Book28 การทะเบียนประวัติอาชญากร

๔๒

ตํารวจทอ งที่กบั บุคคลพน โทษ
สําหรับการควบคุมพฤติการณและการสอดสองความเคลื่อนไหวของบุคคลพนโทษน้ัน
เมื่อหนวยงาน ทว. ซึ่งรับผิดชอบในสวนกลาง และหนวยพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาคในสวนพื้นที่
รับผดิ ชอบสงบัตรประวัตอิ าชญากร (แบบที่ ทว. กาํ หนด) ไปใหตํารวจทอ งทีท่ ี่ สน./สภ. แลวใหท าง
สน./สภ.ปฏบิ ตั ิดงั นี้
- สงั่ เจา หนา ทต่ี าํ รวจคอยสงั เกตการณแ ละความเคลอื่ นไหวตา งๆ ของบคุ คลพน โทษ
รายงานพฤตกิ ารณ ความเคลื่อนไหวตา งๆ ของบุคคลพนโทษนั้นดวยแบบ วท.๑๖-ต.๓๓๐ สงไปให
หนวยที่เก่ียวของทราบ สําหรับ สน. ใหสงแบบรายงานพฤติการณและความเคลื่อนไหวนี้ตรงไปยัง
ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๑ ทว. สวน สภ. ใหสงไปยัง หนวยพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาค
และใหส ง กองทะเบียนประวตั อิ าชญากรดวย
- การรายงานใหร ายงานทกุ เดอื น โดยสง ใบรายงานนอี้ อกจาก สน./สภ. ภายในวนั ท่ี ๕
ของทกุ เดอื นจนกวาจะครบ ๑๒ เดือน หลังจากทไี่ ดพ น โทษไป แตถา มีเหตุการณเปน พิเศษท่จี ะตอ ง
รายงานใหท ราบ จะตอ งรายงานใหท ราบเปน การดว นโดยไมต อ งรอใหค รบกาํ หนดวนั รายงานประจาํ เดอื น
- เมื่อบุคคลพนโทษหรือบุคคลผูพักการลงโทษคนใด ยายภูมิลําเนาออกไปจากทองท่ี
ให สน. สภ. เดิมสงบตั รประวัตอิ าชญากรของบคุ คลพนโทษไปให สน./สภ. แหงใหมเ พอ่ื ดําเนินการ
สืบพฤติการณ และความเคล่ือนไหวของบุคคลน้ันตอไป แลวรายงานการยายภูมิลําเนาของบุคคล
พน โทษไปใหหนวยงานท่เี กีย่ วของ
- ถา บคุ คลพน โทษนนั้ กระทาํ ความผดิ อกี ถงึ กบั ถกู จบั กมุ คมุ ขงั ถกู ศาลพพิ ากษาลงโทษ
จําคุก ใหสง บัตรประวตั ิน้ันคืนหนวยทเ่ี ก่ียวขอ ง พรอมทงั้ รายงานดว ยวา ถกู จับในขอหาอะไร ถกู ศาล
พพิ ากษาวา อยา งไร ถา ถกู ศาลพพิ ากษาวา ใหป ลอ ยตวั ไปโดยยกฟอ งไมต อ งสง บตั รประวตั คิ นื ใหร ายงาน
พฤติการณแ ละความเคลอื่ นไหวตอไป
- การสอดสองและรายงานพฤติการณค วามเคลอื่ นไหวของบุคคลพนโทษ ใหกระทํา
และรายงานเพียง ๑๒ เดอื น นบั ต้งั แตวนั ทีบ่ คุ คลนน้ั พน โทษไดถูกปลอ ยตวั ออกมาจากเรือนจํา
- เมื่อพน ๑๒ เดือนแลว ใหเก็บบัตรประวัติอาชญากรน้ันไวที่ สน./สภ. เพ่ือจะได
สอดสอ งดแู ลพฤติการณต อ ไปแตไมต องรายงานอกี
๓. ผูรายทองถิ่น คือ บุคคลท่ีตองโทษและพนระยะเวลาสอดสองพฤติการณไปแลว
แตย งั ประพฤตติ นเปน ผรู า ยอาชพี หรอื มพี ฤตกิ ารณท สี่ อ แสดงวา เปน ผรู า ยอยู หรอื อาจฟง ไดว า กระทาํ
ความผดิ อยเู สมอ สดุ แตโ อกาสจะอาํ นวยเม่ือใด ใหถ ือวาเปน ผรู ายทอ งถ่ิน
การควบคุมผูรายทองถ่ินน้ัน ตํารวจทองที่จะตองคอยสอดสองพฤติการณและความ
เคล่อื นไหวตลอดเวลา เพราะบุคคลประเภทนเี้ ราถอื วา เปน อาชญากรอยา งแทจ ริง ซึง่ จําเปนอยา งย่งิ
ที่ทางสถานีตํารวจตองรวบรวมประวัติตลอดจนพฤติการณและความเคลื่อนไหวตางๆ ของบุคคล
เหลานี้ไวท ั้งหมด สมตามความหมายทีว่ า "ประวัติอาชญากร" และเพอ่ื ทีจ่ ะใชเ ปน เครอื่ งมอื ประกอบ
การพิจารณาปองกันอาชญากรรมซ่ึงอาจเกิดข้ึนได จากการกระทําของบุคคลเหลานี้ ถาการควบคุม

๔๓

หรือการสอดสองพฤติการณบุคคลเหลาน้ีอยางใกลชิดและเปนไปอยางไดผลก็จะเปนผลดีอยางย่ิง
ในการปอ งกนั อาชญากรรมซงึ่ เมอ่ื ทางสถานตี าํ รวจทอ งทไี่ ดท าํ การสอดสอ งพฤตกิ ารณอ ยา งใกลช ดิ แลว
อาจทําใหบุคคลเหลานี้ไมกลาท่ีจะประกอบอาชญากรรม หรืออาจเลิกประพฤติมิจฉาชีพกลับตัวเปน
พลเมืองดตี อ ไป และมีอาชีพในทางท่ีชอบดวยกฎหมายเปนหลักแหลง มนั่ คง

หลกั การปฏิบัติกับบุคคลที่เปนผรู า ยทอ งถิ่นของเจา หนาที่ตาํ รวจ
๑. สอดสองดแู ลพฤติการณ และการเคลื่อนไหวเปนพเิ ศษอยางใกลช ิด
๒. ขน้ึ ทะเบยี นเปนผรู า ยทอ งถิน่ โดยแยกเกบ็ บัตรประวัติอาชญากร
๓. แจงการขึ้นทะเบยี นบุคคลเปน ผูร า ยทองถ่นิ ไปยงั สวนราชการที่เกยี่ วของ
๔. เมอื่ ผรู า ยทอ งถน่ิ ยา ยภมู ลิ าํ เนา ใหส ง บตั รประวตั ไิ ปยงั สน./สภ. แหง ใหมแ ลว รายงาน
หนว ยท่เี กี่ยวของทราบ
๕. เมื่อผูรายทองถิ่นกระทําความผิด ถูกศาลพิพากษาลงโทษจําคุก ใหสงบัตรประวัติ
คนื หนว ยงานทีเ่ กย่ี วของ
๖. เมอ่ื ผรู า ยทอ งถนิ่ กลบั ตนเปน พลเมอื งดี หรอื ถงึ แกก รรมใหร ายงานหนว ยทเี่ กยี่ วขอ ง
เพ่ือถอนทะเบยี นผูร ายทองถิน่

หลกั ปฏบิ ตั ขิ องกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ศนู ยพ สิ จู นห ลกั ฐาน และพสิ จู นห ลกั ฐานจงั หวดั
ทเ่ี กี่ยวของกบั บคุ คลพน โทษ

๑. เม่ือไดรับแบบรายการประวัติบุคคลพนโทษจากเรือนจําในเขตรับผิดชอบแลว
ลงรบั ในทะเบียนรับ ลงเลข ๙ หลัก โดยแยกแตล ะเรอื นจาํ เพือ่ เปน รหสั ในการบนั ทกึ ขอมลู และสบื คน
ในระบบคอมพิวเตอร ซ่ึงปจจุบัน กองทะเบียนประวัติอาชญากร ใชคอมพิวเตอรในระบบ CDS
หนว ยงานพสิ จู นหลักฐานสวนภูมิภาค ใชร ะบบ POLIS

๒. เมอื่ ทาํ ขอ มลู บนั ทกึ ลงในคอมพวิ เตอรแ ลว ทาํ การพมิ พเ พอื่ สง ให สถานตี าํ รวจนครบาล,
สถานตี ํารวจภูธร ที่ผพู นโทษจะไปมภี ูมิลําเนาอยู เพ่อื เจาหนาทตี่ าํ รวจไดสอดสองพฤตกิ ารณ

๓. สถานีตํารวจนครบาล,สถานีตํารวจภูธรรายงานผลการสอดสองพฤติการณภายใน
วนั ท่ี ๕ ของเดอื นจนครบ ๑๒ เดือน

๔. เม่ือกองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือหนวยงานพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาค
ไดรับรายงานผลการสอดสองพฤติการณความเคล่ือนไหวบุคคลพนโทษแลวก็จะทําขอมูลบันทึกลงใน
คอมพวิ เตอรต ามระบบนัน้ ๆ โดยสบื คนจากรหัสเลข ๙ หลกั

๕. สถานีตํารวจนครบาล,สถานีตํารวจภูธรใดท่ีไดติดตั้งเคร่ืองคอมพิวเตอร โครงการ
POLIS แลวสามารถดูขอมูลและบันทึกพฤติการณและความเคลื่อนไหวดวยเคร่ืองคอมพิวเตอร
และส่ังพิมพรายงานสงกลับ ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๑ กองทะเบียนประวัติอาชญากร และ
หนวยงานพิสูจนหลกั ฐานสว นภูมิภาค ใหดว ย

๔๔

ประมวลระเบียบการตาํ รวจเกยี่ วกับคดี ลักษณะ ๑๗ บทท่ี ๑
การทําตาํ หนริ ปู พรรณและประวัตยิ อ ผตู องขัง
พ.ศ.๒๕๓๐

…………………………………

ขอ ๔๔๘ การทําตําหนิรูปพรรณและประวัติยอของผูตองขังนี้เปนหนาท่ีของเรือนจํา
ตา งๆ ทว่ั ราชอาณาจกั ร ทจ่ี ะตอ งจดั ทาํ สง ใหแ กก รมตาํ รวจเปน พเิ ศษนอกเหนอื ไปตามตาํ หนริ ปู พรรณ
และประวัตยิ อ ผูต อ งขังทเ่ี รือนจาํ ตอ งปฏบิ ตั จิ ัดทําอยแู ลว ตามระเบยี บราชทัณฑ ในกรณีทผ่ี ตู องขงั อยู
ณ เรอื นจํา ในเขตกรงุ เทพฯ และจงั หวดั นนทบรุ ี ใหท าํ ตําหนิรปู พรรณและประวัตยิ อ ของผูตองขังตาม
แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ นี้เพียงฉบับเดียวสงตอยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร แตในกรณีท่ี
ผตู อ งขงั ถกู จาํ ขงั ณ จงั หวดั อนื่ นอกจากกรงุ เทพฯ และจงั หวดั นนทบรุ ี ใหท าํ แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ น้ี
๒ ฉบบั สง ยงั กองตาํ รวจวทิ ยาการสว นภมู ภิ าค แลว ใหเ ปน หนา ทขี่ องกองตาํ รวจวทิ ยาการสว นภมู ภิ าค
ทจ่ี ะเกบ็ เขาแฟม ประวตั ิ ๑ ฉบับ และสงใหกองทะเบยี นประวตั ิอาชญากร ๑ ฉบบั

ขอ ๔๔๙ เม่อื ไดสง แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ ในโอกาสทเี่ ขา เรือนจาํ ใหแ กกองทะเบยี น
ประวัติอาชญากรและตํารวจวิทยาการสวนภูมิภาคแลวแตกรณีไป ตอมาถามีการยายเรือนจํา
ใหเรือนจําเดิมแจงการยายใหแกกองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือตํารวจวิทยาการสวนภูมิภาค
แลว แตก รณแี ละเรอื นจาํ ทจ่ี ะไปอยใู หมท ราบ และเปน หนา ทข่ี องเรอื นจาํ ใหมท จี่ ะทาํ แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘
สงใหทางตํารวจ สวนในสายของตํารวจใหกองตํารวจสอบสวนกลางประจําภาคที่ไดรับแบบ
วท.๑๔ - ต.๓๒๘ จากเรือนจําสงใหแกกองทะเบียนประวัติอาชญากรเพ่ือเก็บไวเองหรือตัดสําเนา
สงใหแก กองตํารวจวิทยาการสวนภูมิภาคท่ีมีแฟมประวัติผูตองขังอยูแลวอีกชั้นหนึ่ง เวนแตในกรณี
ที่เรือนจําสงแบบนี้ใหแกกองทะเบียนประวัติอาชญากรโดยตรงอยูแลว สวนแฟมประวัติผูตองขังของ
กองตาํ รวจวิทยาการสว นภมู ิภาคใดคงเกบ็ รกั ษาไวท ี่นัน้ ตลอดไปไมตอ งสง ใหแ กก ัน

ขอ ๔๕๐ ในกรณที ห่ี นว ยราชการอน่ื เชน ราชการทหาร เปน ตน ขอตวั ผตู อ งขงั ไปทาํ งาน
หากผตู องขงั หลบหนีใหเรอื นจําที่ยมื ตวั ไปน้นั เปน ผทู ําแบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ สง ทางตาํ รวจ

ขอ ๔๕๑ ในกรณที คี่ าํ พพิ ากษาถงึ ทส่ี ดุ ใหจ าํ คกุ แตจ าํ เลยในคดนี น้ั ไดร บั การปลอ ยตวั ไป
เพราะตอ งขงั ระหวา งพจิ ารณามาจนครบกาํ หนดโทษตามคาํ พพิ ากษาแลว ใหเ รอื นจาํ ทขี่ งั จาํ เลยไวก อ น
มกี ารปลอ ยตวั เปน ผทู าํ แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ สง กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรหรอื ตาํ รวจวทิ ยาการ
สวนภมู ภิ าค แลว แตก รณี ตามท่ีกําหนดไวในขอ บังคบั นี้

ขอ ๔๕๒ การสงแบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ ของเรือนจําท่ีใหแกตํารวจนั้นใหสงได
โดยไมตอ งมีหนังสือและในกรณที ี่ผตู อ งขงั หลบหนใี หสง แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ นีแ้ ทนแบบ ร.ท. และ
แบบ ร.ท. ๓๒ เปน อนั งดไมตองใชอีกตอ ไป

ขอ ๔๕๓ เพ่ือเปนการประสานงานเก่ียวกับการทําประวัติของผูตองขังใหบังเกิดผลดี
สมความมุงหมายของทางราชการ เม่ือทางเรือนจําหรือทางตํารวจไดทราบพฤติการณ

๔๕

และความเคล่ือนไหวของผูตองขังคนใดอันท่ีจะแจงใหอีกฝายหน่ึงทราบก็ใหติดตอประสานงานกัน
โดยใกลช ิด อยา ใหเสียราชการได

ขอ ๔๕๔ ตําหนิรูปพรรณและประวัติยอของผูตองขัง ที่กําหนดใหสงหลายครั้งน้ี
กโ็ ดยตอ งการใหถ ูกตอ งแนนอนตรงกบั ความเปนจริงมากทีส่ ดุ

บทที่ ๒
การทาํ บัตรประวตั คิ นพนโทษและการรายงานพฤตกิ ารณ

ขอ ๔๕๕ เมื่อผูกระทําความผิดไดรับโทษถึงจําคุก และไดรับการพักการลงโทษ
หรอื พน อาญาออกไปจากเรอื นจาํ แลว จาํ เปน อยา งยง่ิ ทจี่ ะตอ งคอยสงั เกตพฤตกิ ารณแ ละความเคลอื่ นไหว
ของผูนนั้ ไวเ สมอ เพอ่ื ใหทราบวา ผูนั้นละท้งิ นิสยั ช่ัวแลวหรือยงั

เม่อื ไดรบั แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ จากเรือนจําแลวใหเปนหนา ทข่ี องกองทะเบียนประวัติ
อาชญากร หรอื ตํารวจวิทยาการสวนภมู ภิ าคแลวแตก รณสี ุดแตว า ผตู อ งขังนัน้ ถกู ขังอยู ณ เรอื นจํา ใน
จงั หวดั พระนคร จงั หวดั นนทบรุ ี หรอื ตา งจงั หวดั ทจี่ ะกรอกรายการตา งๆ อนั เกยี่ วกบั ประวตั ขิ องคนพน โทษ
หรือพักการลงโทษน้ันตามแบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ ทายระเบียบนี้สงไปใหแกสถานีตํารวจนครบาล
หรือภูธรซึ่งเปนเจาหนาท่ีของทองท่ีท่ีผูพนโทษน้ันจะเขาไปมีภูมิลําเนาหรือถิ่นท่ีอยูเมื่อออกไปจาก
เรอื นจาํ แลว ประวัตคิ นพน โทษหรือพักการลงโทษดังกลาวน้ีใหส ง สถานีตํารวจนครบาลหรือภูธรทองที่
กอนเวลาทค่ี นพน โทษน้นั จะถงึ กาํ หนดออกจากเรอื นจาํ

"ใหทุกกองกํากับการ สถานีตํารวจทุกสถานีตํารวจ หรือทุกกิ่งสถานีตํารวจนครบาล
และภูธรจัดทําบัญชบี คุ คลพกั การลงโทษ บุคคลพน โทษ และผรู ายทองถิน่ บัญชที ี่จัดทาํ น้ี ใหใชสมุด
เบอร ๒ ชนดิ ใหม ซ่ึงขอเบิกจากกองพลาธิการ กรมตํารวจ และใหจดั ทาํ เองตามแบบทายระเบียบน้ี
กับใหถือวาบัญชีควบคุมบุคคลพักการลงโทษ บุคคลพนโทษ ผูรายทองถ่ินที่ไดจัดทําขึ้นน้ันเปน
ความลับในราชการ"

ขอ ๔๕๖ เมื่อสถานีตํารวจภูธร หรือนครบาลไดรับบัตรประวัติคนพนโทษหรือ
พักการลงโทษ แบบ วท.๑๔ - ต.๓๒๘ แลว ใหเก็บบัตรนั้นไวแลวสงใหเจาหนาท่ีตํารวจคอยสังเกต
พฤติการณ และความเคลื่อนไหวของบุคคลผูพนโทษ หรือพักการลงโทษนั้นแลวรายงานพฤติการณ
และความเคล่ือนไหวของบุคคลผูพนโทษ หรือพักการลงโทษน้ันดวยแบบ วท.๑๖-ต.๓๓๐ สถานี
ตํารวจนครบาลรายงานฉบบั เดียว สงตรงยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร สถานีตํารวจภธู รรายงาน
๒ ฉบบั สง ตาํ รวจวิทยาการสว นภูมภิ าค ๑ ฉบบั การรายงานใหร ายงานทุกเดือน สง ออกจากสถานี
ตํารวจน้ัน ๆ ภายในวันที่ ๕ ของเดือนใหม แตถามีเหตุการณดวนอะไรเปนพิเศษที่จะตองรายงาน
ก็ใหรายงานดวนใหทราบโดยทันที ถาบุคคลพนโทษหรือพักการลงโทษน้ันยายภูมิลําเนาออกไปอยู
ในทองท่ีของสถานีตํารวจใดใหสถานีตํารวจทองท่ีเดิมสงบัตรประวัติน้ีไปใหแกสถานีตํารวจทองท่ีใหม
เพ่อื ดาํ เนินการสืบพฤตกิ ารณ และความเคลอ่ื นไหวของผูน น้ั ตอไป แลว รายงานเปนลายลกั ษณอกั ษร

