แผนการจัดการเรียนรู้ วิชามอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ

แผนการเรยี นรู้

รหัสวชิ า 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลกั สตู ร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนช่ัวโมงท่ีสอน 42
เร่ือง มอเตอร์เหน่ยี วนำ 1 เฟส

2.จุดประสงค์การเรียนร้(ู มาตรฐานการเรียนรู้)
ดา้ นความรู้

1. จำแนกชนิดของมอเตอร์เหนี่ยวนำ 1 เฟสได้
2. อธบิ ายโครงสรา้ งของมอเตอรเ์ หน่ยี วนำ 1 เฟส แต่ละชนดิ ได้

3. อธิบายหลักการทำงานของมอเตอรเ์ หน่ียวนำ 1 เฟส แตล่ ะชนดิ ได้
4. อธบิ ายวธิ กี ารกลบั ทศิ ทางการหมนุ ของมอเตอรเ์ หน่ียวนำ 1 เฟส แตล่ ะชนิดได้
ด้านทักษะ

1. ทำแบบฟอร์มขดลวดตามแบบได้
2. พันขดลวดดว้ ยแบบฟอรม์ ขดลวดตามข้ันตอนได้

3. บรรจขุ ดลวดในสลอตและต่อวงจรขดลวดได้
4. ปฏิบัติการมัดขดลวดและประกอบชนิ้ ส่วนมอเตอรไ์ ด้
5. เตรียมเครื่องมือในการลงขดลวดในร่องสลอตได้

6. ลงขดลวดในรอ่ งสลอตตามข้นั ตอนการดำเนินการได้
7. กำหนดรหสั การตอ่ วงจรขดลวดได้

8. ปฏิบตั ิการปิดปากร่องสลอตได้
9. ต่อวงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้
10. มดั ขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการค่านิยมหลกั ของคนไทย 12 ประการ
แสดงออกดา้ นความมีวินัย ความมีมนษุ ยสัมพนั ธ์ ความรบั ผิดชอบ และความเช่ือม่ันในตนเอง

3.สาระการเรียนรู้
1. แสดงความร้เู กี่ยวกับมอเตอร์เหนี่ยวนำ 1 เฟส

2. ทำแบบฟอรม์ ขดลวดและพันขดลวดด้วยแบบฟอร์มขดลวด
3. ดำเนนิ การลงขดลวดในรอ่ งสลอต
4. ต่อวงจรและการมดั ขดลวดมอเตอร์ 1 เฟส

4.ส่อื การเรียนรู้
1. หนังสือเรียนมอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั ของสำนกั พมิ พศ์ ูนย์หนงั สือเมืองไทย
2. แบบทดสอบก่อนเรยี น และหลังเรยี น
3. อนิ เตอรเ์ น็ต
4. ของจริง

แผนการเรียนรู้

รหสั วชิ า 20104-2008 ชอื่ วิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ 1-6-3

หลกั สตู ร ประกาศนียบัตรวิชาชพี ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟ้ากำลงั
จำนวนชวั่ โมงทส่ี อน 42
เรอ่ื ง มอเตอร์เหนีย่ วนำ 1 เฟส

5.กระบวนการจัดการเรียนรู้
กจิ กรรมการเรยี นรู้

1. นกั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ยที่ 3
2. ครูนำเข้าสู่บทเรียน โดยให้นักเรียนช่วยกันคิดและหาคำตอบเกี่ยวกับอุปกรณ์ท่ีใช้และแจ้ง

จดุ ประสงค์ในหน่วยที่ 3
3. ครสู อนเนอื้ หาสาระข้อ 3.1
4. แบง่ กลุ่มนกั เรยี นเพอ่ื เตรียมปฏิบตั ิงานตามใบงานที่ 1.2

5. นกั เรยี นลงมอื ปฏบิ ัติงานตามขนั้ ตอนในใบงานท่ี 1.2
6. ครตู รวจผลงานภาคปฏบิ ัติของนักเรยี น

7. ใหน้ กั เรยี นทำความสะอาดเครอื่ งมือ อุปกรณ์ และบรเิ วณพื้นท่ปี ฏิบตั งิ านใหเ้ รยี บรอ้ ย
8. นักเรยี นและครูรว่ มกนั สรปุ บทเรยี น และผลการปฏิบตั งิ าน
กจิ กรรมการเรยี นรู้

1. ครูนำเข้าสบู่ ทเรยี น
2. ครสู อนเนอื้ หาสาระข้อ 3.2

3. นกั เรยี นลงมอื ปฏิบัติงานตามขั้นตอนในใบงานที่ 1.2 (ต่อ)
4. ครูตรวจผลงานภาคปฏบิ ัติของนักเรยี น
5. ใหน้ กั เรยี นทำความสะอาดเคร่อื งมือ อุปกรณ์ และบรเิ วณพืน้ ทปี่ ฏิบัติงานใหเ้ รยี บรอ้ ย

6. นักเรยี นและครรู ว่ มกนั สรุปบทเรียน และผลการปฏบิ ัติงาน
กจิ กรรมการเรียนรู้

1. ครนู ำเข้าสู่บทเรียน
2. ครูสอนเน้ือหาสาระขอ้ 3.3
3. นักเรียนลงมือปฏิบัตงิ านตามขน้ั ตอนในใบงานท่ี 1.2 (ต่อ)

4. ครตู รวจผลงานภาคปฏบิ ตั ิของนกั เรยี น
5. ให้นกั เรียนทำความสะอาดเคร่อื งมือ อปุ กรณ์ และบริเวณพ้นื ท่ีปฏิบตั งิ านใหเ้ รียบรอ้ ย

6. นักเรียนและครูร่วมกันสรปุ บทเรยี น และผลการปฏบิ ตั ิงาน
กจิ กรรมการเรียนรู้
1. ครนู ำเขา้ สบู่ ทเรยี น

2. ครูสอนเนอื้ หาสาระขอ้ 3.4
3. แบง่ กลุ่มนักเรยี นเพื่อเตรียมปฏบิ ัตงิ านตามใบงานที่ 1.3

4. นักเรียนลงมือปฏิบตั งิ านตามขน้ั ตอนในใบงานที่ 1.3
5. ครูตรวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนกั เรยี น

แผนการเรยี นรู้

รหัสวิชา 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนชว่ั โมงท่สี อน 42
เรอื่ ง มอเตอร์เหนยี่ วนำ 1 เฟส

6. ใหน้ กั เรยี นทำความสะอาดเคร่อื งมอื อุปกรณ์ และบรเิ วณพน้ื ท่ีปฏิบตั ิงานให้เรยี บรอ้ ย

7. นกั เรียนและครรู ่วมกนั สรปุ บทเรียน และผลการปฏิบัติงาน

กจิ กรรมการเรยี นรู้

1. ครนู ำเขา้ ส่บู ทเรยี น

2. ครูสอนเนอ้ื หาสาระขอ้ 3.5

3. นกั เรียนลงมือปฏิบัติงานตามขน้ั ตอนในใบงานที่ 1.3 (ต่อ)

4. ครตู รวจผลงานภาคปฏบิ ัติของนกั เรยี น

5. ใหน้ กั เรียนทำความสะอาดเครอ่ื งมอื อปุ กรณ์ และบริเวณพ้นื ที่ปฏบิ ตั ิงานให้เรยี บร้อย

6. นกั เรยี นและครูรว่ มกนั สรุปบทเรยี น และผลการปฏิบัตงิ าน

กิจกรรมการเรียนรู้

1. ครูนำเข้าสู่บทเรียน และครูแจ้งจุดประสงคก์ ารเรียน

2. ครสู อนเนื้อหาสาระข้อ 3.6

3. แบง่ กลมุ่ นกั เรียนเพ่อื เตรยี มปฏบิ ัตงิ านตามใบงานที่ 1.4

4. นักเรยี นลงมอื ปฏบิ ัติงานตามขั้นตอนในใบงานท่ี 1.4

5. ครูตรวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนักเรยี น

6. ใหน้ ักเรียนทำความสะอาดเครื่องมอื อปุ กรณ์ และบริเวณพน้ื ท่ีปฏิบตั งิ านให้เรียบรอ้ ย

7. นกั เรียนและครรู ว่ มกนั สรุปบทเรยี น และผลการปฏบิ ัตงิ าน

8. นกั เรยี นทำแบบฝกึ หดั ท้ายหน่วยท่ี 3

9. นกั เรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนหน่วยที่ 3

6.กระบวนการวดั ผลและประเมนิ ผล

1. สงั เกตพุ ฤติกรรมในการทำงาน

2. คุณภาพของงานทส่ี ่ง

3. ตรวจแบบฝึกหัด / แบบทดสอบ

4. ถาม – ตอบในชนั้ เรยี น

การวดั ผล การประเมินผล

1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) หน่วยที่ 3 (ไว้เปรียบเทยี บกบั คะแนนสอบหลงั เรียน)

2. แบบสงั เกตการทำงานกลมุ่ และนำเสนอผลงานกลมุ่ เกณฑผ์ า่ น 60%

3. ใบงานที่ 1.2 และแบบประเมนิ เกณฑผ์ ่าน 60%

4. ใบงานที่ 1.3 และแบบประเมิน เกณฑผ์ ่าน 60%

6. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หนว่ ยท่ี 3 เกณฑผ์ า่ น 50%

แผนการเรียนรู้

รหสั วชิ า 20104-2008 ช่ือวชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ช่างไฟฟ้ากำลัง
จำนวนชัว่ โมงทส่ี อน 42
เร่อื ง มอเตอรเ์ หนย่ี วนำ 1 เฟส

7.แหล่งการเรียนรู้
1 หอ้ งสมดุ วิทยาลัย ศนู ยว์ ิทยบรกิ าร
2 ครอบครัวของผเู้ รยี น ผูป้ ระกอบการ
3 สงิ่ พมิ พ์ประเภทตา่ ง ๆ เชน่ นติ ยสาร/วารสารดา้ นอตุ สาหกรรมไฟฟ้า สารานุกรม
4 ครูผสู้ อน Internet

8.บนั ทกึ หลงั การเรียนรู้

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบความรู้(Information Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชือ่ วชิ า มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนยี บตั รวิชาชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟ้ากำลงั
จำนวนชว่ั โมงทสี่ อน 42
เรือ่ ง มอเตอร์เหน่ียวนำ 1 เฟส

จุดประสงค์การเรยี นการสอน รายการเรียนรู้

จดุ ประสงค์การเรียนร(ู้ สมรรถนะการเรยี นรู้) 1. แสดงความร้เู ก่ยี วกับมอเตอรเ์ หนี่ยวนำ 1 เฟส

ดา้ นความรู้ 2. ทำแบบฟอรม์ ขดลวดและพนั ขดลวดดว้ ย

1. จำแนกชนิดของมอเตอร์เหน่ียวนำ 1 แบบฟอรม์ ขดลวด

เฟสได้ 3. ดำเนินการลงขดลวดในร่องสลอต

2. อธิบายโครงสร้างของมอเตอร์เหนี่ยวนำ 4. ตอ่ วงจรและการมัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟส

1 เฟส แตล่ ะชนิดได้

3. อธิบายหลักการทำงานของมอเตอร์

เหนีย่ วนำ 1 เฟส แตล่ ะชนดิ ได้

4. อธิบายวิธีการกลับทิศทางการหมุนของ

มอเตอร์เหน่ยี วนำ 1 เฟส แตล่ ะชนดิ ได้

ดา้ นทกั ษะ

1. ทำแบบฟอร์มขดลวดตามแบบได้

2. พันขดลวดด้วยแบบฟอร์มขดลวดตาม

ข้ันตอนได้

3. บรรจุขดลวดในสลอตและต่อวงจร

ขดลวดได้

4. ปฏิบัติการมัดขดลวดและประกอบ

ชน้ิ ส่วนมอเตอร์ได้

5. เตรียมเครื่องมือในการลงขดลวดในร่อง

สลอตได้

6. ลงขดลวดในร่องสลอตตามขั้นตอนการ

ดำเนนิ การได้

7. กำหนดรหสั การตอ่ วงจรขดลวดได้

8. ปฏิบตั กิ ารปดิ ปากรอ่ งสลอตได้

9. ต่อวงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

10. มัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการค่านิยม

หลกั ของคนไทย 12 ประการ

แสดงออกด้านความมีวินัย ความมีมนุษย

สัมพันธ์ ความรบั ผิดชอบ และความเชอ่ื มนั่ ในตนเอง

ใบความร้(ู Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลกั สตู ร ประกาศนียบตั รวชิ าชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ช่างไฟฟ้ากำลงั
จำนวนช่วั โมงที่สอน 42
เร่อื ง มอเตอรเ์ หนีย่ วนำ 1 เฟส

เนอ้ื หาสาระ
มอเตอรเ์ หน่ียวนำ 1 เฟส แบง่ ตามวิธีการทท่ี ำให้มอเตอรเ์ ร่มิ หมนุ เป็น 3 ชนดิ ดังนี้

1. มอเตอรส์ ปลติ เฟสหรือแบบแยกเฟส
2. มอเตอร์คาปาซเิ ตอร์
3. มอเตอร์เชดเดดโพล

หลกั การทำงานของมอเตอรเ์ หน่ยี วนำ 1 เฟส
มอเตอร์สปลิตเฟสอาศยั หลกั การแยกเฟสหรือการต่างเฟสของกระแสไฟฟ้าในขดลวดรันและ

ขดลวดสตารต์ เนอ่ื งจากค่าความต้านทานและค่าความต้านทานเน่ืองจากการเหนี่ยวนำของขดลวดรนั และ
ขดลวดสตาร์ต ซึง่ ทำใหเ้ กิดสนามแม่เหล็กหมุนในสเตเตอร์ สง่ ผลทำใหโ้ รเตอร์หมุน

มอเตอรค์ าปาซิเตอร์อาศัยหลักการทำงานเช่นเดียวกบั มอเตอร์สปลติ เฟส เพยี งแตเ่ พิม่ ตวั เก็บ

ประจุหรือคาปาซิเตอร์ต่ออนุกรมกับขดลวดสตาร์ต เพื่อทำให้กระแสไฟฟ้าในขดลวดสตาร์ตต่างเฟสกับ
กระแสไฟฟา้ ของขดลวดรันเปน็ มมุ โตข้ึน ซ่งึ จะส่งผลทำให้แรงบดิ สูงกวา่ มอเตอรส์ ปลติ เฟสในขณะเรมิ่ หมุน

มอเตอร์เชดเดดโพลอาศัยหลักการเคลอ่ื นท่ีหรือการหมุนของสนามแม่เหล็กเมนจากอันเชด-
เดดโพลเคลื่อนไปยังเชดเดดโพล ซ่ึงเป็นผลมาจากการต้านระหว่างสนามแม่เหล็กเมนกับสนามแม่เหล็กท่ี
ขดลวดเชดเดด ส่งผลให้โรเตอรม์ แี รงบดิ ซึง่ ทำใหม้ อเตอร์หมนุ

การกลับทศิ ทางหมนุ ของมอเตอร์เหนีย่ วนำ 1 เฟส
- มอเตอร์สปลิตเฟสสามารถกลับทิศทางหมุนโดยการสลับสายไฟของขดลวดรันหรือ

ขดลวดสตาร์ต
- มอเตอรค์ าปาซิเตอรส์ ามารถกลบั ทิศทางหมนุ โดยหลักการเดียวกบั มอเตอร์สปลิตเฟส
- มอเตอรเ์ ชดเดดโพลสามารถกลบั ทิศทางการหมนุ โดยการออกแบบให้มีขดลวดเชดเดดท่ี

ข้ัวแม่เหล็กสเตเตอร์ 2 ด้าน เพ่ือต่อให้ครบวงจรและเกิดข้ัวแม่เหล็กด้านใดด้านหน่ึง ซ่ึงส่งผลให้
สนามแมเ่ หลก็ เคล่อื นทีเ่ ปลี่ยนทศิ ทาง

ใบความรู(้ Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชื่อวชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟ้ากำลงั
จำนวนชวั่ โมงท่สี อน 42
เรอื่ ง มอเตอร์เหนีย่ วนำ 1 เฟส

คำถาม

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยที่ 3

มอเตอรเ์ หน่ยี วนำ 1 เฟส

คำส่งั จงทำเครอ่ื งหมายกากบาท () คำตอบทถี่ ูกทสี่ ุดเพียงข้อเดยี ว

1. ขดลวดรันของมอเตอร์สปลติ เฟสมีความต้านทานไฟฟา้ เชน่ ไรเมอื่ เทียบกบั ขดลวดสตาร์ต

