Book28 การทะเบียนประวัติอาชญากร

๙๒

ความสําคัญของลายพิมพนิ้วมือ

๑. มลี กั ษณะคงทน
ลายน้ิวมือมีลักษณะคงทนไมเปล่ียนแปลง นับตั้งแตมนุษยเกิดจากครรภมารดา

จนกระท่ังถึงแกและตายไป ลักษณะลายเสนในลายนิ้วมือของมนุษยนี้จะไมมีการเปลี่ยนแปลง
เลยจะมบี า งกเ็ พยี งแตข ยายใหช ดั เจนยง่ิ ขน้ึ ตามลาํ ดบั วยั และความเจรญิ เตบิ โตของรา งกายเทา นน้ั เชน
เม่ือเปนเด็กๆ อายุยังนอยลายเสนของน้ิวมือก็จะเล็กแตเมื่อเติบโตขึ้นหรืออายุมากขึ้น ลายเสนของ
น้วิ มอื ก็จะขยายใหญขน้ึ ในรปู และสภาพเดมิ ถงึ แมว าจะตายลงแลวถาหากน้ิวมือยงั ไมเนาเปอ ย เชน
ซากศพของพวก “อยี บิ เซยี น” ทเี่ รยี กกนั วา “มมั ม”ี่ (Mummies) หรอื ลายนว้ิ มอื ของลงิ ทเี่ ขาฉดี ยารกั ษา
ซากศพของมนั ไวเ ปน รปู แหง ลายนวิ้ มอื ทปี่ รากฏอยจู ะไมม กี ารเปลย่ี นแปลงเลย นอกจากนน้ั ในขณะที่
นิ้วมอื ของมนุษยเ กิดการไมปกตขิ ึน้ เชน เปน โรคหนังลอก โรคหนงั พบั เปน หดู หรือปรวด หรอื จับตอ ง
ของแขง็ ของหยาบ เปย กนา้ํ อยเู ปน นจิ หรอื ฝนกบั ของหยาบ หรอื ใชน า้ํ กรดออ นๆ กดั ลายนว้ิ มอื เหลา น้ี
ก็จะลบเลือนไปเพียงชั่วขณะหน่ึง เมื่อนิ้วมือหายเปนปกติแลวลายเสนก็จะเกิดขึ้นใหม โดยไมมีการ
เปลี่ยนแปลง ย่ิงกวาน้ันบางรายท่ีนิ้วมือถูกของมีคมบาดจนเกิดเปนแผลเปนข้ึน รอยแผลเปนเหลานี้
อยา งมากกเ็ พยี งทาํ ลายเสน ของนว้ิ มอื ไดเ ปน บางสว นเทา นนั้ สว นทเี่ หลอื อยนู นั้ กห็ ามกี ารเปลย่ี นแปลง
ประการใดไม ดวยเหตุนี้ลักษณะลายเสนของนิ้วมือมนุษยจึงนับวา เปนเคร่ืองหมายแหงการจดจําได
มนั่ คงถาวร และสามารถพสิ จู นต วั บคุ คลไดอ ยา งดเี ลศิ จนไมม อี วยั วะหรอื สง่ิ วกิ ลอยา งอนื่ ใดในรา งกาย
ของมนษุ ยจ ะเปน เครอื่ งสงั เกตเปรยี บเทยี บไดด เี ทา รอยบาดแผล รอยสกั ไฝ ปาน สผี วิ ผม ฟน นยั นต า
ส่ิงเหลานี้ยอมศัลยกรรมตกแตงแกไขหรือเจริญข้ึน เส่ือมลงไดตามวัยแหงอายุขัยของบุคคลตลอดจน
รูปถา ยเพราะรูปถา ยน้ันในระยะเวลานานนบั ปเขายอมมลี กั ษณะผิดแผกไป เชน อว นขึน้ ผอมลง หรอื
ที่ทรุดโทรมไปอันอาจมีเกิดขึ้นไดตามธรรมชาติของมนุษย ย่ิงกวาน้ัน ถาการตั้งกลองและการถาย
แตกตา งกนั แลว ก็ยงั ทาํ ใหเกดิ ความผดิ เพี้ยนไดม ากขึ้นตามลาํ ดบั

๒. ไมอ าจเปลย่ี นแปลงได
ลายนวิ้ มือไมอาจทําการเปลี่ยนแปลงไดยังไมมวี ธิ กี ารทจ่ี ะเปล่ยี นแปลงลกั ษณะลายเสน
ของนว้ิ มอื ใหเ ปน อยา งอนื่ ได ไมว า ลายนวิ้ มอื จะชาํ รดุ ลงไปดว ยประการใดๆ ลายเสน ของนว้ิ มอื ทเี่ กดิ ใหม
ก็จะเกิดขึ้นในรูปและสภาพเดิมเสมอ เวนแตจะไดทําลายใหลึกลงไปจนถึงตอมเหงื่อโดยการเฉือน
เนื้อใตผิวหนังออกเสียทั้งหมด ลายเสนของน้ิวมือจึงจะถูกทําลายไปไดโดยสิ้นเชิง ซึ่งก็จะหามนุษยที่
กลา กระทําเชนนจ้ี ริงๆ ไดย ากหรือแทบหาไมไ ดเ ลย
๓. มีเอกลักษณข องตนเอง
ลายนิว้ มือของบคุ คลสองคนเหมอื นกนั ซ้าํ กันยังไมมี นับตงั้ แตสมยั “ทา นเซอร ฟรานซสิ
แกนตนั ” (Sir.Francis Galton) ไดทําการแยกแยะลายนว้ิ มอื ของมนษุ ยอ อกเปน ชนิดๆ และกําหนด
ลักษณะพิเศษของลายเสน ในลายนิว้ มือทีม่ อี ยโู ดยทั่วไปขนึ้ แลวเรอื่ ยๆ มาจนถงึ สมัยตงั้ “สก็อตแลนด
ยารด ” (Scotland Yard) ขนึ้ ในประเทศอังกฤษ ต้ัง เอฟ.บี.ไอ. (F.B.I.) ขึน้ ในสหรฐั อเมริกาและต้งั

๙๓

“กองพมิ พ ลายนว้ิ มอื ” และ “กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร” ขนึ้ ในประเทศไทย ซงึ่ สถาบนั ตา งๆ ทว่ั โลก
ตางก็ไดผานการตรวจสอบและพิสูจนลายนิ้วมือของมนุษยมามากมาย ก็ยังไมเคยปรากฏวา
มีสถาบันใดพบลายนว้ิ มอื ของบคุ คล ๒ คน หรือคนเดยี วกันแตล ะคนแตละน้ิวทีเ่ หมอื นกันหรอื ซ้ํากัน
เกดิ ขึน้

ประโยชนอ นั พงึ ไดร ับจากลายนว้ิ มอื ของมนษุ ย ไดแ ก

๑. บคุ คล ใชป ระโยชนเ กย่ี วกับลายน้ิวมอื ไดด ังน้ี
๑.๑ ใชเพอ่ื คมุ ครองปองกันตวั เองใหพ นจากการถกู กลา วหาโดยกล่ันแกลง
๑.๒ ลายนิว้ มือของตวั เรา จะยืนยันใหเ ปนตวั ของเราเองอยูเสมอ
๑.๓ เมอื่ อานหนังสอื ไมออกหรือเขียนหนงั สอื ไมเ ปน กใ็ ชล ายนิว้ มือของเราพมิ พ

ลงในเอกสารหรือสญั ญา เพ่อื เปนการปอ งกนั การปลอมแปลงทจ่ี ะเกดิ ข้ึน
๑.๔ ลายน้ิวมือของเราจะชวยยืนยันรอยพิมพนิ้วมือที่ปรากฏในเอกสารหรือวัตถุ

หรอื สัญญาใหไ ดท ราบวา เปนรอยนิ้วมือของเราจรงิ หรือไม เมอ่ื มกี รณีพพิ าทเกิดขึ้น
๒. สาํ นักงานตาํ รวจแหงชาติ ใชประโยชนเกี่ยวกับลายพิมพน ิ้วมอื ได ดงั น้ี
๒.๑ ลายนว้ิ มอื จะชว ยใหท ราบวา คนรา ยเปน ใครเมอ่ื มกี ารโจรกรรมทรพั ยส นิ เกดิ ขนึ้
๒.๒ ใชสาํ หรบั ตรวจสอบประวัตผิ ตู องโทษ และความประพฤตขิ องบคุ คล
๒.๓ ใชตรวจกับศพของคนตายไมทราบช่ือ เพ่ือใหทราบวาเปนใคร อยูที่ไหน

มีเครือญาติ เปน อยางไร และมีประวตั ิอยา งใดหรือไม
๒.๔ ใชพิสูจนลายพิมพน้ิวมือท่ีพิมพลงในตนขั้วต๋ัวจํานํา เพ่ือตรวจสอบใน

เมื่อปรากฏวาส่ิงของท่ีถูกนําเอาไปจํานําไวเปนสิ่งของที่ถูกคนรายลักเอาไป ซึ่งอาจจะเปนแนวทาง
สบื สวนตอ ไปไดว า ใครเปนผนู ําเอาสง่ิ ของนนั้ ไปจาํ นาํ ไว

๒.๕ ใชต รวจสอบกบั ลายนวิ้ มอื ทไ่ี ดใ นสถานทเี่ กดิ เหตุ เพอ่ื ใหท ราบวา เปน ของผใู ด
๒.๖ ใชตรวจสอบเพื่อใหไดทราบถึงบุคคลท่ีถูกอายัดตัวไวหรือหลบหนีคดีตางๆ
วา มาจากที่ใด หรือเปนนักโทษท่ีหลบหนีมาจากที่ควบคมุ หรอื ไม
๓. ตํารวจตรวจคนเขา เมอื ง ใชประโยชนเก่ยี วกับลายพิมพน้วิ มือได ดังน้ี
๓.๑ ใชเ พ่อื ควบคุมคนตา งดาวทเ่ี ขา มาอยูภายในราชอาณาจกั ร
๓.๒ ใชเพ่ือปองกันคนตางดาวท่ีไมพึงปรารถนาหรือที่เคยถูกเนรเทศออกไปนอก
ราชอาณาจกั รแลว กลับเขา มาไดอีก
๔. เรือนจํา หรือสถานท่ีควบคุมตา งๆ ใชป ระโยชนเก่ยี วกับลายน้ิวมอื ได ดงั น้ี
๔.๑ ใชท ําประวัติของนกั โทษ หรอื ผทู ีถ่ กู ควบคุมเพ่ือใหเกบ็ ไวเ ปน หลกั ฐาน
๔.๒ ใชค วบคมุ ตวั นกั โทษหรอื ผทู ถ่ี กู ควบคมุ ทจี่ ะรบั ตวั เขา ใหม หรอื ทจ่ี ะนาํ ตวั ออก
ไปนอกสถานท่ที กุ ๆ กรณี หรอื ทีจ่ ะปลอ ยตัวไป เพ่ือปองกนั มใิ หมีการผิดตัว หรอื สับเปลีย่ นตัวกันได
๔.๓ ใชใ นการที่จะประหารชวี ิตนักโทษตามคําพพิ ากษาของศาล วาจะเปนบุคคล
คนเดยี วหรอื ไม

๙๔

๕. บริษัทหางราน การธนาคาร การประกันชีวิต ฯลฯ ใชประโยชนเก่ียวกับลายพิมพ
น้ิวมอื ไดด งั นี้

๕.๑ ใชเ พอื่ ปองกันการปลอมแปลงในการจา ยเงนิ หรอื การขอรบั เงินประกนั
๕.๒ ใชเ พือ่ ปอ งกนั มใิ หจา งบุคคลทไี่ มตอ งการใหเขามาทํางานไดอกี
๕.๓ ใชเ พื่อปองกันมใิ หปลอมแปลงตัวคนมารับเงนิ คาจา งแรงงานแทนกัน
๕.๔ ใชเพื่อตรวจพิสูจนเม่ือมีเหตุเกิดข้ึนภายในกิจการของตน ท่ีจะตองคนควา
หาตัวผกู ระทาํ ผิด
๖. กองทัพบก เรือ อากาศ ใชเ พอื่ ประโยชนเก่ยี วกบั ลายพิมพนิว้ มือได ดงั นี้
๖.๑ ใชเพอ่ื ปอ งกนั มใิ หร ับบคุ คลที่ไมส มควรเปน ทหารเขาไวในกองทัพ
๖.๒ ใชเ พอื่ ทราบถงึ ทหารทขี่ าดหนรี าชการหรอื ไปกระทําความผิดอืน่ ๆ
๖.๓ ใชเพื่อที่จะไดทราบชื่อของทหารที่ตายหรอื สูญหายไปในสนามรบ ฯลฯ
อกี ประการหนงึ่ ในบางโอกาสผทู บี่ รสิ ทุ ธอ์ิ าจถกู เจา หนา ทท่ี าํ การจบั กมุ ฐานสงสยั วา เปน
คนรา ยทีท่ างราชการออกประกาศจับไว เพราะสาเหตเุ นือ่ งจากมีรปู รางลกั ษณะคลา ยกนั หรอื มีตาํ หนิ
รปู พรรณคลา ยคลงึ กนั ผถู กู จบั กมุ อาจขอใหท าํ การพสิ จู นล ายนว้ิ มอื ของตนไดท นั ที ถา จะรอการสอบสวน
ของเจา หนา ที่แลว ยอมเสยี เวลาและเปนการเดอื ดรอ นแกผ ถู กู จบั กมุ จงึ ควรถือเปนหลกั ปฏิบัติดงั น้ี
๑. เม่ือจับตัวผูถูกกลาวหาวากระทําผิดมาได ตองจัดการพิมพลายน้ิวมือและ
กรอกขอความตางๆ ที่ปรากฏอยูในแบบพิมพใหครบถวนในโอกาสแรกที่จะทําไดทันที กอนท่ีจะ
สงตัวเขาทําการควบคุมไวใ นท่ีควบคมุ โดยไมตองคาํ นงึ ถงึ วาการถูกกลาวหาวา กระทําความผดิ นั้นคดี
จะมีมลู หรือไมประการใด
๒. รีบสง ไปขอใหตรวจสอบ เพ่อื ขอทราบประวัติของบคุ คลผูน นั้ โดยดวน
๓. หากผูถูกกลาวหาวากระทําผิดเกิดหลบหนีท่ีควบคุมไปก็จะไดเอาลายนิ้วมือ
ของผูถูกกลาวหาวากระทําผิดนั้นอายัดไปยัง ทว., ศูนยพิสูจนหลักฐาน ๑-๑๐ แลวแตกรณี
ถา ผูถกู กลา วหาวา กระทําผิดซง่ึ หลบหนไี ปน้ัน ไปกระทาํ ความผิดขึน้ อีกไมวา ณ ทีใ่ ดทัว่ ราชอาณาจกั ร
ก็จะทราบไดทันที ยิ่งกวาน้ันหากคดีที่ถูกกลาวหาจําเปนที่จะตองออกประกาศสืบจับ ก็จะไดตําหนิ
รูปพรรณ และประวตั ิยอ หลังแบบพิมพล ายนิว้ มือท่บี ันทกึ ไวออกหมายจับได
๔. ผลของการตรวจสอบท่ีไดรับมา จําเปนและมีประโยชนประกอบการพิจารณาให
ดาํ เนนิ การตอๆ ไปได โดยมีเหตผุ ลอนั สมควร เชน
๔.๑ เมอ่ื ไดท ราบประวตั คิ วามเปน มาแตเ ดมิ ๆ ของผถู กู กลา วหาวา กระทาํ ผดิ นน้ั ๆ
กจ็ ะเปน แนวทางใหเ กดิ ความสะดวกในการสบื สวนสอบสวนคน ควา หาขอ เทจ็ จรงิ ได ทงั้ ผถู กู กลา วหาวา
กระทาํ ผดิ ก็ไมอาจบดิ เบือนช่ือ นามสกุล และอนื่ ๆ ใหผิดไปจากความจริงได เพราะผูสบื สวนสอบสวน
มหี ลกั ฐานประวัตเิ ดิมๆ อยใู นมอื แลว

๙๕

๔.๒ ประวัติที่ไดมาจะเปนแนวทางใหสามารถพิจารณาไดวาควรใหประกัน
หรือปลอยช่ัวคราวแกผูถูกหาวากระทําผิดน้ันหรือไมเพียงใด ถาจําเปนจะตองใหประกันหรือปลอย
ช่ัวคราวก็จะมีหลักพิจารณาไดวา ควรตีราคาหลักประกันมากนอยเพียงใด เพ่ือปองกันมิใหหลบหนี
เม่อื ไดรบั การใหป ระกนั หรอื ปลอ ยชวั่ คราวไปแลว

๔.๓ เมื่อครบกําหนดการใหประกันหรือปลอยชั่วคราว หรือเมื่อตัวกลับมาตาม
ที่เรียก หากเกิดสงสัยวาผูท่ีกลับมานั้นจะไมใชตัวผูท่ีถูกกลาวหาท่ีแทจริง ก็สามารถตรวจพิสูจนได
โดยพิมพลายน้ิวมือของผูน้ันข้ึนใหม แลวเปรียบเทียบกับลายนิ้วมือท่ีพิมพไวเดิมก็จะทราบวาใชตัว
ผถู กู กลา วหาวา กระทาํ ผดิ ทใี่ หป ระกนั หรอื ปลอ ยชวั่ คราวไปจรงิ หรอื ไม ดงั นเ้ี ปน ตน นอกจากนนั้ ยงั เปน
ประโยชนอ ยางอ่ืนๆ แกพ นักงานฝายปกครองและตาํ รวจอีกมากมาย

หลกั สําคญั ของการตรวจพสิ จู นลายพมิ พนวิ้ มือ

อาศัยลักษณะลายเสนของลายนิ้วมือที่ปรากฏอยูบนหนานิ้วระหวางขอน้ิวขอท่ี ๑ กับ
ปลายน้ิววาเปนลักษณะลายนิ้วมือประเภทโคง มัดหวาย หรือกนหอย และลายนิ้วมือท่ีจะใชในการ
ตรวจพิสูจนไดนั้น จะตองใหลายพิมพนิ้วมือ (เสนดํา) ปรากฏชัดเจนทุกสวนของนิ้ว ไมพราหรือ
เลอะเลอื นใหผ ชู าํ นาญในการตรวจลายพมิ พน ว้ิ มอื สามารถอา นรปู ลกั ษณะไดอ ยา งถกู ตอ งและสามารถ
“นับ” จํานวนเสนในลายพิมพนิ้วมือระหวาง “จุดสันดอน” กับ “จุดใจกลาง” ของลายนิ้วมือประเภท
มดั หวายไดถ กู ตอ ง ถา เปน ลายพมิ พน วิ้ มอื ประเภทกน หอยกใ็ หส ามารถ “สาว” ลายเสน จากจดุ สนั ดอนซา ย
ไปสูสันดอนขวาไดโดยแมนยํา ในการตรวจสอบเปรียบเทียบน้ันก็ดวยการตรวจสอบกับบัตรสารบบ
ที่อยูในกลมุ รหัสเดียวกัน รหัสดังกลา วเปน การรวมเอาลายนวิ้ มือทเ่ี ปนประเภทและชนดิ เดยี วกนั ท่ีอยู
ในตาํ แหนง หรอื ชอ งลําดับน้วิ ตรงกนั ในแบบพมิ พลายน้วิ มือ ๑๐ นว้ิ มิใชน าํ ไปตรวจสอบเปรยี บเทยี บ
กับบตั รสารบบทั้ง ๕ ลา นฉบับ หลักในการตรวจสอบน้ันจะตอ งเลือกดวู า นว้ิ ใดบางมีลักษณะเดนชัด
หรอื แปลกเปน ทสี่ ะดดุ ตาสงั เกตและสามารถจดจาํ ไดง า ยทส่ี ดุ เสยี กอ น ปกตแิ ลว จะหาลกั ษณะพเิ ศษของ
ลายนวิ้ มอื ในมอื ขวากอ น เนอ่ื งจากอยตู อนบนของแบบพมิ พ หากไมม ลี กั ษณะพเิ ศษจงึ จะไปดใู นมอื ซา ย
ตอ ไป การตรวจสอบพสิ จู นเ ปรยี บเทยี บเพอ่ื ยนื ยนั วา เปน ลายพมิ พน ว้ิ มอื ของบคุ คลเดยี วกนั หรอื ไมน นั้
ตองอาศัยลักษณะของลายเสนในลายน้ิวมือหลายๆ จุดเปนการเปรียบเทียบตามหลักเกณฑของ
การตรวจพิสูจนเปรียบเทียบเปนหลักมิไดนําเอาตําหนิหรือแผลเปนมาเปนที่สังเกตหรือจดจําเปน
ลกั ษณะพเิ ศษแตอ ยา งใด เพราะตาํ หนหิ รอื แผลเปน นน้ั อาจเกดิ ขน้ึ ในภายหลงั ได ซงึ่ โดยการเปรยี บเทยี บ
ท่ัวๆ ไปนั้น แมบุคคลที่มิเคยไดศึกษาเกี่ยวกับวิชาลายพิมพน้ิวมือมากอน ถาไดตรวจดูโดยละเอียด
ถ่ีถวนไมใจรอน มีสมาธิดีแลว เม่ือพบเห็นเขาจะเกิดความรูสึกจากจิตสํานึกวา ลักษณะของลายเสน
ในลายนิ้วมือนั้นมีชื่อเรียกอยางเดียวกัน ประเภทและชนิดเดียวกัน คลายคลึงกัน เหมือนกัน
หรอื ไมเหมอื นกัน

