แผนการจัดการเรียนรู้หน่วยที่2เรื่อง การแยกสารผสม

47

ไอควบแน:นกลับมาเป^นของเหลวอกี ครงั้ )

ข้นั ท่ี 2 สำรวจคน. หา (Explore)
1. ทบทวนความรจ@ู ากชว่ั โมงที่แลว@ เกี่ยวกับการกลัน่ แบบธรรมดา
2. นักเรียนแบง: กลุม: กล:ุมละ 5-6 คน เพอ่ื ทำกิจกรรมการกลนั่ แบบธรรมดาในหนังสือเรยี น เพื่อ
ให@นักเรยี นศึกษาและสามารถแยกสารโดยวิธกี ารตกผลกึ ได@
3. ครแู นะนำอปุ กรณกE ารกลัน่ แบบธรรมดาท่ปี ระกอบด@วย น้ำเย็น สายยาง เทอร-มอมิเตอร- หลอดนำ.
แกส‹ รูปตวั V ชุดตะเกยี งแอลกอฮอล- หลอดทดลองขนาดใหญ:และขนาดกลาง บกี เกอรข- นาด 100
ลูกบาศก-เซนตเิ มตร และสารละลายโซเดียมคลอไรด-เขม@ ขน@ ร@อยละ 10 โดยปริมาตร
4. เปดu โอกาสใหน@ กั เรยี นดำเนินการกลัน่ แบบธรรมดาตามวิธกี ารทดลอง และบนั ทกึ ผลการทดลอง
อภิปรายผลการทดลอง และตอบคำถามทา@ ยการทดลอง

ขั้นท่ี 3 อธบิ ายความร.ูและลงข.อสรุป (Explanation)
1. นักเรยี นออกมานำเสนอผลการทำกิจกรรมการกลนั่ แบบธรรมดาบริเวณหน@าชั้นเรยี น
2. จากนัน้ ครใู ห@นักเรยี นเพ่อื ตอบคำถามทา@ ยทำกิจกรรม โดยใช@คำถามต:อไปนี้
- เมอ่ื ต@มสารละลายจนเกอื บแห@ง หลอดทดลองทงั้ 2 หลอด มีการเปลีย่ นแปลงอยา: งไร
(แนวคำตอบ : หลอดทดลองขนาดใหญ:เหลือของแข็งสีขาว สว: นหลอดทดลองขนาดกลางมี
ของเหลวทถ่ี ูกกล่ันออกมา)
- เมื่อการกล่ันสน้ิ สุดลง หลอดทดลองแตล: ะหลอดประกอบด@วยสารชนดิ ใด
(แนวคำตอบ : เมือ่ การกล่นั ส้นิ สดุ ลง หลอดทดลองขนาดใหญเ: หลอื ผลึกเกลือแกงหรอื โซเดยี ม
คลอไรด- สว: นหลอดทดลองขนาดกลางมีน้ำที่ถกู กลนั่ ออกมา)
3. นักเรียนแตล: ะกลุม: อภปิ รายผลการทำกจิ กรรมการกล่นั แบบธรรมดาเพ่อื ใหไ@ ดข@ อ@ สรุปร:วมกัน
ดังน้ี เม่ือต@มสารละลายโซเดยี มคลอไรด-ในหลอดทดลองจนเกอื บแห@ง หลอดทดลองขนาดใหญ:
เหลือของแขง็ สขี าว คือ เกลือแกงหรอื โซเดียมคลอไรด- ส:วนหลอดทดลองขนาดกลางมขี องเหลว
ใส ไมม: สี ี คอื น้ำ เน่อื งจากนำ้ มีจุดเดอื ด 100 องศาเซลเซยี ส ซ่ึงน@อยกวา: โซเดียมคลอไรดท- ่มี ี
จุดเดือด 1,413 องศาเซลเซยี ส น้ำจึงระเหยกลายเปน^ ไอออกมาก:อน และควบแน:นกลบั เปน^ นำ้
อกี ครง้ั

ขั้นที่ 4 ขยายความเขา. ใจ (Elaborate)
1. ครูอธบิ ายเพิ่มเติมเกย่ี วกับการนำการกล่นั แบบธรรมดาไปใช@ในชีวติ ประจำวนั ทีไ่ ดก@ ลา: วไว@เมื่อตน@
ช่วั โมง คอื การทำน้ำจดื จากนำ้ ทะเล คอื กลัน่ นำ้ ทะเลพลังงานแสงอาทติ ย-อปุ กรณท- เ่ี ปลยี่ น
นำ้ เกลอื เป^นนำ้ ดม่ื โดยการเปลย่ี นพลังงานของดวงอาทติ ยใ- ห@เป^นความรอ@ น

48

ขนั้ ที่ 5 ประเมนิ (Evaluation)
1. ใหน@ ักเรียนแตล: ะคนพจิ ารณาวา: จากหวั ขอ@ ท่เี รียนมาในคาบน้ีมจี ดุ ใดบา@ งทยี่ งั ไมเ: ขา@ ใจหรอื ยังมี
ข@อสงสัย ถา@ หากนักเรยี นมีข@อสงสัย ครูชว: ยอธิบายเพ่มิ เตมิ
2. ครูประเมินผลการเรียนร@ูจากการตอบคำถามทา@ ยการทดลองในสมดุ
3. ครปู ระเมนิ จากแบบประเมินพฤตกิ รรมรายบคุ คล

สอ่ื / แหลงq เรียนรู.
1. หนังสอื เรยี นรายวชิ าพนื้ ฐาน (ชุดสัมฤทธ์มิ าตรฐาน) วทิ ยาศาสตร- ม.2 เล:ม 1 หน:วยการเรียนร@ู
ที่ 2 เรื่อง การกล่ัน
2. สอื่ ออนไลน- คลิปวดิ ีโอ เร่ือง การกล่นั

ภาระงาน
1. ใบกจิ กรรมการทดลอง 2.4 การกลั่นแบบธรรมดา
2. ตอบคำถามทา@ ยกิจกรรมในสมุด

49

การวัดและประเมนิ ผลความรู.