ก. นอ้ ยกว่า ข. มากกวา่

ค. เทา่ กัน ง. นอ้ ยกว่าหรอื มากกวา่ กไ็ ด้

2. ขดลวดรนั ของมอเตอร์สปลิตเฟสมีขนาดเชน่ ไรเม่ือเทียบกบั ขดลวดสตารต์

ก. เล็กกว่า ข. โตกว่า

ค. เทา่ กนั ง. โตกวา่ หรือเล็กกว่าก็ได้

3. สเตเตอรข์ องมอเตอรส์ ปลิตเฟสประกอบด้วยขดลวด 2 ชดุ ซง่ึ วางห่างกันกีอ่ งศาไฟฟา้

ก. 90 องศาไฟฟา้ ข. 180 องศาไฟฟา้
ค. 270 องศาไฟฟา้ ง. 360 องศาไฟฟ้า

4. สวิตช์แรงเหว่ียงทำหน้าท่ีตัดขดลวดสตาร์ตออกจากวงจรเมื่อมอเตอร์มีความเร็วเท่าไรของความเร็ว

เต็มพิกัด

ก. 65% ข. 75%

ค. 85% ง. 95%

5. มอเตอร์สปลิตเฟสตอนเริ่มหมุน กระแสไฟฟา้ ที่ไหลผ่านขดลวดสตาร์ตและขดลวดรันจะมีมมุ ต่างเฟสกัน

ก่ีองศาไฟฟา้ ข. 25 องศาไฟฟ้า
ง. 40 องศาไฟฟ้า
ก. 15 องศาไฟฟ้า
ค. 90 องศาไฟฟา้

6. มอเตอรค์ าปาซิเตอร์แบง่ ออกเป็นกช่ี นดิ

ก. 2 ชนดิ ข. 3 ชนดิ

ค. 4 ชนิด ง. 5 ชนิด

7. ส่วนประกอบในขอ้ ใดของมอเตอร์คาปาซเิ ตอร์แตกตา่ งจากมอเตอรส์ ปลิตเฟส

ก. สเตเตอร์ ข. โรเตอร์

ค. คาปาซิเตอร์ ง. สวติ ชแ์ รงเหว่ยี ง

8. มอเตอร์ชนิดใดใหแ้ รงบิดต่ำกวา่ ชนดิ อืน่ ในขณะเรมิ่ หมุน

ก. มอเตอรส์ ปลิตเฟส

ใบความรู(้ Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชอ่ื วิชา มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวิชาชีพ ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟ้ากำลงั
จำนวนชว่ั โมงที่สอน 42
เร่ือง มอเตอร์เหน่ยี วนำ 1 เฟส

ข. มอเตอร์รีพลั ชนั
ค. มอเตอร์คาปาซเิ ตอร์

ง. มอเตอรย์ นู ิเวอรแ์ ซล
9. มอเตอร์เชดเดดโพลสามารถนำไปใช้กบั เครื่องใช้ไฟฟา้ ประเภทใด

ก. ป๊ัมลม
ข. เครื่องซกั ผ้า
ค. เครือ่ งดดู ฝุน่

ง. พดั ลมขนาดเลก็
10. มอเตอรเ์ ชดเดดโพลสามารถหมุนกลับทศิ ทางอย่างไร

ก. สลับสายขดลวดเชดเดด
ข. สลับสายไฟเขา้ ขดลวดเมน
ค. สลบั ด้านสเตเตอร์

ง. ออกแบบให้มีขดลวดเชดเดดท้งั สองขา้ งของขัว้ แม่เหล็ก

ใบความรู้(Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชอื่ วิชา มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่ัวโมงที่สอน 42
เรื่อง มอเตอรเ์ หน่ียวนำ 1 เฟส

เฉลยแบบฝึ กหดั หน่วยท่ี 3

คำส่ัง จงตอบคำถามตอ่ ไปนีใ้ ห้ถกู ตอ้ ง
ตอนที่ 1 มอเตอร์สปลิตเฟต
1. จงบอกช่อื ส่วนประกอบของมอเตอร์สปลติ เฟส

สเตเตอร์ โรเตอร์ ฝาครอบ และสวติ ชแ์ รงเหวย่ี ง

2. สเตเตอร์ของมอเตอรส์ ปลิตเฟสมขี ดลวดพนั 2 ชุด
ขดลวดชุดที่ 1 มจี ำนวน 182 รอบ มชี ่อื เรียกว่าอะไร
ขดลวดชุดท่ี 2 มจี ำนวน 140 รอบ มชี อ่ื เรียกวา่ อะไร

ชุดท่ี 1 เรียกวา่ ขดรัน ชุดที่ 2 เรยี กวา่ ขดสตาร์ต

3. จงอธิบายการทำงานของสวติ ชแ์ รงเหวย่ี ง
เมอ่ื มอเตอรเ์ ริ่มสตาร์ตหน้าสมั ผัสของสวิตช์แรงเหวย่ี งยังต่ออยู่ทำให้มอเตอรส์ ปลิตเฟสหมุน เม่ือ
ความเร็วเท่ากับ 75% ของความเร็วสงู สดุ หนา้ สัมผสั ของสวิตช์แรงเหวี่ยงจะจากออกโดยอาศัยแรง
เหว่ยี งหนีศนู ย์กลางของโรเตอร์

ใบความรู้(Information Sheets)

รหสั วชิ า 20104-2008 ชือ่ วิชา มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบตั รวิชาชพี ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟ้ากำลงั
จำนวนช่วั โมงท่สี อน 42
เร่ือง มอเตอร์เหน่ียวนำ 1 เฟส

4. จงเขียนวงจรแสดงการกลบั ทศิ ทางการหมนุ ของมอเตอรส์ ปลิตเฟ

5. จงอธบิ ายหลกั การทำงานของมอเตอร์สปลติ เฟส
1. เมื่อจา่ ยแรงดันไฟฟา้ กระแสสลับเขา้ มอเตอร์สปลิตเฟสกระแสไฟฟา้ ไหลผ่านขดรันและสตาร์ตทำให้

มีกระแสไฟฟ้าต่างเฟสกนั เกือบ 90 องศาไฟฟา้ (IR.W. ลา้ หลงั IS.W.) ทำใหเ้ กดิ สนามแมเ่ หล็กหมนุ ที่
สเตเตอรแ์ ละเหนย่ี วนำให้โรเตอรห์ มุนไปได้เม่ือความเรว็ ของโรเตอร์
หมนุ ไปได้ 75% ของความเร็วสูงสดุ สวติ ชแ์ รงเหวย่ี งทำงานคือตดั ขดสตารต์ ออกจากวงจร

หลังจากนั้นมอเตอร์สปลิตเฟสจะทำงานโดยอาศัยขดรันเพียงขดเดียว

ใบความร(ู้ Information Sheets)

รหสั วชิ า 20104-2008 ชื่อวิชา มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบัตรวชิ าชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ช่างไฟฟ้ากำลัง
จำนวนชั่วโมงทีส่ อน 42
เร่อื ง มอเตอร์เหนี่ยวนำ 1 เฟส

ตอนที่ 2 มอเตอรค์ าปาซิเตอร์
1. จงบอกชอื่ สว่ นประกอบของมอเตอร์คาปาซเิ ตอร์

สเตเตอร์ โรเตอร์ ฝาครอบ และคาปาซเิ ตอร์

2. คาปาซเิ ตอร์ทใ่ี ช้กับมอเตอร์คาปาซิเตอร์มกี ี่ชนดิ อะไรบ้าง
3 ชนิด คอื แบบกระดาษ แบบนำ้ มนั และแบบอิเลก็ โทรลิตกิ

3. คาปาซเิ ตอร์แต่ละชนดิ มคี ุณสมบตั ติ ่างกนั อย่างไร
ฉนวนทีค่ ่นั ระหว่างแผ่นเพลท

4. จงพิจารณาเฟสเซอร์ไดอะแกรมที่กำหนด รูปใดเป็นของมอเตอร์สปลิตเฟส และรูปใดเป็นของมอเตอร์
คาปาซิเตอร์

IS.W IS.W VL
VL

IL IR.W IL
IR.W

รูป ก รูป ข

รปู ก. มอเตอรค์ าปาซเิ ตอร์ รูป ข. มอเตอรส์ ปลิตเฟส

5. จากกราฟ 2 รปู รปู ใดเป็นคุณสมบัติของมอเตอรส์ ปลิตเฟส และรูปใดเป็นของมอเตอร์คาปาซเิ ตอร์

รูป ก. มอเตอรส์ ปลิตเฟส รูป ข. มอเตอรค์ าปาซิเตอร์

ใบความรู(้ Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชือ่ วชิ า มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บัตรวชิ าชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ช่างไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่วั โมงทสี่ อน 42
เรือ่ ง มอเตอรเ์ หน่ยี วนำ 1 เฟส

6. จากรูปที่กำหนด จงเขยี นวงจรมอเตอรค์ าปาซิเตอรใ์ ห้สมบูรณ์

คาปาซิเตอร์ คาปาซเิ ตอรน์ า้ มนั อิเลก็ โทรไลตกิ คาปาซเิ ตอร์ คาปาซิเตอร์

U 1 CS Z1 U1 CS Z 1 U1 Z1
RW RW SW
SW RW SW
U2 U2 Z2
Z2 U2 Z2

รูป ก รปู ข รูป ค

รูป ก. รปู ข.
รูป ค.

ใบความรู้(Information Sheets)

รหัสวิชา 20104-2008 ช่อื วิชา มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบัตรวชิ าชีพ ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟ้ากำลงั
จำนวนชัว่ โมงทีส่ อน 42
เร่ือง มอเตอร์เหนยี่ วนำ 1 เฟส

7. จากรูป ก จงเขียนวงจรมอเตอร์คาปาซิเตอร์สตาร์ตให้สมบูรณ์และจงเขียนวงจรกลับทิศทางการหมุน
ในรปู ข ตรงข้ามรูป ก

คาปาซเิ ตอร์ คาปาซิเตอร์

U 1 CS Z1 U 1 CS Z1
RW RW SW
SW
U2 Z2 U2 Z2

รูป ก รปู ข

รปู ก. รปู ข.

ตอนท่ี 3 มอเตอร์เชดเดดโพล
1. จงบอกเคร่ืองใชไ้ ฟฟา้ ที่ใช้มอเตอร์เชดเดดโพลในการทำงาน 3 ชนิด

เครือ่ งเป่าผมไฟฟ้า พัดลมไฟฟา้ ขนาดเลก็ พดั ลมดูดอากาศ
2. จงบอกสว่ นประกอบทีส่ ำคัญของมอเตอรเ์ ชดเดดโพล

สเตเตอร์ โรเตอรแ์ บบกรงกระรอก และฝาครอบหัว-ท้าย
3. จงอธิบายหลักการทำงานของมอเตอรเ์ ชดเดดโพล

เมอื่ จ่ายไฟฟ้ากระแสสลบั ใหแ้ กข่ ดลวดเมนทำใหเ้ กดิ สนามแม่เหล็กมีการเปลี่ยนแปลงตามรปู คลน่ื

ใบความร(ู้ Information Sheets)

รหัสวิชา 20104-2008 ชื่อวชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบัตรวชิ าชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟ้ากำลัง
จำนวนช่ัวโมงทส่ี อน 42
เร่อื ง มอเตอรเ์ หน่ยี วนำ 1 เฟส

ไซน์(Sine wave) และมกี ารเหนี่ยวนำทีข่ ดลวดเชดเดดทำให้เกดิ สนามแม่เหล็กขนึ้ ทเี่ ชดเดดโพลมีทิศ
ทางตรงข้ามกบั สนามแม่เหลก็ เมนซ่งึ เป็นไปตามกฎของเลนซ์ทำใหส้ นามแม่เหล็กเมนเกดิ การเบยี่ งเบนไป

รวมกันที่อนั เชดดเดดโพลและเคล่ือนท่ไี ปยงั เชดเดดโพล ซ่ึงการเกิดลกั ษณะเช่นนีเ้ ป็นการเกิด
สนามแมเ่ หล็กหมนุ เชน่ เดียวกับสนามแมเ่ หลก็ หมุนในมอเตอร์ 2 เฟส รอบๆสเตเตอรซ์ งึ่ ทำใหเ้ กดิ การ

เหนี่ยวนำข้นึ ทโ่ี รเตอรแ์ ละทำใหโ้ รเตอร์หมนุ ไปได้เชน่ เดยี วกับมอเตอร์สปลิตเฟส
4. มอเตอรเ์ ชดเดดโพลสามารถควบคุมความเร็วได้กีว่ ิธี อะไรบา้ ง

2 วธิ ี คือ 1. การตอ่ โชก้ ไวภ้ ายนอกตัวมอเตอร์ 2. การตอ่ โช้กไว้ภายในตัวมอเตอร์

5. จงเขยี นไดอะแกรมการกลับทิศทางการหมนุ ของมอเตอรเ์ ชดเดดโพล

6. จงกำหนดทิศทางการหมุนของโรเตอร์จากสเตเตอร์ของมอเตอร์เชดเดดโพลจากรูปที่กำหนดดา้ นล่าง

รูป ก รปู ข
รูป ก. หมุนตามเขม็ นาฬิกา รูป ข. หมุนทวนเข็มนาฬิกา

ใบความร(ู้ Information Sheets)

รหสั วชิ า 20104-2008 ชอ่ื วิชา มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชว่ั โมงทีส่ อน 42
เรอ่ื ง มอเตอรเ์ หนี่ยวนำ 1 เฟส

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 3

คำสัง่ จงทำเคร่ืองหมายกากบาท () คำตอบท่ถี ูกที่สดุ เพียงขอ้ เดียว

1. สเตเตอร์ของมอเตอร์สปลิตเฟสประกอบด้วยขดลวด 2 ชดุ ซง่ึ วางห่างกันกอ่ี งศาไฟฟ้า

ก. 90 องศาไฟฟา้ ข. 180 องศาไฟฟ้า

ค. 270 องศาไฟฟา้ ง. 360 องศาไฟฟ้า

2. ขดลวดรนั ของมอเตอรส์ ปลิตเฟสมีขนาดเช่นไรเมอื่ เทียบกับขดลวดสตารต์

ก. เลก็ กว่า ข. โตกว่า

ค. เทา่ กัน ง. โตกวา่ หรือเลก็ กวา่ กไ็ ด้

3. สวิตช์แรงเหวยี่ งจะตัดขดลวดสตารต์ ออกจากวงจรเมือ่ มอเตอรม์ ีความเรว็ เท่าไรของความเร็วเตม็ พิกดั

ก. 65% ข. 75%

ค. 85% ง. 95%

4. มอเตอรส์ ปลิตเฟสตอนเริม่ หมุน กระแสไฟฟ้าที่ไหลผ่านขดลวดสตาร์ตและขดลวดรันจะมีมมุ ต่างเฟสกัน

กีอ่ งศาไฟฟ้า

ก. 15 องศาไฟฟ้า ข. 25 องศาไฟฟา้

ค. 40 องศาไฟฟ้า ง. 90 องศาไฟฟา้

5. ขดลวดรนั ของมอเตอร์สปลติ เฟสจะมีความตา้ นทานไฟฟ้าเชน่ ไรเมอื่ เทียบกับขดลวดสตาร์ต

ก. เทา่ กัน ข. นอ้ ยกวา่

ค. มากกว่า ง. น้อยกว่าหรือมากกว่าก็ได้

6. มอเตอรช์ นิดใดใหแ้ รงบิดต่ำกวา่ ชนิดอนื่ ในขณะเรม่ิ หมนุ

ก. มอเตอรร์ พี ลั ชนั ข. มอเตอรค์ าปาซเิ ตอร์

ค. มอเตอรย์ นู ิเวอร์แซล ง. มอเตอร์สปลิตเฟส

7. มอเตอรเ์ ชดเดดโพลสามารถนำไปใชก้ บั เครอ่ื งใชไ้ ฟฟา้ ประเภทใด

ก. เครื่องซักผา้ ข. เครือ่ งดดู ฝุ่น

ค. ปั๊มลม ง. พัดลมขนาดเลก็

8. มอเตอรค์ าปาซิเตอรแ์ บ่งออกเปน็ ก่ชี นิด

ก. 2 ชนดิ ข. 3 ชนิด

ค. 4 ชนดิ ง. 5 ชนิด

ใบความรู้(Information Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บัตรวชิ าชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟ้ากำลัง
จำนวนชว่ั โมงทีส่ อน 42
เรื่อง มอเตอร์เหน่ียวนำ 1 เฟส