๙๖

วธิ พี มิ พล ายน้ิวมือท่ถี กู ตอ งตามหลักวิชา

คาํ วา “พมิ พลายน้ิวมอื ” หรอื “พิมพมือ” ถา ฟง กนั ดูเพียงผิวเผิน จะรูสกึ วา ไมมคี วามยาก
ลําบากอะไร เพียงเอานิ้วมือแตมสีกดลงไปบนกระดาษ หรือเอกสารใด ๆ ก็เรียกวาเปนการพิมพ
ลายน้ิวมือแลว แตการพิมพลายนิ้วมือเชนน้ี บางทีลายน้ิวมือที่พิมพไวน้ันอาจไมมีคุณคาอะไรเลย
เพราะลายนิว้ มอื ท่ีกดไวเ ลอะเลือน พรา มวั ไมชัดเจนหรอื ไมถ กู ตอ งตามหลักวิชา ผูทมี่ ีความชาํ นาญ
ในดานการตรวจสอบลายพิมพนิ้วมือไมอาจตรวจใหได เปนผลใหตองสงคืนลายพิมพนิ้วมือท่ีพิมพไว
น้นั ๆ กลบั ไปใหพ ิมพลายน้ิวมอื สง กลับมาตรวจสอบใหม

ฉะนน้ั การพมิ พล ายนวิ้ มอื ทจ่ี ะใหเ กดิ คณุ คา ทผี่ ชู าํ นาญในการนที้ จ่ี ะสามารถทต่ี รวจสอบ
พสิ จู นใ หไ ด จงึ มคี วามสาํ คญั อยตู รงที่ ตอ งใหล ายพมิ พน วิ้ มอื (เสน ดาํ ) ปรากฏชดั เจนทกุ สว นของหนา นว้ิ
ไมพรามัวหรือเลอะเลือน ใหผูชํานาญในการตรวจลายพิมพนิ้วมือสามารถ “เห็น” จํานวนเสน
ในลายพมิ พนวิ้ มือชดั เจน ลายพิมพน ้วิ มอื ทพี่ มิ พไ ดอ ยางนจ้ี งึ เรียกวา “ใชใ นการตรวจได”

การพิมพลายนิ้วมือตองพยายามพิมพใหไดผลดีและชัดเจนจริงๆ เพราะมีความจําเปน
ตอ การอา นรปู ลกั ษณะการแยกประเภทเปน รหสั ซงึ่ เกย่ี วกบั การตรวจสอบลายนวิ้ มอื ผลทจ่ี ะไดร บั จาก
การตรวจสอบขนึ้ อยกู บั ผพู มิ พเ ปน อยา งมาก ถา ผพู มิ พๆ ไดด ี ความรวดเรว็ ในการตรวจสอบกม็ มี ากขนึ้
และไดผลถูกตองแนนอน ถาผูพิมพๆ ไมไดดี ความยากลําบากในการตรวจสอบคนหาก็มีมากข้ึน
และอาจเกิดการผิดพลาดไดงาย เหตุนี้ผูมีหนาที่พิมพลายนิ้วมือจึงจําเปนตองฝกใหมีความชํานาญ
จนสามารถพมิ พไ ดเ รยี บรอ ยถกู ตอ งตามหลกั วชิ า ไมพ มิ พเ ลอะเทอะ หรอื มดื มวั หรอื หมกึ หนาๆ บางๆ
ไมส มา่ํ เสมอ

วิธีพมิ พลายนิว้ มอื มอี ยู ๒ อยาง คือ
๑. การพิมพราบหรอื พมิ พแ ตะ (PLAIN FINGERPRINT) คือ การใชปลายนวิ้ พมิ พ
กดลงไปตรงๆ แลวยกขึ้น มีวิธีปฏิบัติคือ พิมพกดน้ิวชี้ น้ิวกลาง น้ิวนาง และน้ิวกอย เรียง ๔ น้ิว
พรอ มกัน ลงไปบนแทนพมิ พทีละมือโดยไมตองกลงิ้ น้ิว แลว ยกไปกดเบาๆ ลงบนกระดาษแบบพิมพ
สําหรับนิ้วหัวแมมือขวา - ซาย ใหจับนิ้วเรียงคูกัน พิมพกดลงไปตรงๆ บนแทนพิมพพรอมกัน
แลว ยกไปกดเบาๆ ลงบนกระดาษแบบพิมพพ รอมกันเชน เดยี วกัน
๒. การพิมพกลิ้งน้ิว (ROLL FINGERPRINT) คือ การใชปลายนิ้วขอน้ิวแรก
พิมพกลิ้งนิ้วจากขอบเล็บขางหน่ึงไปจนสุดขอบเล็บอีกขางหน่ึง ใหลายพิมพติดเต็มหนาน้ิว หรือ
ใหล ายเสน ติดทว่ั ทัง้ หนานิว้ โดยหวั แมมอื ขวา- ซา ยใหกล้ิงนว้ิ เขาหาตัวผูถกู พมิ พ สวนนวิ้ อ่ืนๆ ท่ีเหลือ
ใหก ลงิ้ นว้ิ ออกจากตัวผถู กู พิมพ

๙๗

เครอ่ื งมอื เครือ่ งใชใ นการพมิ พลายนิว้ มอื
การที่จะพิมพล ายน้ิวมือของบุคคล หรือผูตอ งหาใหไดผลดีนั้น มีความจาํ เปน ทจ่ี ะตองมี
เครอ่ื งมอื เครอ่ื งใชใ นการพมิ พล ายนวิ้ มอื ทกุ อยา งใหค รบถว น และเหมาะสมกบั งาน ตวั อยา งงา ยๆ เชน
โตะท่ีจะใชใ นการพมิ พลายนิ้วมือ ถา จะใหผ ูป ฏบิ ัตงิ านไดรับความสะดวกและไดรบั ผลดี โตะน้ันควรจะ
ตอ งมคี วามสงู ใหเ หมาะสมกบั การพมิ พ คอื ไมต า่ํ หรอื สงู เกนิ ไป ถา ตาํ่ หรอื สงู เกนิ ไป จะทาํ ใหเ กดิ ความ
ไมถนัดทัง้ ผทู ําการพิมพและผูพมิ พ การพมิ พก จ็ ะไมไดรับผลดี ฉะนนั้ โตะทเี่ หมาะกบั การพมิ พจ งึ ควร
มคี วามสงู ประมาณ ๓ ฟตุ ครึง่ หรอื มีความสูงใหต า่ํ กวา ขอ ศอกเลก็ นอยของบุคคลในขณะยืน (สําหรบั
คนขนาดธรรมดาไมส งู หรือต่ําเกินไป) นอกจากนัน้ จะตองมีเครื่องอุปกรณตางๆ ประกอบอีกดงั น้ี คือ
๑. แทนสาํ หรับคลึงหมึก ใชก ระจกผวิ เรียบที่มขี นาดกวา งยาวประมาณ ๔ x ๑๐ นว้ิ ฟุต
หนาประมาณ ๑/๒ เซนติเมตร หรอื ๒ หุน
๒. ลกู กล้งิ ยาง ขนาดพอสมควรกับความกวางของหนาแทน ใชส ําหรบั คลึงหมกึ
๓. หมกึ ตอ งใชห มกึ สดี าํ อยา งเดยี ว หมกึ สอี นื่ ไมใ ช (ควรใชห มกึ สาํ หรบั พมิ พล ายนวิ้ มอื
อยางเปน หลอดเพราะรกั ษาคณุ ภาพของหมกึ ไวไ ดดีกวา อยางเปนกระปอง นอกจากนีย้ ังบีบออกใชให
เหมาะกบั ปริมาณความตอ งการได ใชแ ลว ปด ไดสนทิ )
๔. แทน ประกบั สําหรับบังคบั แผนพมิ พลายนิ้วมือ

การทาํ ความสะอาดนวิ้ มือกอนลงมอื พมิ พ
เปน ทที่ ราบกนั ดอี ยแู ลว วา สวนตา งๆ ของรางกายมนุษยเ ราน้ี ไมมีสวนใดท่สี กปรกท่สี ดุ
เทา กบั มอื เพราะมนษุ ยต อ งใชม อื สมั ผสั จบั ตอ งสงิ่ ตา งๆ อยทู กุ ขณะ ฉะนน้ั กอ นทจ่ี ะลงมอื พมิ พล ายนว้ิ มอื
ของผใู ดจงึ ตอ งชาํ ระลา งนวิ้ มอื ของผนู นั้ ใหส ะอาดเสยี กอ น ถา มผี งหรอื สงิ่ เปรอะเปอ นตดิ อยู ลายนวิ้ มอื
ที่พิมพลงไปน้ันจะติดลายเสนไมสมบูรณ ซึ่งอาจทําใหลายพิมพนิ้วมือน้ันใชในการตรวจสอบไมได
ถา นว้ิ มอื สกปรกมากกต็ อ งลา งดว ยสบู ถา หนงั มอื ดา นหรอื แขง็ กต็ อ งลา งมอื แลว เชด็ เบา ๆ พอใหน ว้ิ มอื
หมาด ๆ อยาใหท ันแหง สนิท แลวลงมอื พมิ พทันที จะชวยใหล ายนว้ิ มือนัน้ ชดั เจนข้นึ ได

การทาหมกึ บนแทนพมิ พ
บบี หมกึ ออกจากหลอดประมาณ ๒- ๓ หยด เวน ระยะตามลาํ ดบั ลงบนแทน สาํ หรบั คลงึ หมกึ
แลวใชลูกกลิ้งยางไถกลับไปกลับมาจนหมึกน้ันแผขยายออกไปเรียบสมํ่าเสมอท่ัวทุกสวนของหนา
แทนพิมพเมื่อหมึกเรียบดีแลวกอนที่จะลงมือพิมพ ใหทดลองพิมพดูบนกระดาษอ่ืนๆ สักนิ้วหน่ึง
กอนเพราะจะไดท ราบวา หมึกบนแทน นั้นหนาหรอื บาง ถาลายเสน จางกห็ มายถงึ หมึกบนแทนบางไป
ตอ งเพมิ่ หมึกเขา ไปอกี ถา ลายเสนมดื ดํามากจนเลอะเทอะ หมายถงึ หมึกบนแทนหนาหรอื มากเกนิ ไป
จะตองเอาหมึกออกเสียบาง วิธีเอาหมึกออกจากแทนจะใชวิธีเอาออกโดยใชของแข็งขูดออก หรือ
ใชผาเช็ดออกไมไดเปนวิธีท่ีไมถูกตอง เพราะจะทําใหหมึกหนาๆ บางๆ และหนาแทนจะเปนรอย

๙๘

ขาดความสมํ่าเสมอ วิธีเอาหมึกออกโดยถูกตองตามหลักวิชา ใหใชลูกกล้ิงท่ีติดหมึกมากน้ัน มากล้ิง
ถา ยหมกึ ลงบนกระดาษอน่ื แลว กลบั ไปกลง้ิ บนแทน ทาํ เชน นจ้ี นเหน็ วา หมกึ พอเหมาะกบั ความตอ งการ
แลว ลงมอื พมิ พไ ด ถา หมกึ จางลงใหเ ตมิ หมกึ ลงบนแทน คลงึ หมกึ ทาํ การพมิ พใ หมต อ ไป อยา ปลอ ยทง้ิ ไว
ใหแ ทน และลกู กลงิ้ สกปรกเปน อนั ขาด นอกจากนถี้ า ใชห มกึ ชนดิ เปน หลอดเมอื่ บบี หมกึ ลงบนแทน แลว
ใหปดจุกทุกครั้งอยาเปดจุกท้ิงไวเพราะหมึกจะแหงบีบไมออกตามที่ตองการ เม่ือจะเลิกใชแทนพิมพ
ใหใชน ํ้าสะอาดลางแทน พมิ พและเช็ดใหแหงกอ นเกบ็

การพิมพลายนวิ้ มือลงใบแบบพมิ พ
แบบพมิ พทใ่ี ชใ นการพิมพลายน้ิวมือ ใชขนาด ๘X๘ นว้ิ มี ๒ แบบ คือ
๑. ผตู อ งหา (พลม.๒๕-ต.๕๓๙)
๒. ผขู ออนญุ าต, สมคั รงาน (พลม.๒๔-ต.๕๓๘)

การพิมพล ายนิ้วมอื ลงในแบบพมิ พใ หป ฏิบัตดิ งั ตอไปน้ี
๑. ใหผ ถู กู พมิ พล ายนวิ้ มอื ลงลายมอื ชอื่ ในแบบพมิ พต ามชอ งทกี่ าํ หนด ถา ลงลายมอื ชอื่
ไมไดใหพมิ พนว้ิ หวั แมมือขวาแทนการลงลายมอื ชื่อ
๒. ใหพ มิ พก ลง้ิ นิว้ มอื ขวาตามลาํ ดับนวิ้ ท่ีมีชองปรากฏอยใู นแบบพิมพ เม่อื พิมพก ลงิ้
นิ้วมือขวาเสร็จแลว จึงพิมพกล้ิงน้ิวมือซายตามลําดับน้ิวที่มีชองปรากฏอยูในแบบพิมพเชนเดียวกัน
การพมิ พด งั กลา วขา งตน ทงั้ ๒ มอื น้ี ตอ งพมิ พใ หต ดิ หมกึ ตา่ํ กวา ขอ นว้ิ ขอ ทหี่ นง่ึ ลงมาเลก็ นอ ยโดยใชว ธิ ี
พมิ พกลงิ้ นว้ิ หวั แมม ือขวา-ซา ยใหกลงิ้ นิว้ เขา หาตัวผูถ กู พิมพ สว นนวิ้ อืน่ ๆ ที่เหลอื ใหกลิง้ นิว้ ออกจาก
ตัวผูถูกพมิ พ
๓. ใหพ มิ พก ด ๔ นวิ้ เรยี งพรอ มกนั คอื นว้ิ ช้ี นว้ิ กลาง นวิ้ นาง และนวิ้ กอ ย ของแตล ะมอื
ลงไปในชองตอนลางของแบบพมิ พทก่ี ําหนดไวท้งั มอื ขวาและมือซาย โดยวธิ ีพิมพร าบหรือพมิ พแ ตะ
ไมต องกลงิ้ นวิ้ วางนว้ิ มือขวาและมือซายเอยี งประมาณ ๔๕ องศา ใหน้ิวท้งั ๔ ของแตล ะมือปรากฏ
อยใู นชองตอนลา งของแบบพมิ พท่ีกําหนดไวใ หค รบชอ งละ ๔ น้ิว วางตําแหนงน้วิ อยา ใหเกนิ เขาไปใน
เขตของการพิมพกล้ิงนิว้ ในแบบพิมพ
๔. ใหพ มิ พน ว้ิ หวั แมม อื ขวา-ซา ย ของผถู กู พมิ พเ รยี งคพู รอ มกนั ลงในแบบพมิ พต ามชอ ง
ทกี่ าํ หนดไวด า นลา ง การพมิ พม อื ขวา-ซา ย นใี้ ชว ธิ พี มิ พร าบหรอื พมิ พแ ตะเชน เดยี วกนั กบั การพมิ พก ด
๔ นิ้ว พรอมๆ กนั
ขอควรจาํ ตอ งใหผ ถู กู พมิ พล ายนว้ิ มอื ลงลายมอื ชอ่ื กอ นที่จะพิมพม อื ทกุ ครงั้ ถา มีบคุ คล
ท่ีจะตองพิมพลายน้ิวหลายๆ คน ณ ท่ีนั้น ใหระมัดระวังจะสลับตัวคน ตองเรียกมาพิมพทีละคน
และจะพิมพลายน้ิวมือบุคคลไหน ก็ตองใหเสร็จเรียบรอยเปนรายตัวบุคคลไป อยาใหมาปะปนกันได
มเิ ชน นน้ั ลายพมิ พน ว้ิ มอื จะสลบั กนั ไมถ กู ตอ งตามความเปน จรงิ การพมิ พล ายนวิ้ มอื ไมค วรกระทาํ ดว ย

๙๙

ความรบี รอ นเพราะจะทาํ ใหเ กดิ ผลเสยี ตามมาเมอ่ื เจา หนา ทผี่ ชู าํ นาญไมส ามารถทาํ การตรวจสอบใหไ ด
จําเปนตอ งสง คืนจึงตอ งใชความระมัดระวงั และความประณีตในการพิมพใ หม าก

วิธพี ิมพกลงิ้ นวิ้ ใหผูพิมพป ฏบิ ตั ดิ ังน้ี
๑. ใหผ พู มิ พยืนอยูริมโตะขา งหน่ึง และใหผ ูถ กู พมิ พย นื อยรู ิมโตะขา งเดียวกัน หันหนา
มาทางผพู ิมพแ ละอยดู านขวามือของผูพ ิมพ
๒. ใหผูพิมพจับน้ิวท่ีจะพิมพดวยนิ้วหัวแมมือกับนิ้วชี้ สวนท่ีจะจับดวยมือขวา
หรอื มือซายขึ้นอยกู บั ผพู มิ พว าจะถนดั มือใด
๓. การจับน้ิวใหจับที่ ๒ ขางของนิ้ว (ไมใชบนหรือลางของน้ิว) ตรงใตขอนิ้วขอแรก
นบั แตป ลายนว้ิ ลงมา สว นอกี มอื หนง่ึ ของผพู มิ พใ หแ ตะประคองนวิ้ ของผถู กู พมิ พไ วเ ทา นนั้ อยา กดนวิ้ แรง
๔. ตองจับน้ิวใหแนนและบอกผูถูกพิมพใหอยูในทาปกติ ทําน้ิวออนๆ อยาเกร็ง
หรอื อยาฝน
๕. เวลาพิมพ ใหผูพิมพจับนิ้วผูถูกพิมพวางตะแคงลงบนแทนหมึกพิมพ ตั้งตนจาก
ขอบเล็บขางหนึ่งกล้ิงมือเบาๆ ไปจนจดขอบเล็บอีกขางหนึ่ง ใหหมึกติดท่ัวทั้งหนาน้ิวโดยถือหลักวา
นิ้วหัวแมมือท้ังขวาและซายใหกลิ้งเขาหาตัวผูถูกพิมพ สวนน้ิวอื่นๆ ใหกลิ้งออกจากตัวผูพิมพ
อยา จบั น้ิวหรือบบี น้ิวแรงเกินไป
๖. ถาน้วิ มอื กวางมาก ใหพยายามกลงิ้ น้วิ ใหส ดุ ขอบเลบ็ เทาท่จี ะทาํ ได
๗. การพิมพลงบนกระดาษแบบพิมพใหทําเชนเดียวกันกับการกล้ิงน้ิวบนแทนหมึก
ตามขอ ๕
โดยถือหลักวาน้ิวหัวแมมือทั้งขวาและซายใหกล้ิงเขาหาตัวผูถูกพิมพ สวนน้ิวอ่ืน ๆ
ใหก ลงิ้ ออกจากตวั ผถู กู พมิ พ เวลาพมิ พล งบนกระดาษพมิ พ ใหพ มิ พต าํ่ ลงมาจากขอ นวิ้ ขอ แรกเลก็ นอ ย
และใหพิมพอยูในกรอบชองน้ิวของแบบพิมพ อยาพิมพออกนอกกรอบฯ อยาลืมวาลายพิมพน้ิวมือ
ท่ีพรามัวหรือเลอะเลือนไมชัดเจน เจาหนาที่ผูตรวจจะไมสามารถตรวจสอบใหไดตองสงกลับคืนไป
ใหพมิ พใ หมซ ึง่ เปนการเสียเวลาและทําใหก ารตรวจสอบลาชา

