พระราชบัญญัติจราจรทางบก

หมายเหตุ: มาตรา ๑๔๒/๕ เป็นการ
บญั ญตั แิ กไ้ ขหลกั การเรอ่ื งการยดึ ใบอนญุ าตขบั ข่ี
ของผทู้ ก่ี ระทำ� ผดิ กฎจราจร (กรณกี ารกระทำ� ผดิ
นั้นร้ายแรง หรือก่อผลเสียหายต่อสังคม
อย่างมาก) ของมาตรา ๑๖๑ วรรคหน่ึง แห่ง
พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก ฉบบั เดิม
มาตรา ๑๖๑ วรรคหนงึ่ เดิมบัญญตั ิวา่
“ในกรณีที่ผู้ขับข่ีผู้ใดได้กระท�ำความผิด
ตามพระราชบัญญัติน้ี ให้ผู้บัญชาการ
ต�ำรวจนครบาล ผู้บัญชาการต�ำรวจภูธร
ผู้บังคับการต�ำรวจจราจร ผู้บังคับการต�ำรวจ
ทางหลวง หรือผู้ซึ่งได้รับมอบอ�ำนาจจากผู้ด�ำรง
ต�ำแหน่งดังกล่าวมีอ�ำนาจส่ังยึดใบอนุญาตขับข่ี
ของผู้น้ันมีก�ำหนดครั้งละไม่เกินหกสิบวัน”
ซง่ึ หลกั การตามกฎหมายเดมิ ดงั กลา่ ว แม้
จะบัญญัติแค่ว่า เมื่อได้กระท�ำความผิดตาม
พระราชบัญญัติน้ี ให้อ�ำนาจบุคคลท่ีก�ำหนดสั่ง

๒20๐0๐ พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สดุ )

ยดึ ใบอนญุ าตขบั ขไี่ ดก้ ต็ าม แตใ่ นทางปฏบิ ตั ขิ อง
ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติ จะใช้อ�ำนาจตาม
มาตราน้ี กรณีเม่ือผู้ขับขี่ได้กระท�ำผิดกฎจราจร
ในลักษณะร้ายแรง หรือก่อผลเสียหายต่อสังคม
อยา่ งมาก และเจา้ หนา้ ที่ เหน็ วา่ ผขู้ บั ขนี่ น้ั ควรจะ
ถกู หา้ มไมใ่ หข้ บั รถเปน็ ระยะเวลาหนงึ่ (กฎหมาย
เดิมใชค้ �ำว่า “ส่ังยึด” เจตนาคือ ใหเ้ จา้ หนา้ ทยี่ ดึ
เอาไว้เพื่อแสดงว่าผู้น้ันถูกห้ามขับขี่) โดยผู้ออก
คำ� สง่ั ยดึ จะตอ้ งเปน็ ผบู้ ญั ชาการตำ� รวจนครบาล
ผบู้ ญั ชาการตำ� รวจภธู ร ผบู้ งั คบั การตำ� รวจจราจร
ผบู้ งั คบั การตำ� รวจทางหลวง หรอื ผซู้ งึ่ ไดร้ บั มอบ
อ�ำนาจจากผู้ดำ� รงตำ� แหน่งดังกลา่ ว
ผู้ร่างกฎหมายเห็นว่า หลักการตาม
มาตรา ๑๖๑ เดมิ นน้ั ยงั คงเปน็ หลกั การทจี่ ำ� เปน็
ผู้ขับข่ีท่ีขาดวินัยและได้กระท�ำการท่ีส่งผลต่อ
สงั คมอยา่ งรา้ ยแรงสมควรทจี่ ะถกู หา้ มขบั รถเปน็
ระยะเวลาหนึ่ง แต่อย่างไรก็ตาม มาตรา ๑๖๑

พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สดุ ) ๒2๐0๑1

เดมิ ไมไ่ ดก้ ำ� หนดรายละเอยี ดหรอื ลกั ษณะความ
ผิดอันเป็นเง่ือนไขที่จะให้อ�ำนาจเจ้าหน้าที่ออก
ค�ำสั่งยึดใบอนุญาตขับขี่ไว้ให้ชัดเจนกลับบัญญัติ
เงื่อนไขไว้เพียงแค่ว่า “ในกรณีที่ผู้ขับขี่ผู้ใดได้
กระท�ำความผิดตามพระราชบัญญัตินี้” ท�ำให้
กรอบการใช้ดุลยพินิจค่อนข้างกว้างมาก ผู้ร่าง
กฎหมายเหน็ ควรทจี่ ะกำ� หนดเงอื่ นไขจำ� กดั กรอบ
การใช้ดุลยพินิจให้มีความชัดเจนข้ึน โดยระบุ
ลักษณะของการกระท�ำให้เห็นชัดเจนว่า มีการ
ก่อให้เกิดอันตรายอย่างร้ายแรงต่อสาธารณะ
เป็นภัยแก่ประชาชนอย่างร้ายแรง รวมถึงเพ่ิม
หลกั การของการมพี ฤตกิ ารณห์ ลบหนเี มอ่ื ตนเอง
กอ่ ใหเ้ กดิ ความเสยี หาย เพอ่ื จำ� กดั ดลุ ยพนิ จิ ของ
เจา้ หนา้ ทวี่ า่ การจะใชอ้ ำ� นาจตามมาตรานไ้ี ดต้ อ้ ง
มีเงื่อนไขตามที่กฎหมายระบุข้างต้นเท่านั้น
นอกจากนั้นในมาตรา ๑๖๑ เดิม การใช้ค�ำสั่ง
“สง่ั ยดึ ” นน้ั กไ็ มส่ อ่ื ถงึ เจตนารมณท์ แ่ี ทจ้ รงิ ผรู้ า่ ง
กฎหมายจึงปรับจากค�ำว่า “สั่งยึด” เป็นค�ำว่า

๒20๐2๒ พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสดุ )

“สง่ั พกั ใช”้ ใบอนญุ าตขบั ขีแ่ ทน และขยายเวลา
กรอบระยะเวลาจากเดมิ หกสบิ วนั เปน็ เกา้ สบิ วนั
นอกจากน้ันยังได้ปรับต�ำแหน่งของผู้ที่จะใช้
อ�ำนาจสั่งพักใช้ ให้มีต�ำแหน่งสูงขึ้นเป็นระดับ
ผู้บัญชาการ เพราะเห็นว่าไปการใช้อ�ำนาจทาง
ปกครองทีม่ ผี ลกระทบต่อประชาชน (ห้ามขบั รถ
เปน็ เวลา ๙๐ วัน) ควรตอ้ งมกี ารกล่นั กรองการ
ออกค�ำส่ังให้รัดกุม จึงก�ำหนดผู้ออกค�ำส่ังเป็น
ระดบั ผบู้ ญั ชาการ ประการสดุ ทา้ ยคอื กำ� หนดให้
ต้องบันทึกข้อมูลการสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับข่ีนี้
ลงในระบบฐานข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ที่
สำ� นกั งานตำ� รวจแหง่ ชาตแิ ละกรมการขนสง่ ทาง
บกจะต้องมรี ว่ มกันตามมาตรา ๔/๑ อกี ด้วย
อน่ึง อ�ำนาจการสงั่ พกั ใชใ้ บอนุญาตขับขี่
ตามมาตรานี้ แยกเป็นคนละกรณีต่างหากจาก
การสง่ั พกั ใชก้ รณถี กู ตดั คะแนนความประพฤตจิ น
หมดตามมาตรา ๑๔๒/๑ ซ่ึงหมายความว่า
แม้การท�ำผิดของผู้ขับข่ีจะเป็นข้อหาท่ีไม่มีการ

พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สดุ ) ๒2๐0๓3

ตดั คะแนน หรอื มกี ารตดั คะแนนแตค่ ะแนนยงั ไม่
หมด แต่หากลักษณะหรือผลของการกระท�ำมี
ลักษณะร้างแรงตามเง่ือนไขที่ก�ำหนดไว้ข้างต้น
ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติก็ใช้อ�ำนาจส่ังพักใช้ใบ
อนุญาตขับข่ตี ามมาตรานไ้ี ดโ้ ดยตรง
มาตรา ๑๔๒/๖49 ในกรณีที่ผู้ได้รับใบ
อนญุ าตขับขผ่ี ู้ใดถูกสั่งพักใช้ใบอนญุ าตขับข่ตี าม
พระราชบัญญัตินี้เกินสองครั้งภายในระยะเวลา
สามปนี บั แต่วนั ทถ่ี กู ส่ังพกั ใช้ใบอนุญาตขับขีค่ รัง้
แรก หากผู้บัญชาการต�ำรวจแห่งชาติหรือผู้ซึ่ง
ดำ� รงตำ� แหนง่ ไมต่ ำ่� กวา่ ผบู้ ญั ชาการหรอื เทยี บเทา่
ทไ่ี ดร้ บั มอบหมายจากผบู้ ญั ชาการตำ� รวจแหง่ ชาติ
เหน็ วา่ ผไู้ ดร้ บั ใบอนญุ าตขบั ขผ่ี นู้ นั้ สมควรถกู พกั
ใช้ใบอนุญาตขับข่ีเกินเก้าสิบวัน ให้แจ้ง

49 มาตรา ๑๔๒/๖ เพ่ิมโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก
(ฉบับที่ ๑๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
๒20๐4๔ พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สดุ )

นายทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์หรือ
กฎหมายวา่ ดว้ ยการขนสง่ ทางบกพรอ้ มดว้ ยขอ้ หา
ในการกระท�ำความผิดและพยานหลักฐานที่
เกยี่ วขอ้ ง เพอ่ื ใหน้ ายทะเบยี นดำ� เนนิ การพจิ ารณา
ส่ังยึดหรือพักใช้ใบอนุญาตขับข่ีตามกฎหมายว่า
ดว้ ยรถยนตห์ รอื กฎหมายวา่ ดว้ ยการขนสง่ ทางบก
แล้วแต่กรณี พร้อมท้ังท�ำการบันทึกข้อมูลตาม
ระเบยี บทกี่ ำ� หนดไวใ้ นมาตรา ๔/๑
หมายเหตุ: มาตรา ๑๔๒/๖ เป็นการ
บัญญตั ิหลักการใหม่ เพื่อดำ� เนนิ การกับผู้ขับขี่ที่
กระท�ำผิดและขาดวินัยจราจรซ้ำ� ซาก (ผู้กระทำ�
ผิดซ้�ำ) จนถึงขนาดที่ถูกตัดคะแนนจนหมดเป็น
ครงั้ ทสี่ าม ภายในระยะเวลาสามปนี บั แตว่ นั ทถี่ กู
ส่ังพักใช้ใบอนุญาตขับข่ีคร้ังแรก ผู้ร่างกฎหมาย
เห็นว่า ผู้ขับข่ีกลุ่มนี้ ควรท่ีจะถูกสั่งพักใช้ใบ
อนุญาตขับขี่มีระยะเวลาที่นานกว่าเก้าสิบวัน

พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สุด) ๒2๐0๕5

และขณะเดียวกันกรมการขนส่งทางบกซึ่งเป็น
ผอู้ อกใบอนญุ าตขบั ขใี่ ห้ ตอ้ งดำ� เนนิ การทบทวน
ความสามารถในการขับขี่ของผู้ขับข่ีลักษณะน้ี
ด้วย จึงกำ� หนดให้สำ� นกั งานตำ� รวจแหง่ ชาติแจ้ง
เร่ืองพร้อมข้อหาและพยานหลักฐานให้กับกรม
การขนสง่ ทางบกทราบ เพอ่ื ใหก้ รมการขนสง่ ทาง
บกใช้อ�ำนาจในฐานะนายทะเบียนใบอนุญาต
ขับขี่ด�ำเนินการตามกฎหมายในส่วนของนาย
ทะเบียนตอ่ ไป และให้มีการบนั ทกึ ข้อมลู การสง่ั
ยึดหรือสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับข่ี (โดยกรมการ
ขนสง่ ทางบก) กรณนี ี้ ลงในระบบฐานขอ้ มลู ทาง
อิเล็กทรอนิกส์ท่ีส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติและ
กรมการขนสง่ ทางบกจะตอ้ งมรี ว่ มกนั ตามมาตรา
๔/๑ อกี ดว้ ย

2๒0๐6๖ พระราชบญั ญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สดุ )

มาตรา ๑๔๒/๗50 ในกรณีที่ผู้ได้รับใบ
อนุญาตขับขี่ผู้ใดเคยถูกส่ังยึดหรือพักใช้ใบ
อนุญาตขับขี่ตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์หรือ
กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบกตามมาตรา
๑๔๒/๖ มาแลว้ และไดก้ ระทำ� ความผดิ และถกู
พักใช้ใบอนุญาตขับข่ีตามพระราชบัญญัติน้ีอีก
ภายในระยะเวลาหน่ึงปีนับแต่วันที่พ้นก�ำหนด
ระยะเวลาท่ีถูกสั่งยึดหรือพักใช้ใบอนุญาตขับขี่
ตามมาตรา ๑๔๒/๖ หากผบู้ ญั ชาการตำ� รวจแหง่
ชาตหิ รอื ผซู้ งึ่ ดำ� รงตำ� แหนง่ ไมต่ ำ่� กวา่ ผบู้ ญั ชาการ
หรอื เทยี บเทา่ ทไ่ี ดร้ บั มอบหมายจากผบู้ ญั ชาการ
ต�ำรวจแห่งชาติเห็นว่า ผู้ได้รับใบอนุญาตขับข่ี
ผู้นั้นสมควรถูกเพิกถอนใบอนุญาตขับข่ี ให้แจ้ง
นายทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์หรือ
กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก พร้อมด้วย

50 มาตรา ๑๔๒/๗ เพ่ิมโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก
(ฉบับท่ี ๑๒) พ.ศ. ๒๕๖๒

พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สดุ ) ๒2๐0๗7

ขอ้ หาในการกระทำ� ความผดิ และพยานหลกั ฐาน
ท่ีเกี่ยวข้อง เพื่อให้นายทะเบียนด�ำเนินการ
พจิ ารณาสง่ั เพกิ ถอนใบอนญุ าตขบั ขตี่ ามกฎหมาย
ว่าด้วยรถยนต์หรือกฎหมายว่าด้วยการขนส่ง
ทางบก แลว้ แตก่ รณี พรอ้ มทง้ั ทำ� การบนั ทกึ ขอ้ มลู
ตามระเบยี บทก่ี ำ� หนดไวใ้ นมาตรา ๔/๑
หมายเหตุ: มาตรา ๑๔๒/๗ เป็นการ
บญั ญตั หิ ลกั การใหม่ เพอ่ื ด�ำเนินการกับผู้ขบั ขีท่ ่ี
กระท�ำผดิ และขาดวินัยจราจรซ้�ำซาก (ผกู้ ระท�ำ
ผิดซ�้ำ) และได้ถูกด�ำเนินการตามมาตรการใน
มาตรา ๑๔๒/๖ (ถกู กรมการขนส่งทางบกส่งั ยดึ
หรือพักใช้ใบอนุญาตขับขี่) ด้วยแล้ว แต่ก็ยังมา
กระท�ำผิดจนถูกสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับข่ีตาม
กฎหมายจราจรทางบกน้ีอีกภายในระยะเวลา
หนง่ึ ปไี ดน้ บั แตว่ นั ทพ่ี น้ กำ� หนดระยะเวลาทถี่ กู สง่ั
ยึดหรือพักใช้ใบอนุญาตขับข่ีโดยกรมการขนส่ง

๒20๐8๘ พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสดุ )

ทางบก (ตามมาตรา ๑๔๒/๖) จึงแปลว่าผ้ขู บั ขี่
กลุ่มนี้ ไม่เหมาะสมท่ีจะเป็นผู้ได้รับใบอนุญาต
ขับขี่ตามกฎหมายอีกต่อไป (ขาดความสามารถ
ในการขบั รถเพราะกระทำ� ผดิ ซำ้� แลว้ ซำ�้ อกี ) ผรู้ า่ ง
กฎหมายเหน็ วา่ ผขู้ บั ขกี่ ลมุ่ นี้ ควรทจ่ี ะถกู สงั่ เพกิ
ถอนใบอนญุ าตขบั ขเ่ี พอ่ื ไมใ่ หข้ บั รถอกี ตอ่ ไป แต่
การจะเพกิ ถอนใบอนญุ าตขบั ขน่ี นั้ กค็ วรทจ่ี ะให้
กรมการขนสง่ ทางบก ซงึ่ เปน็ นายทะเบยี นทอี่ อก
ใบอนุญาตขับข่ีให้เป็นคนพิจารณาเพิกถอนเอง
(ไม่ใช่ให้ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติเพิกถอน) จึง
ก� ำ ห น ด ใ ห ้ ส� ำ นั ก ง า น ต� ำ ร ว จ แ ห ่ ง ช า ติ แจ ้ ง
นายทะเบียนตามกฎหมายว่าด้วยรถยนต์หรือ
กฎหมายว่าด้วยการขนส่งทางบก พร้อมด้วย
ขอ้ หาในการกระทำ� ความผดิ และพยานหลกั ฐาน
ท่ีเก่ียวข้อง เพ่ือให้นายทะเบียนด�ำเนินการ
พิ จ า ร ณ า ส่ั ง เ พิ ก ถ อ น ใ บ อ นุ ญ า ต ขั บ ขี่ ต า ม
กฎหมายตอ่ ไป และใหม้ กี ารบนั ทกึ ขอ้ มลู การเพกิ

พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สดุ ) ๒2๐0๙9

ถอนใบอนุญาตขับขี่ (โดยกรมการขนส่งทางบก)
กรณีนี้ ลงในระบบฐานข้อมลู ทางอิเลก็ ทรอนิกส์
ที่ส�ำนักงานต�ำรวจแห่งชาติและกรมการขนส่ง
ทางบกจะตอ้ งมรี ว่ มกนั ตามมาตรา ๔/๑ อกี ดว้ ย

มาตรา ๑๔๒/๘51 ผไู้ ดร้ บั คำ� สงั่ พกั ใชใ้ บ
อนุญาตขับข่ีตามมาตรา ๑๔๒/๑ หรือมาตรา
๑๔๒/๕ ใหม้ สี ทิ ธอิ ทุ ธรณภ์ ายในสบิ หา้ วนั นบั แต่
วันท่ีได้รับแจ้งค�ำส่ังตามมาตรา ๑๔๒/๒ วรรค
หนง่ึ หรอื มาตรา ๑๔๒/๕ วรรคสอง แลว้ แตก่ รณี
ดงั ตอ่ ไปน้ี
(๑) ใ น ก ร ณี ผู ้ ซ่ึ ง ด� ำ ร ง ต� ำ แ ห น ่ ง
ผู้บัญชาการต�ำรวจแห่งชาติเป็นผู้ออกค�ำสั่ง ให้
อทุ ธรณต์ ่อรฐั มนตรี
(๒) ในกรณผี ซู้ งึ่ ดำ� รงตำ� แหนง่ ไมต่ ำ่� กวา่