9. มอเตอร์เชดเดดโพลสามารถหมนุ กลับทิศทางอย่างไร
ก. ออกแบบให้มขี ดลวดเชดเดดทัง้ สองข้างของขว้ั แม่เหลก็

ข. สลบั ด้านสเตเตอร์
ค. สลับสายขดลวดเชดเดด
ง. สลับสายไฟเข้าขดลวดเมน
10. สว่ นประกอบในขอ้ ใดของมอเตอร์คาปาซิเตอรแ์ ตกตา่ งจากมอเตอรส์ ปลติ เฟส
ก. สวิตช์แรงเหว่ียง
ข. คาปาซเิ ตอร์
ค. สเตเตอร์

ง. โรเตอร์

เอกสารอ้างองิ

คารม สินธรู ะหฐั (2562). มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั (20104–2008). นนทบุรี : ศนู ยห์ นงั สือ
เมอื งไทย

ใบงาน(Job Sheets)

รหัสวิชา 20104-2008 ชื่อวชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่วั โมงท่สี อน 21
เร่ือง มอเตอรร์ ีพัลชัน

จุดประสงค์การเรยี นรู้ รายการเรียนรู้

จุดประสงค์การเรยี นรู้(มาตรฐานการเรยี นร)ู้ เครอื่ งมอื /วัสดุ-อุปกรณ์

ด้านความรู้ 1. การต่อวงจรและการมัดขดลวด

1. บอกส่วนประกอบของมอเตอร์รพี ลั ชันได้ 2. การประกอบมอเตอร์และการทดสอบ

2. อธิบายหลักการทำงานของมอเตอร์รีพัล

ชนั แต่ละชนิดได้

3. อธิบายการกลับทิศทางการหมุนของ

มอเตอร์รีพลั ชนั ได้

ดา้ นทักษะ

1. ตอ่ วงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

2. มัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

3. อาบวารน์ ิชโครงมอเตอรไ์ ด้

4. ประกอบมอเตอร์ 1 เฟสได้

5. ทดสอบมอเตอร์และการกลับทิศทาง

หมุนมอเตอรไ์ ด้

ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการค่านิยม

หลกั ของคนไทย 12 ประการ

แสดงออกด้านความมีวินัย ความมีมนุษย

สัมพันธ์ ความรับผิดชอบ และความเช่ือมนั่ ในตนเอง

ลำดบั ขั้นการทำงาน ข้อควรระวัง

1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ย 1. ปฏิบตั งิ านด้วยความระมดั ระวัง

ที่ 4 2. ตรวจสอบการต่อวงจรใหถ้ ุกต้อง

2. ค รูน ำเข้ าสู่ บ ท เรีย น แ ล ะ ค รูแ จ้ ง 3. ตรวจสอบการประกอบมอเตอรใ์ ห้

จดุ ประสงค์การเรียนหน่วยที่ 4 ถูกต้อง

3. ครูสอนเนือ้ หาสาระข้อ 4.1 – 4.2 4. ทดสอบมอเตอรด์ ว้ ยความระมัดระวงั

4. นกั เรยี นลงมือปฏิบัตงิ านตามขนั้ ตอนใน

ใบงาน(Job Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ช่อื วิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่วั โมงทสี่ อน 21
เรอ่ื ง มอเตอร์รีพลั ชนั

ใบงานท่ี 1.4 (ต่อ) มอบงาน

5. ครตู รวจผลงานภาคปฏบิ ตั ิของนกั เรียน งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ศกึ ษา

6. ให้นักเรยี นทำความสะอาดเครื่องมอื มอเตอรร์ พี ลั ชนั และมอเตอร์ยนู เิ วอรแ์ ซลจากตำรา

อปุ กรณ์ และบริเวณพ้นื ท่ีปฏิบัติงานใหเ้ รยี บรอ้ ย ภาษาองั กฤษเพ่มิ เตมิ

7. นกั เรียนและครูรว่ มกนั สรุปบทเรียน

และผลการปฏิบัตงิ าน

กิจกรรมการเรยี นรู้

1. ครูนำเข้าสู่บทเรยี น

2. ครูสอนเนอื้ หาสาระข้อ 4.3 – 4.4

3. นักเรยี นลงมอื ปฏบิ ตั งิ านตามข้นั ตอนใน

ใบงานที่ 1.5

4. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนักเรยี น วดั ผล/ประเมินผล
5. ใหน้ ักเรยี นทำความสะอาดเครือ่ งมอื
1. สังเกตุพฤตกิ รรมในการทำงาน
อปุ กรณ์ และบริเวณพน้ื ทีป่ ฏบิ ัติงานใหเ้ รยี บร้อย
2. คณุ ภาพของงานที่สง่
6. นกั เรียนและครรู ว่ มกนั สรปุ บทเรยี น
3. ตรวจแบบฝกึ หัด / แบบทดสอบ
และผลการปฏิบัติงาน
4. ถาม – ตอบในชนั้ เรียน
กจิ กรรมการเรยี นรู้

1. ครนู ำเขา้ สู่บทเรียน

2. ครูสอนเน้ือหาสาระข้อ 4.5

3. นกั เรียนลงมอื ปฏบิ ตั งิ านตามข้ันตอนใน

ใบงานท่ี 1.5 (ต่อ)

4. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนักเรยี น

5. ใหน้ กั เรียนทำความสะอาดเครอ่ื งมือ

อุปกรณ์ และบรเิ วณพ้นื ท่ีปฏบิ ัติงานให้เรียบร้อย

6. นักเรยี นและครรู ่วมกันสรปุ บทเรยี น

และผลการปฏิบตั งิ าน

7. นักเรยี นทำแบบฝึกหดั ท้ายหนว่ ยท่ี 4

8. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนหน่วย

ที่ 4

ใบปฏบิ ตั ิงาน(Operation Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ช่ือวิชา มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบัตรวชิ าชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนชัว่ โมงทสี่ อน 42
เร่อื ง มอเตอร์เหน่ยี วนำ 1 เฟส

จดุ ประสงค์การเรียนร(ู้ มาตรฐานการเรียนร)ู้
ด้านความรู้

1. จำแนกชนดิ ของมอเตอรเ์ หน่ียวนำ 1 เฟสได้
2. อธิบายโครงสร้างของมอเตอรเ์ หน่ยี วนำ 1 เฟส แต่ละชนดิ ได้

3. อธบิ ายหลักการทำงานของมอเตอรเ์ หน่ียวนำ 1 เฟส แตล่ ะชนิดได้
4. อธิบายวิธีการกลับทิศทางการหมนุ ของมอเตอร์เหนย่ี วนำ 1 เฟส แต่ละชนดิ ได้
ด้านทกั ษะ

1. ทำแบบฟอรม์ ขดลวดตามแบบได้
2. พันขดลวดด้วยแบบฟอรม์ ขดลวดตามขนั้ ตอนได้

3. บรรจขุ ดลวดในสลอตและตอ่ วงจรขดลวดได้
4. ปฏบิ ตั กิ ารมดั ขดลวดและประกอบช้นิ สว่ นมอเตอร์ได้
5. เตรยี มเครอื่ งมอื ในการลงขดลวดในร่องสลอตได้

6. ลงขดลวดในรอ่ งสลอตตามขัน้ ตอนการดำเนินการได้
7. กำหนดรหสั การตอ่ วงจรขดลวดได้

8. ปฏบิ ัตกิ ารปดิ ปากร่องสลอตได้
9. ต่อวงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้
10. มัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการค่านิยมหลกั ของคนไทย 12 ประการ
แสดงออกดา้ นความมีวนิ ยั ความมีมนุษยสัมพันธ์ ความรบั ผิดชอบ และความเชื่อม่นั ในตนเอง

เคร่อื งมือ/วสั ดุ-อุปกรณ์
1. โครงมอเตอร์

2. ขดลวด
3. ฉนวน

4. คมี ปากแหลม
5. ไขควงแบน
6. ใบเลอ่ื ย

7. ไม้แหง้
8. กรรไกร

9. ไม้บรรทัด
10. ปากกา หรือดินสอ

ใบปฏบิ ตั ิงาน(Operation Sheets)

รหัสวิชา 20104-2008 ชื่อวชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวชิ าชีพ ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟา้ กำลัง
จำนวนช่วั โมงที่สอน 42
เรื่อง มอเตอรเ์ หนี่ยวนำ 1 เฟส

ลำดบั ขัน้ การทำงาน
1. นกั เรยี นทำแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยท่ี 3

2. ครูนำเข้าสู่บทเรียน โดยให้นักเรียนช่วยกันคิดและหาคำตอบเก่ียวกับอุปกรณ์ท่ีใช้และแจ้ง
จุดประสงค์ในหนว่ ยท่ี 3

3. ครสู อนเน้อื หาสาระข้อ 3.1
4. แบ่งกลุ่มนกั เรยี นเพอ่ื เตรียมปฏิบตั ิงานตามใบงานท่ี 1.2
5. นกั เรียนลงมือปฏิบัตงิ านตามข้ันตอนในใบงานที่ 1.2

6. ครตู รวจผลงานภาคปฏบิ ัติของนกั เรยี น
7. ใหน้ กั เรียนทำความสะอาดเครอื่ งมือ อุปกรณ์ และบริเวณพ้นื ทป่ี ฏบิ ัตงิ านใหเ้ รียบรอ้ ย

8. นกั เรียนและครรู ่วมกันสรปุ บทเรียน และผลการปฏบิ ตั ิงาน
กิจกรรมการเรยี นรู้
1. ครูนำเข้าสู่บทเรียน

2. ครสู อนเน้ือหาสาระขอ้ 3.2
3. นักเรียนลงมือปฏบิ ตั งิ านตามข้นั ตอนในใบงานที่ 1.2 (ต่อ)

4. ครูตรวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนกั เรยี น
5. ให้นักเรยี นทำความสะอาดเคร่อื งมือ อปุ กรณ์ และบริเวณพน้ื ที่ปฏิบัติงานใหเ้ รียบร้อย
6. นกั เรยี นและครรู ว่ มกนั สรปุ บทเรยี น และผลการปฏบิ ัตงิ าน

กิจกรรมการเรียนรู้
1. ครูนำเขา้ สู่บทเรยี น

2. ครสู อนเนอื้ หาสาระขอ้ 3.3
3. นกั เรยี นลงมอื ปฏิบตั งิ านตามขนั้ ตอนในใบงานที่ 1.2 (ต่อ)
4. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนกั เรยี น

5. ใหน้ กั เรียนทำความสะอาดเคร่ืองมอื อุปกรณ์ และบรเิ วณพื้นท่ีปฏิบัตงิ านให้เรียบรอ้ ย
6. นักเรยี นและครูรว่ มกนั สรปุ บทเรยี น และผลการปฏบิ ตั ิงาน

กจิ กรรมการเรียนรู้
1. ครูนำเข้าสู่บทเรยี น
2. ครสู อนเนื้อหาสาระขอ้ 3.4

3. แบง่ กลมุ่ นกั เรยี นเพอื่ เตรียมปฏบิ ตั ิงานตามใบงานท่ี 1.3
4. นักเรยี นลงมือปฏบิ ัตงิ านตามข้นั ตอนในใบงานท่ี 1.3

5. ครูตรวจผลงานภาคปฏบิ ัติของนกั เรียน
6. ให้นกั เรยี นทำความสะอาดเครอ่ื งมือ อปุ กรณ์ และบริเวณพน้ื ท่ปี ฏบิ ัติงานใหเ้ รยี บร้อย

ใบปฏิบัติงาน(Operation Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชอื่ วิชา มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวิชาชพี ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟ้ากำลงั
จำนวนช่ัวโมงทีส่ อน 42
เรือ่ ง มอเตอร์เหนย่ี วนำ 1 เฟส

7. นกั เรียนและครูร่วมกันสรุปบทเรียน และผลการปฏิบัตงิ าน
กิจกรรมการเรียนรู้

1. ครนู ำเขา้ สูบ่ ทเรยี น
2. ครสู อนเนอื้ หาสาระข้อ 3.5

3. นักเรียนลงมอื ปฏิบตั งิ านตามขน้ั ตอนในใบงานท่ี 1.3 (ต่อ)
4. ครูตรวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนักเรียน
5. ใหน้ กั เรียนทำความสะอาดเครื่องมอื อปุ กรณ์ และบรเิ วณพืน้ ที่ปฏบิ ัตงิ านใหเ้ รียบรอ้ ย

6. นกั เรยี นและครรู ่วมกันสรุปบทเรยี น และผลการปฏบิ ัตงิ าน
กจิ กรรมการเรียนรู้

1. ครนู ำเขา้ ส่บู ทเรยี น และครูแจ้งจุดประสงคก์ ารเรียน
2. ครูสอนเนอ้ื หาสาระขอ้ 3.6
3. แบง่ กลุม่ นักเรียนเพือ่ เตรียมปฏบิ ัตงิ านตามใบงานท่ี 1.4

4. นกั เรยี นลงมอื ปฏิบตั งิ านตามข้ันตอนในใบงานที่ 1.4
5. ครูตรวจผลงานภาคปฏบิ ตั ิของนักเรยี น

6. ใหน้ ักเรียนทำความสะอาดเครอ่ื งมอื อปุ กรณ์ และบริเวณพื้นท่ีปฏบิ ัตงิ านให้เรยี บร้อย
7. นักเรียนและครรู ว่ มกนั สรปุ บทเรยี น และผลการปฏบิ ัตงิ าน
8. นักเรียนทำแบบฝกึ หดั ทา้ ยหนว่ ยท่ี 3

9. นกั เรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนหน่วยท่ี 3

ขอ้ ควรระวัง
1. อย่าทำแบบฟอร์มขดลวดถ้ายาวเกินไป
2. อย่าทำแบบฟอรม์ ขดลวดถ้าสน้ั เกนิ ไป

3. ต้องพันขดลวดให้เรยี งเสน้
4. อยา่ ใหข้ ดลวดเสยี ดสีโดยตรงกบั โครงของมอเตอร์

5. ตรวจสอบการต่อวงจรให้ต้องถกู ต้อง
6. ตรวจสอบการมดั ขดลวดต้องแน่น

ข้อเสนอแนะ
1. การทำแบบฟอร์มขดลวดถ้ายาวเกินไปจะทำใหช้ ุดขดลวดขูดกบั ฝาของมอเตอร์

2. การทำแบบฟอร์มขดลวดถ้าสั้นเกนิ ไปจะทำใหก้ ารลงขดลวดในร่องสล็อตทำได้ยากหรืออาจจะลง
กราวด์ได้

ใบปฏิบัติงาน(Operation Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชอื่ วิชา มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวิชาชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟ้ากำลงั
จำนวนชั่วโมงที่สอน 42
เรอ่ื ง มอเตอร์เหนย่ี วนำ 1 เฟส

3. พนั ขดลวดใหเ้ รยี งเส้นเพือ่ ให้การลงขดลวดในร่องสลอ็ ตทำได้งา่ ยขน้ึ
4. การลงขดลวดในรอ่ งสลอตอย่าให้ขดลวดเสยี ดสโี ดยตรงกับโครงของมอเตอร์

5. การตอ่ วงจรต้องถูกต้องตามวงจรเพือ่ ไม่ใหเ้ กดิ การลัดวงจร
6. การมัดขดลวดตอ้ งมดั ให้แนน่

การประเมินผล
1. สงั เกตุพฤตกิ รรมในการทำงาน
2. คณุ ภาพของงานท่ีสง่
3. ตรวจแบบฝกึ หัด / แบบทดสอบ

4. ถาม – ตอบในชั้นเรียน

เอกสารอา้ งอิง

คารม สนิ ธูระหัฐ(2562). มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั (20104–2008). นนทบุรี : ศนู ยห์ นงั สอื
เมอื งไทย.