ขอแนะนาํ วธิ พี มิ พล ายน้วิ มอื ท่ีถูกตอ งตามหลักวชิ า
๑. เคร่ืองมอื เครือ่ งใชใ นการพมิ พลายน้ิวมือ ตอ งรักษาใหสะอาดอยเู สมอ โดยเฉพาะ
อยา งยงิ่ แทน สาํ หรบั คลึงหมกึ เม่ือพมิ พไ ปแลว ประมาณ ๑๐-๑๕ คน ตองทาํ ความสะอาดอกี คร้ังหน่ึง
แลวจึงใชพมิ พใหมตอ ไป
๒. หมึกพิมพตอ งใชห มึก “สีดาํ ” สาํ หรบั พมิ พล ายน้วิ มอื
๓. คลึงหมกึ บนแทน พิมพใหหมกึ ติดเสมอกันโดยทวั่ ไป

๑๐๐

๔. เมอื่ คลึงหมึกบนแทน เรียบรอ ยแลว กอนลงพมิ พในแบบพมิ พต อ งทดลองดูกอ นวา
หมึกบนแทนหนาหรือบาง ถาลายเสนจางแสดงวาหมึกบางตองเติมหมึกเพิ่มอีก ถาหมึกหนาไป
ลายเสนจะมืดเลอะเลือนตอ งเอาหมกึ ออก

๕. กอนลงมือพิมพลายน้ิวมือผูใด ตองลางมือหรือทําความสะอาดนิ้วของบุคคลนั้น
เสยี กอนแลว เช็ดใหแหงสนทิ

๖. ในการพมิ พก ลง้ิ นวิ้ ใหก ลง้ิ นว้ิ จากขอบเลบ็ อกี ขา งหนง่ึ ไปจนจดขอบเลบ็ อกี ขา งหนง่ึ
และพมิ พใ หต ิดลายเสนตัง้ แตข อ นิ้วแรกถงึ ปลายนวิ้

๗. เวลาพิมพอ ยากดน้ิว หรอื บบี น้ิวใหแรงเกินไป และอยา ใหน ้วิ เลอ่ื นไถลหรือบดิ นิว้
๘. พิมพใหนิ้วเรยี งกันไปตามลาํ ดบั ทกี่ าํ หนดไวใ นแบบพมิ พอ ยาพมิ พซ ํา้ มอื หรือซ้ํานวิ้
๙. ระมัดระวังอยาใหน ิ้วสลบั กนั หรืออยาใหส ลบั มอื กนั
๑๐. รายการตางๆ ในแบบพิมพตองกรอกใหครบถวนทุกชอง และเขียนดวยตัวบรรจง
หรอื พมิ พด ดี
๑๑. นวิ้ ใดไมส ามารถพมิ พไ ด ตอ งหมายเหตบุ อกไวใ นชอ งของนวิ้ ทพี่ มิ พไ มไ ดน น้ั ดว ยวา
นิ้วดว น หรอื พมิ พไมไ ดเพราะเหตุใด และใหห มายเหตใุ นชอ งตําหนิ/พกิ าร/ลายสกั หลังพลม.ดวย
๑๒. นิ้วทเ่ี ปน แผลสดพมิ พไ มได ก็ขอใหหมายเหตบุ อกไปดว ยในชองของนิ้วนั้นๆ และ
ควรจะรอใหแผลหายเสยี กอ นแลวจงึ พมิ พ
๑๓. อยาลืมใหผูถูกพิมพเซ็นชื่อตัวเอง หากเซ็นไมไดใหพิมพนิ้วหัวแมมือขวาเอาไว
และอยาลืมเซ็นชื่อผูทําการพิมพล ายน้วิ มอื ดวย
๑๔. ถามีผูถูกพิมพในคราวเดียวกันหลายๆ คนใหเรียกตัวมาพิมพหรือจดจําตําหนิ
รปู พรรณ ทีละคนๆ อยาใหป ะปนกนั ได และตองปฏิบัติดวยความระมัดระวัง เพ่อื มิใหส ลบั ตัวคนกนั
๑๕. การพิมพนว้ิ หัวแมมือขวา - ซา ย ตองจบั น้ิวหัวมือทั้ง ๒ ใหเรียงคูกนั แลวจึงกดลง
พรอมกันในชองของแบบพมิ พต อนลา งทกี่ ําหนดไว
๑๖. การพิมพก ด ๔ นว้ิ พรอ มกนั อยาเอานิ้วไปกดลงทลี ะน้วิ ๆ ตองกดลงไปพรอมกัน
ทัง้ ๔ น้วิ

๑๐๑

ภาพท่ี ๑ การพิมพลายนิ้วมือลงในแบบพมิ พ
ขอบกพรองในการพมิ พล ายนวิ้ มอื ทใี่ ชไ มไ ดต อ งสง คืน

ขอบกพรองในการพิมพลายนิ้วมือท่ีใชการไมไดตองสงคืนน้ัน แยกการสงคืนเปน
๒ ประเภท คือ

๑. สง คนื เพราะคณุ ภาพการพมิ พล ายนวิ้ มอื ไมด ี กรณเี ชน น้ี หนว ยงานนน้ั ๆ ตอ งพมิ พ
ลายนิ้วมอื ใหม สง ให ทว. ตรวจสอบ แบงเปน

๑๐๒

๑.๑ พิมพหมึกหนาหรือบางเกินไป กดนิ้วแรงเกินไป ทําใหลายเสนติดกัน
ลายนิ้วมือพรามัวเลอะเลือน หรือลายเสนเลือนรางพิมพสีเขมแตกตางกันในแตละน้ิว และหมึก
ไมส มาํ่ เสมอกันทุกน้วิ

๑.๒ พมิ พส ลบั มอื หรอื สลบั นว้ิ ซาํ้ มอื หรอื ซา้ํ นวิ้ พมิ พน วิ้ ไมต รงตามชอ งทก่ี าํ หนด
ไวใ นแบบพิมพ

๑.๓ พิมพก ลงิ้ นวิ้ ไมส ุดขอบเลบ็ ทง้ั สองขางหรอื พมิ พไมเต็มหนา นวิ้
๑.๔ พิมพส ูงกวาขอ นิว้ หรือตํ่ากวา ขอนิว้ มากเกนิ ไป
๑.๕ พิมพลายน้ิวมือไมต้ังตรง พิมพเอียง พิมพเกินขอบของชองท่ีกําหนดไว
ในแบบพิมพ
๑.๖ พิมพล ายน้ิวมือไมค รบตามชอ งท่กี ําหนด โดยไมไดหมายเหตุ
๑.๗ ไมใชห มึกสีดําในการพิมพลายนิว้ มือ
๒. สง คนื เพราะกรอกขอ ความในแบบพมิ พไ มค รบถว น กรณเี ชน นี้ ทว.จะสง คนื แผน พมิ พ
ลายน้ิวมือฉบับเดิมกลับคืนใหหนวยงานกรอกขอความเพ่ิมเติมหรือแกไขแลวแตกรณีใหครบถวนกอน
แลว ใหสงแผนพิมพล ายนว้ิ มอื ดงั กลา วที่แกไขแลวให ทว. ทาํ การตรวจสอบตอ ไป แบง เปน
๒.๑ กรอกรายละเอียดไมครบถวนในสาระสําคัญ เชน ไมมีเลขประจําตัว
บตั รประชาชน ๑๓ หลกั หากเปน ชาวตา งชาติ ไมม เี ลขทหี่ นงั สอื เดนิ ทาง (PASSPORT), ไมม ลี ายมอื ชอ่ื
เจาหนา ทผี่ ูพมิ พมอื , ไมมลี ายมือช่อื พนกั งานสอบสวนลงนามรับรอง, ไมม เี ลขคดี ขอหา วนั เดือนป
ท่ีเกดิ เหตุ วนั เดอื นปจับกมุ
๒.๒ กรอกวนั เดือนปเกดิ เหตุ กับ วนั เดือนปจ ับกุม ไมสมั พนั ธกบั เลขคดี
๒.๓ กรอกวันเดือนปจ ับกุมกอ นวันเดอื นปเกดิ เหตุ
๒.๔ ชือ่ -นามสกุล ผูตอ งหา ดา นหนา /ดานหลงั แผน พมิ พล ายน้ิวมือไมต รงกนั
๒.๕ ชอ่ื -นามสกุล ผตู อ งหา และขอ หา ในแผนพมิ พลายนว้ิ มอื ไมต รงกบั หนังสอื
นําสง
๒.๖ ชอ่ื -นามสกุล ผตู องหา ตวั บรรจงกับลายมือช่อื (กรณอี า นออก) ไมต รงกัน

การพมิ พล ายนว้ิ มอื ทพี่ กิ ารหรอื นวิ้ ท่ีมปี ญหา
การพมิ พล ายนว้ิ มอื ของคนพกิ าร ในบางกรณอี าจดาํ เนนิ การไมไ ด เพราะความพกิ ารนนั้

เปนมาแตก าํ เนิดเปนความพิการตลอดชวี ิต (Permanent Disabilities) เชน เกิดมามือดวน นวิ้ ดว น
หรือหงิกงอเปนงอย น้ิวเสียพิการติดกัน นิ้วงอกหรือเน่ืองจากอายุมากเกินไป นิ้วมือท่ีเห่ียวยน
พมิ พแ ลว ไมมลี ายเสนกใ็ หระบุไปใหช ดั แบง ออกไดดงั น้ี

๑. กรณีนวิ้ ดวนทัง้ หมด ใหพ มิ พฝา มอื ลงในชองแบบพิมพแลว หมายเหตุไวด ว ย

๑๐๓

๒. กรณนี วิ้ ดว นหรอื มอื ดว น ไมส ามารถพมิ พล ายนว้ิ มอื ไดใ หห มายเหตใุ นชอ งแบบพมิ พ
น้ันวา “ดวน”

๓. กรณีน้ิวดวนเพียงขอนิ้วแรก ใหพิมพน้ิวสวนที่เหลือลงไป แลวหมายเหตุไววา
“นิ้วกดุ ”

๔. กรณมี นี วิ้ มากกวา ๑๐ นว้ิ ใหพ มิ พน วิ้ ทอ่ี ยดู า นในของนวิ้ นน้ั ๆ ลงในชอ งแบบพมิ พ
สว นน้วิ ทงี่ อกเกินใหพมิ พไ วท ่วี า งดา นหนาแบบพิมพ แลว หมายเหตวุ า “เปนน้ิวงอกของนวิ้ ใด” เพราะ
ตอไปบุคคลนอ้ี าจตัดนิว้ ทงี่ อกออกเสีย

๕. กรณีนิ้วติดกัน ใหพยายามพิมพกลิ้งน้ิวเทาท่ีจะสามารถทําได แลวหมายเหตุวา
“นว้ิ ตดิ กัน”

๖. กรณนี ว้ิ แหง นว้ิ ของผสู งู อายุ นวิ้ ดา นแขง็ ใหแ ชม อื ในนาํ้ โดยไมต อ งฟอกสบจู นผวิ นมุ
ขึน้ แลว เชด็ พอใหช ื้นหมาด ๆ และลงมอื พิมพทนั ที ทีละน้ิวโดยเตรียมผาชบุ นา้ํ หมาด ๆ ไวค อยเชด็ น้ิว
อยา ใหแหง

๗. กรณนี ว้ิ มอื มเี หงอื่ ออกมาก กอ นลงมอื พมิ พใ หเ ชด็ นวิ้ ใหแ หง เมอื่ พมิ พน วิ้ บนแทน หมกึ
แลว ใหพมิ พล งในแบบพมิ พท นั ที ทลี ะน้วิ

๘. กรณีน้ิวมีลายเสนบางละเอียด ใหทําเชนเดียวกับขอ ๖ แตใชหมึกคอนขางบาง
และอยา กดน้วิ แรง เพยี งประคองนิ้วพิมพล งในแบบพมิ พเ ทานั้น

๙. กรณีน้ิวลอกหรือนิ้วเปนแผล ลายเสนจะขาดหายเปนบางชวง ไมสามารถ
ตรวจสอบได ใหพักน้ิว ๑๕ วัน แลวพิมพสงใหตรวจสอบใหม ลายน้ิวมือจะข้ึนมาใหมเปนลายเสน
ทีส่ มบูรณ สามารถตรวจสอบได

วิธพี มิ พฝ า มอื

ตามความเขาใจทั่วๆ ไป เมื่อพิมพฝามือก็ใหกดฝามือท้ังสองขางลงบนแทนคลึงหมึก
แลวพิมพฝามือลงบนกระดาษแบบพิมพ ซึ่งการพิมพฝามือเชนน้ี จะพิมพไมติดลายเสนท่ีอุงมือ
ถาจะแกไขดวยการกดที่หลังมือเพ่ือใหหมึกติดทั่วอุงมือ ลายเสนท่ีบริเวณฝามือจะมืด เลอะเลือน
เพราะแรงกดนน้ั ไปดวย ไมส ามารถมองเหน็ ลายเสน ไดชดั เจน

วธิ พี มิ พฝ า มอื ทถ่ี กู ตอ งตามหลกั วชิ า จงึ ตอ งมอี ปุ กรณใ นการพมิ พเ พมิ่ คอื วสั ดทุ รงกระบอก
ตรงผิวเรียบ เสน ผาศนู ยกลางประมาณ ๒ นว้ิ ยาวประมาณ ๖ นิ้ว ซ่งึ อาจใชทอพลาสตกิ PVC กไ็ ด
โดยมีวิธีการพิมพฝามอื ดงั น้ี

๑. ใชล กู กลงิ้ ยาง กลง้ิ เกลยี่ หมกึ บนแทน คลงึ หมกึ จนหมกึ เรยี บพอดแี ลว นาํ ลกู กลงิ้ ยาง
นั้นมากล้ิงหมึกบนฝามือท้ังสองขางของผูถูกพิมพมือ ใหนิ้วทั้ง ๕ เรียงชิดกันไมตองกางนิ้วออก
และไมต อ งเกร็งฝามอื จนนว้ิ เกยทับกนั โดยท้งั ผูพมิ พและผูถ กู พมิ พห นั หนา เขาหากัน

๑๐๔

๒. ผพู มิ พเตรียมกระดาษแบบพิมพ โดยมว นกระดาษดา นที่จะพิมพฝามือขวา เขา กบั
วัสดุทรงกระบอก วางมวนกระดาษบนโตะผิวเรียบซึ่งมีพนื้ ท่ีเพียงพอและไมม วี สั ดุอื่นใดขัดขวาง

๓. ผพู มิ พจ บั หลงั มอื ขวาของผถู กู พมิ พว างลงบนกระดาษทมี่ ว นอยกู บั วสั ดทุ รงกระบอก
โดยวางปลายนิ้วต่าํ จากขอบกระดาษประมาณ ๑ ซม. กล้งิ วัสดทุ รงกระบอกไปดา นหนา เม่อื สดุ ฝามอื
ใหจับมือผูถ ูกพิมพย กขนึ้

๔. ผพู มิ พเ ตรยี มกระดาษแบบพมิ พด า นทจี่ ะพมิ พฝ า มอื ซา ย ทาํ เชน เดยี วกบั ขอ ๒ และ
ขอ ๓

๕. จะไดภ าพพมิ พฝ ามือที่ปรากฏลายเสน ชัดเจน ตามรปู

ภาพที่ ๒ ลายพิมพฝ า มือขวา-ซา ย

๑๐๕

การพิมพล ายนว้ิ มอื ศพ

วธิ พี มิ พล ายนว้ิ มอื ตามทไ่ี ดก ลา วมาแลว นน้ั เปน วธิ พี มิ พล ายนว้ิ มอื จากบคุ คลทย่ี งั มชี วี ติ อยู
และทมี่ นี วิ้ ปกตธิ รรมดาหรอื เพยี งพกิ ารหงกิ งอ หรอื ดว นเทา นน้ั แตก ารพมิ พล ายนวิ้ มอื ศพเปน การพมิ พ
จากผูที่ไรความรูสึก ไมสามารถจะบอกใหกระทําอยางหน่ึงอยางใดไดตามความประสงคของ
ผูพิมพ จึงเปนหนาที่ของผูพิมพแตเพียงฝายเดียวท่ีจะตองพยายามหาวิธีพิมพใหไดลายนิ้วมือศพ
น้ันๆ มาโดยสมบูรณถูกตองตามหลักวิชา และใหใชในการตรวจสอบได ท้ังน้ีก็เพราะผูพิมพไมมี
โอกาสทจี่ ะจดั พมิ พใ หมไ ดอ กี เพราะศพนน้ั อาจถกู เผาไปเสยี หรอื ศพเนา จนหนงั นว้ิ มอื หลดุ ลอ นชาํ รดุ
เสียหายไปหมด ศพท่ีผูพิมพจัดการพิมพลายน้ิวมือนั้น อาจเปนศพที่อยูในลักษณะและเวลาท่ีตาย
แตกตางกัน เชน อาจเปนศพของผูที่ตายใหมๆ หรืออาจเปนศพที่ตายมาแลวหลายๆ วันจนถึงกับ
ขึ้นอืด หรือเนาเปอยผิวหนังหลุดลอนแตยังมีลายน้ิวมืออยู หรืออาจเปนศพท่ีตองไปขุดมาจากหลุม
ฝง ศพ อยา งไรกต็ ามลกั ษณะของศพทจ่ี ะทาํ การพมิ พน น้ั สามารถจาํ แนกตามวธิ กี ารพมิ พล ายนวิ้ มอื ศพ
ได ๖ ประเภท ดงั ตอ ไปนี้ คอื

๑. ศพที่ยงั ไมข้ึนอืดหรอื ที่ตายใหม ๆ
๒. ศพที่หนงั นิว้ มอื เห่ียวยน
๓. ศพทีห่ นงั น้วิ มอื เห่ียวแหง หนังตดิ กับกระดูก
๔. ศพที่ขน้ึ อดื จนเนา ผวิ หนงั นิว้ มอื หลดุ ลอนแตย ังตดิ อยกู ับมือศพ
๕. ศพท่ขี ้นึ อดื จนเนา ผิวหนังนิว้ มอื หลดุ ลอนหายไป
๖. ศพทถี่ ูกไฟไหม
การจะพิมพลายนิ้วมือศพดวยวิธีการใดใหเจาหนาท่ีผูพิมพพิจารณาใชวิธีท่ีเหมาะสม
กับสภาพศพแตละประเภทและกอนจะพิมพลายน้ิวมือศพทุกคร้ังใหนํามือศพทั้งมือขวาและมือซาย
แชใ นนา้ํ ผสมนาํ้ ยาฆา เชอ้ื และลา งขจดั คราบสง่ิ สกปรกออกใหห มด พรอ มกบั ตรวจดสู ภาพนว้ิ วา นวิ้ มอื
ยังอยคู รบถวนหรอื ไม หากมีน้วิ ขาดหายไปใหหมายเหตใุ นชองนว้ิ น้นั ๆ วา “ ดว น” หรอื “ขาด” และ
กอ นพิมพล ายนว้ิ มือศพทกุ คร้งั ใหนวดน้วิ มอื ศพใหน ิม่ พรอ มทจี่ ะพมิ พม อื ได

เครอื่ งมือเครอ่ื งใชใ นการพิมพลายนวิ้ มอื ศพ
จากการเกิดภัยพิบัติสึนามิใน ๖ จังหวัดภาคใตของประเทศไทย เม่ือป พ.ศ. ๒๕๔๗
ศพสวนใหญจมนํ้าและมีสภาพที่เนาเปอยมาก บางศพผิวหนังน้ิวมือหลุดลอนทําใหการพิมพ
ลายนิ้วมอื ศพ พมิ พไ ดยาก จําเปนตองใชเ ทคนิคพเิ ศษตางๆ เพิม่ เตมิ มากขนึ้ เชน วธิ กี ารนําผวิ หนงั ที่
หลุดลอนมาสวมเขากับน้ิวมือของผูพิมพ หรือนํามือศพมาจุมหรือแชในน้ํารอน เปนตน ดังนั้น
การพมิ พล ายนว้ิ มอื ศพ จงึ จาํ เปน ตอ งมเี ครอื่ งมอื เครอื่ งใชส าํ หรบั การพมิ พเ ปน พเิ ศษนอกเหนอื ไปจาก
เครอื่ งมอื ทใี่ ชอยูตามปกติ คอื

