หลักสูตรฝึกอบรมอาสาสมัครสาธารณสุขในเรือนจำ

30 ~ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา (นาที) การประเมิน

ารจัดกจิ กรรมเรียนรู้ -การสังเกตจาก
คนทเี่ จ็บปุวยในชมุ ชน
20 ก า ร มี ส่ ว น ร่ ว ม
กลมุ่ นาเสนอ ในการอบรม
คะแนนเสียง เลือก
กจิ กรรมที่นา่ สนใจ

กลุ่มท่ีได้คะแนนมาก

ยนรู้ : เมื่อเห็นภาพ
ย และเรามีความรู้ใน
บปุวยและสาตุแล้ว ทา
ในการวางแผนในการ
สร้างสรรค์สื่อหรือการ
อการปูองกันและแก้ไข
อนๆในชุมชนเราได้ ใน

การเรียนรู้
ามพร้อมเข้าสู่กจิ กรรม
รยี นยนื ลอ้ มเปน็ วงกลม
1ศอก
:
จะเปิดเพลง และให้
มจังหวะ พร้อมกับส่ง

วตั ถุประสงค์ เน้อื หา/แนวคดิ รอบยอด ~3

แนวทางกา
ไข่ที่ผู้สอนมอ
หยุด
3.2 เม่ือผู้สอน
อยู่ในมือใคร
คาส่ังที่อยใู่ นเป
3.3 เลน่ ตอ่ ก
ถึงไขแ่ ดง ซง่ึ เป
3. 4 ผู้ ส อ น
ขอบคณุ ความ

31 ~

ารจัดกิจกรรมเรียนรู้ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา (นาที) การประเมิน
อบให้ ต่อกันไป ห้าม

นหยุดเพลง และไข่ไป
ให้หยุด และเปิดอ่าน
ปลอื กไข่แต่ละชั้น 1. เพลงจังหวะสนุก 2-3
กนั ไปเรื่อยๆ จนกว่าจะ เพลง (ตามเวลาทสี่ ะดวก)
ปน็ คาสัง่ สุดทา้ ย 2. ใบงาน : แนวทางคาสง่ั
นก ล่ า ว ปิ ด กิ จก ร ร ม
มรว่ มมอื จากผู้เรยี น

~3

แผนการสอน/กา
6. วชิ า การดแู ลสขุ ภาพพ้นื ฐาน

วัตถปุ ระสงค์ เนอื้ หา/แนวคดิ รอบยอด แนวทางการจดั

เพ่ือให้ผ้ดู แู ล มคี วามรู้ความ เรือ่ งท่ี 1 : เสรมิ สร้างสุขภาพใหแ้ กผ่ ทู้ ี่ - ภาคทฤษฎี
เขา้ ใจในการส่งเสริมสุขภาพ
เรื่องอาหารและโภชนาการ จาเป็นต้องรับการฟน้ื ฟูร่างกาย 1. บรรยายเน
สาหรบั ผ้สู งู อายุ
- โภชนาการ และออกกาลังกายในกลมุ่ 2. การแลกเป
และหลักการกายภาพบาบัด ผปู้ ่วยติดเตียง ผู้สงู อายุ และผพู้ ิการ - ภาคปฏิบัติ
ฟนื้ ฟเู บ้ืองต้น
1. การฝกึ ปฏ

เรอื่ งที่ 2 การทากายภาพบาบัดเพอื่ ผู้ปุวยตามสภา
2. การแสดง
รักษาและฟ้นื ฟอู าการปุวยมีหลาย
3. การฝึกปฏ
ประเภท ซึง่ ประกอบดว้ ย
เมนูอาหาร
เรอ่ื งท่ี 3 การฝกึ ปฏบิ ตั ิ - การแบ่งกลุ่ม
- การจดั ทา่ นอนหงาย 1. แสดงบทบ
- การจัดทา่ นอนตะแคงทบั ข้างทอี่ ่อน 2. การอภิปร
แรง- ผลงานกลมุ่
- การเคลอ่ื นยา้ ยผูป้ ุวย

- การเคลอ่ื นยา้ ยผปู้ ุวยจากรถเขน็ มา

เตยี ง

เรื่องที่ 4 อาหารในผู้สงู อายุ
- หลักการจดั อาหารสาหรบั ผู้สูงอายุ
- การประเมนิ โภชนาการในผู้สูงอายุ

