หลักสูตรฝึกอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจำ

~1~

หลักสตู รฝกึ อบรมอาสาสมัครสาธารณสขุ ในเรือนจา (อสรจ.)

กรมสนับสนุนบริการสขุ ภาพ กระทรวงสาธารณสุข
ร่วมกับ

กรมราชทณั ฑ์ กระทรวงยุตธิ รรม

กระทรวงสาธารณสขุ กรมราชทัณฑ์ กระทรวงยุตธิ รรม

~2~

คานา

หลักสูตรฝึกอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจา (อสรจ.) ปีพุทธศักราช 2563 น้ี ได้ดาเนินการ
ปรับปรงุ เรียบเรยี งโดยอิงหลักสูตรฝึกอบรมมาตรฐานอาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจา ปีพุทธศักราช 2561
และไดก้ าหนดเนือ้ หาหมวดวชิ าหลักไวเ้ ปน็ จานวน 8 หมวดวิชา เพื่อสนับสนุนให้กรมราชทัณฑ์ใช้เป็นหลักสูตร
มาตรฐานในการอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจา (อสรจ.) ตอ่ ไป

หลักสูตรนี้ต้องการให้ผู้ผ่านการอบรมมีความสามารถ มีความรอบรู้ด้านสุขภาพ (Health Literacy)
และพฤตกิ รรมสขุ ภาพ (Health Behavior) ทีเ่ หมาะสม

1. สามารถเป็นแกนนาในงานส่งเสริมสุขภาพ การปูองกันโรค การรักษาพยาบาลเบื้องต้น และการ
ฟื้นฟูสภาพ ตลอดจนเฝูาระวังสขุ ภาพ และคดั กรองผูป้ วุ ยเบือ้ งตน้ ได้

2. สามารถส่ือสารโน้มน้าวให้ผู้ต้องขังต่ืนตัว และรับผิดชอบต่อตนเองในการเฝูาระวังดูแลสุขภาพ
ตนเอง ชมุ ชน และสภาพแวดล้อมของสงั คม/ชมุ ชนตามบรบิ ทเรือนจา

3. สามารถสร้างโอกาสให้กลุ่มผู้ต้องขังเข้ามามีส่วนร่วมในการพัฒนาสุขภาพอนามัยของตนเองและชุมชน
ตามบริบทเรอื นจา

หลักสูตรนี้สาเร็จได้ด้วยความร่วมมือเป็นอย่างดีของผู้บริหาร (ที่ปรึกษา) จากกรมราชทัณฑ์
กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ กรมควบคุมโรค กรมอนามัย กรมสุขภาพจิต กรมการแพทย์ สถาบันการแพทย์
ฉกุ เฉนิ แห่งชาติ ตลอดจนคณะทางานจากกรมราชทณั ฑ์ สถาบนั พัฒนานวตั กรรมดา้ นระบบบริการสุขภาพ กอง
สขุ ศกึ ษา และกองสนบั สนุนสขุ ภาพภาคประชาชน กรมสนบั สนุนบรกิ ารสขุ ภาพ

หวังเป็นอย่างย่ิงว่าหลักสูตรนี้จะเป็นประโยชน์ต่อผู้เกี่ยวข้อง นาไปประยุกต์ใช้ในงานพัฒนาอาสาสมัคร
สาธารณสุขในกลมุ่ ผูต้ อ้ งขังใหเ้ ป็นมาตรฐานเดยี วกันตอ่ ไป

กรมสนับสนุนบรกิ ารสุขภาพ
ตุลาคม 2562

~3~

สารบัญ

เรื่อง หนา้

คานา
สารบัญ
บทนา

1. เหตุผลและความจาเป็น 1
2. คุณสมบตั ิ
2
หลักเกณฑก์ ารคัดเลือกผู้เข้ารับการอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจา (อสรจ.) 2
3. หลกั การ 2
4. จุดมงุ่ หมาย 3
5. ปรชั ญาของหลักสตู ร 3
6. มาตรฐานสมรรถนะ อสรจ. 3
7. การประเมินผลการฝึกอบรม 4
8. บทบาทหนา้ ทข่ี องอาสาสมัครสาธารณสุขเรอื นจา (อสรจ.) 4
9. โครงสร้างของหลกั สูตร 5
10. เน้อื หาในแต่ละหมวดวชิ า 5
8
1) ชอ่ื วชิ า ส่งเสรมิ สุขภาพและอนามัยส่งิ แวดลอ้ ม 9
2) ชอ่ื วชิ า การเฝูาระวังปอู งกนั ควบคุมโรคติดต่อและภยั สุขภาพท่ีเป็นปัญหาสาคัญ 10
3) ชอ่ื วิชา การปฐมพยาบาลเบ้อื งตน้ และการช่วยฟื้นคืนชพี ขน้ั พ้ืนฐาน 11
4) ชือ่ วิชา การดูแลผมู้ ปี ัญหาสขุ ภาพจิต/จิตเวช และผูท้ ใ่ี ช้สารเสพตดิ 11
5) ชอื่ วิชา การส่อื สารและจดั กิจกรรมการเรยี นรดู้ ้านสขุ ภาพ 11
6) ชื่อวิชา การดแุ ลสุขภาพพ้ืนฐานในผ้ปู วุ ยติดเตียง ผู้สูงอายุ และผพู้ กิ าร 12
7) ช่อื วชิ า อนามยั แม่และเด็กเบอ้ื งตน้ 13
8) ชอ่ื วชิ า การบรหิ ารจดั การตามบริบทพนื้ ท่ี 13
11. แผนการสอน/การจดั การเรียนรู้ 18
1) ช่ือวิชา สง่ เสริมสุขภาพและอนามัยส่ิงแวดล้อม 21
2) ชื่อวชิ า การเฝูาระวังปูองกนั ควบคุมโรคตดิ ต่อและภยั สุขภาพทเี่ ป็นปญั หาสาคัญ 23
3) ช่อื วิชา การปฐมพยาบาลเบอ้ื งตน้ และการชว่ ยฟื้นคืนชีพขน้ั พ้นื ฐาน 28
4) ชื่อวชิ า การดแู ลผ้มู ีปญั หาสุขภาพจิต/จติ เวช และผ้ทู ใ่ี ช้สารเสพตดิ 32
5) ชือ่ วชิ า การสื่อสารและจัดกจิ กรรมการเรียนรดู้ า้ นสขุ ภาพ 33
6) ชื่อวิชา การดุแลสขุ ภาพพ้ืนฐานในผ้ปู วุ ยติดเตยี ง ผสู้ ูงอายุ และผพู้ กิ าร 34
7) ชื่อวชิ า อนามยั แมแ่ ละเด็กเบื้องต้น 38
8) ชอ่ื วชิ า การบริหารจดั การตามบรบิ ทพ้ืนที่
12. ตารางการฝกึ อบรมหลักสูตร อสรจ.

คณะผ้จู ัดทา

~1~

หลกั สูตรฝกึ อบรมอาสาสมคั รสาธารณสุขในเรือนจา (อสรจ.)

บทนา

เหตผุ ลและความจาเป็น
มติคณะรัฐมนตรี เมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2558 รับทราบรายงานผลการพิจารณาคาร้องเพ่ือ

เสนอแนะนโยบายหรือข้อเสนอในการปรับปรุงกฎหมาย เรื่องสิทธิของผู้ต้องขังและสิทธิในการได้รับบริการ
สาธารณสุขจากรัฐ กรณกี ารเขา้ ถงึ สิทธใิ นการได้รับบริการสาธารณสุขของผู้ต้องขัง และมอบหมายให้กระทรวง
ยุติธรรม เป็นหน่วยงานหลักรับไปพิจารณาร่วมกับกระทรวงแรงงาน กระทรวงสาธารณสุข สานักงานปลัด
สานักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา สานักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ แพทย์สภา และสภาการพยาบาล
เพื่อพิจารณาศึกษาแนวทางและความเหมาะสมของข้อเสนอดังกล่าว และเพื่อให้ผู้ต้องขังในประเทศไทยได้
เข้าถึงสิทธิทางสุขภาพอันเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานตามรัฐธรรมนูญ กติการะหว่างประเทศหรือพันธกรณีระหว่าง
ประเทศ ท้ังน้ีผู้ต้องขังในเรือนจาควรได้รับการเข้าถึงบริการสาธารณสุขอันมีมาตรฐานและประสิทธิภาพที่พึง
จะไดร้ บั อยา่ งเท่าเทยี มกัน

ปัญหาประการหน่ึงคือ ก่อนที่ผู้ต้องขังแต่ละคนจะได้รับสิทธิในการมาถึงสถานพยาบาลเพ่ือรับการตรวจ
รักษาและเข้าถึงการรักษายังมีข้ันตอนท่ีแตกต่างกันไปตามแต่ละเรือนจา เช่น มีการกาหนดว่า พยาบาลจะ
ตรวจผู้ต้องขังจากแดนใด ในวันใด เช่นการตรวจแดนหน่ึงวันจันทร์ ตรวจแดนสองวันอังคาร ผู้ต้องขังแต่ละแดน
จงึ ตอ้ งรอให้ถึงวันของแดนตนเองจึงจะมีสิทธิเข้าไปตรวจที่สถานพยาบาล แต่หากมีผู้ปุวยฉุกเฉินก็จะได้รับการ
รักษากอ่ นเปน็ กรณพี ิเศษ เนือ่ งจากเจา้ หนา้ ท่มี กี าลงั ไมเ่ พียงพอ เรอื นจาหลายแห่งใช้ระบบคัดกรองในแดนก่อน
เพอื่ ไม่ให้มีปริมาณผู้ต้องขังมาท่ีสถานพยาบาลจานวนมากจนเป็นภาระของสถานพยาบาลมากเกินไป โดยส่วน
ใหญ่เรือนจาให้อาสาสมัครนักโทษประจาแดนน้ันๆเป็นผู้คัดกรองเบื้องต้น จึงมีความเป็นไปได้ที่อาสาสมัคร
คัดกรอง หรือผู้บังคับบัญชาการแดนซึ่งไม่มีความรู้เฉพาะทางการแพทย์ อาจวินิจฉัยผิด และทาให้ผู้ต้องขังที่
เจ็บปุวยเข้าไม่ถึงบริการด้านสุขภาพตามสิทธิของตน รวมถึงการส่งเสริมและปูองกันโรค อย่างท่ัวถึงเท่าเทียม
และเสมอภาค

ในปี 2563 พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวงกรณ พระวชิรเกล้า
เจา้ อยู่หวั ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกลา้ โปรดกระหมอ่ มใหม้ ีการจัดตั้งโครงการราชทัณฑ์ปันสุข ทาความ
ดี ด้วยหัวใจ มีวัตถุประสงค์เพ่ือมุ่งเน้นในด้านการส่งเสริมทางด้านเครื่องมือแพทย์ ด้านการบริการทาง
การแพทย์ ด้านการบริการทางการพยาบาล โดยพฒั นาองคค์ วามรู้ด้านสุขภาพอนามัยที่จาเป็นแก่ผู้ต้องขัง และ
องคค์ วามรู้ด้านสขุ ภาพในเรือนจาแกอ่ าสาสมัครด้านสขุ ภาพในเรือนจา (อสรจ.)

ผู้เกี่ยวข้องจากกระทรวงยุติธรรม โดยกรมราชทัณฑ์ และกระทรวงสาธารณสุข โดยกรมสนับสนุน
บริการสุขภาพ จึงได้ร่วมกันปรับปรุงหลักสูตรฝึกอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจา (อสรจ.) ปีพุทธศักราช
2563 ขึ้น เพื่อสนับสนุนการฝึกอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจา(อสรจ.)ในเรือนนอนและโรงฝึกงานใน
เรือนจาให้มีความรู้ ความเข้าใจ เฝูาระวัง คัดกรองสุขภาพเบ้ืองต้น ดูแลช่วยเหลือและถ่ายทอดความรู้ เพ่ือ
ส่งเสริมสุขภาพ ปูองกันโรค ตลอดจนดูแลสิ่งแวดล้อมท่ีเอ้ือต่อสุขภาพและสามารถปรับเปล่ียนพฤติกรรม
สขุ ภาพทเ่ี หมาะสมในกลุม่ ผู้ตอ้ งขังในเรอื นจาต่อไป

~2~

คุณสมบัติ

หลกั เกณฑก์ ารคัดเลือกผเู้ ขา้ รับการอบรมอาสาสมัครสาธารณสขุ เรือนจา (อสรจ.)