ใบมอบหมายงาน(Assignment Sheets)

รหัสวิชา 20104-2008 ช่ือวชิ า มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนียบัตรวชิ าชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟ้ากำลัง
จำนวนช่ัวโมงท่สี อน 42
เร่อื ง มอเตอรเ์ หน่ยี วนำ 1 เฟส

จุดประสงค์การมอบงาน
1. แสดงความรู้เก่ยี วกบั มอเตอร์เหนย่ี วนำ 1 เฟส
2. ทำแบบฟอรม์ ขดลวดและพนั ขดลวดด้วยแบบฟอรม์ ขดลวด
3. ดำเนินการลงขดลวดในรอ่ งสลอต
4. ตอ่ วงจรและการมดั ขดลวดมอเตอร์ 1 เฟส

แนวทางการปฏิบตั ิงาน
1. ใหป้ ฏบิ ตั งิ านด้วยความระมดั ระวงั
2. ให้ใชว้ ัสดใุ ห้ประหยัดและคุ้มค่า

แหลง่ คน้ ควา้
1. หอ้ งสมดุ วิทยาลัย ศนู ย์วิทยบริการ

2. ครอบครัวของผู้เรยี น ผ้ปู ระกอบการ
3. สงิ่ พมิ พ์ประเภทต่าง ๆ เช่น นติ ยสาร/วารสารด้านอุตสาหกรรมไฟฟ้า สารานุกรม
4. ครูผู้สอน Internet

คำถาม/ปัญหา

1. ขดลวดท่ีใช้ในการปฏบิ ตั ิงานใชม้ าตรฐานอะไร
2. ขดลวดท่ีลงในร่องสล็อตมีก่ีชุด อะไรบา้ ง

3. ฉนวนที่ใช้ปฏบิ ัติงานเรียกว่าอะไร
4. เชอื กทใ่ี ช้มัดขดลวดเรียกว่าเชือกอะไร
5. ทำไมตอ้ งมัดขดลวด

กำหนดเวลางาน
30 ชั่วโมง

แผนการเรียนรู้

รหสั วิชา 20104-2008 ช่อื วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนียบัตรวิชาชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชัว่ โมงทีส่ อน 21
เรือ่ ง มอเตอร์รพี ัลชัน

1.สาระสำคญั
มอเตอร์รีพัลชัน แบ่งเป็น 3 ชนิด คือ มอเตอร์รีพัลชัน มอเตอร์รีพัลชันสตาร์ตอินดักชัน และ

มอเตอรร์ ีพลั ชนั อินดักชัน
หลักการทำงานของมอเตอร์รีพัลชันอาศัยหลักการผลักระหว่างสนามแม่เหล็กสเตเตอร์กับ

สนามแม่เหล็กโรเตอร์ เน่อื งจากเกิดข้ัวแม่เหล็กเหมือนกัน ส่วนหลักการทำงานของมอเตอรร์ ีพัลชันสตาร์ต
อนิ ดักชนั และมอเตอรร์ ีพลั ชันอินดักชนั ขน้ึ อย่กู บั ชนิดของมอเตอร์ ซงึ่ ใชห้ ลักการเหนี่ยวนำทำงานรว่ มดว้ ย

การกลับทิศทางการหมนุ ของมอเตอรร์ ีพัลชันท้ัง 3 ชนิด ใช้การเปลี่ยนหรือเลื่อนแปรงถา่ นท่ีสัมผัส

กับคอมมวิ เตเตอรใ์ ห้ทำมมุ เอยี งกบั แนวแกนขว้ั แม่เหลก็ ทสี่ เตเตอร์

การบูรณาการกจิ กรรมการเรียนการสอนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
พอประมาณ คอื การรว่ มมือรว่ มใจในการประหยดั พลังงานเพอ่ื ลดโลกร้อนถือเป็นส่วนท่ีมกี าร

รณรงคม์ ากทสี่ ุดในปัจจบุ ัน สามารถทำได้โดยหลายวิธี เช่น การใช้เชือกในการมัดมอเตอร์ใหพ้ อดีกับที่

ตอ้ งการใชง้ าน
มเี หตุผล คอื การรู้จกั นึกถึงผลกระทบที่จะเกิดข้ึนจากการกระทำต่างๆของเรา เชน่ การใช้เชอื กใน

การมัดมอเตอรใ์ ห้พอดกี บั ที่ต้องการใชง้ านจะทำให้ประหยดั เชือก
มีภมู ิคุ้มกันในตวั เอง คือการเตรียมตัวให้พรอ้ มรับผลกระทบหรือการเปลย่ี นแปลงด้านตา่ งๆที่จะ

เกดิ ขึน้ เช่น การใช้เชือกในการมัดมอเตอร์ให้พอดีกบั ทีต่ อ้ งการใช้งานจะทำให้ประหยดั เชือกและมีใช้งานอกี

ในหนว่ ยต่อไป
เงอ่ื นไข

เงอ่ื นไขความรู้ หมายถึง ความรอบรูเ้ ก่ียวกบั วิชาการต่างๆท่เี กย่ี วขอ้ งอยา่ งรอบดา้ นและรอบคอบ
เช่นการวางแผนงานทีจ่ ะทำก่อนแลว้ ค่อยลงมอื ทำอย่างระมัดระวัง

เงอื่ นไขคุณธรรม ทจี่ ะตอ้ งเสรมิ สร้างประกอบดว้ ย มีความตระหนกั ในคณุ ธรรม ซ่ือสัตย์สุจรติ และ

อดทนใชส้ ติปญั ญาในการดำเนนิ ชีวติ เชน่
-การใช้สติปญั ญา คือการท่ีเราใช้ความคิดในการเรียนให้ประสบผลสำเร็จให้มากท่สี ดุ

-ความอดทน ขยนั หมัน่ เพียร คือใช้ความอดทนท่ีจะทำงาน และมคี วามขยันที่จะทำงานใหอ้ อกมาได้
ดที ส่ี ุด
การบูรณาการกิจกรรมการเรยี นการสอนคณุ ธรรม 8 ประการ/คา่ นยิ มหลกั ของคนไทย 12 ประการ

1. ขยัน ความหมายของคำว่า ขยนั คอื ความตัง้ ใจเพียรพยายามทำหน้าที่การงานอย่าง
ต่อเน่อื ง สม่ำเสมอ อดทนไม่ท้อถอยเมอื่ พบอุปสรรค ความขยันตอ้ งปฏบิ ตั ิควบคกู่ บั การใช้สตปิ ัญญา

แกป้ ัญหาจนเกดิ ผลสำเรจ็ ตามความมุ่งหมาย

แผนการเรยี นรู้

รหสั วชิ า 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวิชาชีพ ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชั่วโมงท่ีสอน 21
เรื่อง มอเตอร์รีพลั ชัน

คณุ ลักษณะเชิงพฤติกรรม ผทู้ ม่ี ีความขยนั คอื ผู้ท่ีต้งั ใจทำอย่างจรงิ จงั ตอ่ เนื่องในเร่ืองทถ่ี กู ทค่ี วรผู้ทีเ่ ปน็ คน
สงู้ าน มีความพยายาม ไม่ทอ้ ถอย กล้าเผชิญอปุ สรรค รักงานทีท่ ำต้ังใจทำหน้าท่อี ยา่ งจริงจงั

2. ประหยัด ความหมายของคำวา่ ประหยัด คือ การรู้จกั เก็บออมถนอมใช้ทรพั ย์สนิ สง่ิ ของแตพ่ อควร
พอประมาณ ใหเ้ กิดประโยชนค์ ุ้มค่า ไม่ฟุ่มเฟือยฟุ้งเฟ้อ

คุณลกั ษณะเชิงพฤตกิ รรม ผทู้ ม่ี คี วามประหยัด คือ ผู้ท่ดี ำเนนิ ชีวติ ความเป็นอยู่ท่ีเรียบงา่ ย รู้จกั ฐานะ
การเงินของตนคิดก่อนใชค้ ิดก่อนซอ้ื เกบ็ ออม ถนอมใช้ทรัพย์สินส่งิ ของอยา่ งคุม้ ค่าร้จู กั ทำบญั ชรี ายรบั -
รายจ่ายของตนเองอยู่เสมอ

3. ความซอ่ื สตั ย์ ความหมายของคำวา่ ความซอื่ สัตย์ คอื ประพฤตติ รงไมเ่ อนเอียงไมม่ ีเลห่ เ์ หล่ยี มมีความ
จรงิ ใจปลอดจากความรู้สกึ ลำเอยี งหรอื อคติ

คณุ ลกั ษณะเชงิ พฤตกิ รรม ผู้ที่มีความซ่อื สัตย์ คือ ผ้ทู ่ีมีความประพฤตติ รงทงั้ ต่อหน้าที่ ตอ่ วิชาชพี ตรงต่อ
เวลา ไมใ่ ช้เล่หก์ ลคดโกงท้ังทางตรงและทางออ้ ม รับรู้หนา้ ทขี่ องตนเองและปฏบิ ัติอย่างเต็มทถี่ ูกต้อง
4. มีวนิ ยั ความหมายของคำวา่ มวี ินัย คือ การยดึ มัน่ ในระเบยี บแบบแผนข้อบงั คบั และข้อปฏบิ ัติ ซ่งึ มีทั้ง

วินยั ในตนเองและวนิ ยั ต่อสังคม
คณุ ลักษณะเชิงพฤตกิ รรม ผ้ทู ่ีมีวินยั คือ ผทู้ ี่ปฏิบตั ติ นในขอบเขต กฎระเบียบของสถานศึกษา สถาบัน/

องค์กร/สงั คมและประเทศโดยทต่ี นเองยินดปี ฏบิ ตั ิตามอย่างเต็มใจและต้ังใจ
5. สุภาพ ความหมายของคำว่า สุภาพ คือ เรียบร้อย ออ่ นโยน ละมุนละม่อมมกี ิริยามารยาทท่ดี งี าม มี
สัมมาคารวะ

คุณลกั ษณะเชิงพฤติกรรม ผูท้ มี่ ีความสภุ าพ คือ ผู้ท่อี ่อนนอ้ มถอ่ มตนตามสถานภาพและกาลเทศะ ไม่
ก้าวร้าว รุนแรงวางอำนาจขม่ ผอู้ ่ืนทัง้ โดยวาจาและทา่ ทาง แต่ในเวลาเดียวกันยงั คงมีความมนั่ ใจในตนเอง

เป็นผู้ทม่ี ีมารยาท วางตนเหมาะสมตามวัฒนธรรมไทย
6. สะอาด ความหมายของคำวา่ สะอาด คอื ปราศจากความมวั หมองท้งั กาย ใจและสภาพแวดล้อม ความ
ผอ่ งใสเปน็ ที่เจรญิ ตาทำให้เกิดความสบายใจแก่ผู้พบเหน็

คณุ ลักษณะเชงิ พฤติกรรม ผู้ทค่ี วามสะอาด คอื ผู้รักษารา่ งกายทีอ่ ยอู่ าศัยสงิ่ แวดล้อมถูกตอ้ งตาม
สุขลกั ษณะ ฝกึ ฝนจิตใจมิให้ขุ่นมวั จึงมีความแจม่ ใสอยเู่ สมอ

7. สามคั คี ความหมายของคำวา่ สามัคคี คือ ความพร้อมเพียงกันความกลมเกลียวกัน ความปรองดองกัน
รว่ มใจกันปฏบิ ัติงานให้บรรลผุ ลตามทีต่ ้องการ เกิดงานการอย่างสรา้ งสรรคป์ ราศจากการทะเลาะววิ าท ไม่
เอารัดเอาเปรียบกัน เปน็ การยอมรับความมเี หตุผล ยอมรบั ความแตกต่างหลากหลายทางความคิด ความ

หลากหลายในเรื่องเช้ือชาติ ความกลมเกลยี วกันในลกั ษณะเช่นน้ี เรยี กอกี อยา่ งวา่ ความสมานฉันท์
คุณลักษณะเชิงพฤตกิ รรม ผู้ทีม่ ีความสามัคคี คอื ผู้ท่ีเปิดใจกวา้ งรบั ฟงั ความคดิ เห็นของผอู้ นื่ รบู้ ทบาท

ของตนทง้ั ในฐานะผู้นำและผ้ตู ามที่ดี มคี วามมุง่ ม่ันต่อการรวมพลัง ชว่ ยเหลอื เก้อื กลู กนั เพือ่ ให้การงาน

แผนการเรียนรู้

รหัสวชิ า 20104-2008 ช่ือวชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่วั โมงทส่ี อน 21
เรอ่ื ง มอเตอร์รพี ลั ชัน

สำเรจ็ ลลุ ่วง แก้ปัญหาและขจัดความขัดแยง้ ได้ เป็นผ้มู ีเหตุผล ยอมรบั ความแตกต่างหลากหลายทาง
วัฒนธรรม ความคดิ ความเชือ่ พรอ้ มทีจ่ ะปรับตวั เพ่ืออยู่รว่ มกันอยา่ งสนั ติ

8. มนี ้ำใจ ความหมายของคำว่า มีนำ้ ใจ คอื ความจรงิ ใจทไี่ ม่เหน็ แกเ่ พียงตัวเองหรอื เร่ืองของตวั เอง แต่
เหน็ อกเห็นใจเหน็ คณุ คา่ ในเพอื่ น มนษุ ย์ มีความเอื้ออาทรเอาใจใส่ ให้ความสนใจในความตอ้ งการ ความ

จำเปน็ วามทุกขส์ ุขของผ้อู ื่นและพรอ้ มท่ีจะให้ความช่วยเหลอื เกอ้ื กูลกนั และกนั
คุณลักษณะเชิงพฤติกรรม ผู้ที่มนี ้ำใจ คอื ผู้ให้และผอู้ าสาชว่ ยเหลอื สังคม รู้จกั แบง่ ปัน เสยี สละความสุข
สว่ นตนเพ่อื ทำประโยชน์แกผ่ อู้ ื่นเข้าใจ เห็นใจ ผู้ที่มคี วามเดือดรอ้ น อาสาชว่ ยเหลือสงั คมด้วยแรงกาย

สติปัญญา ลงมอื ปฏบิ ตั กิ ารเพ่ือบรรเทาปัญหาหรือรว่ มสร้างสรรคส์ ่ิงดงี ามใหเ้ กดิ ขน้ึ ในชุมชน

การบูรณาการกิจกรรมการเรียนการสอนสวนพฤกษศาสตร์ในโรงเรยี น
นำความรูด้ ้านไฟฟ้ามาใชใ้ นการดำเนินงานสวนพฤกษศาสตรใ์ นโรงเรยี น เชน่ การนำเครือ่ งสบู นำ้

พลงั งานแสงอาทติ มาใช้ในการดำเนนิ งานตามโครงการชีววีเพ่ือการพฒั นาอย่างย่งั ยนื

2.จดุ ประสงค์การเรียนรู(้ มาตรฐานการเรยี นรู)้

ดา้ นความรู้
1. บอกส่วนประกอบของมอเตอร์รีพลั ชันได้
2. อธบิ ายหลักการทำงานของมอเตอร์รีพัลชนั แตล่ ะชนิดได้

3. อธิบายการกลบั ทิศทางการหมุนของมอเตอรร์ พี ัลชันได้
ดา้ นทักษะ

1. ตอ่ วงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้
2. มดั ขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้
3. อาบวาร์นิชโครงมอเตอรไ์ ด้

4. ประกอบมอเตอร์ 1 เฟสได้
5. ทดสอบมอเตอร์และการกลบั ทศิ ทางหมุนมอเตอร์ได้

ด้านคณุ ธรรม จริยธรรม/บรู ณาการคา่ นิยมหลกั ของคนไทย 12 ประการ
แสดงออกดา้ นความมีวนิ ยั ความมีมนุษยสัมพันธ์ ความรับผดิ ชอบ และความเชือ่ ม่ันในตนเอง

3.สาระการเรียนรู้
1. แสดงความรู้เกยี่ วกบั มอเตอรร์ ีพัลชัน

2. ต่อวงจรและการมัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟส
3. ประกอบมอเตอรแ์ ละการทดสอบมอเตอร์ 1 เฟส

แผนการเรยี นรู้

รหัสวิชา 20104-2008 ชอ่ื วิชา มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลกั สตู ร ประกาศนียบัตรวิชาชีพ ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชั่วโมงท่สี อน 21
เรื่อง มอเตอร์รพี ัลชัน

4.ส่ือการเรยี นรู้
1. หนงั สอื เรียนมอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั ของสำนักพิมพ์ศนู ย์หนังสอื เมืองไทย

2. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น และหลังเรยี น
3. อินเตอร์เนต็

5.กระบวนการจัดการเรยี นรู้
กจิ กรรมการเรยี นรู้

1. นกั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ยที่ 4
2. ครูนำเขา้ สู่บทเรียน และครแู จง้ จดุ ประสงค์การเรยี นหนว่ ยที่ 4