51 มาตรา ๑๔๒/๘ เพ่ิมโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก
(ฉบับท่ี ๑๒) พ.ศ. ๒๕๖๒

๒21๑0๐ พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด)

ผู้บัญชาการหรือเทียบเท่าเป็นผู้ออกค�ำสั่งให้
อทุ ธรณ์ตอ่ ผู้บญั ชาการต�ำรวจแหง่ ชาติ
(๓) ในกรณีผู้ซึ่งด�ำรงต�ำแหน่งอ่ืน
นอกจาก (๑) และ (๒) เป็นผู้ออกค�ำส่ัง ให้
อทุ ธรณต์ ่อผบู้ งั คับบัญชาเหนือข้ึนไปชนั้ หนึ่ง
ให้ผู้มีอ�ำนาจพิจารณาอุทธรณ์ตามวรรค
หนง่ึ พจิ ารณาอทุ ธรณใ์ หแ้ ลว้ เสรจ็ ภายในสามสบิ
วันนับแต่วันที่ได้รับอุทธรณ์ ค�ำวินิจฉัยของผู้มี
อำ� นาจพจิ ารณาอทุ ธรณ์ใหเ้ ปน็ ท่สี ดุ
หลักเกณฑ์และวิธีการในการแจ้งสิทธิ
อทุ ธรณ์ การยน่ื อทุ ธรณ์ และวธิ พี จิ ารณาอทุ ธรณ์
ให้เป็นไปตามระเบียบที่ผู้บัญชาการต�ำรวจแห่ง
ชาติกำ� หนด

หมายเหตุ: มาตรา ๑๔๒/๘ เป็นการ
บัญญัติแก้ไขหลักการเร่ืองการอุทธรณ์ ตาม
มาตรา ๑๖๑ วรรคสี่ วรรคหา้ และวรรคหก ตาม

พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสดุ ) ๒2๑1๑1

กฎหมายฉบบั เดมิ ใหส้ อดคลอ้ งกบั กลไกและขน้ั
ตอนตามกฎหมายใหมใ่ นเรอื่ งของค�ำสั่งพกั ใชใ้ บ
อนญุ าตขบั ขี่ โดยบญั ญตั ริ ะยะเวลาในการอทุ ธรณ์
คำ� สง่ั ตาม มาตรา ๑๔๒/๑ หรอื มาตรา ๑๔๒/๕
และผู้ท่ีจะพิจารณาอุทธรณ์ในแต่ละกรณีไว้
ส�ำหรับหลักเกณฑ์และวิธีการอุทธรณ์ การ
พจิ ารณาอทุ ธรณ์ สำ� นกั งานตำ� รวจแหง่ ชาตติ อ้ ง
ออกระเบียบเพ่ือก�ำหนดรายละเอียดดังกล่าว
ตอ่ ไป

มาตรา ๑๔๓ ถา้ ปรากฏวา่ ผขู้ บั ขน่ี ำ� รถ
ที่มีสภาพไม่ถูกต้องตามมาตรา ๖ ไปใช้ในทาง
นอกจากจะตอ้ งรบั โทษตามบทบญั ญตั นิ น้ั ๆ แลว้
หัวหน้าเจ้าพนักงานจราจร*หรือเจ้าพนักงาน
จราจร*มอี ำ� นาจสงั่ เปน็ หนงั สอื ใหเ้ จา้ ของรถหรอื
ผขู้ ับขซี่ อ่ มหรอื แกไ้ ขรถใหถ้ กู ตอ้ ง
(ฝ่าฝืนมาตรา ๑๔๓ มีโทษปรับไม่เกิน

๒21๑2๒ พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด)

๑,๐๐๐ บาท และปรบั รายวนั วันละ ๕๐๐ บาท
ตามมาตรา ๑๕๖)

มาตรา ๑๔๓ ทว5ิ 2 หวั หนา้ เจา้ พนกั งาน
จราจร* เจ้าพนักงานจราจร* หรือผูต้ รวจการมี
อ�ำนาจส่ังให้ผู้ขับข่ีหยุดรถเพื่อท�ำการตรวจสอบ
ในเมอ่ื รถนนั้ มสี ภาพไมถ่ กู ตอ้ งตามทบ่ี ญั ญตั ไิ วใ้ น
มาตรา ๑๐ ทวิ และมีอ�ำนาจสั่งเป็นหนังสือให้
ระงับการใช้รถนั้นเป็นการช่ัวคราว และให้
เจา้ ของรถหรอื ผขู้ บั ขซ่ี อ่ มหรอื แกไ้ ขรถใหถ้ กู ตอ้ ง
(ฝ่าฝืนค�ำสั่งให้หยุดรถมาตรา ๑๔๓ ทวิ
ตอนต้น มีโทษปรับไม่เกิน ๑,๐๐๐ บาท ตาม
มาตรา ๑๕๔)
(ฝ่าฝืนน�ำรถมาใช้ในระหว่างระงับ ตาม

52 มาตรา ๑๔๓ ทวิ เพิ่มโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก
(ฉบับท่ี ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕

พระราชบญั ญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด) ๒2๑1๓3

มาตรา ๑๔๓ ทวิ ตอนท้าย มีโทษปรับไม่เกิน
๑,๐๐๐ บาท และปรบั รายวนั วนั ละ ๕๐๐ บาท
ตามมาตรา ๑๕๖)
มาตรา ๑๔๔53 เมอ่ื เจา้ ของรถหรอื ผขู้ บั ขี่
ได้ซ่อมหรือแก้ไขรถถูกต้องตามค�ำส่ังหัวหน้า
เจ้าพนักงานจราจร* เจ้าพนักงานจราจร* หรือ
ผู้ตรวจการ ซ่งึ สั่งตามมาตรา ๑๔๓ หรือมาตรา
๑๔๓ ทวิ แลว้ ใหน้ ำ� รถไปใหห้ วั หนา้ เจา้ พนกั งาน
จราจร*หรือผู้ที่ผู้บัญชาการต�ำรวจแห่งชาติแต่ง
ตั้งให้มีอ�ำนาจตรวจรถตรวจรับรอง เจ้าของรถ
หรือผู้ขับข่ีจะน�ำรถออกใช้ในทางได้เมื่อได้รับใบ
ตรวจรับรองการตรวจรับรองรถตามวรรคหน่ึง
ใหเ้ ป็นไปตามวธิ กี ารท่กี �ำหนดในกฎกระทรวง

53 มาตรา ๑๔๔ แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบบั ที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕
2๒1๑4๔ พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด)

มาตรา ๑๔๕ บรรดาความผิดตาม
พระราชบญั ญตั นิ น้ี อกจากความผดิ ทกี่ ำ� หนดโทษ
ไว้ในมาตรา ๑๕๗/๑ มาตรา ๑๕๙ มาตรา ๑๖๐
มาตรา ๑๖๐ ทวิ และมาตรา ๑๖๐ ตรี ให้
พนกั งานสอบสวนผมู้ อี ำ� นาจทำ� การสอบสวนตาม
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญามี
อ�ำนาจเปรยี บเทียบหรือว่ากล่าวตักเตอื นได5้ 4
ในกรณีท่ีผู้ขับข่ีได้ขับรถชนหรือโดนคน
เดนิ เทา้ ทขี่ า้ มทางนอกทางขา้ มและอยใู่ นระหวา่ ง
ทางขา้ มกบั เครอ่ื งหมายจราจรแสดงเขตทางขา้ ม
หรือที่ข้ามทางนอกทางข้ามโดยลอด ข้าม หรือ
ผ่านส่ิงปิดก้ัน หรือแผงปิดกั้นท่ีหัวหน้า
เจา้ พนกั งานจราจร*หรอื เจา้ พนกั งานจราจร*นำ�
มาวางหรอื ต้ังอยู่บนทางเทา้ หรือกลางถนน เม่ือ
พนักงานสอบสวนมีเหตุผลอันควรเชื่อว่าผู้ขับข่ี

54 มาตรา ๑๔๕ วรรคหนงึ่ แก้ไขเพิม่ เติมโดยพระราชบญั ญัติ
จราจรทางบก (ฉบบั ท่ี ๗) พ.ศ.๒๕๕๐

พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสดุ ) ๒2๑1๕5

ซึ่งเป็นผู้ต้องหาได้ใช้ความระมัดระวังตามความ
ในมาตรา ๓๒ แลว้ ใหพ้ นกั งานสอบสวนมอี ำ� นาจ
ปล่อยตัวผู้ต้องหาไปชั่วคราวโดยไม่มีประกันได้
เม่ือผู้ตอ้ งหาหรือผมู้ ีประโยชน์เกย่ี วขอ้ งร้องขอ
มาตรา ๑๔๖ เ งิ น ค ่ า ป รั บ ต า ม
พระราชบญั ญตั นิ ท้ี ไ่ี ดร้ บั ในกรงุ เทพมหานครหรอื
ในจงั หวดั ใด หรอื ในทอ้ งถน่ิ ทกี่ ระทรวงมหาดไทย
ประกาศก�ำหนด ให้แบ่งให้แก่กรุงเทพมหานคร
หรือเทศบาลในจังหวัดน้ันเพื่อใช้ในการด�ำเนิน
การเก่ียวกับการจราจร ในอัตราร้อยละห้าสิบ
ของจ�ำนวนเงินค่าปรับ หรือให้ตกเป็นของท้อง
ถน่ิ ทกี่ ระทรวงมหาดไทยประกาศกำ� หนดทง้ั หมด

