ชุดที่ 2

ก

คำนำ

ชุดฝึกทักษะการพัฒนาหุ่นยนต์และการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ ชุดท่ี 2 เร่ือง
รู้จักโปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3 จัดทาขึ้นเพ่ือฝึกทักษะการพัฒนา
หุ่นยนต์และการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ ให้นักเรียนได้ศึกษาเรียนรู้เก่ียวกับโปรแกรม
LEGO MINDSTORMS Education EV3 ซ่ึงจะช่วยให้นักเรียนมีความรู้ ความเข้าใจ และเป็น
พ้นื ฐานท่สี าคัญในการศึกษาเร่ืองต่อ ๆ ไป

การศึกษาชุดฝึกทักษะ นักเรียนสามารถเรียนรู้ได้ด้วยตนเองทั้งที่โรงเรียนและที่บ้าน
หรือฝึกในเวลาว่าง เน้นให้นักเรียนได้เรียนรู้ได้ด้วยตนเองตามความสามารถของแต่ละบุคคล
และมีการวัดผลประเมินผลด้วยวิธีการที่หลากหลายตามสภาพจริง โดยนักเรียนต้องศึกษาและ
ทากิจกรรมเป็นข้ันตอนเป็นระบบด้วยความซ่ือสัตย์ซึ่งจะส่งผลให้นักเรียนมีคุณลักษณะท่ีดี
ต่อไป

ผู้จัดทาหวังเป็นอย่างย่ิงว่าชุดฝึกทักษะเล่มน้ีจะเป็นประโยชน์แก่นักเรียนหรือผู้ที่สนใจ
เพื่อเป็นพ้ืนฐานและเปน็ ประโยชน์ในการศึกษาเรอื่ งอ่นื ๆ ไดเ้ ป็นอย่างดี

ชยั รัตน์ เกษอดุ มทรพั ย์

สำรบญั ข

เน้ือหำ หน้ำ

คานา ก
สารบัญ ข
คาชีแ้ จงเกยี่ วกบั ชุดฝึกทกั ษะ 1
คาแนะนาสาหรบั นักเรยี น 2
แผนภูมแิ สดงลาดับข้นั ตอนการฝกึ ทกั ษะ 3
สาระสาคัญ 4
จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้ 4
ขอบขา่ ยเนือ้ หา 4
แบบทดสอบก่อนเรียน 5
กิจกรรมฝึกทักษะ
9
โปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3 10
- การตดิ ตั้งโปรแกรม 15
- การเปดิ โปรแกรม 17
- ส่วนประกอบของโปรแกรมLEGO MINDSTORMS Education EV3 18
19
กิจกรรมฝึกทกั ษะท่ี 2.1 19
ความหมายของหมวดแถบสี 21
- แถบสีเขียว (Action) 23
24
กจิ กรรมฝึกทักษะท่ี 2.2
- แถบสีสม้ Flow (Control)

กิจกรรมฝึกทกั ษะที่ 2.3

สำรบญั (ต่อ) ค

เน้อื หำ หน้ำ

- แถบสเี หลือง (Sensor) 25
กิจกรรมฝึกทักษะที่2.4 27
29
- แถบสีแดง Data(Operations) 31
กจิ กรรมฝึกทกั ษะที่2.5 33
34
- แถบสีน้าเงิน (Advanced) 35
- แถบสีฟ้า (Advanced) 37
กจิ กรรมฝกึ ทกั ษะท2่ี .6 38
สว่ นประกอบของHardware Page 42
การอพั เดทFirmware
แบบทดสอบหลังเรยี น 46
ภาคผนวก 47
เฉลยกิจกรรมฝึกทกั ษะท2่ี .1 48
เฉลยกิจกรรมฝกึ ทักษะท2ี่ .2 49
เฉลยกิจกรรมฝกึ ทักษะท2ี่ .3 51
เฉลยกจิ กรรมฝึกทักษะท2่ี .4 52
เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทักษะท2่ี .5 53
เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทกั ษะท2ี่ .6 54
เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน– หลงั เรียน
บรรณานุกรม

1

คำชี้จงเเกย้วกกบั ชีฝด ึกกักั ะ

1. ชุดฝึกทักษะ การพัฒนาหุ่นยนต์และการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ ชุดท่ี 2 รู้จัก
โปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3 จัดทาขึ้นเพ่ือฝึกทักษะการพัฒนา
หุ่นยนต์และการเขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์ ในชุมนุม Robot EV3 พลังงานสะอาด
GIGO และผทู้ ส่ี นใจ

2. เอกสารชดุ น้ปี ระกอบดว้ ย
o คาชีแ้ จงเก่ยี วกับชดุ ฝึกทักษะ
o คาแนะนาสาหรบั นกั เรียน
o แผนภมู ิลาดบั ขั้นตอนการศกึ ษาชดุ ฝกึ ทกั ษะ
o สาระสาคญั / จดุ ประสงค์การเรียนรู้ / ขอบข่ายเน้อื หา
o แบบทดสอบกอ่ นเรียน
o กจิ กรรมฝกึ ทกั ษะ
o แบบทดสอบหลงั เรียน
o เฉลยกจิ กรรมฝกึ ทกั ษะ
o เฉลยแบบทดสอบกอ่ นเรยี น-หลังเรียน