๑. เป็นนักโทษเด็ดขาดชั้นดี เว้นแต่เป็นผู้ต้องขังที่มีความประพฤติดี ผู้บังคับบัญชาเรือนจา
อาจคดั เลอื กจากนักโทษชน้ั กลางข้ึนไปตามลาดับ และกาหนดเหลือโทษ 1 ปขี ึน้ ไป

๒. เป็นผตู้ ้องขังทส่ี ามารถอา่ นออกเขียนได้ หรือจบการศึกษาชั้นประถมศกึ ษาปที ี่ ๖ ขนึ้ ไป

๓. มีสุขภาพดที ั้งกายและใจ และมพี ฤติกรรมทางด้านสขุ ภาพทเี่ ป็นแบบอยา่ งท่ดี ี

หมายเหตุ :

1. ในการคัดเลือกผู้ต้องขังจากชั้นกลางขึ้นไปเข้ารับการอบรม ให้ขึ้นอยู่กับดุลพินิจของผู้บัญชาการ
เรือนจา หากจาแนกแล้วเล็งเห็นว่า ผู้ต้องขังมีความประพฤติดี มีใจรัก ชอบช่วยเหลือและมีจิตอาสาที่จะดูแล
ผู้ตอ้ งขงั อ่ืน โดยไม่รังเกียจเดยี ดฉนั ท์ ก็ให้สามารถคดั เลือกมาเปน็ อาสาสมคั รสาธารณสุขเรือนจา (อสรจ.) ได้

2. ในการจัดอบรม หากจานวนผู้ต้องขังในเรือนจาที่จะอบรม อสรจ. มีน้อย หรือเป็นเรือนจา
ท่ีกาหนดโทษไม่เกิน 2 ปี เช่น สถานกักขัง อาจย้ายผู้ต้องขังท่ีจะเข้ารับการอบรมไปรวมกับเรือนจาอ่ืนในเขต
เดยี วกนั และกลบั มาปฏิบัตหิ นา้ ท่ใี นเรอื นจาของตนตามเดิม

หลักการ
1. เป็นหลักสูตรเพื่อพัฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจา (อสรจ.) ให้มีความรู้และทักษะพื้นฐาน

ด้านสุขภาพ และเจตคติท่ีเหมาะสม สามารถทาหน้าที่ อสรจ. ได้ตรงตามความต้องการและสอดคล้องกับ
นโยบายดา้ นระบบบริการสขุ ภาพ

2. เป็นหลักสูตรที่เน้นความรู้ ความเข้าใจ และทักษะท้ังทฤษฎีและการปฏิบัติจริง สามารถจัด
ฝึกอบรมได้ตามศกั ยภาพและโอกาสของผเู้ รียน (อสรจ.)

3. เป็นหลักสูตรที่เปิดโอกาสให้หน่วยงานอื่นเข้ามามีส่วนร่วมในการปรับปรุงหลักสูตรให้ตรงตาม
ความตอ้ งการ และสอดคล้องกับปญั หาสาธารณสุข/ปญั หาสุขภาพของเรือนจาแตล่ ะแห่ง

จดุ มงุ่ หมาย
1. เพื่อผลิตและพัฒนา อสรจ. ให้มีความรู้ ทักษะและทัศนคติที่ดีในการดาเนินงานสุขภาพภาค

ประชาชน โดยกลวิธสี าธารณสุขมลู ฐาน และชุมชนตามบรบิ ทของเรอื นจา
2. เพื่อให้ อสรจ. สามารถนาความรู้ด้านสุขภาพไปปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพในการคัด

กรองสุขภาพเบื้องต้นเฝูาระวัง และถ่ายทอดความรู้ เพื่อส่งเสริมสุขภาพ ปูองกันโรค และดูแลช่วยเหลือเพ่ือน
ผูต้ ้องขงั กลมุ่ ปวุ ยเบ้อื งตน้ ตลอดจนดแู ลส่งิ แวดล้อมที่เอ้ือต่อสุขภาพของกลมุ่ ผูต้ ้องขังในชุมชนบรบิ ทของเรือนจา

3. เพือ่ ให้ อสรจ. มีบุคลิกภาพ มีมนุษยสัมพันธ์ มีคุณธรรม จริยธรรมและวินัยในตนเอง มีสุขภาพ
อนามยั ท่สี มบรู ณ์ท้งั รา่ งกายและจติ ใจ เหมาะสมกบั งานอาสาสมัคร

4. เพอ่ื ให้ อสรจ. ตระหนักและมีส่วนร่วมในการพัฒนาคุณภาพชีวิตของเพ่ือนมนุษย์ในชุมชนเรือนจา
สานึกในความเป็นไทย และเสยี สละเพ่อื ส่วนรวม

ปรชั ญาของหลักสตู ร
หลักสตู รฝกึ อบรมอาสาสมคั รสาธารณสุขเรือนจา (อสรจ.) ปีพุทธศักราช 2561 นี้มุ่งหวังให้หน่วยงาน

เรือนจาทุกแห่ง ทุกองค์กรท่ีต้องการผลิต และพัฒนา อสรจ. ให้มีความรู้ ทัศนคติ ทักษะและความสามารถ

~3~

ในการดาเนินงานสุขภาพภาคประชาชน โดยกลวิธีสาธารณสุขมูลฐาน สามารถนาไปใช้ได้เพ่ือพัฒนาศักยภาพ
ของคนในชมุ ชนบรบิ ทเรือนจาแตล่ ะแห่งทส่ี ามารถจะดาเนนิ การได้ อนั ม่งุ ใหป้ ระชาชน ชุมชน พึ่งตนเอง

มาตรฐานสมรรถนะ อสรจ.
1. มคี วามรอบรดู้ า้ นสุขภาพ (Health Literacy) และพฤตกิ รรมสขุ ภาพ (Health Behavior) ทีเ่ หมาะสม
2. สามารถเป็นแกนนาในงานส่งเสริมสุขภาพ การปูองกันโรค การรักษาพยาบาลเบื้องต้น และการ

ฟน้ื ฟสู ภาพตลอดจนเฝาู ระวงั สุขภาพและคดั กรองผู้ปุวยเบ้ืองต้นได้
3. สามารถสื่อสารโน้มน้าวให้ผู้ต้องขังต่ืนตัว และรับผิดชอบต่อตนเองในการเฝูาระวังดูแลสุขภาพตนเอง

ชุมชน และสภาพแวดล้อมของสังคม

4. สามารถสรา้ งโอกาสให้กลุ่มผู้ต้องขังเข้ามามสี ่วนรว่ มในการพัฒนาสุขภาพอนามยั ของตนเองและชุมชน

รปู แบบ/เกณฑ์การประเมินสมรรถนะ อสรจ.

การประเมนิ ผลการฝกึ อบรม

- ประเมินพฤติกรรมระหวา่ งเรยี น (พฤตกิ รรมการมสี ว่ นรว่ ม)
- ประเมนิ ทกั ษะการปฏบิ ตั ิ (การปฏบิ ตั ิ)

~4~

บทบาทหนา้ ทีข่ องอาสาสมคั รสาธารณสุขเรือนจา (อสรจ.) ทาหน้าท่ใี นการช่วยเหลือพยาบาลในการ

1. นานโยบายไปสูก่ ารปฏบิ ัติ เพ่อื พฒั นาและแกไ้ ขปญั หาสุขภาพทส่ี อดคล้องในพนื้ ท่ี
2. เป็นผสู้ อ่ื ข่าวสารดา้ นสาธารณสุขระหว่างเจา้ หน้าทแี่ ละผตู้ อ้ งขังในเรอื นจา
3. ปรบั เปล่ียนพฤตกิ รรมสขุ ภาพตนเอง และถ่ายทอดความรู้ ตลอดจนโน้มน้าวเพื่อน
ผตู้ ้องขงั ในเรือนจาให้เกิดการปรบั เปลย่ี นพฤติกรรมสุขภาพท่เี หมาะสม
4. สง่ เสริมสขุ ภาพ และปอู งกนั โรค โดยให้คาแนะนา ถ่ายทอดความรู้แก่ผู้ต้องขัง ในเรื่องเก่ียวกับการ
สร้างสุขภาพพลานามัยใหแ้ ข็งแรง ตลอดจนการสุขาภิบาลอนามยั สง่ิ แวดล้อม เพ่ือให้เกิดการเจ็บปวุ ยน้อยทส่ี ดุ
5. เป็นจิตอาสาและช่วยเหลือพยาบาลในการให้บริการสาธารณสุขเบ้ืองต้นแก่กลุ่มผู้ต้องขัง เช่น การ
คัดกรองโรคผู้ปุวยเบื้องต้น การปฐมพยาบาลเบ้ืองต้น การส่งผู้ปุวยไปยังสถานพยาบาลเรือนจา และการดูแล
ติดตามผปู้ ุวยทไ่ี ดร้ ับการส่งตอ่ มาจากสถานพยาบาล ภายใต้การดูแลของเจา้ หนา้ ที่พยาบาลในเรือนจา

โครงสรา้ งของหลักสตู ร
เน้ือหาหลักสูตรฝึกอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจา (อสรจ.) ปีพุทธศักราช 2563 กาหนดวิชา

ทอี่ บรมไว้ ดังน้ี

หมวดวิชา เวลา(ชั่วโมง)
1. ส่งเสรมิ สุขภาพและอนามยั ส่ิงแวดล้อม ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ

32

2. การเฝาู ระวงั ปูองกนั ควบคมุ โรคติดต่อและภยั สขุ ภาพทเี่ ปน็ ปญั หาสาคัญ 3 2

3. การปฐมพยาบาลฉกุ เฉนิ และการกู้ชีพข้ันพ้ืนฐาน (Emergency First Aid 2 3
and Basic Life Support Training Course)

4. การดูแลผู้มีปัญหาสุขภาพจิต/จิตเวช และผู้ที่ใช้สารเสพติด 12

5. การสื่อสารและจัดกจิ กรรมการเรยี นร้ดู า้ นสุขภาพ 11

6. การดแู ลสขุ ภาพพ้นื ฐานในผ้ปู วุ ยติดเตียง ผู้สงู อายุ และผ้พู ิการ 11

7. อนามยั แม่และเด็กเบื้องตน้ 11

8. การบริหารจดั การตามบรบิ ทพนื้ ที่ 1

วิธีการจัดกระบวนการเรียนรู้
วิธีการจัดกระบวนการเรยี นรู้สาหรบั อสรจ. โดยการฝกึ อบรมทง้ั ภาคทฤษฎีและภาคปฏบิ ัติ

เนอ้ื หาในแต่ละหมวดวิชา ดังตอ่ ไปนี้

~5~

1. ช่อื วชิ า ส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสง่ิ แวดล้อม

กล่มุ วิชาบงั คบั : ๕ ชว่ั โมง (ภาคทฤษฎี จานวน ๓ ชั่วโมง และภาคปฏบิ ตั ิ จานวน ๒ ชัว่ โมง)

๕ วิชาย่อย : วชิ าโภชนาการและอาหารเพื่อสุขภาพ
วชิ าสขุ ภาพชอ่ งปากและการดแู ล
วิชาการออกกาลังกายเพ่ือสขุ ภาพ
วิชาการสุขาภิบาลอาหารและนา้ ในเรอื นจา
วชิ าการอนามัยสิ่งแวดล้อมในเรือนจา

ชือ่ วิชาย่อยท่ี 1.1 โภชนาการและอาหารเพอ่ื สขุ ภาพ
วตั ถุประสงคร์ ายวิชา

- เพอ่ื ใหผ้ ูเ้ ขา้ อบรมสามารถประเมนิ ภาวะโภชนาการอยา่ งง่ายไดด้ ว้ ยตนเอง
- เพ่ือใหผ้ ูเ้ ข้าอบรมสามารถเลือกซอ้ื อาหารลดหวาน มัน เคม็ ได้ดว้ ยตนเอง

มาตรฐานรายวชิ า

- ประเมินภาวะโภชนาการโดยการวัดเส้นรอบเอว หน่วยเป็นเซนติเมตร (เส้นรอบเอวไม่ควร
เกนิ คร่ึงหนึ่งของสว่ นสูง)

- อาหาร หวาน มัน เคม็ 6 6 1
- การอา่ นฉลากโภชนาการอยา่ งง่าย (GDA) ร่วมกับการเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อาหารและเครื่องด่ืม

ที่มีสัญลักษณ์ทางเลือกสุขภาพ (Healthier Choice Logo) และการสังเกตวันหมดอายุบน
ผลติ ภัณฑ์

คาอธบิ ายรายวิชา

อาหารเพ่ือสุขภาพ คือ การเลือกอาหารและกินอาหารใหไ้ ด้คุณคา่ ทางโภชนาการท่ีสมดุล กินอาหารให้
ครบถ้วนทุกหมูใ่ นแตล่ ะวนั เนน้ ผัก ปลาและธญั พชื เปน็ พิเศษ ไมง่ ดอาหารมื้อใดม้ือหน่ึง และการควบคุมการ
กนิ อาหารหวาน มัน เค็ม ไม่ให้มากเกนิ ไป (6:6:1)

ช่อื วชิ ายอ่ ยที่ 1.2 สขุ ภาพชอ่ งปากและการดแู ล
วตั ถปุ ระสงคร์ ายวิชา

เพอื่ ให้อาสาสมัครเรอื นจา (อสรจ.) มคี วามรูค้ วามเข้าใจ สามารถปฏิบัติ บอกต่อองค์ความรู้ดา้ นทันตสขุ ภาพ
โดย อสรจ. ตอ้ งสามารถ