๒21๑6๖ พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด)

ลักษณะ ๑๙
บทกำ� หนดโทษ
มาตรา ๑๔๗ ผใู้ ดฝา่ ฝนื หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ิ
ตามมาตรา ๑๒ มาตรา ๗๙ มาตรา ๘๐ มาตรา
๘๑ มาตรา ๘๒ มาตรา ๑๐๓ มาตรา ๑๐๔
มาตรา ๑๐๕ มาตรา ๑๐๖ มาตรา ๑๑๕ มาตรา
๑๑๖ มาตรา ๑๑๗ มาตรา ๑๓๑ หรือมาตรา
๑๓๒ ต้องระวางโทษปรบั ไม่เกนิ สองรอ้ ยบาท
มาตรา ๑๔๘55 ผใู้ ดฝา่ ฝนื หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ิ
ตามมาตรา ๖ วรรคหนึง่ หรอื วรรคสอง มาตรา
๘ วรรคหนง่ึ มาตรา ๙ มาตรา ๑๐ มาตรา ๑๑
มาตรา ๑๔ วรรคหน่ึง มาตรา ๒๐ มาตรา ๓๖
มาตรา ๓๗ มาตรา ๓๘ มาตรา ๔๑ มาตรา ๔๒

55 มาตรา ๑๔๘ แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบับท่ี ๗) พ.ศ. ๒๕๕๐

พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สุด) ๒2๑1๗7

มาตรา ๔๔ มาตรา ๕๑ มาตรา ๕๔ มาตรา ๕๕
วรรคหนึ่ง มาตรา ๕๗ มาตรา ๕๘ มาตรา ๖๐
มาตรา ๖๒ มาตรา ๖๓ มาตรา ๖๘ มาตรา ๖๙
มาตรา ๗๐ มาตรา ๗๑ มาตรา ๗๓ วรรคสอง
มาตรา ๗๔ มาตรา ๗๖ มาตรา ๘๓ มาตรา ๘๔
มาตรา ๘๗ มาตรา ๘๘ มาตรา ๙๖ วรรคหนึง่
มาตรา ๙๗ มาตรา ๑๐๑ มาตรา ๑๐๗ มาตรา
๑๐๘ มาตรา ๑๐๙ มาตรา ๑๑๐ มาตรา ๑๑๑
มาตรา ๑๑๒ มาตรา ๑๑๔ วรรคหน่ึง มาตรา
๑๑๘ มาตรา ๑๑๙ มาตรา ๑๒๐ มาตรา ๑๒๑
มาตรา ๑๒๒ วรรคหนึ่งหรือวรรคสาม มาตรา
๑๒๓ มาตรา ๑๒๔ มาตรา ๑๒๖ มาตรา ๑๒๙
หรอื มาตรา ๑๓๓ ต้องระวางโทษปรบั ไมเ่ กินหา้
รอ้ ยบาท
ถา้ ผขู้ บั ขรี่ ถจกั รยานยนตก์ ระทำ� ความผดิ
ตามมาตรา ๑๒๒ วรรคสอง ผ้กู ระทำ� ตอ้ งระวาง
โทษเปน็ สองเทา่ ของโทษทก่ี ำ� หนดไวใ้ นวรรคหนงึ่

๒21๑8๘ พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด)

มาตรา ๑๔๙ ผใู้ ดไมป่ ฏบิ ตั ติ ามมาตรา
๙๘ วรรคสองหรอื วรรคสาม ตอ้ งระวางโทษปรบั
ไม่เกนิ ห้าร้อยบาท

มาตรา ๑๕๐ ผ้ใู ด
(๑) ไมป่ ฏบิ ตั ติ ามระเบยี บหรอื ประกาศ
ทผ่ี บู้ ญั ชาการตำ� รวจแหง่ ชาตกิ ำ� หนดตามมาตรา
๘ วรรคสอง หรอื มาตรา ๑๔ วรรคสอง
(๒) ไม่ปฏบิ ัตติ ามเงื่อนไขท่ีผบู้ ัญชาการ
ต�ำรวจแห่งชาติก�ำหนดตามมาตรา ๑๓ วรรค
สอง
(๓) ไม่ปฏิบัติตามกฎกระทรวงที่ออก
ตามมาตรา ๑๘
(๔) ขัดค�ำสั่งหัวหน้าเจ้าพนักงาน
จราจร*ซ่ึงสัง่ ตามมาตรา ๑๑๓ หรอื

พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สดุ ) ๒2๑1๙9

(๕)56 ขัดค�ำสั่งเจ้าพนักงานจราจรซึ่งสั่ง
ตามมาตรา ๑๔๐/๒ หรือมาตรา ๑๔๐/๓ วรรค
หนึ่ง ตอ้ งระวางโทษปรบั ไมเ่ กินห้าร้อยบาท

มาตรา ๑๕๑ ผใู้ ดฝา่ ฝนื หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ิ
ตามมาตรา ๓๓ มาตรา ๓๔ มาตรา ๓๙ มาตรา
๕๒ มาตรา ๖๑ หรือมาตรา ๖๖ ต้องระวางโทษ
ปรับต้งั แต่สองร้อยบาทถึงหา้ รอ้ ยบาท

มาตรา ๑๕๒57 ผู้ใดฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติ
ตามมาตรา ๗ มาตรา ๑๐ ทวิ มาตรา ๑๓ วรรค
หนงึ่ มาตรา ๑๕ วรรคหนงึ่ มาตรา ๑๖ มาตรา
๒๑ วรรคหนงึ่ มาตรา ๒๒ มาตรา ๒๓ (๑) มาตรา

56 มาตรา ๑๕๐ (๕) แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญตั ิจราจร
ทางบก (ฉบบั ท่ี ๑๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
57 มาตรา ๑๕๒ แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบบั ที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕
2๒2๒0๐ พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สุด)

๒๔ มาตรา ๒๕ มาตรา ๒๖ มาตรา ๒๙ มาตรา
๔๙ มาตรา ๕๐ มาตรา ๕๖ มาตรา ๖๔ มาตรา
๖๗ วรรคหนงึ่ มาตรา ๗๓ วรรคหนงึ่ หรอื วรรค
สาม มาตรา ๗๗ วรรคหนง่ึ มาตรา ๘๕ มาตรา
๘๖ มาตรา ๘๙ วรรคหนงึ่ มาตรา ๙๐ มาตรา
๙๑ มาตรา ๙๒ มาตรา ๙๓ มาตรา ๙๔ วรรค
หนง่ึ มาตรา ๙๕ มาตรา ๙๙ มาตรา ๑๒๗ มาตรา
๑๒๘ หรือมาตรา ๑๓๐ หรือไม่ปฏิบัติตาม
ประกาศที่ผู้บัญชาการต�ำรวจแห่งชาติก�ำหนด
ตามมาตรา ๑๕ วรรคสอง หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ติ ามกฎ
กระทรวงทอ่ี อกตามมาตรา ๗๗ วรรคสอง หรอื
มาตรา ๙๖ วรรคสอง ตอ้ งระวางโทษปรบั ไมเ่ กนิ
หนง่ึ พนั บาท
มาตรา ๑๕๓ ผู้ประกอบการรับจ้าง
บรรทุกคนโดยสารโดยใช้รถแทก็ ซ่ผี ู้ใดไม่จอดรถ
ณ สถานทที่ กี่ ำ� หนดตามพระราชกฤษฎกี าซง่ึ ออก

พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สุด) ๒2๒2๑1

ตามมาตรา ๑๐๒ ตอ้ งระวางโทษปรบั ไมเ่ กนิ หนง่ึ
พนั บาท

มาตรา ๑๕๔58 ผใู้ ด
(๑) ฝ่าฝืนค�ำส่ังหัวหน้าเจ้าพนักงาน
จราจร*หรือเจ้าพนักงานจราจร*ตามมาตรา
๑๓๘ วรรคหน่ึง หรือมาตรา ๑๔๒ วรรคหนง่ึ
(๒) ฝา่ ฝนื คำ� สง่ั ขอ้ บงั คบั หรอื ระเบยี บ
ของหวั หนา้ เจา้ พนกั งานจราจร*ตามมาตรา ๑๓๙
(๓) ฝ่าฝืนค�ำสั่งหัวหน้าเจ้าพนักงาน
จราจร พนักงานสอบสวน หรือเจ้าพนักงาน
จราจร*ตามมาตรา ๑๔๒ วรรคสอง หรือ
(๔) ฝ่าฝืนค�ำสั่งหัวหน้าเจ้าพนักงาน
จราจร* เจ้าพนักงานจราจร* หรือผู้ตรวจการ

58 มาตรา ๑๕๔ แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบบั ท่ี ๖) พ.ศ. ๒๕๔๒

2๒2๒2๒ พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด)