รายการวดั วิธีการวัด เคร่ืองมอื วัด เกณฑEท่ใี ชป. ระเมิน ผู.
ประเมิน

อธิบายการแยกสารโดยการ ตรวจจากการตอบ แบบประเมินการตอบ ระดับคณุ ภาพพอใช@ ครู

กลัน่ ได@ คำถามทา@ ยกิจกรรม คำถาม ผ:านเกณฑ-

ทดลองการแยกสารโดยการ ตรวจจากใบกจิ กรรม แบบประเมินงาน ระดบั คุณภาพพอใช@ ครู
กลั่นแบบธรรมดาและตอบ 2.4 การกลั่นแบบ ผ:านเกณฑ-

คำถามทา@ ย ธรรมดา

พฤตกิ รรมการทำงาน สงั เกตพฤตกิ รรมการ แบบสงั เกตพฤตกิ รรม ระดบั คุณภาพพอใช@ ครู
รายบคุ คล ทำงานรายบุคคล การทำงาน ผา: นเกณฑ-

รายบคุ คล

พฤตกิ รรมการทำงานรายกลม:ุ สังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม ระดบั คุณภาพพอใช@ ครู
การทำงานรายกลม:ุ การทำงานรายกล:มุ ผา: นเกณฑ-

คุณลักษณะอนั พึงประสงค- ตรวจจากการส:งงาน แบบบนั ทกึ การส:งงาน ระดับคุณภาพพอใช@ ครู
นักเรียนมคี วามรบั ผิดชอบใน ใบกิจกรรม 2.4 นักเรยี น ผ:านเกณฑ-

ภาระงานท่คี รูมอบหมาย และสมุดจด

เกณฑEการประเมินด.านความรู. (K)

ประเด็นการประเมิน 3 ระดบั คณุ ภาพ 0
21

อธิบายการแยกสาร นักเรยี นสามารถ นักเรียนสามารถ นกั เรยี นสามารถ นกั เรยี นไมส: ามารถ

โดยการกลัน่ ได@ อธิบายการแยกสาร อธบิ ายการแยกสาร อธิบายการแยกสาร อธบิ ายการแยกสาร
(3คะแนน) ผสมโดยการกลน่ั ใน ผสมโดยการกลัน่ ใน ผสมโดยการกล่ันใน ผสมโดยการกลนั่ ใน
ใบกิจกรรม 2.4 ได@ ใบกิจกรรม 2.4 ได@ ใบกจิ กรรม 2.4 ได@ ใบกจิ กรรม 2.4 ได@

ถูกต@อง 3-4 ขอ@ ถกู ต@อง 2 ขอ@ ถูกต@อง 1 ข@อ ถูกตอ@ ง

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ
3 ดี
2 พอใช@
1 ปรบั ปรุง

50

เกณฑกE ารประเมินด.านความรู. (P)

ประเด็นการประเมิน 2 ระดับคณุ ภาพ 0

ทดลองการแยกสารโดยการกล่ัน นกั เรียนทดลองการแยก 1 นกั เรยี นไมส: ามารถ
ทดลองการแยกสาร
แบบธรรมดาและตอบคำถามทา@ ย สารโดยการกลนั่ แบบ นักเรียนทดลองการ โดยการกล่นั แบบ
กิจกรรม (3คะแนน) ธรรมดา และตอบ แยกสารโดยการกลน่ั ธรรมดา และตอบ
คำถามท@ายกิจกรรมได@ แบบธรรมดา และตอบ คำถามท@ายกิจกรรมได@
ทา@ ยกจิ กรรมได@กระชบั กระชบั ไดใ@ จความ
กระชับ ไดใ@ จความ ได@ใจความสมบรู ณ- สมบรู ณ- (0 ขอ@ )
สมบูรณ- 2 ขอ@ เพยี ง 1 ขอ@

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

2 ดี

1 พอใช@
0 ปรบั ปรุง

เกณฑกE ารประเมินดา. นความรู. (A)

ประเด็นการประเมิน 3 ระดับคุณภาพ 0
21
นกั เรยี นมคี วามรับผดิ ชอบใน ส:งงานตรงตามท่ี สง: งานชา@ กว:า
ภาระงานท่คี รูมอบหมาย กำหนด ส:งงานชา@ กว:า ส:งงานช@ากว:า กำหนดมากกว:า
และส:งงานไดใ@ นระยะเวลาท่ี กำหนด 1-2 วนั กำหนด 3 วนั 3 วันหรอื ไมส: :ง
งานเลย
กำหนด (3คะแนน)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

3 ดี
2 พอใช@

0-1 ปรับปรงุ

51

ใบกจิ กรรมท่ี 2.4 การกลนั่ แบบธรรมดา

จุดประสงคE
สามารถแยกสารโดยวธิ กี ารกลนั่ แบบธรรมดาได@

ระบุปญv หา
สามารถแยกนำ้ ออกจากสารละลายโซเดียมคลอไรดไ- ด@อยา: งไร

สมมตฐิ าน
..............................................................................................................................................................................