32 ~

ารจดั การเรยี นรู้
นในผปู้ ่วยตดิ เตยี ง ผ้สู ูงอายุ และผู้พกิ าร

ดกจิ กรรมเรยี นรู้ ส่อื อุปกรณ์ เวลา การประเมนิ

การบรรยาย 1 ชัว่ โมง - สังเกตการณ์มี
ส่วนร่วม
น้อื หาทางวิชาการ การซักถาม
ปลย่ี นเรียนรู้ - แสดงความ
- สอื่ การอบรม ไฟล์ คดิ เหน็
ฏิบัตใิ นการดู เสนอ 1 ชั่วโมง
าพปญั หา - โปสเตอร์ แผ่นพบั - ประเมนิ จากถาม
งบทบาทสมมติ /ตอบ
ฏบิ ตั ิเลอื ก - ส่ืออปุ กรณ์
- การประเมินผล
ม - สื่ออิเลก็ ทรอนกิ ส์ การปฏิบัติงาน
บาทสมมติ - ภาพพลกิ
ราย นาเสนอ

~3

แผนการสอน/กา
7. วชิ า อนาม

วัตถุประสงค์ เน้อื หา/แนวคิดรอบยอด แนวทางการจดั ก
ภาคทฤษฎี
1.ผู้เขา้ อบรมสามารถ การดูแลสขุ ภาพของหญงิ ทงั้ ก่อน 1.บรรยายวธิ ีการดูแ
ความพร้อมตัง้ แต่ต้ังค
อธบิ ายวธิ ีการดูแลสง่ เสริม ระหว่าง และหลงั ต้งั ครรภ์ ใหม้ กี าร ๒.บรรยายวธิ ีการสง่ เ
พัฒนาการเด็กปฐมว
สุขภาพหญงิ ตง้ั ครรภ์ ตง้ั ครรภ์ทป่ี ลอดภัย และคลอดมี ๓.บรรยายคุณประโย
และแนวทางการเลีย้
2.ผูเ้ ขา้ อบรมสามารถ คุณภาพ แม่และทารกปลอดภัย อยา่ งถูกต้อง

อธิบายวธิ กี ารส่งเสริม ปราศจากภาวะแทรกซ้อน มสี ุขภาพ ภาคปฏิบัติ
๑.สอน/สาธิตวิธีการ
สขุ ภาพและพฒั นาการเด็ก แขง็ แรงพร้อมทงั้ มีบุตรทส่ี มบูรณ์ ลูกตามคู่มือ DSPM
๒.สอน/สาธิตวิธกี าร
ปฐมวยั แขง็ แรง และได้รบั การเลย้ี งดูอยา่ งมี เต้า/วิธกี ารบบี เกบ็ น

3.ผูเ้ ข้าอบรมสามารถ คุณภาพสง่ เสรมิ ได้กนิ นมแมจ่ นถึง 6

อธบิ ายประโยชนแ์ ละ เดือนและกินนมแมค่ วบคู่อาหารตาม

วิธีการเลย้ี งลกู ดว้ ยนมแม่ วัยจนถงึ 2 ปหี รือนานกวา่ นนั้ พร้อม

ท้ังดูแลตอ่ เนอื่ งเพื่อให้เด็กเติบโตมี

พฒั นาการสมวยั ทงั้ สุขภาวะทางกาย

อารมณ์ สังคม และสตปิ ัญญา

33 ~

ารจัดการเรยี นรู้
มัยแมแ่ ละเดก็ เบ้อื งต้น

กจิ กรรมเรียนรู้ ส่ือ อุปกรณ์ เวลา การประเมิน
1 ชว่ั โมง
แลตนเอง/เตรยี ม 1. Power Point โดยการซกั ถาม
ครรภจ์ นถึงคลอด 2. แผน่ ภาพพลิก และสงั เกตการมีสว่ นร่วมของผู้
เสริมสขุ ภาพและ 3. สอื่ การสอน เข้ารบั การอบรมสามารถตอบ
วยั 4. ใบงาน คาถามได้ และสามารถปฏบิ ตั ิ
ยชน์ของนมแม่ ไดจ้ รงิ
ยงลูกดว้ ยนมแม่