๔๖

ใหกองทะเบียนประวัติอาชญากรและตํารวจวิทยาการสวนภูมิภาคไดทราบเปนทางประสานงานกัน
แตถาไมปรากฏวาตัวบุคคลพนโทษหรือพักการลงโทษนั้นอยูในทองที่ ใหสถานีตํารวจเจาของทองที่
สงบัตรนั้นกลับคืนไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากรหรือตํารวจวิทยาการสวนภูมิภาคแลวแตกรณี
เพอื่ ไดด าํ เนินการสบื หาตอ ไป

ขอ ๔๕๗ การสอดสองพฤติการณและการเคล่ือนไหวของบุคคลพนโทษใหกระทํา
และรายงานเพยี ง ๑๒ เดอื น นับต้งั แตว นั ท่ผี นู ้ันพนโทษไปจากเรือนจาํ ถาผูนนั้ ประพฤติตวั ดกี ็ไมตอ ง
ทําการสืบสวนตอไป ถาผูนน้ั กระทาํ ความผดิ ขน้ึ อีกจนถึงถกู จบั กุมคุมขัง และถกู ศาลพพิ ากษาใหจ าํ คกุ
กใ็ หส ง ประวตั คิ นพน โทษ หรอื พกั การลงโทษนนั้ คนื กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร หรอื ตาํ รวจวทิ ยาการ
สวนภูมิภาคแลวแตกรณี แตถาไมมีหลักฐานที่จะดําเนินคดีและพนกําหนดเวลา ๑๒ เดือน น้ันแลว
ใหตํารวจทองท่ีทําการสอดสองตอไปอยางกับ บุคคลอันธพาล โดยไมตองทําบัตรคนอันธพาลขึ้นอีก
ใหนําบัตรประวัติคนพนโทษเก็บเขาในลิ้นชักของบัตรประวัติผูรายทองถ่ิน หรือลิ้นชักของบัตร
คนอันธพาล แลวแตกรณีไป สวนการสอดสองพฤติการณและความเคลื่อนไหวของบุคคลท่ีไดรับ
พักการลงโทษใหร ายงานตลอดเวลาทผ่ี ูน ั้นไดร บั การพักการลงโทษ

ปรากฏวายังประพฤติตนเปนผูรายอาชีพ หรือมีพฤติการณอันสอแสดงวายังเปนผูราย
อยูหรืออาจฟงไดวากระทําความผิดอยูเสมอสุดแลวแตโอกาสจะอํานวยเม่ือใด และพนกําหนดเวลา
๑๒ เดอื น ใหถ อื วาเปน ผูร า ยทองถน่ิ โดยปฏิบตั ดิ ังน้ี

(๑) ขึ้นทะเบียนเปน ผรู า ยทอ งถ่ิน
(๒) เมื่อข้ึนทะเบียนบุคคลใดเปนผูรายทองถิ่นไวในสวนกลางใหรายงานพรอมดวย
แจงพฤติการณอันสอแสดงวาจะกอใหเกิดอาชญากรรมขึ้นอีกใหกองทะเบียนประวัติอาชญากรทราบ
ในสวนภมู ิภาค ใหร ายงานตํารวจวทิ ยาการสว นภูมิภาคทราบ
(๓) เมอื่ ผรู า ยทอ งถนิ่ ยา ยภมู ลิ าํ เนาไปอยใู นทอ งทอี่ นื่ ๆ ใหร ายงานสว นราชการทเ่ี กย่ี วขอ ง
ตามวรรคหน่ึง พรอมสงบัตรประวัติของผูรายทองถิ่นนั้นไปยังสถานีตํารวจทองท่ีใหม คอยสอดสอง
ตอไป
(๔) เม่ือปรากฏจากการสืบสวนอยางแนชัดวาผูรายทองถิ่นน้ันไดกลับตัวประพฤติตน
เปน คนดมี อี าชพี ในทางเปน หลกั ฐาน หรอื ในกรณที ผี่ รู า ยทอ งถนิ่ ถงึ แกค วามตาย ใหร ายงานสว นราชการ
ที่เก่ียวของใน (๒) ทราบ และจดั การถอนทะเบยี นเสยี ดวย
(๕) เม่ือปรากฏวาผูรายทองถิ่นไดกระทําความผิดขึ้นอีก จนถูกศาลพิพากษาใหจําคุก
ใหสงบัตรประวัติผูน้ันคืนพรอมกับรายงานพฤติการณไปยังสวนราชการดังกลาวตาม (๒) ทราบ และ
หมายเหตุไวในทะเบยี นผรู ายทอ งถน่ิ ของสถานีตาํ รวจนั้นดวย

------------------------------------
(ระเบียบกรมตํารวจ วาดวย การควบคุมอาชญากรบางประเภท และการทําตําหนิรูปพรรณ
และประวตั ิยอของผตู อ งขงั (ฉบับที่ ๓) พ.ศ. ๒๕๓๐ ลงวนั ท่ี ๑๖ มนี าคม ๒๕๓๐)

๔๗

แบบรายงานพฤติการณแ ละการเคลอื่ นไหวของบุคคลพน โทษ

ท…่ี ……………./…………….

เสนอ ผบู งั คบั การกองทะเบียนประวตั ิอาชญากร

นาย
ตามที่ นาง.....................................…………บ.ช.ท.…………………………………………………

นางสาว
ซง่ึ ตอ งโทษ………………………......………..…..ฐาน……………………………………………………
พนโทษเมื่อวันที่…..เดือน……………….พ.ศ………และไปมีภูมิลําเนาอยูที่บานเลขที่…….……......
ตรอก……………….........ถนน…………………….หมูที่……...........ตําบล………….…............
อําเภอ…………………......จงั หวัด………………………..ทองท่สี ถานตี ํารวจ………….…………….
ตง้ั แตวันที่………………เดอื น………………พ.ศ………………………
ซึง่ อยูใ นเกณฑท ี่ตองปฏิบัติตามขอบังคบั กระทรวงมหาดไทยท่ี ๔/๒๔๙๗ นนั้

นาย
ขอรายงานพฤติการณแ ละการเคล่อื นไหวของ นาง…………………………………………………...

นางสาว
บ.ช.ท…………….........ผพู น โทษ………………............ประจาํ เดอื น…………………พ.ศ…...............
ดงั ตอ ไปน…ี้ ……………………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………..……………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………..………………………
………………………………………………………………………………………………………………
………………..…..…………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………..……..……………………………………………
……………………………………………………………………………………………………..………
..……………………………………………………………………………………………………...........

ใหขดี ฆา คาํ ท่ไี มตองการออก (พลิก)
วท.๑๖-ต.๓๓๐

๔๘

….……..……..………………………………………………………………………………………………
……………………………………...…………………………..……………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………
…………………………………………..…………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………..……………………
………………………………………………………………………………………………………………
……………………..………………………………………………………………………………………
…………………………………………………………………..…………………………………………
………………………………………………………………………………………………………………
..…………………………………………………………………………………………………………….

ลงชื่อ…………………………………………..ผูรายงาน
ตําแหนง …………………..……………………
สถานีตาํ รวจ………………......……………….
วนั ท…่ี ………….…………..................………

หมายเหตุ ชอื่ บคุ คลพน โทษ ตอ งเขยี นใหช ดั ดว ยตวั บรรจง พรอ มดว ยเลขหมาย บ.ช.ท. คาํ วา “พฤตกิ ารณ
และการเคลอื่ นไหว” หมายถงึ พฤตกิ ารณห รอื กริ ยิ าใดๆ ของบคุ คลพน โทษทแ่ี สดงออกทงั้ ในทางทเี่ ปน
คณุ และโทษ และหมายตลอดถงึ อปุ นสิ ยั ใจคอ ท่ีอาศัย, อาชีพ, สถานทเ่ี ทยี่ วเตร, การคบหา, คูค รอง
หรือกรณีแวดลอมใดๆ อันเปนปจจัยหรืออาจเปนปจจัยใหบุคคลพนโทษน้ันดําเนินการทุจริต
ตอไปอีก หรอื งดเวน กลบั ตัวเปน พลเมืองดี ซงึ่ จาํ ตอ งรายงานอันเปนประโยชนต อ การสบื สวนปองกัน
และควบคมุ หรอื เลกิ การควบคมุ เกยี่ วกบั บคุ คล ควรรายงานใหล ะเอยี ดวา ชอ่ื อะไร อยทู ไี่ หน มอี าชพี อะไร
มคี วามประพฤตเิ ปน มาอยา งไร นสิ ยั ใจคอเปน อยา งไร ความสาํ คญั หรอื เรอ่ื งอนื่ ๆ ทเ่ี หน็ สมควรรายงาน

๔๙

บนั ทึกขอ ความ

สว นราชการ ฝายทะเบยี นประวัตอิ าชญากร ๑ กองทะเบียนประวตั ิอาชญากร โทร. ๐๒ ๒๐๕๑ ๓๔๑
ที่ ๐๐๓๒.๓๒/ วันที่

เรื่อง การสอดสอ งพฤติการณแ ละความเคล่อื นไหวของคนพน โทษ
เรียน
ฝทว.๑ ทว. ขอสงประวัติคนพนโทษของ...................................................................
ขอหา……………………………………พนโทษเม่ือ....................................................................
ซง่ึ ตามหลกั ฐานของเรอื นจาํ ปรากฏวา บคุ คลพน โทษนไ้ี ดม าอยทู .่ี ......................................................
จังหวัด……………………………ซ่ึงอยูในเขตพื้นที่รับผิดชอบของทาน เพื่อใหทานส่ังการเจาหนาท่ี
ผูเกี่ยวของดําเนินการสอดสองพฤติการณและความเคลื่อนไหว และโปรดรายงานพฤติการณและ
ความเคล่ือนไหวของบคุ คลพนโทษผนู ี้ ให ฝทว.๑ ทว. ทราบทกุ วันท่ี ๕ ของเดือน ตามระเบยี บการ
ตาํ รวจเกี่ยวกับคดี ลกั ษณะ ๑๗ บทที่ ๒ ตอไปดว ย

(ลงชอ่ื )………………..………………….
(…………………………………)
สว.ฝทว.๑ ทว.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(ฉกี สว นลางนีส้ ง คนื ฝทว.๑ ทว.)

สวนราชการ………………………………………
ที่…………………………………วนั ที่……………………………………..
เรยี น สว.ฝทว.๑ ทว.

ไดร บั ประวตั คิ นพน โทษของ…………………………………….........…………………….
ไวแลว และจะไดจัดสงรายงานผลการสอดสองพฤติการณและความเคล่ือนไหวของบุคคลพนโทษผูนี้
ให ฝทว.๑ ทว. ทราบตามระเบียบตอไป

๕๐

ท่ี ตช ๐๐๒๖.๓๕๕/ ๑๗๖๕ สาํ นักงานตาํ รวจแหง ชาติ
ถนนพระรามที่ ๑ เขตปทุมวนั
กรงุ เทพฯ ๑๐๓๓๐

๗ กรกฎาคม ๒๕๔๒

เรือ่ ง การสง พิมพลายน้ิวมือใหก องทะเบียนประวตั ิอาชญากร ตรวจสอบ
เรยี น อธิบดีกรมราชทณั ฑ
อา งถงึ ขอบังคับกระทรวงมหาดไทย วา ดว ยการพิมพล ายนิ้วมือผูตองหา จาํ เลย ผูตองขงั ผถู กู กักกนั

ผรู บั อบรมและศพ (ฉบับท่ี ๒ ) พ.ศ. ๒๕๒๑
สง่ิ ทส่ี งมาดว ย แบบประวัตบิ คุ คลพน โทษ

ตามทีก่ รมราชทณั ฑไ ดใ หเรือนจํา ทณั ฑสถาน สถานกักกนั และสถานกกั ขัง จดั สงพมิ พ
ลายนวิ้ มอื ผตู อ งขงั ไปทก่ี องทะเบยี นประวตั อิ าชญากร สาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาติ เพอ่ื ตรวจสอบประวตั ิ
ผกู ระทาํ ความผิดในกรณีตาง ๆ ความละเอียดแจงแลว นน้ั

ปจจุบันสํานักงานตํารวจแหงชาติไดจัดเก็บและตรวจสอบลายพิมพนิ้วมือดวยระบบ
คอมพิวเตอร ทาํ ใหก ารปฏิบตั งิ านในบางสว นเปล่ียนแปลงไป จงึ ขอประสานงาน เพ่อื ประโยชนในการ
จดั ทาํ ขอ มูลทะเบียนประวัตอิ าชญากรและการจัดทําประวตั ผิ ตู อ งขัง ในรายละเอยี ดดังน้ี

๑. ขอใหหนวยงานของกรมราชทัณฑที่ไดรับตัวผูกระทําผิดที่ศาลช้ันตนไดพิพากษา
แลว จดั พิมพลายน้วิ มือใหกองทะเบียนประวตั ิอาชญากรตรวจสอบ และใชผ ลการตรวจสอบในครง้ั นี้
เปนขอมูลประวัติของผูตองขังไปตลอดระยะเวลาจนกระท่ังผูน้ีไดรับการจําหนายปลอยตัวจาก
ความรับผิดชอบของกรมราชทัณฑซ่ึงทางสํานักงานตํารวจแหงชาติไดกําชับใหกองทะเบียนประวัติ
อาชญากรเรงดาํ เนนิ การตรวจสอบใหโดยเรว็

เมอ่ื ศาลอทุ ธรณห รอื ศาลฎกี าแกไ ขคาํ พพิ ากษา ทางกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร จะใช
ผลคดีถึงที่สุดท่ีไดรับรายงานจากสถานีตํารวจหรือหนวยงานเจาของคดีทางกรมราชทัณฑจึงไมจําเปน
ตองแจงใหกองทะเบียนประวัติอาชญากรทราบ

๒. เม่ือมีการปลอยตัวผูตองโทษท่ีครบกําหนดการลงโทษ ขอใหจัดทําขอมูลในแบบ
ประวตั บิ คุ คลพน โทษตามสง่ิ ทสี่ ง มาดว ยน้ี จดั สง ใหก องทะเบยี นประวตั อิ าชญากร เพอ่ื จดั ทาํ เปน ขอ มลู
คนพนโทษ และขอใหกรมราชทัณฑใชประวัติจากผลการตรวจสอบพิมพลายน้ิวมือ ตามขอ ๑.
โดยไมตองสง แผนพมิ พล ายนิ้วมอื ไปตรวจสอบใหม

๕๑

๓. กรณผี ูตองโทษตายในระหวางทอ่ี ยูใ นความควบคมุ ขอใหจดั สงสําเนาใบมรณบัตร
ไปพรอ มกบั แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ศพ เพอ่ื กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรจะไดใ ชเ ปน ขอ มลู ในการจาํ หนา ย
ผนู น้ั ออกจากสารบบ

กรณีประหารชีวิต เม่ือจะดําเนินการประหารชีวิตขอใหแจงกองทะเบียนประวัติ
อาชญากรทราบลว งหนา ใหม เี วลาพอเพยี งสาํ หรบั การเดนิ ทางของเจา หนา ที่ ทงั้ นใี้ นการพมิ พล ายนวิ้ มอื
เพอื่ เปรยี บเทยี บและยนื ยนั กบั แฟม ประวตั ขิ องผทู จ่ี ะถกู ประหารชวี ติ เจา หนา ทขี่ องกองทะเบยี นประวตั ิ
อาชญากรจะดาํ เนนิ การในทนั ที แลว ขอใหก รมราชทณั ฑส ง แผน พมิ พล ายนว้ิ มอื พรอ มสาํ เนาใบมรณบตั ร
ไปยงั กองทะเบยี นประวตั ิอาชญากรเพ่ือจําหนายออกจากสารบบเชน เดียวกนั

๔. กรณผี ตู อ งโทษหลบหนี ใหส ง ตาํ หนริ ปู พรรณ รปู ถา ยและเอกสารทเ่ี กย่ี วขอ งใหส ถานี
ตาํ รวจทอ งที่ เพอื่ ออกหมายจบั และทางสถานตี าํ รวจทอ งทจ่ี ะจดั สง หมายจบั และตาํ หนริ ปู พรรณใหก บั
หนว ยงานวทิ ยาการออกประกาศสบื จบั ตอ ไป หากผนู น้ั ถกู จบั ไดห รอื เขา มอบตวั และทางกรมราชทณั ฑ
ไมแ นใ จวา เปน บคุ คลเกย่ี วกบั ผหู ลบหนหี รอื ไม กใ็ หพ มิ พล ายนว้ิ มอื ผนู น้ั พรอ มกบั สง แผน พมิ พล ายนว้ิ มอื
เดมิ ตาม ขอ ๑. ให กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ตรวจเปรยี บเทยี บยืนยันให

๕. ขอความรวมมือใหกรอกขอความลงในแบบตางๆ ใหครบถวนโดยเฉพาะขอให
พยายามตดิ ตามขอ มลู เลขประจาํ ตวั ประชาชน (เลข ๑๓ หลกั ) ซงึ่ จะเปน ประโยชนต อ ทง้ั กรมราชทณั ฑ
และสาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาติ ในการยนื ยนั ตวั บคุ คลตามระบบทะเบยี นราษฎร รวมทงั้ ขอ มลู สถานตี าํ รวจ
หรือหนวยงานเจาของคดีและขอหาท่ีถูกจับกุมดําเนินคดี เพ่ือท่ีทางกองทะเบียนประวัติอาชญากร
จะไดสามารถเชอ่ื มโยงขอ มลู ผลคดี ขอมลู คนพน โทษ กับประวตั ิการเปนผูตอ งหาได

จงึ เรยี นประสานงานขอความรว มมอื มา ทง้ั นไ้ี ดม อบหมายใหส าํ นกั งานวทิ ยาการตาํ รวจ
และกองทะเบียนประวตั ิอาชญากร ประสานงานกับกรมราชทณั ฑโดยใกลช ิด ตอไปแลว

ขอแสดงความนบั ถือ

( สมั ฤทธิ์ เภตรา )
ผชู วยผูบญั ชาการตาํ รวจแหงชาติ ปฏบิ ตั ิราชการแทน

ผบู ญั ชาการตาํ รวจแหงชาติ
ตรวจ

กองทะเบียนประวตั ิอาชญากร
โทร. ๒๐๕๑๓๒๙

๕๒

ประวตั บิ ุคคลพน โทษ

คาํ นาํ หนา ชอื่ ……….…………..ชอื่ ตวั ……..………………...... ชอื่ สกลุ …………………………………......
ชอ่ื อน่ื ………………..……………....................ชอื่ สกลุ อน่ื ……………………………………………...
เช้ือชาติ…………...…….………..สัญชาติ……….......เพศ…….………พ.ศ. เกิด………..……….....
ภมู ลิ าํ เนาเดมิ ….………….……………………………………………………………………………………
เลขประจําตัวประชาชน - - --
คด…ี ……………………………………………………………………………………………………………
ทอ งทีเ่ กดิ เหตุ (สน. หรอื สภ.)……………………………..….......…………………………...............
ศาล………………………….........คดดี าํ ……………./………...........คดแี ดง…………../……………......
วนั เดอื น ป ที่พิพากษา………………………….............กาํ หนดโทษ……………...……….............
ชอ่ื บดิ า…………………………........................ชอื่ มารดา………………………………..…………....
เรอื นจํา……………………………..........วัน เดือน ป ทพี่ นโทษ………………....…………............
เลขประจําตวั พน โทษ หรอื เลขประจําตัวนกั โทษ…………………….......……………………………
พน โทษจะไปอยทู …ี่ ……………………………………………………………........…………….………