3. ชดุ ฝึกทักษะนใี้ ชเ้ วลาในการศึกษา 3 ชัว่ โมง

2

คำจน นำสำหรบั นกั เร้วน

1. อ่านคาชีแ้ จงและคาแนะนาสาหรับนักเรยี นให้เข้าใจกอ่ นท่ีจะลงมอื ศึกษาชุดฝกึ
2. ทาแบบทดสอบกอ่ นเรียน จานวน 10 ข้อ เพื่อประเมนิ ความรพู้ นื้ ฐานของนักเรียน
3. ศกึ ษาชุดฝกึ ทกั ษะโดยการปฏบิ ตั กิ ิจกรรมตามคาชี้แจงที่ไดร้ ะบไุ ว้ตามลาดบั ขนั้ ตอน
4. หากนักเรียนยังไมเ่ ข้าใจให้กลบั ไปศึกษาอกี ครั้ง หรอื ขอคาแนะนาจากครูเพอ่ื ให้เกดิ ความ

เขา้ ใจมากย่ิงข้ึน
5. ทาแบบทดสอบหลงั เรียนเพื่อเปรยี บเทียบความกา้ วหน้าในการศึกษาของนกั เรียน
6. ในการศกึ ษาและทากจิ กรรมใหน้ ักเรยี นทาด้วยความต้ังใจและมีความซอ่ื สัตย์ต่อตนเอง

โดยไมเ่ ปิดดูเฉลยกอ่ น

3

จผนภูมิจสฝเลำฝบั ขัน้ ตอนกำรึกก ัักะ

อำ่ นคำชี้จงเ 1

อำ่ นคำจน นำสำหรับนักเร้วน2
ัฝสอบกอ่ นเรว้ น 3

กิงกรรมกำรเรว้ นรู้ 4
- ศึกะำเนื้อหำ
- ัำกงิ กรรมึกก ัักะ

5ัฝสอบหลเั เรว้ น

ผ่ำนเกณฑ์ ไมผ่ ำ่ นเกณฑ์
ศึกะำชีดฝต่อไป

4

สำร สำคัญ

การทางานของโปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3

งดฝปร สเค์กำรเรว้ นรู้

นักเรยี นสามารถอธิบายการทางานของ โปรแกรม LEGO MINDSTORMS
Education EV3 ได้

ขอบขำ่ วเนือ้ หำ

โปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3
- การติดตั้งโปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3
- การเปดิ โปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3

- สว่ นประกอบของโปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3

- ความหมายของหมวดแถบสี
- ส่วนประกอบของ Hardware Page
- การอพั เดท Firmware

5

จบบัฝสอบก่อนเร้วน

ชีดฝึกก ักั ะ กำรพฒั นำหดน่ วนต์จล กำรเข้วนโปรจกรมคกบคมด ห่นด วนต์
ชีฝด ั้ย 2 รงู้ ักโปรจกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3
งำนกน 10 ข้อ ค จนนเต็ม10 ค จนน

คำชี้จงเ ใหน้ กั เรียนทาเครือ่ งหมาย X ทับขอ้ ก ข ค หรอื ง ท่ีถูกทส่ี ุดเพยี งขอ้ เดียว
ลงในกระดาษคาตอบ

1. การถ่ายโอนขอ้ มูลระหว่างคอมพิวเตอร์กับ EV3 สามารถทาไดอ้ ยา่ งไร
ก. การเชอ่ื มตอ่ ผา่ นสาย USB
ข. การเชอื่ มต่อไร้สายผ่าน Bluetooth
ค. การเชือ่ มตอ่ ผ่าน Wi-Fi
ง. ถูกทกุ ขอ้

2. ถา้ นกั เรยี นตอ้ งการเรยี นรกู้ ารประกอบหุ่นยนตเ์ บือ้ งตน้ ตอ้ งเขา้ ไปส่วนใดของ
โปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3
ก. Toolbar
ข. Work Area
ค. My Portal
ง. Robot Educator

3. ขอ้ ใดคอื สว่ นทเ่ี ป็นศูนย์ควบคุม EV3
ก. My Portal
ข. Controller
ค. Robot Educator
ง. Configuration Panel

6

12 34

4. จากภาพหมายเลขใดเปน็ ตัวกาหนดทศิ ทางการหมนุ ของมอเตอร์
ก. 1 ข. 2
ค. 3 ง. 4

5. ขอ้ ใดคอื บลอ็ ก สาหรับทาให้หุน่ ยนต์แสดงผลรปู ภาพ หรือขอ้ ความบนหน้าจอ หรอื
ลบภาพบนหนา้ จอทิ้งไดด้ ้วย

ก. ข.