๑๐๖

๑. ชอนสาํ หรับพมิ พล ายนว้ิ มือศพ (โลหะโคง)
๒. เหล็กสําหรับยึดนวิ้ มอื
๓. กรรไกร
๔. ใบมีดผาตดั
๕. ผงฝุน สดี าํ
๖. แปรงปด ฝุน
๗. สต๊ิกเกอร
๘. แผน ใสซ่ึงถายเอกสารจากแบบพิมพลายนิ้วมือผตู องหา ฯลฯ (พลม.๒๕- ต.๕๓๙)
เฉพาะดา นหนา
๙. ดา ยเยบ็ ผา
๑๐. ปากคบี
๑๑. กระบอกฉีดยาพรอ มเขม็
๑๒. แอลกอฮอลหรอื น้ํายาฆาเชือ้
๑๓. กลเี ซอรีนหรอื น้าํ
๑๔. แวนขยาย
๑๕. กระทะไฟฟา
๑๖. ถงั นํ้า
๑๗. ฟองน้าํ
๑๘. ผา ขาวดบิ และผา กอซ
๑๙. นาํ้ ยาลางมอื ศพ
๒๐. วาสลีน
๒๑. แปรงสฟี น
๒๒. อปุ กรณส าํ หรบั เจา หนา ทพี่ มิ พล ายนวิ้ มอื ศพเพอื่ ปอ งกนั การตดิ เชอื้ เชน ถงุ มอื ยาง
หนากากอนามยั ฯลฯ

วธิ ีการพิมพลายนว้ิ มือศพ
๑. วิธีการพิมพล ายนว้ิ มอื ศพทย่ี งั ไมข นึ้ อดื หรอื ทต่ี ายใหม ๆ มี ๒ วธิ ี คอื

๑.๑ กรณสี ภาพนว้ิ มอื ศพเหมอื นคนปกติ ไมเ กรง็ ใหพ มิ พโ ดยใชแ ผน พมิ พล ายนว้ิ มอื
ตามแบบ พลม.๒๕-ต.๕๓๙ โดยพับแบบพิมพตามแนวเสน ซึ่งแบงมือขวาและ (เสนบาง) เตรียมไว
แลวเริ่มพิมพลายนิ้วมือศพโดยการคลึงหมึกบนแทนสําหรับคลึงหมึก (กระจก) เมื่อเห็นวาสม่ําเสมอ
แลวใหนํากระจกวางบนมือซายของผูพิมพ สวนมือขวาของผูพิมพใหจับน้ิวมือศพนิ้วท่ีจะพิมพตรง
ใตขอน้ิวขอแรกยกข้ึนแลวใชมือซายยกกระจกขึ้นมากล้ิงท่ีน้ิวมือศพใหหมึกติดเต็มหนานิ้วแลวพิมพ

๑๐๗

นวิ้ มอื ศพนว้ิ นน้ั ลงบนแผน พลม. โดยใชว ธิ กี ารพมิ พเ ชน เดยี วกนั กบั การพมิ พบ นกระจก ทาํ เชน นจ้ี นครบ
ทุกนิ้วท้ังมือขวา-มือซาย สวนวิธีการพิมพแบบราบหรือแตะ ใหจับน้ิวมือศพเรียงชิดติดกันต้ังแตนิ้วชี้
นวิ้ กลาง นิว้ นาง และนิ้วกอย แลวกดพรอมกนั ๔ นว้ิ โดยทําทลี ะมอื ท้งั มือขวาและมอื ซาย สว นน้ิว
หัวแมมือขวา-ซา ย ใหก ดทีละนิว้ ในชองทก่ี ําหนด

๑.๒ กรณสี ภาพนว้ิ มอื ศพเกรง็ หงกิ งอ เมอื่ นวดนว้ิ มอื ศพแลว ไมส ามารถแยกแตล ะ
นวิ้ ใหอ อกจากกนั ได ใหพ มิ พโ ดยใชช อ นสาํ หรบั พมิ พล ายนวิ้ มอื ศพ (โลหะโคง ) ในขนั้ ตอนแรกใหใ ชก รรไกร
ตัดแผนพิมพลายนิ้วมือตามแบบ พลม.๒๕-ต.๕๓๙ เฉพาะชองที่พิมพแบบกล้ิงน้ิวตามแนวเสนยาว
ตลอดแนว แลวเริ่มพิมพมือศพโดยการคลึงหมึกบนแทนคลึงหมึก (กระจก) เมื่อเห็นวาสมํ่าเสมอ
แลวใหนํากระจกวางบนมือซายของผูพิมพ สวนมือขวาของผูพิมพใหจับน้ิวมือศพนิ้วที่จะพิมพตรงใต
ขอน้ิวมือขอแรกยกข้ึนแลวใชมือซายยกกระจกข้ึนมากลิ้งที่น้ิวมือศพตามถนัดเพ่ือใหไดลายนิ้วมือ
ทสี่ มบรู ณ ขน้ั ตอนตอ ไปใหน าํ แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ทต่ี ดั มาทาบลงบนสว นโคง ของโลหะรอ งโดยการสอด
ปลายแผนพิมพลายนิ้วมือไวในชองโลหะโดยใชมือซายของผูพิมพจับปลายของโลหะที่สอดแผนพิมพ
ลายนิ้วมือไว แลวเริ่มพิมพลายนิ้วมือศพจนครบทุกนิ้วท้ังมือขวาและมือซาย และเห็นวาลายน้ิวมือ
ชัดเจนสามารถตรวจสอบไดใหทากาวหรือแปงเปยกลงในแผนพิมพลายนิ้วมือใหตรงกับชองในแผน
พิมพลายนิ้วมือที่เตรียมไว แลวเจาหนาท่ีผูพิมพตองเซ็นชื่อกํากับไวบนกระดาษท่ีติดกาวน้ันดวย
สวนวิธีการพิมพแบบราบหรือแตะ ใหจับน้ิวมือศพเรียงชิดติดกันต้ังแตนิ้วชี้ น้ิวกลาง นิ้วนาง และ
น้ิวกอย แลวกดพรอมกัน ๔ น้ิวท้ังมือขวาและมือซาย สวนน้ิวหัวแมมือขวา-มือซาย ใหกดทีละนิ้ว
ในชอ งทกี่ ําหนด

๒. วิธกี ารพิมพล ายนิ้วมือศพที่หนงั น้วิ มอื เหี่ยวยน
กรณนี ส้ี ภาพศพอาจเนา หรอื ไมเ นา กไ็ ด แตป ระเดน็ สาํ คญั คอื หนงั นว้ิ มอื ศพเหย่ี วยน

แกไ ขโดยใชเ ขม็ ฉดี กลเี ซอรนี หรอื นา้ํ เขา ไปใตผ วิ หนงั ตาํ่ กวา ขอ นว้ิ แรกของนว้ิ นนั้ ๆ แลว ปลอ ยกลเี ซอรนี
หรอื น้าํ เขาไปจนกระทงั่ นวิ้ มือศพพองขนึ้ มาจงึ ดึงเข็มออก แลว ใชด า ยผูกเหนอื รเู ข็มทแี่ ทงลงไปใหแ นน
เพื่อปองกันมิใหกลีเซอรีนหรือนํ้าซึมออกมาได วิธีการพิมพลายนิ้วมือศพใหใชวิธีท่ี ๑ เนื่องจาก
ลายนิ้วมอื ศพยังสมบรู ณเพียงแตเ หี่ยวยนเทาน้นั

๓. วธิ กี ารพมิ พลายน้วิ มือศพทหี่ นงั น้ิวมือเหีย่ วแหง หนงั ติดกับกระดกู
กรณีหนังน้ิวมือศพเหี่ยวแหงหนังติดกับกระดูกเม่ือคลึงหมึกไปที่น้ิวมือศพจะไมติด

หมกึ แกไ ขโดยใชว าสลนี พอกหรอื ทาบรเิ วณนว้ิ มอื ใหท ว่ั จนถงึ ขอ นวิ้ ทสี่ องแลว พกั ไว ซง่ึ ระยะเวลาการพกั
ขึ้นอยูกับน้ิวมือศพที่เหี่ยวแหงหนังติดกับกระดูกน้ันไดเสียชีวิตมาเปนเวลานานเทาใด หลังจากนั้น
นวดบรเิ วณปลายนว้ิ มอื สลบั กบั การแชน า้ํ รอ นทกี่ าํ ลงั ตม เดอื ดประมาณสบิ วนิ าที จนกวา นวิ้ มอื ศพจะนมิ่ ขนึ้
และสามารถฉดี กลเี ซอรนี หรอื นา้ํ เขา ไปใตผ วิ หนงั นว้ิ มอื ศพทบ่ี รเิ วณเหย่ี วยน จนผวิ ตงึ ขนึ้ มา เมอื่ ดงึ เขม็

๑๐๘

ออกใหใชดายผูกเหนือรูเข็มที่แทงลงไปใหแนนเพื่อปองกันมิใหกลีเซอรีนหรือน้ําซึมออกมาได
หลงั จากนน้ั ใชผ า ขาวดบิ เชด็ ใหแ หง พรอ มทงั้ ใชแ อลกอฮอลเ ชด็ ทาํ ความสะอาดใหท วั่ ทงั้ ฝา มอื และนว้ิ มอื
ทุกน้ิว การพิมพลายนิ้วมือศพประเภทน้ีตองใชผงฝุนสีดําและสติ๊กเกอรลอกลายน้ิวมือศพแทนการใช
หมึกหลอด วิธีการใชสต๊ิกเกอรลอกลายนิ้วมือศพ แตกตางกับการพิมพลายน้ิวมือศพโดยใชหมึก
สีดาํ (หมกึ หลอด) ซึง่ การพิมพโ ดยใชหมึกหลอดตอ งคลงึ หมึกกบั แทนคลงึ หมกึ แลว จึงพมิ พโ ดยตองจบั
มือศพใหควํ่าลงเพ่ือความสะดวกในการพิมพ แตการพิมพโดยใชสติ๊กเกอรลอกลายนิ้วมือศพตองจับ
มือศพหงายขึ้นและตองมีผูชวยจับมือศพไว ผูพิมพลายน้ิวมือศพใชแปรงปดฝุนจุมผงฝุนสีดําใหติด
พอประมาณมาปด ทนี่ วิ้ มอื ศพตามทตี่ อ งการ เมอ่ื เหน็ วา ผงฝนุ ตดิ ดแี ลว ใหใ ชส ตกิ๊ เกอรด า นทมี่ กี าวตดิ อยู
ทาบกบั นว้ิ ทจ่ี ะพมิ พแ ลว ใชน ว้ิ ทถี่ นดั ของผพู มิ พก ลง้ิ ทาบไปทสี่ ตก๊ิ เกอรจ ากขอบเลบ็ ขา งหนงึ่ ไปขอบเลบ็
อกี ขา งหนง่ึ เพอ่ื ใหด า นทมี่ กี าวตดิ ลายนวิ้ มอื ศพ ถา หากนว้ิ ใดไดล ายเสน ทไ่ี มส มบรู ณ ผพู มิ พส ามารถ
พมิ พไ ดจ นกวา ลายพมิ พน วิ้ มอื จะสมบรู ณแ ลว นาํ ไปตดิ กบั แผน ใสซง่ึ ถา ยเอกสารจากแบบพมิ พล ายนวิ้ มอื
ผูตองหา ฯลฯ (พลม.๒๕- ต.๕๓๙) เฉพาะดานหนาโดยวางแผนใสแลวนําสติ๊กเกอรท่ีพิมพแลวติด
ใหตรงชองน้ิวน้ันจนครบทุกน้ิวท้ังมือขวาและมือซาย พรอมทั้งนิ้วกดหรือนิ้วแตะดวย ถาสต๊ิกเกอร
มขี นาดใหญเกินกวาชองของแบบพิมพใหตัดใหพ อดี

๔. วธิ กี ารพมิ พลายน้วิ มือศพที่ข้นึ อืดจนเนาผิวหนงั นิว้ มือหลุดลอนแตยงั ตดิ อยกู ับมอื ศพ
กรณีน้ีผิวหนังน้ิวมือศพจะหลุดลอนจนพะเยิบพะยาบพับไปพับมา หากกลิ้งหมึก

ที่นิ้วมือศพหมึกจะติดไมท่ัว ฉะนั้นผูพิมพจึงจําเปนตองพิจารณาวา สามารถเลาะผิวหนังทั้งมือขวา
และมอื ซา ยออกจากมอื ศพไดห รือไม

๔.๑ ถาสามารถเลาะไดใหใชใบมีดผาตัดคอยๆ ตัดหนังที่ติดอยูออกมาพรอมท้ัง
ฝามือดวย แลวนําไปแชนํ้าที่ผสมน้ํายาฆาเช้ือ ทําความสะอาดดวยแอลกอฮอล นําผาดิบมาเช็ดให
แหง สนทิ วธิ กี ารพมิ พใ หส วมหนงั มอื ศพเขา กบั มอื ผพู มิ พโ ดยมอื ขวาศพใสใ นมอื ขวาผพู มิ พ มอื ซา ยศพ
ใสใ นมือซายผพู มิ พ ใหผชู วยเตรยี มแทนคลงึ หมึก (กระจก) ทีค่ ลงึ หมกึ ไวเรียบรอยแลว จงึ ใหผ ูพมิ พ
อกี คนหนง่ึ จบั มอื ผพู มิ พท สี่ วมหนงั มอื ศพพมิ พม อื ตามวธิ พี มิ พล ายนว้ิ มอื บคุ คลเรม่ิ จากนวิ้ หวั แมม อื ขวา
ไปจนถงึ นวิ้ กอ ยซา ยตามลาํ ดบั แลว พมิ พล งบนแบบพมิ พ พลม.๒๕-ต.๕๓๙ จนครบทง้ั มอื ขวาและมอื ซา ย

๔.๒ ถาไมสามารถเลาะผิวหนังท้ังมือได ใชใบมีดผาตัดคอยๆ ตัดหนังน้ิวมือศพ
ใตข อ นวิ้ ขอ แรกใหร อบแลว ดงึ หนงั นวิ้ มอื นนั้ ออกมาอยา ใหข าด นาํ ไปแชน าํ้ ทผี่ สมนา้ํ ยาฆา เชอื้ จากนนั้
ทาํ ความสะอาดดว ยแอลกอฮอลอ กี ครง้ั นาํ ผา ดบิ มาเชด็ ใหแ หง สนทิ นาํ มาสวมทน่ี วิ้ ชหี้ รอื นว้ิ ทถ่ี นดั ของ
ผพู มิ พใ หผ พู มิ พก ลงิ้ นว้ิ ของตนเองทส่ี วมหนงั นวิ้ มอื ศพลงบนแทน คลงึ หมกึ (กระจก) ตามวธิ พี มิ พล ายนว้ิ มอื
บคุ คลเรมิ่ จากนว้ิ หวั แมม อื ขวาไปจนถงึ นวิ้ กอ ยซา ยตามลาํ ดบั แลว พมิ พบ นแบบพมิ พ พลม.๒๕-ต.๕๓๙
จนครบทง้ั มือขวาและมือซาย

ขอ ควรจาํ การตดั หนงั นวิ้ มอื ศพตลอดจนการพมิ พล ายนวิ้ มอื ศพ ใหก ระทาํ อยา งรอบคอบ
เพอ่ื มิใหเ กิดการสลบั นิ้วมอื กันโดยการทําใหเ สร็จทีละน้ิวทุกขนั้ ตอนการพิมพล ายน้ิวมอื ศพ

๑๐๙

๕. วธิ ีการพมิ พล ายนิว้ มอื ศพที่ขนึ้ อดื จนเนา ผวิ หนงั น้ิวมอื หลดุ ลอนหายไป
สภาพศพทเ่ี นา จนผวิ หนงั นวิ้ มอื หลดุ ลอ นหายไปไมม หี นงั นว้ิ มอื ชน้ั นอกตดิ อยกู บั ศพ

มีเพียงหนังชั้นในหลังจากทําความสะอาดมือศพทั้งมือขวาและมือซายแลว ใหนํามือศพท้ังมือขวา
และมือซายไปจุมแชในนํ้ารอนท่ีกําลังตมเดือดท้ังฝามือต้ังแตปลายนิ้วมือถึงขอมือประมาณสิบวินาที
ทาํ ความสะอาดดว ยแอลกอฮอลอ กี ครง้ั จากนนั้ เอาผา ดบิ เชด็ มอื ใหแ หง สนทิ ใหพ มิ พล ายนว้ิ มอื ศพตามขนั้ ตอน
การพมิ พล ายนว้ิ มอื ศพทห่ี นงั นวิ้ มอื เหยี่ วแหง ตดิ กบั กระดกู โดยใชผ งฝนุ สดี าํ และสตกิ๊ เกอรล อกลายนวิ้ มอื ศพ
ตามวิธที ี่ ๓ เพยี งวธิ เี ดียว

๖. วิธกี ารพมิ พลายน้วิ มือศพทถี่ ูกไฟไหม
สภาพศพทถ่ี กู ไฟไหมส ว นมากจะดาํ ไหมเ กรยี ม มอื ศพจะอยใู นลกั ษณะกาํ มอื กอ นอนื่

จะตองตรวจดูลายนิ้วมือศพวายังมีลายเสนสมบูรณหรือไม ถาลายเสนสมบูรณจะตองพยายามแกะ
นว้ิ มอื หรอื นวดมอื ศพทอี่ ยใู นลกั ษณะกาํ มอื ใหย ดื ตรงหรอื ใหเ หยยี ดจนสามารถจบั แยกนว้ิ มอื พมิ พไ ด
แตถ า ไมส ามารถยดื ตรงหรอื เหยยี ดมอื ไดใ หใ ชเ หลก็ สาํ หรบั ยดึ นวิ้ มอื เขา ชว ย พรอ มทง้ั ทาํ ความสะอาด
มือศพเพอ่ื ที่จะทําการพมิ พล ายนวิ้ มือตอไป แยกไดเปน ๒ กรณี

๖.๑ หากมอื ไหมเ กรยี มแตล ายนวิ้ มอื ชน้ั นอกยงั สมบรู ณ ใหใ ชใ บมดี ผา ตดั คอ ย ๆ กรดี เลาะ
ออกทง้ั ฝา มอื ทง้ั มอื ขวาและมอื ซา ยหากสามารถทาํ ได แตถ า ไมส ามารถเลาะไดท ง้ั ฝา มอื ใหเ ลาะเฉพาะ
สวนที่เปนลายน้ิวมือ ซึ่งกรณีน้ีตองทําทีละนิ้วเพื่อมิใหเกิดการสับสน แลวนําไปแชในนํ้ายาฆาเชื้อ
อีกคร้ัง และใชแอลกอฮอลเช็ดทําความสะอาด จากนั้นนําผาดิบมาเช็ดฝามือหรือน้ิวท่ีลอกออกมา
ใหแ หง สนิท แลว ใชว ธิ กี ารพมิ พม ือศพดว ยสต๊ิกเกอรล อกลายนิ้วมอื ศพตามวธิ ีท่ี ๓

๖.๒ หากมอื ไหมเ กรยี มจนลายนวิ้ มอื หนงั ชนั้ นอกไมส มบรู ณแ ตห นงั ชน้ั ในสมบรู ณ
จะพมิ พมอื ศพเหมือนกบั สภาพศพทขี่ ึ้นอดื จนเนา ผิวหนังนว้ิ มือหลดุ ลอนหายไปตามวธิ ีที่ ๕

วิธีการพมิ พฝามอื หรอื ฝา เทาศพ

บางครั้งการตรวจพิสูจนเอกลักษณบุคคล อาจตองใชการตรวจเปรียบเทียบลายฝามือ
หรือฝาเทานอกเหนือจากการตรวจเปรียบเทียบลายนิ้วมือ จึงจําเปนตองมีการพิมพฝามือ
หรือฝา เทา ศพประกอบเพมิ่ เตมิ หลกั การโดยรวมคือ ใหพ ิจารณาสภาพศพกอนวา อยใู นสภาพใด เชน