รหสั ภาพถา ย -

ตดิ ภาพถาย ๒ นวิ้

( แบบท่ี ทว. กาํ หนด )

๕๓

๕. การขอใหประกาศสืบหาทรัพย

เมอื่ มที รพั ยท ต่ี กหาย หรอื ถกู ประทษุ รา ยยงั ตดิ ตามคนื มาไมไ ด ใหด าํ เนนิ การขอใหป ระกาศ
สบื หาทรพั ยห ายหรอื ทรพั ยท ถ่ี กู ประทษุ รา ย โดยใหป ฏบิ ตั ติ ามประมวลระเบยี บการตาํ รวจเกยี่ วกบั คดี
ลกั ษณะ ๑๔ บทที่ ๒ เร่ือง การออกตาํ หนริ ปู พรรณทรัพยหายไดค ืน ดังนี้
การตดิ ตอ กบั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ศนู ยพ สิ จู นห ลกั ฐาน และพสิ จู นห ลกั ฐานจงั หวดั

กรอกขอความลงในแบบ ขอใหประกาศสืบหาทรัพยที่ถูกประทุษราย และทรัพยหาย
ไมเ กยี่ วกับคดี ซง่ึ มี ๒ แบบ ดงั นี้ คอื
๑. รถยนต หรือรถจักรยานยนต แบบ วท.๒๗- ต.๗๐๓
๒. ทรัพยป ระเภทอืน่ ๆ แบบ วท.๘ – ต.๓๒๒

การสง เอกสารทจี่ ะตอ งดําเนินการ มีดังนี้
๑. ในสว นกลาง สง กองทะเบยี นประวตั ิอาชญากร จํานวน ๑ ชุด
๒. ในสว นภูมภิ าค จัดทาํ ๒ ชุด สง ศนู ยพ สิ จู นหลักฐาน จํานวน ๑ ชดุ และ พิสูจน
หลักฐานจังหวดั จาํ นวน ๑ ชุด

การปฏบิ ัตใิ นบางกรณี
๑. ทรพั ยท่ีหาย ถาเปนทรัพยทต่ี อ งจดทะเบยี นไวกบั เจา หนา ที่ ใหคัดสําเนาทะเบียน
ของทรัพยน นั้ สง พรอ มกับตาํ หนิรปู พรรณทรัพย
๒. โดยเฉพาะสําหรับอาวุธปน ใหพนักงานสอบสวนจัดการสงทะเบียนอาวุธปน
ไปยังนายทะเบยี นอกี สวนหนึง่ ดวย

กรณีท่ีไดทรพั ยท งั้ หมดหรือบางสวนคืน
ถาตองการขอใหถอนประกาศสืบทรัพยที่ไดคืนน้ัน ตองบันทึกตําหนิรูปพรรณทรัพย
ที่ไดคืนลงในแบบฟอรมตามชนิดหรือประเภทของทรัพย สงไปยังหนวยทะเบียนประวัติอาชญากร
หรอื หนว ยพสิ ูจนห ลักฐานทีส่ งเรอ่ื งขอใหประกาศสืบหาโดยเร็ว พรอ มกับแจงเหตุทไี่ ดท รพั ยค นื

ความหมายของประกาศตําหนริ ูปพรรณ
ประกาศตาํ หนริ ปู พรรณ คอื การนาํ เอาขอ มลู รายละเอยี ดทส่ี าํ คญั ของแบบรปู พรรณรถยนต
รถจักรยานยนตท่ีถูกโจรกรรม และแบบรายการรูปพรรณทรัพยหายที่พนักงานสอบสวนเจาของคดี
สง มายงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร หรอื หนว ยพสิ จู นห ลกั ฐานสว นภมู ภิ าคทเ่ี กย่ี วขอ งใหอ อกประกาศ
สืบหาและแจกจา ยใหกับสถานีตาํ รวจนครบาล สถานตี ํารวจภูธร หนวยงานราชการทีเ่ กีย่ วขอ งทราบ
เพื่อชว ยสบื หา ประกาศตําหนิรปู พรรณแบง ออกเปน ๒ ประเภท คอื
๑. ประกาศรูปพรรณทรพั ยที่ถกู ประทษุ รา ย
๒. ประกาศรปู พรรณรถยนต หรอื รถจกั รยานยนตท ี่ถูกโจรกรรม

๕๔

ประโยชนข องประกาศตาํ หนริ ปู พรรณ ชว ยสนบั สนนุ ขอ มลู ใหก บั พนกั งานสบื สวนสอบสวน
และปราบปราม ดังน้ี

๑. ดา นการสืบสวน
๑.๑ ประกาศรปู พรรณทรพั ยท ถี่ กู ประทษุ รา ยและประกาศรถยนต หรอื รถจกั รยานยนต

ทถี่ กู โจรกรรมจะแจกจา ยใหก บั สถานตี าํ รวจและหนว ยงานราชการทเี่ กย่ี วขอ งทวั่ ราชอาณาจกั รไดท ราบ
เพื่อชวยสืบจบั

๑.๒ กรณีพบรถของกลางไมทราบวาผูใดเปนเจาของ หรือแจงความไวที่สถานี
ตํารวจใด ตง้ั แตเ มอ่ื ใด จะชวยคนหาขอ มูลนี้ไดจากระบบฐานขอมูล POLIS

๑.๓ กรณพี บทรพั ยข องกลางไมท ราบวา ผใู ดเปน เจา ของ หรอื แจง ความไวท ส่ี ถานี
ตํารวจใด ตงั้ แตเ มื่อใด จะชวยคนหาขอมูลนไ้ี ดจากระบบฐานขอมลู POLIS

๑.๔ ทรัพยท่ีคนรายนําไปจํานํา ทางโรงรับจํานําก็สามารถตรวจสอบประกาศวา
พบตรงกับทรัพยท ่ีแจงหายไวหรอื ไม

๒. ดานการสอบสวน
ตรวจสอบทรัพย หรือยานพาหนะท่ีผูตองหาใชกระทําความผิดเพื่อตรวจสอบวา

เปนรถยนต หรอื รถจกั รยานยนตทแี่ จง หายไวหรอื ไม และผใู ดเปน เจา ของ

๓. ดานการปอ งกนั และปราบปราม
สนับสนุนเจาหนาท่ีฝายปราบปรามอาชญากรรมในการใหขอมูลเกี่ยวกับรถยนต

รถจักรยานยนต เพื่อเปนการปอ งกันและปราบปรามแกงลักทรพั ย

๕๕

ระเบยี บการตํารวจเกี่ยวกบั คดลี กั ษณะ ๑๔ บทท่ี ๒
การออกตําหนิรปู พรรณทรัพยห ายและไดคืน
-----------------------------

ขอ ๔๐๐ เมอื่ มที รพั ยถ กู ประทษุ รา ย จาํ ตาํ หนริ ปู พรรณทรพั ยน นั้ ได และตอ งการแจง ให
พนกั งานฝา ยปกครอง หรอื ตาํ รวจในหนว ยอน่ื ทราบ เพอื่ ขอใหช ว ยสบื จบั ใหส ถานตี าํ รวจ หรอื หนว ยงาน
ทีไ่ ดรับแจง ออกตาํ หนริ ปู พรรณทรัพยน ้ัน ดังตอไปน้ี

(๑) รถยนตหรือรถจักรยานยนต ออกรูปพรรณ แบบ วท.๙ - ต.๓๒๓
(ดูหมายเหตุทายระเบยี บฯ)

(๒) รถจกั รยาน ๒ ลอ หรือ ๓ ลอ ออกรปู พรรณ แบบ วท.๑๐ - ต.๓๒๔
(ดูหมายเหตุทายระเบียบฯ)

(๓) ทรัพยอ ื่นๆ ออกรปู พรรณแบบ วท.๘-ต.๓๒๒
แตในกรณีที่ทรัพยน้ันหายไป โดยแนใจวามิใชเนื่องจากกระทําความผิดอาญา เชน
ลืมทิ้งไว หรือตกหลน หายระหวา งเดินทาง เปนตน ใหส ถานตี าํ รวจ หรือหนว ยงานทไี่ ดรบั แจงรายงาน
ดวย แบบรปู พรรณของหายและไดคนื แบบ วท.๑๑ - ต.๓๒๕ (ดูหมายเหตุทา ยระเบยี บ ฯ)
การออกตําหนิรูปพรรณในขอน้ี ใหสงออกจากสถานีตํารวจ หรือหนวยงานเจาของคดี
ภายในเวลา ๒๔ ชวั่ โมง นบั ตง้ั แตเวลาท่ีไดร บั แจง หรอื ไดทราบการประทษุ รายหรอื หาย สุดแตจ ะได
รับทราบอยา งใดกอ น
ขอ ๔๐๑ การจดตําหนิรูปพรรณทรัพยหายทุกชนิด ใหจดใหละเอียดพอที่จะให
บุคคลอื่น ซึ่งมิใชเจาของวินิจฉัยไดวาเปนทรัพยที่หายไปใชหรือไม ในเม่ือไดไปพบทรัพยนั้น และ
ในกรณที ท่ี รพั ยห ายเปน ทรพั ยท ตี่ อ งจดทะเบยี น เชน รถจกั รยาน รถยนต ปน และเครอ่ื งรบั วทิ ยุ เปน ตน
ใหค ดั สาํ เนาทะเบยี นทรพั ยน น้ั ๆ แนบไปพรอ มกบั ตาํ หนริ ปู พรรณ และเฉพาะอาวธุ ปน นนั้ พนกั งานสอบสวน
ทรี่ ับใบทะเบยี นปน ท่แี จง หายน้แี ลว จดั สงไปยังนายทะเบียนอาวธุ ปนอกี ช้นั หนง่ึ ดวย ถา เห็นวา เทา ท่ี
จดรูปพรรณไว ยังไมช ัดเจนพอ กต็ องสอบถามตาํ หนสิ าํ คญั ของส่ิงของสงิ่ น้นั ใหช ดั เจนยิง่ ขึน้ ในกรณี
จะเขียนรูปภาพสิง่ ของหายประกอบไวดวยกไ็ ด

การจดนํ้าหนักเงิน ทอง นาก หรือโลหะอยางอื่น ใหจดเปนมาตราเมตริก
นํ้าหนัก ๑ บาท เทา กับ ๑๕ กรมั นาํ้ หนักของเพชรใหจดเปน กะรัต

ขอ ๔๐๒ เพ่ือประโยชนในการจดตําหนิรูปพรรณของหาย จึงขอนําลักษณะการ
จดตําหนริ ูปพรรณมาช้แี จงไวเ พอ่ื เปนแนวทางโดยสังเขป ดงั ตอไปนี้

(๑) แหวน ควรใหท ราบวา เรอื นแหวนทาํ เปน เรอื นชนดิ ใด ทาํ ดว ยโลหะอะไร
รปู พรรณแหวนกลม รี อยา งไร ประดับดวยเพชรลกู หรือเพชรซกี นา้ํ เพชรสอี ะไร เพชรมีลักษณะกลม
หรือยาวรี มรี อยแตกรา ว หรอื ไม เม็ดเดียวหรือหลายเมด็ เม็ดละก่ีกะรตั ถาประดบั ดวยพลอยตองรวู า

๕๖

เปน พลอยชนดิ ไร เชน ทบั ทมิ ตอ งรวู า เปน ทบั ทมิ ชนดิ ไหน รปู รา งอยา งไรเปน รปู หลงั เบย้ี หรอื เจยี ระไน
น้ําสีอะไรออนแกอยางไร แตกราวตรงไหนหรือไม เปนทับทิมแทหรือทับทิมชนิดท่ีเรียกวา พลอยหุง
นํา้ หนกั เพชรคะเนเทาใด

(๒) สรอ ย ตอ งใหป รากฏวา เปน สรอ ยขอ มอื หรอื สรอ ยคอ หรอื สรอ ยสาํ หรบั
ใชก ารอยา งไร มรี ปู พรรณสณั ฐานเรยี กกนั วา อยา งไร หรอื คลา ยกบั รปู สงิ่ ของอยา งไร ทาํ ดว ย ทอง นาก
เงนิ หรอื สง่ิ ของอะไรนาํ้ หนกั เทา ไร และมสี รอ ยมอี กั ษรภาษาใด อยตู รงไหน เปน ยห่ี อ ชา งทอง หรอื เปน
อกั ษรทเ่ี จา ของขดี เขยี นไวป ระการใด ถา มรี อยขาด หรอื ตอ ตอ งรวู า มอี ยตู รงไหน ถา มเี พชรหรอื พลอย
ยิ่งตองเขยี นใหชัดเจน

(๓) นาฬก าตอ งปรากฏวา เรอื นทาํ ดว ยอะไร หรอื เรอื นมลี วดลายหรอื เกลยี้ ง
ลงยา หรือฝงเพชรท่ีใดบาง เคร่ืองชนิดใด เรือนเล็กโตขนาดไหน ถาเรือนทองเปนทองหนักก่ีกะรัต
ย่ีหออะไร หมายเลขประจําเรือนนาฬกาเทาไร อยูตรงไหนมีรอยบุบ หรือรอยขีดเขียนตรงไหน
เปนชนิดฝาปดหรือเปด ถาเปนชนิดฝาปดกระจก เปนวงเล็กบอกช่ัวโมงขางนอก และขางในฝา
ประการใด แมมีสรอ ย และลอ็ กเกต ตอ งแจง ลักษณะใหทราบโดยละเอียด

(๔) ตา งหู ตอ งใหป รากฏวา เรียกช่ืออยา งใด หรอื คลายอะไร ทําดว ย ทอง
นาก เงิน หรอื อะไร ถามเี พชร พลอย ฝง ตองใหไ ดค วามละเอียดดวย

(๕) อาวธุ ปน ตอ งใหท ราบเครอื่ งหมาย และตาํ หนสิ าํ คญั ตามใบอนญุ าตชนดิ ปน
เปนปนชนิดใด ใชกระสุนกี่นัด ปนส้ันหรือยาว ขนาดเทาใด เลขทะเบียนท่ีจด จดตรงไหน เทาใด
ดามปน เปน อยา งไร

(๖) สตั วพ าหนะ ตองทราบวา ๑.ชนิดของสัตว เชน ชา ง มา โค กระบอื
๒.ตาบอดหรือดีเหลขางใด ๓.เขารวมหรือกางหรือต้ัง ๔.ดีหรือฉีกมากนอยอยางใด ๕.หางดี
หรือกุด ส้ันยาวเทาใด ๖.สีเผือกดําหรือแดง ๗.สูงประมาณก่ีฟุต กี่นิ้ว ๘.ขวัญมีอยูก่ีแหง ท่ีใดบาง
๙.ลกั ษณะพิเศษอื่นๆ

(๗) เรือ ตองใหทราบวา เปนเรือชนิดใด กวาง ยาวเทาใด บรรทุกของ
หรอื คนเทาใด ตาํ หนสิ าํ คญั เชน รอยแตก เรอื ชอ่ื วาอยา งไร สอี ะไร ถา มโี ซร อ ยใหบอกลกั ษณะของโซ
มาดว ยวา โซขนาดใด ยาวเทาไร เลขหมายทะเบียนเรอื เทา ใด การจดเลขหมายทะเบยี นเรอื เขียนตัว
อกั ษรกาํ กบั ไวด ว ย

(๘) เคร่ืองนุงหม เคร่ืองแตงกาย และเครื่องใชตางๆ ตองใหทราบวา
ชนดิ อะไร มลี กั ษณะเปนอยางไร ทาํ ดวยอะไร สหี รอื ลายเปน อยางไร แบบไหน คลายกบั อะไร มีตาํ หนิ
สาํ คญั อยตู รงไหนบา ง ถา มเี ครอ่ื งหมายเปน ตวั อกั ษร หรอื จาํ นวนเลขวา อยา งไร เขยี นกาํ กบั ไวต รงไหน
ถามีย่ีหอมีมาแตเดิม หรือเจาของเขียนข้ึนเอง ถามีรอยขาด แตก ราวหรือบ่ิน ตองรูขนาดแตกราว
หรอื บน่ิ นัน้ กวางยาวเทาใด มีสัณฐานอยางใดดว ย

๕๗

ถาสิ่งของใดมียี่หอ เคร่ืองหมายเปนอักษรภาษาอื่นนอกจากภาษาไทย ใหจดย่ีหอ
เคร่ืองหมายที่เปนภาษาตางประเทศน้ัน ลงในบัญชีของหายเปนอักษรของภาษานั้น แลวหมายเหตุ
เปนภาษาไทยดว ยวา อา นวา อะไร ถา เปน อกั ษรจีนใหจดคาํ อานเปน สาํ เนียงแตจ ๋ิว

ขอ ๔๐๓ ในทอ งทใ่ี ดมโี รงรบั จาํ นาํ ตง้ั อยู ใหพ จิ ารณาวา เมอื่ พบสงิ่ ของทห่ี ายอาจจะให
เหน็ วา ตรง หรือละมา ยคลายคลงึ กบั ของนัน้ แลว ใหพนักงานสอบสวนรบี คัดตําหนริ ูปพรรณน้นั ลงใน
บญั ชพี รรณของหายสาํ หรบั สง โรงรบั จาํ นาํ สง ไปยงั โรงรบั จาํ นาํ ในทอ งท่ี และใหโ ทรศพั ทบ อกรปู พรรณ
ไปยังสถานีตาํ รวจใกลเคียง ท่ีมีโรงรับจาํ นาํ ตงั้ อยขู อใหจดรปู พรรณน้ันๆ ไวในบัญชีรปู พรรณของหาย
สงโรงรบั จํานาํ เพื่อสงไปยงั โรงรบั จํานาํ ในทองท่ีของเขาดวย

ทั้งน้ีเพือ่ ใหโรงรบั จาํ นาํ ที่รับรูปพรรณไดคดั สําเนาไวต รวจสอบในเวลาที่รบั จาํ นาํ ของเสยี
ชั้นหนึ่งกอนโดยใหโรงรับจํานําประทับตรายี่หอไวเปนหลักฐานพรอมดวย วัน เดือน ป และเวลาท่ี
โรงรบั จํานาํ ไดท ราบแลวดว ย

ขอ ๔๐๔ เมอื่ ทรพั ยท ส่ี ง ตาํ หนริ ปู พรรณออกไปจากสถานตี าํ รวจ หรอื หนว ยงานเจา ของคดี
ไดกลับคืนมาท้ังหมด หรือเพียงบางสวนไมวาดวยประการใดๆ ใหใชแบบรูปพรรณชนิดเดียวกัน
กับท่ีสงไปในครง้ั กอนน้นั กรอกรายการรูปพรรณท่ีไดค ืนสงใหแ กก องทะเบยี นประวัตอิ าชญากร หรือ
ตํารวจวิทยาการสว นภมู ิภาค แลว แตกรณภี ายใน ๒๔ ช่วั โมง นับแตเวลาท่ีไดทราบวา ทรพั ยน นั้ ไดค ืน
เพอ่ื ประโยชนใ นการตรวจสอบกบั บัตรท่ีทําไวและเพอื่ ถอนการประกาศสืบจบั

---------------------------------------
หมายเหตุ แบบ วท.๙ - ต.๓๒๓ ในขอ ๔๐๐ (๑) ตอ มาไดแกไขเปน วท.๒๗ - ต.๗๐๓

แบบ วท.๑๐-ต.๓๒๔ ในขอ ๔๐๐ (๒) และ แบบ วท.๑๑-ต.๓๒๕ แกไขเปน
แบบ วท.๘-ต.๓๒๒

๕๘

แบบรายการตาํ หนิรปู พรรณทรัพยถกู ประทษุ รา ยหรอื หาย/ไดคืน

สวนราชการ สถานีตาํ รวจ/แผนก................................ กก. ............................ บก. ........................
ท.ี่ ......................................... วนั ท่ี .............................. เดอื น ........................ พ.ศ. ..............................
เรียน............................................
สง่ิ ทส่ี ง มาดว ย..................................................................................................................................
ทรัพยถ กู ประทุษรายหรอื หาย ไดคืน

รายละเอยี ดการหาย เกี่ยวกบั คดี ไมเกย่ี วกับคดี

ผเู สยี หาย..............................................................................................................................................
ทอ่ี ย.ู ....................................................................................................................................................
ผแู จง หาย...............................................................................................................................................
ทอี่ ย.ู ....................................................................................................................................................
ขอ หา/เหตทุ ห่ี าย....................................................................................................................................
สถานทเี่ กดิ เหต.ุ ....................................................................................................................................
…………………………………………………………………………………………………...........…........
วนั ทเี่ กดิ เหต.ุ ...................................................................................................................................
ไดร บั คาํ รอ งทกุ ขไ วต ามเลขคดที .ี่ ...........วนั ท.่ี ........เดอื น.............พ.ศ. ................. ป.จ.ว.ขอ ....................
รายละเอยี ดการไดคนื จบั กุมผตู อ งหาได. .....................................................คน

สถานทไี่ ดค นื ..................................................................................................................................
วนั ทไ่ี ดค นื ........................................................................................ป.จ.ว.ขอ ..................................
วธิ กี ารไดค นื ......................................................................................................................................
รายการและตาํ หนริ ูปพรรณทรัพยถ กู ประทุษรายหรอื หาย/ไดคืน

.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
รวม................................................รายการ มลู คา ทง้ั สิ้น..................................................บาท
( ลงชอ่ื )

()

วท. ๘ – ต. ๓๒๒ ตําแหนง .......................................................