อปุ กรณE 5. ชุดตะเกียงแอลกอฮอล-
1. น้ำเยน็ 6. หลอดทดลองขนาดใหญ:และขนาดกลาง
2. สายยาง 7. บกี เกอรข- นาด 100 ลูกบาศก-เซนตเิ มตร
3. เทอรม- อมิเตอร- 8. สารละลายโซเดียมคลอไรดเ- ขม@ ขน@ ร@อยละ 10
4. หลอดนำแกส‹ รูปตัว v

วธิ ที ดลอง

1. ใส:สารละลายโซเดียมคลอไรดป- ริมาตร 10 ลูกบาศก-เซนตเิ มตร ลงในหลอดทดลองขนาดใหญ:
2. ปuดหลอดทดลองในข@อ 1 ด@วยจุกยางที่ตอ: หลอดนำแกส‹ และสายยางไปยังหลอดทดลองขนาดกลาง

ท่แี ชใ: นน้ำเยน็
3. ต@มสารละลายในหลอดทดลองขนาดใหญ:จนสารละลายโซเดียมคลอไรดท- อ่ี ยภู: ายในเกือบแห@ง
4. สงั เกตและบันทึกผลการเปลย่ี นแปลง

52

บันทกึ ผลการทดลอง หลอดทดลองขนาดใหญq หลอดทดลองขนาดกลาง
ผลการเปล่ียนแปลง
..................................................... .....................................................
กอq นทำการทดลอง
..................................................... .....................................................
ขณะทำการทดลอง
..................................................... .....................................................
หลงั ทำการทดลอง ..................................................... .....................................................

..................................................... .....................................................
..................................................... .....................................................

อภิปรายผลการทดลอง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

คำถามทา. ยการทดลอง
1. เมอื่ ต.มสารละลายโซเดยี มคลอไรด-จนเกือบแหง@ จะมีการเปลย่ี นแปลงอยา: งไรบ@างกบั หลอดทดลองท้งั

2 หลอด
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. เมอ่ื การกลน่ั เสรจ็ สิ้น หลอดทดลองแตล: ะหลอดประกอบด@วยสารชนดิ ใด
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ชอื่ ........................................................................................................ช้นั .......................เลขที่...................

53

เฉลยใบกิจกรรมที่ 2.4 การกล่นั แบบธรรมดา

จุดประสงคE
สามารถแยกสารโดยวธิ กี ารกลนั่ แบบธรรมดาได@

ระบปุ ญv หา
สามารถแยกน้ำออกจากสารละลายโซเดยี มคลอไรดไ- ดอ@ ยา: งไร

สมมติฐาน
...........ส..า..ม...า..ร..ถ..แ..ย...ก..น...ำ้ ..อ..อ..ก...จ..า..ก..ส...า..ร..ล..ะ..ล...า..ย..โ.ซ...เ.ด..ีย...ม..ค...ล..อ..ไ..ร..ด..ไ-..ด..โ@..ด..ย..ก...า..ร..ก..ล..น่ั...แ..บ...บ...ธ..ร..ร..ม..ด...า.......................................

อุปกรณE 5. ชุดตะเกยี งแอลกอฮอล-
1. นำ้ เย็น 6. หลอดทดลองขนาดใหญ:และขนาดกลาง
2. สายยาง 7. บกี เกอรข- นาด 100 ลูกบาศกเ- ซนติเมตร
3. เทอรม- อมเิ ตอร- 8. สารละลายโซเดยี มคลอไรด-เขม@ ข@นร@อยละ 10
4. หลอดนำแก‹สรูปตวั v

วิธที ดลอง

1. ใสส: ารละลายโซเดยี มคลอไรด-ปรมิ าตร 10 ลกู บาศกเ- ซนติเมตร ลงในหลอดทดลองขนาดใหญ:
2. ปuดหลอดทดลองในข@อ 1 ด@วยจุกยางทต่ี อ: หลอดนำแกส‹ และสายยางไปยังหลอดทดลองขนาดกลาง

ที่แช:ในน้ำเยน็
3. ต@มสารละลายในหลอดทดลองขนาดใหญ:จนสารละลายโซเดียมคลอไรดท- ่อี ยภู: ายในเกอื บแหง@
4. สังเกตและบันทกึ ผลการเปลย่ี นแปลง

54

บันทกึ ผลการทดลอง หลอดทดลองขนาดใหญq หลอดทดลองขนาดกลาง
ผลการเปลีย่ นแปลง
.ม...สี ..า..ร..ล..ะ..ล...า..ย..โ.ซ...เ.ด..ยี...ม..ค...ล..อ..ไ..ร..ด..อ-...ย..:ู.. .....ห...ล..อ..ด...เ.ป...ล..:า................................
กอq นทำการทดลอง .1..0....ล..กู...บ..า..ศ...ก..-เ.ซ...น..ต...ิเ.ม..ต...ร................. .....................................................

ขณะทำการทดลอง .ส..า..ร..ล...ะ..ล..า..ย...โ.ซ..เ..ด..ยี..ม...ค..ล...อ..ไ..ร..ด..-ม..ี....... .ม...ีน..ำ้..ท...มี่..ีป...ร..ิม..า..ต...ร..เ.พ...มิ่ ..ข...้ึน..เ.ร..่อื...ย...ๆ......
.ป...ร..มิ ..า..ต...ร..ล..ด..ล...ง..เ.ร..ือ่ ..ย....ๆ.................... .....................................................
หลังทำการทดลอง
..ส..า..ร..ล..ะ...ล..า..ย..โ..ซ..เ.ด...ยี ..ม..ค...ล..อ...ไ.ร..ด...-เ.ก..ือ...บ.. .ม...ีน..ำ้..ท...เี่.ก...ิด..จ..า..ก...ก..า..ร..ก..ล...่ัน..................
..แ..ห...@ง...ม..ีต...ะ..ก..อ...น..ส...ีข..า..ว...................... .ส...า..ร..ล..ะ..ล...า.ย...โ.ซ...เ.ด..ยี...ม..ค..ล...อ..ไ..ร..ด..-.........