- กรณีลายฝามือหรือฝาเทา มีลายเสนชัดเจน หลังจากทําการฆาเช้ือและขจัด
ส่ิงสกปรกออกไปหมดและเช็ดใหแหงสนิทแลว ใหพิมพโดยใชผงฝุนสีดําและสติ๊กเกอรลอกลายฝามือ
หรอื ฝา เทาศพ ตามวิธีท่ี ๓

- กรณีผิวหนังชั้นนอกของฝามือหรือฝาเทาหลุดลอนหายไปหรือเห่ียวแหงหนังติดกับ
กระดูก หลังจากฆาเชื้อและขจัดส่ิงสกปรกออกไปหมดแลว ใหนําฝามือหรือฝาเทาศพจุมในน้ํารอน
ที่กําลังตมเดือดประมาณสิบวินาที ฝามือหรือฝาเทาศพก็จะพองขึ้นมา จากน้ันใชแอลกอฮอลเช็ด

๑๑๐

ทําความสะอาดใหทั่ว และใชผาดิบเช็ดฝามือหรือฝาเทาศพใหแหงสนิท แลวพิมพโดยใชผงฝุนสีดํา
และสตก๊ิ เกอรล อกลายฝา มือหรือฝาเทา ศพ ตามวิธีท่ี ๓

การทาบสติ๊กเกอรและลอกสต๊ิกเกอร ใหเร่ิมจากดานขอมือไปทางปลายนิ้วและใช
ผาขาวดบิ ปาดบนสตกิ๊ เกอรใ หผงหมึกติดใหท วั่ สต๊ิกเกอรน ั้น

การบนั ทึกหรือกรอกขอ ความในแบบพิมพ

ขอความในแบบพิมพแตละชองเปนประโยชนแกผูเก่ียวของทุกฝาย ฉะน้ันจึงจําเปน
ตอ งบนั ทกึ หรือกรอกใหครบทุกชอ ง อยาใหขาดตกบกพรองได โดยตอ งเขียนดว ยตัวบรรจง หรอื พมิ พ
ใหชัดเจน อานงาย รวมทั้งตองระบุประวัติและตําหนิรูปพรรณโดยละเอียดตามชองที่กําหนดสําหรับ
ชอง “ตําหนิ/พิการ/ลายสัก” กับ “ลักษณะและนิสัยอนั เปนทนี่ า สงั เกต” นน้ั มีความสาํ คญั ในการจดจํา
ตัวบุคคล ถาบันทึกหรือกรอกขอมูลโดยชัดเจน เชน ลายสักมีรูปรางเปนอยางไร เรียกช่ือวาอยางไร
มขี อ ความวา อยา งไร อยบู รเิ วณไหนของรา งกายหรอื ผถู กู พมิ พพ ดู จาแสดงอากปั กริ ยิ าใดๆ เชน เปน ใบ
ตาบอด พดู ติดอาง กะพริบตาขางใดขางหนง่ึ เปน ประจํา สาํ เนียงการพูด ฯลฯ ลักษณะนิสยั ประจาํ ตัว
เชน นี้ เปน ลกั ษณะและนสิ ยั ของบคุ คลทเี่ กดิ จากความเคยชนิ ซง่ึ ปกตจิ ะเปลย่ี นแปลงไมไ ด ซง่ึ เปน ผลดี
แกการจดจาํ ตวั บุคคลไดอ ยา งหน่ึง

กรณนี ว้ิ ใดดว นหรอื พกิ ารหรอื ไมส ามารถพมิ พไ ด ตอ งหมายเหตไุ วใ นชอ งนว้ิ นน้ั ใหช ดั เจน
อยาปลอ ยทง้ิ ใหวางไว

นอกจากนตี้ อ งระบชุ อ่ื ผถู กู พมิ พล ายนว้ิ มอื เจา หนา ทผ่ี พู มิ พล ายนว้ิ มอื ผบู นั ทกึ ขอ ความ
และพนักงานสอบสวนพรอมทั้งลงลายมือช่ือใหครบตามชองท่ีกําหนด หากผูถูกพิมพลายน้ิวมือ
ไมสามารถลงลายมือช่ือไดใหพิมพน้ิวหัวแมมือขวาแทนการลงลายมือชื่อ พรอมท้ังหมายเหตุวา
พมิ พจากนิว้ ใด

๑๑๑

บทท่ี ๔

การนําวิทยาการตํารวจและเทคโนโลยีการสบื สวนสอบสวนคดอี าญา
มาใชใ นงานดานการทะเบียนประวัตอิ าชญากร

ÇÑμ¶Ø»ÃÐʧ¤
๑. เพอ่ื ใหท ราบภาพรวมระบบฐานขอ มูลสารสนเทศของสํานักงานตํารวจแหงชาติ
๒. เพือ่ ใหทราบระบบคอมพิวเตอรท่ีนํามาใชใ นงานดา นการทะเบยี นประวตั ิอาชญากร

ÊÇ‹ ¹นํา
ปจจุบันมีการนําเทคโนโลยีมาใชในงานดานการทะเบียนประวัติอาชญากร ท้ังงานฐาน

ขอ มลู ประวตั อิ าชญากรรม งานระบบตรวจสอบลายพมิ พน วิ้ มอื อตั โนมตั ิ งานสเกต็ ชแ ละประกอบภาพ
ใบหนาคนราย จึงควรทราบวามีการนําเทคโนโลยีใดบางมาใชในงานดงั กลา ว

¡¨Ô ¡ÃÃÁá¹Ðนาํ
ดูการใชงานระบบฐานขอมูลสารสนเทศของสํานักงานตํารวจท่ีสถานีตํารวจตางๆ

ทสี่ ามารถประสานขอดไู ด

๑๑๒

ปจ จบุ นั ไดม กี ารพฒั นาระบบสารสนเทศตามโครงการพฒั นาระบบสารสนเทศ สาํ นกั งาน
ตาํ รวจแหงชาติ Police Information System (POLIS) ซึ่งทําการเช่อื มโยงเครือขา ยขอ มลู ขาวสาร
ของสํานกั งานตํารวจแหงชาตผิ านคอมพวิ เตอร เพ่ือสงไปยังหนว ยงานตา งๆ จนถงึ ระดบั สถานตี ํารวจ
อันเปนนโยบายการกระจายระบบฐานขอมูลสูผูปฏิบัติงาน อีกท้ังยังทําใหระบบขอมูลขาวสารเปนไป
ในรูปแบบเดียวกัน ตลอดจนยังเปนการเสริมสรางใหการปฏิบัติงานมีประสิทธิภาพ การปฏิบัติงาน
ในสว นงานปอ งกนั ปราบปราม งานสืบสวนสอบสวน งานจราจร งานอาํ นวยการและลดความซํ้าซอ น
ในการทํางานระหวางหนวยงาน และเพื่อเปนการพัฒนาบุคลากรของสํานักงานตํารวจแหงชาติ
ในดา นเทคโนโลยสี ารสนเทศ (คอมพวิ เตอร) ซงึ่ ระบบฐานขอ มลู และความสมั พนั ธเ ชอ่ื มโยงในโครงการ
ประกอบดวยงานหลัก ๑๒ ระบบ คอื

๑. ระบบฐานขอ มลู กาํ ลงั พล จดั เกบ็ ขอ มลู ขา ราชการตาํ รวจ เชน ขอ มลู บรรจุ การแตง ตงั้
การโอนยา ย เลือ่ นขัน้ เงนิ เดือน เล่อื นยศ เปน ตน เจา หนาทบี่ ันทึก/แกไขขอ มูล ไดแก เจาหนาที่ สกพ.,
เจา หนา ท่ี กพ. ระดบั บก. และ ภ.จว. และระดับ กก./สภ., สน.

๒. ระบบงานติดตามผลคดี จัดเก็บขอมูลคดีอาญา คดีอุกฉกรรจสะเทือนขวัญต้ังแต
รบั แจง จนถึงข้ันศาล เจาหนาทบี่ นั ทกึ /แกไ ขขอ มลู ไดแ ก พนักงานสอบสวน และเสมียนคดี

๓. ระบบฐานขอมูลสถิติคดีอาญา รายงานสถิติของขอมูลติดตามผลคดี เจาหนาท่ี
ใชข อมูล ไดแก สยศ.ตร. (กลุมงานปองกันและปราบปรามอาชญากรรม)

๔. ระบบฐานขอมูลอุบัติเหตุจราจร จัดเก็บขอมูลอุบัติเหตุจราจรทางบก เจาหนาท่ี
บันทึก/แกไขขอมูล ไดแก พนักงานสอบสวน และเสมียนคดี เจาหนาที่ใชขอมูล ไดแก สยศ.ตร.
(กลุมงานจราจร)

๕. ระบบฐานขอมูลจราจร จัดเก็บขอมูลการเบิกจายและออกเลขคุมใบส่ัง เจาหนาที่
บันทกึ /แกไ ขขอ มูล ไดแ ก บก.จร.ในสว น กทม., เจา หนาท่ี กบ.ภ.จว. ในสวนภูธร และ สว.บก.ทล.
เจา หนา ท่ใี ชข อมลู ไดแ ก สยศ.ตร. (กลมุ งานจราจร)

๖. ระบบงานขอ มลู จราจร เกยี่ วขอ งกบั การเบกิ จา ยใบสง่ั ใหเ จา พนกั งานจราจร จดั เกบ็
ขอ มูลใบส่งั ขอ มูลระบบคะแนน ขอ มูลผูกระทาํ ผิดกฎหมายจราจร เชน พ.ร.บ.จราจร, พ.ร.บ.รถยนตฯ ,
พ.ร.บ.ขนสง ฯ, พ.ร.บ.คมุ ครองผูประสบภัยจากรถฯ, ๒๐ ฐานความผดิ ๒๗ ขอ หาท่ีตองบนั ทึกคะแนน
เจา หนาที่บนั ทึก/แกไขขอ มูล ไดแก เจาหนาท่ฝี าย จร. เจาหนา ท่ีใชข อ มูล สยศ.ตร. (กลุมงานจราจร)

๗. ระบบฐานขอ มลู บคุ คลผมู พี ฤติการณในทางมิชอบ เก็บขอ มูลบคุ คลทม่ี ี Blacklist
เจา หนา ทบี่ นั ทึก/แกไ ขขอมูล ไดแ ก เจา หนาท่ฝี า ยสบื สวน

๘. ระบบฐานขอ มลู ปองกันปราบปรามอาชญากรรม เก็บขอมูลสถานท่ี บุคคลสําคัญ
บุคคลท่ีตองเฝาระวัง เจาหนาท่ีบันทึก/แกไขขอมูล ไดแ ก เจาหนาที่ฝายสืบสวน และฝายปองกัน
ปราบปราม

๑๑๓

๙. ระบบฐานขอมูลทะเบียนยานพาหนะ ใหบริการสอบถาม/ตรวจสอบ ขอมูล
ยานพาหนะ โดยขอมูลทั้งหมดนํามาจากกรมการขนสง ทางบก

๑๐. ระบบฐานขอมูลใบอนญุ าตขับรถ ใหบ ริการสอบถาม/ตรวจสอบ ขอ มลู ใบอนุญาต
ขบั รถประเภทตา งๆ

๑๑. ระบบฐานขอ มลู โครงขา ยสบื สวนสอบสวนคดี ใหบ รกิ ารสอบถาม/ตรวจสอบขอ มลู
ทะเบยี นราษฎร โดยทําการเชื่อมโยง On-line กบั กรมการปกครอง

๑๒. ระบบฐานขอมูลพัสดุ ตร. จัดเก็บขอมูลยานพาหนะ ปน ที่ดิน เคร่ืองมือส่ือสาร
ยทุ ธภัณฑอ าคารและส่ิงปลกู สราง ครภุ ัณฑ ทะเบียนเรอื และเคร่ืองบนิ เจา หนาที่บันทึก/แกไ ขขอ มูล
ไดแก เจาหนาท่ีฝาย กบ., สกบ.

ระบบคอมพวิ เตอรกบั การทะเบยี นประวตั ิอาชญากร

ในการปองกันและปราบปรามอาชญากรรมอันเปนภารกิจหลักของตํารวจนั้น ตํารวจ
จาํ เปน ตอ งมขี อ มลู เกยี่ วกบั อาชญากรทสี่ ามารถสนบั สนนุ การปฏบิ ตั หิ นา ทที่ งั้ ในลกั ษณะของการสบื สวน
เพอ่ื ทราบตวั คนรา ย และการตดิ ตามคนรา ยทย่ี งั จบั กมุ ไมไ ด ตลอดจนเพอื่ การยนื ยนั ประวตั ขิ องคนรา ย
ท่ีถูกจับกุมไดแลวในการดําเนินคดีตามข้ันตอนของกฎหมาย ขอมูลตางๆ เหลานี้จะตองสามารถ
ตรวจสอบและรายงานไดอยางถูกตองแมนยําและรวดเร็วทันตอเวลา เน่ืองจากความยุติธรรม
และความปลอดภยั ในชีวิตและทรัพยสนิ ของประชาชน เปน เรอ่ื งทผ่ี ดิ พลาดและลา ชาไมไ ด

กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรเปน หนว ยงานกลางของสาํ นกั งานตาํ รวจแหง ชาตทิ มี่ หี นา ที่
จดั ระบบฐานขอ มลู ทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ปจ จบุ นั ไดม กี ารนาํ เทคโนโลยสี ารสนเทศมาประยกุ ต ใช
เพื่อเพมิ่ ขีดความสามารถในการปฏบิ ตั ิงาน โดยมรี ะบบคอมพิวเตอรทใี่ ชงานแตกตางกัน ตามลกั ษณะ
ของระบบขอมลู และวธิ ีการใชงาน ๓ ระบบคอื

๑. ระบบฐานขอมูลประวัติอาชญากรรม CRIMINAL DATABASE SYSTEM
(CDS)

๒. ระบบตรวจสอบลายพิมพนิ้วมืออัตโนมัติ AUTOMATED FINGERPRINT
IDENTIFICATION SYSTEM (AFIS)

๓. การใชคอมพิวเตอรส เก็ตชแ ละประกอบภาพใบหนา คนราย

ระบบฐานขอมูลประวตั อิ าชญากรรม CRIMINAL DATABASE SYSTEM (CDS)

ระบบขอ มลู นแ้ี บง ตามภาระหนา ทขี่ องงานแตล ะประเภทออกไดเ ปน ระบบยอ ย ๕ ระบบ
ซ่ึงจะมีการทาํ งานเชื่อมโยงกนั โดยอัตโนมตั ิระหวางฐานขอมูลทเี่ ก่ียวขอ ง ดงั น้ี

๑. ระบบขอ มูลหมายจบั
๒. ระบบขอ มลู บุคคลพนโทษ

๑๑๔

๓. ระบบขอ มลู แผนประทุษกรรม
๔. ระบบขอมลู คนหายพลดั หลง ศพไมทราบชอ่ื
๕. ระบบขอ มลู ทรพั ยหาย รถหาย
การพัฒนาระบบขอมูลตางๆ เพื่อตอบสนองความตองการของงานและผูใชน้ัน
การออกแบบระบบขอ มลู จะจาํ แนกตามระบบยอ ย โดยในแตล ะระบบยอ ยจะมรี ายละเอยี ดครอบคลมุ
ประเภทของงานทง้ั หมด ฐานขอมูลท้ัง ๕ ระบบ จะทาํ การบนั ทกึ และจัดเก็บไวท่กี องทะเบียนประวัติ
อาชญากรเฉพาะในสว นทก่ี องทะเบยี นประวตั อิ าชญากรมอี าํ นาจหนา ทใ่ี นการบนั ทกึ และจดั เกบ็ ขอ มลู
และทําการโอนขอมูลไปยังระบบ POLIS เพื่อเช่ือมโยงไปยังสถานีตํารวจตางๆ ท่ัวประเทศ
โดยเจาหนาที่ตํารวจทุกคนท่ีเขาระบบ POLIS ได จะสามารถเขาสืบคนขอมูลเหลาน้ี ที่ระบบฐาน
ขอ มลู โครงขายสบื สวนคดี
การปฏบิ ตั งิ านในขนั้ ตอนตา งๆ ของงานทเ่ี หมอื นกนั จะถกู จดั หมวดหมตู ามความสมั พนั ธ
ของงานในระบบดังนี้
๑. ระบบขอมูลหมายจับ ขอมูลน้ีไดมาจากหมายจับและตําหนิรูปพรรณผูตองหาท่ี
พนักงานสอบสวนสงมาออกประกาศสืบจับท่ีกองทะเบียนประวัติอาชญากร อยูในความรับผิดชอบ
ของฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๑ กองทะเบียนประวัติอาชญากร และหนวยพิสูจนหลักฐาน
สวนภูมิภาค มีวัตถุประสงคในการบันทึกจัดเก็บขอมูลหมายจับและแบบงดสืบจับเพ่ือออกประกาศ
ใหสถานีตํารวจและหนวยงานที่เกี่ยวของท่ัวราชอาณาจักร ในการติดตามตัวผูกระทําผิด นอกจากนี้
ระบบขอมูลหมายจับมีความสามารถในการบริการสืบคนขอมูลหมายจับใหกับเจาหนาที่หรือ
พนกั งานสอบสวนสบื สวนดว ย
ตอมา ตร. มีหนังสือส่ังการ ที่ ๐๐๓๓.๔๓/๐๓๖๕๓ ลง ๓๐ ก.ย. ๒๕๕๓ โดย
พล.ต.ท.จโิ รจน ไชยชิต ผูชวย ผบ.ตร.ปรท.ผบ.ตร. เรอ่ื ง การบันทึกขอมลู หมายจบั และถอนหมายจับ
ตัง้ แต ๑ ม.ค. ๒๕๕๔ ถึง ผบช.ภ.๑-๙, ผบช.ศชต., ผบช.น., ผบช.ก., ผบช.ปส., ผบช.สตม., ผบช.
สพฐ.ตร., ผบช.ตชด. มีขอ ความส่ังการ ดังตอ ไปนี้
ดว ย ผบ.ตร. มนี โยบายปรบั ปรงุ พฒั นาการปฏบิ ตั งิ านสถานตี าํ รวจ และเสรมิ สรา งพฒั นา
ประสิทธิภาพการแกไขปญหาอาชญากรรม โดยสนับสนุนการใชเทคโนโลยีมาชวยในการปฏิบัติงาน
ซ่ึงระบบฐานขอ มลู กลาง ตร. (POLIS) เปน ระบบจดั เก็บขอ มลู จากหนวยงานปฏิบัตกิ ารและสามารถ
สืบคน ขอมลู ไดท ่วั ประเทศ ณ หนวยงานทีม่ ีเครื่อง POLIS ทําใหทุก สน./สภ. สามารถบันทกึ ขอมลู
หมายจบั และถอนหมายจับไดภายในระยะเวลาอนั รวดเร็ว
เพือ่ ความสะดวก รวดเรว็ และเกิดประโยชนในการจับกุมตัวผมู หี มายจับ ต้งั แต ๑ ม.ค.
๒๕๕๔ เปน ตนไป ใหหนวยดําเนนิ การดังน้ี
๑) สถานตี าํ รวจ และหนว ยงานอนื่ ทม่ี อี าํ นาจการสอบสวน มหี นา ทใ่ี นการบนั ทกึ /ถอน
ขอ มลู หมายจบั ในระบบตดิ ตามผลคดี และระบบฐานขอ มลู อบุ ตั เิ หตจุ ราจรโครงการ POLIS เสรจ็ เดด็ ขาด

๑๑๕

ที่สถานีตํารวจ โดยใหถือวาขอมูลหมายจับที่สถานีตํารวจบันทึก เปนการออกประกาศสืบจับ/ถอน
ประกาศสืบจับ โดยไมตองจัดสงเอกสารมาให ทว. และ สพฐ. ออกประกาศสืบจับ/ถอนประกาศ
สบื จบั อกี ยกเวน การออกและถอนหมายจบั ทศ่ี าลไดอ นมุ ตั ไิ วก อ นวนั ท่ี ๑ ม.ค. ๒๕๕๔ ใหส ถานตี าํ รวจ
และหนวยงานอน่ื ที่มีอาํ นาจการสอบสวน จัดสง แบบงดการสบื จบั (แบบ ค.๑๔๒-ต.๓๒๑) มายัง ทว.
เพ่ือถอนประกาศสบื จับอีกทางหนึ่งดว ย