ตามมาตรา ๑๔๓ ทวิ
ถา้ ไมเ่ ปน็ ความผดิ ทกี่ ำ� หนดโทษไวแ้ ลว้ ใน
พระราชบัญญตั นิ ี้ ต้องระวางโทษปรับครงั้ ละไม่
เกนิ หน่งึ พนั บาท
มาตรา ๑๕๕ ผใู้ ดไมป่ ฏบิ ตั ติ ามมาตรา
๑๔๑ โดยไมม่ เี หตอุ นั สมควร ตอ้ งระวางโทษปรบั
ไมเ่ กินหนึง่ พนั บาท
มาตรา ๑๕๖59 ผู้ใดน�ำรถท่ีหัวหน้า
เจ้าพนักงานจราจร* เจ้าพนักงานจราจร* หรือ
ผตู้ รวจการไดส้ งั่ ใหเ้ จา้ ของรถหรอื ผขู้ บั ขซ่ี อ่ มหรอื
แก้ไขตามมาตรา ๑๔๓ หรือมาตรา ๑๔๓ ทวิ ไป
ใชใ้ นทางโดยยงั มไิ ดร้ บั ใบตรวจรบั รองตามมาตรา

59 มาตรา ๑๕๖ แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบบั ท่ี ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕

พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สุด) ๒2๒2๓3

๑๔๔ ต้องระวางโทษปรับไม่เกินหน่ึงพันบาท
และปรับรายวันอีกวันละห้าร้อยบาทจนกว่าจะ
ปฏิบตั ิให้ถูกตอ้ ง

มาตรา ๑๕๗60 ผใู้ ดฝา่ ฝนื หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ิ
ตามมาตรา ๓๕ มาตรา ๔๓ (๓) (๔) (๖) (๗) หรอื
(๙) มาตรา ๔๕ มาตรา ๔๖ มาตรา ๔๗ มาตรา
๔๘ มาตรา ๕๓ มาตรา ๖๕ วรรคหนึ่ง หรือ
มาตรา ๑๒๕ ต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ส่ีร้อย
บาทถึงหน่ึงพันบาท

มาตรา ๑๕๗/๑61 ผขู้ บั ขผี่ ใู้ ดฝา่ ฝนื หรอื
ไม่ปฏิบัติตามค�ำสั่งของหัวหน้าเจ้าพนักงาน

60 มาตรา ๑๕๗ แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบับท่ี ๘) พ.ศ. ๒๕๕๑
61 มาตรา ๑๕๗/๑ แกไ้ ขเพม่ิ เติมโดยพระราชบญั ญตั ิจราจร
ทางบก (ฉบับท่ี ๗) พ.ศ. ๒๕๕๐
2๒2๒4๔ พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด)

จราจร* พนกั งานสอบสวน เจา้ พนกั งานจราจร*
หรือผู้ตรวจการท่ีให้มีการตรวจสอบผู้ขับขี่ตาม
มาตรา ๔๓ ทวิ หรอื ฝ่าฝนื หรอื ไม่ปฏบิ ตั ติ ามค�ำ
ส่ังของผู้ตรวจการท่ีให้มีการทดสอบผู้ขับขี่ตาม
มาตรา ๔๓ ตรี ตอ้ งระวางโทษปรบั ไมเ่ กินหนึ่ง
พนั บาท
ผขู้ บั ขผี่ ใู้ ดฝา่ ฝนื มาตรา ๔๓ ทวิ วรรคหนงึ่
ต้องระวางโทษสงู กว่าทกี่ �ำหนดไว้ในกฎหมายวา่
ดว้ ยยาเสพตดิ ใหโ้ ทษหรอื กฎหมายวา่ ดว้ ยวตั ถทุ ี่
ออกฤทธต์ิ อ่ จติ และประสาทอกี หนง่ึ ในสาม และ
ใหศ้ าลสงั่ พกั ใชใ้ บอนญุ าตขบั ขขี่ องผนู้ นั้ มกี ำ� หนด
ไม่น้อยกว่าหกเดือน หรือเพิกถอนใบอนุญาต
ขับข่ี
ถา้ การกระทำ� ความผดิ ตามวรรคสองเปน็
เหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ
ผู้กระท�ำต้องระวางโทษจ�ำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้า
ปี และปรบั ตง้ั แตส่ องหมน่ื บาทถงึ หนึง่ แสนบาท

พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด) ๒2๒2๕5

และให้ศาลสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับข่ีของผู้น้ันมี
ก�ำหนดไม่น้อยกว่าหนึ่งปี หรือเพิกถอนใบ
อนญุ าตขับข่ี
ถา้ การกระทำ� ความผดิ ตามวรรคสองเปน็
เหตุให้ผู้อ่ืนได้รับอันตรายสาหัส ผู้กระท�ำต้อง
ระวางโทษจ�ำคุกตั้งแต่สองปีถึงหกปี และปรับ
ต้ังแตส่ ีห่ มนื่ บาทถึงหนึ่งแสนสองหมืน่ บาท และ
ใหศ้ าลสง่ั พกั ใชใ้ บอนญุ าตขบั ขข่ี องผนู้ นั้ มกี ำ� หนด
ไมน่ ้อยกว่าสองปี หรอื เพิกถอนใบอนญุ าตขับข่ี
ถา้ การกระทำ� ความผดิ ตามวรรคสองเปน็
เหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย ผู้กระท�ำต้องระวาง
โทษจำ� คกุ ตงั้ แตส่ ามปถี งึ สบิ ปี และปรบั ตงั้ แตห่ ก
หมน่ื บาทถงึ สองแสนบาท และใหศ้ าลสง่ั เพกิ ถอน
ใบอนุญาตขบั ข่ี

มาตรา ๑๕๘ ผใู้ ดฝา่ ฝนื หรอื ไมป่ ฏบิ ตั ิ
ตามมาตรา ๑๗ วรรคหน่ึง มาตรา ๒๘ หรือ

๒22๒6๖ พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสดุ )

มาตรา ๑๐๐ วรรคหนึ่งหรือวรรคสอง หรือไม่
ปฏิบัติตามกฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๑๗
วรรคสอง ต้องระวางโทษจ�ำคกุ ไม่เกนิ หนึง่ เดอื น
หรอื ปรบั ไมเ่ กนิ สองพนั บาท หรอื ทงั้ จ�ำท้ังปรับ

มาตรา ๑๕๙62 ผขู้ บั ขผ่ี ใู้ ดไมป่ ฏบิ ตั ติ าม
คำ� สง่ั หวั หนา้ เจา้ พนกั งานจราจร*หรอื เจา้ พนกั งาน
จราจร*ซงึ่ สั่งตามมาตรา ๕๙ วรรคหน่ึง หรอื ขดั
ขวางหวั หนา้ เจา้ พนกั งานจราจร*หรอื เจา้ พนกั งาน
จราจร*มิให้เคลื่อนย้ายรถ หรือมิให้ใช้เครื่องมือ
บังคับรถมิให้เคลื่อนย้ายตามมาตรา ๕๙ วรรค
สอง ตอ้ งระวางโทษจำ� คุกไม่เกนิ สามเดือน หรอื
ปรบั ไมเ่ กนิ หา้ พันบาท หรือทัง้ จ�ำท้ังปรบั
ผใู้ ดท�ำให้เสียหาย ท�ำลาย ท�ำใหเ้ ส่อื มค่า
หรือท�ำให้ไร้ประโยชน์ซ่ึงเคร่ืองมือบังคับรถมิให้

62 มาตรา ๑๕๙ แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบบั ท่ี ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕

พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสดุ ) ๒2๒2๗7

เคล่ือนย้าย หรือเคล่ือนย้ายรถท่ีหัวหน้าเจ้า
พนักงานจราจร*หรือเจ้าพนักงานจราจร*ได้ใช้
เครื่องมือบังคับมิให้เคล่ือนย้ายตามมาตรา ๕๙
วรรคสอง โดยไม่ได้รับอนุญาตจากหัวหน้า
เจา้ พนกั งานจราจร*หรอื พนกั งานสอบสวน ตอ้ ง
ระวางโทษจ�ำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับไม่
เกนิ หา้ พนั บาท หรอื ท้งั จำ� ท้ังปรับ

มาตรา ๑๖๐63 ผใู้ ดไมป่ ฏบิ ตั ติ ามมาตรา
๗๘ ตอ้ งระวางโทษจำ� คุกไม่เกนิ สามเดือน หรอื
ปรับต้ังแต่สองพันบาทถึงหนึง่ หมื่นบาท หรือทั้ง
จ�ำท้ังปรับ
ถา้ การไมป่ ฏบิ ัตติ ามมาตรา ๗๘ เป็นเหตุ
ให้บุคคลอื่นได้รับอันตรายสาหัส หรือตาย ผู้ไม่
ปฏิบัติตามต้องระวางโทษจ�ำคุกไม่เกินหกเดือน

63 มาตรา ๑๖๐ แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบับท่ี ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕
2๒2๒8๘ พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสดุ )

หรือปรับต้ังแต่หา้ พันบาทถึงสองหมื่นบาท หรือ
ท้ังจ�ำท้งั ปรับ
ผใู้ ดฝ่าฝืนมาตรา ๔๓ (๑) (๕) หรือ (๘)
ต้องระวางโทษจ�ำคุกไม่เกินสามเดือน หรือปรับ
ตงั้ แตส่ องพนั บาทถงึ หนงึ่ หมนื่ บาท หรอื ทง้ั จำ� ทงั้
ปรบั 64

มาตรา ๑๖๐ ทว6ิ 5 ผู้ใดฝ่าฝืนมาตรา
๑๓๔ ตอ้ งระวางโทษจำ� คกุ ไมเ่ กนิ สามเดอื น หรอื
ปรับตั้งแตส่ องพนั บาทถงึ หนงึ่ หม่นื บาท หรอื ทงั้
จ�ำทั้งปรับ และให้ศาลสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับขี่
ของผู้น้ันมีก�ำหนดไม่น้อยกว่าหน่ึงเดือน หรือ
เพกิ ถอนใบอนุญาตขับข่ี

