan Amazon dilitupi Hutan Hujan Tropika. Jenis pokok-pokok
utama dunia:
meranti, jelutong, cengal, merbau dan seraya di Malaysia. Di Amazon – pokok • Dataran Manchuria
• Dataran Siberia
wimba, Brazilian Mahagoni, lapuna, ficus dan getah
»» Thailand, Laos, Myanmar, Filipina, India dan Bangladesh dilitupi Hutan Monsun Barat
• Lembangan Murray
Tropika. Contoh: pokok jati, cendana, damar, pyinkado, mahogani, teak dan sal • Lembangan Congo
»» Tasik Great St. Lawrence (Kanada) dilitupi Hutan Konifer • Lembangan Ganges-
• Mempunyai banyak sumber makanan dan menjadi habitat semula jadi pelbagai
hidupan liar Brahmaputra
• Hidupan liar di Malaysia – gajah, harimau, badak sumbu, pelbagai spesies monyet, arnab,
rusa dan musang . Hidupan liar di Amazon – puma, jaguar, anakonda dan ikan pirana

Pinggir laut

Naskah Demo
Bab 03
• Merupakan pulau, pantai berpasir, pantai berlumpur dan paya air masin
• Terdiri daripada tumbuh-tumbuhan tahan tiupan angin dan air laut: Semak samun, bintangor laut,

jemerlang laut, mengkuang laut, pokok bakau, pokok kelapa dan tapak kuda
• Hidupan liar: Ular, siput, ketam, anjing laut dan umang-umang

Tanih

• Merupakan lapisan paling atas di permukaan bumi yang terhasil daripada bahan organik (proses pereputan
sisa tumbuhan, bangkai haiwan) dan bahan bukan organik (pemecahan batuan akibat proses luluhawa)

Tanih chernozem di kawasan padang rumput Tanih permafrost di kawasan Hutan Tundra
hawa sederhana
• Merupakan tanah beku yang disebabkan oleh
• Tanah hitam yang terdapat di kawasan iklim Steppe suhu yang sejuk melampau
• Sesuai untuk pertumbuhan rumput, bunga-
• Kurang subur, sejuk dan membeku sepanjang
bungaan dan tumbuhan renek tahun – hanya tumbuhan berdaya tahan tinggi
yang mampu hidup
Tanih aridisols di kawasan Gurun Panas
Tanih latosol di kawasan Hutan Hujan
• Merupakan tanah yang kering dan tandus Tropika dan Hutan Monsun Tropika
• Hanya tumbuhan yang berakar panjang untuk
• Mempunyai tekstur yang pelbagai bentuk –
menyerap air sahaja yang mampu hidup di sini berpasir, liat , lembap, berwarna kuning atau merah

• Hutan dipenuhi dengan tumbuhan yang padat,
tinggi dan pelbagai spesies

Tanih podzol di kawasan Hutan Konifer Tanih terra rossa di kawasan Hutan
Mediterranean
• Merupakan tanih nipis, berasid dan beku
• Tumbuhan di sini mempunyai akar yang pendek • Merupakan campuran tanah liat dan pasir,
berwarna merah atau coklat kemerahan
dan tidak menerjah jauh ke dalam tanah
• Tanih nipis dan beku di bawahnya memudahkan • Menggalakkan pertumbuhan Hutan Mediterranean
yang terdiri daripada hutan bangkut dan hutan
hidupan liar bergerak mencari makanan pokok tirus di kawasan tanah tinggi

27

Iklim

Kawasan Iklim Gurun Panas
Angin Gurun Arab yang terletak di Asia Barat meliputi negara Jordan, Kuwait, Iraq, Oman,
Hujan Qatar, Arab Saudi, Emiriah Arab Bersatu dan Yamen

Suhu Angin Timuran (angin kering dan tidak membawa hujan)

Tumbuh- Kurang daripada 250 mm
tumbuhan • Min suhu tahunan ialah 25°C
Hidupan liar • Suhu pada waktu siang tinggi, antara 32°C hingga 36°C kerana langit tidak berawan
• Suhu pada waktu malam lebih sejuk, kira-kira 5°C
• Julat suhu tahunan adalah antara 17°C hingga 20°C
Rumput alfalfa, pokok caper, pokok ghaf, pokok saltbushes

Tikus jerboa, oryx, musang fennec, rusa gazelle, unta
Bab 03

Naskah Demo
Kawasan Iklim Monsun Tropika
Angin
Hujan India, Sri Lanka, Pakistan, Bangladesh, Filipina, Myanmar, Thailand, Vietnam, Laos dan
Kemboja

• Angin monsun lembap bertiup dari laut ke darat menyebabkan hujan berlaku semasa
musim panas

• Angin monsun kering bertiup dari darat ke laut menyebabkan musim kering yang
nyata berlaku