ค. ง.
6. ข้อใดคอื บลอ็ ก ที่ทาให้ห่นุ ยนตท์ างานวนซา้ ไปเรือ่ ย ๆ และสามารถตัง้ ได้ว่าจะให้ทาซ้า

ในรปู แบบใด

ก. ข.

ค. ง.

7

7. จากภาพหมายเลขใดเปน็ ตวั กาหนดลักษณะการหยดุ หมนุ ของมอเตอร์

12 34

ก. 1 ข. 2
ค. 3 ง. 4
8. ถา้ ตอ้ งการให้หนุ่ ยนตส์ ่งเสยี งตอ้ งใช้บล็อกในขอ้ ใด

ก.
ข.

ค.
ง.

8

9. ข้อใดคือ บล็อก คาส่ังท่ีให้ห่นุ ยนต์ทางานไปเรอ่ื ย ๆ แลว้ หยดุ เมอ่ื กดป่มุ
ก่อนทางานบลอ็ กถัดไป

ก. ข.

ค. ง.
10. ถ้าตอ้ งการทาให้หนุ่ ยนต์หยุดรอกอ่ นทางานบล็อกถดั ไป ตอ้ งเขียนคาสั่งโดยใชบ้ ล็อก

คาสั่งใด

ก. ข.

ค. ง.

9

โปรจกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3

โปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3 หรือ EV3 Education เปน็ โปรแกรม
ท่ีใช้งาน ง่าย และสะดวกสาหรับ นักเรียนจนถึงระดับ ผู้เช่ียวชาญ โป รแกรม LEGO
MINDSTORMS Education EV3 เป็นโปรแกรมท่ีใช้ไอคอนเป็นหลัก โดยสามารถลากและวาง
ไอคอนเพือ่ เขียนโปรแกรมบงั คบั ใหห้ นุ่ ยนต์ทางานตามเงอ่ื นไขทก่ี าหนดได้

โป รแ ก รม LEGO MINDSTORMS Education EV3 ยั งมี ส่ ว น ท่ี เรีย ก ว่า Robot
Educator ซ่ึงประกอบไปด้วยตัวอย่างแบบของหุ่นยนต์ และตัวอย่างโปรแกรมที่จะช่วยให้ครู
และนักเรียน ได้เริ่มต้นการเขียนโปรแกรมให้กับหุ่นยนต์ นอกจากน้ีการเขียนโปรแกรมบน
หุ่นยนต์ EV3 ยังสามารถเขยี นดว้ ยโปรแกรมอื่นได้ เช่น

RoboLab 2.9 – เขยี นโปรแกรมโดยลากบล็อกคาสงั่ มาเช่อื มตอ่ กัน
RobotC – เขียนโปรแกรมควบคุมหุ่นยนต์โดยใช้ภาษา C ในบทเรียนน้ีจะใช้
LEGO MINDSTORMS Education EV3 ในการเรียนและการทดลอง

10

กำรตฝิ ตัเ้ โปรจกรม

ในชุดหุ่นยนต์ LEGO MINDSTORMS Education EV3 เราสามารถเขียนโปรแกรมควบคุม
การทางานของอุปกรณ์ตามคาสั่งได้ ในชุดฝึกทักษะนี้เราจะใช้โปรแกรม LEGO MINDSTORMS
Education EV3 เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า EV3-G ซึ่งเป็นชุดมาตรฐาน จะมีโปรแกรมมาให้โดย
สามารถตดิ ตง้ั ไปยงั คอมพวิ เตอร์ทม่ี ีระบบปฏิบัตกิ ารทั้ง Windows หรอื Macintosh ได้

1

ดบั เบ้ลิ คลกิ ทไ่ี ฟล์ Auto run เพอื่ เปิดโปรแกรมติดต้ัง

รอโปรแกรมทาการดาวนโ์ หลด

11
รอโปรแกรมทาการดาวนโ์ หลด
กดทปี่ ุ่ม Next เพื่อไปยังหนา้ ถดั ไป

12
กดทปี่ มุ่ Next เพอื่ ไปยงั หนา้ ถดั ไป
ใหเ้ ลอื ก Student Edition กดปุ่ม Next เพือ่ เรม่ิ การตดิ ตง้ั

13

ยอมรบั ขอ้ ตกลง แล้วกดที่ I accept the above 2 License Agreement(s).