3. ครสู อนเน้ือหาสาระข้อ 4.1 – 4.2
4. นกั เรยี นลงมือปฏิบตั งิ านตามขน้ั ตอนในใบงานที่ 1.4 (ต่อ)
5. ครูตรวจผลงานภาคปฏบิ ัติของนักเรยี น

6. ให้นักเรียนทำความสะอาดเครื่องมือ อปุ กรณ์ และบริเวณพนื้ ทีป่ ฏบิ ตั งิ านให้เรียบรอ้ ย
7. นกั เรียนและครูร่วมกันสรุปบทเรียน และผลการปฏิบัติงาน

กิจกรรมการเรียนรู้
1. ครูนำเข้าสบู่ ทเรยี น
2. ครสู อนเน้ือหาสาระข้อ 4.3 – 4.4

3. นักเรยี นลงมอื ปฏิบตั งิ านตามขน้ั ตอนในใบงานท่ี 1.5
4. ครูตรวจผลงานภาคปฏิบัติของนักเรียน

5. ใหน้ กั เรยี นทำความสะอาดเครื่องมอื อุปกรณ์ และบรเิ วณพ้นื ที่ปฏิบตั งิ านใหเ้ รียบร้อย
6. นักเรยี นและครรู ่วมกันสรุปบทเรียน และผลการปฏิบตั ิงาน
กจิ กรรมการเรยี นรู้

1. ครนู ำเข้าส่บู ทเรยี น
2. ครสู อนเนอ้ื หาสาระข้อ 4.5

3. นักเรียนลงมอื ปฏิบตั ิงานตามขนั้ ตอนในใบงานท่ี 1.5 (ต่อ)
4. ครูตรวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนักเรยี น
5. ใหน้ ักเรยี นทำความสะอาดเครื่องมือ อปุ กรณ์ และบรเิ วณพน้ื ที่ปฏบิ ตั งิ านให้เรียบรอ้ ย

6. นักเรยี นและครูร่วมกันสรปุ บทเรยี น และผลการปฏบิ ัตงิ าน
7. นกั เรยี นทำแบบฝึกหัดท้ายหน่วยที่ 4

8. นักเรยี นทำแบบทดสอบหลังเรยี นหน่วยท่ี 4

แผนการเรยี นรู้

รหัสวชิ า 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวิชาชพี ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชั่วโมงทีส่ อน 21
เรอื่ ง มอเตอร์รพี ัลชนั

6.กระบวนการวัดผลและประเมินผล การประเมินผล
1. สังเกตพุ ฤติกรรมในการทำงาน (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลังเรยี น)
2. คณุ ภาพของงานทส่ี ง่
3. ตรวจแบบฝกึ หัด / แบบทดสอบ เกณฑ์ผ่าน 60%
4. ถาม – ตอบในชั้นเรียน เกณฑ์ผ่าน 60%
การวดั ผล เกณฑผ์ ่าน 50%
เกณฑผ์ า่ น 60%
1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) หน่วยท่ี 4

2. แบบสังเกตการทำงานกล่มุ และนำเสนอผลงานกล่มุ

3. ใบงานท่ี 1.4 และแบบประเมิน

4. แบบทดสอบหลังเรียน (Post–test) หน่วยท่ี 4

5. แบบประเมนิ คุณธรรม จริยธรรม ตามสภาพจริง

7.แหลง่ การเรียนรู้
1 หอ้ งสมุดวิทยาลยั ศนู ย์วทิ ยบริการ
2 ครอบครวั ของผเู้ รียน ผ้ปู ระกอบการ
3 ส่ิงพิมพ์ประเภทตา่ ง ๆ เช่น นติ ยสาร/วารสารด้านอุตสาหกรรมไฟฟา้ สารานุกรม

4 ครูผสู้ อน Internet

8.บันทกึ หลงั การเรยี นรู้
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบความรู้(Information Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ช่อื วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบัตรวชิ าชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่วั โมงท่สี อน 21
เรอ่ื ง มอเตอร์รพี ลั ชัน

จุดประสงค์การเรยี นการสอน รายการเรยี นรู้

จดุ ประสงค์การเรยี นรู(้ สมรรถนะการเรียนร้)ู 1. แสดงความรู้เกยี่ วกับมอเตอรร์ พี ลั ชนั

ดา้ นความรู้ 2. ตอ่ วงจรและการมัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟส

1. บอกส่วนประกอบของมอเตอร์รพี ลั ชันได้ 3. ประกอบมอเตอร์และการทดสอบมอเตอร์ 1 เฟส

2. อธิบายหลักการทำงานของมอเตอร์รีพัล

ชนั แต่ละชนิดได้

3. อธิบายการกลับทิศทางการหมุนของ

มอเตอร์รีพัลชันได้

ดา้ นทักษะ

1. ต่อวงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

2. มดั ขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

3. อาบวาร์นชิ โครงมอเตอรไ์ ด้

4. ประกอบมอเตอร์ 1 เฟสได้

5. ทดสอบมอเตอร์และการกลับทิศทาง

หมุนมอเตอรไ์ ด้

ดา้ นคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการค่านิยม

หลักของคนไทย 12 ประการ

แสดงออกด้านความมีวินัย ความมีมนุษย

สมั พนั ธ์ ความรบั ผดิ ชอบ และความเช่ือม่นั ในตนเอง

เน้อื หาสาระ
มอเตอร์รีพัลชัน แบ่งเป็น 3 ชนิด คือ มอเตอร์รีพัลชัน มอเตอร์รีพัลชันสตาร์ตอินดักชัน และ

มอเตอร์รีพลั ชนั อินดกั ชนั
หลักการทำงานของมอเตอร์รีพัลชันอาศัยหลักการผลักระหว่างสนามแม่เหล็กสเตเตอร์กับ

สนามแม่เหล็กโรเตอร์ เนอื่ งจากเกิดข้ัวแม่เหล็กเหมือนกัน ส่วนหลักการทำงานของมอเตอร์รีพัลชันสตาร์ต
อนิ ดกั ชัน และมอเตอร์รพี ัลชันอินดักชนั ขน้ึ อยูก่ บั ชนดิ ของมอเตอร์ ซง่ึ ใช้หลกั การเหน่ียวนำทำงานร่วมด้วย

การกลับทิศทางการหมนุ ของมอเตอร์รีพลั ชนั ทั้ง 3 ชนิด ใช้การเปล่ยี นหรือเลื่อนแปรงถา่ นที่สมั ผัส
กับคอมมิวเตเตอร์ให้ทำมมุ เอียงกบั แนวแกนขัว้ แม่เหล็กที่สเตเตอร์

คำถาม

ใบความรู้(Information Sheets)

รหสั วชิ า 20104-2008 ช่ือวชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บัตรวิชาชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนชวั่ โมงที่สอน 21
เร่อื ง มอเตอรร์ พี ลั ชัน

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยที่ 4

มอเตอรร์ ีพลั ชนั

คำสั่ง จงทำเคร่อื งหมายกากบาท () คำตอบท่ถี กู ท่ีสดุ เพียงขอ้ เดียว

1. มอเตอร์รีพลั ชนั แบ่งไดเ้ ป็นก่ชี นิด

ก. 2 ชนิด ข. 3 ชนิด

ค. 4 ชนดิ ง. 5 ชนดิ

2. ข้อใดเป็นคณุ สมบัตพิ ิเศษของมอเตอร์รีพัลชัน

ก. แรงบดิ ต่ำเมือ่ เรมิ่ หมุน ข. แรงบดิ สูงเมอื่ เริ่มหมุน

ค. กระแสไฟฟา้ เรมิ่ หมนุ ต่ำ ง. กระแสไฟฟ้าเรมิ่ หมนุ สงู

3. ลักษณะของมอเตอรร์ พี ัลชนั คล้ายกบั มอเตอรช์ นดิ ใด

ก. มอเตอรเ์ ชดเดดโพล ข. มอเตอร์สปลติ เฟส

ค. มอเตอร์ยูนิเวอรแ์ ซล ง. มอเตอร์คาปาซิเตอร์

4. ส่วนประกอบข้อใดทำหน้าท่ีลดั วงจรของขดลวดอารเ์ มเจอร์

ก. สวิตชแ์ รงเหว่ยี ง ข. อปุ กรณ์แรงเหว่ียง

ค. แปรงถา่ น ง. คอมมวิ เตเตอร์

5. มอเตอรร์ พี ัลชนั ชนิดใดมีสปรงิ ลัดวงจรเป็นสว่ นประกอบ

ก. มอเตอรร์ พี ัลชัน ข. มอเตอรร์ พี ลั ชนั สตาร์ตอินดกั ชนั

ค. มอเตอรร์ พี ลั ชันอนิ ดักชนั ง. ถกู ทุกขอ้

6. อปุ กรณ์ซ่ึงทำหนา้ ทล่ี ัดวงจรซ่คี อมมิวเตเตอร์ออกแบบติดตัง้ ส่วนใดของมอเตอร์

ก. แปรงถ่าน ข. สเตเตอร์

ค. อาร์เมเจอร์ ง. คอมมิวเตเตอร์

7. มอเตอรร์ พี ลั ชันสตาร์ตอินดักชันชนิดแปรงถ่านสัมผสั มซี คี่ อมมวิ เตเตอร์เปน็ แบบใด

ก. กรงกระรอก ข. แอกเชยี ล

ค. เรเดียล ง. วาวดโ์ รเตอร์

8. มอเตอร์รพี ัลชันสตาร์ตอนิ ดกั ชันชนดิ ยกแปรงถา่ นมีซีค่ อมมิวเตเตอรเ์ ปน็ แบบใด

ก. กรงกระรอก ข. แอกเชยี ล

ค. เรเดยี ล ง. วาวด์โรเตอร์

9. ซค่ี อมมิวเตเตอรจ์ ะถกู ลดั วงจรเมอื่ มอเตอรร์ พี ลั ชนั มีความเร็วเท่าไร

ก. 50% ของความเร็วเต็มพิกดั ข. 75% ของความเร็วเตม็ พิกัด

ค. 65% ของความเร็วเต็มพิกัด ง. 95% ของความเร็วเต็มพกิ ัด

ใบความรู้(Information Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชื่อวิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลกั สตู ร ประกาศนยี บตั รวิชาชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนช่ัวโมงทส่ี อน 21
เรอ่ื ง มอเตอรร์ พี ัลชัน

10. มอเตอร์รพี ลั ชันสามารถกลบั ทศิ ทางการหมุนอย่างไร
ก. สลบั สายของแหลง่ จา่ ย

ข. สลับสายต่อเขา้ ขดลวดเมน
ค. เลื่อนตำแหน่งแปรงถ่าน
ง. เลือ่ นตำแหนง่ ขดลวดเมน

เฉลยแบบฝึ กหดั หน่วยท่ี 4

คำส่ัง จงตอบคำถามตอ่ ไปนี้ใหถ้ ูกต้อง
1. จงบอกชอื่ ส่วนประกอบของมอเตอรร์ พี ลั ชนั

สเตเตอร์ โรเตอร์หรอื อาร์เมเจอร์ ฝาครอบหัว-ท้าย และแปรงถา่ น
2. มอเตอร์รีพัลชนั แบ่งไดก้ ชี่ นิด อะไรบ้าง

มอเตอร์รีพลั ชัน มอเตอรร์ พี ัลชนั สตารต์ -อินดกั ชัน มอเตอร์รีพัลชนั -อนิ ดักชนั

3. จงอธิบายหลกั การทำงานของมอเตอรร์ ีพลั ชนั
เมื่อจ่ายไฟฟ้ากระแสสลบั ใหแ้ ก่ขดลวดเมนทำใหเ้ กดิ สนามแม่เหล็กขน้ึ ทข่ี ดลวดเมนน้ี
และมกี ารเปล่ยี นแปลงตามรปู คล่ืนไซนข์ องแหล่งจ่ายไฟฟ้า ซึ่งสนามแม่เหลก็ ที่มี
การเปลีย่ นแปลงนจี้ ะไปตดั กบั ขดลวดทีอ่ ารเ์ มเจอรท์ ำให้เกิดแรงดนั ไฟฟ้าและกระแสไฟฟา้
เหนยี่ วนำไหลในอาร์เมเจอร์ถา้ แปรงถ่านของมอเตอรถ์ กู วางอยใู่ นตำแหนง่ ทเ่ี หมาะสม
ทำใหเ้ กิดขัว้ แม่เหลก็ ที่อาร์เมเจอรแ์ ละเกดิ แรงผลักกับขว้ั แม่เหลก็ ท่ีสเตเตอร์(ตามกฎของเลนซ)์
จงึ เกดิ แรงบิดท่ีอาร์เมเจอรแ์ ล้วทำใหอ้ ารเ์ มเจอรห์ มุนไปได้

4. จงอธบิ ายความแตกต่างของคอมมิวเตเตอร์แบบเรเดียลและแบบแอกเชียล
แบบแอ็คเชียลลกั ษณะซคี่ อมมวิ เตเตอร์ขนานกบั เพลา
แบบเรเดยี ลลักษณะซ่ีคอมมิวเตเตอร์ต้ังฉากกบั เพลา

5. จงอธบิ ายมอเตอร์รพี ลั ชนั แต่ละชนิดกลับทางหมนุ ได้อยา่ งไร
การกลบั ทางหมนุ ทำไดโ้ ดยการเลื่อนตำแหนง่ แปรงถ่านทสี่ ัมผัสอยู่กับคอมมิวเตเตอร์
ซึ่งทำใหข้ ้วั แม่เหล็กท่ีโรเตอรห์ รืออาร์เมเจอรเ์ กิดเปลี่ยนตำแหนง่ จงึ ทำให้ทศิ ทางการหมนุ
ของโรเตอร์หมนุ กลับทศิ ทาง

ใบความร(ู้ Information Sheets)

รหสั วชิ า 20104-2008 ชอื่ วชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนยี บัตรวชิ าชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟ้ากำลัง
จำนวนช่วั โมงทส่ี อน 21
เร่อื ง มอเตอร์รพี ลั ชนั

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี นหน่วยท่ี 4

คำสงั่ จงทำเครือ่ งหมายกากบาท () คำตอบทถี่ กู ทีส่ ุดเพยี งขอ้ เดียว

1. ลักษณะของมอเตอร์รพี ัลชนั คล้ายกบั มอเตอร์ชนิดใด

ก. มอเตอร์ยูนิเวอร์แซล ข. มอเตอร์คาปาซิเตอร์

ค. มอเตอรเ์ ชดเดดโพล ง. มอเตอร์สปลิตเฟส

2. สว่ นประกอบขอ้ ใดทำหนา้ ทล่ี ดั วงจรของขดลวดอารเ์ มเจอร์

ก. อุปกรณแ์ รงเหว่ยี ง ข. แปรงถ่าน

ค. สวติ ช์แรงเหวย่ี ง ง. คอมมวิ เตเตอร์

3. มอเตอร์รีพัลชนั ชนิดใดมีสปรงิ ลดั วงจรเปน็ สว่ นประกอบ

ก. มอเตอรร์ พี ัลชันสตารต์ อินดักชัน ข. มอเตอร์รีพัลชันอนิ ดักชัน

ค. มอเตอร์รีพลั ชัน ง. ถกู ทุกขอ้

4. มอเตอร์รพี ลั ชนั แบ่งได้เปน็ กชี่ นิด

ก. 2 ชนดิ ข. 3 ชนดิ

ค. 4 ชนดิ ง. 5 ชนดิ

5. ข้อใดเป็นคณุ สมบตั ิพิเศษของมอเตอร์รีพัลชนั

ก. กระแสไฟฟ้าเรม่ิ หมนุ ตำ่ ข. กระแสไฟฟ้าเร่มิ หมนุ สูง

ค. แรงบิดตำ่ เมื่อเรม่ิ หมุน ง. แรงบิดสูงเมอ่ื เร่ิมหมุน

6. มอเตอรร์ พี ลั ชนั สตารต์ อินดักชันชนิดยกแปรงถา่ นมีซีค่ อมมวิ เตเตอรเ์ ป็นแบบใด