อภิปรายผลการทดลอง
....จ..า..ก...ก..า..ร..ท..ด...ล..อ...ง.ท...ำ..ใ..ห..@ท...ร..า..บ..ว...:า...ห..ล...ัง..จ..า..ก..ท...ส่ี ..า..ร..ล..ะ...ล..า..ย..โ..ซ..เ.ด...ยี ..ม...ค..ล..อ...ไ.ร..ด...ใ- .น...ห..ล...อ..ด...ท..ด...ล..อ..ง..ข...น..า..ด..ใ..ห...ญ...ไ: .ด...@ร..บั ...............
....ค..ว..า..ม...ร..@อ..น...จ..น...เ.ก..อื...บ..แ...ห..@ง...ท...ำ..ใ..ห..ใ@..น..ห...ล..อ...ด..ท...ด..ล..อ...ง..ข..น...า..ด..ใ.ห...ญ...:จ...ะ..เ.ห...ล..อื..เ..พ..ยี...ง..แ..ค..ข:...อ..ง..แ..ข..็ง..ท...ีม่..สี...ขี ..า..ว...โ..ด..ย...ข..อ..ง..แ...ข..ง็ ..ท..ี่......
....เ.ห...ล..อื...อ..ย..:ู..ค..อื....โ.ซ...เ.ด..ีย...ม..ค..ล...อ..ไ..ร..ด..ห-...ร..อื ..เ.ก...ล..ือ..แ...ก..ง...ส...:ว..น..ใ..น..ห...ล..อ...ด..ท...ด..ล...อ..ง..ข..น...า..ด..ก...ล..า..ง..จ..า..ก..ท...่กี..:อ...น..ก...า..ร..ท..ด...ล..อ..ง..ไ..ม..ม:...สี ..ิ่ง.......
....ใ.ด...อ..ย...:ูเ.ล..ย....แ..ต...เ: .ม..อื่...ท..ำ..ก...า..ร..ท..ด...ล..อ..ง..ผ...:า.น...ไ..ป..จ..ะ...ม..ขี...อ..ง..เ.ห...ล..ว..ท...ี่เ.ก..ิด...จ..า..ก..ก...า..ร..ก..ล..ั่น....ค...อื ...น...้ำ...น...ัน่...เ.ป..^น...เ.พ...ร..า..ะ..จ..ุด...เ.ด...อื ..ด..ข...อ..ง......
....น...้ำ.ต...่ำ..ก..ว..:า..จ..ดุ...เ.ด...อื ..ด..ข...อ..ง..โ.ซ...เ.ด..ีย...ม..ค...ล..อ..ไ..ร..ด..-..เ.ม..อื่...ไ.ด...@ร..บั ..ค...ว..า..ม..ร..อ@...น..น...ำ้ ..จ..ึง..ร..ะ..เ.ห...ย..ก...ล..า..ย..เ.ป...^น...ไ.อ...ผ..า:..น..ส...า..ย..ย..า..ง..ล..ง..ม...า.............
....ใ.น...ห...ล..อ..ด...ท..ด...ล..อ...ง.ข...น..า..ด...ก..ล..า..ง....แ..ล..@ว..ค...ว..บ..แ...น..:น...ก..ล...ับ..ไ..ป..เ..ป..น^...น...ำ้ .อ...ีก..ค...ร..้งั ........................................................................

คำถามท.ายการทดลอง
1. เมอ่ื ต.มสารละลายโซเดยี มคลอไรด-จนเกอื บแห@ง จะมกี ารเปล่ยี นแปลงอย:างไรบา@ งกบั หลอดทดลองท้งั

2 หลอด
........ส..า..ร..ล...ะ..ล..า..ย..โ..ซ..เ..ด..ยี..ม...ค..ล...อ..ไ.ร..ด...ใ- .น...ห...ล..อ..ด...ท..ด...ล..อ...ง.ข...น..า..ด...ใ.ห...ญ...จ:..ะ..ค...อ: ..ย...ๆ...ม...ปี ..ร..มิ...า..ต..ร..ล...ด..ล..ง....แ..ต..:ใ..น..ห...ล..อ...ด..ท...ด..ล...อ..ง...........
........ข..น...า..ด..ก...ล..า..ง..จ..ะ..ค...อ: ..ย..ๆ....ม...ีน..ำ้..ใ..น..ป...ร..ิม..า..ต...ร..ท..เ่ี..พ..ิ่ม...ข..ึ้น.................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
2. เมื่อการกลั่นเสร็จสน้ิ หลอดทดลองแต:ละหลอดประกอบดว@ ยสารชนิดใด
......ห...ล..อ..ด...ท..ด...ล..อ..ง..ข...น..า..ด...ใ.ห...ญ...จ:..ะ..เ..ห..ล...ือ..โ.ซ...เ.ด...ีย..ม..ค...ล..อ..ไ..ร..ด..-..ส..:ว..น...ห..ล...อ..ด..ท...ด...ล..อ..ง..ข..น...า..ด..ก...ล..า..ง..จ..ะ..ม...นี ..ำ้...................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

ช่อื ........................................................................................................ช้นั .......................เลขท.ี่ ..................

55

56

57

58

แผนการจัดการเรียนรทู. ่ี 5 กลม:ุ สาระการเรยี นร@ูวิทยาศาสตร-
วิชา วทิ ยาศาสตร-พน้ื ฐาน รหัสวิชา ว 22101

โรงเรยี นมัธยมเทศบาล 6 นครอดุ รธานี ช้ันมัธยมศึกษาปทL ่ี 2 ภาคเรยี นท่ี 1 ปกL ารศกึ ษา 2565
หน:วยการเรียนรู@ที่ 2 การแยกสารผสม เรอื่ ง โครมาโทกราฟL เวลา 3 ชว่ั โมง
ครูผู@สอน นางสาวญาตาวี นสิ ยนั ต- วนั ท่สี อน : วนั ท่ี ..............เดือน ..............................พ.ศ………….…….