1. อธิบายการรับประทานอาหารทม่ี คี วามเสี่ยงการเกิดโรคในชอ่ งปาก
2. อธิบายปัจจัยท่เี สยี่ งต่อการเกิดโรคเหงือก โรคปรทิ ันต์ และโรคฟนั ผุ
3. อธบิ ายการทาความสะอาดช่องปาก การแปรงฟนั ท่ถี ูกวธิ ี
4. อธิบายการประเมินสขุ ภาพช่องปากเบอื้ งต้น

~6~

มาตรฐานรายวิชา

1. สขุ ภาพช่องปากต่อสุขภาพร่างกาย
-โครงสรา้ งและหนา้ ที่ของอวยั วะในชอ่ งปาก

2. พฤติกรรมที่มีผลเสยี ตอ่ ทนั ตสขุ ภาพ
-การรบั ประทานอาหาร ขนม ลูกอม
-การทาความสะอาดชอ่ งปากทีไ่ มเ่ หมาะสม

3. โรคฟันผุ
-สาเหตทุ ที่ าใหเ้ กิดโรค
-แนวทางการรักษาและการส่งเสรมิ และปูองกันฟนั ผุ

4. โรคปริทนั ต์ เหงือกอักเสบ
-สาเหตทุ ท่ี าใหเ้ กิดโรค
-แนวทางการรกั ษาและการส่งเสริมปอู งกนั โรคปริทันต์ และเหงอื กอักเสบ

5. ข้อปฏิบัตใิ นการดแู ลสุขภาพช่องปาก
-การแปรงฟนั ทถ่ี ูกวิธี

คาอธบิ ายรายวิชา

สุขภาพชอ่ งปากตอ่ สุขภาพร่างกาย
ปากเปน็ ประตูสสู่ ขุ ภาพ ปัญหาสุขภาพชอ่ งปากอาจเปน็ จุดเรมิ่ ตน้ ทีก่ ่อให้เกิดปัญหาสุขภาพ อนื่ ๆ ท่ี
รา้ ยแรงหรอื เป็นส่วนท่เี กี่ยวเนอ่ื งโดยมสี าเหตมุ าจากปญั หาสุขภาพอน่ื ๆ ได้ ปญั หาสุขภาพชอ่ งปาก ทสี่ าคัญคือ
โรคฟันผุ และโรคปริทันต์อักเสบ ซงึ่ พบในประชากรส่วนใหญข่ องประเทศ และสง่ ผลกระทบตอ่ การมีคุณภาพ
ชีวติ ที่ดใี นประชากรเกอื บทกุ ชว่ งวัย ดังนนั้ ทมี สร้างเสรมิ สขุ ภาพจงึ จาเป็นตอ้ งมีความรู้ เกี่ยวกบั โรคดังกล่าว
เพอ่ื ใหร้ วู้ ิธีการปอู งกนั เข้าใจแนวทางการรักษา สามารถตรวจ ใหค้ าแนะนา บาบัด ฉกุ เฉนิ และสง่ ตอ่ เพื่อการ
รักษา ได้อย่างถกู ต้องเหมาะสม

ช่อื วชิ าย่อยท่ี 1.3 การออกกาลังกายเพ่อื สุขภาพ
วตั ถปุ ระสงค์รายวิชา

- เพื่อให้ผเู้ ขา้ อบรมสามารถเข้าใจการออกกาลงั กายได้อยา่ งถกู ต้องตามหลักการออกกาลังกาย
- เพื่อให้ผ้เู ข้ารบั การอบรมสามารถนาการออกกาลังกายไปใช้ในชวี ติ ประจาวนั ได้

มาตรฐานรายวิชา

1. ความหมายและความสาคัญของกิจกรรมทางกาย/การออกกาลังกาย
2. หลักการออกกาลังกาย
3. หลักในการออกแบบโปรแกรมออกกาลงั กาย (FITT)
4. การแบง่ ประเภทการฝกึ

- การยืดเหยยี ดร่างกาย

~7~

- การฝึกร่างกายดว้ ยแรงต้าน
- การฝกึ เรอ่ื งระบบหายใจไหลเวยี นเลือด
5.ข้อจากดั ในการออกกาลงั กาย

คาอธบิ ายรายวชิ า

การออกกาลังกายเพ่ือสขุ ภาพ คือการออกกาลงั ที่ไมห่ วังผลแพ้ชนะ แตเ่ พ่ือเสริมสรา้ งร่างกายใหม้ ี
สขุ ภาพดตี ามหลักการออกกาลังกายท้งั 3 ด้าน คือ ด้านความยดื หยุน่ ของร่างกาย ความแขง็ แรงของร่างกาย
และสมรรถภาพของระบบหวั ใจไหลเวียนเลือด

ชอื่ วิชาย่อยท่ี 1.4 การสขุ าภิบาลอาหารและนา้ ในเรือนจา
วัตถปุ ระสงค์รายวชิ า

- เพื่อใหอ้ าสาสมัครเรือนจา (อสรจ.) มีความรู้ความเข้าใจ สามารถปฏบิ ัติ บอกต่อการสุขาภิบาล
อาหาร และการจดั การคณุ ภาพน้าบริโภคในเรือนจา

มาตรฐานรายวชิ า

1. การสขุ าภบิ าลอาหาร
- สุขวทิ ยาส่วนบคุ คลของผู้สัมผัสอาหาร
- วธิ ีการล้างมอื ที่ถูกวิธี
- วธิ กี ารล้างผักทีถ่ ูกวิธี3.2 การจดั การขยะ

2. การจัดการคุณภาพนา้ บริโภค
- ความรู้เบ้ืองตน้ เก่ียวกับน้าสะอาด
-การตรวจสอบคุณภาพนา้ เบ้ืองต้น

คาอธิบายรายวิชา

วิชาการส่งเสริมสุขภาพและอนามยั สิ่งแวดล้อม
ความสาคัญและบทบาทของ อาสาสมัครเรอื นจา (อสรจ.) ทาหน้าทใ่ี นการส่งเสริมสุขภาพและอนามัย
ส่งิ แวดลอ้ ม โดยการเปน็ แกนนาและถา่ ยทอดความรอบรู้ด้านสุขภาพและอนามยั ส่ิงแวดลอ้ ม ได้แก่ โภชนาการ
การออกกาลังกาย มารดาและทารก สุขภาพช่องปาก และการสขุ าภิบาลและอนามัยส่ิงแวดล้อม

วชิ ายอ่ ยท่ี 1.5 การอนามัยสงิ่ แวดล้อมในเรอื นจา
วตั ถปุ ระสงค์รายวิชา

- เพือ่ ใหอ้ าสาสมัครเรือนจา (อสรจ.) มคี วามรู้ความเขา้ ใจ สามารถปฏิบัติ บอกต่อในการจัดการ
อนามัยสิ่งแวดล้อมในเรือนจา

มาตรฐานรายวิชา

1. การจัดสภาพแวดล้อมเรือนนอนทเ่ี อื้อต่อการมีสขุ ภาพดี
- การทาความสะอาดเรือนนอน
- การทาความสะอาดเคร่ืองนอน

~8~

- อุณหภมู ิ ความชืน้ แสงสว่างและการระบายอากาศ

- การปูองกนั อบุ ัตเิ หตุและอัคคีภัย

2. การจดั การขยะ
- ประเภทของขยะ

- การจัดการขยะ
3. การควบคุมสัตว์ แมลง พาหะนาโรค
- การควบคมุ และปูองกนั ยุง แมลงวัน แมลงสาบ หนู

4. พฤติกรรมการใชแ้ ละการทาความสะอาดส้วมที่ถูกต้อง
- พฤตกิ รรมการใชส้ ว้ ม

- การทาความสะอาด

คาอธิบายรายวชิ า

การสุขาภิบาลท่ีอยู่อาศัยและสถาบัน หมายถึง การจัดการและควบคุมดูแลท่ีอยู่อาศัยหรืออาคาร
สถานท่ีท่ีสร้างข้ึนเพ่ือใช้เป็นที่ทาการซ่ึงกาหนดให้เป็นที่ชุมนุมให้สะอาดถูกสุขลักษณะ โดยจัดการให้ได้ตาม
ความตอ้ งการข้ันมูลฐานท้ังทางร่างกาย จิตใจ และจัดให้ปลอดภัยจากการเกิดอุบัติเหตุและการเกิดโรคระบาด
ในผอู้ ยูอ่ าศัย

2. ชื่อวชิ า การเฝา้ ระวงั ปอ้ งกัน ควบคุมโรคตดิ ตอ่ และภยั สขุ ภาพทเ่ี ป็นปัญหาสาคัญ
(๕ ชวั่ โมง ; ภาคทฤษฎี จานวน ๓ ชัว่ โมง และภาคปฏิบตั ิ จานวน ๒ ชว่ั โมง)

วตั ถุประสงคร์ ายวิชา
1. เพื่อทราบและเขา้ ใจหลกั การเฝาู ระวัง ปอู งกนั ควบคุมโรคติดต่อและภัยสุขภาพทีเ่ ปน็ พนื้ ฐาน
2. เพอ่ื ทราบและเขา้ ใจหลักการเฝูาระวัง ปูองกันควบคมุ โรควณั โรค
3. เพ่อื ทราบและเขา้ ใจหลกั การเฝูาระวงั ปอู งกันควบคุมโรคเอดส์
4. เพ่อื ทราบและเข้าใจหลักการเฝาู ระวงั ปูองกันควบคมุ โรคไข้หวดั ใหญ่

มาตรฐานรายวิชา
1. อสรจ. แสดงความรู้ความเข้าใจสาเหตุของการเกิดโรค การติดต่อของโรค การตระหนักและคัด

กรองโรค วธิ ปี อู งกนั ควบคมุ ไม่ใหเ้ กดิ โรคในเรือนจา
2. อสรจ. มีทักษะ/สามารถตระหนักในอาการ อาการแสดงและคัดกรองโรคได้ ให้คาแนะนาในการ

ปอู งกันโรคและดูแลรักษาเบอ้ื งต้น
3. อสรจ. สามารถถ่ายทอดความรู้ สื่อสารโน้มน้าวให้ผู้ต้องขังตื่นตัว และรับผิดชอบต่อตนเองในการ

เฝาู ระวงั ดูแลสขุ ภาพ และสภาพแวดลอ้ มของสงั คม

คาอธบิ ายรายวชิ า
1. หลักการและแนวปฏบิ ัตใิ นการเฝาู ระวงั ปูองกนั ควบคมุ โรคและภยั สขุ ภาพท่ีสาคัญในเรอื นจา
2. บทบาทของ อสรจ. ในการเฝาู ระวงั ปูองกันควบคุมโรคและภยั สุขภาพทสี่ าคัญในเรือนจา

~9~

3. ชื่อวชิ า การปฐมพยาบาลฉุกเฉนิ และการก้ชู ีพขนั้ พ้ืนฐาน (Emergency First Aid and
Basic Life Support Training Course)

(๕ ชว่ั โมง ; ภาคทฤษฎี จานวน 2 ชว่ั โมง และภาคปฏบิ ตั ิ จานวน 3 ช่ัวโมง)

วตั ถปุ ระสงค์รายวิชา

1. เพอ่ื ใหผ้ เู้ ขา้ รับการอบรมมคี วามรเู้ กี่ยวกบั ระบบการแพทย์ฉกุ เฉนิ ของประเทศไทยและสทิ ธิ UCEP
๒. เพื่อใหผ้ ้เู ขา้ รบั การอบรมมีความรู้และทกั ษะเก่ียวกับภาวะฉุกเฉินและหลักและวิธีการปฐมพยาบาล
เบื้องต้น
3. เพ่ือใหผ้ เู้ ข้ารบั การอบรมมีความรแู้ ละทักษะในการช่วยฟ้ืนคนื ชพี ขั้นพืน้ ฐานและการใชเ้ ครอ่ื ง AED
4. เพ่ือให้ผู้เขา้ รบั การอบรมมคี วามปลอดภัยในการเข้าไปให้ความช่วยเหลือผบู้ าดเจบ็ หรือผูป้ ุวยฉุกเฉนิ

มาตรฐานรายวชิ า

ผู้เรียนต้องมีความรู้และทกั ษะดา้ นใดบา้ ง เพอื่ นาไปปฏบิ ตั งิ านไดจ้ ริง
๑. ระบบการแพทย์ฉกุ เฉิน
๒. ภาวะฉุกเฉนิ ของหวั ใจระบบการแพทยฉ์ กุ เฉิน(สทิ ธิ UCEP)
๓. การชว่ ยฟน้ื คืนชพี (CPR)
๔. การใชเ้ คร่อื งฟ้ืนคนื คลื่นหวั ใจด้วยไฟฟูาแบบอัตโนมัติ (AED)
๕. การปฐมพยาบาลผ้ปู วุ ยฉุกเฉิน
๖. การจดั ท่าพักฟน้ื ผูป้ ุวยเจบ็ ทั่วไป
๗. การแก้ไขทางเดินหายใจถกู อุดก้ัน (Chocking)
๘. การจัดทา่ พักฟ้ืน(Recovery position)