ก. กรงกระรอก ข. เรเดียล

ค. วาวด์โรเตอร์ ง. แอกเชียล

7. มอเตอร์รีพลั ชนั สามารถกลับทิศทางการหมนุ อย่างไร

ก. สลับสายของแหล่งจา่ ย ข. เลื่อนตำแหนง่ ขดลวดเมน

ค. สลับสายต่อเขา้ ขดลวดเมน ง. เลือ่ นตำแหนง่ แปรงถ่าน

8. ซคี่ อมมิวเตเตอรจ์ ะถกู ลดั วงจรเมอ่ื มอเตอรร์ ีพลั ชันมีความเรว็ เท่าไร

ก. 50% ของความเร็วเต็มพกิ ัด ข. 65% ของความเร็วเต็มพกิ ัด

ค. 75% ของความเร็วเตม็ พกิ ัด ง. 95% ของความเร็วเต็มพิกดั

9. มอเตอรร์ พี ัลชนั สตาร์ตอนิ ดักชนั ชนดิ แปรงถา่ นสมั ผัสมีซ่คี อมมิวเตเตอร์เปน็ แบบใด

ก. กรงกระรอก ข. วาวด์โรเตอร์

ค. แอกเชยี ล ง. เรเดียล

ใบความร(ู้ Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชื่อวิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟ้ากำลงั
จำนวนช่วั โมงท่สี อน 21
เรือ่ ง มอเตอร์รพี ัลชัน

10. อุปกรณ์ซึง่ ทำหน้าท่ีลัดวงจรซี่คอมมวิ เตเตอรอ์ อกแบบติดตัง้ ส่วนใดของมอเตอร์
ก. สเตเตอร์

ข. อารเ์ มเจอร์
ค. คอมมวิ เตเตอร์
ง. แปรงถา่ น

เอกสารอ้างองิ

คารม สนิ ธูระหัฐ(2562). มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั (20104–2008). นนทบรุ ี : ศูนย์หนังสอื
เมืองไทย

ใบงาน(Job Sheets)

รหัสวิชา 20104-2008 ชื่อวชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่วั โมงท่สี อน 21
เร่ือง มอเตอรร์ ีพัลชัน

จุดประสงค์การเรยี นรู้ รายการเรียนรู้

จุดประสงค์การเรยี นรู้(มาตรฐานการเรยี นร)ู้ เครอื่ งมอื /วัสดุ-อุปกรณ์

ด้านความรู้ 1. การต่อวงจรและการมัดขดลวด

1. บอกส่วนประกอบของมอเตอร์รพี ลั ชันได้ 2. การประกอบมอเตอร์และการทดสอบ

2. อธิบายหลักการทำงานของมอเตอร์รีพัล

ชนั แต่ละชนิดได้

3. อธิบายการกลับทิศทางการหมุนของ

มอเตอร์รีพลั ชนั ได้

ดา้ นทักษะ

1. ตอ่ วงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

2. มัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้

3. อาบวารน์ ิชโครงมอเตอรไ์ ด้

4. ประกอบมอเตอร์ 1 เฟสได้

5. ทดสอบมอเตอร์และการกลับทิศทาง

หมุนมอเตอรไ์ ด้

ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการค่านิยม

หลกั ของคนไทย 12 ประการ

แสดงออกด้านความมีวินัย ความมีมนุษย

สัมพันธ์ ความรับผิดชอบ และความเช่ือมนั่ ในตนเอง

ลำดบั ขั้นการทำงาน ข้อควรระวัง

1. นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียนหนว่ ย 1. ปฏิบตั งิ านด้วยความระมดั ระวัง

ที่ 4 2. ตรวจสอบการต่อวงจรใหถ้ ุกต้อง

2. ค รูน ำเข้ าสู่ บ ท เรีย น แ ล ะ ค รูแ จ้ ง 3. ตรวจสอบการประกอบมอเตอรใ์ ห้

จดุ ประสงค์การเรียนหน่วยที่ 4 ถูกต้อง

3. ครูสอนเนือ้ หาสาระข้อ 4.1 – 4.2 4. ทดสอบมอเตอรด์ ว้ ยความระมัดระวงั

4. นกั เรยี นลงมือปฏิบัตงิ านตามขนั้ ตอนใน

ใบงาน(Job Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ช่อื วิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่วั โมงทสี่ อน 21
เรอ่ื ง มอเตอร์รีพลั ชนั

ใบงานท่ี 1.4 (ต่อ) มอบงาน

5. ครตู รวจผลงานภาคปฏบิ ตั ิของนกั เรียน งานที่มอบหมายนอกเหนือเวลาเรียน ให้ศกึ ษา

6. ให้นักเรยี นทำความสะอาดเครื่องมอื มอเตอรร์ พี ลั ชนั และมอเตอร์ยนู เิ วอรแ์ ซลจากตำรา

อปุ กรณ์ และบริเวณพ้นื ท่ีปฏิบัติงานใหเ้ รยี บรอ้ ย ภาษาองั กฤษเพ่มิ เตมิ

7. นกั เรียนและครูรว่ มกนั สรุปบทเรียน

และผลการปฏิบัตงิ าน

กิจกรรมการเรยี นรู้

1. ครูนำเข้าสู่บทเรยี น

2. ครูสอนเนอื้ หาสาระข้อ 4.3 – 4.4

3. นักเรยี นลงมอื ปฏบิ ตั งิ านตามข้นั ตอนใน

ใบงานที่ 1.5

4. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนักเรยี น วดั ผล/ประเมินผล
5. ใหน้ ักเรยี นทำความสะอาดเครือ่ งมอื
1. สังเกตุพฤตกิ รรมในการทำงาน
อปุ กรณ์ และบริเวณพน้ื ทีป่ ฏบิ ัติงานใหเ้ รยี บร้อย
2. คณุ ภาพของงานที่สง่
6. นกั เรียนและครรู ว่ มกนั สรปุ บทเรยี น
3. ตรวจแบบฝกึ หัด / แบบทดสอบ
และผลการปฏิบัติงาน
4. ถาม – ตอบในชนั้ เรียน
กจิ กรรมการเรยี นรู้

1. ครนู ำเขา้ สู่บทเรียน

2. ครูสอนเน้ือหาสาระข้อ 4.5

3. นกั เรียนลงมอื ปฏบิ ตั งิ านตามข้ันตอนใน

ใบงานท่ี 1.5 (ต่อ)

4. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนักเรยี น

5. ใหน้ กั เรียนทำความสะอาดเครอ่ื งมือ

อุปกรณ์ และบรเิ วณพ้นื ท่ีปฏบิ ัติงานให้เรียบร้อย

6. นักเรยี นและครรู ่วมกันสรปุ บทเรยี น

และผลการปฏิบตั งิ าน

7. นักเรยี นทำแบบฝึกหดั ท้ายหนว่ ยท่ี 4

8. นักเรียนทำแบบทดสอบหลังเรียนหน่วย

ที่ 4

ใบปฏบิ ตั ิงาน(Operation Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชอื่ วิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟา้ กำลงั
จำนวนชั่วโมงทสี่ อน 21
เร่อื ง มอเตอร์รีพัลชัน

จุดประสงค์การเรียนร้(ู มาตรฐานการเรียนร)ู้
ดา้ นความรู้
1. บอกสว่ นประกอบของมอเตอรร์ พี ลั ชนั ได้
2. อธิบายหลกั การทำงานของมอเตอรร์ ีพัลชันแต่ละชนิดได้
3. อธบิ ายการกลบั ทิศทางการหมนุ ของมอเตอรร์ ีพัลชันได้
ดา้ นทกั ษะ
1. ต่อวงจรมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้
2. มัดขดลวดมอเตอร์ 1 เฟสตามแบบได้
3. อาบวารน์ ิชโครงมอเตอรไ์ ด้
4. ประกอบมอเตอร์ 1 เฟสได้
5. ทดสอบมอเตอร์และการกลับทศิ ทางหมุนมอเตอรไ์ ด้
ด้านคุณธรรม จริยธรรม/บูรณาการคา่ นิยมหลักของคนไทย 12 ประการ
แสดงออกด้านความมีวินยั ความมีมนุษยสมั พนั ธ์ ความรับผิดชอบ และความเช่อื มั่นในตนเอง

เคร่ืองมอื /วสั ดุ-อุปกรณ์
1. การตอ่ วงจรและการมัดขดลวด
2. การประกอบมอเตอร์และการทดสอบ

ลำดบั ข้ันการทำงาน
1. นักเรยี นทำแบบทดสอบก่อนเรยี นหนว่ ยที่ 4
2. ครนู ำเขา้ สู่บทเรยี น และครแู จง้ จดุ ประสงค์การเรยี นหน่วยท่ี 4
3. ครูสอนเนื้อหาสาระข้อ 4.1 – 4.2
4. นักเรยี นลงมอื ปฏบิ ัตงิ านตามขัน้ ตอนในใบงานท่ี 1.4 (ตอ่ )
5. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบตั ิของนกั เรยี น
6. ให้นักเรียนทำความสะอาดเครือ่ งมอื อปุ กรณ์ และบริเวณพื้นที่ปฏิบตั ิงานให้เรยี บร้อย
7. นกั เรียนและครรู ่วมกนั สรุปบทเรยี น และผลการปฏิบัตงิ าน
กิจกรรมการเรียนรู้
1. ครนู ำเข้าสู่บทเรียน
2. ครสู อนเนอ้ื หาสาระข้อ 4.3 – 4.4
3. นักเรยี นลงมือปฏบิ ัตงิ านตามขัน้ ตอนในใบงานที่ 1.5
4. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบัติของนกั เรียน

ใบปฏิบตั ิงาน(Operation Sheets)

รหสั วชิ า 20104-2008 ชอ่ื วิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนชวั่ โมงท่สี อน 21
เร่ือง มอเตอรร์ พี ลั ชัน

5. ใหน้ ักเรียนทำความสะอาดเคร่ืองมอื อุปกรณ์ และบริเวณพ้ืนที่ปฏิบัตงิ านใหเ้ รยี บรอ้ ย
6. นักเรยี นและครูร่วมกันสรปุ บทเรยี น และผลการปฏบิ ตั ิงาน
กิจกรรมการเรียนรู้
1. ครนู ำเข้าสบู่ ทเรียน
2. ครูสอนเน้อื หาสาระขอ้ 4.5
3. นกั เรียนลงมอื ปฏิบัตงิ านตามข้นั ตอนในใบงานที่ 1.5 (ตอ่ )
4. ครตู รวจผลงานภาคปฏิบัติของนักเรยี น
5. ให้นกั เรียนทำความสะอาดเคร่อื งมอื อุปกรณ์ และบรเิ วณพื้นทป่ี ฏบิ ัตงิ านให้เรยี บร้อย
6. นกั เรียนและครรู ่วมกันสรุปบทเรยี น และผลการปฏบิ ตั ิงาน
7. นกั เรียนทำแบบฝึกหดั ท้ายหนว่ ยที่ 4
8. นักเรยี นทำแบบทดสอบหลงั เรียนหน่วยท่ี 4

ข้อควรระวัง
1. ปฏิบตั ิงานดว้ ยความระมัดระวัง
2. ตรวจสอบการต่อวงจรให้ถกุ ตอ้ ง
3. ตรวจสอบการประกอบมอเตอรใ์ หถ้ กู ตอ้ ง
4. ทดสอบมอเตอร์ดว้ ยความระมดั ระวัง

ข้อเสนอแนะ
1. ถา้ ตอ่ วงจรใม่ถุกตอ้ งอาจทำให้เกิดการลัดวงจรได้
2. ก่อนการประกอบมอเตอรใ์ ห้ดูให้ตรงท่ที ำเครื่องหมายไวก้ อ่ นถอด
3. การทดสอบมอเตอรใ์ ห้ดูระดบั แรงดนั และเฟสใหต้ รงกับมอเตอร์

การประเมนิ ผล
1. สังเกตุพฤตกิ รรมในการทำงาน
2. คณุ ภาพของงานที่ส่ง
3. ตรวจแบบฝึกหัด / แบบทดสอบ
4. ถาม – ตอบในชัน้ เรยี น

เอกสารอา้ งอิง
คารม สนิ ธูระหฐั (2562). มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั (20104–2008). นนทบรุ ี : ศนู ย์หนังสือ

เมืองไทย.

ใบมอบหมายงาน(Assignment Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชื่อวชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนยี บตั รวิชาชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชวั่ โมงทีส่ อน 21
เรือ่ ง มอเตอรร์ ีพัลชนั

จุดประสงค์การมอบงาน
1. แสดงความร้เู ก่ยี วกับมอเตอรร์ พี ัลชัน
2. ต่อวงจรและการมดั ขดลวดมอเตอร์ 1 เฟส
3. ประกอบมอเตอรแ์ ละการทดสอบมอเตอร์ 1 เฟส

แนวทางการปฏิบัติงาน
1. ให้ปฏบิ ัตงิ านด้วยความระมัดระวัง
2. ให้ตรวจสอบงานให้เรียบรอ้ ยก่อนการประกอบและทำการทดสอบ

แหล่งค้นคว้า
1. ห้องสมดุ วทิ ยาลัย ศูนย์วทิ ยบรกิ าร
2. ครอบครวั ของผู้เรยี น ผ้ปู ระกอบการ
3. สง่ิ พิมพป์ ระเภทตา่ ง ๆ เช่น นติ ยสาร/วารสารด้านอตุ สาหกรรมไฟฟ้า สารานกุ รม
4. ครผู ู้สอน Internet

คำถาม/ปัญหา
1. การทดสอบมอเตอร์ให้ระดบั แรงดนั เท่าไร
2. การทดสอบมอเตอร์ใช้ไฟฟา้ ระบบใด
3. ทำไมตอ้ งมดั ขดลวด
4. การประกอบมอเตอร์ตอ้ งทำอะไรกอ่ นเป็นอันดบั แรก
5. ทำไมต้องทำเครอ่ื งหมายท่ีโครงมอเตอร์ก่อนการถอดมอเตอร์

กำหนดเวลางาน
15 ชั่วโมง

แผนการเรียนรู้

รหสั วิชา 20104-2008 ชือ่ วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนยี บัตรวิชาชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชั่วโมงทสี่ อน 7
เรือ่ ง มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

1.สาระสำคัญ
มอเตอรย์ ูนิเวอร์แซล เปน็ มอเตอร์ท่ใี ช้กับไฟฟ้ากระแสตรงและไฟฟ้ากระแสสลับ ซึ่งมอเตอรย์ ู

นิเวอร์แซล ประกอบด้วย โครงสเตเตอร์ อาร์เมเจอร์ ฝาครอบ และแปรงถ่าน ลักษณะของสเตเตอร์
ออกแบบเป็นข้ัวแม่เหล็กแบบย่ืน มีขดลวดเมนพันบนแกนข้ัวแมเ่ หล็ก และอารเ์ มเจอร์มลี ักษณะเหมือนกับ

อาร์เมเจอรข์ องเครือ่ งกลไฟฟ้ากระแสตรง
หลักการทำงานของมอเตอร์ยนู ิเวอรแ์ ซลอาศยั ผลของกระแสที่ไหลผ่านขดลวดสนามแม่เหล็ก

และขดลวดอาร์เมเจอร์ ซึ่งต่ออนุกรมกันทำให้เกิดข้ัวแม่เหล็กระหว่างสเตเตอร์และโรเตอร์ ส่งผลให้เกิด

แรงบดิ จงึ ทำใหม้ อเตอรห์ มนุ
การกลับทิศทางการหมุนของมอเตอร์ยูนิเวอร์แซล ต้องปรับเปลี่ยนทิศทางการไหลของ

กระแสไฟฟ้าในขดลวดสนามแมเ่ หล็กหรือขดลวดอารเ์ มเจอร์
การควบคมุ ความเร็วรอบของมอเตอรย์ นู ิเวอรแ์ ซล มี 3 วิธี ดังน้ี
1. การใชต้ วั ตา้ นทานต่ออนกุ รม

2. การลดหรอื เพิม่ ขดลวดสนามแม่เหลก็
3. การใช้ตัวบงั คับ

การบรู ณาการกจิ กรรมการเรียนการสอนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
พอประมาณ คอื การรว่ มมอื ร่วมใจในการประหยดั พลงั งานเพ่อื ลดโลกร้อนถือเปน็ สว่ นทีม่ ีการ

รณรงค์มากทีส่ ดุ ในปัจจบุ นั สามารถทำไดโ้ ดยหลายวธิ ี เชน่ การใช้วาร์นชิ ในการอาบขดลวด
มเี หตุผล คอื การรจู้ ักนึกถงึ ผลกระทบที่จะเกิดข้นึ จากการกระทำต่างๆของเรา เช่น การใชว้ ารน์ ิชใน