Hujan tahunan lebat tetapi tidak sekata, iaitu antara 1 000 mm – 2 000 mm

Suhu Antara 24°C hingga 25°C sepanjang tahun
Pokok jati, paku pakis, pokok buluh, pokok mahogani
Tumbuh- Cerpelai, burung murai, harimau bintang, burung bangau, binturong dan gajah
tumbuhan

Hidupan liar

28

Kawasan Iklim
Angin
Hujan Iklim Siberia
• Meliputi sebahagian besar wilayah Rusia, Poland dan Jerman (Utara Eropah)
Suhu Angin barat daya
• Jumlah kerpasan tahunan adalah kira-kira 500 mm
Tumbuh- • Pada musim sejuk, kerpasan turun dalam bentuk salji
tumbuhan • Musim panas yang pendek dengan suhu antara 15°C hingga 20°C
Hidupan liar • Musim sejuk antara enam hingga lapan bulan dengan suhu -17°C hingga -5°C
• Musim bunga dan musim luruh sangat singkat
• Julat suhu tahunan adalah sangat besar, iaitu antara 30°C hingga 50°C
Pain merah, paper birch, dahurian larch

Martens, mink, beruang kutub, harimau Siberia, Siberian wolf, lynx
Naskah Demo
Bab 03
Kawasan Iklim Laurentia
Kawasan Kanada Timur, Timur Laut Amerika Syarikat, China (utara), Manchuria, Korea
Angin Utara, Jepun (utara), Patagonia di Amerika Selatan

Hujan • Arus sejuk merendahkan suhu di kawasan pantai Jepun, China, Korea Utara dan
kawasan Siberia
Suhu
Tumbuh- • Angin Monsun Barat Laut bertiup dari darat menyebabkan musim dingin adalah
tumbuhan kering
Hidupan liar
• Hujan turun sepanjang tahun
• Hujan tahunan antara 500 mm – 1 000 mm
• Hujan lebih banyak pada musim panas
• Salji turun pada musim sejuk

• Min suhu tahunan antara 19°C hingga 17°C
• Pada musim panas, suhu adalah sederhana panas dan singkat, iaitu 21°C hingga 26°C
• Pada musim sejuk, suhu sangat sejuk, iaitu kira-kira -6°C hingga 10°C
• Julat suhu tahunan adalah antara 20°C hingga 30°C

Pokok maple, pokok fir, pokok beech, pokok yellow birch

Wood duck, beaver, Canadian lynx, Canadian goose, northen flicker, chipmunk, penguin

29

PRAKTIS DSKP (PENTAKSIRAN BILIK DARJAH)

3.1 Faktor-faktor Persekitaran Fizikal yang Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan Semula
Jadi dan Hidupan Liar Buku Teks: m.s. 32

SP 2.1.1 Mengenal pasti faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi kepelbagaian tumbuh-tumbuhan semula jadi dan
hidupan liar.

A Nyatakan faktor persekitaran fizikal dan huraiannya berdasarkan maklumat yang diberi. TP1

• Lapisan di permukaan bumi yang terhasil daripada bahan organik dan bahan bukan organik.
• Ketinggian sesuatu permukaan daratan yang diukur dari aras laut yang mempunyai pelbagai ciri.
• Kuantiti air yang mengairi sesuatu kawasan permukaan bumi.
• Suhu, taburan hujan, kelembapan udara dan cahaya matahari dalam tempoh yang panjang di sesuatu

kawasan.


1 Faktor :  Iklim
Huraian :   Suhu, taburan hujan, kelembapan udara dan cahaya
matahari dalam tempoh yang panjang di sesuatu kawasan

.
Bab 03

Naskah Demo
2 Faktor : Bentuk muka bumi
Huraian :      Ketinggian sesuatu permukaan daratan yang
diukur dari aras laut yang mempunyai pelbagai ciri

.

3 Faktor : Saliran
Huraian :       Kuantiti air yang mengairi sesuatu kawasan

permukaan bumi

.

4 Faktor : Tanih
Huraian :       Lapisan di permukaan bumi yang terhasil

daripada bahan organik dan bahan bukan organik

.

TP 1 Menyatakan faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi tumbuhan semula jadi dan hidupan liar.  12

30

3.2 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan
Liar Buku Teks: m.s. 33 - 48

SP 2.1.2 Menghuraikan faktor bentuk muka bumi , saliran, tanih dan iklim yang mempengaruhi kepelbagaian tumbuh-
tumbuhan semula jadi dan hidupan liar.

B Lengkapkan rajah di bawah tentang faktor yang mempengaruhi kepelbagaian tumbuh-tumbuhan semula jadi
dan hidupan liar. TP2 TP3

1 Bentuk muka bumi

(a) Tanah pamah (b) Tanah tinggi

(i) Dilitupi Hutan   Hujan Tropika   di (i) Kawasan yang berketinggian  melebihi
Malaysia dan Amazon. 180 meter  dari aras laut.