คาอธบิ ายรายวชิ า

1. ภาวะฉกุ เฉิน ระบบการแพทย์ฉกุ เฉินของประเทศไทยและสิทธิ UCEP
ขอบเขตเน้ือหาครอบคลุมถึงภาวะฉุกเฉิน ซ่ึงเป็นภาวะท่ีคุกคามต่อชีวิต สามารถเกิดขึ้นได้ทุกท่ี ทุก
เวลา ทุกกลุ่มอายุ ท้ังบนบกและในน้า การประเมิน การแยกระดับภาวะฉุกเฉิน และและการร้องขอความ
ช่วยเหลอื ได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว ระบบบริการการแพทย์ฉุกเฉินของประเทศไทย สิทธ์ิของผู้ปุวยฉุกเฉินใน
การเขา้ รับบรกิ าร
2. การช่วยฟื้นคนื ชพี (CPR)
ครอบคลุมเน้ือหา ภาวะฉุกเฉินเก่ียวกับระบบหัวใจ ระบบหายใจ การจัดการกับภาวะหัวใจหยุดเต้น
(cardiac arrest) หลักและวิธีการช่วยฟ้นื คนื ชีพขนั้ พ้นื ฐาน ( Basic life support) ขั้นตอนของการช่วยฟ้ืนชีพ
ข้ันพื้นฐาน การประเมินความปลอดภัย ณ จุดเกิดเหตุ การประเมินการหายใจของผู้ปุวย การร้องขอความ
ช่วยเหลือในระบบการแพทยฉ์ กุ เฉนิ โดยการโทรหมายเลข 1669 การกดหน้าอกอย่างเดียว(Hand only CPR)
และการกดหนา้ อกรว่ มกับการช่วยหายใจ
3. การใช้เคร่ืองฟื้นคนื คลน่ื หวั ใจด้วยไฟฟาู แบบอัตโนมตั ิ (Automated External Defibrillator: AED)
ครอบคลุมเนื้อหา หลักการทางาน วิธีการใช้เครื่องช่วยฟื้นคืนคลื่นหัวใจด้วยไฟฟูาแบบอัตโนมัติ
(Automated External Defibrillator: AED) ซ่ึงเป็นอุปกรณ์อิเลคทรอนิคท่ีสามารถวิเคราะห์คลื่นไฟฟูา
หัวใจได้โดยอัตโนมัติ และมีกระแสไฟฟูาท่ีสามารถช็อกไฟฟูาหัวใจชนิดเคล่ือนท่ีได้ ประโยชน์ของการใช้ AED
ได้เรว็ จะชว่ ยทาใหผ้ ู้ปวุ ยมีโอกาสการรอดชีวติ เพ่มิ มากขนึ้ 30-40%

~ 10 ~

๔. การปฐมพยาบาลภาวะฉุกเฉนิ เบอ้ื งตน้ การจัดท่าพักฟ้นื (Recovery position) ผ้ปู วุ ยเจบ็ ทัว่ ไป
ครอบคลุมเน้ือหา ภาวะฉุกเฉินที่เป็นอันตรายต่อสัญญาณชีพ หรือการรอดชีวิตจากภาวะฉุกเฉิน หลัก
และวิธีการปฐมพยาบาลภาวะฉุกเฉนิ ทพ่ี บบ่อย เช่น การแก้ทางเดินหายใจถูกอุดก้ัน (Chocking) ในผู้ใหญ่เด็กและ
ทารกด้วยวิธีการทารัดกระตุกที่หน้าท้อง(Abdominal thrusts) ในผู้ใหญ่และเด็ก และวิธีการตบหลังและกด
หน้าอกในทารก(back blow, chest thrusts) ฯ การเคลื่อนย้ายที่จาเป็น การจัดท่าพักฟ้ืน (Recovery position)
ผปู้ ุวยเจ็บทวั่ ไป วิธีการจัดท่าพักฟ้ืนผู้ปุวยที่หมดสติแต่ยังหายใจอยู่หรือผู้ที่ได้รับการช่วยเหลือจากการช่วยฟ้ืนคืน
ชพี (CPR) จนกลบั มามชี พี จรและหายใจได้เองอีกคร้ัง ระหว่างรอการชว่ ยเหลือจากหนว่ ยแพทยฉ์ ุกเฉิน

4. ช่อื วชิ า การดแู ลผูม้ ีปัญหาสุขภาพจติ /จิตเวช และผู้ทใี่ ช้สารเสพตดิ

(3 ชวั่ โมง ; ภาคทฤษฎี จานวน 1 ช่ัวโมง และภาคปฏบิ ตั ิ จานวน 2 ชวั่ โมง)

วัตถุประสงค์รายวิชา

1. คัดกรองโรค/ภาวะซึมเศรา้ โรคจิต ความเสีย่ งตอ่ การทาร้าย/ฆ่าตวั ตนเองหรือผูอ้ ่ืน โรคตดิ สุราและ
ภาวะเพ้อจากการถอนสุรา และระบสุ ญั ญาณเตือนของพฤตกิ รรมกา้ วรา้ วรุนแรงไดอ้ ย่างถกู ต้อง

2. ใหค้ วามช่วยเหลอื ทางด้านจติ ใจและเฝาู ระวงั มิใหเ้ กิดภาวะอันตรายต่อผปู้ ุวยและผตู้ ้องขงั อื่นได้
อยา่ งถูกต้องเหมาะสม

3. สามารถบรหิ ารเหตุการณ์ภาวะจิตเวชฉกุ เฉินเบอ้ื งต้นและรายงานเจา้ หน้าท่ีได้อย่างถูกต้อง รวดเร็ว
และปลอดภัย

4. สามารถจากัดพฤติกรรมก้าวร้าวรุนแรงของผตู้ ้องขงั ทม่ี ีภาวะจติ เวชฉุกเฉนิ ได้อยา่ งถกู ต้องปลอดภยั

มาตรฐานรายวชิ า

1. อาการ พฤติกรรมที่แสดงออกและความสาคัญของการเฝาู ระวงั และชว่ ยเหลือผูต้ ้องขังที่ปุวยเปน็ โรค
จติ โรคซมึ เศร้า พฤติกรรมเสี่ยงต่อการทารา้ ย/ฆ่าตนเองและผูอ้ ่ืน โรคติดสรุ าและภาวะเพ้อจากการถอนสุรา

2. ทักษะการสอื่ สารเพอ่ื ชว่ ยเหลอื ด้านจติ ใจเบ้ืองต้น
3. การจดั การเหตกุ ารณ์ภาวะจิตเวชฉกุ เฉินเบ้ืองตน้ และการจากดั พฤตกิ รรมกา้ วรา้ วรุนแรงอยา่ ง
ปลอดภยั

คาอธิบายรายวิชา

ศึกษาและฝึกปฏิบตั ิในการคัดกรอง การให้ความช่วยเหลอื ทางด้านจติ ใจให้กบั ผตู้ อ้ งขังที่เส่ยี งกับการ
ปวุ ยเป็นโรคจิตเวชทีส่ าคัญได้แก่ โรคจิต โรคซึมเศรา้ หรือมีภาวะซมึ เศร้า ความเส่ียงต่อการทาร้าย/ฆา่ ตนเอง
หรือผอู้ น่ื โรคติดสรุ าและภาวะเพ้อจากการถอนสุรา

ศึกษาและฝกึ ปฏิบัติในการเฝาู ระวังภาวะจิตเวชฉกุ เฉินในกลุ่มผตู้ อ้ งขังที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะ
จิตเวชฉุกเฉนิ ตง้ั แตเ่ รม่ิ มสี ัญญาณเตือน การสอ่ื สารเพอื่ ผ่อนคลายสถานการณ์ การจดั การเหตุการณ์เบ้ืองตน้
การรายงานเจา้ หนา้ ที่ และการจากดั พฤติกรรมก้าวรา้ วรนุ แรงอย่างถูกต้องปลอดภัย

~ 11 ~

5. ชอื่ วชิ า การสื่อสารและจดั กจิ กรรมการเรียนรดู้ า้ นสขุ ภาพ
(2 ชว่ั โมง ; ภาคทฤษฎี จานวน 1 ช่ัวโมง และภาคปฏบิ ตั ิ จานวน 1 ชว่ั โมง)

วตั ถปุ ระสงคร์ ายวชิ า

1. มีความรู้ ความเขา้ ใจในกระบวนการสื่อสารและการจัดกิจกรรมเรยี นรู้
2. วเิ คราะหก์ ล่มุ เปาู หมาย ออกแบบกิจกรรมและสื่อในการสือ่ สารสขุ ภาพได้
3. ดาเนินการส่ือสารและจดั กิจกรรมเรยี นร้ดู า้ นสุขภาพได้

มาตรฐานรายวชิ า

1. อสรจ. นาความรทู้ ่ีได้มาใช้ในการวิเคราะห์กล่มุ เปูาหมาย ออกแบบกจิ กรรมและสื่อ ในการส่ือสาร
สขุ ภาพได้

2. อสรจ. สามารถดาเนนิ การสื่อสารและจดั กิจกรรมการเรียนรู้ดา้ นสขุ ภาพกับกลุ่มเปาู หมายได้

คาอธิบายรายวชิ า

1. การสอื่ สาร
1.1 กระบวนการส่ือสารและองค์ประกอบของการส่ือสาร
1.2 การวิเคราะห์กลุม่ เปาู หมาย เพ่อื การออกแบบกิจกรรมและสอ่ื ในการสื่อสาร
1.3 การออกแบบการส่ือสารและสอ่ื

2. การจัดกจิ กรรมการเรยี นรู้ด้านสุขภาพ
2.1 ความหมายและองคป์ ระกอบของการจดั การเรยี นรู้
2.2 รปู แบบและเทคนิคการจัดการเรยี นรู้
2.3 การออกแบบและจัดกิจกรรมการเรยี นรู้

6. ชอ่ื วชิ า การดุแลสขุ ภาพพ้นื ฐานในผ้ปู ่วยติดเตยี ง ผู้สงู อายุ และผู้พกิ าร
(2 ชั่วโมง ; ภาคทฤษฎี จานวน 1 ช่วั โมง และภาคปฏิบตั ิ จานวน 1 ชว่ั โมง)

วัตถุประสงคร์ ายวชิ า

- เพ่อื ให้ผู้เรียนเข้าใจเกี่ยวกับการปฏิบัติการเก่ียวกับการดูแลฟื้นฟูสภาพร่างกายของผู้สูงอายุเบ้ืองต้น
ได้ และเข้าใจหลกั การสง่ เสรมิ สุขภาพเบือ้ งตน้ ผูส้ ูงอายุ ผ้ปู ุวยตดิ เตียง และผพู้ กิ ารได้

มาตรฐานรายวชิ า

- การเสริมสร้างสุขภาพให้แก่ผู้ที่จาเป็นตอ้ งรบั การฟ้นื ฟรู า่ งกาย ในผ้ปู ุวยติดเตียง ผสู้ ูงอายุ และผู้
พิการในประเด็นด้านโภชนาการ และการออกกาลังกาย

- การทากายภาพบาบัดเพื่อรกั ษาและฟ้ืนฟู ในผปู้ ุวยติดเตียง ผูส้ งู อายุ และผพู้ กิ าร

7. ชื่อวชิ า อนามัยแม่และเด็กเบื้องตน้
(2 ชั่วโมง ; ภาคทฤษฎี จานวน 1 ชวั่ โมง และภาคปฏบิ ตั ิ จานวน 1 ชว่ั โมง)

วัตถุประสงคร์ ายวิชา

1. ผ้เู ขา้ อบรมสามารถอธิบายวธิ กี ารดแู ลส่งเสริมสขุ ภาพหญงิ ต้ังครรภ์

~ 12 ~

2. ผูเ้ ข้าอบรมสามารถอธบิ ายวิธีการส่งเสริมสุขภาพและพัฒนาการเดก็ ปฐมวัย
3. ผู้เขา้ อบรมสามารถอธิบายประโยชนแ์ ละวิธกี ารเลี้ยงลกู ดว้ ยนมแม่

มาตรฐานรายวิชา

- ประเมนิ สถานะสุขภาพและส่งเสรมิ สุขภาพหญิงตง้ั ครรภ์ได้
- ประเมนิ สถานะสุขภาพและส่งเสริมสขุ ภาพและพัฒนาการเด็กปฐมวยั ได้
- ช่วยเหลอื หญิงหลงั คลอดเลย้ี งลกู ด้วยนมแมส่ าเร็จ