๕๙

แบบตําหนริ ปู พรรณรถยนตห รือรถจกั รยานยนตถกู โจรกรรม/ไดคนื

สว นราชการ สถานตี าํ รวจ/แผนก ............................. กก. ............................. บก. .................................
ท่ี .................................................. วนั ท่ี .............................................................................................
เรยี น ....................................................................................................................................................
สง่ิ ท่ีสง มาดว ย สําเนาคมู อื จดทะเบยี นรถ ๑ ฉบบั
รถยนต รถจักรยานยนต ถกู โจรกรรม
ไดค นื
เลขทะเบยี น ...................................................... จงั หวดั ......................................................................
ชอื่ รถ ........................................... แบบ ......................... รนุ ป ค.ศ. ................ สี ..............................
ชอื่ เครอ่ื งยนต ........................................... ชนดิ เชอื้ เพลงิ ....................................................................
เลขหมายเครอ่ื งยนต ................................................................ สบู ............................................... ซซี ี
เลขหมายตวั รถ ..................................................................... เพลา .......................................... ลอ
ลกั ษณะของรถ .......................................... ประเภทของรถ ................................................ ( รย. ๑๒ )
ตาํ หนหิ รอื ลกั ษณะพเิ ศษ ....................................................................................................................
ราคาประเมนิ ขณะทถี่ กู โจรกรรม ............................................................................................................
ชอื่ เจา ของ ...........................................................................................................................................
บา นเลขท่ี ............ หมทู ี่ .............ตรอก/ซอย .................. ถนน ................................
ตาํ บล/แขวง .......................... อาํ เภอ/เขต ............................ จงั หวดั .........................
รายละเอยี ดการถูกโจรกรรม
สถานทเี่ กดิ เหตุ .........................................................................................................
วันท่ีเกดิ เหตุ .............................................................................................................
ไดร บั คาํ รอ งทกุ ขไ วต ามเลขคดที ี่ ...... วนั ท่ี ...... เดอื น ........... พ.ศ. .....ปจว. ขอ .............
พฤตกิ ารณท ถ่ี กู โจรกรรม ............................................................................................
............................................................................................................................................................
รายละเอยี ดการไดคืน
สถานทไี่ ดค นื ............................................................................................................
วันท่ีไดคืน ................................................................................................................
วธิ กี ารไดค นื ...............................................................................................................
สภาพของรถทไ่ี ดค นื ..................................................................................................
( ลงชือ่ ) .............................................................
()
ตาํ แหนง .............................................................
วท. ๒๗ - ต. ๗๐๓

๖๐

๖๑

๖๒

๖๓

๖๔

๖. ทรพั ยห ายทไ่ี มเ ก่ยี วกบั คดี

ทรัพยหายท่ีไมเก่ียวกับคดี หมายถึง ทรัพยที่เก็บตกไดจากการตกหลน หรือหลงลืมไว
ในทส่ี าธารณะ เชน ตามถนนหนทาง ในรถ ในเรอื ฯลฯ ซ่งึ ทรพั ยน ีจ้ ะไมอยใู นขอบขา ยของการไดม า
โดยเกยี่ วกบั การกระทาํ ผดิ กฎหมาย เชน จากการลกั ขโมย ชงิ ทรพั ยห รอื ในบางกรณที ค่ี นรา ยอาจไดม า
โดยการกระทําผิดกฎหมาย แลวแสรงทําเปนของตกหลน และนําไปแจงตอฝายเจาหนาท่ีวา ตนเปน
ผูเก็บส่ิงของน้ันได ซ่ึงในกรณีหากสืบทราบภายหลังวาเปนทรัพยท่ีไดมาผิดกฎหมาย ทรัพยจะตกอยู
ในสภาพทรัพยที่เก่ียวกับคดีและจะตองใหเจาหนาท่ีเก็บรักษาในฐานะของกลางคดีอาญาไวมีกําหนด
๕ ป หรือรอจนกวาคดีจะถึงที่สุดคือฟองศาลแลวคดีถึงที่สุด ก็ใหดําเนินการตามคําพิพากษา
สวนทรัพยรายใดที่ไมเกี่ยวกับคดี ใหเก็บรักษาของกลางน้ันไวมีกําหนด ๑ ป นับจากวันเก็บตกได
และหลงั จากประกาศสบื หาเจา ของทรพั ยม าครบกาํ หนด ๑ ปแ ลว ไมม ผี ใู ดแสดงตนเปน เจา ของทรพั ยน น้ั
กจ็ ะตกเปน กรรมสทิ ธขิ์ องผเู กบ็ ได ตามมาตรา ๑๓๒๕ วรรคแรก แหง ประมวลกฎหมายแพง และพาณชิ ย
อันวาดวยเร่ืองเก่ียวกับทรัพยสินเก็บตกได ฉะน้ันพนักงานสอบสวนจะตองระมัดระวังเรื่องของกลาง
วารายใดเก่ียวกับคดี รายใดไมเกี่ยวกับคดี โดยจะตองพิจารณาใหรอบคอบและใหทําบันทึกปากคํา
ของผูเ กบ็ ตกไดใ หแนชดั ไวเปนหลักฐานดวยทกุ ครั้ง

๖.๑ แนวทางการปฏบิ ัติตามระเบียบการตาํ รวจเกยี่ วกบั คดี ลกั ษณะ ๑๕
บทท่ี ๔ ของตกทมี่ ีผูเ กบ็ ได

ในสว นของสถานตี าํ รวจ
๑. เมอื่ มผี เู กบ็ ทรพั ยส นิ หายได และมอบใหส ถานตี าํ รวจ ใหล งรายการในสมดุ ยดึ ทรพั ย

ของกลาง โดยปรากฏชื่อ ที่อยูของผูเก็บทรัพยสินหายได ตลอดจนลักษณะตําหนิรูปพรรณทรัพยสิน
และสถานที่เก็บได บันทึกถอยคําผูเก็บเพื่อขอทราบถึงการไดของนั้นมา แลวสําเนาเอกสารดังกลาว
พรอมกับทรัพยท่ีเก็บไดสงใหกองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือหนวยพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาค
เพ่ือออกประกาศสบื หาเจาของทรพั ยห รอื ผูมีสิทธิ์ไดรับตอไป

ถาเจาพนักงานอื่นไดรับทรัพยสินน้ัน ซ่ึงผูเก็บไดมามอบไวใหก็ใหปฏิบัติตามระเบียบนี้
โดยอนโุ ลม และใหแ จงหรือนําสงตาํ รวจทองทซี่ ง่ึ เกบ็ ทรพั ยท ี่ตกหายไดท ราบ แลวแตก รณี

๒. ใหส อบสวนผเู กบ็ ทรพั ยห ายใหช ดั เจนวา จะตอ งการรบั รางวลั หรอื ไม กรณที เี่ จา ของ
หรอื ผูม สี ิทธม์ิ ารบั ของคืน และหากครบกําหนด ๑ ป นับแตวนั ท่เี ก็บได ไมป รากฏวา มเี จา ของหรอื ผูม ี
สทิ ธมิ์ ารบั ของคนื ผเู กบ็ จะขอรบั ของนน้ั เปน กรรมสทิ ธห์ิ รอื จะยกเปน สทิ ธแิ์ กท างราชการ และใหบ นั ทกึ
ความประสงคนนั้ ไว พรอมทง้ั แนะนําผูเกบ็ วา หากยา ยทอี่ ยใู นระหวา ง ๑ ป นับแตว นั ท่เี กบ็ ได ใหมา
แจงยังสถานีตํารวจท่ีเก็บไดหรือพนักงานเจาหนาที่รับแจงนั้นไวเดิม ถาไมสามารถจะทําได ก็ใหแจง
ณ สถานีตํารวจท่ีสามารถจะแจงได เพื่อจะไดติดตอใหกองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือ

๖๕

หนว ยพสิ ูจนหลกั ฐานสว นภูมภิ าคทราบ ท้ังนี้เพื่อประโยชนของผูเ กบ็ ทรัพยห ายได ในการทจี่ ะรับเงิน
รางวลั หรือขอรับทรัพยทเี่ กบ็ ไดน้นั เปน กรรมสิทธ์ขิ องตน

๓. ทรัพยสินที่ตองสงไปเก็บยัง กองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือ หนวยพิสูจน
หลักฐาน ถาเปนทรัพยสินใหญโต หรือมีนํ้าหนักมาก ไมสะดวกตอการขนสงและการเคลื่อนยาย
หรอื สิน้ เปลืองเงนิ คาขนสงเกินสมควร เชน เคร่ืองยนต เรือ แพ ซงุ ปศสุ ตั วห รือสัตวพ าหนะ เปน ตน
ใหส ถานตี าํ รวจนั้นเก็บรกั ษาไวเอง

๔. ถามีผูมาแจงวาทําทรัพยสินตกหาย โดยเปนการหลงลืมทิ้งไว หรือทําตกหลน
ใหสถานีตํารวจสอบสวนช่ือสกุล ที่อยู ตลอดจนสถานท่ีที่ทําใหทรัพยสินหาย และตําหนิรูปพรรณ
โดยละเอยี ดแลว จดั ทาํ หนงั สอื ใหผ แู จง นาํ ไปยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร หรอื หนว ยพสิ จู นห ลกั ฐาน
สว นภมู ภิ าค ตรวจสอบหลกั ฐานแลว เชอ่ื วา เปน เจา ของทแ่ี ทจ รงิ กพ็ จิ ารณาอนญุ าตใหร บั คนื ไปได และ
หมายเหตไุ วใ นบญั ชใี หผ นู น้ั ลงชอ่ื รบั สง่ิ ของไวเ ปน หลกั ฐาน แลว แจง ใหส ถานตี าํ รวจทส่ี ง ทรพั ยห ายนน้ั
จดั การจําหนา ยบญั ชีทรพั ยข องกลางนัน้ ดว ย

๕. ถา ทรพั ยน้นั ยังมิไดสง กองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือ หนวยพสิ จู นห ลกั ฐาน
สว นภมู ภิ าค และเกบ็ รกั ษาอยทู ส่ี ถานตี าํ รวจ เมอื่ มเี จา ของมาขอรบั คนื กใ็ หห วั หนา สถานตี าํ รวจตรวจสอบ
หลักฐานและพิจารณาอนุญาตใหรับคืนไดแลวหมายเหตุในบัญชี โดยใหผูนั้นลงช่ือรับสิ่งของไวเปน
หลกั ฐานแลว แจงใหกองทะเบียนประวัตอิ าชญากร และหนวยพิสูจนห ลักฐานสว นภมู ภิ าคทราบ

๖. ทรัพยหายท่ีมีผูเก็บได แลวไมนําสงเจาพนักงานภายในกําหนด เม่ือทรัพยนั้น
เกยี่ วขอ งกบั คดอี าญา ใหส ถานตี าํ รวจดาํ เนนิ การเรอ่ื งนน้ั เกบ็ รกั ษาทรพั ยน น้ั ไวจ นถงึ ทส่ี ดุ โดยใหป ฏบิ ตั ิ
ตามขอ ๑ ดว ยและเมอื่ คดีถึงทีส่ ดุ ใหดําเนินการตามคาํ พพิ ากษา ถา ยังไมม ผี ใู ดขอรับคืนไป ใหนาํ สง
กองทะเบียนประวัตอิ าชญากร หรือ หนว ยพสิ จู นหลักฐานสว นภมู ภิ าค ตามขอ ๑

๗. ทรพั ยห ายมผี เู กบ็ ได และสง มา กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรแลว ภายหลงั ปรากฏ
วาทรัพยน้ันเปนของกลางในคดีอาญาในสถานีตํารวจที่ดําเนินคดีขอรับไปเก็บรักษาไว ตามระเบียบ
เกี่ยวกับของกลางในคดอี าญา

๘. เม่ือครบกําหนด ๑ ป หากเจาของหรือผูมีสิทธ์ิหรือผูเก็บได ไมมาขอรับคืน
ใหกองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือ หนวยพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาค เปนเจาหนาที่จัดการขาย
ทอดตลาด แลว นาํ เงนิ สง กง. เพอื่ ผลประโยชนข องทางราชการตอไป

หากกองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือ หนวยพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาค หรือ
หนวยราชการที่ไดรับทรัพยหายซึ่งมีผูเก็บไดเห็นวาทรัพยน้ันจะเปนประโยชนแกสวนราชการ หรือ
เพอ่ื เปนประโยชนท างอืน่ แลว ใหเสนอขออนมุ ัติ ตร. สัง่ การเปน เฉพาะรายไป

๖๖

ในสว นของกองทะเบยี นประวัติอาชญากร
๑. ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๑ กองทะเบียนประวัติอาชญากร เปนหนวยงาน

รับผิดชอบ นําทรพั ยนั้นไปตรวจสอบกบั ฐานขอมูลทรัพยหายท้งั ท่เี กย่ี วกบั คดี และไมเก่ียวกบั คดีวา
เคยมผี ใู ดแจง หายไวห รอื ไม หากพบวา มผี แู จง หายไวซ งึ่ เกยี่ วกบั คดี ใหแ จง สถานตี าํ รวจทรี่ บั เรอ่ื งไวม ารบั
กลับไปดําเนินการ หากไมพบขอมลู ฝา ยทะเบียนประวตั อิ าชญากร ๑ กองทะเบยี นประวัติอาชญากร
จะออกประกาศสบื หาเจาของทรพั ยตอไป

๒. หากมผี มู าอา งกรรมสทิ ธขิ์ อรบั ทรพั ยห ายคนื ใหต รวจสอบหลกั ฐานการเปน เจา ของ
แลวดําเนินการตามประมวลกฎหมายแพงและพาณิชย บรรพ ๔ ทรัพยสิน ลักษณะ ๒ กรรมสิทธิ์
หมวด ๑ การไดม าซง่ึ กรรมสทิ ธิ์ มาตรา ๑๓๒๔ โดยเรยี กเกบ็ เงนิ จากเจา ของกรรมสทิ ธเิ์ ปน คา ธรรมเนยี ม
รักษาทรัพยในอตั รา รอ ยละ ๒ ครึง่ ของราคาทรพั ยส ิน แตไมเกิน ๑๐๐ บาท และเงนิ รางวัล เพ่อื มอบ
ใหแ กผเู ก็บในอตั รารอ ยละ ๑๐ ของราคาทรัพยสินภายใน ๑,๐๐๐ บาท ถา ราคาทรัพยส นิ นนั้ สงู กวา
๑,๐๐๐ บาท ข้นึ ไป ใหคดิ อกี รอ ยละ ๕ ในราคาทเี่ พม่ิ ขึ้นนน้ั

๓. ออกใบเสร็จรับเงินคารักษาทรัพย และใบรับรองขอเงินรางวัลไวเปนหลักฐาน
โดยจํานวนเงนิ คา รกั ษาทรัพยใ หส ง กง.

๔. ภายหลังจากออกประกาศสบื หาเจา ของทรัพยครบ ๑ ป ไมม ีผใู ดมาอา งกรรมสทิ ธ์ิ
ให ฝา ยทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ๑ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร จดั การขายทอดตลาด แลว นาํ เงนิ
สง กองการเงนิ เพ่ือผลประโยชนของทางราชการตอไป

ในสว นภูมภิ าค สถานตี าํ รวจภธู รใหปฏบิ ตั โิ ดยอนโุ ลมเชนเดียวกับสถานีตาํ รวจนครบาล
หนาที่ใดซ่ึงกําหนดใหเปนหนาที่ของ กองทะเบียนประวัติอาชญากร ใหหนวยพิสูจนหลักฐาน
สวนภูมิภาคเปนผดู าํ เนนิ การ

๖.๒ ประมวลกฎหมายแพง และพาณชิ ย เกี่ยวกับทรพั ยส นิ เก็บตกได

มาตรา ๑๓๒๓ บคุ คลเกบ็ ไดซ งึ่ ทรพั ยสนิ หาย ตองทาํ อยางหนึง่ อยางใดดงั ตอไปน้ี
(๑) สง มอบทรพั ยส นิ นน้ั แกผ ขู องหาย หรอื เจา ของ หรอื บคุ คลอนื่ ผมู สี ทิ ธจิ ะรบั ทรพั ยส นิ
น้ัน หรือ
(๒) แจง แกผ ขู องหาย หรอื เจา ของ หรอื บคุ คลอนื่ ผูมสี ิทธจิ ะรบั ทรพั ยส นิ น้ันโดยมชิ กั ชา
หรือ
(๓) สง มอบทรัพยส ินน้ันแกตํารวจนครบาล หรือพนกั งานเจาหนาท่อี น่ื ภายใน ๓ วนั
และแจง พฤตกิ ารณต ามทที่ ราบ อนั อาจเปน เครอ่ื งชว ยในการสบื หาตวั บคุ คลผมู สี ทิ ธจิ ะรบั ทรพั ยส นิ นน้ั
แตถาไมทราบตัวผูของหาย เจาของหรือบุคคลอ่ืนผูมีสิทธิจะรับทรัพยสินก็ดี หรือบุคคลดังระบุนั้น
ไมรับมอบทรัพยส นิ กด็ ี ทานใหร บี ดําเนนิ การตามวธิ อี ันบญั ญัตไิ วใ นอนุมาตรา (๓)

๖๗

ทงั้ น้ี ทา นวา ผเู กบ็ ไดซ ง่ึ ทรพั ยห ายตอ งรกั ษาทรพั ยส นิ นนั้ ไวด ว ยความระมดั ระวงั อนั สมควร
จนกวาจะสงมอบ