มาตรฐานการเรยี นร/.ู ตวั ชี้วดั
มาตรฐาน ว 2.1 เข@าใจสมบัติของสสาร องค-ประกอบของสสาร ความสัมพันธ-ระหว:างสมบัติของ

สสารกับโครงสร@างและแรงยึดเหนี่ยวระหว:างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร
การเกดิ สารละลาย และการเกดิ ปฏิกริ ยิ าเคมี

ตวั ชีว้ ดั ว 2.1 ม.2/1 อธิบายการแยกสารผสมโดยการระเหยแห@ง การตกผลึก การกลั่นอย:างง:าย
โครมาโท-กราฟLแบบกระดาษ การสกดั ดว@ ยตัวทำละลาย โดยใชห@ ลกั ฐานเชงิ ประจักษ-

ว 2.1 ม.2/2 แยกสารโดยการระเหยแห@ง การตกผลึก การกลั่นอย:างง:าย โครมาโทกราฟL
แบบกระดาษ การสกัดด@วยตัวทำละลาย

สาระสำคัญ
โครมาโทกราฟLแบบกระดาษใช@แยกสารละลายที่ประกอบด@วยสารมากกว:า 1 ชนิด ออกจากกันโดย

อาศัยความสามารถในการละลายของสารในตัวทำละลายและการถูกดูดซับบนตัวดูดซับที่แตกต:างกัน ทำให@
สารแต:ละชนิดถูกแยกออกจากกัน ซึ่งระยะทางที่สารแต:ละชนิดเคลื่อนที่บนตัวดูดซับสามารถนำมาหาอัตรา
การเคล่อื นท่ขี องสาร ! ไดจ@ ากสตู ร

อัตราการเคลือ่ นท่ีของสาร = ระยะทางท่สี ารเคลื่อนท ่ี
ระยะทางทีต่ ัวทำละลายเคลอ่ื นที่

สาระการเรียนร.แู กนกลาง

การแยกสารผสมให@เป^นสารบริสุทธิ์ทำได@หลายวิธี ขึ้นอยู:กับสมบัติของสารนั้น ๆ การระเหยแห@งใช@
แยกสารละลายซึ่งประกอบด@วยตัวละลายที่เป^นของแข็งในตัวทำละลายที่เป^นของเหลว โดยใช@ความร@อนระเหย
ตัวทำละลายออกไปจนหมด เหลือแต:ตัวละลาย การตกผลึกใช@แยกสารละลายที่ประกอบด@วยตัวละลายที่เป^น
ของแข็งในตัวละลายที่เป^นของเหลว โดยทำให@สารละลายอิ่มตัว แล@วปล:อยให@ตัวทำละลายระเหยออกไป
บางสว: น ตัวละลายจะตกผลกึ แยกออกมา การกลน่ั อย:างง:ายใช@แยกสารละลายท่ีประกอบด@วยตัวละลายและตัว
ทำละลายที่เป^นของเหลวที่มีจุดเดือดต:างกันมาก วิธีนี้จะแยกของเหลวบริสุทธิ์ออกจากสารละลายโดยให@ความ

ร@อนกับสารละลาย ของเหลวจะเดือดและกลายเปน^ ไอแยกจากสารละลายแล@วควบแน:นกลับเป^นของเหลวอีก
ครั้ง ขณะที่ของเหลวเดือด อุณหภูมิของไอจะคงท่ี โครมาโทกราฟLแบบกระดาษเป^นวิธีการแยกสารผสมที่มี

ปริมาณน@อยโดยใช@แยกสารที่มีสมบัติการละลายในตัวทำละลายและการถูกดูดซับด@วยตัวดูดซับแตกต:างกัน ทำ
ให@สารแต:ละชนิดเคลื่อนที่ไปบนตัวดูดซับได@ต:างกัน สารจึงแยกออกจากกันได@ อัตราส:วนระหว:างระยะทางที่

59

สารองคป- ระกอบแต:ละชนดิ เคล่ือนทไี่ ดบ@ นตวั ดูดซบั กับระยะทางท่ตี วั ทำละลายเคล่ือนทไ่ี ด@เป^นคา: เฉพาะตวั ของ
สารแต:ละชนิดในตัวทำละลายและตัวดูดซับหนึ่ง ๆ การสกัดด@วยตัวทำละลายเป^นวิธีการแยกสารผสมที่มีสมบัติ
การละลายในตัวทำละลายที่ต:างกัน โดยชนิดของตัวทำละลายมีผลต:อชนิดและปริมาณของสารที่สกัดได@ การ
สกัดโดยการกลั่นด@วยไอน้ำใช@แยกสารที่ระเหยง:าย ไม:ละลายน้ำ และไม:ทำปฏิกิริยากับน้ำออกจากสารที่ระเหย
ยากโดยใช@ ไอนำ้ เปน^ ตัวพา

จุดประสงคEการเรยี นร.ู
ดา. นความรู. (K)
1. อธบิ ายการแยกสารผสมโดยโครมาโทกราฟแL บบกระดาษได@
ดา. นทักษะกระบวนการ (P)
1. คำนวณหาคา: อัตราการเคลื่อนที่ หรือ ! ของสสารได@
2. ทดลองการแยกสารโดยโครมาโทกราฟLแบบกระดาษและตอบคำถามทา@ ยกจิ กรรมได@
กระชบั ได@ใจความสมบูรณ-
ด.านคุณลักษณะอันพึงประสงคE (A)
1. มคี วามสนใจใฝรg ู@
2. มีสว: นรว: มแสดงความคิดเหน็ และยอมรบั ความคดิ เหน็ ของผอ@ู ่นื
3. มคี วามรับผดิ ชอบในภาระงานที่ครมู อบหมาย

สมรรถนะสำคญั ของผูเ. รยี น C
1. ความสามารถในการคดิ
2. ความสามารถในการสือ่ สาร
3. ความสามารถในการแกป@ jญหา

กจิ กรรมการเรียนรู.
& วิธีการสอนโดยเนน. รปู แบบการสอนแบบสบื เสาะหาความร.ู 5Es (5Es Instructional Model)