(ii) Dilitupi Hutan Monsun Tropika (ii) Tumbuhan semula jadi terdiri
di  Thailand ,  India  dan daripada  pokok bantut, rendah dan
renek  seperti  laurel ,  paku pakis
 Bangladesh             . dan  lumut              .
(iii) Tanah pamah di  Tasik Great St. Lawrence
(iii) Hidupan liar di kawasan tanah tinggi
(Kanada)     dilitupi Hutan Konifer. ialah  kambing gurun ,  tupai
(iv) Contoh kawasan tanah pamah utama dunia: dan  serigala/ilama          .

• Dataran Siberia Barat (iv) Contoh kawasan tanah tinggi:
• Lembangan Murray • Banjaran Crocker
• Dataran Manchuria • Banjaran Himalaya
• Lembangan Congo
• Lembangan Ganges-Brahmaputra
Naskah Demo
Bab 03
(c) Pinggir laut

(i) Kawasan yang terdiri daripada   pulau  ,   pantai berpasir  ,   pantai
berlumpur   dan   paya air masin  .
(ii) Tumbuhan semula jadi terdiri daripada tumbuhan yang   tahan tiupan angin dan
air laut   seperti   semak samun  ,   bitangor laut   dan   pokok bakau/pokok

kelapa  .
(iii) Hidupan liar di kawasan pinggir laut ialah    ular   ,    siput  ,    ketam   
dan   anjing laut, umang-umang                            .
(iv) Contoh kawasan pinggir laut:

• Pulau Tioman (Malaysia)
• Koh Samui (Thailand)
• Teluk Hanauma (Pulau Hawaii)
• Pantai Whitehaven (Australia)
• Pulau Raja Ampat (Indonesia)

31

2 Saliran

(a) Bersaliran baik

(i) Merupakan kawasan yang   tidak bertakung air             .
(ii) Terdapat di kawasan yang     beralun    ,   cerun bukit   dan  tanah pamah .
(iii) Dilitupi   Hutan Monsun Tropika  ,   Hutan Konifer  , Hutan Tropika dan   Hutan

Mediterranean                                    .
(iv) Dihuni oleh hidupan liar seperti      rusa    ,     moose    ,
     harimau     dan    badak sumbu    .

Bab 03

Naskah Demo
(b) Bersaliran buruk

(i) Merupakan kawasan   tanah rendah yang sentiasa bertakung air   yang akan
membentuk   kawasan paya air tawar                       .

(ii) Di kawasan pinggir laut berlumpur akan membentuk   kawasan paya air
masin                                       .

(iii) Dilitupi pokok    bakau   ,    pokok nipah    dan    mengkuang     .
(iv) Dihuni oleh hidupan liar seperti     biawak    ,      buaya    ,
   memerang    dan       burung shoebill                .

Negara Hutan paya air tawar Hutan paya air masin
Kuala Gula
Malaysia Tasik Bera Pulau Phi Phi
Teluk Santos
Thailand Toh Daeng, Lembah Menam Chao Phraya Darwin Shore

Brazil Patanal Matogrossense

Australia Kakadu National Park Northen Territory

32

3 Tanih

(a) Tanih chernozem (b) Tanih terra rossa

(i) Merupakan   tanah hitam   yang (i) Merupakan    campuran tanah liat dan

akan  membeku pada musim sejuk  . pasir   yang berwarna   merah atau

(ii) Terdapat di kawasan padang rumput yang coklat kemerahan           .

mengalami   iklim Steppe   . (ii) Terdapat di kawasan   Hutan

(iii) Dilitupi tumbuh-tumbuhan seperti   big Mediterranean   yang ditumbuhi

bluestem grass  , buffalo grass oleh   hutan bangkut   dan   hutan

dan   feather grass   . pokok tirus              .

(iv) Dihuni oleh hidupan liar (iii) Dilitupi tumbuh-tumbuhan seperti

seperti  coyote ,  bobcat , dan  saiga   lavender  , rosemary dan  laurel  .

antelope  . (iv) Contoh hidupan liar seperti   serigala   ,
Naskah Demo
Bab 03    rusa   , dan    landak    .

(c) Tanih permafrost (d) Tanih aridisols

(i) Merupakan  tanih beku  yang   kurang (i) Merupakan  tanih pasir  yang  kering
dan tandus  di kawasan yang
subur   dan membeku sepanjang tahun beriklim    Gurun Panas   .

disebabkan oleh        suhu sejuk (ii) Ditumbuhi tumbuhan yang mempunyai
 akar yang panjang untuk menyerap air di
yang melampau             .
dalam tanah  .
(ii) Ditumbuhi tumbuhan yang (iii) Contoh tumbuh-tumbuhan semula jadi

mempunyai     daya tahan yang tinggi ialah  pokok kaktus ,   pokok akasia
dan  pokok kurma .
seperti  liken ,  lumut ,   kulampair (iv) Dihuni oleh hidupan liar
seperti  unta ,  rusa gazelle ,  musang
dan   willow  . dan   tikus jerboa  .