แลว้ กดปมุ่ Next

โปรแกรมจะทาการติดต้ังลงบนคอมพวิ เตอร์ ให้รอจนการติดตัง้ เสร็จสนิ้
โปรแกรมจะพาไปยังหนา้ ถดั ไป

14
การติดต้ังเสร็จเรียบรอ้ ย ใหก้ ดปมุ่ Finish เพื่อปิดโปรแกรมตดิ ต้ัง

ใหท้ าการ Restart เคร่ืองคอมพวิ เตอร์

15

กำรเปิฝโปรจกรม

สามารถทาได้สองวิธี คอื
1. เปิดจากStart Menu โดยคลกิ ท่ีปมุ่ Start=> All Programs => LEGO

MINDSTORMS Education EV3 => LEGO MINDSTORMS Education EV3

2
3

1

2. เปดิ จาก Desktop โดยคลิกสองครั้งทีไ่ อคอน LEGO MINDSTORMS Education EV3

LEGO MINDSTORMS Education EV3

16

3. คลกิ ตามล าดับข้ันตอน หมายเลข–4 เพื่อเขา้ สู่หน้าเรมิ่ ต้นของโปรแกรม1

4

1 3

2

4. เปลี่ยนชื่อไฟล์ โดยดบั เบ้ลิ คลิกทีค่ าว่า “Program”

17

ส่กนปร กอบขอเโปรจกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3

5

14

23

1. Programming Canvas : เปน็ พื้นทใี่ นการเขียนโปรแกรม ซงึ่ ใช้ในการวางบลอ็ ก
2. Programming Palette : เป็นบริเวณที่ใชค้ น้ หาตัวบล็อกท่ีนามาสร้างโปรแกรม
3. Hardware Page : เป็นบริเวณทใ่ี ชใ้ นการตดิ ตง้ั และจดั การในการเชือ่ มต่อกบั

EV3 Brick และสามารถดบู ริเวณที่มกี ารเช่อื มต่อกันของ Sensor Motor
4. Content Editor : เป็นสมุดงานดิจิตอลร่วมกับซอฟแวร์พร้อมท้ังมีคาสั่งและสามารถ

ใชเ้ ปน็ เอกสารประกอบการทา Project ไดโ้ ดยสามารถใสข่ อ้ ความ รูปภาพและวดี ีโอ
5. Programming Toolbar : เป็นบริเวณที่ใช้ในการค้นหาเคร่ืองมือทั่วไปในการทางาน

และการเขยี นโปรแกรม

18

กิงกรรมึกก ัักะ ั้ย 2.1

คำชี้จงเ ใหน้ กั เรยี นบอกส่วนประกอบของโปรแกรม LEGO MINDSTOMS Education
EV3 ตอ่ ไปนี้ (คะแนนเต็ม 5 คะแนน)

5

4

1

2 3

1. …………………………………………………………………………………………………………………….
2. …………………………………………………………………………………………………………………….
3. …………………………………………………………………………………………………………………….
4. …………………………………………………………………………………………………………………….
5. …………………………………………………………………………………………………………………….

19

คกำมหมำวขอเหมกฝจถบส้

จถบส้เขว้ ก (Action) เปน็ หมวดในการทางานซ่ึงจะประกอบไปดว้ ย
บล็อกการทางานเหล่านไ้ี ด้แก่
ชีอืย บล็อก คกำมหมำว
สัญลกั ะณ์ Medium Motor
Large Motor เปน็ คาสั่งทีใ่ ช้ในกรควบคุมหรือ
Move Steering
Move Tank การกาหนดการตั้งค่าตา่ ง ๆ ของ
Medium Motor

ใชส้ าหรับหมนุ มอเตอร์
หนุ่ ยนตเ์ คลอื่ นทีไ่ ปข้า
ถอยหลัง เป็นเส้นตรงหรือเลย้ี ว
ได้
เป็นคาสง่ั ที่ใช้ในการควบคมุ หรือ
การกาหนดการต้ังคำ่ ต่าง ๆ ของ
มอเตอร์ท้ังสองพอร์ตใหท้ างาน
เหมือนกัน
เปน็ คาส่งั ทใ่ี ช้ในการควบคุมหรอื
การกาหนดการต้ังค่ำตำ่ ง ๆ ของ
มอเตอรท์ ้ังสองพอร์ตใหท้ างาน
เหมือนกันหรือตา่ งกันกไ็ ด้

20

สญั ลกั ะณ์ ชีอยื บลอ็ ก คกำมหมำว
เป็นคาส่ังทีใ่ ชใ้ นการควบคมุ
Display หน้าจอแสดงผลโดยการ
Sound แสดงผลเป็นรปู ภาพ เช่น
Brick Status Light ภาพน่งิ ภาพเคลื่อนไหว

เป็นคาสั่งทใี่ ชใ้ นการควบคุมหรือ
การกาหนดการต้ังคำ่ ต่าง ๆของ
เสยี งบน EV3 Brick

เป็นคาสงั่ ทีใ่ ชใ้ นการควบคมุ หรอื
การกาหนดการตั้งคำ่ ตำ่ ง ๆ ของ
ปุ่มกดบน EV3 Brick

21

กงิ กรรมึกก ัักะ ัย้ 2.2

คำชี้จงเ ให้นักเรยี นอธบิ ายหน้าที่ของบลอ็ กขับเคลอื่ นต่อไปนี้ (คะแนนเต็ม 7 คะแนน)

สัญลักะณ์ ชีอืย บลอ็ ก หน้ำั้ย
Medium Motor
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

Large Motor .............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

Move Steering .............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

Move Tank .............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

22

สญั ลกั ะณ์ ชีอืย บล็อก หน้ำั้ย

Display .............................................................................
.............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

.............................................................................
.............................................................................
Sound .............................................................................
.............................................................................