การอาบขดลวดใหพ้ อดไี ม่มากเกนิ ไปจะทำให้ลดปริมาณการใช้วารน์ ิชได้
มีภมู คิ ุม้ กันในตัวเอง คอื การเตรยี มตวั ใหพ้ ร้อมรบั ผลกระทบหรือการเปล่ยี นแปลงด้านต่างๆทีจ่ ะ

เกิดขน้ึ การใชว้ ารน์ ชิ ในการอาบขดลวดใหพ้ อดีไม่มากเกินไปจะทำให้ลดปรมิ าณการใช้วาร์นิชได้ จะทำให้

ประหยดั การใช้วาร์นชิ และจะมีวารน์ ชิ ไว้ใชใ้ นการเรยี นการสอนในหนว่ ยต่อไป
เงอ่ื นไข

เง่อื นไขความรู้ หมายถึง ความรอบรเู้ ก่ียวกบั วชิ าการตา่ งๆที่เกีย่ วขอ้ งอย่างรอบด้านและรอบคอบ
เชน่ การวางแผนงานที่จะทำกอ่ นแล้วคอ่ ยลงมอื ทำอย่างระมดั ระวัง

เง่ือนไขคณุ ธรรม ที่จะตอ้ งเสริมสร้างประกอบด้วย มคี วามตระหนักในคณุ ธรรม ซอ่ื สตั ย์สุจรติ และ

อดทนใช้สติปัญญาในการดำเนินชวี ติ เช่น
-การใช้สติปญั ญา คือการที่เราใช้ความคิดในการเรียนให้ประสบผลสำเร็จให้มากทสี่ ุด

-ความอดทน ขยนั หมั่นเพียร คอื ใช้ความอดทนท่ีจะทำงาน และมีความขยันท่ีจะทำงานใหอ้ อกมาได้
ดีทส่ี ดุ

แผนการเรยี นรู้

รหัสวิชา 20104-2008 ชื่อวิชา มอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบัตรวชิ าชพี ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ช่างไฟฟา้ กำลัง
จำนวนช่วั โมงทส่ี อน 7
เรื่อง มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

การบูรณาการกิจกรรมการเรียนการสอนคณุ ธรรม 8 ประการ/ค่านยิ มหลกั ของคนไทย 12 ประการ
1. ขยนั ความหมายของคำว่า ขยัน คือ ความตัง้ ใจเพยี รพยายามทำหนา้ ที่การงานอย่าง

ต่อเนื่อง สม่ำเสมอ อดทนไม่ทอ้ ถอยเม่ือพบอปุ สรรค ความขยันต้องปฏิบตั ิควบคกู่ ับการใช้สติปญั ญา
แกป้ ญั หาจนเกิดผลสำเรจ็ ตามความมงุ่ หมาย

คุณลักษณะเชิงพฤติกรรม ผู้ที่มคี วามขยนั คือผู้ทตี่ ั้งใจทำอยา่ งจริงจงั ตอ่ เน่ืองในเรือ่ งท่ถี กู ทคี่ วรผู้ท่เี ปน็ คน
สู้งาน มีความพยายาม ไม่ท้อถอย กลา้ เผชิญอปุ สรรค รกั งานท่ีทำต้งั ใจทำหน้าที่อย่างจริงจัง
2. ประหยัด ความหมายของคำวา่ ประหยัด คือ การรจู้ ักเกบ็ ออมถนอมใชท้ รพั ย์สนิ ส่ิงของแต่พอควร

พอประมาณ ใหเ้ กดิ ประโยชน์คมุ้ ค่า ไมฟ่ ุม่ เฟือยฟุ้งเฟอ้
คณุ ลักษณะเชิงพฤติกรรม ผทู้ ่ีมีความประหยัด คือ ผู้ท่ีดำเนินชีวติ ความเปน็ อยู่ท่ีเรียบงา่ ย รจู้ กั ฐานะ

การเงนิ ของตนคดิ ก่อนใชค้ ิดก่อนซื้อ เกบ็ ออม ถนอมใช้ทรัพยส์ นิ สิ่งของอยา่ งคมุ้ คา่ ร้จู กั ทำบัญชรี ายรบั -
รายจ่ายของตนเองอยูเ่ สมอ
3. ความซื่อสตั ย์ ความหมายของคำว่า ความซอ่ื สตั ย์ คอื ประพฤติตรงไม่เอนเอยี งไม่มีเล่หเ์ หลย่ี มมคี วาม

จรงิ ใจปลอดจากความรู้สกึ ลำเอียงหรืออคติ
คณุ ลกั ษณะเชิงพฤติกรรม ผู้ท่ีมีความซือ่ สัตย์ คือ ผูท้ ีม่ ีความประพฤติตรงท้ังต่อหนา้ ที่ ตอ่ วิชาชพี ตรงต่อ

เวลา ไมใ่ ช้เล่หก์ ลคดโกงทั้งทางตรงและทางอ้อม รับรูห้ น้าทีข่ องตนเองและปฏบิ ตั ิอย่างเต็มทถ่ี กู ตอ้ ง
4. มีวนิ ยั ความหมายของคำว่า มีวินยั คอื การยึดมัน่ ในระเบยี บแบบแผนข้อบงั คับและข้อปฏิบัติ ซึ่งมีท้ัง
วินยั ในตนเองและวินัยตอ่ สังคม

คณุ ลกั ษณะเชงิ พฤติกรรม ผทู้ ม่ี วี ินยั คือ ผู้ท่ีปฏิบัติตนในขอบเขต กฎระเบียบของสถานศกึ ษา สถาบัน/
องค์กร/สงั คมและประเทศโดยท่ีตนเองยนิ ดีปฏิบัติตามอยา่ งเตม็ ใจและตง้ั ใจ

5. สภุ าพ ความหมายของคำว่า สุภาพ คือ เรยี บร้อย ออ่ นโยน ละมุนละมอ่ มมีกริ ิยามารยาทที่ดีงาม มี
สมั มาคารวะ
คุณลกั ษณะเชิงพฤติกรรม ผู้ทม่ี ีความสภุ าพ คือ ผทู้ ่อี อ่ นน้อมถ่อมตนตามสถานภาพและกาลเทศะ ไม่

กา้ วรา้ ว รนุ แรงวางอำนาจขม่ ผอู้ นื่ ท้ังโดยวาจาและทา่ ทาง แต่ในเวลาเดยี วกนั ยงั คงมีความมนั่ ใจในตนเอง
เปน็ ผทู้ มี่ ีมารยาท วางตนเหมาะสมตามวฒั นธรรมไทย

6. สะอาด ความหมายของคำว่า สะอาด คือ ปราศจากความมวั หมองทง้ั กาย ใจและสภาพแวดลอ้ ม ความ
ผ่องใสเป็นท่ีเจรญิ ตาทำใหเ้ กดิ ความสบายใจแก่ผู้พบเหน็
คณุ ลักษณะเชงิ พฤติกรรม ผูท้ ี่ความสะอาด คือ ผรู้ กั ษารา่ งกายทอี่ ยู่อาศัยสิง่ แวดลอ้ มถูกตอ้ งตาม

สุขลักษณะ ฝกึ ฝนจติ ใจมิใหข้ ่นุ มัวจึงมีความแจ่มใสอยู่เสมอ
7. สามัคคี ความหมายของคำว่า สามัคคี คอื ความพรอ้ มเพยี งกันความกลมเกลยี วกัน ความปรองดองกัน

รว่ มใจกนั ปฏบิ ัตงิ านให้บรรลผุ ลตามท่ีต้องการ เกิดงานการอยา่ งสรา้ งสรรคป์ ราศจากการทะเลาะววิ าท ไม่

แผนการเรียนรู้

รหัสวชิ า 20104-2008 ช่อื วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนียบตั รวิชาชีพ ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟ้ากำลัง
จำนวนชั่วโมงที่สอน 7
เรือ่ ง มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

เอารดั เอาเปรยี บกนั เปน็ การยอมรับความมเี หตุผล ยอมรับความแตกต่างหลากหลายทางความคดิ ความ
หลากหลายในเร่อื งเชอ้ื ชาติ ความกลมเกลียวกันในลักษณะเช่นนี้ เรียกอีกอยา่ งวา่ ความสมานฉนั ท์

คณุ ลักษณะเชิงพฤตกิ รรม ผู้ท่ีมีความสามัคคี คอื ผู้ทเ่ี ปิดใจกว้างรบั ฟังความคดิ เหน็ ของผู้อ่นื ร้บู ทบาท
ของตนท้งั ในฐานะผนู้ ำและผู้ตามท่ีดี มีความมงุ่ ม่ันต่อการรวมพลงั ช่วยเหลือเก้อื กลู กันเพือ่ ใหก้ ารงาน

สำเรจ็ ลลุ ่วง แก้ปญั หาและขจัดความขัดแยง้ ได้ เป็นผ้มู ีเหตุผล ยอมรับความแตกต่างหลากหลายทาง
วัฒนธรรม ความคิด ความเช่อื พรอ้ มทจ่ี ะปรับตัวเพือ่ อยู่รว่ มกนั อยา่ งสันติ
8. มีนำ้ ใจ ความหมายของคำวา่ มีน้ำใจ คือ ความจรงิ ใจทไี่ มเ่ ห็นแก่เพยี งตวั เองหรือเรื่องของตัวเอง แต่

เห็นอกเหน็ ใจเหน็ คณุ คา่ ในเพ่ือน มนษุ ย์ มคี วามเอื้ออาทรเอาใจใส่ ให้ความสนใจในความตอ้ งการ ความ
จำเป็น วามทุกขส์ ุขของผอู้ ืน่ และพร้อมทจี่ ะให้ความช่วยเหลือเกอื้ กลู กนั และกนั

คณุ ลกั ษณะเชิงพฤตกิ รรม ผ้ทู ี่มีน้ำใจ คอื ผู้ใหแ้ ละผูอ้ าสาชว่ ยเหลือสงั คม รจู้ ักแบ่งปนั เสยี สละความสขุ
สว่ นตนเพอื่ ทำประโยชนแ์ ก่ผ้อู ่ืนเข้าใจ เหน็ ใจ ผู้ท่ีมีความเดอื ดร้อน อาสาช่วยเหลอื สงั คมดว้ ยแรงกาย
สติปัญญา ลงมอื ปฏิบตั ิการเพ่ือบรรเทาปัญหาหรือรว่ มสรา้ งสรรค์สง่ิ ดีงามให้เกดิ ขึน้ ในชมุ ชน

การบรู ณาการกิจกรรมการเรียนการสอนสวนพฤกษศาสตรใ์ นโรงเรยี น
นำความรู้ด้านไฟฟา้ มาใช้ในการดำเนนิ งานสวนพฤกษศาสตรใ์ นโรงเรยี น เช่น การนำเครอ่ื งสูบน้ำ

พลังงานแสงอาทิตมาใช้ในการดำเนินงานตามโครงการชีววีเพอ่ื การพัฒนาอย่างยง่ั ยนื

2.จุดประสงค์การเรียนรู้(มาตรฐานการเรยี นรู)้
ด้านความรู้

1. บอกสว่ นประกอบของมอเตอรย์ ูนเิ วอร์แซลได้
2. อธบิ ายหลกั การทำงานของมอเตอร์ยนู เิ วอร์แซลได้
3. อธบิ ายวิธกี ารกลบั ทิศทางการหมนุ ของมอเตอร์ยนู ิเวอร์-แซลได้

4. บอกวิธีการควบคมุ ความเรว็ ของมอเตอร์ยนู เิ วอรแ์ ซลได้
5. อธิบายสาเหตกุ ารขดั ขอ้ งของมอเตอรย์ ูนเิ วอรแ์ ซลได้

ด้านทกั ษะ
1. อาบวาร์นชิ โครงมอเตอรไ์ ด้
2. ประกอบมอเตอร์ ได้

3. ทดสอบมอเตอรแ์ ละการกลับทิศทางหมุนมอเตอรไ์ ด้

แผนการเรียนรู้

รหัสวิชา 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนียบัตรวิชาชพี ประเภทวิชา อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่ัวโมงทสี่ อน 7
เรอื่ ง มอเตอร์ยนู เิ วอร์แซล

3.สาระการเรียนรู้
1. แสดงความรเู้ กีย่ วกบั มอเตอรย์ นู ิเวอร์แซล
2. ประกอบมอเตอร์และการทดสอบมอเตอร์

4.สื่อการเรียนรู้
1. หนังสอื เรียนมอเตอร์ไฟฟ้ากระแสสลับ ของสำนักพิมพ์ศูนย์หนงั สือเมืองไทย
2. แบบทดสอบก่อนเรียน และหลงั เรยี น

3. อนิ เตอร์เนต็

5.กระบวนการจัดการเรียนรู้
1. ครูใหน้ กั เรียนทำแบบทดสอบก่อนเรยี นหน่วยท่ี 5
2. ครูตง้ั คำถามนำเข้าสู่บทเรยี น โดยให้นักเรียนช่วยกนั คิดและหาคำตอบเก่ยี วกับอปุ กรณ์ทีใ่ ช้

3. ครสู อนเน้ือหาสาระ (บรรยาย ถามตอบ สาธติ ฝึกปฏบิ ัต)ิ หวั ขอ้ 5.1 – 5.5
4. นกั เรยี นลงมอื ปฏบิ ตั ิงานตามขนั้ ตอนในใบงานที่ 1.5 (ต่อ)

5. ครูตรวจผลงานภาคปฏบิ ตั ิของนักเรยี น
6. ให้นักเรียนทำความสะอาดเครื่องมอื อปุ กรณ์ และบริเวณพื้นทป่ี ฏบิ ัติงานใหเ้ รยี บรอ้ ย
7. นกั เรยี นและครรู ว่ มกนั สรุปบทเรียน และผลการปฏบิ ัตงิ าน

8. นกั เรียนทำแบบฝกึ หัดทา้ ยหนว่ ยที่ 5
9. นักเรยี นทำแบบทดสอบหลงั เรียนหนว่ ยที่ 5

6.กระบวนการวัดผลและประเมนิ ผล การประเมินผล
1. สังเกตพุ ฤติกรรมในการทำงาน (ไว้เปรียบเทียบกับคะแนนสอบหลงั เรยี น)
2. คุณภาพของงานท่ีสง่
3. ตรวจแบบฝึกหัด / แบบทดสอบ เกณฑ์ผา่ น 60%
4. ถาม – ตอบในชน้ั เรียน เกณฑ์ผ่าน 60%
การวัดผล เกณฑ์ผ่าน 50%
เกณฑผ์ า่ น 60%
1. แบบทดสอบกอ่ นเรยี น (Pre–test) หน่วยที่ 5

2. แบบสงั เกตการทำงานกลุ่มและนำเสนอผลงานกล่มุ

3. ใบงานท่ี 1.5 และแบบประเมิน

4. แบบทดสอบหลังเรยี น (Post–test) หน่วยท่ี 5

5. แบบประเมินคณุ ธรรม จรยิ ธรรม ตามสภาพจริง

แผนการเรียนรู้

รหสั วชิ า 20104-2008 ช่อื วิชา มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนยี บัตรวิชาชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนช่ัวโมงท่ีสอน 7
เร่ือง มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

7.แหล่งการเรียนรู้
1 ห้องสมุดวิทยาลยั ศนู ย์วิทยบรกิ าร
2 ครอบครัวของผ้เู รียน ผปู้ ระกอบการ
3 สิ่งพิมพป์ ระเภทตา่ ง ๆ เชน่ นติ ยสาร/วารสารด้านอตุ สาหกรรมไฟฟ้า สารานุกรม
4 ครูผู้สอน Internet

8.บันทกึ หลังการเรียนรู้

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

ใบความรู้(Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนยี บตั รวชิ าชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชว่ั โมงทสี่ อน 7
เรอื่ ง มอเตอร์ยูนิเวอร์แซล

จดุ ประสงค์การเรียนการสอน รายการเรียนรู้

จดุ ประสงค์การเรยี นร(ู้ สมรรถนะการเรยี นร)ู้ 1. แสดงความรูเ้ กยี่ วกบั มอเตอร์ยูนิเวอร์แซล