ขน้ั ที่ 1 กระต.ุนความสนใจ (Engage)
1. ครนู ำเข@าสบ:ู ทเรยี นโดยการกลา: วถงึ บทเรยี นเรอ่ื งการแยกสารด@วยวิธีการระเหยแหง@ การตกผลกึ
และการกล่นั แบบธรรมดาท่ีนกั เรยี นไดท@ ำการศึกษาแลว@ เพ่ือเช่ือมโยงเข@ากับบทเรียนทีจ่ ะทำการ
สอน
2. ครใู ชค@ ำถามถามนกั เรยี นว:า “ถา@ มสี ารท่ีตอ@ งแยก มีปริมาณที่นอ@ ย เช:น นำ้ หมึกปากกา จะสามารถ
แยกด@วยวธิ ดี ังกล:าวได@หรอื ไม: นกั เรยี นมีความคิดอยา: งไร” และครูถามนักเรียนวา: “นกั เรียนคดิ วา:
วันนีเ้ ราจะมาเรยี นเรอ่ื งอะไร” (แนวคำตอบ : ข้ึนอยกู: ับคำตอบของนักเรยี น)

60

ขั้นที่ 2 สำรวจค.นหา (Explore)
1. ครูให@ความรูเ@ กี่ยวกับเรือ่ ง “โครมาโทกราฟ”L แกน: กั เรยี น โดยใช@สอื่ คลิปวิดโี อวทิ ยาศาสตร- ม.2
เรื่อง โครมาโทกราฟL (Chromatography)
( ที่มา :https://www.youtube.com/watch?v=xozlVwiM_IY)
2. ครูเปดu คลิปวดิ ีโอ เรอ่ื ง “แยกสารโดยวิธโี ครมาโทกราฟLได@อยา: งไร” ใหน@ กั เรียนดู
( ทม่ี า : https://www.youtube.com/watch?v=Lg3veN9X024&t=0s)
3. นักเรียนจับคู:กับเพื่อนที่นั่งข@าง ๆ จากนั้นศึกษาเกี่ยวกับหลักการของโครมาโทรกราฟLแบบกระดาษ
ว:ามีหลักการอย:างไร และมีการคำนวณหาอัตราการเคลื่อนที่ของสารอย:างไร เพื่อได@ให@ค:าเฉพาะของ
สาร โดยวดั ระยะทางทต่ี ัวทำละลายและสารสีต:าง ๆ เคล่ือนท่ไี ดแ@ ละนำไปคำนวณ

ขนั้ ท่ี 3 อธบิ ายความร.ูและลงข.อสรปุ (Explanation)
1. ครใู ห@นักเรยี นสังเกตผลการทดลองจากคลิปวดิ ีโอ เรือ่ ง “แยกสารโดยวธิ โี ครมาโทกราฟไL ดอ@ ย:างไร”
แล@วตอบคำถาม 4 ข@อ ลงสมุด ดังน้ี
1.1 เมอื่ นำกระดาษกรองท่ีมจี ุดสจี :มุ ลงในน้ำ จุดสีแตล: ะสีมกี ารเปลี่ยนแปลงอยา: งไร
(แนวคำตอบ : เมื่อนำกระดาษกรองท่มี จี ุดสจี :ุมลงในน้ำ พบว:าสีท่ จี่ ุดไว@เคลอ่ื นท่ขี ึน้ ไปบน
กระดาษกรอง และมแี ถบสตี า: งๆ ปรากฏบนกระดาษกรอง)
1.2 จดุ สีแตล: ะสมี อี งค-ประกอบเหมอื นหรือแตกตา: งกนั อย:างไร และทราบได@อย:างไร
(แนวคำตอบ : จุดสีแต:ละสีมีองคป- ระกอบแตกตา: งกัน ทราบไดจ@ ากจำนวนแถบสี ระยะทางท่ี
แถบสเี คลอ่ื นทไ่ี ป และสีทป่ี รากฏบนกระดาษกรองมีลักษณะตา: งกนั )
1.3 องค-ประกอบของจดุ สีแต:ละองคป- ระกอบสามารถเคลื่อนทีไ่ ปได@แตกต:างกนั หรือไม: อยา: งไร
(แนวคำตอบ : องคป- ระกอบของจดุ สแี ต:ละองค-ประกอบสามารถเคล่ือนที่ไปไดแ@ ตกตา: งกนั
เนื่องจากองคป- ระกอบของจดุ สแี ยกออกจากกนั และเคลื่อนที่ไปไดร@ ะยะทางไมเ: ทา: กนั
1.4 เม่ือจ:มุ กระดาษกรองในนำ้ และสารละลายเอทานอล จดุ สีแตล: ะจดุ มกี ารเปลีย่ นแปลง
เหมอื นกนั หรอื แตกต:างกันอยา: งไร
(แนวคำตอบ : เมอื่ จุม: กระดาษกรองในน้ำและสารละลายเอทานอล จุดสีแต:ละจดุ มกี าร
เปล่ยี นแปลงแตกตา: งกัน ทงั้ ระยะทางทอ่ี งคป- ระกอบเคล่อื นทแ่ี ละจำนวนองค-ประกอบทีแ่ ยก
กนั ได)@
2. ครแู ละนักเรยี นสรปุ ความรู@จากวดิ ีโอทีไ่ ด@ศึกษา ดงั น้ี
จากกจิ กรรม สรุปได@ว:าสีจากปากกาเมจกิ มอี งค-ประกอบมากกว:าหน่ึงชนดิ เหน็ ไดจ@ าก
จำนวนแถบสที ีแ่ ยกได@ (องค-ประกอบของสี) และองค-ประกอบแตล: ะชนดิ ในสีเคล่อื นที่ไปบน
กระดาษกรองได@ในระยะทางทแี่ ตกต:างกนั เมอ่ื ใช@ตวั ทำละลายตา: งกนั
การแยกสารมสี ีที่มหี ลายองคป- ระกอบโดยวิธีโครมาโทกราฟแL บบกระดาษ ตัวทำละลาย
จะเคล่ือนทข่ี ึน้ ไปตามกระดาษกรองเมอื่ ถึงจดุ สจี ะละลายสี และพาองค-ประกอบของสใี ห@