1 ช่วั โมง

รสง่ เสรมิ พฒั นาการ

รอมุ้ ลูก เอาลูกเขา
น้านม

~3

แผนการสอน/กา
8. วิชา การบรหิ า

วตั ถุประสงค์ เนื้อหา/แนวคิดรอบยอด แนว

ภายหลงั การอบรม อสรจ. สามารถ -นาเข

ดังน้ี -วิทย

1. อธบิ ายถงึ กระบวนการได้มา 1. กระบวนการ ได้มา บทบาท หน้าที่ สทิ ธิ (สุ่ม
บทบาทหน้าที่ สทิ ธิ และการพน้ ต่างๆ ตามหลักเกณฑข์ องกรมราชทัณฑ์ การอ
สภาพของการเปน็ อสรจ.
- คุณสมบัติของผู้เป็นอสรจ. เช่น การศึกษา -บรร

บุคลิกภาพ ความประพฤติ เป็นต้น - สรุป
- วิธีการได้มาของอสรจ. เช่น การคัดเลือก อสรจ
การสมคั รใจ จิตอาสา เปน็ ตน้ ดาเน
- การพ้นสภาพ อสรจ. ไดแ้ ก่ เสยี ชีวติ ลาออก
พ้นโทษ ทาผิดวินัยเรือนจาเห็นควรให้ปลด -วิทย

ออก เป็นตน้

- การข้ึนทะเบยี น อสรจ.

2. ตระหนกั ถึงคุณคา่ และศักด์ศิ รี 2. บทบาทหน้าที่ของอาสาสมัครสาธารณสุข
ในบทบาทการเป็นอสรจ. เรอื นจา (อสรจ.) ทาหน้าท่ีช่วยเหลือพยาบาล
ในการ
- นานโยบายไปสู่การปฏิบัติเพื่อพัฒนา
และแกไ้ ขปัญหาสขุ ภาพทส่ี อดคล้องในพนื้ ที่

34 ~

ารจัดการเรียนรู้
ารจัดการตามบริบทพื้นท่ี

วทางการจัดกิจกรรม สอ่ื อุปกรณ์ เวลา การประเมิน
เรียนรู้ 1 ชั่วโมง
-เอกสารประกอบคา -สงั เกตพฤติกรรม
ข้าสู่บทเรียน บรรยาย ความสนใจ
-กระดาษ / ปากกา -การซกั ถาม-สามารถ
ยากรซกั ถาม ตอบคาถาม/อธิบายได้
3-5 คน) ผู้เขา้ รบั ถูกต้องมากกว่าหรือ
อบรม เทา่ กับ 80 %

รยาย อธิบาย ซกั ถาม

ปบทเรยี น บทบาท
จ. และแนวทางการ
นนิ งานของ อสรจ.

ยากรสรปุ

~3

วัตถุประสงค์ เนอ้ื หา/แนวคดิ รอบยอด แนว

3. อธบิ ายถงึ ขัน้ ตอนการ - เป็นผู้สื่อข่าวสารด้านสาธารณสุขระหว่าง
ดาเนนิ การงานของ อสรจ. เจา้ หน้าท่แี ละผูต้ อ้ งขังในเรอื นจา

- ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพตนเอง และ
ถ่ายทอดความรู้ ตลอดจนโน้มน้าวเพ่ือน
ผู้ต้องขังในเรือนจาให้เกิดการปรับเปลี่ยน
พฤตกิ รรมสุขภาพที่เหมาะสม
- ส่งเสริมสุขภาพ และปูองกันโรค โดยให้
คาแนะนา ถ่ายทอดความรู้แก่ผู้ต้องขัง ใน
เรื่องเกี่ยวกับการสร้างสุขภาพพลานามัยให้
แข็งแรง ตลอดจนการสุขาภิบาลอนามัย
ส่ิงแวดลอ้ ม เพ่ือให้เกดิ การเจบ็ ปุวยนอ้ ยทีส่ ุด
- เป็นจิตอาสาและให้บริการสาธารณสุข
เบื้องต้นแก่กลุ่มผู้ต้องขัง เช่น การคัดกรอง
โรคผู้ปุวยเบื้องต้น การปฐมพยาบาลเบ้ืองต้น
การส่งผู้ปุวยไปยังสถานพยาบาลเรือนจา
แ ล ะ ก า ร ดู แ ล ติ ด ต า ม ผู้ ปุ ว ย ท่ี ไ ด้ รั บ ก า ร ส่ ง
ต่อมาจากสถานพยาบาล ภายใต้การดูแลของ
เจา้ หนา้ ท่พี ยาบาลในเรอื นจา

3. แนวทางการดาเนนิ งานของ
อาสาสมคั รสาธารณสขุ เรอื นจา (อสรจ.)
3.1 เรอื นจาแจง้ บทบาทและหนา้ ที่ของ
อสรจ. ใหเ้ จา้ หนา้ ทท่ี กุ ระดบั ทราบ เพื่อช่วย