มาตรา ๑๓๒๔ ผูเก็บไดซ่ึงทรัพยสินหาย อาจเรียกรองเอารางวัลจากบุคคลผูมีสิทธิ
จะรบั ทรพั ยส นิ นน้ั เปน จาํ นวนรอ ยละสบิ แหง คา ทรพั ยส นิ ภายในราคาพนั บาท และถา สงู กวา นนั้ ขนึ้ ไป
ใหคิดอีกรอยละหา ในจํานวนที่เพิ่มขึ้น แตถาผูเก็บไดซึ่งทรัพยสินหายไดสงมอบทรัพยสินน้ันแก
ตํารวจนครบาลหรือพนักงานเจาหนาที่อื่นไซร ทานวาใหเสียเงินอีกรอยละสองคร่ึงแหงคาทรัพยสิน
เปนคาธรรมเนียมแกทบวงการนั้นๆ เพิ่มขึ้นเปนสวนหน่ึงตางหากจากรางวัลซึ่งใหแกผูเก็บได
แตคา ธรรมเนียมนีท้ า นจาํ กดั ไวไมใหเ กนิ หน่ึงรอยบาท

ถา ผซู ง่ึ เกบ็ ไดซ งึ่ ทรพั ยส นิ หาย มไิ ดป ฏบิ ตั ติ ามบทบญั ญตั ใิ นมาตรากอ นไซร ทา นวา ผนู น้ั
ไมม ีสิทธิจะรับรางวลั

มาตรา ๑๓๒๕ ถา ผเู กบ็ ไดซ งึ่ ทรพั ยส นิ หายไดป ฏบิ ตั ติ ามบทบญั ญตั มิ าตรา ๑๓๒๓ แลว
และผมู สี ทิ ธจิ ะรบั ทรพั ยส นิ นนั้ มไิ ดเ รยี กเอาภายในหนงึ่ ป นบั แตว นั ทเี่ กบ็ ไดไ ซร ทา นวา กรรมสทิ ธต กแก
ผเู กบ็ ได

แตถาทรัพยสินซ่ึงไมมีผูเรียกเอาน้ันเปนวัตถุโบราณวัตถุนั้นไซรกรรมสิทธ์ิแหงทรัพยสิน
น้นั ตกแกแผนดนิ แตผูเ กบ็ มสี ทิ ธิ์จะไดรับรางวลั รอ ยละสบิ แหงคา ทรัพยส ินนน้ั

มาตรา ๑๓๒๖ การเก็บไดซ่ึงทรัพยสินอันตก หรือทิ้งทะเล หรือทางนํ้าหรือน้ําซัดข้ึน
ฝงน้นั ทานใหบงั คบั ตามกฎหมายและกฎขอบงั คับวา ดวยการนนั้

มาตรา ๑๓๒๗ ภายในบงั คบั แหง กฎหมายอาญา กรรมสทิ ธิ์แหง ส่งิ ใดๆ ซง่ึ ไดใ ชใ นการ
กระทําผิด หรือไดมาโดยการกระทําผิดหรือเกี่ยวกับการกระทําผิดโดยประการอ่ืน และไดสงไวใน
ความรักษาของกรมในรัฐบาลน้ัน ทานวาตกเปนของแผนดิน ถาเจาของมิไดเรียกเอาภายในหน่ึงป
นบั แตวันสงหรอื ถา ไดฟ อ งคดีอาญาตอศาลแลว หรือนับแตว นั ทค่ี ําพิพากษาถงึ ที่สุด แตถ า ไมทราบตวั
เจาของ ทา นใหผ อ นเวลาออกไปเปน หาป

ถา ทรพั ยส นิ เปน ของเสยี หายหรอื ถา หนว งชา ไวจ ะเปน การเสยี่ งความเสยี หาย หรอื คา ใชจ า ย
จะเกินสวนกับคาของทรัพยสินนั้นไซร ทานวากรมในรัฐบาลจะจัดใหเอาออกขายทอดตลาดกอนถึง
กําหนดก็ได แตกอนท่ีจะขาย ใหจัดการตามควรเพ่ือบันทึกรายการอันเปนเคร่ืองในบุคคลผูมีสิทธ์ิ
จะรบั ทรพั ยส นิ นนั้ อาจทราบวา เปน ทรพั ยส นิ ของตนและพสิ จู นส ทิ ธไิ ด เมอ่ื ขายแลว ไดเ งนิ เปน จาํ นวน
สุทธิเทา ใดใหถ อื ไวแทนตัวทรพั ยสิน

มาตรา ๑๓๒๘ สังหาริมทรัพยมีคาซ่ึงซอนหรือฝงไวน้ัน ถามีผูเก็บไดโดยพฤติการณ
ซงึ่ ไมม ผี ใู ดสามารถอา งไดว า เปน เจา ของไดไ ซร ทา นวา กรรมสทิ ธต์ิ กเปน ของแผน ดนิ ผเู กบ็ ตอ งสง มอบ
ทรัพยนั้นแกตํารวจนครบาล หรือพนักงานเจาหนาที่อื่นแลวมีสิทธิจะไดรับรางวัลหนึ่งในสาม
แหงคา ทรพั ยนน้ั

๖๘

มาตรา ๑๓๒๙ สทิ ธิของบคุ คลผไู ดม าซงึ่ ทรัพยส ินโดยมคี า ตอบแทนและโดยสจุ ริตนน้ั
ทา นวา มเิ สยี ไป ถงึ แมว า ผโู อนทรพั ยส นิ ใหจ ะไดท รพั ยน น้ั มาโดยนติ กิ รรม อนั เปน โมฆยี ะ และนติ กิ รรม
นน้ั ไดถ ูกบอกลางภายหลงั

มาตรา ๑๓๓๐ สทิ ธขิ องบคุ คลผซู อ้ื ทรพั ยส นิ โดยสจุ รติ ในการขายทอดตลาดตามคาํ สง่ั ศาล
หรือคําสั่งเจาพนักงานรักษาทรัพยในคดีลมละลาย ทานวามิเสียไป ถึงแมภายหลังจะพิสูจนไดวา
เงินนนั้ มใิ ชข องจาํ เลย หรอื ลูกหน้ีโดยคาํ พิพากษา หรอื ผูลม ละลาย

๖๙

ประมวลระเบยี บการตาํ รวจเก่ียวกับคดี
ลักษณะ ๑๕

ของกลางและของสวนตัวผูต อ งหา

บทที่ ๔ ทรพั ยสนิ หายทม่ี ผี เู กบ็ ได
วธิ ีปฏบิ ตั ใิ นสว นที่เกยี่ วกับทรพั ยส ินหายทมี่ ีผเู กบ็ ได ใหถ อื ปฏิบตั ิตงั นี้
ขอ ๑ สถานีตํารวจนครบาลทองที่ใดที่มีผูเก็บทรัพยสินหายได มอบใหสถานีตํารวจ
แหงนั้นรับไว ก็ใหลงรายงานเบ็ดเสร็จประจําวันสมุดยึดทรัพยสินของกลางใหปรากฏชื่อ ท่ีอยูของ
ผูเก็บทรัพยสินหายได ตลอดจนลักษณะตําหนิรูปพรรณทรัพยสินและสถานท่ีท่ีเก็บไดโดยชัดเจนแลว
บันทึกถอยคําผูเก็บใหทราบถึงการไดของน้ันมาโดยละเอียด แลวสําเนาเอกสารดังกลาวพรอมกับ
สง ของกลางนน้ั ไปใหก องทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ภายในกาํ หนด ๓ วนั เพอ่ื สบื หาหรอื ออกประกาศ
สืบหาเจา ของหรือผมู สี ิทธ์ิไดร ับตอ ไป
ถา พนกั งานเจา หนา ทอี่ น่ื ไดร บั ทรพั ยส นิ ซง่ึ ผเู กบ็ ไดม ามอบใหไ วก ใ็ หป ฏบิ ตั ติ ามระเบยี บน้ี
โดยอนโุ ลม และใหแ จง หรือนาํ สง ตํารวจทอ งที่ที่เกบ็ ทรพั ยสินหายไดใ หทราบ แลวแตก รณี
ขอ ๒ ใหสอบสวนผูเก็บทรัพยสินหายไดทุกรายใหชัดเจนวา จะตองการรับรางวัล
หรอื ไมเ มอื่ ครบกาํ หนด ๑ ป นบั แตว นั ทเี่ กบ็ ไดแ ลว หากไมป รากฏวา มเี จา ของ หรอื ผมู สี ทิ ธมิ ารบั ของคนื
ผเู กบ็ จะขอรบั ของนน้ั เปน กรรมสทิ ธหิ์ รอื จะยกใหเ ปน สทิ ธแิ กท างราชการ หากผนู น้ั มคี วามประสงคอ ยา งใด
ใหบ นั ทกึ ไวเ ปน หลกั ฐานและแสดงไวใ นหลกั ฐานตามขอ ๑ เพอื่ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรไดท ราบ
ไวด ว ย และใหแนะนาํ แกผ ูเ กบ็ ไดดว ยวาหากยา ยท่ีอยูในระหวาง ๑ ป นบั แตวนั ทเี่ ก็บไดใ หมาแจง ณ
สถานตี าํ รวจทเ่ี กบ็ ไดห รอื พนกั งานเจา หนา ทท่ี รี่ บั แจง ไวเ ดมิ ถา มสิ ามารถจะทาํ ไดก ใ็ หแ จง ณ สถานตี าํ รวจ
ทส่ี ามารถจะแจง ได เพอื่ จะไดต ดิ ตอ ใหก องทะเบยี นประวตั อิ าชญากรทราบ ทง้ั น้ี เพอื่ ประโยชนข องผเู กบ็
ทรพั ยส นิ หายไดเ องในการทจี่ ะตดิ ตอ รบั รางวลั หรอื ขอรบั ทรพั ยส นิ หายทเี่ กบ็ ไดน น้ั เปน กรรมสทิ ธข์ิ องตน
ขอ ๓ ทรพั ยส นิ ทต่ี อ งสง ไปเกบ็ ยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรตามทกี่ ลา วมาในขอ ๑
ถาเปนส่ิงของท่ีใหญโตหรือมีน้ําหนักมากไมสะดวกแกการขนสงและการเคลื่อนยายหรือจะเปนการ
สิ้นเปลืองเงินคาขนสงเกินสมควร เชน เครื่องยนต เรือ แพ ซุง ปศุสัตวหรือสัตวพาหนะ เปนตน
ใหส ถานตี าํ รวจนนั้ เกบ็ รกั ษาไวเอง
สวนปศุสัตวหรือสัตวพาหนะสําหรับเขตทองที่อําเภอชั้นใน ใหสารวัตรใหญ สารวัตร
หรือผูรักษาการแทนแลวแตกรณีพิจารณา ถามีเหตุจําเปนก็ใหสงไปยังกองกํากับการตํารวจมา หรือ
โรงเรยี นตาํ รวจนครบาลเลย้ี งรักษาไว
ขอ ๔ ใหส ถานตี าํ รวจนครบาล ซง่ึ ไดร บั ทรพั ยส นิ หายทมี่ ผี เู กบ็ ไดจ ดั การสบื หาตวั เจา ของ
หรือผูมีสิทธิไดรับทรัพยสินดวยและใหประกาศหาเจาของหรือผูมีสิทธิไดรับติดไวโดยเปดเผยที่สถานี
ตํารวจ ใหป ระชาชนเหน็ ไดโดยชัดเจน

๗๐

ขอ ๕ ถา มผี มู าแจง วา ทรพั ยส นิ หาย โดยจะเปน การหลงลมื ทงิ้ ไวห รอื ทาํ ตกหลน อยา งไร
ก็ตามใหสถานีตํารวจแหงน้ัน ๆ รับแจงความลงรายงานเบ็ดเสร็จประจําวันไว แลวใหสอบสวนชื่อ
และสกลุ ตลอดจนทอ่ี ยสู ถานทท่ี ท่ี าํ ใหท รพั ยส นิ หายและตาํ หนริ ปู พรรณของสง่ิ นน้ั โดยละเอยี ดและจดั ทาํ
หนังสือใหผูแจงนําไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากรเพ่ือตรวจสอบดูวาไดมีผูเก็บไดและนําสงมอบ
ไวห รอื ไม ในกรณที ม่ี ผี เู กบ็ ไดแ ละนาํ มาสง มอบไว เมอ่ื กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรตรวจสอบหลกั ฐาน
แลวเช่ือแนวา ผูนั้นเปนเจาของท่ีแทจริงก็พิจารณาอนุญาตใหรับคืนไปไดและหมายเหตุไวในบัญชี
ใหผูน ้นั ลงชื่อรบั สงของไวเ ปนหลกั ฐาน แลว แจง สถานตี าํ รวจทสี่ ง ทรพั ยสินน้ันมาจดั การจาํ หนา ยบญั ชี
ทรัพยของกลางนน้ั ดว ย

ถาเปนทรัพยสินท่ียังมิไดสงกองทะเบียนประวัติอาชญากร และยังเก็บรักษาอยูที่สถานี
ตาํ รวจนน้ั ในเมอ่ื ผเู ปน เจา ของมาขอรบั คนื กใ็ หส ารวตั รใหญ สารวตั รหรอื ผรู กั ษาการแทนแลว แตก รณี
ตรวจสอบหลักฐานและพิจารณาอนุญาตใหรับคืนไปได แลวหมายเหตุไวในบัญชีกับใหผูนั้นลงช่ือ
รับส่ิงของไวเปนหลักฐาน แลวแจงใหกองทะเบียนประวัติอาชญากรทราบ เพ่ือประโยชนในการ
ตอบคําถามและรวบรวมสถิติตอ ไป

ขอ ๖ ทรัพยสินหายท่ีมีผูเก็บไดแลวไมนําสงมอบไวตอเจาพนักงานภายในกําหนด
เม่ือเปนคดีอาญาเก่ียวกับทรัพยสินนั้น ใหสถานีตํารวจที่ดําเนินเรื่องนั้นเก็บรักษาส่ิงของกลางเก็บได
นั้นไวกอนจนกวาคดีจะถึงที่สุด โดยใหปฏิบัติตามขอ ๑ ดวยและคดีถึงที่สุดแลว ใหดําเนินการตาม
คาํ พพิ ากษาถา ยงั ไมม ผี มู ารบั ของคนื ไป กใ็ หน าํ ทรพั ยส นิ นน้ั สง กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ตามขอ ๑

ขอ ๗ ทรพั ยส นิ หายทมี่ ผี เู กบ็ ไดแ ละสง มาเกบ็ รกั ษาไวย งั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร
แลว หากปรากฏในภายหลงั วา ทรพั ยสินนนั้ เปนของกลางในคดอี าญาแลวใหสถานตี าํ รวจทีด่ าํ เนนิ คดี
ขอรับไปเก็บรกั ษาไวตามระเบียบเกย่ี วกับของกลางในคดีอาญา

ขอ ๘ เมอ่ื ครบกาํ หนด ๑ ป แลวหากเจา ของหรือผมู ีสิทธหิ รอื ผูเก็บได ไมม าขอรับของ
คนื ไป ใหกองทะเบียนประวัติอาชญากรเปน เจา หนา ที่จัดการขายทอดตลาดแลวนาํ เงินสงกองการเงนิ
กรมตํารวจ เพื่อผลประโยชนของทางราชการตอไป

หากกองทะเบียนประวัติอาชญากรหรือหนวยราชการอ่ืนที่ไดรับทรัพยสินหายและมี
ผูเก็บไดพิจารณาเห็นวาทรัพยสินสิ่งใดเปนประโยชนแกสวนราชการ กรมตํารวจ หรือเพ่ือประโยชน
ทางอนื่ แลว ใหเ สนอขออนมุ ัตกิ รมตํารวจสั่งการ เปนเฉพาะรายไป

ในสว นภมู ภิ าคนอกจากจะถอื ปฏิบัติตามขอบังคบั การเกบ็ รกั ษาของกลาง ของกระทรวง
มหาดไทยกับระเบียบการเก็บของกลางในประมวลระเบียบการตํารวจเก่ียวกับคดีลักษณะ ๑๕ แลว
ใหสถานีตํารวจภูธรปฏิบัติการโดยอนุโลมเชนเดียวกับสถานีตํารวจนครบาลหนาท่ีใดซ่ึงกําหนดใหเปน
หนาท่ีของกองทะเบยี นประวัติอาชญากร ก็ใหกองกาํ กับการตํารวจ ๑ วทิ ยาการเขตเปน ผูด าํ เนินการ
และตดิ ตอ ประสานงานกบั กองทะเบียนประวตั อิ าชญากรทราบดว ย

(ระเบยี บกรมตาํ รวจ วาดว ยระเบยี บเกี่ยวกบั ทรัพยส นิ หายทม่ี ีผเู กบ็ ได (ฉบบั ที่ ๒) พ.ศ. ๒๕๐๗)

๗๑

๗. คนหายพลัดหลง คนตายไมท ราบชอื่

๗.๑ คนหายพลดั หลง
คนหายพลัดหลง หมายถึง บุคคลที่หายไปจากบาน หรือภูมิลําเนาเดิมของตน

อันอาจทราบสาเหตุน้ันไดในโอกาสตอมาหรืออาจหายไปช่ัวระยะเวลาหน่ึง เม่ือกลับมาจึงไดทราบ
สาเหตุ แตบ างราย อาจหายไปโดยไมท ราบสาเหตุ และสาบสญู ไป หรอื ถงึ แกช วี ติ นบั วา เปน ผลสะทอ น
ใหม องเหน็ สภาพของสังคมในขณะนัน้

สาเหตขุ องคนหาย
๑. ปญ หาสงั คม

๑.๑ การลอลวง หรอื หลอกลวง เชน
๑.๑.๑ ชกั ชวนไปเทยี่ วตา งจงั หวดั ทศั นาจร ผลู อ ลวง มกั จะออกอบุ ายชกั ชวนไป

บานญาติ บานเพื่อน หากเปนบุคคลประเภทวัยรุนชายหนุมกับหญิงสาวอาจจะถูกชักนําไปในทาง
เสอ่ื มเสีย ครัน้ เมอื่ เกดิ การเสยี หายข้ึนกจ็ ะไมย อมกลบั บา น บางรายไดต กเปน เหยื่ออาชญากรรม

๑.๑.๒ ชกั ชวนไปหางานทาํ วธิ นี ใ้ี ชก นั แพรห ลาย เพราะคนวา งงานกอ็ ยาก
จะมงี านทาํ ในทส่ี ดุ กถ็ กู ชกั นาํ ไปขายเปน โสเภณี เปน หมอนวด ฯลฯ อนั กอ ใหเ กดิ ปญ หาอาชญากรรม
ตามมา

๑.๑.๓ ลักพาไปเรียกคาไถ ผูลอลวง หรือคนรายอาจใชวิธีตางๆ เชน
วางยาสลบ ใหก ินยานอนหลับ ใชกําลงั ประทษุ รา ย ใชอ าวธุ ตามแตโ อกาส คนรา ยจะนําตัวไปกักขังไว
แลวหาวิธีการเรียกคาไถ หาวิธีตอรอง สวนใหญจะเรียกเงินเปนการแลกเปลี่ยน บางรายก็นําไป
เพื่อการอนาจาร เปนตน

๑.๒ พลดั หลง หลงทาง เชน การเดนิ ทางไปตา งจงั หวดั หรอื เดนิ ทางจากตา งจงั หวดั
เขา กรุงเทพฯ การไปเท่ียวงานมหกรรมตางๆ อาจทําใหเกดิ พลดั หลง หลงทางข้ึนได

๑.๓ ไดร บั อนั ตราย เชน คนหายออกจากบา นไปไดร บั อนั ตราย เชน อบุ ตั เิ หตรุ ถชน
ถูกสตั วทําราย ถูกชงิ ทรพั ย ฯลฯ