(iii) Dihuni oleh hidupan liar seperti   beruang (f) Tanih podzol

kutub  ,   karibu  ,   musang (i) Merupakan tanih  nipis, berasid dan beku
yang terdapat di kawasan  Hutan Konifer .
Artik   dan   arnab Artik  .
(ii) Ditumbuhi tumbuhan yang mempunyai
(e) Tanih latosol     akar yang pendek    dan tidak
  menerjah jauh ke dalam tanah  ,
(i) Terdiri daripada pelbagai tekstur, misalnya pokok-pokok  renek  yang
iaitu   berpasir, liat atau lembap serta menjadi  sumber makanan  dan  habitat
berwarna kuning atau merah  . hidupan liar.

(ii) Terdapat di kawasan   Hutan Hujan (iii) Contoh tumbuh-tumbuhan semula jadi
Tropika  dan  Hutan Monsun Tropika . ialah  pokok pain ,  cedar  dan  sprus.

(iii) Contoh tumbuh-tumbuhan semula jadi (iv) Dihuni oleh hidupan liar
ialah  pokok jati ,  pokok meranti seperti  moose ,  elk ,  lynx  dan
dan  cendana/ jelutong .
    harimau Siberia  .
(iv) Dihuni oleh hidupan liar
seperti   gajah,  harimau ,  beruang
dan  kancil/cerpelai .

33

4 Iklim

Jenis iklim

(a) Iklim   Laurentia   (b) Iklim    Gurun Panas   

• Hujan turun sepanjang tahun dengan hujan • Kawasan yang mengalami iklim ini Gurun
tahunan antara 500 mm hingga 1 000 mm. Arab yang meliputi negara (i)   Jordan, Iraq
Kuwait, Oman/Qatar/Arab Saudi/Emeriah Arab
• Min suhu tahunan adalah antara (i)   9°C
hingga 17°C               . Bersatu/Yamen              .
• Jumlah hujan tahunan adalah (ii)   kurang
• Suhu pada musim panas adalah
(ii)   sederhana panas dan singkat  , iaitu daripada 250 mm             .
• Min suhu tahunan adalah (iii)   25°C   .
kira-kira 21°C hingga 26°C. • Suhu pada waktu siang adalah tinggi, iaitu
• Angin (iii)   monsun Barat Laut   bertiup
(iv)   antara 32°C hingga 36°C  ,
dari darat menyebabkan musim dingin adalah
manakala suhu pada waktu malam lebih sejuk,
kering. iaitu (v)      5°C          .
• Contoh tumbuh-tumbuhan semula jadi ialah • Angin (vi)  Timuran  yang bertiup dari darat
adalah angin kering yang tidak membawa hujan.
(iv)   pokok beech/maple/fir/ yellow birch . • Contoh tumbuh-tumbuhan semula jadi ialah
• Contoh hidupan liar ialah (v)  Beaver /lynx/ (vii)   rumput alfalfa, pokok ghaf, pokok
caper                  .
chipmunk/ wood duck           . • Contoh hidupan liar ialah (viii)   tikus jerboa,
• Kawasan yang mengalami iklim ini meliputi musang fennec, rusa gazelle         .

kawasan (vi)   Kanada Timur, China (utara),
Korea Utara, Jepun (utara)/Patagonia (Amerika

Selatan)                 .
Bab 03

Naskah Demo
(c) Iklim   Monsun Tropika   (d) Iklim   Siberia  

• Hujan turun pada musim panas disebabkan oleh • Hujan turun dalam bentuk kerpasan kira-kira
(i)   tiupan angin monsun lembap dari laut (i)   500 mm               .
ke darat                 .
• Mengalami musim panas yang pendek dengan
• Musim kering yang nyata berlaku disebabkan suhu antara (ii)    15°C hingga 20°C   .
oleh (ii)   tiupan angin monsun kering dari
darat ke laut               . • Mengalami musim sejuk yang panjang dengan
suhu (iii)    -17°C hingga -5°C     .
• Suhu sepanjang tahun adalah antara
(iii)   24°C hingga 27°C         . • Iklim ini dialami di (iv)   utara Asia, iaitu
wilayah Rusia dan utara Eropah (Poland)   .
• Iklim ini dialami oleh negara (iv)   Sri Lanka,
India, Thailand, Filipina, Myanmar      . • Contoh tumbuh-tumbuhan semula jadi ialah
(v )     pain merah, paper birch, dahurian
• Contoh tumbuh-tumbuhan semula jadi ialah larch                   .
(v)   buluh, pokok jati, mahogani     .
• Contoh hidupan liar ialah (vi)    mink,
• Contoh hidupan liar ialah (vi)   gajah, beruang kutub, harimau Siberia, Siberian wolf,
monyet, harimau bintang, binturong     . lynx                   .