ด้านความรู้ 2. ประกอบมอเตอรแ์ ละการทดสอบมอเตอร์

1. บอกส่วนประกอบของมอเตอร์ยูนิเวอร์

แซลได้

2. อธิบายหลักการทำงานของมอเตอร์ยูนิ

เวอรแ์ ซลได้

3. อธิบายวิธีการกลับทิศทางการหมุนของ

มอเตอรย์ ูนิเวอร์-แซลได้

4. บอกวิธกี ารควบคุมความเร็วของมอเตอร์

ยนู เิ วอร์แซลได้

5. อธบิ ายสาเหตุการขัดขอ้ งของมอเตอร์ยูนิ

เวอรแ์ ซลได้

ดา้ นทกั ษะ

1. อาบวารน์ ชิ โครงมอเตอร์ได้

2. ประกอบมอเตอร์ ได้

3. ทดสอบมอเตอร์และการกลับทิศทาง

หมนุ มอเตอร์ได้

ด้านคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการคา่ นยิ ม

หลักของคนไทย 12 ประการ

แสดงออกด้านกิจนิสัยท่ีดีในการทำงาน

ความรับผิดชอบ การตรงต่อเวลา และความสะอาด

ปลอดภัย

ใบความรู้(Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชอ่ื วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลับ 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนยี บัตรวชิ าชพี ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชัว่ โมงทสี่ อน 7
เรอ่ื ง มอเตอร์ยนู เิ วอรแ์ ซล

เน้ือหาสาระ
มอเตอร์ยนู ิเวอร์แซล เปน็ มอเตอร์ทีใ่ ช้กับไฟฟา้ กระแสตรงและไฟฟ้ากระแสสลับ ซ่ึงมอเตอร์ยู

นิเวอร์แซล ประกอบด้วย โครงสเตเตอร์ อาร์เมเจอร์ ฝาครอบ และแปรงถ่าน ลักษณะของสเตเตอร์
ออกแบบเป็นข้ัวแมเ่ หล็กแบบยื่น มีขดลวดเมนพันบนแกนขั้วแมเ่ หล็ก และอารเ์ มเจอร์มลี ักษณะเหมือนกับ

อารเ์ มเจอร์ของเคร่ืองกลไฟฟ้ากระแสตรง
หลักการทำงานของมอเตอร์ยูนิเวอร์แซลอาศยั ผลของกระแสที่ไหลผ่านขดลวดสนามแม่เหล็ก

และขดลวดอาร์เมเจอร์ ซ่ึงต่ออนุกรมกันทำให้เกิดข้ัวแม่เหล็กระหว่างสเตเตอร์และโรเตอร์ ส่งผลให้เกิด

แรงบิดจงึ ทำให้มอเตอรห์ มุน
การกลับทิศทางการหมุนของมอเตอร์ยูนิเวอร์แซล ต้องปรับเปลี่ยนทิศทางการไหลของ

กระแสไฟฟ้าในขดลวดสนามแม่เหลก็ หรือขดลวดอารเ์ มเจอร์
การควบคุมความเร็วรอบของมอเตอร์ยูนเิ วอร์แซล มี 3 วิธี ดังน้ี
1. การใช้ตวั ตา้ นทานตอ่ อนกุ รม

2. การลดหรือเพมิ่ ขดลวดสนามแม่เหลก็
3. การใช้ตวั บังคับ

คำถาม

เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี นหน่วยท่ี 5

มอเตอรย์ นู เิ วอรแ์ ซล

คำสงั่ จงทำเคร่ืองหมายกากบาท () คำตอบทถี่ กู ท่สี ุดเพียงขอ้ เดยี ว

1. ข้อใดไม่ใชส่ ว่ นประกอบของมอเตอรย์ นู เิ วอรแ์ ซล

ก. โครง ข. อาร์เมเจอร์

ค. สวิตชแ์ รงเหว่ยี ง ง. คอมมิวเตเตอร์

2. ส่วนประกอบใดทำใหเ้ กิดข้วั แมเ่ หลก็

ก. อารเ์ มเจอร์ ข. แปรงถ่าน

ค. สเตเตอร์ ง. ขดลวดสนามแม่เหล็ก

3. เคร่อื งใช้ไฟฟ้าตามข้อใดท่ใี ชม้ อเตอรย์ นู เิ วอรแ์ ซลเป็นส่วนประกอบ

ก. มอเตอร์คอมเพรสเชอร์ ข. ปมั๊ ลม

ค. เครือ่ งดูดฝ่นุ ง. เครื่องซกั ผา้

4. ส่วนประกอบใดของมอเตอรย์ ูนเิ วอรแ์ ซลที่หมนุ พรอ้ มกับแกนเพลา

ก. แปรงถ่าน ข. ฝาครอบ

ใบความรู้(Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชอื่ วิชา มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลกั สตู ร ประกาศนียบตั รวิชาชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชั่วโมงที่สอน 7
เรอ่ื ง มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

ค. คอมมวิ เตเตอร์ ง. สเตเตอร์

5. มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซลสามารถควบคุมความเร็วรอบไดอ้ ยา่ งไร

ก. ใชค้ วามต้านทาน ข. เพมิ่ หรือลดขดลวดสนามแม่เหลก็

ค. เพ่มิ หรอื ลดขว้ั แมเ่ หล็ก ง. ถกู ทงั้ ข้อ ก และ ข

6. มอเตอร์ยนู เิ วอร์แซลสามารถกลับทิศทางการหมุนได้อยา่ งไร

ก. เลื่อนแปรงถา่ น

ข. กลบั ทศิ ทางการไหลของกระแสในอารเ์ มเจอร์

ค. สลับสายไฟเข้ามอเตอร์

ง. ถกู ทกุ ข้อ

7. ความเร็วรอบของมอเตอรย์ ูนิเวอรแ์ ซลตรงตามข้อใด

ก. ตำ่ กวา่ 3,000 รอบ/นาที ข. ตำ่ แต่คงที่

ค. 7,000 รอบ/นาที ง. 1,500 รอบ/นาที

8. ข้อใดกล่าวไม่ถกู ต้องเกยี่ วกับมอเตอร์ยนู ิเวอรแ์ ซล

ก. ใช้ไดท้ ง้ั ไฟฟา้ กระแสตรงและกระแสสลบั

ข. สามารถปรบั ความเร็วรอบได้

ค. ขดลวดสนามแมเ่ หล็กต่อขนานกบั ขดลวดอาร์เมเจอร์

ง. ขดลวดสนามแม่เหลก็ ตอ่ อนุกรมกับขดลวดอารเ์ มเจอร์

9. มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซลปกตจิ ะสรา้ งให้มีข้วั แมเ่ หลก็ จำนวนกข่ี ้ัว

ก. 2 ข้ัว ข. 4 ข้วั

ค. 6 ข้ัว ง. 8 ขว้ั

10. สเตเตอรข์ องมอเตอร์ยนู ิเวอร์แซลทำจากวัสดุประเภทใด

ก. เหล็กหล่อ ข. เหล็กเหนยี ว

ค. เหลก็ แผ่นบาง ๆ ง. ถกู ทกุ ข้อ

ใบความร(ู้ Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชือ่ วิชา มอเตอรไ์ ฟฟ้ากระแสสลบั 1-6-3

หลกั สูตร ประกาศนยี บัตรวชิ าชีพ ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ชา่ งไฟฟา้ กำลัง
จำนวนชั่วโมงท่ีสอน 7
เรือ่ ง มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

เฉลยแบบฝึ กหดั หน่วยท่ี 5

คำสงั่ จงตอบคำถามต่อไปนีใ้ หถ้ ูกตอ้ ง
1. จงบอกช่ือส่วนประกอบของมอเตอรย์ ูนิเวอร์แซล

โครง สเตเตอร์ อาร์เมเจอร์ ฝาครอบ และแปรงถ่าน
2. จงอธบิ ายหลักการทำงานของมอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

เมือ่ จา่ ยไฟฟา้ กระแสสลับใหก้ ับมอเตอร์ทำให้เกิดข้ัวแมเ่ หล็กที่สเตเตอร์และอารเ์ มเจอรซ์ ่งึ ทำ
ให้เกิดแรงผลักและดดู แลว้ ทำใหเ้ กิดแรงบดิ ขึน้ ทอ่ี าร์เมเจอรท์ ำให้อาร์เมเจอรห์ มนุ ไปได้
3. มอเตอรย์ ูนิเวอร์แซลกลบั ทางหมุนได้อยา่ งไร จงอธบิ ายพร้อมเขียนวงจรประกอบ
โดยการสลบั สายของขดลวดสนามหรือขดลวดอาร์เมเจอรช์ ดุ ใดชุดหน่ึง

4. จงบอกชอ่ื เครอื่ งใช้ไฟฟ้าท่ใี ชม้ อเตอร์ยนู ิเวอร์แซลมา 2 ชนดิ
เครื่องดดู ฝุน่ สว่านไฟฟ้า

5. จงต่อวงจรของมอเตอร์ยูนเิ วอร์แซลใหถ้ กู ตอ้ งจากรปู ทก่ี ำหนดให้

Pole 1 Pole 2

L

NA

ใบความร(ู้ Information Sheets)

รหสั วิชา 20104-2008 ชื่อวิชา มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสูตร ประกาศนยี บตั รวิชาชพี ประเภทวชิ า อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ช่างไฟฟา้ กำลงั
จำนวนชัว่ โมงที่สอน 7
เร่ือง มอเตอร์ยูนเิ วอรแ์ ซล

เฉลยแบบทดสอบหลงั เรยี นหน่วยท่ี 5

คำส่ัง จงทำเคร่ืองหมายกากบาท () คำตอบทถ่ี กู ที่สุดเพยี งขอ้ เดยี ว

1. เคร่อื งใชไ้ ฟฟ้าตามขอ้ ใดทีใ่ ช้มอเตอร์ยนู ิเวอร์แซลเป็นส่วนประกอบ

ก. มอเตอร์คอมเพรสเชอร์ ข. เครื่องดดู ฝุ่น

ค. เครอ่ื งซกั ผา้ ง. ปม๊ั ลม

2. สว่ นประกอบใดของมอเตอรย์ นู เิ วอรแ์ ซลทีห่ มนุ พรอ้ มกบั แกนเพลา

ก. คอมมวิ เตเตอร์ ข. สเตเตอร์

ค. แปรงถ่าน ง. ฝาครอบ

3. มอเตอร์ยนู ิเวอรแ์ ซลสามารถควบคมุ ความเร็วรอบได้อย่างไร

ก. เพมิ่ หรอื ลดขดลวดสนามแม่เหลก็ ข. เพมิ่ หรือลดขั้วแมเ่ หล็ก

ค. ใช้ความตา้ นทาน ง. ถูกทั้งขอ้ ก และ ค

4. ขอ้ ใดไม่ใช่ส่วนประกอบของมอเตอร์ยูนิเวอร์แซล

ก. โครง ข. สวติ ช์แรงเหวยี่ ง

ค. คอมมวิ เตเตอร์ ง. อาร์เมเจอร์

5. ส่วนประกอบใดทำให้เกิดข้ัวแมเ่ หลก็

ก. อาร์เมเจอร์ ข. สเตเตอร์

ค. ขดลวดสนามแม่เหลก็ ง. แปรงถ่าน

6. ความเร็วรอบของมอเตอร์ยูนิเวอรแ์ ซลตรงตามขอ้ ใด

ก. ต่ำกวา่ 3,000 รอบ/นาที ข. 7,000 รอบ/นาที

ค. 1,500 รอบ/นาที ง. ตำ่ แต่คงที่

ใบความรู้(Information Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชือ่ วชิ า มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลับ 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบัตรวิชาชีพ ประเภทวชิ า อุตสาหกรรม
สาขาวิชา ช่างไฟฟ้ากำลัง
จำนวนช่ัวโมงท่ีสอน 7
เรอื่ ง มอเตอร์ยูนิเวอร์แซล

7. มอเตอรย์ ูนเิ วอร์แซลสามารถกลบั ทศิ ทางการหมุนได้อยา่ งไร

ก. กลบั ทิศทางการไหลของกระแสในฟิลดค์ อยลห์ รืออาร์เมเจอร์

ข. สลบั สายไฟเข้ามอเตอร์

ค. เลื่อนแปรงถ่าน

ง. ถูกทกุ ขอ้

8. มอเตอรย์ นู เิ วอรแ์ ซลปกติจะสรา้ งให้มีขั้วแมเ่ หลก็ จำนวนกีข่ ้วั

ก. 2 ขั้ว ข. 4 ขั้ว

ค. 6 ขั้ว ง. 8 ข้วั

9. ข้อใดกลา่ วไมถ่ กู ตอ้ งเกี่ยวกับมอเตอร์ยนู เิ วอร์แซล

ก. ขดลวดสนามแม่เหลก็ ต่อขนานกับขดลวดอารเ์ มเจอร์

ข. ขดลวดสนามแมเ่ หล็กต่ออนุกรมกบั ขดลวดอาร์เมเจอร์

ค. ใชไ้ ด้ทัง้ ไฟฟ้ากระแสตรงและกระแสสลบั

ง. สามารถปรบั ความเรว็ รอบได้

10. สเตเตอร์ของมอเตอร์ยูนเิ วอร์แซลทำจากวัสดปุ ระเภทใด

ก. เหล็กแผน่ บาง ๆ

ข. เหล็กหล่อ

ค. เหล็กเหนยี ว

ง. ถกู ทุกขอ้

เอกสารอา้ งองิ
คารม สนิ ธรู ะหัฐ(2562). มอเตอรไ์ ฟฟา้ กระแสสลบั (20104–2008). นนทบุรี : ศูนยห์ นงั สอื

เมอื งไทย

ใบงาน(Job Sheets)

รหัสวชิ า 20104-2008 ชื่อวิชา มอเตอร์ไฟฟา้ กระแสสลบั 1-6-3

หลักสตู ร ประกาศนียบัตรวชิ าชพี ประเภทวิชา อตุ สาหกรรม
สาขาวชิ า ชา่ งไฟฟา้ กำลงั
จำนวนชั่วโมงท่สี อน 7
เรอื่ ง มอเตอรย์ ูนเิ วอรแ์ ซล

จดุ ประสงค์การเรียนรู้ รายการเรียนรู้

จดุ ประสงค์การเรยี นรู้(มาตรฐานการเรยี นร้)ู เครือ่ งมือ/วสั ดุ-อปุ กรณ์

ดา้ นความรู้ 1. การประกอบมอเตอร์และการทดสอบ

1. บอกส่วนประกอบของมอเตอร์ยูนิเวอร์

แซลได้

2. อธิบายหลักการทำงานของมอเตอร์ยูนิ

เวอรแ์ ซลได้

3. อธิบายวิธีการกลับทิศทางการหมุนของ

มอเตอรย์ นู ิเวอร์-แซลได้

4. บอกวิธีการควบคุมความเร็วของมอเตอร์

ยูนเิ วอร์แซลได้

5. อธิบายสาเหตุการขดั ขอ้ งของมอเตอรย์ ูนิ

เวอร์แซลได้

ดา้ นทกั ษะ

1. อาบวารน์ ิชโครงมอเตอร์ได้

2. ประกอบมอเตอร์ ได้

3. ทดสอบมอเตอร์และการกลับทิศทาง

หมนุ มอเตอร์ได้

ดา้ นคุณธรรม จรยิ ธรรม/บูรณาการคา่ นิยม

หลกั ของคนไทย 12 ประการ

แสดงออกด้านกิจนิสัยท่ีดีในการทำงาน

ความรับผิดชอบ การตรงต่อเวลา และความสะอาด

ปลอดภัย

ลำดับขน้ั การทำงาน ขอ้ ควรระวัง

1. ครูให้นักเรียนทำแบบทดสอบก่อนเรียน 1. อย่าอาบวาร์นิชมากเกินไป

หนว่ ยที่ 5 2. ตรวจสอบการประกอบมอเตอร์

2. ครตู ั้งคำถามนำเขา้ สบู่ ทเรียน โดยให้ 3. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ แรงดันไฟฟ้า

นกั เรียนช่วยกันคิดและหาคำตอบเกย่ี วกับอุปกรณ์ที่ กอ่ นการทดสอบมอเตอร์

ใช้ 4. ตรวจสอบระบบไฟฟา้ แรงดนั ไฟฟ้า

3. ครูสอนเนื้อหาสาระ (บรรยาย ถามตอบ กอ่ นการกลับทางหมนุ มอเตอร์

สาธติ ฝึกปฏบิ ตั ิ) หัวขอ้ 5.1 – 5.5