64 มาตรา ๑๖๐ วรรคสาม แกไ้ ขเพ่มิ เติมโดยพระราชบัญญตั ิ
จราจรทางบก (ฉบบั ที่ ๗) พ.ศ.๒๕๕๐
65 มาตรา ๑๖๐ ทวิ เพ่ิมโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก
(ฉบบั ท่ี ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕

พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด) ๒2๒2๙9

มาตรา ๑๖๐ ตร6ี 6 ผใู้ ดฝา่ ฝนื มาตรา ๔๓
(๒) ตอ้ งระวางโทษจ�ำคุกไมเ่ กินหนึง่ ปี หรอื ปรับ
ต้ังแต่ห้าพันบาทถึงสองหม่ืนบาท หรือท้ังจ�ำทั้ง
ปรับ และให้ศาลส่ังพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ของ
ผนู้ น้ั มกี ำ� หนดไมน่ อ้ ยกวา่ หกเดอื น หรอื เพกิ ถอน
ใบอนญุ าตขบั ขี่
ถา้ การกระทำ� ความผดิ ตามวรรคหนงึ่ เปน็
เหตุให้ผู้อื่นได้รับอันตรายแก่กายหรือจิตใจ
ผู้กระท�ำต้องระวางโทษจ�ำคุกตั้งแต่หนึ่งปีถึงห้า
ปี และปรับต้งั แตส่ องหม่นื บาทถึงหน่งึ แสนบาท
และให้ศาลส่ังพักใช้ใบอนุญาตขับข่ีของผู้น้ันมี
ก�ำหนดไม่น้อยกว่าหนึ่งปี หรือเพิกถอนใบ
อนญุ าตขบั ข่ี
ถ้าการกระท�ำความผิดตามวรรคหน่ึง
เป็นเหตุให้ผู้อ่ืนได้รับอันตรายสาหัส ผู้กระท�ำ

66 มาตรา ๑๖๐ ตรี เพิ่มโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก
(ฉบับท่ี ๗) พ.ศ. ๒๕๕๐

2๒3๓0๐ พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สดุ )

ต้องระวางโทษจ�ำคุกตั้งแต่สองปีถึงหกปี และ
ปรับต้ังแต่สี่หม่ืนบาทถึงหน่ึงแสนสองหมื่นบาท
และให้ศาลสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับขี่ของผู้น้ันมี
ก�ำหนดไม่น้อยกว่าสองปี หรือเพิกถอนใบ
อนุญาตขับขี่
ถา้ การกระทำ� ความผดิ ตามวรรคหนง่ึ เปน็
เหตุให้ผู้อ่ืนถึงแก่ความตาย ผู้กระท�ำต้องระวาง
โทษจ�ำคุกตั้งแต่สามปีถึงสิบปี และปรับต้ังแต่
หกหมื่นบาทถึงสองแสนบาท และให้ศาลส่ัง
เพิกถอนใบอนุญาตขับข่ี

มาตรา ๑๖๐ จัตวา67 ในกรณีท่ีเจ้าของ
รถหรือผู้ครอบครองรถที่ได้รับใบสั่งตามมาตรา
๑๔๐ วรรคสอง เป็นนิติบุคคล ให้ผู้แทนของ
นติ บิ ุคคลนั้นมีหนา้ ทีแ่ จง้ ชือ่ ทีอ่ ยู่ พรอ้ มทง้ั หลัก

67 มาตรา ๑๖๐ จตั วา เพมิ่ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก
(ฉบับที่ ๑๒) พ.ศ. ๒๕๖๒

พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด) ๒2๓3๑1

ฐานอ่ืนใดต่อพนักงานสอบสวนท่ีแสดงว่าผู้ใด
เป็นผู้ขับข่ีในขณะที่พบการกระท�ำความผิดตาม
ท่ีระบุไว้ในใบส่ังภายในสามสิบวันนับแต่วันท่ีได้
รับใบสั่ง หากผู้แทนของนิติบุคคลไม่แจ้งภายใน
ก�ำหนดระยะเวลาดังกล่าว ให้นิติบุคคลน้ันต้อง
ระวางโทษปรับในอัตราห้าเท่าของโทษปรับ
สูงสุดท่บี ญั ญัติไว้ส�ำหรับความผดิ นั้น
ในกรณีท่ีผู้ขับข่ีท่ีกระท�ำความผิดเป็น
บุคคลซึ่งไม่มีสัญชาติไทย และผู้แทนของ
นิติบุคคลได้แจ้งต่อพนักงานสอบสวนตามวรรค
หน่ึงแล้ว และผู้ขับขี่ไม่อยู่ในราชอาณาจักร ให้
พนกั งานสอบสวนแจง้ ใหผ้ ขู้ บั ขท่ี ก่ี ระทำ� ความผดิ
นน้ั ทราบโดยทางไปรษณยี ล์ งทะเบยี นหรอื วธิ กี าร
ทางอิเล็กทรอนิกส์หรือวิธีการอ่ืนตามที่เห็น
สมควร ในกรณีที่ไม่อาจแจ้งให้ผู้ขับขี่ท่ีกระท�ำ
ความผิดทราบตามช่ือ ที่อยู่ พร้อมท้ังหลักฐาน
อื่นใดที่ผู้แทนของนิติบุคคลแจ้งต่อพนักงาน

๒23๓2๒ พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สดุ )

สอบสวนได้ ให้พนักงานสอบสวนแจ้งให้ผู้แทน
ของนิติบุคคลทราบเพื่อประโยชน์ในการด�ำเนิน
การของนิตบิ ุคคลนัน้ ตอ่ ไป

หมายเหต:ุ มาตรา ๑๖๐ จตั วา เปน็ การ
บญั ญตั หิ ลกั การใหม่ ในกรณขี องรถทม่ี ชี อื่ เจา้ ของ
รถและผคู้ รอบครองรถเปน็ นติ บิ คุ คล และมกี ารใช้
รถนติ บิ คุ คลดงั กลา่ วไปกระทำ� ผดิ กฎจราจรและได้
รบั ใบสงั่ ตามมาตรา ๑๔๐
มาตรา ๑๖๐ จตั วา เปน็ การบญั ญตั เิ พอ่ื
รองรับและปิดช่องว่างของบทสันนิษฐานว่า
เจ้าของรถหรือผู้ครอบครองรถเป็นผู้กระท�ำผิด
ตามมาตรา ๑๔๐/๑ ดงั นี้
๑ รถทมี่ ชี อื่ เจา้ ของรถและผคู้ รอบครองรถ
เปน็ นติ บิ คุ คล (ไมม่ ชี อ่ื ของบคุ ลธรรมดาปรากฏใน
ทะเบยี นเลย) กรณเี ชน่ น้ี หากมกี ารใชร้ ถนติ บิ คุ คล
ไปกระทำ� ผดิ กฎจราจรและไดร้ บั ใบสง่ั ตามมาตรา

พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สุด) ๒2๓3๓3

๑๔๐ กรณนี ้ี ไมส่ ามารถใชบ้ ทสนั นษิ ฐานความผดิ
ของเจ้าของรถหรือผู้ครอบครองรถตามมาตรา
๑๔๐/๑ ได้ เพราะบทสนั นษิ ฐานตามกฎหมายจะ
ใชบ้ งั คบั ได้ ตอ่ เมอื่ บคุ คลนน้ั ๆ อาจมกี ารกระทำ� ที่
เปน็ ความผดิ ตามกฎหมายได้ (เชน่ บคุ คลธรรมดา
ย่อมมกี ารกระท�ำทเ่ี ปน็ การขบั รถและอาจขับรถ
ฝา่ ฝนื กฎหมายได)้ แตน่ ติ บิ คุ คลยอ่ มไมอ่ าจขบั รถได้
โดยสภาพ (นติ บิ คุ คลเปน็ เพยี งบคุ คลสมมตติ าม
กฎหมาย มีการกระท�ำภายใต้ข้อบังคับและ
วตั ถปุ ระสงคท์ จี่ ดทะเบยี นไวเ้ ทา่ นน้ั ) นติ บิ คุ คลจงึ ไม่
สามารถทจ่ี ะมกี ารกระทำ� คอื การขบั รถไดโ้ ดยสภาพ
ของตวั เอง
๒ เมอื่ นติ บิ คุ คลกระทำ� ผดิ ตามกฎหมาย
จราจรไมไ่ ดโ้ ดยสภาพ แตไ่ ดม้ กี ารขบั ขร่ี ถทม่ี ชี อ่ื
นิติบุคคลเป็นเจ้าของและผู้ครอบครองน้ันไป
กระท�ำผิดกฎจราจรหรือกฎหมายอ่ืนว่าด้วยรถ
หรอื การใชท้ าง และไดร้ บั ใบสง่ั ตามมาตรา ๑๔๐

๒23๓4๔ พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด)