TP 2 Menjelaskan faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan 
liar. 

TP 3 Menghubung kait tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar dengan faktor persekitaran fizikal. 157

34

SP 2.1.3 Menganalisis pengaruh bentuk muka bumi, saliran dan tanih terhadap jenis tumbuh-tumbuhan semula jadi dan
hidupan liar.

SP 2.1.4 Menganalisis pengaruh iklim terhadap jenis tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar.

C Bandingkan faktor-faktor persekitaran fizikal berikut. TP4 TP5

1 Saliran (a) Kawasan bersaliran baik (b) Kawasan bersaliran buruk

Kawasan yang tidak bertakung air yang Kawasan tanah rendah yang sentiasa

terdapat di kawasan bentuk muka bumi bertakung air yang membentuk kawasan paya

Huraian beralun, cerun bukit dan tanah pamah air tawar dan di pinggir laut yang berlumpur

akan membentuk kawasan paya air masin

Dilitupi tumbuh-tumbuhan semula jadi seperti Pokok bakau, pokok nipah dan mengkuang

Contoh yang terdapat di kawasan Hutan Tropika,
tumbuh-
tumbuhan Hutan Monsun Tropika, Hutan Konifer dan

Hutan Mediterranean
Naskah Demo
Bab 03
Contoh Rusa, kijang, moose, badak sumbu, Biawak, buaya, memerang, burung shoebill
hidupan
liar harimau dan gajah dan ular

2 Tanih (a) Tanih permafrost (b) Tanih aridisols

Sejenis tanih beku yang disebabkan suhu Sejenis tanih yang kering dan tandus yang

Huraian terlampau sejuk yang terdapat di Hutan terdapat di kawasan Gurun Panas

Tundra

Tumbuh-tumbuhan yang mempunyai daya Tumbuh-tumbuhan yang berakar panjang

Contoh tahan yang tinggi mampu hidup di sini. untuk menyerap air di dalam tanah yang
tumbuh-
tumbuhan Contohnya, liken, lumut, kulampair, willow, mampu hidup di sini. Contohnya, pokok

birch, health kaktus, pokok akasia dan pokok kurma

Contoh Beruang kutub, karibu, musang Artik, arnab Unta, rusa gazelle, oryx, musang fennec dan
hidupan
liar Artik dan lemming tikus jerboa

3 Iklim (a) Iklim Monsun Tropika (b) Iklim Laurentia
Ciri-ciri
iklim Hujan tahunan : Lebat tetapi taburan tidak

Kawasan sekata, 1 000 mm hingga 2 000 mm Hujan tahunan : 500 mm hingga 1000 mm

Min suhu tahunan: 24°C hingga 27°C Min suhu tahunan: 9°C hingga 17°C

sepanjang tahun

India, Sri Lanka, Pakistan, Bangladesh, Meliputi kawasan Kanada Timur, Timur Laut

Filipina, Myanmar, Thailand, Vietnam, Laos Amerika Syarikat, China (utara), Manchuria,

dan Kemboja Korea Utara, Jepun (utara), Patagonia di

Amerika Selatan

35

3 Iklim (a) Iklim Monsun Tropika (b) Iklim Laurentia

Contoh Pokok jati, paku pakis, pokok buluh, pokok Pokok maple, pokok fir, pokok beech, pokok
tumbuh-
tumbuhan mahogani yellow birch

Contoh Cerpelai, burung murai, harimau bintang, Wood duck, beaver, Canadian lynx, Canadian
hidupan
liar burung bangau, binturong, biawak, gajah dan goose, northen flicker, chipmunk, penguin

monyet

4 Bentuk (a) Tanah pamah (b) Tanah tinggi
muka bumi

Huraian Merupakan kawasan tanah rata dan beralun Kawasan yang berketinggian melebihi 180
meter dari aras laut

Bab 03Contoh (i) Dataran Manchuria (i) Banjaran Crocker
kawasan di (ii) Lembangan Congo (ii) Banjaran Himalaya
Naskah Demodunia

Contoh Tanah pamah di Malaysia dan Amazon dilitupi Pokok bantut, rendah dan renek seperti
tumbuh-
tumbuhan Hutan Hujan Tropika seperti pokok cengal, oak, laurel, palma, paku pakis, lumut dan

meranti, pokok wimba, ficus kulampair

Contoh Di Malaysia, terdapat gajah, harimau, badak Kambing gurun, tupai, serigala dan ilama
hidupan
liar sumbu. Di Amazon, terdapat puma, jaguar,

anakonda dan ikan pirana

D Aktiviti ini dilaksanakan secara berkumpulan. PAK 21: Persembahan SP 2.1.3 SP 2.1.4 TP6
1 Setiap kumpulan hendaklah memilih satu daripada faktor persekitaran fizikal yang disenaraikan di bawah.
(a) Bentuk muka bumi
(b) Saliran
(c) Tanih
(d) Iklim

2 Setiap kumpulan perlu mengumpul maklumat tentang kepentingan faktor persekitaran fizikal
tersebut dan mengaitkan dengan kepentingannya terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan
liar.