๒) ทว. มหี นา ทีใ่ นการบนั ทึก/ถอนขอ มลู หมายจบั ท่สี งมาจากหนวยงานภายนอก ตร.
ท่ีมีอํานาจการสอบสวนตามกฎหมาย หรือหมายจับในกรณีที่ศาลเปนผูออก/ถอนหมายจับเอง หรือ
หมายจับที่ออกตาม พ.ร.ก.การบริหารราชการในสถานการณฉุกเฉิน พ.ศ.๒๕๔๓ การสืบคนขอมูล
หมายจับทั่วประเทศสามารถสืบคนไดจากระบบโครงขายสอบสวนคดีโครงการ POLIS โดยสามารถ
ระบใุ หร ะบบสืบคนไดจ ากแหลง ขอ มูล “คดอี าญา”, “อบุ ตั เิ หตุจราจร” และ “ผมู ีหมายจับ”

๒. ระบบขอ มลู บุคคลพนโทษ ขอ มลู นไ้ี ดมาจากประวตั ผิ ูต องขงั ทจ่ี ะไดรับการปลอ ยตัว
จากเรือนจําตางๆ ทวั่ ประเทศ โดยฝา ยทะเบียนประวตั อิ าชญากร ๑ กองทะเบียนประวัติอาชญากร
และหนว ยพสิ จู นห ลกั ฐานสว นภมู ภิ าค ประสานความรว มมอื ไปยงั เรอื นจาํ ใหจ ดั สง ขอ มลู ใหเ พอื่ บนั ทกึ
ขอมูลเขาจัดเก็บไวในระบบคอมพิวเตอร และแจงขอมูลของบุคคลพนโทษสงใหสถานีตํารวจพ้ืนท่ี
ซ่ึงผูตองขังนั้นแจงวาจะไปพักอาศัยอยูใหทําการสอดสองพฤติการณและความเคลื่อนไหว
หลงั พน โทษ อยใู นความรบั ผดิ ชอบมวี ตั ถปุ ระสงคใ นการบนั ทกึ ขอ มลู บคุ คลพน โทษโดยมรี ายละเอยี ดเกยี่ วกบั
ประวัติฯ ภูมิลําเนาของบุคคลพนโทษจะกลับไปอยู และพฤติกรรมการเคลื่อนไหวของบุคคล
พนโทษ นอกจากน้ีระบบขอมูลบุคคลพนโทษมีความสามารถในการสืบคนประวัติบุคคลพนโทษ
สาํ หรบั เจาหนาท่หี รือพนกั งานสืบสวน

๓. ระบบขอมูลแผนประทุษกรรมและตําหนิรูปพรรณผูตองหา ไดมาจากแบบรายงาน
แผนประทษุ กรรม (ผ.๑-๒๕๓๔) และแบบรายงานประวตั แิ ละตาํ หนริ ปู พรรณผกู ระทาํ ผดิ (ผ.๒-๒๕๓๔)
ซ่ึงพนักงานสอบสวนสงมาตรวจสอบและจัดเก็บเปนคดีที่จัดวาเปนอาชญากรรมอยางแทจริงอยูใน
ความรบั ผดิ ชอบของฝา ยทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ๑ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร และหนว ยพสิ จู น
หลกั ฐานสว นภมู ภิ าค มวี ตั ถปุ ระสงคใ นการบนั ทกึ จดั เกบ็ ของขอ มลู แผนประทษุ กรรม และประวตั ติ าํ หนิ
รูปพรรณของผูกระทําความผิด เพื่อประโยชนในการใหขอมูลสนับสนุนการทํางานของเจาหนาที่
หรอื พนกั งานสบื สวนสอบสวนในการหาตวั คนรา ยทยี่ งั จบั ตวั ไมไ ด การสบื คน แผนประทษุ กรรมโดยการ
คนหาวิธีการกระทําความผิดเหมือนกันหรือคลายๆ กัน หรือสืบคนหาผูกระทําความผิดท่ีมีลักษณะ
และความชํานาญในการกระทาํ ความผิดและตาํ หนริ ปู พรรณเหมอื นกนั

๔. ระบบขอมูลคนหายพลัดหลง ศพไมทราบชื่อ ขอมูลนี้ไดมาจากพนักงานสอบสวน
สงมาออกประกาศสืบหาคนหายพลัดหลง และสืบหาญาติของศพไมทราบช่ือ ที่กองทะเบียนประวัติ
อาชญากรอยูในความรับผิดชอบของฝายทะเบยี นประวตั ิอาชญากร ๑ กองทะเบยี นประวัติอาชญากร
และหนว ยพิสจู นห ลักฐานสว นภูมภิ าค มหี นา ท่ีบนั ทกึ จัดเกบ็ ขอมลู /ออกประกาศสืบหา/ถอนประกาศ
ในระบบ POLIS แจง ไปยงั หนวยงานในสังกัด ตร. เพ่ือสามารถเขาสืบคน ในระบบ POLIS ได

๑๑๖

๕. ระบบขอ มลู ทรพั ยห าย รถหาย ขอ มลู นไ้ี ดม าจากพนกั งานสอบสวนสง มาออกประกาศ
สืบหาทรัพยหาย รถหาย ท่ีกองทะเบียนประวัติอาชญากร อยูในความรับผิดชอบของฝายทะเบียน
ประวตั ิอาชญากร ๑ กองทะเบียนประวัตอิ าชญากร และหนว ยพิสจู นห ลกั ฐานสว นภูมภิ าค มีหนา ที่
บันทกึ จดั เก็บขอ มลู /ออกประกาศสบื หา/ถอนประกาศ ในระบบ POLIS แจงไปยงั หนว ยงาน ในสงั กัด
ตร. เพ่อื สามารถเขา สืบคนในระบบ POLIS ได

ระบบตรวจสอบลายพิมพน ้ิวมืออัตโนมตั ิ
AUTOMATED FINGERPRINT IDENTIFICATION SYSTEM (AFIS)

ระบบ AFIS เปน การนาํ เทคโนโลยคี อมพวิ เตอรม าใชง านรว มกบั หลกั วชิ าลายพมิ พน วิ้ มอื
โดยในข้ันตอนของการใชงานนั้น ลายพิมพนิ้วมือของอาชญากรท่ัวราชอาณาจักรถูกสงมาตรวจสอบ
และเก็บในฐานขอมูลระบบ AFIS ของกองทะเบยี นประวัติอาชญากร Software ของระบบ AFIS
จะอา นและแยกประเภทของลายนวิ้ มอื แตล ะนวิ้ วา เปน ประเภทใด เชน ประเภทโคง ประเภทมดั หวาย
ประเภทกน หอย และแสดงจดุ ใจกลางของลายเสน ในลายนวิ้ มอื และจดุ ลกั ษณะสาํ คญั พเิ ศษของลายเสน
แลว คํานวณคาความสมั พันธของจุดตา งๆ ดงั กลา วเปน คา ทางคณติ ศาสตรโดยอตั โนมตั ิ ประเภทของ
ลายน้ิวมือและคาทางคณิตศาสตรของลายพิมพน้ิวมือแตละน้ิวจะเปนขอมูลเขาไปคนหาเปรียบเทียบ
กับฐานขอมูลในระบบ AFIS หากพบขอมูลท่ีตรงกันแสดงวาผูน้ันเคยมีประวัติ การกระทําความผิด
มากอน ระบบ AFIS จะเช่ือมโยงไปยังระบบฐานขอมูลประวัติอาชญากร เพ่ือท่ีจะใหรายละเอียด
และยนื ยนั ประวตั ทิ วั่ ไปของผตู อ งหา ประวตั อิ าชญากร ตาํ หนริ ปู พรรณ แผนประทษุ กรรมและภาพถา ย
เปนขอ มลู และหลักฐานในการดําเนินคดกี ับผตู อ งหาไดอ ยางแมนยํา

ระบบตรวจสอบลายพิมพน้ิวมืออัตโนมัติ (AFIS) เปนระบบคอมพิวเตอรขนาดใหญ
สําหรับจัดเก็บภาพลายนิ้วมือผูตองหาไวใชตรวจสอบ ซ่ึงอยูในความรับผิดชอบของศูนยตรวจสอบ
ลายพิมพน้ิวมืออัตโนมัติ (ฝายทะเบียนประวัติอาชญากร ๗ ทว.) โดยเริ่มพัฒนาใชระบบ AFIS
ตงั้ แตป ๒๕๓๗ ระบบ AFIS มขี ดี ความสามารถดงั น้ี

๑. การตรวจสอบประวัติฯ เพื่อการฟองคดีผูตองหา ดวยการนําภาพลายพิมพน้ิวมือ
ทสี่ ง มาขอตรวจสอบเขา ไปคน หาในฐานขอ มลู ลายพมิ พน วิ้ มอื สบิ นว้ิ ของระบบ AFIS และแจง ผลสง ให
พนกั งานสอบสวนนาํ ไปใชประกอบสํานวนการสอบสวนและฟองคดีผตู องหาตอไป

นอกจากนี้ยังมีการตรวจสอบเพื่อขยายผลกับฐานขอมูลหมายจับ พรอมแจงกลับไปยัง
สถานีตํารวจที่ออกหมายจับ และสถานีตํารวจท่ีจับกุมผูตองหาเพ่ือทําการอายัดตัวผูตองหาและเปน
การจบั ผูตองหาตามหมายจับคดคี างเกาอกี ดวย

๒. การตรวจสอบประวตั ฯิ เพอื่ การขยายผลและจาํ หนา ยคดคี า งเกา ในการตรวจสอบฯ
ตามขอ ๑. หากมีขอ มลู เพ่มิ เตมิ วาผตู องหานน้ั มีพฤติการณท นี่ า จะเคยกอคดอี ืน่ ๆ ไวอกี ระบบ AFIS
ก็สามารถสั่งเขาไปคนหาในฐานขอมูลลายนิ้วมือแฝงซ่ึงเก็บไดจากท่ีเกิดเหตุในคดีตางๆ ท่ีเคยเกิดขึ้น

๑๑๗

มากอนไดอีกดวย หากพบตรงกับลายน้ิวมือแฝงในคดีใด ก็สามารถนําไปใชตรวจสอบขยายผลเพ่ิม
เพือ่ อายดั ตัวผูต อ งหาดําเนนิ คดคี างเกา นั้นดวย

๓. การตรวจสอบลายน้ิวมอื แฝงเพ่อื ชว ยหาตัวผกู ระทาํ ผิด ดวยการนาํ ภาพลายนิ้วมอื
แฝงที่เจาหนาที่ตรวจสถานที่เกิดเหตุเก็บไดจากที่เกิดเหตุในคดีตางๆ เขาไปตรวจคนหาในฐานขอมูล
ลายนิ้วมอื สบิ นว้ิ ของระบบ AFIS หากพบขอมูลตรงกับของผใู ดทางคดีก็สามารถนาํ ไปออกหมายจับ
และติดตามจับกุมตัวมาดําเนินคดีตอไป ขีดความสามารถนี้จึงมีประโยชนตอการสืบสวนสอบสวน
เปน อยา งย่ิง

๔. การตรวจสอบลายนวิ้ มอื แฝงเพอื่ ตดิ ตามความเคลอื่ นไหวของคนรา ย ในการตรวจสอบ
ลายนวิ้ แฝงตามขอ ๓ ระบบ AFIS จะสง ภาพลายนว้ิ มอื แฝงนน้ั เขา ไปคน หากบั ฐานขอ มลู ลายนว้ิ มอื แฝง
ดวยทุกๆ ครั้งกอนจะจัดเก็บไวเปนฐานขอมูล และหากพบตรงกับลายน้ิวมือแฝง และหากพบ
ตรงกบั ลายนว้ิ มอื แฝงในคดใี ดจะรวบรวมจดั เปน หมวดหมไู ว เพอื่ ใหท ราบวา ผกู ระทาํ ความผดิ ในคดนี นั้
ยงั กอ คดอี นื่ ใดบา ง และนาํ ผลมาวเิ คราะหแ นวโนม ของพฤตกิ ารณท นี่ า จะไปกระทาํ ผดิ ในบรเิ วณใดขน้ึ อกี
จึงเปนประโยชนในการวเิ คราะหข อมูลเพื่อการปองกนั ปราบปรามอาชญากรรมอกี ทางหน่งึ ดวย

๑๑๘

การใชค อมพวิ เตอรสเกต็ ชแ ละประกอบภาพใบหนาคนราย

เม่ือมีอาชญากรรมเกิดขึ้น เจาหนาท่ีตํารวจจะตองตรวจหารองรอยและรวบรวมพยาน
หลักฐานตางๆ ท้ังท่ีเปนพยานวัตถุและบุคคล เพ่ือท่ีจะระบุทราบตัวคนราย และติดตามจับกุมมา
ดาํ เนนิ คดตี ามขน้ั ตอนของกฎหมาย วธิ กี ารขน้ั ตน ในการสบื สวนคน หาตวั คนรา ยนนั้ พนกั งานสอบสวน
จะนําผูเสียหายหรือพยานที่พบเห็นและสามารถจดจําลักษณะตําหนิรูปพรรณใบหนาคนรายไดไปยัง
กองทะเบียนประวัติอาชญากร หรือศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด เพื่อดูสารบบ
ภาพถา ยคนรา ย หากไมพ บภาพถา ยของคนรา ย กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร จะจดั เจา หนา ทป่ี ระกอบ
ภาพใบหนาคนรายตามคําบอกเลาจากการจดจําของผูเสียหายหรือพยาน เพ่ือใหหนวยงานเจาของ
คดีนําไปเปนแนวทางในการติดตามจับกุมคนรายรายน้ันตอไป การสรางภาพใบหนาคนรายจําเปน
อยางย่ิงท่ีจะตองดําเนินการในทันทีหลังคดีเกิดขึ้น หากปลอยระยะเวลาใหเน่ินนานความทรงจําของ
ผเู สยี หายหรอื พยานอาจลมื เลอื นไปได รวมทง้ั จะตอ งมคี วามแมน ยาํ และรวดเรว็ เพอ่ื ประสทิ ธภิ าพของ
การตดิ ตามจบั กุมคนรา ยในคดีที่เกดิ ข้นึ

เดิมน้ันเจาหนาท่ีวาดภาพของ กองทะเบียนประวัติอาชญากร ตองใชความสามารถ
และประสบการณท ัง้ ดานจติ รกรรมและจิตวิทยา แตก ต็ องประสบปญหาซง่ึ ขึ้นอยูก ับปจ จัยหลายอยาง
ตงั้ แตความสามารถในการจดจําของผูเสียหายหรอื พยาน ปญ หาการสื่อความเขาใจระหวา งผูบอกเลา
กบั เจา หนา ทต่ี าํ รวจ ผนู าํ ขอ มลู จากความทรงจาํ ผา นการบอกเลา นาํ ไปตคี วามแลว ถา ยทอดลงบนแผน
กระดาษวาดภาพและปรับแตงจนกวาผูบอกเลาจะยืนยันวาคลายกับคนรายที่ตนพบเห็นมากท่ีสุด
บางครง้ั ภาพท่ีวาดไปแลว ใชไมไดตอ งวาดใหมบางสวนหรือทัง้ ภาพซึง่ ตองใชเ วลานานมาก จนในท่สี ุด
ผูเ สยี หายหรอื พยานเกิดความเบื่อหนาย ทาํ ใหไดภ าพท่ไี มใกลเ คียงกับความเปนจริง

จากปญ หาในการปฏบิ ตั งิ านประกอบกบั การขาดแคลนบคุ ลากรทม่ี คี วามสามารถทางการ
วาดภาพ จงึ ไดมีความพยายามนําอปุ กรณต า งๆ มาชว ยในการปฏบิ ตั ิงาน เชน การใชแผน ใสประกอบ
ภาพใบหนาคนราย แตยังมีขอบเขตที่จํากัดอยูมาก จนกระทั่งไดมีการนําเทคโนโลยีทันสมัยมาใช
อยา งไดผ ล คอื การประกอบภาพใบหนา คนรา ยดว ยเครอื่ งคอมพวิ เตอรต ามคาํ บอกเลา จากการจดจาํ ของ
ผเู สียหายหรือพยาน

ระบบคอมพิวเตอรประกอบภาพใบหนาคนราย ซ่ึงกําหนดเปนรหัสวา PICASSO
(POLICE INDENTIKIT COMPUTER ASSISTED SUSPECT SKETCHING OUTFIT)
ไดเ รมิ่ โครงการขนึ้ เมอ่ื เดอื นตลุ าคม ๒๕๓๓ โดยชน้ิ สว นจาํ นวนมากของภาพใบหนา คนรา ยไดถ กู สรา งขนึ้
และบนั ทึกเปน ฐานขอมลู ในระบบคอมพิวเตอร

ผลจากการนาํ ระบบคอมพวิ เตอรป ระกอบภาพใบหนา คนรา ยมาใชใ น กองทะเบยี นประวตั ิ
อาชญากร ปรากฏวา ไดช ว ยอาํ นวยความสะดวกใหก บั ผเู สยี หายหรอื พยานในการใหข อ มลู กบั เจา หนา ที่
ตาํ รวจไดอ ยา งแมน ยาํ และทาํ ใหส ามารถสนบั สนนุ เจา หนา ทต่ี าํ รวจในการตดิ ตามจบั กมุ คนรา ยไดอ ยา ง
รวดเรว็ อนั เปนปจจัยสาํ คญั ยงิ่ ในการปราบปรามอาชญากรรม

๑๑๙

ปจ จบุ นั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ไดน าํ โปรแกรม Photoshop มาใชใ นการประกอบ
ภาพใบหนา คนรา ย ซงึ่ เปน โปรแกรมในตระกลู Adobe ทใี่ ชส าํ หรบั ตกแตง ภาพถา ย ภาพกราฟก รวมทง้ั
ยงั สามารถ Retouching ตกแตง ภาพและการสรา งภาพ การใส Effect ตา งๆ ใหก บั ภาพและตวั หนงั สอื
การทําภาพขาวดาํ ภาพถายเปน ภาพเขยี น และนาํ ภาพมารวมกัน ซงึ่ คุณสมบตั ิดังกลา วสามารถนาํ มา
ใชใ นการประกอบภาพใบหนาคนรา ยไดอยา งมีประสทิ ธิภาพ

๑๒๐

๑๒๑

ภาคผนวก

๑๒๒

๑๒๓

ระเบียบสาํ นักงานตํารวจแหงชาติ

วา ดว ยประมวลระเบยี บการตาํ รวจเกี่ยวกับคดี
ลกั ษณะ ๓๒

การพิมพล ายนิ้วมือ
พ.ศ. ๒๕๕๔

โดยทเ่ี ปน การสมควรแกไ ขปรบั ปรงุ ประมวลระเบยี บการตาํ รวจไมเ กย่ี วกบั คดี ลกั ษณะท่ี ๓๒
การพิมพลายนิ้วมือ เพื่อเปนการรักษาสิทธิประโยชนของบุคคล และประโยชนในการปฏิบัติราชการ
ของสํานักงานตํารวจแหงชาติ

อาศัยอํานาจตามความในมาตรา ๑๑ แหงพระราชบัญญัติตํารวจแหงชาติ พ.ศ. ๒๕๔๗
ผูบญั ชาการสาํ นักงานตํารวจแหง ชาตจิ งึ วางระเบียบไว ดงั ตอ ไปน้ี

ขอ ๑ ใหย กเลกิ ความใน ลกั ษณะที่ ๓๒ แหง ประมวลระเบยี บการตาํ รวจไมเ กยี่ วกบั คดี
เสยี ทัง้ หมด และใหใชความทแ่ี นบทายระเบียบน้แี ทน

ขอ ๒ ใหใชระเบียบนี้ ต้งั แตบ ัดนเ้ี ปน ตนไป

ประกาศ ณ วันท่ี ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔

สําเนาถกู ตอง พลตาํ รวจเอก
( วิเชียร พจนโ พธิ์ศรี )

ผบู ัญชาการตาํ รวจแหง ชาติ

พันตํารวจเอก
( บัณฑิต ทศิ าภาค )

รองผบู ังคับการฯ ปฏบิ ัตริ าชการแทน
ผบู ังคับการกองกฎหมาย
๒ สิงหาคม ๒๕๕๔

๑๒๔

๑๒๕

๑๒๖

๑๒๗

๑๒๘

๑๒๙

ลักษณะ ๓๒
การพิมพลายนิว้ มือ

บทท่ี ๑
การปฏิบตั เิ ก่ยี วกับการพิมพลายนว้ิ มอื ผตู องหา จําเลย
ผตู องขงั ผูตองกักขัง ผถู กู กกั กนั ผูรบั การอบรม และศพ