คาอธบิ ายรายวิชา

อนามัยแมแ่ ละเด็ก คือ การดูแลสขุ ภาพของหญงิ ท้ังกอ่ น ระหว่าง และหลังตงั้ ครรภ์ ใหม้ กี ารต้ังครรภท์ ี่
ปลอดภยั และคลอดมีคุณภาพ แมแ่ ละทารกปลอดภยั ปราศจากภาวะแทรกซ้อน มสี ขุ ภาพแขง็ แรงพร้อมทั้งมี
บุตรทสี่ มบูรณแ์ ข็งแรงและได้รับการเลยี้ งดอู ย่างมีคุณภาพสง่ เสรมิ ไดก้ ินนมแม่จนถงึ 6 เดือนและกินนมแม่
ควบคอู่ าหารตามวยั จนถึง 2 ปีหรอื นานกว่าน้นั พร้อมทง้ั ดูแลตอ่ เนือ่ งเพื่อใหเ้ ด็กเตบิ โตมีพัฒนาการสมวัย ทง้ั
สุขภาวะทางกาย อารมณ์ สังคม และสติปญั ญา

8. ชอ่ื วิชา การบรหิ ารจดั การตามบรบิ ทพน้ื ท่ี พืน้ ที่ (1 ชัว่ โมง)

วัตถุประสงคร์ ายวชิ า

1. อธบิ ายความหมาย ความสาคัญ และบทบาทหนา้ ท่ี ของการเปน็ อาสาสมัครสาธารณสุขเรอื นจา
(อสรจ.) ได้

2. ตระหนักถึงคุณค่าและศักดิศ์ รีในบทบาทของการเป็นอาสาสมคั รสาธารณสุขเรอื นจา (อสรจ.) ได้
3. อธิบายการดาเนินงานของการเปน็ อาสาสมคั รสาธารณสุขเรอื นจา (อสรจ.) ได้

มาตรฐานรายวชิ า

1. อสรจ.สามารถปฏิบัตงิ านงานตามบทบาทหน้าที่ได้อยา่ งถูกตอ้ งเหมาะสม
๒. อสรจ.สามารถดาเนนิ งานตามแนวทางหรือข้ันตอนไดอ้ ยา่ งถูกต้องเหมาะสม

คาอธบิ ายรายวิชา

ศึกษาและทราบถึงบทบาทหน้าท่ีของอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจาพร้อมท้ังดาเนินการตามแนว
ทางการดาเนินงานของอาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจา ท้ังในเวลาราชการและนอกเวลาราชการและสามารถ
บริหารจัดการเหตุการณ์เบื้องต้น เช่น เมื่อเจอเหตุการณ์ผู้ต้องขังปุวย การดาเนินการของอาสาสมัคร
สาธารณสุขเรอื นจา การบันทกึ รายงานและการรายงานเจ้าหน้าท่ีไดอ้ ยา่ งถูกต้อง รวดเรว็ และปลอดภัย

~1

แผนการสอน/กา
1. วิชา สง่ เสรมิ สขุ ภา

วิชายอ่ ยที่ 1.1 โภชนาการและอาหารเพ่อื สุขภาพ

วัตถปุ ระสงค์ เนื้อหา/แนวคิดรอบยอด แนวทางการจัดกจิ กรรมเร
ภาคทฤษฎี
1. เพอ่ื ให้ผ้เู ขา้ อบรม การประเมินภาวะโภชนาการ
สามารถประเมินภาวะ อยา่ งงา่ ยโดยการวดั เส้นรอบเอว 1.บรรยายเมนชู ูสุขภาพแล
โภชนาการอย่างง่ายได้ โดยเว้นรอบเอวท่ีวดั ได้ไม่ควรเกิน ลดหวาน มนั เค็ม (6:6:1)
ด้วยตนเอง ครึ่งหนึ่งของสว่ นสูง (สว่ นสูงหาร
2.เพอ่ื ให้ผเู้ ขา้ อบรม สอง) หนว่ ยเปน็ เซนตเิ มตร จะทา ภาคปฏิบตั ิ
สามารถเลอื กซอ้ื อาหาร ใหท้ ราบว่าตนเองมภี าวะอว้ นลง 2. วิทยากรใหผ้ ู้เข้าอบรมจบั
ลดหวาน มนั เคม็ ได้ด้วย พงุ หรอื ไม่ ซง่ึ ภาวะอ้วนลงพุง เปน็ ประเมินตนเองโดยการวดั ร
ตนเอง ปัจจยั เสยี่ งต่อการเกิดโรคไม่ 3. ฝึกปฏบิ ัตกิ ารอา่ นฉลาก
ตดิ ตอ่ เร้ือรัง เช่น โรคเบาหวาน อยา่ งงา่ ย (GDA)
เปน็ ต้น โดยการปอู งกันการเกิด 4.ฝกึ สังเกตผลติ ภณั ฑ์ที่มีสญั
ภาวะอ้วนลงพุง ไดแ้ ก่ การกิน ทางเลอื กสขุ ภาพ (Healthi
อาหารใหเ้ หมาะสมตามความ Logo)
ต้องการของรา่ งกาย และการ 5.ฝกึ สังเกตวันหมดอายบุ น
ควบคมุ การกนิ อาหารหวาน มัน
เค็ม ไม่ให้มากเกินไป (6:6:1)
โดยการอ่านฉลากโภชนาการ
อยา่ งง่าย (GDA) บนบรรจภุ ัณฑ์
ร่วมกับการสังเกตผลติ ภณั ฑท์ ี่มี
สัญลกั ษณ์ทางเลือกสขุ ภาพ
(Healthier Choice Logo)

13 ~

ารจดั การเรยี นรู้
าพและอนามัยส่ิงแวดลอ้ ม

รียนรู้ ส่ือ อุปกรณ์ เวลา การประเมนิ
ละฝึกปฏิบัติ 40 นาที
1.สายวดั รอบเอว โดยการซกั ถาม
บคู่ และ 2.Power point เมนชู ูสุขภาพ 20 นาที และสังเกตการมสี ่วน
รอบเอว ลด หวาน มัน เคม็ 3.Model รว่ มของผู้เข้ารบั การ
กโภชนาการ อาหารหวาน มัน เคม็ อบรม
4. ขนม นม เครือ่ งดื่มตา่ งๆ ทีม่ ี
ฉลากโภชนาการอย่างง่าย (GDA)
สญั ลกั ษณท์ างเลอื กสขุ ภาพ
(Healthier Chioce Logo) และ
วนั หมดอายุบนบรรจภุ ณั ฑ์

ญลักษณ์
ier Choice

นบรรจุภณั ฑ์

~1

แผนการสอน/กา

วิชา ส่งเสรมิ สขุ ภา

วชิ ายอ่ ยที่ 1.2 สุขภาพชอ่ งปากและการดูแล

วตั ถปุ ระสงค์ เน้อื หา/แนวคดิ รวบยอด แนวทางก

เ

1.เพื่อให้ 1. สุขภาพช่องปากต่อสุขภาพร่างกาย ภาคทฤษ

อาสาสมคั รเรือนจา 2.โครงสรา้ งและหน้าท่ีของอวยั วะในช่องปาก 1. การบรร

(อสรจ.) มีความรู้ 3.พฤตกิ รรมทม่ี ีผลเสียตอ่ ทันตสุขภาพ 2. แลกเปล

ความเขา้ ใจ -การรับประทานอาหาร ขนม ลูกอม น้าอดั ลม

สามารถปฏบิ ตั ิ - บหุ รี่

บอกต่อองค์ความรู้ 4.โรคฟันผุ

ดา้ นการทันต -สาเหตุท่ีทาใหเ้ กิดโรค ภาคปฏ

สุขภาพ -การสง่ เสริมและปูองกันฟนั ผุ 3.ใหผ้ ้เู ข้าอ

5.โรคปริทันต์ เหงือกอกั เสบ จรงิ ในการ

-สาเหตุทีท่ าให้เกิดโรค ตรวจช่องป

-การสง่ เสริม ปูองกันโรคปรทิ ันต์ และเหงือกอักเสบ 4.ให้ผ้เู ขา้ อ

6.ขอ้ ปฏิบตั ใิ นการดูแลสุขภาพช่องปาก สารวจชอ่ ง

- การแปรงฟนั ที่ถูกวิธี ไปพร้อมกัน

- การแปรงฟนั แห้ง

7.การตรวจคัดกรองโรคในช่องปาก

-เหงือก-ฟนั -รอยโรค

14 ~ เวลา การประเมนิ
40 นาที
ารจดั การเรยี นรู้ -ผู้อบรมสามารถเลา่ และสอน
าพและอนามยั สิ่งแวดลอ้ ม ผู้ตอ้ งขังได้
-ผู้อบรมสามารถตอบคาถามได้
การจัดกจิ กรรม สื่อ อุปกรณ์ -ผู้อบรมสามารถปฏิบัติไดจ้ ริง
เรียนรู้
ษฎี 1. Power Point
รยาย 2. แผ่นภาพพลิก
ลีย่ นเรียนรู้ 3. สอื่ การสอน

4. ใบงาน

ฏบิ ัติ 30 นาที
อบรมฝึกปฏบิ ตั ิ
รแปรงฟันและ
ปาก
อบรมจบั คู่และ
งปากและเรยี นรู้
น

~1

วิชายอ่ ยท่ี 1.3 การออกกาลังกายเพื่อสขุ ภาพ แผนการสอน/กา
วชิ า สง่ เสริมสุขภา
วัตถปุ ระสงค์ เนอ้ื หา/แนวคดิ รอบยอด
แนวทางการจดั กจิ กรรมเร
1.เพ่ือใหผ้ เู้ ข้าอบรม ผู้รบั การอบรมสามารถเข้าใจ
สามารถเขา้ ใจการออก ความสาคัญของการออกกาลังกาย ภาคทฤษ
กาลังกายได้อย่าง และกิจกรรมทางกายได้และ 1.อธบิ ายเรื่องความหมาย
กิจกรรมทางกาย/การออ
ถูกต้องตามหลักการ สามารถนาไปประยุกตใ์ ชใ้ น 2.หลกั การออกกาลังกาย
3.อธิบายหลกั ในการออก
ออกกาลังกาย ชวี ติ ประจาวันและสามารถออก กาย (FITT)
4.อธิบายการแบง่ ประเภท
2.เพอ่ื ให้ผู้เข้ารับการ กาลังกายไดถ้ ูกต้องตามหลักการ - การยดื เหยียดรา่ งกาย
- การฝกึ รา่ งกายดว้ ยแรงต
อบรมสามารถนาการ ออกกาลงั กาย เพื่อพัฒนา - การฝกึ เรือ่ งระบบหายใจ
ออกกาลังกายไปใชใ้ น สมรรถภาพร่างกายและลดการ 5.บอกข้อจากดั ในการออ
ชวี ติ ประจาวันได้ บาดเจบ็ จากการออกกาลงั กายได้ อาการบาดเจ็บเบ้อื งต้น
6.สรปุ และซกั ถาม
ภาคปฏิบตั ิ
7.ปฏบิ ตั กิ ารฝึก แต่ละปร
- การยืดเหยียดรา่ งกาย
- การฝกึ ร่างกายด้วยแรงต
- การฝกึ เรอ่ื งระบบหายใจ

15 ~

ารจดั การเรียนรู้
าพและอนามยั ส่ิงแวดลอ้ ม

รยี นรู้ ส่อื อุปกรณ์ เวลา การประเมนิ

ษฎี 1.สอ่ื power point 40 นาที ประเมินจากการ
ยและความสาคัญของ 2.คลิปวดี โี อการออก สงั เกต ว่าผู้เขา้ รว่ ม
อกกาลงั กาย กาลังกาย สามารถปฏบิ ตั ิ และ
ย ตอบคาถามได้
กแบบโปรแกรมออกกาลัง หรือไม่

ทการฝึก

ต้าน
จไหลเวียนเลอื ด
อกกาลังกายและการรักษา

30 นาที

ระเภท

ตา้ น
จไหลเวียนเลอื ด

~1

แผนการสอน/กา
วชิ า ส่งเสรมิ สขุ ภา
วิชายอ่ ยที่ 1.4 การสขุ าภิบาลอาหารและนา้ ในเรือนจา

วัตถุประสงค์ เนื้อหา/แนวคดิ รอบยอด แนวทางการ
ภา
1.เพ่อื ให้อาสาสมัคร 1. การสุขาภบิ าลอาหาร
เรอื นจา (อสรจ.) มี - การบริโภคอาหารท่ีถูกหลักสุขาภบิ าลอาหาร 1. การบรรย
ความรคู้ วามเข้าใจ 2.พฤตกิ รรมอนามัยในการบรโิ ภคอาหารให้ 2. แลกเปล
สามารถปฏบิ ัติ บอก ปลอดภัย
ตอ่ สุขวทิ ยาส่วนบคุ คล - การกนิ รอ้ น (อาหารปรุงสุกใหม)่ ภา
ของผูส้ ัมผัสอาหาร - ใชช้ ้อนกลาง (ลดโรคที่ตดิ ต่อทางนา้ ลาย) 1.วทิ ยากรส
และการจดั การ - การลา้ งมอื ทถ่ี กู วิธี และการตรว
คณุ ภาพนา้ บรโิ ภค 3. การจดั การคุณภาพนา้ บรโิ ภค 2. ใหผ้ ู้เขา้ อ
ในเรอื นจา - ประเภทนา้ บริโภคในเรอื นจา ปฏบิ ตั ิ
- การเก็บกักนา้
- พฤติกรรมการบริโภคน้าที่ถูกตอ้ ง
- การดแู ลภาชนะเกบ็ นา้
4.การตรวจสอบคณุ ภาพนา้ เบ้ืองตน้