จงึ เกดิ ปญั หาสองประการ คอื
๒.๑ พนกั งานสอบสวนไมอ่ าจดำ� เนนิ
คดีกับนิติบุคคลได้ เพราะไม่ใช่ผู้กระท�ำผิด
จะบงั คบั คา่ ปรบั กบั นติ บิ คุ คลกไ็ มไ่ ด้
๒.๒ หากความผดิ นน้ั เปน็ ความผดิ ที่
ต้องมีการตัดคะแนนความประพฤติตามมาตรา
๑๔๒/๑ ยอ่ มไมส่ ามารถตดั คะแนนกบั นติ บิ คุ คล
ได้ เพราะนิติบุคคลไม่สามารถเป็นผู้ได้รับใบ
อนญุ าตขบั ขตี่ ามกฎหมายวา่ ดว้ ยรถยนตห์ รอื การ
ขนสง่ ทางบก
ผรู้ า่ งกฎหมายจงึ กำ� หนดแนวทางแกไ้ ขใน
ปัญหาดังกล่าว โดยใช้ตัวอย่างกฎหมายจาก
ประเทศออสเตรเลียมาประกอบการพิจารณา
บญั ญตั กิ ฎหมาย กลา่ วคอื กำ� หนดใหเ้ ปน็ หนา้ ท่ี
ของผู้แทนนิติบุคคล ท่ีจะต้องแจ้งกับพนักงาน
สอบสวนว่า ผู้ที่ขับรถคันที่นิติบุคคลมีช่ือเป็น
เจ้าของหรือผู้ครอบครอง ตามในวันเวลาท่ีระบุ

พระราชบญั ญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสดุ ) ๒2๓3๕5

ตามใบสงั่ นน้ั ๆ เปน็ บคุ คลใด (ทง้ั นี้ เพราะวญิ ญชู น
ยอ่ มเขา้ ใจโดยทว่ั ไปวา่ ผทู้ เ่ี ปน็ เจา้ ของรถยอ่ มรวู้ า่
รถของตนได้ถูกน�ำไปใช้ที่ไหน อย่างไร) ซ่ึงเป็น
หนา้ ทข่ี องผแู้ ทนนติ บิ คุ คลทกี่ ำ� หนดโดยกฎหมาย
และเมอื่ นติ บิ คุ คลไดแ้ จง้ ชอ่ื ทอี่ ยู่ พรอ้ มทง้ั หลกั
ฐานอน่ื ใดตอ่ พนกั งานสอบสวน เพอื่ แสดงวา่ ผใู้ ด
เปน็ ผขู้ บั ขี่ ภายในสามสบิ วนั นบั แตว่ นั ทไ่ี ดร้ บั ใบสงั่
นติ บิ คุ คลกจ็ ะหลดุ พน้ หนา้ ทที่ กุ ประการ และจะ
เปน็ หนา้ ทข่ี องพนกั งานสอบสวนทจี่ ะตอ้ งดำ� เนนิ
การตดิ ตามตวั ผขู้ บั ขซี่ ง่ึ เปน็ ผกู้ ระทำ� ผดิ ทแี่ ทจ้ รงิ
(ตามท่ีได้รับแจ้งข้อมูลจากนิติบุคคลเจ้าของ/ผู้
ครอบครองรถ นน้ั ) มาดำ� เนนิ คดตี ามกฎหมายตอ่
ไป รวมทงั้ ดำ� เนนิ การตดั คะแนนความประพฤตกิ บั
ผู้ขับข่ีคนนั้นด้วย (กรณีเป็นข้อหาที่ต้องตัด
คะแนน) แตห่ ากนติ บิ คุ คลเพกิ เฉยไมย่ อมแจง้ ขอ้
มลู ใดๆ กบั พนกั งานสอบสวนในเวลาทกี่ ฎหมาย
ก�ำหนด กรณีนี้ นิติบุคคลจะมีความผิดตาม

๒23๓6๖ พระราชบัญญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด)

กฎหมาย โดยเปน็ ความผดิ ทเ่ี กดิ จากการกระทำ� ท่ี
ไมย่ อมแจง้ ข้อมลู (งดเว้นกระท�ำการท่กี ฎหมาย
กำ� หนดใหก้ ระทำ� ) โดยนติ บิ คุ คลนนั้ จะตอ้ งระวาง
โทษปรับในอัตราห้าเท่าของโทษปรับสูงสุดท่ี
บญั ญตั ไิ วส้ ำ� หรบั ความผดิ (ในใบสง่ั ) นน้ั
สำ� หรบั วรรคสอง เปน็ การแกไ้ ขเพม่ิ เตมิ ใน
ชนั้ สภานติ บิ ญั ญตั แิ หง่ ชาติ กรณชี าวตา่ งชาตเิ ปน็
ผู ้ ขั บ ขี่ ร ถ ที่ นิ ติ บุ ค ค ล เ ป ็ น เ จ ้ า ข อ ง ร ถ แ ล ะ
ผู้ครอบครองรถ และต่อมาเม่ือนิติบุคคลได้แจ้ง
ข้อมูลผู้ขับขี่นั้นต่อพนักงานสอบสวนแล้วความ
ปรากฎว่า ผู้ขับข่ีซึ่งเป็นชาวต่างชาติ ซึ่งเป็น
ผู้กระท�ำผิดที่แท้จริงไม่อยู่ในราชอาณาจักรแล้ว
จะส่งผลให้ไม่สามารถด�ำเนินคดีกับผู้กระท�ำผิด
ท่ีแท้จริงได้ กฎหมายจึงก�ำหนดแนวทางปฏิบัติ
สำ� หรบั พนกั งานสอบสวนในการดำ� เนนิ การในเรอ่ื ง
นวี้ า่ ใหพ้ นกั งานสอบสวนแจง้ ใหผ้ ขู้ บั ข่ี (ชาวตา่ ง
ชาต)ิ ทก่ี ระทำ� ความผดิ นน้ั ทราบโดยทางไปรษณยี ์

พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสดุ ) ๒2๓3๗7

ลงทะเบยี นหรอื วธิ กี าร ทางอเิ ลก็ ทรอนกิ สห์ รอื วธิ ี
การอน่ื ตามทเ่ี หน็ สมควร แตห่ ากไมส่ ามารถแจง้ ได้
ใหพ้ นกั งานสอบสวนยอ้ นกลบั มาแจง้ ใหผ้ แู้ ทนของ
นิติบุคคลทราบเพ่ือประโยชน์ในการด�ำเนินการ
ของนติ บิ คุ คลนน้ั ตอ่ ไป

มาตรา ๑๖๑68 (ยกเลิก)

มาตรา ๑๖๒69 ในคดีที่ผู้ขับขี่ต้องค�ำ
พพิ ากษาวา่ ไดก้ ระทำ� ความผดิ ตามพระราชบญั ญตั ิ
นี้หรือกฎหมายอันเก่ียวกับรถน้ัน ๆ นอกจากจะ
ได้รับโทษส�ำหรับการกระท�ำดังกล่าวแล้ว
ถ้าศาลเห็นว่าหากให้ผู้นั้นขับรถต่อไปอาจก่อให้

68 มาตรา ๑๖๑ ยกเลิกโดยพระราชบัญญัติจราจรทางบก
(ฉบบั ท่ี ๑๒) พ.ศ. ๒๕๖๒
69 มาตรา ๑๖๒ แกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั จิ ราจรทาง
บก (ฉบับที่ ๔) พ.ศ. ๒๕๓๕
2๒3๓8๘ พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสดุ )

เกดิ อนั ตรายแกบ่ คุ คลหรอื ทรพั ยส์ นิ ของผอู้ นื่ ให้
ศาลมีอ�ำนาจส่ังเพิกถอนใบอนุญาตขับขี่ของ
ผู้นั้นได้
ในกรณีที่ศาลเห็นว่า พฤติกรรมของ
ผกู้ ระทำ� ผดิ ตามวรรคหนง่ึ ยงั อยใู่ นวสิ ยั ทจ่ี ะแกไ้ ข
ฟื้นฟูได้ ศาลอาจมีค�ำสั่งพักใช้ใบอนุญาตขับข่ี
ของผู้น้ันและให้ผู้น้ันท�ำงานบริการสังคมหรือ
ท�ำงานสาธารณประโยชน์ภายใต้เงื่อนไขและ
ระยะเวลาท่ีศาลก�ำหนด โดยให้อยู่ในความดูแล
ของพนักงานคุมประพฤติ เจ้าหน้าที่ของรัฐ
หน่วยงานของรัฐ หรือองค์การซึ่งมีวัตถุประสงค์
เพ่ือการบริการสังคม การกุศลสาธารณะ หรือ
สาธารณประโยชน์ที่ยินยอมรับดูแลด้วยก็ได้
และถ้าความปรากฏในภายหลังว่าผู้กระท�ำผิด
ดังกล่าวไม่ปฏิบัติตามค�ำส่ังหรือเง่ือนไขท่ี
ก�ำหนดไว้ให้ศาลมีอ�ำนาจส่ังเพิกถอนใบอนุญาต
ขับข่ีของผู้นั้นตามวรรคหน่ึง

พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ลา่ สดุ ) ๒2๓3๙9

ผู้ใดขับขี่รถในระหว่างท่ีถูกเพิกถอนใบ
อนุญาตขับขี่ตามค�ำสั่งของศาล ต้องระวาง
โทษจำ� คกุ ไมเ่ กนิ สองปแี ละปรบั ไมเ่ กนิ สหี่ มนื่ บาท
มาตรา ๑๖๓ คดที มี่ ผี กู้ ระทำ� การอยา่ ง
ใดอย่างหนงึ่ อันเปน็ การฝ่าฝนื หรอื ไมป่ ฏบิ ัติตาม
บทแห่งพระราชบัญญัตินี้หรือกฎหมายอันเก่ียว
กับทางหลวงหรือกฎหมายอันเก่ียวกับรถน้ัน ๆ
ถ้าการฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามนั้นก่อให้เกิด
ค ว า ม เ สี ย ห า ย แ ก ่ สั ญ ญ า ณ จ ร า จ ร ห รื อ
เครื่องหมายจราจรที่เจ้าพนักงานจราจร*ได้ท�ำ
หรือติดต้ังไว้ เม่ือพนักงานอัยการย่ืนฟ้อง
ผู้กระท�ำความผิด ให้พนักงานอัยการเรียกราคา
หรือค่าเสียหายส�ำหรับสัญญาณจราจรหรือ
เครอื่ งหมายจราจรดังกลา่ วด้วย