61
เคล่อื นท่ีไปด@วย องคป- ระกอบทอี่ ย:ใู นจดุ สจี ะค:อยๆ แยกออกจากกันเป^นแถบสี ระยะทางที่แต:
ละแถบสีเคลอ่ื นทไ่ี ด@แตกต:างกนั

ชัว่ โมงที่ 2

ขัน้ ที่ 2 สำรวจค.นหา (Explore)
1. ทบทวนความรูจ@ ากชัว่ โมงทแี่ ล@วเกยี่ วกบั โครมาโทรกราฟแL บบกระดาษ
2. ครสู ม:ุ นักเรยี นออกมาอธิบายเก่ียวกบั หลักการของโครมาโทรกราฟแL บบกระดาษ และ
การคำนวณหาอัตราการเคลือ่ นที่ของสาร จากสูตร

อตั ราการเคล่ือนท่ขี องสาร ( ) = ระยะทางทีส่ ารเคล่อื นท ี่ (ซม. ) )
ระยะทางทีต่ ัวทำละลายเคลือ่ นที่ (ซม.

3. นักเรยี นแบ:งกลุ:ม กลม:ุ ละ 3-5 คนหรือตามความเหมาะสม
4. ครตู ัง้ โจทยเ- กยี่ วกับการหาอัตราการเคลื่อนท่ีของสาร (Rf) เพ่ือให@นกั เรยี นได@ฝก† คำนวณอัตราการ

เคล่ือนท่ขี องสารด@วยตนเอง โดยทำใส:สมดุ แล@วสุ:มเลือกนักเรียนออกมาแสดงวธิ กี ารหาค:า Rf
บริเวณหนา@ ชั้นเรียนโดยใช@คำถาม ดงั นี้
- จงหาค:า Rf ของสาร A B และ C จากการแยกสารโดยโครมาโทกราฟแL บบกระดาษ

ซึง่ สาร A B และ C เคลื่อนทเ่ี ป^นระยะทาง 2.8 1.6 และ 5.8 เซนติเมตร และตวั ทำละลาย
เคล่ือนท่ีเป^นระยะทาง 6.4 เซนตเิ มตร
(แนวคำตอบ : สาร A มีอตั ราการเคลือ่ นที่ = 2.8/6.4 = 0.44

สาร B มอี ัตราการเคลื่อนที่ = 1.6/6.4 = 0.25
สาร C มอี ตั ราการเคลอ่ื นท่ี = 5.8/6.4 = 0.91)
- จงเรยี งลำดบั ความสามารถในการละลายของสาร A B C และ D ในเอทิลแอลกอฮอลท- ีไ่ ด@

จากการแยกสารโดยโครมาโทกราฟLแบบกระดาษ ซึ่งสารแตล: ะชนดิ เคล่ือนทเี่ ป^นระยะทาง
1.4 0.7 5.3 และ 2.6 เซนตเิ มตร ตามลำดับ ขณะท่ีเอทิลแอลกอฮอลเ- คลื่อนท่ีเปน^ ระยะทาง
7.3 เซนตเิ มตร

(แนวคำตอบ : สาร A มอี ัตราการเคล่อื นที่ = 1.4/7.3 = 0.19)
สาร B มีอตั ราการเคลอื่ นที่ = 0.7/7.3 = 0.10
สาร C มีอตั ราการเคลอื่ นท่ี = 5.3/7.3 = 0.73

สาร D มอี ตั ราการเคล่ือนท่ี = 2.6/7.3 = 0.36
ดังน้นั สาร C มีความสามารถในการละลายในเอทิลแอลกอฮอลไ- ดด@ ีท่สี ุด รองลงมา
คือ สาร D สาร A และ สาร B ตามลำดับ)

62

- สารชนิดใดถูกดูดซับบนตัวดูดซับได@มากและน@อยที่สุด โดยสาร A B C และ D มีระยะทางใน
การเคลื่อนทบี่ นกระดาษโครมาโทกราฟLเท:ากบั 1.8 2.6 0.8 และ 2.4 เซนติเมตร ตามลำดบั

(แนวคำตอบ : สารที่มีระยะทางในการเคลอื่ นท่บี นตวั ดูดซบั มาก แสดงว:า ถูกดูดซับบน
ตัวดูดซับได@นอ@ ย ดังนนั้ สาร B จึงถูกดดู ซบั บนตัวดูดซับได@น@อยท่สี ุด ในทางตรงกนั ขา@ ม
สารทมี่ ีระยะทางในการเคลอ่ื นทบี่ นตัวดดู ซบั นอ@ ย แสดงว:า ถูกดูดซับบนตวั ดูดซบั ได@
มาก ดังนั้น สาร C จึงถกู ดูดซบั บนตวั ดดู ซบั ได@มากทสี่ ุด)

ช่ัวโมงที่ 3

ขั้นที่ 3 อธิบายความรู.และลงข.อสรุป (Explanation)
1. นกั เรยี นและครรู ว: มกนั อภปิ รายเก่ียวกับการแยกสารโดยวธิ โี ครมาโทกราฟแL บบกระดาษเพ่ือให@ไดข@ อ@ สรุป
ร:วมกัน ดงั นี้ โครมาโทกราฟLแบบกระดาษเป^นการแยกสารละลายทีป่ ระกอบด@วยสารมากกว:า 1 ชนดิ
ออกจากกัน โดยอาศัยความสามารถในการละลายของสารในตัวทำละลายและการถูกดูดซับบนตวั ดดู ซบั
ทแ่ี ตกตา: งกนั ซง่ึ สารทีม่ คี วามสามารถในการละลายสูงและถกู ดดู ซบั จากตวั ดดู ซับน@อยจะมคี า: อตั ราการ
เคลือ่ นทข่ี องสาร (Rf) มาก