Brick Status .............................................................................
Light .............................................................................
.............................................................................
.............................................................................

23

จถบส้ส้ม (Flow Control) เป็นหมวดการควบคุมการไหลของการรัน

โปรแกรม ซึ่งจะประกอบไปดว้ ยบลอ็ กการท างานเหลา่ นี้ไดแ้ ก่

สญั ลักะณ์ ชีือย บลอ็ ก คกำมหมำว

Start เปน็ คาสัง่ การเริ่มต้น
การท างานของโปรแกรมโดย
Wait โปรแกรมจะเริม่ การทางาน
จากซา้ ยไปขวา

เป็นคาสั่งในการส่ังให้หุน่ ยนต์
มีการหยุดระหว่างการทางาน
แล้วจึงทางานตอ่

Loop เปน็ คาสั่งให้หนุ่ ยนต์มีการ
ทางานตามโปรแกรมเดิมซา้

เป็นคาสั่งทาให้ห่นุ ยนต์เลือก

Switch ทางานอยา่ งใดอย่างหนึง่
ขนึ้ อย่กู บั คา่ ของเซน็ เซอร์

Loop Interrupt เป็นคาสงั่ ไม่ให้หุน่ ยนตม์ ีการ
ทางานตามโปรแกรมเดิมซ้า

24

กิงกรรมึกกักั ะ ั้ย 2.3

คำชี้จงเ ให้นกั เรยี นอธบิ ายหนา้ ทข่ี องบลอ็ กการไหลของโปรแกรมตอ่ ไปน้ี
(คะแนนเต็ม 5 คะแนน)

สัญลกั ะณ์ ชียือบล็อก คกำมหมำว

...................................................................................
...................................................................................
Start ...................................................................................

...................................................................................

Wait ...................................................................................
...................................................................................

...................................................................................

Loop ...................................................................................
...................................................................................

...................................................................................
...................................................................................
Switch ...................................................................................

...................................................................................
Loop ...................................................................................
Interrupt ...................................................................................

25

จถบส้เหลือเ (Sensors) หมกฝเซน็ เซอรต์ ่ำเ ซยึเง ปร กอบไปฝ้กวๆ
บล็อกกำรัำเำนเหล่ำน้ ไฝจ้ ก่
ชีอืย บล็อก คกำมหมำว
สญั ลกั ะณ์
Brick Buttons เป็นคาสง่ั กาหนดการ
Colour Sensor ตอบสนองของป่มุ กดบน
Gyro Sensor EV3 Brick โดยแบง่ หน้าที่
Infrared Sensor การทางานแตล่ ะปมุ่
Motor Rotation เปน็ คาสั่งให้หนุ่ ยนตเ์ ดนิ ตาม
(ค่าสีสะทอ้ น) หรือมี
การทางานตามสี (คา่ แสง
สะทอ้ น) ที่ได้กาหนดไว้
สดี า สนี ้าเงิน สีเขยี ว เปน็ ตน้

เป็นคาส่ังให้เซน็ เซอร์วดั มุม
ที่ไดก้ าหนดในการตั้งค่าไว้
โดยมีหน่วยเป็นองศา

ทาให้หนุ่ ยนตร์ อจนมีวัตถุ
อยูห่ น้าเซ็นเซอรต์ รวจจับ
ระยะทาง กอ่ นทางานบลอ็ ก
ถัดไป

เปน็ คาสงั่ ควบคุมการหมนุ ของ

มอเตอร์

26

สัญลกั ะณ์ ชีือย บลอ็ ก คกำมหมำว
Temperature Sensor
เปน็ คาสงั่ ในการต้ังคำ่ ควบคุม
เซ็นเซอรว์ ัดอณุ หภูมิ

คาสั่งจบั เวลาในการทางานของ
Timer

โปรแกรมหุน่ ยนต์

Touch Sensor คาสง่ั ทำใหห้ นุ่ ยนต์รอการกด
Ultrasonic Sensor ปุ่ม ก่อนทางานบล็อกถัดไป

Energy Meter คาส่งั ทาให้หุ่นยนตร์ อจนมวี ัตถุ
อย่หู น้าเซ็นเซอร์ตรวจจบั
ระยะทาง ก่อนทางานบล็อก
ถัดไป

การกาหนดค่าการวดั พลังงาน
ดว้ ยอุปกรณ์

27

กงิ กรรมึกก ักั ะ ั้ย 2.4

คำชี้จงเ ใหน้ กั เรยี นอธบิ ายหนา้ ทข่ี องบลอ็ กเซน็ เซอรต์ อ่ ไปน้ี (คะแนนเต็ม 10 คะแนน)