๑.๔ ตองคดี เชน ในขณะที่หายไปน้ันถูกจับกุมในคดีเก่ียวกับยาเสพติด
เลน การพนัน ประกอบอาชญากรรมจึงถูกเจา หนาทค่ี วบคุมตัวไว

๑.๕ สติฟนเฟอน หรือวิกลจริต คนหายประเภทน้ีจะหนีออกจากบานไป
โดยไรจุดหมาย บางรายไปไดร บั อนั ตราย เชน ตกนา้ํ ตาย ฆา ตัวตาย ฯลฯ

๑.๖ คนหายมีความสมัครใจ เชน คนหายที่เปนหญิงหนีตามผูชายไปในทํานอง
ชูสาว ไปมีครอบครัว ไปประกอบอาชพี สวนตวั เปนตน

๑.๗ สาเหตุอ่ืนๆ
- ระดับการศึกษา เน่ืองจากคนหายสวนใหญมีการศึกษาคอนขางตํ่า

สตปิ ญ ญานอ ย เช่ือคนงายจึงเปนสาเหตใุ หถกู หลอกลวง

๗๒

- สิ่งแวดลอม เชน การโฆษณาย่ัวยุกระตุนทางกามารมณ ไดแก หนังโป
การแสดงโชวล ามก อนาจาร มสี ถานเริงรมย อาบ อบ นวด บาร ไนตค ลบั อันจะกอ ใหเกิดปญหาเรื่อง
เพศสัมพันธและปญหาอาชญากรรม

- ความทะเยอทะยาน ฟุง เฟอ ชอบแตง ตวั ชอบเลยี นแบบ ฯลฯ
- เบอื่ หนา ยอาชพี เดมิ เชน การทาํ นา ทาํ สวน ทาํ ไร จงึ คดิ เปลย่ี นอาชพี ใหม
- การคบเพ่ือน ที่อาจชักนําไปในทางเสื่อมเสีย เชน คบเพ่ือนที่เคยเปน
หมอนวด เปน โสเภณี อาจจะชกั นาํ ใหเสอ่ื มเสียตามไปดวย
- ขาดการอบรมสงั่ สอนจากบดิ ามารดา หรอื ผปู กครองสาเหตเุ ชน นจ้ี ะทาํ ให
ครอบครัวขาดระเบียบวินัยทําใหครอบครัวแตกแยก เปนเหตุใหสมาชิกในครอบครัวขาดความอบอุน
ขาดท่ีพึง่ ทางใจ
- หา งเหินตอ ศาสนา หันไปนิยมทางดา นวัตถุ
๒. ปญ หาดานเศรษฐกิจ
การครองชีพการดํารงชีวิตหากครอบครัวใดประสบกับปญหาการหยาราง บิดา
มารดาทะเลาะววิ าทกนั เปน ประจําเพราะการเงนิ ไมพ อจับจายใชส อย ยอ มเปนสาเหตทุ าํ ใหค รอบครัว
ไมมีความสุข ไดรับความกดดันเกิดความคับแคน อาจเปนสาเหตุทําใหบุคคลในครอบครัวถือโอกาส
หนอี อกจากบานไป จึงเกดิ คนหายขึ้น
๓. ปญ หาดานการเมอื ง
ในที่นี้หมายถึง คนหายพลัดหลงท่ีไปเปนผูกอการราย หรือกอความไมสงบ
โดยคนรา ยหรอื ผลู อ ลวงใชก ลอบุ ายกลวธิ ตี า งๆ เชน ลกั ขโมยเดก็ ตามโรงพยาบาล โรงเรยี น ฯลฯ หรอื ทาํ ที
ขอเด็กไปเล้ียง เปนบุตรบุญธรรมหรือขอซ้ือจากบิดามารดาที่ยากจนแลวนําเด็กไปเล้ียงไวหรือกักกัน
ตัวไว คนรายจะใชวิธีอบรมสั่งสอนเด็กใหเกิดความเกลียดชัง และมีอุดมการณที่รุนแรงเปนปรปกษ
กบั ชาตบิ า นเมอื งหรอื เปน ผกู อ การรา ย คนหายพลดั หลงเปน ผกู อ การรา ยดงั กลา ว จงึ เปน ปญ หาสาํ คญั
และเปนภัยรายแรงระดับชาติ บอนทําลายความม่ันคงของรัฐ หรือกรณีที่มีความคิดเห็นหรือทัศนคติ
ท่ีแตกตางกันดานความเมืองอาจนําไปสูการชุมนุมเรียกรองโดยใชเง่ือนไขในรูปแบบตางๆ อาจเปน
เหตุใหม ผี เู สียชีวติ หรือสูญหาย

แนวทางปฏบิ ตั เิ กี่ยวกบั คนหายพลัดหลง
๑. เมื่อมีผูแจงเก่ียวกับคนหาย พนักงานสอบสวนที่รับแจงจะดําเนินการลงรายงาน

ประจําวนั จดตําหนิรูปพรรณกรอกขอ ความลงในรายงานแบบแจงรูปพรรณคนหาย (แบบ วท.๑๒/๑-
ต.๓๒๖) พรอ มกับซกั ถามสาเหตกุ ารหายใหไ ดค วามละเอยี ดชดั เจน การออกรายงานตําหนิรูปพรรณ
คนหายใหจัดทําจํานวน ๒ ฉบับ เก็บรวมเรื่องเขาเลมไวที่หนวยรับแจงจํานวน ๑ ฉบับ และสง
กองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือหนวยพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาค พ้ืนท่ีที่รับผิดชอบ จํานวน
๑ ฉบับ เพอ่ื ออกประกาศสืบหา

๗๓

การจัดสงแบบรายงานตําหนิรูปพรรณคนหาย ในเขตกรุงเทพฯ ใหจัดสง กองทะเบียน
ประวตั ิอาชญากรในสวนภมู ภิ าคใหจ ัดสง หนวยพสิ จู นหลกั ฐานสวนภมู ภิ าค พ้ืนที่ที่รับผดิ ชอบ

๒. ถา กรณเี ปน ทส่ี งสยั วา คนหายพลดั หลงนน้ั ถกู ลอ ลวงลกั พาไป ใหร บี จดั ตาํ รวจตดิ ตาม
ตลอดจนดาํ เนนิ การใชเ ครอื่ งมอื สอื่ สารตดิ ตอ กบั ตาํ รวจทอ งที่ ตาํ รวจทางหลวง ตาํ รวจรถไฟ ตาํ รวจนา้ํ
ตาํ รวจทอ งเทยี่ ว หรอื ดา นตรวจคนเขา เมอื ง สกดั คน ตามดา นใกลเ คยี งหรอื จดุ ทคี่ าดวา ถกู ลอ ลวงลกั พา
จะผานไปโดยดว น

๓. ถา การสอบสวนรบั แจง นนั้ มเี หตอุ นั ควรสงสยั หรอื เชอื่ มนั่ วา จะเกยี่ วขอ งกบั การเมอื ง
นอกจากดาํ เนนิ การดงั กลา วแลว ใหท าํ การสอบสวนมลู กรณโี ดยละเอยี ด และรายงานดว นถงึ สาํ นกั งาน
ตาํ รวจแหง ชาติ (ผา นกองบญั ชาการตาํ รวจสนั ตบิ าล) เพอ่ื พจิ ารณาสงั่ การใหด าํ เนนิ การสบื สวนตดิ ตาม
เปน กรณพี เิ ศษตอไป และสาํ เนาแจง ตนสังกดั ถงึ ระดบั กองบัญชาการทราบ โดยดว นดว ย

๔. หากสงสยั วา คนหายจะถกู ทาํ รา ยถงึ ตาย ใหพ นกั งานสอบสวนสง ตวั ผแู จง ไปดรู ปู ถา ย
หรือตําหนิรูปพรรณคนตายไมทราบช่ือ ในเขตกรุงเทพฯ ดูไดท่ีกองทะเบียนประวัติอาชญากร
สว นภมู ิภาคดูได ที่หนวยศนู ยพ สิ จู นห ลกั ฐานท่เี กีย่ วของ

๕. ใหหัวหนาสถานีตํารวจมอบหมายใหตํารวจคนใดคนหน่ึงรับผิดชอบในการสืบสวน
ติดตามหาตัวคนหาย โดยใหไปรูจกั กบั บานผแู จง หรอื บา นผูปกครองคนหายและเย่ียมเยียนเปนระยะ
ทกุ ๆ ๗ วนั ๑๕ วนั ๑ เดือน ๒ เดอื น และ ๓ เดอื น

๖. เม่ือครบกําหนด ๓ เดือน แลวยังไมไดตัวคนหายคืนใหสถานีตํารวจรายงานผล
การสบื สวนตดิ ตามแบบการสบื สวนตดิ ตามคนหาย (แบบ วท.๑๒/๒ ต.๓๒๖) โดยแจง ไปยงั กองทะเบยี น
ประวตั ิอาชญากร หรือหนว ยพสิ จู นหลกั ฐานสว นภมู ิภาคที่เกย่ี วขอ ง แลว แตกรณี

๗. ระหวางท่ีสถานีตํารวจตางๆ รับแจงคนหายไวน้ัน ใหกําชับผูแจงดวยวาหากไดตัว
คนหายคนื เมอ่ื ใดใหร บี แจง ถอนคนื โดยเรว็ และเมอื่ ไดร บั แจง ถอนคนื แลว ใหส ถานที รี่ บั แจง ทาํ การรบั แจง
ถอนคืนไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร และหนวยพิสูจนหลักฐานสวนภูมิภาคที่เก่ียวของ
เพือ่ ถอนประกาศสบื หาและระงับการสืบหา

ในสว นของกองทะเบียนประวัติอาชญากร
๑. ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๑ กองทะเบียนประวัติอาชญากร เปนหนวยงาน

รับผดิ ชอบ โดยจะรับแบบแจงรูปพรรณคนหาย วท.๑๒/๑ - ต.๓๒๖ แบบแจงผลการไดตัวคนหายคนื
วท.๑๒/๒ - ต.๓๒๖ และแบบสืบสวนตดิ ตามคนหาย วท.๑๒/๓ - ต.๓๒๖

๒. ดําเนินการตรวจสอบความถูกตองของแบบรายงานตางๆ จัดพิมพประกาศสืบหา
คนหาย ถอนประกาศสบื หาคนหายในระบบ POLIS รวมสง ใหห นว ยงานทเ่ี กยี่ วขอ ง เชน บรรณาธกิ าร
หนังสอื พิมพไ ทยรฐั , หัวหนาศนู ยข อมูลคนหายเพ่ือตอ ตา นการคา มนุษย, ผูอาํ นวยการ ฝายรายการ
รว มดวยชว ยกนั เปนตน เพือ่ ประชาสัมพนั ธประกาศสืบหาคนหาย หรือถอนประกาศคนหาย

๓. หลงั จากออกประกาศสืบหาคนหายไปแลว เปนระยะเวลา ๓ เดอื น ยงั ไมไดร ับแจง
ผลการไดตัวคนหายคืนหรือไม จะดําเนินการดงั นี้

๗๔

๓.๑ ทําบัญชีรายชื่อคนหายเพ่ือตรวจสอบกับสถานีตํารวจท่ีรับแจง พรอมท้ังให
พนกั งานสอบสวนรายงานแบบการสบื สวนติดตามคนหาย วท.๑๒/๓ - ต.๓๒๖

๓.๒ ทําหนังสือถึงผูปกครองหรือผูแจง โดยสอบถามถึงการไดตัวคนหายคืน
หรือไม หากพบตัวแลวใหรีบไปแจง ถอนกบั สถานีตาํ รวจทแ่ี จง หายไว

แบบแจง รูปพรรณเกีย่ วกับคนหายพลดั หลง
แบบแจง รูปพรรณคนหายพลดั หลง แบงออกเปน ๓ ชนิด คอื
๑. แบบแจง รปู พรรณคนหาย (วท.๑๒/๑- ต.๓๒๖) พนกั งานสอบสวน หรอื เจา หนา ท่ี

ผรู ับแจงใชสําหรบั กรอกขอ ความลงในแบบ สถานตี าํ รวจนครบาลใหใชแ บบรายงานนี้ จํานวน ๒ ฉบบั
สถานีตาํ รวจในสวนภมู ภิ าค จาํ นวน ๓ ฉบบั รายละเอียดในแบบฟอรม ระบุชอ่ื สถานีตาํ รวจ ชอ่ื ผูแจง
ชื่อคนหาย ภูมลิ ําเนาคนหาย ตําหนิรปู พรรณตา งๆ

๒. แบบแจง ผลการไดต วั คนหายคนื (วท.๑๒/๒-ต.๓๒๖) กาํ หนดขน้ึ ใชส าํ หรบั พนกั งาน
สอบสวน หรอื เจา หนา ทใี่ ชก รอกขอ ความตา งๆ หลงั จากไดต วั คนหายคนื แลว ลกั ษณะแบบฟอรม ระบุ
รายละเอยี ด เชน ช่อื สถานตี ํารวจ ชือ่ คนหายไดค นื เหตุท่ไี ดต วั คนหายคนื สถานท่พี บตัว ฯลฯ

๓. แบบแจง การสบื สวนตดิ ตามคนหาย (วท.๑๒/๓-ต.๓๒๖) ใชส าํ หรบั พนกั งานสอบสวน
หรอื เจา หนาที่กรอกขอ ความลงในแบบฟอรม ซึ่งระบุลกั ษณะการสบื สวนตดิ ตามคนหายไว เชน สถานี
ทร่ี บั แจง ผรู บั ผดิ ชอบในการสบื สวนตดิ ตามรายการเยย่ี มเยยี นผปู กครองคนหาย รายละเอยี ดการสบื สวน
ติดตามคร้ังท…่ี ..เปนตน

๗๕

 ”π—°ß“πμ”√«®·Ààß™“μ‘

·∫∫·®âߺ≈°“√‰¥âμ«— §πÀ“¬§π◊

 ∂“πμ’ ”√«®....................................................Õ”‡¿Õ.......................................®ß— À«¥— ................................
§π‰¥â§◊π‡≈¢∑.Ë’ ......................ª®«.................√—∫·®âß«—π∑.’Ë ...........‡¥◊Õπ.....................æ.». Úı.......... ‡«≈“.............π.
™Õ◊Ë §π‰¥§â π◊ ...................................................‰¥§â π◊ ‡¡Õ◊Ë «π— ∑.Ë’ .................‡¥Õ◊ π.....................................æ.». Úı.............
§π‰¥§â π◊ √“¬π‰’È ¥·â ®ßâ §«“¡À“¬‰«∑â  Ë’ ∂“πμ’ ”√«®...........................Õ”‡¿Õ............................®ß— À«¥— ..............................
μ“¡∑–‡∫¬’ π§πÀ“¬‡≈¢∑.Ë’ .....................‡¡◊ÕË «π— ∑’Ë............‡¥Õ◊ π...........................æ.». Úı.............‡«≈“.................π.
™ÕË◊ ºπ⟠”§«“¡·®ßâ ...............................................∫“â π‡≈¢∑.’Ë .....................∂ππ,´Õ¬.................................À¡∑Ÿà .’Ë ...............
μ”∫≈...............................................................Õ”‡¿Õ.................................................®ß— À«¥— ..............................................

‡Àμ∑ÿ ‰’Ë ¥æâ ∫μ«— ‡®“â Àπâ“∑Ë’μ“¡æ∫ °≈—∫¡“‡Õß
ºªâŸ °§√Õßμ“¡æ∫ §πÀ“¬·®âߢ“à «¡“
¡º’ âπŸ ” àß

 ∂“π∑’æË ∫μ«— ‚√ß·√¡ ∫“â π≠“μ‘
 ∂“π∫√‘°“√ ∫“â π‡æ◊ËÕπ
 ∂“π‚ ‡¿≥’ ∫“â πºâŸ·®âß
«—¥ ‡√√à àÕπ
‚√ß欓∫“≈ ÕπË◊ Ê

‡Àμÿ∑ÀË’ “¬‰ª‡π◊ËÕß®“° ∂Ÿ°≈Õà ≈«ß §∫— ·§πâ „π§√Õ∫§√—«
‰¥â√∫— Õ—πμ√“¬ ‰ªÀ“ß“π∑”
À≈ß∑“ß, æ≈¥— À≈ß ‰ªμà“ß®—ßÀ«—¥
≈°— æ“ °≈—∫‰ªÕ¬Ÿà∫“â π‡¥¡‘
μÕâ ߧ¥’ ‰ª¡’§√Õ∫§√«—
 μø‘ íòπ‡øÕó π, «‘°≈®√‘μ ‡ÀμÿÕ◊ËπÊ

„À·â ®ßâ ∂ß÷ æƒμ°‘ “√≥√å “¬≈–‡Õ¬’ ¥¢Õ߇Àμ∑ÿ À’Ë “¬®π‰¥æâ ∫μ«— §π◊ ¡“..................................................................................

...............................................................................................................................................................................................

æπ°— ß“π Õ∫ «π‰¥¥â ”‡ππ‘ °“√„π‡√Õ◊Ë ßπ‰’È ª·≈«â Õ¬“à ߉√ °∫— „§√ ·≈–„π¢Õâ À“Õ–‰√...................................................

................................................................................................................................................................................................

‰¥Õâ ∫√¡ ß—Ë  Õπ§π‰¥§â π◊ Õ¬“à ß„¥∫“â ß.................................................................................................................................

................................................................................................................................................................................................

À¡“¬‡Àμ.ÿ ...................................................................................................................................................................................

...............................................................................................................................................................................................

(≈ß™ËÕ◊ )...................................................................æπ—°ß“π Õ∫ «π
(................................................................)

«∑. ÒÚ/Ú-μ. ÛÚˆ

๗๖

 ”π—°ß“πμ”√«®·Ààß™“μ‘

·∫∫°“√ ◊∫ «π쥑 μ“¡§πÀ“¬

 ∂“πμ’ ”√«®......................................................Õ”‡¿Õ...................................®—ßÀ«¥— .................................
§πÀ“¬‡≈¢∑.Ë’ ........................™Õ◊Ë .......................................√—∫·®â߇¡◊ËÕ«π— ∑.’Ë ..............‡¥◊Õπ.......................æ.»................
ºâŸ√∫— º¥‘ ™Õ∫„π°“√ ◊∫ «π쥑 μ“¡...................................................................................................................................
‡¬’ˬ¡ºŸâª°§√ÕߧπÀ“¬.....................................................................................................................................................

§√ßÈ— ∑’Ë Ò ‡¡ÕË◊ «—π∑’Ë....................‡¥Õ◊ π..................æ.»...............ª®«.¢Õâ ‰ª.............¢âÕ°≈—∫..................
é Ú é ................ é ................ é ................ é ................ é ........................
é Û é ................ é ................ é ................ é ................ é ........................
é Ù é ................ é ................ é ................ é ................ é ........................
é ı é ................ é ................ é ................ é ................ é ........................

√“¬≈–‡Õ’¬¥„π°“√ ◊∫ «πμ‘¥μ“¡...................................................................................................................................
§√ßÈ— ∑Ë’ Ò ..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

é Ú ..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

é Û ..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

é Ù ..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

é ı ..................................................................................................................................................

..................................................................................................................................................

À¡“¬‡Àμÿ .......................................................................................................................................................................

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

≈ß™◊ËÕ......................................................................
(.................................................................)
À—«Àπ“â æπ—°ß“π Õ∫ «π

«π— ∑.Ë’ .................‡¥◊Õπ...................................æ.»...............