ขอ ๑ พนกั งานสอบสวนมีหนา ที่
๑.๑ จัดใหม ีการพมิ พล ายนวิ้ มอื ดงั น้ี
๑.๑.๑ ผตู อ งหาคดอี าญาทกุ ประเภท เวน แตค ดลี หโุ ทษ คดที ม่ี อี ตั ราโทษ

ไมสงู กวาลหุโทษ หรือความผิดตามกฎหมายวา ดว ยจราจรทางบก รวมทัง้ ความผดิ ตามกฎหมายอืน่ ๆ
ซึง่ ไดเปรียบเทยี บปรับแลว

๑.๑.๒ ศพซ่ึงตายผิดธรรมชาติ หรือตายในระหวางอยูในความควบคุม
ของเจา พนักงาน

๑.๒ การพิมพล ายนว้ิ มอื ตาม ๑.๑ ใหพมิ พใ นโอกาสแรกท่ที าํ ไดแ ละใหใ ชแบบ
พมิ พล ายนวิ้ มอื (พลม.๒๕ - ต.๕๓๙) ตามแบบทา ยระเบยี บน้ี

๑.๓ การกรอกขอ ความลงบนแผน พมิ พลายนวิ้ มือใหป ฏบิ ตั ิ ดงั น้ี
๑.๓.๑ กรอกขอความตาง ๆ ลงในชองวางที่กําหนดไวใหครบถวน

และถูกตอ ง โดยใชพ ิมพดีดหรือเขยี นดวยหมึกท้ังดา นหนา และดา นหลงั แผน พมิ พลายนว้ิ มือใหชดั เจน
อานงา ยแลวลงช่อื ผูพ ิมพ ผถู กู พมิ พ และพนักงานสอบสวน ไวเ ปน หลักฐาน

๑.๓.๒ กรณีผูตองหาเปนบุคคลสัญชาติไทยใหกรอกช่ือตัว ชื่อสกุล
และเลขประจําตัวประชาชน ใหตรงกับที่ปรากฏในบัตรประจําตัวประชาชน หรือสําเนาทะเบียนบาน
หรือเอกสารอน่ื ใดทีท่ างราชการออกให

๑.๓.๓ กรณีผูตองหาเปนคนตางดาว ใหระบุช่ือตัวและช่ือสกุล พรอม
บนั ทึกเลขท่อี อกใบสําคัญของผูนั้นตามใบสาํ คญั ประจําตวั คนตา งดา ว

กรณผี ตู อ งหาเปน ชาวตา งประเทศ ใหร ะบชุ อ่ื ตวั และชอ่ื สกลุ ภาษา
องั กฤษ พรอ มระบุประเทศ และเลขทหี่ นังสือเดินทาง บตั รประจําตวั หรอื เอกสารสําคัญทท่ี างราชการ
ออกให

๑.๓.๔ สําหรับคดีท่ีอยูในอํานาจศาลแขวงใหบันทึกคําวา “ศาลแขวง”
แตถ า ผตู อ งหารบั สารภาพใหบ นั ทกึ คาํ วา “รบั สารภาพศาลแขวง” ดว ยหมกึ สแี ดงไวท ดี่ า นหนา มมุ บนซา ย
ของแผน พิมพล ายนว้ิ มอื

๑.๔ การพมิ พลายน้ิวมือใหปฏิบัติ ดังน้ี
๑.๔.๑ ใชห มกึ สดี ํา ซง่ึ เปน หมึกสําหรบั พมิ พลายนว้ิ มอื โดยเฉพาะ
๑.๔.๒ พิมพลายน้ิวมือใหปรากฏลายเสนชัดเจนสมบูรณ โดยใหเห็น

๑๓๐

ลายเสนของขอปลายแตละน้ิวจากขอบเล็บดานหนึ่งถึงขอบเล็กอีกดานหนึ่ง หากในกรณีท่ีนิ้วพิการ
หงิกงอ หรือนิว้ ดวน ใหบ ันทกึ ไวใ นชองของแบบพิมพต ามตาํ แหนงของน้วิ นั้น ๆ ดว ย

๑.๕ การพมิ พล ายนิ้วมอื ใหพิมพตามจาํ นวน ตอไปน้ี
๑.๕.๑ ในเขตกรงุ เทพมหานคร ใหพ มิ พจ าํ นวน ๒ ฉบบั แลว สง ไปตรวจสอบ

ยังกองทะเบยี นประวัติอาชญากร ๑ ฉบบั ตดิ สํานวนการสอบสวนไว ๑ ฉบบั
๑.๕.๒ นอกเขตกรงุ เทพมหานคร ใหพ มิ พจ าํ นวน ๓ ฉบบั แลว สง ไปตรวจสอบ

ยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ๑ ฉบบั ศนู ยพ สิ จู นห ลกั ฐาน หรอื พสิ จู นห ลกั ฐานจงั หวดั แลว แตก รณี
๑ ฉบับ ติดสาํ นวนการสอบสวนไว ๑ ฉบับ

๑.๖ การสงแผน พมิ พล ายนว้ิ มือไปใหตรวจสอบใหป ฏิบตั ิดงั นี้
๑.๖.๑ กอ นจะสง แผน พมิ พล ายนว้ิ มอื ไปตรวจสอบใหพ นกั งานสอบสวน

เจา ของคดตี รวจสอบความถูกตองของแผน พิมพลายนวิ้ มอื ตาม ๑.๒ - ๑.๕ เสียกอ น หากเห็นวา ยงั มี
ขอบกพรอ งใหแ กไขใหเ รียบรอ ยกอนลงชอื่ กํากับทา ยช่ือผบู ันทกึ ไวเ ปนหลักฐานทกุ แหง

๑.๖.๒ ใหส ง แผน พมิ พล ายนว้ิ มอื ไปตรวจสอบในวนั ทพ่ี มิ พม อื หรอื วนั รงุ ขนึ้
โดยใชหนังสือนําสงตามแบบหมายเลข ๑ ทายระเบียบน้ีทุกคร้ัง โดยใหแยกรายคดี หามสงรวมกับ
แผนพิมพล ายนวิ้ มอื ของผูขออนญุ าต ผสู มคั รเขารบั ราชการหรือทํางาน

นอกเขตกรงุ เทพมหานครใหร ะบไุ วใ นหนงั สอื นาํ สง ดว ยวา ไดแ ยก
สงแผนพิมพลายน้ิวมือไปตรวจสอบยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร และศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือ
พิสูจนห ลักฐานจงั หวดั แตละแหง ตามหนังสอื ทีเ่ ทา ใด ลงวัน เดือน ปใ ด

๑.๖.๓ ใหส ง แผน พมิ พล ายนว้ิ มอื ไปตรวจสอบโดยทางไปรษณยี ล งทะเบยี น
เวน แตถ า เหน็ วาจะใหเ จา หนาทีถ่ อื ไปสง จะเปน การสะดวกและรวดเรว็ กวา ก็ใหท าํ ได

๑.๗ เมอ่ื ไดร บั ผลการตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื แลว ใหพ นกั งานสอบสวนปฏบิ ตั ิ
ดังน้ี

๑.๗.๑ กอนที่จะนําแผนพิมพลายนิ้วมือแตละรายที่ผานการตรวจสอบ
แลว เขา ตดิ สาํ นวนการสอบสวน ใหต รวจดวู า มหี มายเลขสารบบลายพมิ พน ว้ิ มอื และขอ ความรบั รองผล
การตรวจสอบหรือไม ในกรณีทพี่ บประวัตมิ ีหมายเลขบญั ชีประวตั ิ (บ.ช.ป.) และรายการประวตั ิ หรอื
สําเนาแผนพิมพลายน้ิวมือเดิมแนบประกอบมาดวยหรือไม หากไมมีใหทักทวงไปยังหนวยงานที่แจง
ผลการตรวจสอบนนั้ จดั การใหเรยี บรอย

๑.๗.๒ นอกเขตกรุงเทพมหานคร กรณีคดี “รับสารภาพศาลแขวง”
ใหพนักงานสอบสวนใชผลการตรวจสอบจากศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด
แลว แตก รณี ประกอบสาํ นวนการสอบสวน กรณคี ดอี าญาอน่ื ใหพ นกั งานสอบสวนใชผ ลการตรวจสอบ
จากกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร ประกอบสํานวนการสอบสวน

๑.๘ เม่ือคดีถึงที่สุด ใหหัวหนาสถานีตํารวจหรือหัวหนาหนวยงานแจงผลคดี
ถึงทสี่ ดุ โดยใหป รากฏเลขคดี ชอื่ ผูตอ งหา หมายเลขสารบบลายพิมพน วิ้ มือ ขอหา วนั เดอื นปท ี่จบั กุม
ตามแบบรายงานผลการดําเนินคดีถึงท่ีสุดทายระเบียบน้ี สงไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากร

๑๓๑

และศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด ที่ไดสงไปตรวจสอบประวัติตาม ๑.๕ แลวแต
กรณี โดยใหสง แบบรายงานดงั กลาวออกจากสถานตี ํารวจหรือหนว ยงานภายในวันท่ี ๕ ของทุกเดือน

๑.๙ การสอบถามหรอื การรายงานความเคลอื่ นไหวของบคุ คลทเี่ คยสง แผน พมิ พ
ลายน้วิ มอื ตรวจสอบแลว ใหแ จง หมายเลขสารบบลายพิมพน ้ิวมือ และหมายเลขบัญชปี ระวัติ (หากมี)
ไปดว ยทกุ ครัง้

๑.๑๐ ใหท กุ สถานตี าํ รวจ และหนว ยงานอน่ื ทม่ี อี าํ นาจการสอบสวน จดั ทาํ ทะเบยี น
คุมแผนพิมพลายน้ิวมือผูตองหา และศพ โดยแยกเปนรายบุคคลในแตละคดี ใหปรากฏช่ือตัว
และชอ่ื สกลุ ผตู อ งหาเลขคดอี าญา วนั เดอื น ปท พ่ี มิ พล ายนว้ิ มอื และ วนั เดอื น ปท สี่ ง ตรวจสอบแผน พมิ พ
ลายน้ิวมือ ตามแบบทา ยระเบยี บนี้

สําหรับแผนพิมพลายน้ิวมือผูตองหาท่ีกองทะเบียนประวัติอาชญากร
หรือศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด สงคืนเพ่ือแกไข และใหพิมพลายน้ิวมือสงมา
ตรวจสอบใหม ใหระบหุ มายเลขทะเบยี นคุมแผน พิมพลายน้ิวมือใหมดว ย

กอนสงแผนพิมพลายน้ิวมือไปตรวจสอบประวัติที่กองทะเบียนประวัติ
อาชญากร ศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัดแลวแตกรณี ใหประทับตรายางสีแดง
หรอื เขยี นขอ ความดว ยหมกึ สแี ดงวา “เลขทะเบยี นคมุ ................./๒๕.......” กาํ กบั ทม่ี มุ บนดา นขวาของ
แผนพิมพลายน้ิวมือ แลวเขียนเลขทะเบียนคุม ตามดวย ป พ.ศ. ใหตรงกับหมายเลขท่ีปรากฏใน
ทะเบียนคุมแผน พิมพล ายน้ิวมอื

ขอ ๒ กองทะเบยี นประวัตอิ าชญากร มหี นา ที่
๒.๑ เมื่อไดรับแผนพิมพลายนิ้วมือผูตองหา หรือศพ จากพนักงานสอบสวน

ใหป ฏบิ ตั ดิ งั นี้
๒.๑.๑ คดั เลอื กเแผน พมิ พล ายนว้ิ มอื ผตู อ งหาทพ่ี นกั งานสอบสวนบนั ทกึ

คาํ วา “ศาลแขวง” ออกจากแผน พิมพลายนวิ้ มือประเภทอ่นื ๆ แลวรบี ตรวจสอบแจง ผลภายในเวลา
๑๕ วันนับแตว นั ทร่ี ับแผนพมิ พล ายนิ้วมอื

สาํ หรบั แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ทบ่ี นั ทกึ คาํ วา “รบั สารภาพศาลแขวง”
ซง่ึ ลวงเลยการฟอ งคดตี ามกฎหมาย ใหจ ดั เกบ็ ไวเ ปน ประวัติโดยไมตอ งแจงผลการตรวจสอบ

๒.๑.๒ สาํ หรับแผนพมิ พล ายนวิ้ มอื ผูตอ งหาประเภทอื่น ๆ และศพ ให
รบี ตรวจสอบและแจง ผลไป

๒.๑.๓ การแจงผลการตรวจสอบลายพมิ พนิ้วมอื ผตู องหาหรอื ศพ ใหใช
รายงานตามแบบหมายเลข ๔ ทายระเบียบน้ี สงไปยังผูรับตามท่ีระบุไว การสงใหสงทางไปรษณีย
เวน แตพ นกั งานสอบสวนหรอื ผูท่ไี ดรับมอบหมายจากพนกั งานสอบสวนมาขอรับเอง

๒.๒ เมอื่ ไดรับแผน พมิ พล ายนว้ิ มือของผตู อ งขงั ผตู องกกั ขงั ผูถูกกักกัน หรือ
ผูรบั การอบรมหลบหนีพรอ มหมายจบั ใหรบี ตรวจสอบและออกประกาศสบื จับโดยดว น

๒.๓ เมอื่ ไดร บั แผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ของผตู อ งหาหรอื จาํ เลยจากเรอื นจาํ ทณั ฑสถาน
สถานกักขัง สถานกักกัน สถานอบรมและฝกอาชีพหรือสํานักงานคุมประพฤติ ใหตรวจสอบกับ

๑๓๒

แผนพิมพลายน้ิวมือของผูนั้น เม่ือคร้ังตองหาคดีอาญาตามขอ ๑ เม่ือเห็นวาตรงกันใหเก็บไวเปน
หลกั ฐานโดยไมต อ งแจง ผลการตรวจสอบ เวน แตก รณตี ายในระหวา งอยใู นความควบคมุ ของเจา พนกั งาน
หรอื ตอ งการผลการตรวจสอบประวตั ิ ใหแ จง ผลการตรวจสอบเปน หนังสือเชนเดียวกบั ๒.๑.๓

๒.๔ เมื่อไดรับแจงจากกรมราชทัณฑวาจะประหารชีวิตนักโทษ หากเรือนจํา
หรือทัณฑสถานที่ทําการประหารชีวิตต้ังอยูในเขตกรุงเทพมหานคร หรือจังหวัดปริมณฑล
ใหกองทะเบียนประวตั ิอาชญากรจดั เจา หนาทไี่ ปทาํ การพมิ พล ายนิ้วมอื ของนกั โทษ กอนและหลงั การ
ประหารชีวิต โดยพิมพลายน้ิวมือ ๓ ชุด เพ่ือตรวจสอบกับลายพิมพน้ิวมือนักโทษประหารชีวิตของ
กองทะเบียนประวัติอาชญากร ตอหนาคณะกรรมการผูดําเนินการประหารชีวิต เมื่อตรวจสอบ
ถูกตอ งแลว ใหลงช่ือกํากบั ในแผน พิมพลายน้วิ มือดังกลา ว

ขอ ๓ ศนู ยพ สิ ูจนหลักฐาน และพิสจู นห ลกั ฐานจงั หวดั มหี นาท่ี
๓.๑ เม่ือไดรับแผนพิมพลายนิ้วมือผูตองหา หรือศพ จากพนักงานสอบสวน

แลว ใหคัดเลือกแผนพิมพลายน้ิวมือผูตองหาท่ีพนักงานสอบสวนบันทึกคําวา “ศาลแขวง” และ
แผนพิมพลายนิ้วมือประเภทอ่ืน ๆ แลวตรวจสอบและจัดเก็บไวในสารบบขอมูลของศูนยพิสูจน
หลกั ฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวดั แลว แตก รณี โดยไมต องแจง ผลการตรวจสอบ

สําหรับแผนพิมพลายน้ิวมือที่บันทึกคําวา “รับสารภาพศาลแขวง” ให
รีบตรวจสอบแจงผลโดยเร็วที่สุด แลวจัดเก็บไวในสารบบขอมูลของศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจน
หลักฐานจงั หวัดแลว แตกรณี

๓.๒ การแจงผลการตรวจสอบลายพิมพนิ้วมือผูตองหาหรือศพ ใหใชหนังสือ
นําสงตามแบบหมายเลข ๒ หรือ ๓ ทายระเบียบนี้โดยไมตองสงแผนพิมพลายนิ้วมือไป ถาผลการ
ตรวจสอบพบประวัติใหแนบรายการประวตั ิไปดว ย การสง ใหส ง ทางไปรษณียล งทะเบียน เวนแตกรณี
พนกั งานสอบสวนหรอื ผทู ี่ไดร ับมอบหมายจากพนกั งานสอบสวนมาขอรับเอง

๓.๓ กรณตี รวจสอบแผน พมิ พล ายนวิ้ มอื พบประวตั ใิ หส าํ เนาแผน พมิ พล ายนวิ้ มอื
ฉบบั ทต่ี รวจสอบพบ พรอ มรายการประวตั สิ ง ไปยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรทนั ทเี พอ่ื ปรบั ฐานขอ มลู

๓.๔ เมื่อไดแ ผนพมิ พลายนว้ิ มือผตู อ งขงั ผูตอ งกักขัง ผถู ูกกกั ขงั หรือผูรบั การ
อบรมหลบหนี พรอมหมายจับ ใหรีบตรวจสอบและออกประกาศสืบจับ แลวสําเนาแจงกองทะเบียน
ประวตั อิ าชญากรทราบ

๓.๕ เม่ือไดรับแผนพิมพลายนิ้วมือจากเรือนจํา ทัณฑสถาน สถานกักขัง
สถานกักกัน สถานอบรมและฝกอาชีพแลว ใหสงไปยังกองทะเบียนประวัติอาชญากรเพ่ือปฏิบัติตาม
ความใน ๒.๓

๓.๖ กรณีเรือนจําหรือทัณฑสถาน ที่ทําการประหารชีวิตนักโทษ ตั้งอยูนอก
เขตกรุงเทพมหานคร หรือจังหวัดปริมณฑล ใหศูนยพิสูจนหลักฐาน หรือพิสูจนหลักฐานจังหวัด
จดั เจา หนาทผ่ี เู ช่ยี วชาญการตรวจสอบลายพิมพน้วิ มือไปดาํ เนินการเชนเดียวกันกบั ๒.๔

๑๓๓

บทท่ี ๒
การพมิ พล ายนวิ้ มอื ผูข ออนุญาตตาง ๆ

ขอ ๑ การขออนุญาตทําการอยางใด หากมีกฎหมายหรือระเบียบของทางราชการ
กําหนดคณุ สมบัตใิ หต รวจสอบพมิ พล ายน้วิ มอื ผูขออนุญาต เพอ่ื ท่ีจะไดทราบประวตั ติ องหาคดอี าญา
สาํ หรบั ประกอบการพิจารณา เมอื่ หนว ยงานหรือตํารวจทองทีท่ ่ีผูนนั้ มภี มู ลิ าํ เนาอยู จัดใหมกี ารพิมพ
ลายน้ิวมือแลวใหพิมพลายนิ้วมือผูขออนุญาตดวยแบบพิมพลายน้ิวมือ (พลม.๒๔ - ต.๕๓๘) ตาม
แบบทา ยระเบียบนี้ คนละ ๑ ฉบบั การกรอกขอ ความและการพมิ พล ายนว้ิ มือใหถ ือปฏบิ ัติตาม ๑.๓
และ ๑.๔ ของบทท่ี ๑ โดยอนโุ ลม แลว สง ไปตรวจสอบยงั กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร โดยใชห นงั สอื
นาํ สงตามแบบหมายเลข ๑ ทา ยระเบยี บนี้

ขอ ๒ เมอื่ กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรตรวจสอบไดผ ลประการใด ใหแ จง ผลการตรวจสอบ
ไปยังหนวยงานหรือตํารวจทองที่ท่ีสงแผนพิมพลายนิ้วมือมาใหตรวจสอบทราบ และใหถือปฏิบัติ
ตาม ๒.๑.๓ บทที่ ๑ โดยอนโุ ลม

ขอ ๓ เม่ือหนวยงานที่ไดรับเร่ืองขออนุญาตตาง ๆ ไดรับแจงผลการตรวจสอบ
ลายพมิ พน วิ้ มอื หรอื หลกั ฐานอนื่ จากกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรแลว ใหเ กบ็ รวมไวก บั เรอื่ งเดมิ ของ
ผูขออนญุ าตนัน้ ๆ เพื่อใชเ ปนหลกั ฐานตอไป