สญั ลกั ะณ์ ชียอื บล็อก คกำมหมำว

Brick Buttons ………………………………………………………
………………………………………………………
………………………………………………………

Colour Sensor ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………

Gyro Sensor ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………

Infrared Sensor ………………………………………………………
………………………………………………………
………………………………………………………

Motor Rotation ………………………………………………………
………………………………………………………
………………………………………………………

28

สญั ลกั ะณ์ ชีือย บลอ็ ก คกำมหมำว

Temperature ………………………………………………………
Sensor ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………
………………………………………………………
Timer ………………………………………………………

Touch Sensor ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………

Ultrasonic ………………………………………………………
Sensor ………………………………………………………
………………………………………………………

Energy Meter ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………

29

จถบส้จฝเ (Data Operations) เปน็ หมวดการป้อนข้อมูลในการ

ทางานของหนุ่ ยนตซ์ ่งึ จะประกอบไปดว้ ยบลอ็ กการทางานเหล่าน้ี ได้แก่

สญั ลักะณ์ ชีอืย บล็อก คกำมหมำว

เป็นคาสัง่ ในการกาหนด

Variable

ตัวแปรต่าง ๆ

เปน็ คาส่งั ในการกาหนด
Constant

ค่าคงท่ีตัวแปรต่าง ๆ

เปน็ คาสั่งในการกาหนด

Array

คา่ แถว

Logic Operations เปน็ คาสัง่ การกาหนดค่า
เชงิ ตรรกะ

เปน็ คาสั่งการใช้เครื่องหมาย
Math

ทางคณิตศาสตร์

30

สญั ลกั ะณ์ ชีอยื บล็อก คกำมหมำว
เปน็ คาส่งั การต้ังค่าเปน็ รอบ
Round

Compare เปน็ คาส่ังการเปรียบเทยี บคา่

เปน็ คาสง่ั การตั้งค่าให้เป็น

Range

พิสยั

เป็นการตั้งคา่ โดยการใช้
Text ข้อความซง่ึ จะแสดงผลบน

หน้าจอของ EV3 Birck

เป็นคาสัง่ การตั้งค่าใหเ้ ป็น
Random

แบบส่มุ

31

กิงกรรมึกกักั ะ ั้ย 2.5

คำชี้จงเ ให้นักเรยี นอธบิ ายหนา้ ที่ของบล็อกการต้งั ค่าตวั แปรต่อไปนี้ (คะแนนเตม็ 10 คะแนน)

สัญลักะณ์ ชีอยื บลอ็ ก คกำมหมำว
Variable
………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………
Constant ………………………………………………………

………………………………………………………
Array ………………………………………………………

Logic Operations ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………
Math ………………………………………………………

32

สญั ลักะณ์ ชียอื บล็อก คกำมหมำว

Round ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………
Compare ………………………………………………………

………………………………………………………
Range ………………………………………………………

Text ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………
Random ………………………………………………………

33

จถบสน้ ำ้ เเิน (Advanced) เป็นหมวดการทางานข้ันสงู ของห่นุ ยนต์ซึ่ง

จะประกอบไปดว้ ยบล็อกการทางานเหล่าน้ี ได้แก่

สญั ลกั ะณ์ ชียอื บลอ็ ก คกำมหมำว

File Access เครอ่ื งมือแสดงการเข้าถงึ ไฟล์

Data Logging เครอื่ งมือในการบันทึกข้อมูลบน
EV3 Birck

Messaging เครอื่ งมือในการสง่ ขอ้ ความ

Bluetooth Connection เครอ่ื งมอื ในการเชอื่ มต่อบลทู ูธ

Keep Awake เปน็ คาสง่ั ใหม้ กี ารตน่ื ตัว

34

จถบสฟ้ ้ำ (My Blocks) เปน็ หมวดการบล็อกของฉัน
สัญลกั ะณ์
ชีอยื บลอ็ ก คกำมหมำว

Raw Sensor Value คาส่ังการกาหนดคา่ เซน็ เซอร์
แบบดิบ

Unregulated Motor คาส่ังทดเฟืองมอเตอร์

Invert Motor คาส่ังกลับทิศทางของมอเตอร์

Stop Program คาส่ังจบการทางานของ
โปรแกรม

35

กิงกรรมึกกักั ะ ัย้ 2.6

คำชี้จงเ ให้นักเรียนอธิบายหน้าทข่ี องบลอ็ กการต้งั ค่าขน้ั สูงตอ่ ไปน้ี (คะแนนเตม็ 9 คะแนน)

สญั ลักะณ์ ชีือย บลอ็ ก คกำมหมำว

File Access ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………
Data Logging ………………………………………………………