16 ~

ารจดั การเรียนรู้
าพและอนามยั สงิ่ แวดล้อม

รจดั กิจกรรมเรยี นรู้ ส่อื อปุ กรณ์ เวลา การประเมนิ
40 นาที
าคทฤษฎี 1. Power Point อสรจ.สามารถตอบ
ยายความรู้เบ้อื งต้น 2. แผน่ ภาพพลิก คาถามและสรปุ
ล่ยี นเรียนรู้ 3. สอื่ การสอน ประเด็นสาคัญได้

าคปฏิบตั ิ 20 นาที
สาธติ การล้างมอื 7 ข้ันตอน
วจสอบคณุ ภาพนา้ เบ้อื งต้น
อบรมจับคู่กันเพื่อลงมือ

~1

แผนการสอน/กา

วิชา ส่งเสรมิ สุขภา

วชิ าย่อยที่ 1.5 การอนามยั สงิ่ แวดลอ้ มในเรือนจา

วตั ถุประสงค์ เนือ้ หา/แนวคิดรวบยอด แนวทางการจ

เรยี น

เพื่อให้อาสาสมัคร ๑. การจัดสภาพแวดล้อมเรอื นนอนท่เี อ้ือ ภาคท

เรือนจา (อสรจ.) มี ตอ่ การมสี ุขภาพดี 1. การบรรยาย

ความรคู้ วามเข้าใจ - การทาความสะอาดเรือนนอน 2. แลกเปลย่ี นเ

สามารถปฏิบตั ิ บอกตอ่ - การทาความสะอาดเครอ่ื งนอน

ในการจดั การอนามัย - อุณหภูมิ ความช้นื แสงสว่างและการ

สงิ่ แวดลอ้ มในเรือนจา ระบายอากาศ

- การปูองกนั อบุ ตั เิ หตุและอัคคีภัย

๒. การจัดการขยะ
- ประเภทของขยะ
- การจัดการขยะ

๓. การควบคมุ สัตว์ แมลง พาหะนาโรค
- การควบคมุ และปูองกันยุง แมลงวนั
แมลงสาบ หนู

๔. พฤติกรรมการใชส้ ้วมท่ีถูกต้อง
- พฤตกิ รรมการใช้สว้ ม
- การทาความสะอาด

17 ~

ารจดั การเรยี นรู้
าพและอนามัยสิง่ แวดล้อม

จัดกจิ กรรม สอ่ื อุปกรณ์ เวลา การประเมนิ
นรู้ 40 นาที
1. Power Point อสรจ.สามารถตอบคาถามและ
ทฤษฎี 2. แผน่ ภาพพลิก สรุปประเด็นสาคญั ได้
ย 3. สอื่ การสอน
เรียนรู้

~1

แผนการสอน/กา
2 . วชิ า การเฝ้าระวงั ปอ้ งกัน ควบคมุ โรค

วัตถปุ ระสงค์ เน้อื หา/แนวคดิ รอบยอด แน

1. เพ่ือทราบและเข้าใจหลักการ 1. หลกั การเฝาู ระวังโรค -บ
เฝูาระวงั ปูองกันควบคมุ 2. หลักในการปูองกนั และควบคมุ โรค
โรคติดต่อและภยั สขุ ภาพท่ี -บ
เป็นพ้นื ฐาน แบ
ท
2. เพื่อทราบและเข้าใจหลักการ 1. ความรทู้ ั่วไปเกย่ี วกับวณั โรค วดิ
เฝาู ระวงั ปูองกันควบคมุ โรค - สาเหตุการปวุ ยเปน็ วณั โรค P
วัณโรค - การแพร่กระจายเช้ือวัณโรค -แ
- อาการของวัณโรค
- การวินจิ ฉัยวัณโรค
- การรักษาวณั โรค
2.บทบาทหนา้ ทีข่ อง อสรจ.
- การค้นหาผ้มู ีอาการสงสัยวัณโรค
- วิธีการเกบ็ เสมหะ
- การปูองกนั การแพร่กระจายเชือ้
วณั โรคในเรือนจา
- ฝึกปฏบิ ตั กิ ารใสห่ นา้ กากอนามยั
- การกากบั การกินยาแบบมพี ่เี ลีย้ ง
- ฝึกปฏบิ ัติการจดบันทึกผู้ทม่ี ี
อาการสงสัยวัณโรค

18 ~

ารจัดการเรียนรู้
คตดิ ต่อและภยั สขุ ภาพทีเ่ ป็นปญั หาสาคัญ

นวทางการจัดกิจกรรม ส่อื อุปกรณ์ เวลา การประเมิน
เรยี นรู้
๓๐ นาที - การซักถาม
บรรยาย อธิบาย ซกั ถาม - ไฟลน์ าเสนอ - การมีส่วนรว่ มใน
- เอกสาร การปฏบิ ตั ิ
ประกอบการเรียน
การสอน

บรรยายหรอื บรรยาย - ไฟล์นาเสนอ 60 นาที - การทดสอบโดย
บบ สอื่ สอง - เอกสาร การใช้แบบทดสอบ
ทางประกอบสอื่ เช่น ประกอบการเรยี น - ประเมินการมสี ว่ น
ดีทัศน์ หรือ การสอน รว่ มระหวา่ งเรยี น
Power point - วดิ ที ศั น์ โดยสอบถาม
แบ่งกลุ่มฝึกปฏบิ ตั ิ ความรคู้ วามเข้าใจ

30 นาที
30 นาที

วตั ถุประสงค์ เนือ้ หา/แนวคิดรอบยอด ~1
แน
3. เพื่อทราบและเข้าใจหลักการ 1. ความรทู้ ่วั ไปเก่ียวกับโรคเอดส์ -บ
-ก
เฝาู ระวัง ปอู งกันควบคุมโรค - ลกั ษณะของเช้ือเอชไอวี -แ
-ก
เอดส์ - การระบาดของโรคเอดส์ สว่

- การตรวจหาการติดเชอื้ เอชไอวี -บ
-ก
ด้วยวธิ ีการเจาะเลอื ด -แ

- อาการแสดงของโรคเอดส์

- การรกั ษา การเข้าสู่การรักษาเร็ว

เปน็ การกดเชอื้ ไม่ให้แพร่

- การปูองกนั การติดเชอื้

- ปจั จยั ที่นาไปสู่การตดิ เชื้อ

๒. บทบาทหนา้ ท่ขี อง อสรจ.

- ถ่ายทอดความร้เู รื่องโรคเอดส์แก่

เพอื่ นผู้ตอ้ งขัง

- แนะนาคนที่มีพฤติกรรมเส่ยี งเข้า

รบั บริการปรึกษาเพ่ือตรวจหาการ

ตดิ เช้อื เอชไอวี

- ฝกึ ปฏิบตั ิ“เรารู้จกั ถุงยางอนามัยดี

แค่ไหน-ทาไมใช้แล้วก็ยงั พลาด?”

4. เพ่ือทราบและเขา้ ใจหลักการ 1. ความรู้ทัว่ ไปเก่ียวกับโรคไขห้ วดั

เฝาู ระวงั ปอู งกนั ควบคมุ โรค ใหญ่

ไขห้ วัดใหญ่ - สาเหตกุ ารปวุ ยโรคไข้หวัดใหญ่

- การแพร่กระจายเช้ือโรคไขห้ วัด

ใหญ่

- อาการของโรคไขห้ วดั ใหญ่

19 ~

นวทางการจัดกิจกรรม สอื่ อุปกรณ์ เวลา การประเมิน
เรียนรู้
- เอกสาร 45 นาที - การซักถาม
บรรยาย ซกั ถาม ประกอบการเรียน - การมสี ่วนรว่ ม
การสาธติ การสอน - จานวนคนทเี่ ข้ารบั
แบง่ กล่มุ ฝึกปฏบิ ัติ - แผน่ พบั บริการปรกึ ษา
การใชก้ ิจกรรม การมี - วดิ ีทศั น์ ตรวจหาการตดิ เช้อื
นรว่ ม เอชไอวี

บรรยาย อธบิ าย ซกั ถาม - ไฟลน์ าเสนอ 60 นาที
การสาธิต - แผน่ พับ
แบง่ กลมุ่ ฝกึ ปฏบิ ัติ - วิดีทัศน์ 45 นาที - แบบสอบถาม
- เอกสาร - แบบสารวจ
ประกอบการเรียน - แบบสังเกต
การสอน

วตั ถุประสงค์ เนอ้ื หา/แนวคดิ รอบยอด ~2
แน
2. บทบาทหน้าทขี่ อง อสรจ.
- การปูองกนั การแพร่กระจายเช้ือ
ไข้หวัดใหญ่ในเรือนจา
- ดา้ นการเฝาู ระวังและคัดกรอง
- ด้านการปูองกันและควบคมุ โรค
- ดา้ นด้านการเตรียมความพร้อม
รองรับการเกิดโรคไขห้ วดั ใหญ่
- ด้านการดูแลรักษา
- ด้านการจัดการเมื่อเกิดการ
ระบาดของโรค
- ด้านการสอื่ สารและประชาสัมพันธ์

20 ~

นวทางการจดั กจิ กรรม สื่ออุปกรณ์ เวลา การประเมนิ
เรียนรู้

~2

แผนการสอน/กา
3 . วิชา การปฐมพยาบาลฉุกเฉนิ และการกู้ชพี ขั้นพน้ื ฐาน (Em

วตั ถปุ ระสงค์ เน้ือหา/แนวคดิ รอบยอด แนวทาง

๑. เพื่อให้ผู้เขา้ รับการ ๑.แนวคิด หลกั การ ดา้ นความปลอดภัยในการ -ประสาน

อบรมมีความ เขา้ ช่วยเหลือผบู้ าดเจ็บ ผู้ปุวยฉุกเฉิน รวมถึงการ การจดั กิจ

ปลอดภัยในการเขา้ ไป ปฐมพยาบาลเบ้ืองต้นในภาวะฉุกเฉิน รวมกิจกร

ใหค้ วามชว่ ยเหลอื ๒.หลักและวธิ ีการปฐมพยาบาลภาวะฉกุ เฉิน เวลาท่ีจะ
ผู้ประสบภยั เบ้ืองต้น -จดั เตรยี ม

๒. เพื่อใหผ้ ู้เข้ารับการ ๓.หลกั และวิธีการด้านการช่วยชีวติ ข้ันพนื้ ฐาน การจัดกิจ
อบรมมีความรู้ วางหุน่ ฝกึ
เกยี่ วกับภาวะฉุกเฉิน ๔.หลกั และวิธกี ารใช้เครอื่ งชว่ ยฟ้นื คืนคล่นื หวั ใจ
ทีเ่ ปน็ อันตรายต่อการ ด้วยไฟฟาู อตั โนมัติ (AED) -เตรียมบ
ชีวติ ครูผ้สู อน
๕.ความรูร้ ะบบการแพทย์ฉกุ เฉินของประเทศไทย มาตรฐาน
๓. เพอ่ื ให้ผู้เขา้ รับการ สิทธ์กิ ารเขา้ ถึงบรกิ าร และหลักและวิธกี ารร้องขอ ต่อผู้เรียน
อบรมมีความรู้การ ความชว่ ยเหลอื การขอรบั บริการ และการเปน็ จิต
ปฐมพยาบาลภาวะ อาสาชว่ ยเหลอื ผู้ประสบเหตุ อยา่ งปลอดภัย -จัดเตรียม
ฉุกเฉนิ การกู้ชีพขน้ั ฝึก CPR
พ้ืนฐานและการใช้ (การทจี่ ะดารงชีวติ อยู่ได้น้นั ร่างกายคนเรา เพยี งพอต
เคร่ือง AED ท่ีถกู ต้อง จาเป็นต้องได้รบั ออกซิเจนอย่างเพียงพอผา่ นทาง กาหนด
ระบบไหลเวียนเลือดส่งไปยงั เซลลต์ า่ งๆของ
๔. เพือ่ ให้ผู้เข้ารับการ รา่ งกาย ถา้ ร่างกายเราขาดออกซเิ จนในชว่ ยเวลา -ดาเนินก
อบรมมีทักษะในการ ใดเวลาหนง่ึ สมองก็จะไดร้ ับออกซิเจนน้อยลง จน รปู แบบแ
ปฐมพยาบาลเบื้องตน้ สุดท้ายกจ็ ะมผี ลทาให้ผ้ปู ุวยหมดสติ หยุดหายใจ
ในสภาวะฉกุ เฉิน การ หวั ใจจะหยุดเตน้ และมผี ลทาให้เสยี ชีวติ