บทที่ ๓
การพิมพล ายน้วิ มอื ผขู อสมคั รเขารับราชการ

หรือเขาทํางานในหนว ยงานตา ง ๆ

ขอ ๑ เม่ือสถานีตํารวจทองที่ไดรับหนังสือขอตรวจสอบประวัติการตองหาคดีอาญา
ของผูมีภูมิลําเนาอยูในทองท่ี ใหพิมพลายน้ิวมือผูสมัครเขารับราชการหรือทํางานดวยแบบพิมพ
ลายน้ิวมือ (พลม.๒๔ - ต.๕๓๘) ตามแบบทายระเบียบนี้ คนละ ๑ ฉบับ การกรอกขอความและ
การพิมพลายนิ้วมอื ใหถ อื ปฏิบตั ิตาม ๑.๓ และ ๑.๔ ของบทที่ ๑ โดยอนุโลม แลวสง ไปตรวจสอบยัง
กองทะเบียนประวตั อิ าชญากร โดยใชห นงั สอื นาํ สงตามแบบหมายเลข ๑ ทายระเบยี บน้ี

ขอ ๒ เมอ่ื กองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรตรวจสอบไดผ ลประการใด ใหแ จง สถานตี าํ รวจ
ทองท่ีตามขอ ๑ เพื่อรวบรวมผลการตรวจสอบพิมพลายน้ิวมือสงไปยังหนวยงานที่รับสมัครบุคคล
เขาทํางานตอไป

ขอ ๓ เมื่อหนวยงานเจาของเร่ืองไดรับแจงผลการตรวจสอบลายพิมพน้ิวมือจาก
กองทะเบยี นประวัตอิ าชญากรแลว ใหเกบ็ รวมไวก ับเรื่องเดมิ เพ่อื ใชเปนหลกั ฐานตอไป

๑๓๔

ขอ ๔ หนวยงานเอกชนหรือบุคคลใดขอใหมีการตรวจสอบประวัติพนักงานลูกจาง
ของตน ใหผ บู งั คบั การกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรพจิ ารณาวา สมควรจะตรวจสอบประวตั ใิ หห รอื ไม
โดยพจิ ารณาประโยชนท ท่ี างราชการจะไดร บั และความยนิ ยอมของผทู จี่ ะถกู ตรวจสอบ หากเหน็ สมควร
จะตรวจสอบประวัติก็อนุมตั ใิ หดําเนินการได ท้ังนี้ จะตองไมส ง ผลกระทบกบั งานประจําของเจา หนาที่
ผูปฏิบัติดวย โดยนํารายชื่อและเลขประจําตัวประชาชนไปทําการตรวจสอบประวัติและหมายจับ
ถาพบหมายจับเปนบุคคลคนเดียวกัน ใหกองทะเบียนประวัติอาชญากร แจงสถานีตํารวจท่ีออก
หมายจบั เพื่อดาํ เนินการใหไ ดต วั ผูตองหาตอ ไป

ในกรณีท่ีผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากรเห็นวาควรพิมพลายน้ิวมือ
ตรวจสอบประวัติดวยก็ใหดําเนินการได ทั้งนี้การพิมพลายน้ิวมือข้ึนอยูกับความสมัครใจของผูจะถูก
พิมพลายนวิ้ มอื

เมอ่ื พบประวตั ผิ ทู ขี่ อตรวจสอบประวตั ิ ใหก องทะเบยี นประวตั อิ าชญากรแจง ไป
ใหห นว ยงานเอกชนหรอื บุคคลผขู อตรวจสอบประวตั ิทราบ

บทที่ ๔
การคดั แยกและทาํ ลายแผน พมิ พล ายนวิ้ มือ และรายการประวัติ

หรือบญั ชปี ระวตั ิ

ขอ ๑ ใหผ บู งั คบั การกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากร แตง ตงั้ คณะกรรมการจาํ นวนอยา งนอ ย
๓ คน ประธานกรรมการตองมีตําแหนงไมต่ํากวารองผูบังคับการ เพ่ือทําหนาท่ีพิจารณาคัดเลือก
แผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสารที่เกี่ยวของทุกประเภทแยกออกจากสารบบหรือฐานขอมูลประวัติ
อาชญากร ตามหลักเกณฑ ดังตอไปน้ี

๑.๑ มีหลักฐานแนชัดวาตายแลว เชน ใบมรณบัตร ใบชันสูตรพลิกศพ หรือ
แบบรบั รองรายการทะเบียนคนตายจากฐานขอ มลู ทะเบียนราษฎร กรมการปกครอง เปนตน

๑.๒ ผูเสียหายไดถอนคํารองทุกข ถอนฟอง หรือยอมความกันโดยถูกตอง
ตามกฎหมาย

๑.๓ คดีที่พนักงานอัยการส่ังเด็ดขาดไมฟอง หรือส่ังยุติการดําเนินคดีอาญา
ตามระเบยี บวาดว ยการดําเนินคดีอาญาของพนกั งานอัยการ

๑.๔ ศาลส่ังยกฟองหรอื ไมป ระทับรับฟอ ง
๑.๕ ศาลมีคําพิพากษาถงึ ทีส่ ุดใหยกฟอง
๑.๖ พนกั งานอยั การถอนฟอ งในชน้ั ศาล
๑.๗ เมื่อมีกฎหมายออกใชภายหลังการกระทําความผดิ ยกเลกิ ความผิดนนั้
๑.๘ เมื่อมีกฎหมายยกเวน โทษ

๑๓๕

๑.๙ เมอื่ มคี าํ พพิ ากษาของศาลรอ้ื ฟน คดขี น้ึ พจิ ารณาใหมว า บคุ คลนน้ั มไิ ดเ ปน
ผกู ระทาํ ความผดิ

๑.๑๐ คดลี หโุ ทษ หรอื คดที มี่ อี ตั ราโทษไมส งู กวา ลหโุ ทษ หรอื ความผดิ ตามกฎหมาย
วาดว ยจราจรทางบก หรือความผิดตามกฎหมายอ่ืน ๆ ทกี่ ําหนดใหม โี ทษปรับสถานเดียว ซง่ึ พนกั งาน
สอบสวนไดทําการเปรยี บเทียบปรับ หรอื ศาลมีคําพพิ ากษาถงึ ทส่ี ุดใหลงโทษปรับสถานเดียว

๑.๑๑ คดีอาญาที่มีขอหาวาเด็กหรือเยาวชนกระทําความผิด โดยศาลมิไดมี
คําพิพากษาลงโทษถึงจําคุก หรือมีการเปลี่ยนโทษเปนวิธีการสําหรับเด็กและเยาวชน เชน เด็กหรือ
เยาวชนท่ีศาลมีคําพิพากษาลงโทษปรับหรือคําส่ังใหวากลาวตักเตือนแลวปลอยตัวไปโดยไมกําหนด
เง่ือนไขการคุมความประพฤติ เด็กหรือเยาวชนพนระยะเวลาตามท่ีศาลมีคําพิพากษาหรือคําสั่งใหรอ
การลงโทษ หรือรอการกาํ หนดโทษ โดยไมกําหนดเง่ือนไขการคมุ ความประพฤติ เด็กหรอื เยาวชนพน
ระยะเวลาการฝกและอบรมตามคําพิพากษาหรือคําส่ังของศาลดวยดีและศูนยฝกและอบรมเด็ก
และเยาวชนไดอ อกใบบรสิ ทุ ธใ์ิ หเ ดก็ หรอื เยาวชนทศ่ี าลมคี าํ พพิ ากษาหรอื คาํ สง่ั ใหร อการลงโทษ หรอื รอ
การกาํ หนดโทษโดยกําหนดเงอ่ื นไขการคมุ ความประพฤติ หรอื ภายหลังปลอยตวั แตศ าลมคี าํ พพิ ากษา
หรือคําสั่งใหกําหนดเง่ือนไขการคุมความประพฤติตอและสามารถพนการคุมความประพฤติดวยดี
ตามระยะเวลาทีศ่ าลกําหนด เปนตน

๑.๑๒ คดีตามกฎหมายวาดวยการฟนฟูสมรรถภาพผูติดยาเสพติด เมื่อคณะ
อนกุ รรมการฟน ฟสู มรรถภาพผตู ดิ ยาเสพตดิ ใหป ลอ ยตวั ผผู า นการฟน ฟสู มรรถภาพผตู ดิ ยาเสพตดิ แลว

ขอ ๒ เม่ือคณะกรรมการ ไดคัดเลือกแผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสารท่ีเก่ียวของ
ตามขอ ๑ แลว ใหทําบัญชีรายชื่อ อายุ วันท่ีมีประวัติครั้งสุดทายของบุคคลท่ีถูกพิมพลายนิ้วมือ
และมีชื่ออยูในรายการประวัติหรือบัญชีประวัติ เสนอผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร
เพ่อื พจิ ารณาเสนอผบู ญั ชาการตาํ รวจแหง ชาติ เพ่อื อนุมัติ ดังนี้

๒.๑ ใหทําลายแผนพิมพลายนิ้วมือและเอกสารที่เกี่ยวของท่ีคัดแยกออกจาก
สารบบหรอื ฐานขอ มลู ประวตั อิ าชญากร ตามหลักเกณฑ ๑.๑

๒.๒ ใหคัดแยกแผนพิมพลายน้ิวมือและเอกสารท่ีเกี่ยวของ ตามหลักเกณฑ
๑.๒ - ๑.๑๒ ออกจากสารบบหรอื ฐานขอ มลู ประวตั อิ าชญากร เพอ่ื จดั เกบ็ ไวใ ชป ระโยชนใ นทางราชการ

ขอ ๓ เม่ือผูบัญชาการตํารวจแหงชาติมีคําส่ังอนุมัติตามขอ ๒ แลว ใหผูบังคับการ
กองทะเบียนประวัติอาชญากร แตงตั้งคณะกรรมการอีกชุดหน่ึง จํานวนอยางนอย ๓ คน ประธาน
กรรมการตอ งมตี าํ แหนง ไมต า่ํ กวา ผกู าํ กบั การ เพอ่ื ตรวจสอบแผน พมิ พล ายนว้ิ มอื และเอกสารทเ่ี กย่ี วขอ ง
ตาม ๒.๑ และ ๒.๒ วาถูกตอ งตรงกนั กับบญั ชที ี่คณะกรรมการ ตามขอ ๑ เสนอหรือไม เม่ือเหน็ วา
ถกู ตอ งตรงกันแลว ใหดาํ เนนิ การ ดังน้ี

๓.๑ รายงานเสนอผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร เพื่อสั่งการให
หนวยงานในสังกดั ท่ีเกีย่ วของ ปรับฐานขอมลู แผนพิมพลายนวิ้ มือใหถ ูกตอ ง

๑๓๖

๓.๒ สําเนาบัญชีรายชื่อท่ีไดรับอนุมัติ พรอมแนบสําเนาแผนพิมพลายนิ้วมือ
สงใหหนวยงานอื่นที่เกี่ยวของกับการจัดเก็บขอมูลแผนพิมพลายนิ้วมือ ดําเนินการปรับฐานขอมูล
แผน พมิ พล ายน้ิวมอื ใหถ กู ตอ งตรงกัน

๓.๓ ดาํ เนินการทาํ ลายแผนพมิ พลายนวิ้ มือและเอกสารทเ่ี กย่ี วขอ ง ตาม ๒.๑
โดยการเผาหรือยอ ยสลาย

กรณีผลการตรวจสอบของคณะกรรมการตามวรรคหนึ่งพบวาขอมูล
ไมถูกตองตรงกันใหผูบังคับการกองทะเบียนประวัติอาชญากร เสนอขอมูลท่ีถูกตองใหผูบัญชาการ
ตํารวจแหง ชาตหิ รอื ผูรบั มอบอํานาจ เพ่อื พิจารณาอนุมัติตามขอ ๒ อกี ครง้ั หนง่ึ

(ระเบียบสํานักงานตํารวจแหงชาติ วาดวยประมวลระเบียบการตํารวจไมเกี่ยวกับคดี
ลักษณะท่ี ๓๒ การพมิ พลายนว้ิ มอื พ.ศ. ๒๕๕๔ ลงวนั ที่ ๑ สิงหาคม พ.ศ. ๒๕๕๔)

ทะเบยี นคมุ แผน พิมพล ายนว้ิ มือผตู องหา และศพ

สถานีตํารวจ.......................................................................
ประจําป.....................................

เลข ช่ือตัว ชือ่ สกุลผตู องหา และศพ เลขคดี วัน เดอื น ป วัน เดอื น ป วนั เดอื น ป วัน เดือน ป หมายเหตุ
ทะเบยี นคมุ อาญาท่ี ที่พมิ พลายนวิ้ มือ ท่สี งตรวจท่ี ทว. ท่ีสงตรวจท่ี ศพฐ. ทสี่ ง ตรวจที่ พฐ.จว.

คําอธบิ ายการกรอกขอ ความ ๑๓๗
๑. เลขทะเบียนคุม หมายถึง เลขลําดับทะเบียนคุมแผนพิมพลายนิ้วมือผูตองหา และศพ โดยใหเขียนเลขลําดับเรียงลําดับติดตอกันไป

โดยเริ่มลาํ ดับตงั้ แตหมายเลข ๑/ป. .... เปน ตนไปจนถงึ สิ้นปป ฏทิ ิน เมือ่ เรมิ่ ตนปใ หมกใ็ หเร่ิมตนดว ยหมายเลข ๑/ป. .... ใหม
๒. ช่อื ตัว ชอื่ สกุลผูตอ งหา และศพ หากผตู องหาและศพเปน ชาวตางประเทศ ใหระบุช่อื ตัว ชอื่ สกลุ ภาษาอังกฤษตามหนงั สือเดนิ ทาง กรณี

ศพไมทราบชือ่ ใหร ะบวุ า ศพเพศชาย/หญงิ ไมทราบชอ่ื
๓. เลขคดอี าญาที่ ใหห มายรวมถงึ เลขคดอี บุ ตั เิ หตจุ ราจร และเลขคดชี นั สตู รพลกิ ศพ โดยใหก รอกเลขลาํ ดบั คดตี ามทป่ี รากฏในสมดุ รบั คาํ รอ งทกุ ข
๔. วัน เดอื น ป ที่พิมพลายนิ้วมือ ใหก รอกวัน เดือน ป ที่พมิ พล ายน้ิวมือ
๕. วัน เดอื น ป ทส่ี งตรวจ หมายถึง วัน เดือน ป ทีส่ งแผนพิมพลายน้วิ มอื ไปตรวจสอบประวตั ทิ ่ี ทว. หรอื ศพฐ. หรือ พฐ.จว.

แบบรายงานผลการดาํ เนินคดีถงึ ทส่ี ดุ ๑๓๘

สถานตี าํ รวจ.......................................................................
ประจําป.................................................พ.ศ. ....................

ลาํ ดบั ชื่อผตู องหา หมายเลขสารบบ ขอ หา วนั /เดอื น/ป เลขคดี ผลคดถี งึ ท่ีสดุ
(เลข ๙ หลกั ใน พลม.) ทีจ่ ับกมุ อาญาท่ี ระบุเลขคดดี ํา - คดแี ดง, ชื่อศาล, วนั /เดอื น/ป

ทพ่ี พิ ากษา

ตรวจแลวถกู ตอ ง
( ลงชอื่ ) ...................................................

( พมิ พชอ่ื เต็ม )
( ตําแหนง ) (..............................................)

๑๓๙

แบบหนงั สือนาํ สง หมายเลข ๑

บันทึกขอ ความ

สว นราชการ.....................................................................................................................................
ท.่ี ......................................................................วนั ที.่ ...................................................................
เรอื่ ง ขอใหต รวจสอบประวตั ิ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
เรยี น ...............................................

ขอสงแผนพมิ พลายนิว้ มือของ...........................................กับพวกรวม..................คน
ตามบัญชรี ายชื่อบญั ชขี า งทา ยน้ี มาเพอ่ื ตรวจสอบประวตั ิ

จงึ เรยี นมาเพอื่ โปรดพจิ ารณาดาํ เนนิ การตอ ไป

ลําดบั ชื่อ และ ช่อื สกุล ลงช่ือ..................................................... หมายเหตุ
(.................................................)

ตําแหนง ...............................................

เรอื่ งท่ีตองหา หรือขออนุญาต เลขคดี วันจบั กมุ

แยกพิมพม อื สง ทว. แลว ตามหนงั สอื ที่....................................ลงวันท.่ี ................................
แยกพมิ พมือสง ศพฐ. .....แลว ตามหนงั สอื ที่............................ลงวนั ท่.ี ................................
แยกพิมพมอื สง พฐ.จว. แลว ตามหนงั สอื ที.่ .............................ลงวนั ท.ี่ ................................

๑๔๐

แบบหนังสอื นําสง หมายเลข ๒

บันทึกขอ ความ

สว นราชการ.....................................................................................................................................
ท.่ี ......................................................................วนั ท่.ี ...................................................................
เร่อื ง แจงผลการตรวจสอบประวัติ
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------
เรียน ...............................................

ตามหนงั สอื ...........................................................................ลงวนั ท.่ี ..........................
ไดส งแผน พิมพล ายนิ้วมอื ไปเพ่อื ตรวจสอบประวตั ิ และขอทราบผลดังความแจง แลว น้นั

บดั นี้ เจา หนา ทท่ี เี่ กยี่ วขอ งไดด าํ เนนิ การตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื ของ...........................
กับพวกรวม....................คน เสร็จสิ้นเรียบรอยแลว ผลการตรวจสอบประวัติปรากฏตามแผนพิมพ
ลายน้ิวมอื จาํ นวน...............ฉบับ และรายการประวัติ จํานวน...............แผน ท่สี ง มาดว ยน้ี

อนง่ึ ถา มแี ผน พมิ พล ายนวิ้ มอื ทส่ี ง ไปตรวจสอบและยงั ไมไ ดร บั แจง ผล เนอ่ื งจากอยรู ะหวา ง
การดาํ เนินการตรวจสอบประวัติ จะไดจ ดั สงผลการตรวจสอบมาใหในภายหลงั

จึงเรียนมาเพือ่ โปรดดาํ เนนิ การตอไป
ลงชอื่ .....................................................
(.................................................)
ตําแหนง...............................................

หมายเหตุ สาํ หรบั ตาํ รวจภธู ร ใหใ ชผ ลการตรวจสอบประวตั ขิ องกองทะเบยี นประวตั อิ าชญากรประกอบดว ย
จงึ จะเปนขอยุตวิ า บคุ คลผขู อตรวจสอบมีประวัติหรือไม

๑๔๑

แบบหนงั สือนาํ สง หมายเลข ๓

ท.ี่ ......................................... ...................................................
....................................................

ที.่ .......................................................................
เร่ือง แจง ผลการตรวจสอบประวัติ
เรียน ........................................................
อา งถงึ ........................................................
สง่ิ ทีส่ ง มาดวย แผนพมิ พล ายนวิ้ มือ.................ฉบับ และรายการประวตั ิจํานวน..................แผน

ตามหนงั สอื ท่ีอางถึง ไดส ง แผน พิมพลายนวิ้ มอื ไป เพื่อทําการตรวจสอบประวตั ิ และขอ
ทราบผลการตรวจสอบประวตั ิดงั ความแจงแลว นนั้

บดั น้ี เจา หนา ทที่ เ่ี กย่ี วขอ งไดด าํ เนนิ การตรวจสอบลายพมิ พน ว้ิ มอื ของ............................
กบั พวกรวม..............คน เสรจ็ สนิ้ เรยี บรอ ยแลว ผลการตรวจสอบประวตั ปิ รากฏตามแผน พมิ พล ายนวิ้ มอื
ที่สง มาดวยนี้

อน่ึง ถามีแผนพิมพลายนิ้วมือที่สงไปตรวจสอบ และยังไมไดรับแจงผล เนื่องจาก
อยูระหวางการดาํ เนนิ การตรวจสอบประวตั ิ จะไดจดั สง ผลการตรวจสอบมาใหใ นภายหลงั

จงึ เรยี นมาเพ่ือโปรดพจิ ารณาดําเนินการตอ ไป

ขอแสดงความนบั ถือ

ลงชื่อ........................................................
(....................................................)

ตําแหนง ..................................................

..............................................
โทร. ......................................