3 Persembahkan dapatan dan rumusan tentang keseluruhan faktor persekitaran fizikal secara kreatif dan
kritis.

4 Kemudian, setiap kumpulan dikehendaki membentangkan hasil kerja di hadapan kelas.

5 Guru akan menilai hasil kerja setiap kumpulan.

TP 4 Membandingkan faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi tumbuh-tumbuhan semula jadi dan   56
hidupan liar.   15

TP 5 Membuat justifikasi pengaruh persekitaran fizikal terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar.

TP 6 Merumuskan pengaruh persekitaran fizikal terhadap tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar dengan
idea yang kreatif dan kritis.

36

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN A: Soalan Objektif

Faktor-faktor Persekitaran Fizikal yang Mempengaruhi 6 Antara berikut, pasangan yang manakah betul?
3.1 Kepelbagaian Tumbuh-tumbuhan Semula Jadi dan
BT m.s. 35 OMG m.s. 31 DSKP B S1(c), TP2 & TP3 ARAS : S
Hidupan Liar
Negara Contoh Hutan Pantai
1 Apakah faktor-faktor persekitaran fizikal yang

mempengaruhi kepelbagaian tumbuh-tumbuhan A Thailand Koh Samui

semula jadi dan hidupan liar? BT m.s. 32 B Indonesia Pulau Rumbia

OMG m.s. 30 DSKP A, TP1 ARAS : R

I Tanih III Pembangunan C Australia Teluk Hanauma
II Demografi IV Bentuk muka bumi

A I dan II C II dan III D Malaysia Pulau Raja Ampat
B I dan IV D III dan IV

7 Antara berikut, yang manakah betul tentang Hutan Paya

2 Maklumat berikut berkaitan dengan faktor Air Masin? BT m.s. 37 OMG m.s. 32 DSKP B S2(b), TP2 & TP3
persekitaran fizikal. BT m.s. 32 OMG m.s. 30 DSKP A S2, TP1
ARAS : S
ARAS : S
I Dilitupi oleh tanih aridisols

Merujuk kepelbagaian ciri serta ketinggianNaskah Demo II Dihuni oleh memerang dan biawak
Bab 03
sesuatu permukaan daratan yang diukur dari III Terdapat di kawasan pinggir laut berlumpur

aras laut IV Ditumbuhi pokok tapak kuda dan bintangor laut

A I dan II

Apakah faktor persekitaran fizikal tersebut? B I dan IV

A Iklim C Saliran C II dan III

B Tanih D Bentuk muka bumi D III dan IV

3.2 Faktor-faktor yang Mempengaruhi Kepelbagaian Tumbuh- 8 Apakah jenis tanih yang menggalakkan
tumbuhan Semula Jadi dan Hidupan Liar pertumbuhan Hutan Hujan Tropika? BT m.s. 39

3 Apakah jenis hutan yang meliputi kawasan tanah OMG m.s. 33 DSKP B S3(e), TP2 & TP3 ARAS : S

pamah di Tasik Great St. Lawrence, Kanada? BT m.s. 33 A Tanih latosol
B Tanih podzol
OMG m.s. 31 DSKP B S1(a), TP2 & TP3 ARAS : S C Tanih permafrost
D Tanih chernozem
A Hutan Pantai C Hutan Hujan Tropika

B Hutan Konifer D Hutan Monsun Tropika

4 Antara berikut, manakah hidupan liar yang terdapat 9 Antara berikut, pasangan yang manakah betul?

di Banjaran Himalaya? BT m.s. 34 ARAS : S BT m.s. 40 OMG m.s. 33 DSKP B S3(b), TP2 & TP3 ARAS : S

OMG m.s. 31 DSKP B S1(b), TP2 & TP3 Jenis tanih Huraian

I Yak A Tanih chernozem Tanih yang sejuk dan beku

II Binturong

III Leopard cat B Tanih terra rossa Campuran tanah liat dan
pasir yang berwarna merah
IV Eurasian brown bear

A I dan II C II dan III C Tanih podzol Tanih pasir kering dan tandus
B I dan IV D III dan IV
D Tanih aridisols Tanih nipis, berasid dan beku

5 Antara berikut, manakah hidupan liar yang menghuni 10 Apakah jenis tanih yang berkaitan dengan
di kawasan yang bersaliran baik? BT m.s. 36 tumbuh-tumbuhan semula jadi berikut? BT m.s. 40

OMG m.s. 32 DSKP B S2(a), TP2 & TP3 ARAS : S OMG m.s. 32 DSKP BS3(b), TP2 & 3 ARAS : S

I Buaya • Rosemary
II Moose • Lavender
III Badak sumbu
IV Burung shoebill A Tanih podzol
A I dan II B Tanih aridisols
B I dan IV C Tanih terra rossa
C II dan III D Tanih chernozem
D III dan IV

37

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN B: Soalan STRUKTUR
Soalan 1 berdasarkan Foto 1 yang menunjukkan hutan di Malaysia.