«∑. ÒÚ/Û-μ. ÛÚˆ (๒๕๐,๐๐๐ ผ. โรงพมิ พตาํ รวจ ก.ย. ๒๕๒๔)

๗๗

บญั ชรี ายชอื่ คนหายพลดั หลง ทไี่ มท ราบผลการสืบสวนตดิ ตาม
และผลการไดตัวคนหายคืน

สถานตี าํ รวจ……………………………ดงั รายช่ือตอ ไปน้ี

ลาํ ดบั ชอื่ - สกลุ คนหาย แจง หาย ป.จ.ว.ขอ วนั เดือน ป สาเหตุท่หี าย หมายเหตุ
วนั ที่ ทพ่ี บคนหาย

๗๘

“º··èÕ ó
¡ÒÃดาํ à¹¹Ô ¡ÒÃà¡ÕèÂǡѺ¤¹ËÒÂ¾Å´Ñ Ëŧ áÅÐä´¤Œ ×¹

วิธีดาํ เนินการในสว นท่ีเกี่ยวกับคนหายพลดั หลง ใหป ฏบิ ัติดงั นี้
ขอ ๔๐๕ เม่ือมีผูมาแจงความเก่ียวกับคนหายพลัดหลง ใหผูมีหนาท่ีรับแจงรีบดําเนิน
การรับแจงลงรายงานประจําวัน หรือบันทึกขอความไวเปนหลักฐาน แลวจัดการกรอกขอความลงใน
รายงานตําหนิรูปพรรณคนหายทันตามแบบ วท.๑๒/๑-ต.๓๒๖ ทายระเบียบน้ี พรอมกับใหซักถาม
สาเหตุแหงการจากผูแจงใหไ ดความละเอยี ดชัดเจน แลว จัดการตอ ไปน้ี

ก. หนว ยงานทม่ี หี นา ทร่ี บั แจง ภายในเขต จงั หวดั พระนคร-ธนบรุ ี ใหร บี ตดิ ตอ
แจงเร่ืองราวของคนหายพลัดหลง ไปยังกองกํากับการ รถวิทยุ และศูนยรวมขาว และกองกํากับการ
สวัสดิภาพเด็กและเยาวชน เพื่อดําเนินการติดตามคนหา แลวใหออกรายงานตําหนิรูปพรรณ
คนหายนี้ จาํ นวน ๒ ฉบบั เกบ็ รวมเร่อื งเขา เลมไว ณ รบั แจง ๑ ฉบับ สง กองทะเบียนประวัติอาชญากร
๑ ฉบบั

ข. หนวยงานท่มี หี นา ท่รี บั แจงในเขตจงั หวดั อนื่ ใหออกรายงานน้ี ๔ ฉบับ
เก็บรวมเรื่องไว ณ ท่ีแจง ๑ ฉบับ สงวิทยาการจังหวัด ๑ ฉบับ กองกํากับการตํารวจวิทยาการเขต
๑ ฉบบั และกองทะเบียนประวัตอิ าชญากร ๑ ฉบบั

ค. การสงรายงานรูปพรรณคนหาย ใหจัดการสงไปทันทีพรอมดวยรูปถาย
(ถา มี) ใหพนกั งานสอบสวน หรอื ผรู บั แจงลงชอ่ื รบั รองไวห ลงั รปู ถา ย และบันทกึ วา ถา ยเมือ่ วัน เดอื น
ปใ ด และใหแนะนาํ กับผแู จงดวยวา ถาไดตัวคนหายคืนมาแลวใหรบี แจง ถอนทสี่ ถานตี ํารวจท่ีใกลเ คียง
เพือ่ แจงกองทะเบยี นประวัตอิ าชญากรทราบ และปฏิบตั ติ ามระเบียบตอไป

ขอ ๔๐๖ ถา กรณเี ปน ทสี่ งสยั วา คนหายพลดั หลงนนั้ ถกู ลอ ลวงลกั พาไป ใหร บี จดั ตาํ รวจ
ออกติดตามตลอดจนดําเนินการใชเครื่องมือส่ือสารติดตามกับตํารวจทองท่ี ตํารวจทางหลวง ตํารวจ
รถไฟ สกดั คน ตามดา นใกลเ คียงหรือจดั ทเี่ ปนปลายทางท่ยี านพาหนะจะผา นไปโดยดวน

ถาการสอบสวนรับแจงนั้น มีเหตุอันควรสงสัยหรือเชื่อม่ันวาเก่ียวของกับการเมือง
นอกจากดาํ เนนิ การดงั กลา วแลว ใหท าํ การสอบสวนมลู กรณโี ดยละเอยี ด และรายงานดว นเปน หนงั สอื
ถึงกรมตํารวจ ๒ ชุด เพ่ือพิจารณาส่ังการใหตํารวจสันติบาลดําเนินการสืบสวนสอบสวนติดตาม
เปน พเิ ศษตอ ไป

ในการดาํ เนนิ การสอบสวนจะตดิ ตอ ผบู งั คบั การตาํ รวจสนั ตบิ าลไปรว มการสอบสวน หรอื
สงตัวผูแจงไปใหผูบังคับการตํารวจสันติบาลสอบสวน แลวแตกรณีและเฉพาะรายก็ได เม่ือสอบสวน
เสร็จสนิ้ แลวใหร ายงาน กรมตํารวจทราบอีกคร้ังหน่ึง

ขอ ๔๐๗ ถาผูแจงสงสัยวาคนหายจะถูกทํารายถึงตาย หรือตายดวยเหตุอื่นๆ ให
พนกั งานสอบสวนสง ตวั ผแู จง ไปดรู ปู ถา ยตาํ หนริ ปู พรรณของคนตายไมท ราบชอื่ ทกี่ องทะเบยี นประวตั ิ
อาชญากร กองกาํ กับการตาํ รวจวทิ ยาการเขต หรอื วทิ ยาการจังหวัด แลวแตก รณี

๗๙

ขอ ๔๐๘ ใหส ารวตั รใหญ สารวตั ร ผบู งั คบั กองหรอื หวั หนา สถานตี าํ รวจ สงั่ มอบหมาย
ตาํ รวจในสถานคี นใดคนหนง่ึ เปน ผรู บั ผดิ ชอบสืบสวนตดิ ตามหาตัวคนหาย โดยใหไ ปรูจักกับบานผแู จง
หรือผูปกครองคนหายและหม่นั ไปตดิ ตอ เยีย่ มเยียนเปนระยะๆ ทุก ๗ วนั , ๑๕ วนั , ๑ เดอื น และ
๓ เดือน เมื่อครบกาํ หนด ๓ เดอื นแลว หากยังไมทราบหรือไดตวั คนหายคนื ใหสารวตั รใหญ สารวัตร
ผบู งั คับกอง หรอื หัวหนาสถานีตาํ รวจรายงานผลแหงการไปตดิ ตอ เยี่ยมเยียน ตามแบบ วท.๑๒/๓ –
ต.๓๒๖ ทายระเบียบน้ีไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร สําหรับภูมิภาคนั้น ใหรายงานไปยัง
กองกาํ กับการตาํ รวจวทิ ยาการเขต และวิทยาการจงั หวดั อกี ดว ย

เมื่อกองทะเบียนประวัติอาชญากร กองกํากับการตํารวจวิทยาการเขต และวิทยาการ
จังหวัด ไดร ับรายงานตําหนริ ูปพรรณคนหายหรือไดค ืนแลว ใหดาํ เนนิ การออกประกาศโฆษณา หรือ
แจงถอนประกาศโดยรีบดว น และใหม หี นา ทตี่ ดิ ตอประสานงานกับหนวยงานท่ีรับแจง คนหาย เพ่อื ให
ไดทราบถงึ ผลการสบื สวนติดตามและเพ่ือความแนชดั ถงึ สาเหตแุ หง การหายและไดค ืน

ขอ ๔๐๙ ประกาศสืบหาคนหายทุกฉบับท่ีไดมีการออกประกาศสืบหาตัวนั้นให
หัวหนาหนว ยท่ไี ดรบั ประกาศแจง ใหตาํ รวจในปกครองทราบ แลว ปดประกาศไวท ีห่ นวยงานหรอื ตูยาม
ตลอดจนที่สาธารณะ หรือทีช่ ุมนมุ ชน เชน สถานีรบั สงผูโดยสาร หรือเรอื เปน ตน

ขอ ๔๑๐ เมื่อมีเจาหนาที่ตํารวจหรือมีผูนําคนพลัดหลงมาสงยังหนวยงานใด ใหลง
รายงานประจําวันรับตัวไว แลวจัดการตรวจสอบกับประกาศสืบหาคนหายวา ตรงกับรายที่มีผูใด
แจง หายบา งหรอื ไม

(๑) ถาปรากฏวา ตรงกับรายงานรบั แจงหายไว ใหจ ัดตํารวจนําตวั สง ไปยัง
หนวยงานท่รี บั แจง หายนั้นเพอ่ื ดําเนนิ การติดตอผปู กครอง หรือญาตใิ หมารับตวั โดยปฏิบัตดิ ังตอ ไปนี้

ก. ในจงั หวดั พระนคร-ธนบรุ ี ถา คนหายพลดั หลงมภี มู ลิ าํ เนาอยใู นเขต
ของสถานตี าํ รวจใดใหเ ปน หนา ทข่ี องตาํ รวจสถานนี นั้ นาํ คนหายพลดั หลงสง คนื ผปู กครอง หากคนหาย
พลดั หลงมภี มู ลิ ําเนาอยูในสว นภมู ิภาคใหน าํ สง กองกาํ กับการสวัสดิภาพเด็กและเยาวชน หากอายเุ กิน
๑๗ ป ใหน าํ สง กรมประชาสงเคราะห

ข. ในสว นภมู ภิ าค ถา คนหายพลดั หลงมภี มู ลิ าํ เนาอยใู นเขตจงั หวดั นน้ั
ใหตํารวจสถานีที่รับตัวเปนผูนําสงผูปกครอง หรือตํารวจสถานีท่ีคนหายพลัดหลงมีภูมิลําเนาอยู
แลวแตกรณี หากมีภูมิลําเนาอยูในจังหวัดอ่ืน ใหนําสงยังสถานีตํารวจท่ีคนหายพลัดหลงมีภูมิลําเนา
อยแู ลวรายงานใหผกู าํ กับการทราบ

กอนนําสงใหตํารวจสถานีท่ีไดรับตัวหรือพบคนหายพลัดหลงวิทยุหรือติดตอกับสถานี
ตํารวจท่คี นหายพลดั หลงมีภูมลิ าํ เนาอยู เพ่อื ติดตอ หรอื แจงใหผปู กครองไปรบั ตัวคนหายพลดั หลง

หากผูปกครองไปรับไมไดหรือขัดของ ใหตํารวจสถานีท่ีคนหายพลัดหลงมีภูมิลําเนาอยู
วทิ ยหุ รอื แจง ขดั ขอ งใหท ราบ เพอ่ื ใหต รวจสถานที ไี่ ดร บั หรอื พบตวั คนหายพลดั หลงนน้ั จดั ตาํ รวจนาํ สง
ระหวา งการตดิ ตอ ใหน าํ คนหายพลดั หลงไปฝากไวท ห่ี นว ยงานของกรมประชาสงเคราะหเ ปน การชวั่ คราว

๘๐

(๒) ถาปรากฏวาไมมีหนวยงานไดรับแจงหายไว กอนดําเนินการใดๆ ให
นาํ ตวั คนพลดั หลงไปยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร กองกาํ กบั การตาํ รวจวทิ ยาการเขตหรอื วทิ ยาการ
จงั หวัดแลว แตก รณี เพือ่ ถา ยรปู และจดตําหนริ ปู พรรณออกประกาศโฆษณาสบื หาผูปกครองหรือญาติ

คนหายพลดั หลงทไ่ี ดด าํ เนนิ การตามกลา วขา งตน เสรจ็ เรยี บรอ ยแลว หากไมส ามารถนาํ สง
ผูปกครองหรอื ญาติ ใหน ําตัวสง กรมประชาสงเคราะห ประชาสงเคราะหจังหวดั หรอื ประชาสงเคราะห
อาํ เภอที่ใกลเคียงเพื่อใหความอนเุ คราะหค มุ ครองตอไป

ระหวางท่ีดําเนินการดังกลาว ใหพนักงานสอบสวนดูแลคนพลัดหลงไวที่สถานีตํารวจ
ไมเ กนิ ๒๔ ชั่วโมง

ขอ ๔๑๑ ในกรณีท่ีติดตามพบตัวคนหาย หรือมีผูมาแจงวา ไดพบตัวคนหายแลว
ดวยประการใดก็ตามใหพนักงานสอบสวนพยายามซักถามถึงสาเหตุท่ีหายไปอยางแทจริง ตลอดจน
การใชช วี ติ ระหวางทหี่ ายและใหท ําการอบรมสงั่ สอนมใิ หหลบหนีไปอกี ถา หากไมสามารถทจ่ี ะซักถาม
หรืออบรมสัง่ สอนแกตวั ผหู ายได ก็ใหแ นะนาํ แกผ ูแ จง หรอื ผูปกครองใหดําเนินการอบรมสง่ั สอนแทน
แลวจัดการกรอกขอ ความลงในรายงาน แจง ผลการไดต วั คืนตามแบบ วท.๑๒/๒ – ต.๓๒๖ และรีบสง
รายงานนี้ไปยังหนวยงานตามที่ไดเคยแจงรายงานคนหายใหทราบภายใน ๒๔ ชั่วโมง นับแตวันท่ีได
รบั แจง หรือพบตัวเพ่ือจัดการถอนประกาศตอ ไป

ขอ ๔๑๒ ใหกองทะเบียนประวัติอาชญากร รวบรวมสถิติคนหายพลัดหลงและไดคืน
ทั่วราชอาณาจกั รตามลําดับ กองบงั คบั การ ท้ังสว นกลางและสวนภมู ิภาค โดยแบงเปน ชาย หญงิ เด็ก
และผูใหญ เฉพาะเดก็ และเยาวชนใหแ ยกตามลาํ ดับอายุ พรอ มดว ยขอ มลู ตา งๆ จากรายงาน เสนอ
กรมตาํ รวจทราบทกุ ระยะ ๖ เดอื น คอื สน้ิ เดอื นมถิ นุ ายน และสน้ิ เดอื นธนั วาคม ของป เพอื่ เปน แนวทาง
ในการพจิ ารณาปองกันและปราบปราม

ใหส าํ นักงานสถิติ กรมตาํ รวจ รว มดําเนนิ การตามวรรคตน โดยอนุโลม
ในโอกาสท่ีผูบังคับบัญชาไปตรวจราชการท่ีสถานีตํารวจใด ใหเรียกตรวจรูปพรรณ
คนหายของสถานีตํารวจน้ัน เพื่อชวยกําชับการติดตามสืบสวนหาตัวเด็กหรือเยาวชนท่ียังไมไดคืน
และใหบ ันทกึ ผลการตรวจไวในสมดุ ตรวจผใู หญท ุกคร้งั ”
(ประมวลระเบยี บการตาํ รวจเกย่ี วกบั คดี ลกั ษณะ ๑๔ การออกประกาศตาํ หนริ ปู พรรณบคุ คลและทรพั ย)

๘๑

๗.๒ คนตายไมทราบช่อื
คนตายไมท ราบชอื่ หมายถงึ บคุ คลซง่ึ ตายโดยไมท ราบวา เปน ใคร ไมท ราบชอ่ื และถนิ่

ท่อี ยูเ พราะผตู ายไมท้งิ รอ งรอยและหลกั ฐานตา งๆ ไวใหท ราบ เชน ไมม ีบัตรประจาํ ตัว หรอื ไมม ีผใู ด
รูจัก ซึ่งคนตายในประเภทน้ีจะมีสาเหตุการตายทั้งจากการกระทําผิดทางคดีอาญา และจากการตาย
โดยผิดธรรมชาติ และเม่ือพนักงานสอบสวนหรือเจาหนาท่ีประสบเหตุการณ หรือมีผูแจงใหทราบ
เจาหนาท่ีจะตองรีบดําเนินการทําการชันสูตรพลิกศพและทําการสืบสวนสอบสวนเพื่อใหทราบวา
ผตู ายเปนใครตอไป

ในสวนของกองทะเบียนประวตั อิ าชญากร
๑. ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๑ กองทะเบียนประวัติอาชญากร เปนหนวยงาน
รบั ผิดชอบ โดยจะรบั แบบ ขอ มูลผตู าย (สีชมพู) รูปถา ย แผนพมิ พล ายนิ้วมือศพ จากน้ันจะตรวจสอบ
กับตาํ หนิรปู พรรณคนหาย เพ่อื ตองการทราบวา ผูต ายเปนใคร
๒. สงแผนพิมพลายนิ้วมือศพไปตรวจสอบที่ ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๔
กองทะเบียนประวตั อิ าชญากร และหากทราบวา ผตู ายเปน ใคร ใหแ จง ผลการตรวจสอบไปยังพนักงาน
สอบสวน สําหรับกรณีไมพบประวัติ และไมทราบวาผูตายเปนใครจะดําเนินการออกประกาศสืบหา
ญาตคิ นตาย
๓. การประกาศสืบหาญาติคนตาย จะออกประกาศตอทายประกาศสืบหาคนหาย
ในฉบบั เดยี วกนั โดยพมิ พต าํ หนริ ปู พรรณศพจากแบบขอ มลู ผตู าย (สชี มพ)ู และจดั หาภาพคนตายทมี่ อง
เหน็ ชัดเจน และไมอจุ าดตา
๔. เม่อื พบญาติผูตายหรือทราบวา ผูตายเปนใคร ใหร ีบดําเนนิ การถอนประกาศ
๕. จดั ทาํ สมดุ ภาพคนตายไวเ พ่อื ตรวจสอบ

สาํ หรบั หนว ยพสิ จู นห ลกั ฐานสว นภมู ภิ าค ใหถ อื ปฏบิ ตั ใิ นเขตพน้ื ทร่ี บั ผดิ ชอบเชน เดยี วกบั
กองทะเบียนประวตั อิ าชญากร

๘๒

ระเบยี บสํานกั งานตาํ รวจแหง ชาติ

วาดวย ประมวลระเบียบการตํารวจเกีย่ วกับคดี
ลกั ษณะ ๑๐

การชนั สูตรพลกิ ศพ
( ฉบบั ที่ ๒ )
พ.ศ.๒๕๕๒

ตามที่สํานักงานตํารวจแหงชาติไดวางระเบียบการตํารวจเกี่ยวกับคดี ลักษณะ ๑๐
การชันสูตรพลิกศพ บทที่ ๒ การชันสูตรพลิกศพท่ีไมทราบวาผูตายเปนใครหรือตายในที่สาธารณะ
และบทท่ี ๓ การพิสจู นเ อกลกั ษณข องบุคคลในกรณวี นิ าศภยั ไวเ ปน ทางปฏบิ ัตแิ ลว น้ัน

เนอื่ งจากปจ จบุ นั หนว ยงานในสงั กดั สาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาตเิ ปลยี่ นแปลงไป การดาํ เนนิ
การชนั สตู รพลกิ ศพทไี่ มท ราบวา ผตู ายเปน ใครหรอื ตายในทสี่ าธารณะ เมอื่ ไดม กี ารจดั เกบ็ ขอ มลู ผตู าย
แลว ไมส ามารถรวบรวมไวท ห่ี นว ยงานหนงึ่ หนว ยงานใดเพอ่ื นาํ มาใชป ระโยชนใ นการสบื คน หา ยนื ยนั
ผูตาย และติดตามหาญาติของผูตายได ประกอบกับระเบียบดังกลาวไดใชมาเปนเวลานาน ถอยคํา
วิธีการปฏิบัติ และรายละเอียดตางๆ ไมสอดคลองกับสถานการณปจจุบัน ดังนั้นเพ่ือใหการปฏิบัติ
ในกรณีดังกลาวเปนไปดวยความเรียบรอยสมบูรณมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลตอประชาชนและ
ผเู กี่ยวของ จึงสมควรแกไขระเบียบการตํารวจเก่ียวกับคดใี นเร่อื งดงั กลาวเสียใหม