2๒4๔0๐ พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด)

หมายเหตุ
พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก (ฉบบั ท่ี ๑๒)

พ.ศ. ๒๕๖๒

มาตรา ๒ พระราชบญั ญตั นิ ใี้ หใ้ ชบ้ งั คบั
เมอ่ื พน้ กำ� หนดหนง่ึ รอ้ ยยสี่ บิ วนั นบั แตว่ นั ประกาศ
ในราชกจิ จานเุ บกษาเปน็ ตน้ ไป
*มาตรา ๕ ใหแ้ กไ้ ขคำ� วา่ “เจา้ พนกั งาน
จราจร” ในพระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ เปน็ คำ� วา่ “หวั หนา้ เจา้ พนกั งานจราจร”
ทุกแห่งให้แก้ไขค�ำว่า “เจ้าพนักงานจราจรและ
พนกั งานเจา้ หนา้ ท”ี่ และ “พนกั งานเจา้ หนา้ ท”ี่
ในพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
เปน็ คำ� วา่ “เจา้ พนกั งานจราจร” ทกุ แหง่ เวน้ แต่
ในมาตรา ๗๘ แหง่ พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ ใหแ้ กไ้ ขคำ� วา่ “พนกั งานเจา้ หนา้ ท”่ี
เปน็ คำ� วา่ “ตำ� รวจ”

พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สดุ ) ๒2๔4๑1

มาตรา ๑๘ บรรดาบทบัญญัติแห่ง
กฎหมาย กฎกระทรวง ข้อบังคับ ข้อก�ำหนด
ระเบียบ ประกาศ กฎ หรือค�ำสั่งใดที่อ้างถึง
“เจา้ พนกั งานจราจร” หรอื “พนกั งานเจา้ หนา้ ท”่ี
ให้ถือว่าอ้างถึง “เจ้าพนักงานจราจร” หรือ
“หัวหน้าเจ้าพนักงานจราจร” ตามพระราช
บญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซง่ึ แกไ้ ขเพมิ่
เตมิ โดยพระราชบญั ญตั นิ ี้ แลว้ แตก่ รณี
มาตรา ๑๙ บรรดาใบรบั แทนใบอนญุ าต
ขบั ขที่ อี่ อกตามมาตรา ๑๔๐ วรรคสาม แหง่ พระ
ราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กอ่ นการ
แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัตนิ ี้ และยงั มีผล
ใช้บังคับ ให้ใช้แทนใบอนุญาตขับขี่ได้จนกว่าจะ
ครบระยะเวลาตามท่ีก�ำหนดไว้ในใบรับแทนใบ
อนญุ าตขบั ขน่ี นั้
มาตรา ๒๐ บรรดาค�ำสั่งยึดใบอนุญาต
ขบั ขที่ อี่ อกตามมาตรา ๑๖๑ แหง่ พระราชบญั ญตั ิ

๒24๔2๒ พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สุด)

จราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กอ่ นการแกไ้ ขเพม่ิ เตมิ
โดยพระราชบัญญตั ินี้และยงั มผี ลใช้บังคับ ให้ใช้
บังคับได้ต่อไปจนกว่าจะครบระยะเวลาตามที่
ก�ำหนดไว้ในค�ำสั่งยึดใบอนุญาตขับขี่นั้น ท้ังนี้
ผู้ขับข่ีซึ่งถูกสั่งยึดใบอนุญาตขับขี่มีสิทธิอุทธรณ์
ตามมาตรา ๑๖๑ แห่งพระราชบัญญัติจราจร
ทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กอ่ นการแกไ้ ขเพม่ิ เตมิ โดย
พระราชบญั ญตั นิ ี้ และหากไดย้ น่ื อทุ ธรณค์ ำ� สง่ั ยดึ
ใบอนญุ าตขบั ขดี่ งั กลา่ วภายในสบิ หา้ วนั นบั แตว่ นั
ที่ถูกส่ังยึดแล้ว ให้ถือว่าเป็นค�ำขออุทธรณ์ตาม
มาตรา ๑๖๑ แหง่ พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก
พ.ศ. ๒๕๒๒ ก่อนการแก้ไขเพิ่มเติมโดย
พระราชบญั ญตั นิ ี้
ค�ำขออุทธรณ์ตามมาตรา ๑๖๑ แห่ง
พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กอ่ น
การแกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั นิ ี้ ทไ่ี ดย้ น่ื ไว้
แล้วและพิจารณายังไม่แล้วเสร็จอยู่ในวันที่

พระราชบญั ญัตจิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับล่าสุด) ๒2๔4๓3

พระราชบญั ญตั นิ ใี้ ชบ้ งั คบั และคำ� ขออทุ ธรณต์ าม
วรรคหนึ่ง ให้พิจารณาต่อไปตามมาตรา ๑๖๑
แหง่ พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
ก่อนการแก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติน้ี
จนกวา่ จะเสรจ็ สน้ิ
มาตรา ๒๑ บรรดาขอ้ บงั คบั ขอ้ กำ� หนด
ระเบียบ ประกาศ หรือกฎใดที่ออกตาม
พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ กอ่ น
การแกไ้ ขเพมิ่ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั นิ ี้ ทใ่ี ชบ้ งั คบั
อยู่ในวันก่อนวันท่ีพระราชบัญญัติน้ีใช้บังคับ
ให้ใช้บังคับได้ต่อไปเท่าที่ไม่ขัดหรือแย้งกับ
พระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒
ซงึ่ แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั นิ ี้ จนกวา่ จะ
มขี อ้ บงั คบั ขอ้ กำ� หนด ระเบยี บ ประกาศ หรอื กฎ
ที่ออกตามพระราชบัญญัติจราจรทางบก พ.ศ.
๒๕๒๒ ซงึ่ แกไ้ ขเพม่ิ เตมิ โดยพระราชบญั ญตั นิ ใ้ี ช้
บงั คบั

๒24๔4๔ พระราชบญั ญตั ิจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสดุ )

มาตรา ๒๒ การออกขอ้ บงั คบั ขอ้ กำ� หนด
ระเบียบ ประกาศ หรือกฎ ตามมาตรา ๔/๑
มาตรา ๑๔๐ มาตรา ๑๔๐/๒ มาตรา ๑๔๑
มาตรา ๑๔๒/๑ มาตรา ๑๔๒/๒ มาตรา ๑๔๒/๕
และมาตรา ๑๔๒/๘ แหง่ พระราชบญั ญตั จิ ราจร
ทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ซึ่งแก้ไขเพ่ิมเติมโดย
พระราชบัญญัตินี้ให้ด�ำเนินการให้แล้วเสร็จ
ภายในเก้าสิบวันนับแต่วันท่ีพระราชบัญญัตินี้
ใชบ้ งั คบั
มาตรา ๒๓ ให้นายกรัฐมนตรีรักษาการ
ตามพระราชบญั ญตั นิ ้ี

หมายเหตุ :- เหตุผลในการประกาศใช้
พระราชบญั ญตั ฉิ บบั นี้ คอื โดยทใ่ี นปจั จบุ นั การ
เกิดอุบัติเหตุทางถนนของประเทศมีจ�ำนวนเพ่ิม
ขนึ้ อยา่ งตอ่ เนอื่ ง ซง่ึ สาเหตสุ ว่ นใหญม่ าจากการท่ี
ผขู้ บั ขข่ี าดวนิ ยั ในการใชร้ ถใชถ้ นน และไมป่ ฏบิ ตั ิ

พระราชบัญญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด) ๒2๔4๕5

ตามกฎหมายวา่ ดว้ ยการจราจรทางบก ประกอบ
กบั พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ. ๒๕๒๒ ได้
ใช้บังคับมาเป็นเวลานานแล้ว บทบัญญัติบาง
ประการแหง่ พระราชบญั ญตั ดิ งั กลา่ วไมเ่ หมาะสม
กบั สภาพการณใ์ นปจั จบุ นั สมควรปรบั ปรงุ หลกั
เกณฑแ์ ละกลไกในการออกใบสงั่ สำ� หรบั ผขู้ บั ขท่ี ี่
ฝ่าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามกฎหมายการบันทึก
คะแนนความประพฤตใิ นการขบั ขี่ และมาตรการ
ท่ีเก่ียวข้องกับการควบคุมดูแลและบังคับใช้
กฎหมายวา่ ดว้ ยการจราจรทางบก ใหเ้ หมาะสม
และมีประสิทธิภาพมากขึ้น เพ่ือให้เกิดความ
สะดวกและความปลอดภัยในการจราจรทางบก
จงึ จำ� เปน็ ตอ้ งตราพระราชบญั ญตั นิ ี้

๒24๔6๖ พระราชบญั ญัติจราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบบั ล่าสุด)

บันทกึ

พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สุด) ๒2๔4๗7

บันทกึ

๒24๔8๘ พระราชบญั ญตั จิ ราจรทางบก พ.ศ.๒๕๒๒ (ฉบับลา่ สดุ )