35 ~ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา การประเมนิ

วทางการจดั กจิ กรรม
เรียนรู้

~3

วตั ถุประสงค์ เนอ้ื หา/แนวคดิ รอบยอด แนว

กากบั การดาเนินงานตามแนวทางการบริการ
สขุ ภาพ

3.2 พยาบาลเรือนจาจัดประชมุ อสรจ. เพ่อื
แจง้ แนวทางการดาเนนิ งาน โดย
3.2.1 แจ้งแนวทางการดาเนินงานของ
อ า ส า ส มั ค ร ส า ธ า ร ณ สุ ข เ รื อ น จ า เ มื่ อ พ บ
ผู้ต้องขังปุวยในเวลาและนอกเวลาราชการ
ให้แก่ (อสรจ.) ทราบ รายละเอียดตาม
เอกสารแนบ 1 และ 2
3.2.2 อสรจ. ที่ประจาเรือนนอน มีหน้าท่ี
ดูแล ให้คาแนะนาและส่งต่อข้อมูลการ
เจ็บปุวย สังเกตอาการ/ความผิดปกติ ความ
ต้องการบริการสุขภาพ ทั้งทางด้านร่างกาย
และสุขภาพจิต รวมท้ังการดูแลผู้ต้องขังใน
เ รื อ น น อ น ท่ี ไ ด้ รั บ ก า ร ส่ ง ต่ อ จ า ก
สถานพยาบาล โดยให้เขียนรายงาน ในแบบ
รายงาน (เอกสารแนบ 3) เพื่อส่งต่อข้อมูลให้
สถานพยาบาล พิจารณาการใหบ้ ริการสุขภาพ
ทุกวัน ห้องใดที่ไม่มีผู้ปุวย/บุคคลท่ีต้องการ
การบริการด้านสุขภาพ ให้ขีดเคร่ืองหมาย (–)
และลงชื่อ อสรจ. ผู้รายงาน เพื่อยืนยันใน
ข้อมลู ว่าได้มกี ารดูแลทางดา้ นสขุ ภาพแต่ไม่มีผู้
ที่มภี าวะเจบ็ ปุวย

36 ~ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา การประเมนิ

วทางการจดั กจิ กรรม
เรียนรู้

~3

วตั ถุประสงค์ เน้ือหา/แนวคิดรอบยอด แนว

3.2.3 ให้อาสาสมัครสาธารณสุขเรือนจา
(อสรจ.) ส่งรายงานการให้บริการสาธารณสุข
ตามแบบรายงานแกผ่ ู้บงั คบั แดนลงนาม

3.2.4 ผู้บังคับแดน ส่งแบบรายงานการ
ใหบ้ รกิ ารสาธารณสุข ไปยังสถานพยาบาลทุก
วัน เพื่อให้เจ้าหน้าที่พยาบาลพิจารณา
ใหบ้ รกิ ารตามมาตรฐานวชิ าชีพ

37 ~ สอ่ื อปุ กรณ์ เวลา การประเมนิ

วทางการจดั กจิ กรรม
เรียนรู้

~3

ตารางการฝึกอบ

วันท.ี่ ................................เดอื น........
ณ............................................ตาบล.............................................อาเภอ.....

วนั ที่ เวลา 08.30-09.00 น. เวลา 09.00-12.00 น.

1 พิธเี ปิดการฝึกอบรม ชแ้ี จง ส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดลอ้ ม (3 ชม.)
โครงการ วตั ถุประสงค์
เปูาหมายและแผนการ

ดาเนนิ งาน

2 สรปุ บทเรียนวันท่ี 1 การเฝูาระวังปูองกนั ควบคุมโรคติดตอ่ และภยั
สขุ ภาพที่เปน็ ปัญหาสาคัญ (3 ชม.)

3 สรปุ บทเรียนวนั ท่ี 2 การปฐมพยาบาลฉกุ เฉินและการกู้ชีพขนั้ พน้ื ฐาน
(3 ชม.)

4 สรุปบทเรยี นวันที่ 3 การดแู ลผู้มปี ัญหาสขุ ภาพจติ /จติ เวช และผทู้ ่ใี ช้
5 สรุปบทเรยี นวันที่ 4 สารเสพตดิ (3 ชม.)

- การดูแลสุขภาพพื้นฐานในผู้ป่วยติดเตีย
ผสู้ ูงอายุ และผู้พกิ าร (2 ชม.)