………………………………………………………
Messaging ………………………………………………………

Bluetooth ………………………………………………………
Connection ………………………………………………………

………………………………………………………
Keep Awake ………………………………………………………

36

สญั ลักะณ์ ชีอยื บล็อก คกำมหมำว

Raw Sensor ………………………………………………………
Value ………………………………………………………

Unregulated ………………………………………………………
Motor ………………………………………………………

Invert Motor ………………………………………………………
………………………………………………………

………………………………………………………
Stop Program ………………………………………………………

37

.
สก่ นปร กอบขอเHardware Page

รำวล เอ้วฝ

1. Brick Information : คาสั่งแสดงขอ้ มูลพนื้ ฐานของ EV3Brick ทีม่ าเช่อื มต่อกบั
คอมพวิ เตอร์

2. Port View : การแสดงสถานะของแตล่ ะพอรต์ วามกี ารเชื่อมต่อเข้ากับอะไร

3. Available Bricks : เปน็ การแสดงสถานะในการเชอ่ื มตอ่ โดยทผ่ี ใู้ ชเ้ องสามรถเลอื ก
การเชอื่ มต่อได้ 3 แบบ ไดแ้ ก่ USB, Bluetooth, Wireless

4. Download : การดาวน์โหลดขอ้ มลู โปรแกรมลงใน EV3 Brick
5. Download and Run : การดาวนโ์ หลดข้อมูลโปรแกรมลงใน EV3 Brick และให้

ทางานทนั ที
6. Run Selected : เป็นการรนั โปรแกรมตามบลอ็ กทเ่ี ลอื กเทา่ น้ัน

38

รำวล เอ้วฝ
1. Port Selector : แสดงพอรต์ ท่เี ราจะส่ังได้แก่มอเตอร์ Port 1, 2, 3, 4
เซ็นเซอร์ Port A, B, C, D
2. Block Type : การแสดงสถานะการใช้งานของแต่ละบล็อก
3. Mode : เปน็ โหมดในการท างานของแต่ละบลอ็ ก
4. Input Values : เปน็ หน้าตา่ งการรบั คา่ ต่างๆ

กำรอพั เฝั Firmware
การอัพเดท EV3 Firmware มีความจาเป็นมาก เพราะถ้าหากเราไม่อัพเดท จะทาให้
หุ่นยนต์ของเราไม่ทางานในบางฟังก์ชั่นของโปรแกรมหุน่ ยนต์ท่ีเราได้เขียนลง ถ้าโปรแกรม LEGO
MINDSTORM EV3 home edition มีหน้าต่างป๊อบอัพแจ้งเตือนข้ึนมา ว่า“Please update
the programmable brick’s firmware version” ให้ทาตามขนั้ ตอนต่อไปนี้เพอ่ื อัพเดท EV3
Firmware
1. ดบั เบล้ิ คลกิ เพ่ือเปดิ โปรแกรม LEGOMINDSTORM EV3 home edition
2. เชื่อมต่อ EV3 Brick เขา้ กับคอมพวิ เตอร์ผ่านทาง USB port
3. ไปท่ี Tool > Firmware Update
4. เลือก Firmware เวอร์ช่ันลา่ สุด และคลิก Download

39

5. EV3 Brick จะเร่ิมทาการอัพเดทอัตโนมัติพร้อมไฟแสดงสถานะสีแดง และมีข้อความ
แสดงวา่ “Updating” ท่หี น้าจอของ EV3 Brick

6. บนหนา้ จอคอมพวิ เตอร์ (ท่มี มุ ล่างขวา) จะมีแถบแสดงสถานะความคืบหน้าขึ้น ให้รอ
จนเต็มท้ัง 2 แถบ ซงึ่ จะใช้เวลาสกั คร่หู นงึ่

40
7. หลังจากน้ัน EV3 Brick จะรสี ตารท์ ตวั เองอตั โนมตั ิ เปน็ อนั เสรจ็ สนิ้ กระบวนการ

41

ถ้าหากเกิดข้อผิดพลาดในระหว่างอัพเดทFirmware หรือการอัพเดทล้มเหลวสามารถ
แก้ไขได้ โดยการ

1. กดปมุ่ ยอ้ นกลับ+ตรงกลาง+ขวา คา้ งไว้ จนกวา่ ไฟแสดงสถานะของ EV3 Brick
จะดับ

2. หลังจากนั้นให้ปล่อยเฉพาะปุ่ม ย้อนกลับ ทันใดนั้นหน้าจอ EV3Brick จะขึ้น
ข้อความวา่ “Updating..” เราจึงคอ่ ยปลอ่ ยปุม่ ท่เี หลือออก

3. ตอนนี้EV3 Brick จะอยู่ในโหมดอัพเดท ให้เราเชือ่ มสายUSBอีกคร้ัง และลองทา

การอพั เดท EV3 Firmware จะทาให้ทุกโปรแกรม
และทุกไฟล์ท่ีเราเคยได้โหลดใส่ไว้ใน EV3 Brick
หายหมด ดังน้ันทุกโปรแกรมหุน่ ยนต์ที่เราเคยเขยี น
อยู่ในคอมพวิ เตอร์ไว้ save ควรสารองไว้ทุกคร้ัง