Bab 03 Foto 1

Naskah Demo OMG m.s. 30 DSKP B S1(a), TP2 & TP3 ARAS : R
1 (a) Namakan jenis hutan dalam Foto 1. Buku Teks: m.s. 33
Hutan Hujan Tropika [1 markah]

(b) Berikan dua spesies pokok yang terdapat dalam hutan di 1(a). Buku Teks: m.s. 33

OMG m.s. 33 DSKP B S3(e), TP3 & C S4(a), TP4 ARAS : S

(i) Pokok meranti/jelutong

(ii) Pokok cengal/merbau/ seraya

[2 markah]

(c) Nyatakan faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi pertumbuhan hutan tersebut.
Buku Teks: m.s. 33, 36, 39 OMG m.s. 33 DSKP B S3(e), TP2 & TP3 OMG m.s. 35 DSKP C S1(a), TP4 & TP5 ARAS : S

Terdapat di kawasan tanah pamah yang subur, bersaliran baik dan tidak bertakung air serta dilitupi tanih

jenis latosol menyebabkan hutan tersebut tumbuh dengan padat, tinggi dan mempunyai pelbagai spesies

tumbuh-tumbuhan.

[4 markah]

(d) Huraikan kepentingan mengekalkan kawasan hutan kepada negara. KBAT Menilai ARAS : T
Hutan membekalkan kayu-kayan yang berharga, contohnya cengal, balau dan keruing yang penting

untuk sektor pembinaan, industri pembuatan perabot dan turut menyumbang kepada pendapatan negara

melalui eskport kayu balak. [Terima jawapan murid yang munasabah]

[3 markah]

38
[

Soalan 2 berdasarkan Foto 2 yang menunjukkan hidupan liar yang mendiami sebuah kawasan.

Foto 2

2 (a) Apakah jenis iklim yang sesuai dengan hidupan liar dalam Foto 2? Buku Teks: m.s. 45 & 46

OMG m.s. 34 DSKP B S4(d), TP2 & TP3 ARAS : R [1 markah]

Iklim Siberia
Naskah Demo
Bab 03
(b) Nyatakan dua kawasan yang mengalami iklim seperti dalam jawapan 2(a). Buku Teks: m.s. 45
OMG m.s. 34 DSKP B S4(d), TP2 & TP3 ARAS : S
[2 markah]
(i) Di utara Asia meliputi sebahagian besar wilayah Rusia
(ii) Di utara Eropah meliputi negara Poland dan Jerman

(c) Jelaskan ciri-ciri iklim dalam jawapan 2(a). Buku Teks: m.s. 45 OMG m.s. 34 DSKP B S4(d), TP2 & TP3 ARAS : S
– Mengalami musim panas yang pendek dengan suhu antara 15°C hingga 20°C dan musim sejuk yang

panjang selama 6 hingga 8 bulan dengan suhu antara -17°C hingga -5°C

– Menerima jumlah kerpasan tahunan kira-kira 500 mm setahun yang turun dalam bentuk salji pada

musim sejuk

[4 markah]

(d) Bagaimanakah tumbuh-tumbuhan semula jadi dapat menyesuaikan diri dalam keadaan iklim tersebut?

Buku Teks: m.s. 38 OMG m.s. 33 DSKP B S3(c), TP2 & TP3 KBAT Menganalisis ARAS : T

Akibat cuaca yang sejuk melampau, hanya tumbuhan yang mempunyai daya tahan yang tinggi sahaja mampu

hidup di kawasan beriklim Siberia kerana kawasan ini dilitupi tanih jenis permafrost, iaitu tanih yang membeku

sepanjang tahun dan kurang subur. Contoh tumbuh-tumbuhan ialah liken, lumut , birch dan willow.
[3 markah]

PRAKTIS PT3 | BAHAGIAN C: Soalan Esei

1 (a) Jelaskan ciri-ciri iklim Gurun Panas. KBAT Menganalisis ARAS : S [6 markah]

(b) Bagaimanakah tumbuh-tumbuhan semula jadi dan hidupan liar dapat menyesuaikan diri dalam keadaan

iklim tersebut? KBAT Menilai ARAS : T [4 markah]

2 (a) Jelaskan pengaruh faktor persekitaran fizikal yang mempengaruhi pertumbuhan Hutan Hujan Tropika.