21 ~

ารจดั การเรียนรู้
mergency First Aid and Basic Life Support Training Course)

งการจัดกิจกรรมเรียนรู้ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา การประเมิน

นหนว่ ยงานทสี่ นใจใน -คอมพิวเตอร์ ทฤษฎี ๒ ชม. -จากการตอบ

จกรรม/ผทู้ ีส่ นใจเขา้ -เครื่องฉาย Projector ปฏบิ ัติ ๓ ชม. คาถาม
รรมเพอ่ื กาหนดวนั
ะอบรมใหค้ วามรู้ -หนุ่ ฝกึ CPR ผ้ใู หญ่ -จากการทา
เดก็ ทารก (ห่นุ ๑ ตวั แบบทดสอบ
มสถานทท่ี เ่ี หมาะสมใน ต่อ ผู้เรียน ๓ คน)
จกรรม มีพืน้ ทใี่ นการ -จากแบบประเมนิ
ก CPR เพียงพอ -เคร่ืองฝกึ AED การฝกึ ปฏิบัติ
(เครอื่ งฝกึ AED ๑
บุคลากรครูและผูช้ ว่ ย เคร่ือง ต่อ ผ้เู รียน ๖- -แบบประเมนิ
นฯใหไ้ ด้ตามเกณฑ์ ๑๒ คน) ความพงึ พอใจ
นท่ีกาหนด (ครู ๑ คน
น ๖-๘ คน) -อุปกรณ์ฝึกแก้ไข
ทางเดนิ หายใจถกู อุด
มหุ่นสาหรบั ใชใ้ นการ กัน้ (choking)(ถ้ามี)
และเคร่ือง AED ให้
ตามเกณฑ์มาตรฐานท่ี -เคร่อื งขยายเสียง

-เอกสารประกอบการ

การฝึกอบรมตาม อบรม

และเวลาที่ได้กาหนดไว้

~2

วัตถปุ ระสงค์ เนื้อหา/แนวคิดรอบยอด แนวทาง
กชู้ ีพขน้ั พ้ืนฐานและ
การใชเ้ ครอ่ื ง AED ทางเดนิ หายใจของผ้ปู วุ ยต้องเปดิ อยู่ตลอดเวลา
เพือ่ ใหอ้ อกซเิ จนสามารถเข้าไปในปอดและระบบ
๕. เพอ่ื ให้ผู้เขา้ รับการ ไหลเวยี นของเลือดได้
อบรมมีความรู้
เกย่ี วกบั ระบบ ดงั น้นั ขน้ั ตอนแรกในการช่วยเหลอื ผูป้ วุ ยท่ลี ้มลง
การแพทยฉ์ กุ เฉนิ และ หมดสตคิ อื ผู้ปวุ ยตอ้ งได้รบั การเปดิ ทางเดนิ
สิทธิ UCEP หายใจ การชว่ ยหายใจและคงไว้ซง่ึ ระบบ
ไหลเวียนโลหติ และมีการนาเคร่อื ง AED มาใชใ้ น
ผู้ปุวยทม่ี ีภาวะหวั ใจเตน้ สน่ั พลว้ิ (VF) ให้กลับคนื
มาเต้นเปน็ ปกติ)

22 ~ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา การประเมนิ
งการจดั กิจกรรมเรียนรู้

~2

แผนการสอน/กา
4 . วิชา การดูแลผูม้ ปี ัญหาสุข

วตั ถุประสงค์ เนอ้ื หา/แนวคิดรอบยอด แนวทางการจดั กิจกร

เพ่ือให้ อสรจ. สามารถ 1. ความสาคญั ของการช่วยเหลอื 1. ให้ผู้รบั การอบรมแลกเป

1. คัดกรองโรค/ภาวะ ผตู้ อ้ งขังทีป่ วุ ยเปน็ โรคจิต โรค ประสบการณส์ ภาพผ้ตู อ้ งข
ซมึ เศร้า โรคจติ ความ ซมึ เศรา้ หรือมีภาวะซึมเศรา้ ผู้ท่ี นา่ จะมปี ัญหาสุขภาพจติ ห
เสย่ี งต่อการทาร้าย/ฆา่ เสีย่ งตอ่ การทารา้ ย/ฆ่าตนเองหรอื โรคจิตเวช มสี ภาพอย่างไร
ตัวตนเองหรือผู้อนื่ โรค ผอู้ ืน่ ผูต้ อ้ งขงั ติดสรุ าและเส่ยี งต่อ ต่อคุณภาพชวี ิตโดยรวมขอ
ตดิ สรุ าและภาวะเพ้อ การมภี าวะเพอ้ จากการถอนสุรา อะไรบ้าง
จากการถอนสรุ า และ โดยเฉพาะผ้ตู ้องขงั แรกรบั
เหตกุ ารณท์ ีร่ นุ แรงท่ีสดุ เป

ระบุสัญญาณเตอื นของ 2. ลกั ษณะของอาการและ เคยไดจ้ ัดการอะไรไปบา้ ง

พฤติกรรมกา้ วรา้ วรุนแรง พฤติกรรมท่แี สดงออกของผูต้ ้องขงั อย่างไร มคี วามต้องการให

ไดอ้ ยา่ งถกู ตอ้ ง ทมี่ ีโรคซึมเศรา้ โรคจิต ความเสย่ี ง ขึน้ กวา่ เดิมอยา่ งไร (powe

2. ให้ความช่วยเหลือ ต่อการฆา่ ตัวตาย โรคติดสรุ าและ สไลดท์ ่ี 2)
ทางด้านจิตใจและเฝาู
ภาวะเพ้อจากการถอนสุรา 2. วทิ ยากรจัดหมวดหมู่ขอ

ระวงั มิให้เกิดภาวะ 3. การสงั เกตสัญญาณเตือน เฝาู ประเด็นปญั หา ผลกระทบ

อันตรายต่อผปู้ วุ ยและ ระวงั และจัดการตัง้ แตร่ ะยะเร่ิมตน้ ประสบการณ์การจัดการท

ผู้ตอ้ งขังอ่ืนไดอ้ ยา่ ง จะทาไดง้ ่ายและปูองกนั การเกิด ความตอ้ งการการปรับปรุง

ถกู ต้องเหมาะสม ความสญู เสยี และความเสียหายได้ พิมพค์ าสาคัญใน power

3. สามารถจดั การ อย่างมปี ระสทิ ธิภาพ จอภาพ

เหตุการณภ์ าวะจิตเวช 4. วิธีการชว่ ยเหลือทางจติ ใจ 3. วิทยากรให้ความรูก้ ารส

ฉุกเฉนิ เบ้ืองต้นและ เบ้อื งต้น ข้อปฏบิ ัติ ข้อควร และพฤตกิ รรมทแี่ สดงออก

รายงานเจา้ หนา้ ท่ีได้ หลกี เลย่ี ง เป็นโรคซมึ เศร้า หรืออาจจ

23 ~

ารจดั การเรยี นรู้
ขภาพจติ /จิตเวช และผู้ท่ีใช้สารเสพติด

รรมเรยี นรู้ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา การประเมิน

ปล่ียน คอมพวิ เตอร์โน้ตบุคท่ีต่อกบั กจิ กรรมข้อที่ การมีส่วนร่วมและ
ขงั ท่ีคดิ วา่ เคร่ืองฉายและ จอภาพ 1-6 ใชเ้ วลา ความถูกต้องในการ
หรอื ปวุ ยเปน็ 1:30 ชวั่ โมง อภิปรายและการฝึก
ร มีผลกระทบ ไฟล์สไลด์ power point การ และกจิ กรรม ปฏิบัติ
องผู้ตอ้ งขัง ดแู ลผมู้ ปี ัญหาสุขภาพจิต ข้อท่ี 7-10
สาหรับ อสรจ. ใชเ้ วลา
ป็นอยา่ งไรและ 1:30 ชว่ั โมง
ผลเป็น วดี ีโอเร่ือง “ดแู ลเธอด้วยรัก
หจ้ ัดการไดด้ ี ตอนท่ี 1 การจากัดพฤตกิ รรม
er point ผปู้ ุวยจิตเวชกา้ วร้าวรุนแรง”
ผลิตโดยสถาบันกัลยาณร์ าช
นครนิ ทร์ กรมสุขภาพจติ

องคาตอบตาม ส่อื เรยี นรเู้ พิม่ เติม
บ
ท่ผี า่ นมาและ 1. โปสเตอร์ความรสู้ ขุ ภาพและ
ง รวบรวม จติ เวชในเรอื นจา 3 เร่อื ง คือ
point แลว้ ขึน้ โรคจติ โรคซมึ เศร้า และภาวะ
เพอ้ จากการถอนสุรา ผลติ โดย
สถาบันกัลยาณร์ าชนครินทร์

สงั เกตอาการ กรมสุขภาพจิต
กของผทู้ ี่ปวุ ย
จะมีภาวะ 2. คู่มือปฏบิ ตั งิ านด้านสุขภาพ
ของอาสาสมคั รในเรอื นจา

~2

วตั ถุประสงค์ เนอื้ หา/แนวคดิ รอบยอด แนวทางการจดั กจิ กร

อย่างถูกต้อง รวดเรว็ 5. การจดั การกบั สิ่งแวดล้อมเพอ่ื ซึมเศร้าชั่วคราวจากปญั หา
และปลอดภยั ปอู งกันภาวะอนั ตรายท่จี ะเกิด บวกกับปัจจัยกระตุน้ ในปัจ
ข้นึ กับผ้ปู วุ ย ผู้ต้องขังอื่นและความ (power point สไลด์ที่ 3
4. สามารถจากัด สงบสุขภายในหอนอน กองงาน เบอื้ งตน้ (power point ส
พฤติกรรมกา้ วรา้ วรุนแรง

ของผู้ต้องขังท่มี ีภาวะจิต และพืน้ ทท่ี ่ีเกยี่ วข้อง 4.วิทยากรอธบิ ายลกั ษณะ

เวชฉกุ เฉินได้อย่าง 6. การจากัดพฤตกิ รรมก้าวรา้ ว ซ่งึ อาจจะเปน็ โรคจิตจากพ
ถกู ต้องปลอดภยั รนุ แรงอย่างปลอดภยั เหมาะสมกับ ทางสมองทร่ี ะบุสาเหตไุ มไ่
บรบิ ทสามารถทาได้ด้วยความ โรคจิตเภท หรือ จากการเ
เข้าใจ การฝกึ ปฏิบัติท่ีถูกต้องและมี มาก่อนหรือจากสาเหตุอืน่
การฝกึ ฝนเปน็ ทมี เพ่ือการรายงาน point สไลดท์ ี่ 5) และการ
และสง่ ต่อรักษาตอ่ ไป (power point สไลดท์ ี่ 6

5. วทิ ยากรใหค้ วามรู้เรื่อง

ของการคน้ หาความเส่ยี งก

อาการเพ้อจากการถอนสุร

แรกรับ (powerpoint สไล

เตรยี มความพร้อมในการจ

สถานการณด์ ังกลา่ ว และอ

จดั การสง่ิ แวดลอ้ ม การสื่อ

ประวตั ิจากการด่มื จากผูต้ อ้

สอื่ สารเพื่อให้เกดิ ความรู้ส

มสี งบในสภาพเรือนนอนท

พอสมควร(power point

และใหผ้ ูร้ ับการอบรมมีสว่

อภปิ ราย ความเปน็ ไปไดใ้ น

24 ~

รรมเรียนรู้ สอ่ื อุปกรณ์ เวลา การประเมนิ

าคาใจท่ีมอี ยู่ หัวข้อสขุ ภาพจิตและจิตเวช

จจบุ ัน (ไฟล์โปสเตอร์ 3 เรอ่ื ง) ดังข้อ

3) และการดแู ล 1

สไลด์ท่ี 4) 3. วีดีทศั น์ “ดูแลเธอดว้ ยรัก

ะผปู้ ุวยโรคจติ ตอนท่ี 2 ผลข้างเคยี งของยาจิต

พยาธสิ ภาพ เวช” ผลิตโดยสถาบนั กลั ยาณ์

ได้ชัดเจนเชน่ ราชนครนิ ทร์ กรมสขุ ภาพจิต

เสพสารเสพตดิ 4 วีดีทศั น์ ”ดูแลเธอด้วยรัก
น (power ตอนที่ 3 การฟื้นฟสู มรรถภาพ
รดแู ลเบ้ืองตน้ ผู้ปุวยจิตเวช” ผลติ โดยสถาบนั
6) กลั ยาณร์ าชนครินทร์ กรม

งความสาคญั สขุ ภาพจิต

การติดสรุ าและ 4. วดี ีทัศน์ “ปลดตรวน...สกู่ าร
ราในผู้ต้องขงั รักษา 2560” ผลิตโดย
ลด์ท่ี 7) การ สถาบนั กัลยาณ์ราชนครินทร์
จดั การกบั กรมสุขภาพจิต
อธบิ ายการ