42

จบบัฝสอบหลเั เรว้ น

ชีฝด ึกกักั ะ กำรพัฒนำห่นด วนต์จล กำรเขว้ นโปรจกรมคกบคดมหนด่ วนต์
ชีดฝั้ย 2 รงู้ ักโปรจกรม LEGOMINDSTORMS Education EV3
งำนกน 10 ข้อ ค จนนเต็ม 10 ค จนน

คำชี้จงเ ใหน้ กั เรยี นทาเคร่ืองหมาย X ทับข้อ ก ข ค หรอื ง ทีถ่ ูกที่สดุ เพยี งขอ้ เดียว
ลงในกระดาษคาตอบ

1. การถ่ายโอนข้อมลู ระหว่างคอมพิวเตอรก์ บั EV3Brick สามารถทาไดอ้ ย่างไร
ก. การเชอื่ มตอ่ ผ่านสาย USB

ข. การเชื่อมตอ่ ไรส้ ายผ่าน Bluetooth
ค. การเชอื่ มต่อผ่าน Wi-Fi

ง. ถูกทุกข้อ

2. ถ้านกั เรยี นตอ้ งการเรยี นร้กู ารประกอบหุ่นยนต์เบื้องตน้ ต้องเขา้ ไปสว่ นใดของ

โปรแกรม LEGO MINDSTORMS Education EV3

ก. Toolbar ข. Work Area

ค. Robot Educator ง. My Portal

3. ขอ้ ใดคือส่วนท่ีเป็นศูนยค์ วบคุม EV3 ข. My Portal
ก. Controller ง. Configuration Panel
ค. Robot Educator

43

12 34

4. จากภาพหมายเลขใดเปน็ ตวั กาหนดทศิ ทางการหมุนของมอเตอร์
ก. 1 ข. 2
ค. 3 ง. 4

5. ข้อใดคอื บลอ็ ก สาหรับทาให้หนุ่ ยนตแ์ สดงผลรปู ภาพ หรือข้อความบนหน้าจอ หรือ
ลบภาพบนหนา้ จอทิง้ ไดด้ ว้ ย

ก. ข.

ค. ง.
6. ขอ้ ใดคอื บล็อก ท่ีทาใหห้ ่นุ ยนตท์ างานต่าง ๆ ซา้ ไปเรือ่ ย ๆ โดยสามารถตั้งไดว้ ่าจะ

ให้ซ้าในรูปแบบไหน

ก. ข.

ค. ง.

44

12 34

7. จากภาพหมายเลขใดเปน็ ตัวกาหนดลกั ษณะการหยุดหมุนของมอเตอร์
ก. 1 ข. 2
ค. 3 ง. 4

8. ถ้าต้องการให้หุน่ ยนต์ส่งเสียงต้องใชบ้ ล็อกในข้อใด

ก.

ข.

ค.

ง.

45
9. ข้อใดคอื บลอ็ กคาสั่งทาให้หุ่นยนต์ทางานไปเรอื่ ย ๆ แล้วหยุดเม่อื กดปุ่ม กอ่ นทางาน

บล็อกถดั ไป

ก. ข.

ค. ง.
10. ถ้าต้องการทาให้หนุ่ ยนตร์ อเป็นเวลาหน่ึง ก่อนทางานบล็อกถดั ไปตอ้ งเขยี นคาสั่ง

โดยใช้บลอ็ กคาสง่ั ใด

ก. ข.

ค. ง.

46

เฉลวกิงกรรมึกกักั ะ ัย้ 2.1

คำชี้จงเ ให้นักเรียนบอกสว่ นประกอบของโปรแกรม LEGO MINDSTOMS Education EV3
ต่อไปนี้ (คะแนนเต็ม 5 คะแนน)

5

14

23

1. Programming Canvas : เป็นพ้ืนที่ในการเขียนโปรแกรม ซึ่งใช้ในการวางบล็อกแบบ
ตา่ ง ๆ

2. Programming Palette : เปน็ บริเวณทใ่ี ช้ค้นหาตวั บล็อกทนี่ ามาสร้างโปรแกรม
3. Hardware Page : เป็นบรเิ วณที่ใชใ้ นการตดิ ตัง้ และจัดการในการเช่อื มตอ่ กับ

EV3 Brick และสามารถดบู ริเวณทม่ี ีการเช่อื มต่อกนั ของ Sensor Motor
4. Content Editor : เปน็ สมุดงานดิจติ อลร่วมกบั ซอฟแวร์พรอ้ มทั้งมีคาส่ังและสามารถใช้เป็น

เอกสารประกอบการทา Project ไดโ้ ดยสามารถใส่ข้อความ รปู ภาพ และวดี ีโอ
5. Programming Toolbar : เป็นบริเวณท่ีใช้ในการค้นหาเครื่องมือท่ัวไปในการทางาน

และการเขียนโปรแกรม