KBAT Menganalisis ARAS : S [6 markah]

(b) Bandingkan ciri-ciri tumbuh-tumbuhan semula jadi di kawasan bertanih permafrost dengan kawasan

bertanih aridisols. KBAT Menganalisis ARAS : S [4 markah]

39

12BAB PANDUAN KERJA LAPANGAN

Pengenalan
1 Kerja lapangan atau Kerja Lapangan Kurikulum Standard Sekolah Menengah Geografi Tingkatan 3 (KLGT3)

merupakan salah satu komponen yang sangat penting dalam kurikulum Geografi.
2 Pelaksanaan kerja lapangan dapat mengukuhkan lagi pengajaran dan pemudahcaraan (PdPc) dalam bilik darjah

dan dapat memberi peluang kepada murid untuk mengembangkan idea serta mempraktikkan kemahiran
geografi yang telah dipelajari.
3 Semua murid tingkatan 3 wajib melaksanakan KLGT3.

Panduan melaksanakan kerja lapangan
1 KLGT3 dilaksanakan selama enam jam daripada waktu yang diperuntukkan bagi PdPc mata pelajaran

Geografi, iaitu bermula dari bulan Jun hingga Julai tahun semasa.
2 Skor keseluruhan murid mewakili 20% wajaran daripada markah keseluruhan Pentaksiran PT3 (PT3)

Geografi.
3 Murid boleh menjalankan melaksanakan kajian secara individu atau berkumpulan tetapi hasil kerja mestilah

dibuat secara individu.
4 Pengumpulan data dan maklumat boleh dijalankan selepas waktu persekolahan.
5 Murid digalakkan menyertakan foto/gambar/rajah/grafik yang relevan untuk menyokong hasil kajian.
6 Murid digalakkan menggunakan teknologi maklumat dan komunikasi (TMK) untuk mencari dan mengumpul

fakta.
7 Sumber atau bahan rujukan yang digunakan dalam kajian hendaklah ditulis menggunakan format yang betul.
8 Hasil kajian mestilah ditulis tangan pada kertas bersaiz A4.
9 Murid dilarang meniru, menyalin atau memplagiat hasil laporan daripada mana-mana sumber.

Proses melaksanakan kerja lapangan

Memilih isu atau tajuk kerja lapangan
Naskah Demo
Bab 12
Menentukan objektif kajian kerja lapangan

Menentukan kaedah kajian kerja lapangan

Merekod, mengumpul dan menganalisis data dan maklumat

Merumus dan membuat pelaporan tentang kerja lapangan

155

12.1 Memilih Isu atau Tajuk Kerja Lapangan Buku Teks: m.s. 192

Pemilihan Isu atau Tajuk

Kenal pasti Isu atau tajuk berdasarkan Menentukan kawasan Pastikan isu atau
kerja lapangan yang tajuk boleh dikaji
kepentingan isu tema dalam Dokumen paling sesuai. dan praktikal untuk

atau tajuk kerja Standard Kurikulum mendapatkan data atau
lapangan. dan Pentaksiran (DSKP) maklumat.
Tingkatan 3.

12.2 Menentukan Objektif Kerja Lapangan Buku Teks: m.s. 193
Objektif Kajian

Perkara khusus yang ingin dicapai dalam sesuatu kerja lapangan yang dijalankan
Perlu dimulakan dengan kata kerja
Bab 12

Naskah Demo
Mengenal pasti ... Mengkaji ... Mencadangkan … Menghuraikan… Membandingkan…

Menganalisis… Menjelaskan… Menentukan… Menilai…

12.3 Menentukan Kaedah Kerja Lapangan Buku Teks: m.s. 194

Penentuan Kaedah Kajian
Kaedah untuk mengumpul data dan maklumat

Pemerhatian Temu bual Soal selidik Rujukan
• Cara mengumpul data • Melibatkan • Mengedarkan • Membuat rujukan di

atau maklumat dengan pengkaji dan borang soal berdasarkan buku teks,
selidik untuk buku rujukan, akhbar,
mengamati sesuatu yang responden secara dijawab oleh majalah ilmiah, jurnal,
responden Internet, orang sumber,
ingin dikaji lisan • Soalan perlu agensi kerajaan dan
• Dilakukan secara • Senaraikan soalan ringkas, agensi swasta
mudah • Senarai bahan rujukan
sistematik dan berfokus yang diperlukan perlu dinyatakan dalam
• Lihat perkaitan antara ciri • Guna alat difahami dan
laporan kerja lapangan
fizikal dengan ciri budaya perakam untuk jelas (lampiran)
• Maklumat diperoleh secara membolehkan
semua maklumat
langsung dan perlu direkod
• Guna kamera atau perakam direkod

yang sesuai

156