อสารเพ่ือให้ได้

องขังและ

สึกปลอดภยั

ท่ีมคี วามจากดั

สไลดท์ ี่ 8)

วนรว่ มในการ

นการ

~2

วตั ถุประสงค์ เน้อื หา/แนวคดิ รอบยอด แนวทางการจดั กิจกร
ชว่ ยเหลอื เบ้อื งตน้ และการ
ตามลาดับเพื่อให้ผตู้ ้องขังท
การรักษาจากจิตแพทย์ ซ่ึง
ให้หายและ/หรืออาการทุเ

วิทยากรแนะนาใหไ้ ปดูวดี ที
เก่ยี วข้องเพิม่ ไดแ้ ก่ “ปลด
รกั ษา 2560” “การดูแล
ตอนท่ี 2 และตอนที่ 3”

6. วทิ ยากรสาธติ และอธบิ
เพ่อื การช่วยเหลอื ทางจิตใ
และเปิดโอกาสใหผ้ ู้รับการ
ฝึกปฏิบตั ิสัน้ ๆ เชน่ การรบั
แนะนา ไมต่ ัดสนิ การถาม
โอกาสระบายความคบั ขอ้ ง
ความเห็นใจ เข้าใจ และป
หลงั จากรบั ฟังแล้ว วิทยาก
4,6 และ8 (วิทยากรบริห
เหน็ สมควร)

7. วิทยากรเปิดวดี ีทัศน์ เร
เธอดว้ ยรัก ตอนท่ี 1 การจ
พฤติกรรมผู้ปวุ ยจิตเวชกา้ ว
และบรรยายประเดน็ สาคญั
(power point สไลดท์ ่ี 9

25 ~ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา การประเมนิ

รรมเรยี นรู้
รรายงาน
ที่ปุวยได้รบั
งมยี าท่รี กั ษา
เลาได้

ทัศน์ที่
ดตรวน...สู่การ
ลเธอด้วยรกั

บายการสื่อสาร
ใจที่ถกู ต้อง
รอบรมได้ลอง
บฟงั การไมร่ ีบ
มเพ่ือใหม้ ี
งใจ การแสดง
ปลอบใจ
กรทวนสไลด์ท่ี
หารเวลาตาม

ร่ือง “การดูแล
จากัด
วรา้ วรนุ แรง
ญเพ่ิมเตมิ
9)

~2

วตั ถปุ ระสงค์ เน้อื หา/แนวคิดรอบยอด แนวทางการจดั กจิ กร

8. ใหอ้ าสาสมัครของผู้รบั
6 คน ฝกึ ปฏบิ ัติการจา

หนา้ ชน้ั เรยี นสมมตุ ิสถานก
นอน โดยใช้ผา้ 3 ผืนทเี่ รอื
ผูต้ ้องขังแตล่ ะบุคคล ผ้รู ับก
เหลอื สงั เกตการปฏิบตั ิ จา
รว่ มกันแสดงความคิดเห็น
ประสบการณ์การฝึกปฏบิ ัต
เพ่มิ เติม

9. ให้แบง่ กลุ่มฝกึ ปฏบิ ตั โิ ด
สถานการณเ์ หตุการณ์ที่เก
นอน และในโรงเลีย้ ง จาก
อภปิ รายแสดงความคิดเห็น
ประสบการณจ์ ากการปฏิบ
ส่อื สารเชิงบวก ผลของการ
ปลอดภัยของทกุ คน ข้อเส
แกไ้ ขข้อบกพร่อง (วทิ ยาก
จานวนรอบของการฝกึ ตาม
เอ้ืออานวยโดยมีเวลาสาหร
ข้อ 10 ประมาณ 10-15

10. ใหผ้ ู้รบั การอบรมสรุป
การเรยี น ท่จี ะนาไปปฏิบัต
สถานการณจ์ ริง ไดแ้ ก่ ขั้น
ค้นหาปญั หา ความต้องกา

26 ~ สอ่ื อุปกรณ์ เวลา การประเมิน

รรมเรยี นรู้

บการอบรม
ากัดพฤติกรรม
การณ์ในเรอื น
อนจาจดั ให้กบั
การอบรมที่
ากน้ันให้
นต่อ
ติและแนะนา

ดยจาลอง
กิดข้ึนในเรือน
กนัน้ ให้รว่ มกัน
นและ
บัติ เนน้ การ
รปฏิบตั ิ ความ
สนอแนะเพอ่ื
กรบริหาร
มเวลาที่
รบั ทากจิ กรรม
5 นาที)

ปสง่ิ ทไี่ ดจ้ าก
ติใน
นตอนการ
ารการ

~2

วตั ถุประสงค์ เนอ้ื หา/แนวคิดรอบยอด แนวทางการจดั กจิ กร

ชว่ ยเหลอื ของผู้ต้องขังท่ีปุว
รายงานตอ่ ผู้คุมตามระบบ
ชว่ ยเหลอื เบอ้ื งต้น การสื่อ
เขา้ ใจกับผู้ต้องขังในเรือนน
ตนเอง การขอความรว่ มม
แผนเมื่อเกดิ เหตุการณฉ์ ุกเ

27 ~ สอ่ื อุปกรณ์ เวลา การประเมนิ

รรมเรียนรู้
วย การ
บ การดแู ล
อสารเพื่อความ
นอนของ
มือและการซ้อม
เฉนิ เปน็ ต้น

~2

แผนการสอน/กา
5. วิชา การสื่อสารและจั

วตั ถปุ ระสงค์ เนอื้ หา/แนวคดิ รอบยอด แนวทางกา

ภายหลังการฝกึ อบรม ผเู้ ข้ารับ การสื่อสาร 1. ผูส้ อนนาเข

การอบรม สามารถ 1.แนวคดิ และองค์ประกอบของการ คลิปตัวอย่างร

1. นาความรู้ท่ีได้มาใช้ในการ สอ่ื สาร ร า ย ก า ร ข่ า ว

ออกแบบกจิ กรรมและส่ือ ใน 2.การสื่อสารสุขภาพเป็นกระบวนการที่ ประชาชน ฯล

การสื่อสารสขุ ภาพได้ สง่ ผลโดยตรงตอ่ การปรบั เปล่ียน 2. จากนั้น

2. ดาเนินการส่ือสารและจดั พฤติกรรมสุขภาพทั้งในระดับปัจเจก ร่วมพดู คยุ โดย
กจิ กรรมการเรียนรู้ด้าน บุคคลและระดับสงั คมโดยรวม - รายการดังก
สุขภาพกบั กลมุ่ เป้าหมายได้ - พูดอะไร
2.การส่อื สาร เป็นเครอ่ื งมอื /กลไก - ใชช้ ่องทางห
ท่ีช่วยกอ่ ใหเ้ กิดการเปล่ยี นแปลง - ตอ้ งการใหใ้ ค
พฤติกรรมสุขภาพ - หวังผลอย่าง

- ทาไมเขาเล

ดังกลา่ ว

การจดั กิจกรรมการเรยี นรดู้ า้ นสขุ ภาพ 3. เมื่อไดข้ ้อม
1. การจดั กจิ กรรมการเรียนรเู้ ปน็ การ เข้า แนวคดิ แ
สรา้ งประสบการณ์ หรือได้ฝึกหดั หรอื
ได้กระทาโดยไดร้ บั การเสริมแรงอยา่ งมี วตั ถุประส
ประสิทธภิ าพสัมพันธก์ ันอย่าง ตอ่ เนื่อง
1. ผู้สอนนาเข
ช่วยกันสรุปค
จากการเข้ารับ
2. จากนั้น แ
กลุ่มๆ ละ 5-

28 ~

ารจัดการเรียนรู้
ดกิจกรรมการเรยี นรดู้ ้านสุขภาพ

ารจัดกิจกรรมเรียนรู้ สอ่ื อุปกรณ์ เวลา (นาที) การประเมนิ

ข้าสู่กิจกรรม โดย เปิด 1. คลปิ รายการขา่ ว/ 50 ก า ร สั ง เ ก ต จ า ก
ก า ร มี ส่ ว น ร่ ว ม
รายการโทรทัศน์ เช่น รายการนายกพบ

ว รายการนายกพบ ประชาชน/รายการให้ ในการอบรม

ลฯ ความรเู้ รือ่ งสุขภาพ

เชิญชวนให้ผู้เรียน 2. พาวเวอร์พอยท์

ยการตั้งคาถาม 3. ใบงาน
กล่าวมใี คร

หรือสื่ออะไร
ครฟงั
งไร
ลือกวิธีการ/รายการ

มลู ครบถ้วนจึงมาสรปุ

และองคป์ ระกอบ และ

สงค์ของการสื่อสาร

ข้าสู่กิจกรรม โดย ให้ 1. ใบความรู้ เชอื่ มโยงการ 50 -การสังเกตจาก
ความรู้ท่ีผู้เรียนได้รับ สอ่ื สารและการออกแบบ ก า ร มี ส่ ว น ร่ ว ม

บการอบรมในครัง้ น้ี กิจกรรมการเรยี นรู้ ในการอบรม

แบ่งผู้เรียนออกเป็น 2. ใบงาน

-7 คน เลือกประธาน

~2

วตั ถุประสงค์ เนือ้ หา/แนวคดิ รอบยอด แนวทางกา

และประสานงานกนั เพือ่ ให้เกิด เลขา แล้วให
ประสทิ ธิผล เสนอ
มกี ารเปล่ยี นแปลงพฤติกรรมเกดิ ขน้ึ 3. จากนน้ั ผู้ส
อย่างค่อนขา้ งถาวรกบั ผ้เู รยี น ตามขีด ระหว่างการสือ่
ความสามารถ บรรลวุ ตั ถปุ ระสงคท์ ่ตี ง้ั กิจกรรมการเร
ไว้ “เร่อื งเล่าจาก
2.การจดั การเรียนรูส้ ามารถนามา งาน)
ประยุกตใ์ ชใ้ นกระบวนการจดั การ 3.1 วาดภาพร
เรียนรูเ้ รอื่ งสุขภาพได้ ซ่ึงมีดว้ ยกัน 3.2 ใหส้ มาชิก
หลากหลายเทคนิค โดยเทคนิคการ วิเคราะหค์ วาม
จดั การเรียนรู้ทสี่ ามารถนามา สุขภาพของคน
ประยกุ ต์ใช้เพ่อื ให้กลุ่มเปูาหมายเกิด 3.3 เขยี นอาก
ทักษะทจ่ี าเป็น มีดงั นี้ รา่ งกาย โดย ใ
1) ระดมพลงั สมอง - อาการเจ็บป
2) ลงมือปฏบิ ัติ - โรคหรอื ควา
3) สาธิต สาเหตอุ ะไร
4) ใช้กรณีตวั อยา่ ง - วธิ ีการรกั ษา
5) เกม หรอื การดแู ลค
- โรคหรือควา
วิธกี ารปูองกนั
อย่างไร
- ในฐานะ อสร
ในการสือ่ สารห
เพ่ือใหค้ วามรู้ท
การปอู งกันตน

29 ~ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา (นาที) การประเมิน

ารจัดกิจกรรมเรยี นรู้
ห้ประธานเลือกผู้นา

สอนพูดคยุ เช่อื มโยง
อสารกบั การจัด
รยี นรู้ โดยใช้กจิ กรรม
กรา่ งกาย” (ตามใบ

ร่างกาย
กในกลุ่มช่วยกนั
มเจบ็ ปวุ ย หรอื ปัญหา
นในชมุ ชน
การเจ็บปวุ ยบนโครง
ใหร้ ะบุ
ปวุ ย
ามเจบ็ ปุวยนน้ั เกิดจาก

า การดแู ลตนเอง
คนท่เี จบ็ ปวุ ย
ามเจบ็ ปุวยนั้น มี
นหรือไม่ และต้องทา

รจ. เราจะใชว้ ิธกี ารใด
หรือจดั กจิ กรรมอะไร
ท่ีจาเปน็ กบั เพือ่ นๆใน
นเอง การดูแลตนเอง

วตั ถุประสงค์ เน้อื หา/แนวคดิ รอบยอด ~3

แนวทางกา
หรอื การดูแลค
ของเรา
- ผแู้ ทนแตล่ ะก
- ให้ผู้เรยี นลงค
แนวคดิ หรอื ก
ทส่ี ุด
- มอบรางวัลก
ท่สี ดุ
4.สรุปการเรีย
ความเจ็บปุวย
เรื่องความเจ็บ
ให้เรามีข้อมูลใ
จัดกิจกรรม ส
ให้ความรู้เพ่ือ
ปัญหากับเพ่ือ
ฐานะ อสรจ.

กิจกรรมสรุปก
1. เตรยี มควา
2. ใหผ้ เู้ ร
ห่างประมาณ
3. แจง้ กติกา
3.1 ผู้สอนจ
ผู้เรียนเต้นตา