อาศัยอาํ นาจตามความในมาตรา ๑๑ แหงพระราชบญั ญัติตํารวจแหง ชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗
จงึ วางระเบยี บไวด งั ตอ ไปนี้

ขอ ๑ ใหยกเลิกความในบทที่ ๒ การชันสูตรพลิกศพท่ีไมทราบวาผูตายเปนใคร
หรอื ตายในทส่ี าธารณะ และบทท่ี ๓ การพสิ จู นเ อกลกั ษณข องบคุ คลในกรณวี นิ าศภยั ของลกั ษณะ ๑๐
การชนั สตู รพลกิ ศพ แหง ประมวลระเบยี บการตาํ รวจเกย่ี วกบั คดเี สยี ทง้ั หมด และใหใ ชค วามทแ่ี นบทา ย
ระเบยี บนแี้ ทน

ขอ ๒ ใหเพิ่มบทที่ ๔ ศูนยพิสูจนเอกลักษณบุคคลสํานักงานตํารวจแหงชาติ
ในลกั ษณะ ๑๐ การชันสตู รพลิกศพ แหง ประมวลระเบยี บการตํารวจเกี่ยวกบั คดี ตามความทีแ่ นบทา ย
ระเบียบน้ี

๘๓

ขอ ๓ ใหใชระเบียบน้ี ตง้ั แตว นั ที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๕๒ เปน ตนไป
ประกาศ ณ วันท่ี ๑๐ พฤศจกิ ายน พ.ศ. ๒๕๕๒
พลตํารวจเอก ปทปี ตนั ประเสริฐ
( ปทีป ตนั ประเสริฐ )
จเรตํารวจแหงชาติ รักษาราชการแทน
ผูบัญชาการตํารวจแหงชาติ

(ระเบียบสํานักงานตํารวจแหงชาติ วาดวยประมวลระเบียบการตํารวจเก่ียวกับคดี ลักษณะ ๑๐
การชนั สตู รพลกิ ศพ (ฉบับท่ี ๒) พ.ศ.๒๕๕๒ ลงวนั ที่ ๑๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๒)

๘๔

ลกั ษณะ ๑๐

การชนั สูตรพลิกศพ
บทท่ี ๒

การตรวจพสิ ูจนศพทไ่ี มท ราบวาผตู ายเปน ใคร

ขอ ๑ ในการตรวจพสิ จู นศ พทไ่ี มท ราบวา ผตู ายเปน ใครใหพ นกั งานสอบสวนปฏบิ ตั ดิ งั นี้
๑.๑ ในกรุงเทพมหานคร ใหแจงกลุมงานตรวจสถานที่เกิดเหตุ กองพิสูจน

หลกั ฐานกลาง สํานักงานพิสูจนห ลักฐานตาํ รวจ ทราบ ใหเ จา หนาทกี่ องพสิ ูจนหลักฐานกลางรว มกบั
พนกั งานสอบสวนไปทาํ การตรวจทเี่ กดิ เหตุ ถา ยภาพ ตรวจเกบ็ รอ งรอยวตั ถพุ ยานตา งๆ พรอ มถา ยภาพไว
และใหพนักงานสอบสวนพิมพลายน้ิวมือและจดตําหนิรูปพรรณศพลงในแบบขอมูลผูตาย (สีชมพู)
หลงั จากมกี ารชนั สตู รพลกิ ศพแลว ถา พนกั งานสอบสวนเหน็ วา การตรวจพสิ จู นศ พไมค วรกระทาํ ในทพ่ี บศพ
โดยมเี หตอุ นั สมควรจะสง ศพไปยงั สถาบนั นติ เิ วชวทิ ยา โรงพยาบาลตาํ รวจ สาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาติ หรอื
โรงพยาบาลของรฐั ทม่ี แี พทยท างนติ เิ วชศาสตรซ ง่ึ ไดร บั วฒุ บิ ตั รหรอื ไดร บั หนงั สอื อนมุ ตั จิ ากแพทยสภา
ปฏิบัติหนาที่เพื่อดําเนินการดังกลาวก็ไดโดยใหแพทยผูทําการชันสูตรพลิกศพบันทึกขอมูลลงในแบบ
ขอมูลผูตาย และสงใหพนักงานสอบสวนเพ่ือสงใหสํานักงานพิสูจนหลักฐานตํารวจ เพ่ือดําเนินการ
ตามอาํ นาจหนาที่ตอไป

ใหพนักงานสอบสวนดําเนินการประสานแพทยผูทําการชันสูตรพลิกศพ
เพอื่ จดั เกบ็ ตวั อยา งเลอื ด หรอื สารคดั หลง่ั หรอื สงิ่ ทจี่ ะใชต รวจสารพนั ธกุ รรม (DNA) จากศพทไี่ มท ราบวา
เปน ใครสง ไปยังสถาบันนิติเวชวทิ ยา โรงพยาบาลตาํ รวจ ทุกราย

๑.๒ ในจงั หวดั อนื่ นอกเขตกรงุ เทพมหานคร ใหแ จง กลมุ งานตรวจสถานทเ่ี กดิ เหตุ
ศูนยพิสูจนหลักฐาน สํานักงานพิสูจนหลักฐานตํารวจหรือศูนยพิสูจนหลักฐานจังหวัดที่รับผิดชอบ
แลวแตก รณี เพอ่ื ดาํ เนินการตามขอ ๑.๑

ขอ ๒ ใหพนักงานสอบสวนจัดทําบันทึกพรอมถายภาพเกี่ยวกับทรัพยสินทุกชนิด
ของผูตาย โดยบันทึกขอมูลลงในแบบขอมูลผูตายและเก็บรักษาทรัพยสินไวและใหนําระเบียบ
การเก็บรักษาของกลางมาใชโดยอนุโลม เพ่ือมอบแกทายาทหรือญาติของผูตาย ถายังไมทราบวา
ผตู ายเปน ใครใหส ง แบบขอ มลู ผตู ายทบี่ นั ทกึ ขอ มลู ไวเ รยี บรอ ยแลว พรอ มถา ยภาพไปยงั สาํ นกั งานพสิ จู น
หลกั ฐานตํารวจเพอ่ื ประกาศสืบหาทายาทหรือญาติของผตู ายตอไป

ขอ ๓ ใหพ นกั งานสอบสวนทาํ การสบื สวนเพอื่ ทราบวา ผตู ายเปน ใคร และใหร บี จดั การ
สงแบบขอมูลผูตายพรอมดวยภาพถายและพิมพลายน้ิวมือของผูตายไปยังสํานักงานพิสูจนหลักฐาน
ตาํ รวจ

๘๕

ขอ ๔ เม่ือพนักงานสอบสวนผรู บั ผดิ ชอบทราบวาผูต ายเปนใครแลว ใหแ จงสาํ นกั งาน
พิสูจนหลักฐานตํารวจเพื่อถอนประกาศ หากเปนกรณีสํานักงานพิสูจนหลักฐานตํารวจทราบวาผูตาย
เปน ใครใหแจงพนักงานสอบสวนผรู บั ผิดชอบทราบดวย

ขอ ๕ หลังจากท่ีไดม ีการพิสจู นศ พแลว ใหพ นกั งานสอบสวนดําเนินการ ดังน้ี
๕.๑ กรณีเปนศพท่ีพิสูจนทราบวาผูตายเปนใครแลว ถามีทายาทหรือญาติ

หรอื ผมู สี ทิ ธมิ าตดิ ตอ ขอรบั ศพไปจดั การตามประเพณกี ใ็ หม อบศพใหท ายาทหรอื ญาตหิ รอื ผมู สี ทิ ธนิ น้ั ไป
๕.๒ กรณีเปนศพที่ไมมีทายาทหรือญาติหรือผูมีสิทธิมาติดตอขอรับศพ

ไปจัดการตามประเพณีหรือเปนศพท่ียังไมทราบวาผูตายเปนใคร เม่ือรักษาศพไวเปนเวลา ๓ วัน
แลว ใหแ จงเทศบาลทองถ่นิ สมาคม หรือมลู นธิ เิ พื่อการน้ีรบั ศพไปจดั การฝง และใหด ําเนินการดงั น้ี

๕.๒.๑ ใหจัดทําสมุดทะเบียนสงฝงศพโดยมีรายละเอียดตามแบบ
แนบทายระเบียบนี้

๕.๒.๒ ใหบันทึกรายชอ่ื ศพท่จี ะสง ไปฝง พรอ มหมายเลขหลมุ ฝงศพ
๕.๒.๓ ประสานเทศบาลทอ งถ่ิน สมาคม หรือมลู นธิ ิเพือ่ การนี้ กําหนด
หมายเลขหลุมฝงศพ
๕.๒.๔ จดั ทาํ แผน ปา ยชอ่ื ศพ (ถา ศพยงั ไมม ชี อ่ื หรอื ยงั ไมท ราบชอ่ื เขยี นวา
ศพ “ชาย” “หญิง” เทาทีจ่ ะจําได) วันทีส่ ง หมายเลขหลมุ ฝงศพ เหตุตาย โดยตดิ ไวท่ดี านหนาของศพ
แลวถายภาพเก็บไวเ พอื่ เปนหลกั ฐาน
๕.๒.๕ ใหผูเกี่ยวของจัดการหอศพใหเรียบรอย พรอมจัดทําปายช่ือศพ
เชนเดยี วกับ ขอ ๕.๒.๔ ตดิ ไวบ นผา หอ ศพ จากนนั้ จงึ สง มอบศพไปฝง
๕.๓ การขุดศพแบงเปน ๓ กรณี ดงั น้ี
๕.๓.๑ กรณมี ที ายาทหรอื ญาตหิ รอื ผมู สี ทิ ธมิ าตดิ ตอ และพนกั งานสอบสวน
เจาของคดีสามารถระบยุ ืนยันช่อื ของศพ ใหด าํ เนินการประสานงานกบั เทศบาลทอ งถิน่ สมาคม หรอื
มลู นธิ ิ เพอ่ื การน้ี โดยแจง หมายเลขหลมุ ฝง ศพขอขดุ ศพ เพอ่ื รบั ศพกลบั ไปประกอบพธิ กี รรมทางศาสนา
๕.๓.๒ กรณีพนักงานสอบสวนผรู บั ผิดชอบตอ งการใหตรวจศพเพิม่ เตมิ
๕.๓.๓ กรณีมคี าํ สง่ั ศาลใหด ําเนนิ การ
๕.๔ การขุดศพเพ่ือทําลาย กรณีการตายตามธรรมชาติจะทําไดเม่ือฝงศพไว
นานกวา ระยะเวลาทกี่ ฎหมายเรอื่ งบคุ คลสาบสญู กาํ หนดไว สาํ หรบั กรณกี ารตายทเ่ี กยี่ วกบั คดจี ะทาํ ได
เมอื่ ฝง ศพไวน านกวา ระยะเวลาทก่ี ฎหมายกําหนดอายุความไว
ขอ ๖ ในการสง ศพ เศษ หรอื สว นของศพไปยงั สถาบนั นติ เิ วชวทิ ยา โรงพยาบาลตาํ รวจ
สํานักงานตํารวจแหงชาติ หรือโรงพยาบาลของรัฐท่ีมีแพทยทางนิติเวชศาสตรซ่ึงไดรับวุฒิบัตร
หรอื ไดร บั หนงั สอื อนมุ ตั จิ ากแพทยสภา ปฏบิ ตั หิ นา ทเ่ี พอื่ ดาํ เนนิ การสาํ หรบั กรงุ เทพมหานครและปรมิ ณฑล
ไดแ ก จงั หวดั ปทมุ ธานี นนทบรุ ี นครปฐม สมทุ รปราการ และสมทุ รสาคร ใหพ นกั งานสอบสวนผทู าํ การ

๘๖

ชนั สตู รพลกิ ศพเปน ผจู ดั การนาํ สง และใหแ จง และมอบศพ เศษหรอื สว นของศพใหก บั เจา หนา ทปี่ ระจาํ
กองกํากบั การฝายพเิ ศษ สถาบนั นิตเิ วชวทิ ยา โรงพยาบาลตํารวจ สํานกั งานตํารวจแหงชาติ และหรอื
เจา หนา ทมี่ ลู นธิ ทิ อี่ ยใู นการควบคมุ และกาํ กบั ดแู ลของสถาบนั นติ เิ วชวทิ ยา โรงพยาบาลตาํ รวจ สาํ นกั งาน
ตํารวจแหงชาตเิ ปน ผูจ ัดการนาํ สง

สว นจงั หวดั อน่ื นอกจากทร่ี ะบไุ วใ นวรรคหนง่ึ ใหพ นกั งานสอบสวนผรู บั ผดิ ชอบเปน ผจู ดั การ
นาํ สง

๘๗

º··èÕ ó

ÅÒ¾ÁÔ ¾¹ÔÇé ÁÍ×

ÇÑμ¶Ø»ÃÐʧ¤

๑. เพอื่ ใหท ราบลักษณะตางๆ ของลายเสน ลายพมิ พน้ิวมือ
๒. เพอ่ื ใหทราบประโยชน และหลกั สาํ คัญของการตรวจพสิ จู นล ายพิมพน ิว้ มือ
๓. เพ่อื ใหทราบวิธพี มิ พลายนวิ้ มือที่ถกู ตอ งตามหลักวิชา

ÊÇ‹ ¹นํา

ลายพิมพนิ้วมือสามารถนํามาใชในการยืนยันตัวบุคคลได เพ่ือทราบวาบุคคลนั้น
เคยกระทาํ ผดิ คดอี าญามากอ นหรอื ไม นาํ มาใชป ระกอบสาํ นวนการสอบสวนในการฟอ งเพมิ่ โทษ รวมทงั้
พสิ จู นเ อกลกั ษณบ คุ คลจากศพไมท ราบชอื่ และพสิ จู นเ อกลกั ษณบ คุ คลกรณภี ยั พบิ ตั ิ จงึ ควรทราบลกั ษณะ
ลายเสนลายพิมพน ว้ิ มอื ประโยชนและหลักสาํ คัญของการตรวจพสิ ูจนลายพิมพนิ้วมอื รวมถงึ วธิ ีพิมพ
ลายน้วิ มือบคุ คลและศพท่ีถูกตองตามหลกั วิชา

¡Ô¨¡ÃÃÁá¹Ðนาํ
ทดลองกรอกขอความลงในแบบพิมพลายน้ิวมอื และฝกปฏิบัตพิ ิมพล ายน้วิ มอื ทีถ่ กู ตอ ง

ตามหลักวิชา

๘๘

ลายพิมพน ้วิ มอื มนษุ ย

ผิวหนังของน้ิวมือมนุษยเราจะเห็นเปนรูปลักษณะตางๆ กัน ลวดลายตางๆ ที่เกิดข้ึน
กเ็ พราะวาผวิ หนงั ของนว้ิ มือมนษุ ยม เี สนอยู ๒ ชนดิ ปนกนั อยู คอื “เสนนูน” และ “เสน รอง”

เสนนูน คือ การเกิดของรอยนูนซ่ึงสูงขึ้นมาพนจากผิวหนังสวนนอกของนิ้วมือ น้ิวเทา
ฝามอื และฝาเทา

เสน รอง คือ รอยลึกซ่ึงอยตู ํ่าลงไปกวา ระดับของเสน นูน
เมื่อเรากดนิ้วมือลงบนแทนหมึกดํา และนําไปกดลงบนกระดาษขาวจะปรากฏวาเปน
ลวดลายตางๆ โดยมีเสนสีดําและขาวสลับกันไป เสนสีดําก็คือเสนนูน และเสนสีขาวก็คือ เสนรอง
ในการตรวจพิสูจนเปรียบเทียบลายพิมพน้ิวมือจะใชเสนสีดําหรือเสนนูนเน่ืองจากเสนนูนมีคุณสมบัติ
ดังตอไปน้ี คือ
๑. เสนนูน (Ridge) จะเร่ิมมีข้ึนในอวัยวะตั้งแตบุคคลน้ันมีแขน-ขา ในทองมารดา
และจะคงรปู เร่อื ยมาจนกวา จะตาย
๒. ถา เสนนนู ถูกทําลาย ลอกออกดวยตนเอง จะงอกขน้ึ ใหมเดมิ
๓. การจดั ตวั ของเสน นูน แมจะมีลวดลายคลายกัน แตจ ะไมเหมือนกนั เลย
ฉะนนั้ ในการตรวจสอบเปรียบเทยี บลายพมิ พน วิ้ มอื จงึ ใชเสนสีดําหรอื เสนนูนเปนหลัก

รปู ลกั ษณะตา งๆ ของลายเสน

(๑) เสนตรงธรรมดา
(๒) เสน โคง
(๓) เสนวกกลบั
(๔) เสน เวยี น
(๕) เสนแตก
(๖) เสนสัน้ ๆ หรอื เสนขาด
(๗) เสน เกาะหรือเสนทะเลสาบ
(๘) เสนหักมุม
(๙) จุด
●

ทัง้ นจ้ี ะมไี มค รบทั้ง ๙ ชนดิ ก็ได แลวแตร ูปลักษณะของลายนว้ิ มอื ทป่ี รากฏ

๘๙

ประเภทลายพิมพนวิ้ มอื มนุษย

ลายพิมพนว้ิ มอื มนุษยมี ๓ ประเภท
๑. ประเภทโคง
๒. ประเภทมดั หวาย
๓. ประเภทกนหอย

ลายพิมพน ิ้วมือประเภทโคงมี ๒ ชนิด
๑. โคง ราบ (PLAIN ARCH)
๒. โคง กระโจม (TENTED ARCH)

ลายพิมพนิว้ มอื ประเภทมัดหวายมี ๒ ชนดิ
๑. มดั หวายปด ขวา (RIGHT LOOP)
๒. มดั หวายปดซาย (LEFT LOOP)

ลายพิมพน ิ้วมอื ประเภทกนหอยมี ๕ ชนดิ
๑. กนหอยธรรมดา (PLAIN WHORL)
๒. กน หอยกระเปา กลาง (CENTRAL POCKET LOOP)
๓. กน หอยกระเปาขา ง (LATERAL POCKET LOOP)
๔. กนหอยมดั หวายแฝด (TWINNED LOOP / DOUBLE LOOP)
๕. กนหอยซับซอน (ACCIDENTAL)

๙๐

๑. ลายพิมพนิว้ มือประเภทโคง

ลายพิมพนว้ิ มือชนดิ โคง ราบ ลายพมิ พนวิ้ มือชนิดโคง กระโจม
(PLAIN ARCH) (TENTED ARCH)

๒. ลายพิมพน วิ้ มอื ประเภทมัดหวาย

ลายพิมพน้ิวมอื ชนิดมดั หวายปดขวา ลายพมิ พนิว้ มอื ชนิดมัดหวายปด ซา ย
(RIGHT LOOP) (LEFT LOOP)

๙๑

๓. ลายพมิ พน ้ิวมอื ประเภทกน หอย

ลายพมิ พน้ิวมือชนิดกนหอยธรรมดา ลายพิมพนิว้ มือชนิดกนหอยกระเปา กลาง
(PLAIN WHORL) (CENTRAL POCKET LOOP)

ลายพมิ พน้ิวมือชนดิ กน หอยกระเปา ขา ง ลายพิมพน ว้ิ มอื ชนดิ มดั หวายแฝด
(LATERAL POCKET LOOP) (TWINNED LOOP / DOUBLE LOOP)

ลายพิมพนวิ้ มอื ชนิดกนหอยซบั ซอน
(ACCIDENTAL)