- การจัดบรกิ ารสาธารณสขุ ตามบริบทของพ้นื ท
(1 ชม.)

38 ~

บรมหลกั สตู ร อสรจ.

..........................พ.ศ.............................
................................................จงั หวดั ………………………………………………………

เวลา 13.00-15.00 น. หมายเหตุ

ส่งเสรมิ สุขภาพและอนามยั สง่ิ แวดล้อม (2 ชม.)

เวลา 12.00-13.00 น.การเฝาู ระวงั ปูองกัน ควบคุมโรคติดต่อและภยั
ัพกรับประทานอาหารกลาง ัวนสุขภาพทีเ่ ปน็ ปญั หาสาคัญ (2 ชม.)

น การปฐมพยาบาลฉุกเฉนิ และการกชู้ พี ขัน้ พ้ืนฐาน
(2 ชม.)

การสื่อสารและจัดกจิ กรรมการเรียนรดู้ ้านสุขภาพ
(1 ชม.)

ยง
- อนามัยแม่และเด็กเบ้อื งต้น (2 ชม.)

ที่
- พิธปี ดิ

~ 39 ~

คณะผจู้ ัดทา

ทปี่ รึกษา รองปลดั กระทรวงสาธารณสุข
อธิบดกี รมสนบั สนุนบรกิ ารสขุ ภาพ
1. นายแพทยพ์ ศิ ิษฐ์ ศรีประเสรฐิ อธบิ ดกี รมราชทัณฑ์
2. นายแพทยธ์ เรศ กรัษนัยรววิ งค์ อธิบดกี รมอนามยั
3. พันตารวจเอก ณรชั ต์ เศวตนนั ทน์ อธิบดีกรมควบคมุ โรค
4. แพทยห์ ญงิ พรรณพิมล วปิ ลุ ากร อธิบดีกรมสุขภาพจติ
5. นายแพทย์สวุ รรณชยั วัฒนาย่งิ เจรญิ ชยั อธิบดีกรมการแพทย์
6. นายแพทยเ์ กียรติภูมิ วงศร์ จติ รองอธิบดีกรมราชทัณฑ์
7. นายณรงค์ อภกิ ุลวณชิ รองอธิบดกี รมสนับสนนุ บริการสขุ ภาพ
8. พันตารวจโท ประวธุ วงศ์สนี ลิ รองอธบิ ดีกรมอนามยั
9. ดร.นพ.ภานุวัฒน์ ปานเกตุ รองอธบิ ดีกรมควบคมุ โรค
10. นายแพทยอ์ รรถพล แกว้ สัมฤทธ์ิ
11. นายแพทยป์ รชี า เปรมปรี

คณะทางาน

กรมราชทัณฑ์
1. ผู้แทนกองบริการทางการแพทย์

กรมสนบั สนนุ บรกิ ารสุขภาพ
1. ผแู้ ทนกองสนบั สนนุ สุขภาพภาคประชาชน
2. ผแู้ ทนกองสุขศึกษา

กรมอนามัย
1. ผแู้ ทนสานกั ส่งเสรมิ สุขภาพ
2. ผแู้ ทนสานักโภชนาการ
3. ผ้แู ทนสานกั อนามยั ส่งิ แวดล้อม
4. ผู้แทนสานกั สขุ าภิบาลอาหารและนา้
5. ผแู้ ทนสานักทนั ตสาธารณสขุ
6. ผูแ้ ทนกองกิจกรรมทางกายเพอื่ สขุ ภาพ

~ 40 ~

กรมควบคุมโรค
1. ผู้แทนสานกั งานคณะกรรมการผู้ทรงคณุ วุฒิ
2. ผแู้ ทนกองโรคติดตอ่ ท่ัวไป
3. ผู้แทนกองวัณโรค
4. ผแู้ ทนกองระบาดวิทยา
5. ผแู้ ทนกองโรคปอู งกันด้วยวคั ซนี
6. ผู้แทนกองเอดส์และโรคตดิ ตอ่ ทางเพศสมั พันธ์

กรมสุขภาพจิต
1.ผู้แทนสถาบันกัลยาณร์ าชนครนิ ทร์

สานกั งานปลัดกระทรวงสาธารณสขุ
1. ผแู้ ทนกองบริหารการสาธารณสุข

สถาบนั การแพทยฉ์ ุกเฉินแหง่ ชาติ
1. ผ้แู ทนสถาบนั การแพทยฉ์ กุ เฉนิ แห่งชาติ