ข้ันท่ี 4 ขยายความเข.าใจ (Elaborate)
1. นักเรียนทำใบงานที่ 2.4. เร่อื ง การหาอตั ราการเคล่อื นที่ของสาร โดยให@นักเรยี นตอบคำถามให@
ถกู ต@อง
2. นักเรียนทำแบบฝ†กหัดทชี่ :วยทบทวนเนือ้ หาและตรวจสอบความรค@ู วามเขา@ ใจของผเู@ รยี น
3. ครถู ามคำถามสำคญั กบั นักเรยี น โดยใช@คำถามต:อไปนี้
- เมื่อนำสารละลายชนดิ หนึง่ มาแยกโดยวธิ โี ครมาโทกราฟL พบว:า ประกอบดว@ ยสาร 3 ชนดิ
ได@แก: สาร A สาร B และสาร C โดยสาร A ละลายในตัวทำละลายได@ดีที่สุด รองลงมา คือ
สาร C และสาร B ตามลำดับ จงเรียงลำดับการถูกดูดซับด@วยตัวดูดซับของสาร A B และ C
จากมากไปน@อย และสารชนดิ ใด จะมคี า: Rf สูงสดุ และตำ่ สดุ เพราะเหตใุ ด
(แนวคำตอบ : สาร B ถูกดูดซับบนตัวดูดซับไดม@ ากท่ีสดุ รองลงมา คือ สาร C และ A ตามลำดับ
สาร A มีคา: Rf มากทส่ี ดุ รองลงมา คือ สาร C และ B ตามลำดบั )

ขั้นที่ 5 ประเมิน (Evaluation)
1. ใหน@ ักเรียนแต:ละคนพิจารณาวา: จากหัวข@อท่ีเรยี นมาในคาบน้ีมจี ดุ ใดบ@างท่ียังไม:เข@าใจหรือยังมี
ขอ@ สงสยั ถ@าหากนักเรียนมีข@อสงสยั ครูช:วยอธบิ ายเพม่ิ เติม
2. ครปู ระเมินผลการเรยี นรจู@ ากใบงานที่ 2.5 การตอบคำถามทา@ ยการทดลองในสมดุ
3. ครูประเมนิ จากแบบประเมินพฤตกิ รรมรายบุคคล

63

ส่ือ / แหลqงเรียนร.ู
1. หนังสอื เรยี นรายวชิ าพ้นื ฐาน (ชดุ สมั ฤทธมิ์ าตรฐาน) วทิ ยาศาสตร- ม.2 เลม: 1 หน:วยการเรียนร@ู
ที่ 2 เรอื่ ง โครมาโทกราฟL
2. สื่อออนไลน- คลิปวิดโี อ เร่ือง โครมาโทกราฟL

ภาระงาน
1. ใบงานท่ี 2.5 เร่อื ง โครมาโทกราฟL
2. ตอบคำถามในสมุด
3. ใบกิจกรรมการทดลอง

การวดั และประเมินผลความร.ู

รายการวดั วิธีการวัด เคร่ืองมือวดั เกณฑทE ใ่ี ช. ผป.ู ระเมนิ
ประเมิน ครู
อธบิ ายการแยกสารผสม ตรวจจากใบงานที่ 2.5 แบบประเมนิ งาน ร@อยละ 60 ครู
โดยโครมาโทกราฟL โครมาโทกราฟL ผา: นเกณฑ- ครู
รอ@ ยละ 60
คำนวณหาค:าอตั ราการ ตรวจจากการทำโจทย- แบบประเมนิ การตอบ ผา: นเกณฑ- ครู
เคล่ือนที่ หรอื Rf ของสารได@ ทค่ี รกู ำหนดให@ คำถาม ระดบั คณุ ภาพ
พอใช@ ผา: นเกณฑ- ครู
สงั เกตผลการทดลองการ ตรวจจากการตอบ แบบประเมินการตอบ ครู
ระดับคณุ ภาพ
แยกสารโดยโครมาโทกราฟL คำถามท@ายกิจกรรม คำถาม พอใช@ ผ:านเกณฑ-
แบบกระดาษและตอบ
คำถามท@ายกิจกรรมได@ ระดบั คุณภาพ
พอใช@ ผ:านเกณฑ-
กระชบั ได@ใจความสมบรู ณ- ระดับคุณภาพ
พอใช@ ผ:านเกณฑ-
พฤติกรรมการทำงาน สังเกตพฤตกิ รรมการ แบบสงั เกตพฤตกิ รรม
รายบคุ คล ทำงานรายบุคคล การทำงาน

รายบุคคล

พฤตกิ รรมการทำงานราย สังเกตพฤติกรรม แบบสังเกตพฤติกรรม
กล:ุม การทำงานรายกลมุ: การทำงานรายกล:มุ

คุณลกั ษณะอันพึงประสงค- ตรวจจากการสง: งานใบ แบบบนั ทึกการส:งงาน
นักเรียนมีความรบั ผดิ ชอบใน งานท่ี 2.5 และสมุดจด นักเรียน

ภาระงานท่คี รมู อบหมาย

64

เกณฑEการประเมินดา. นความร.ู (K)

ประเด็นการประเมนิ 3 ระดบั คณุ ภาพ 0
21

อธิบายการแยกสาร นักเรยี นสามารถ นักเรียนสามารถ นักเรยี นสามารถ นักเรยี นไม:สามารถ

ผสมโดยโครมาโท อธบิ ายการแยกสาร อธิบายการแยกสาร อธบิ ายการแยกสาร อธบิ ายการแยกสาร
การฟLแบบกระดาษ ผสมโดยโครมาโท ผสมโดยโครมาโท ผสมโดยโครมาโท ผสมโดยโครมาโท
ได@ (3 คะแนน) กราฟแL บบกระดาษ กราฟแL บบกระดาษ กราฟLแบบกระดาษ กราฟLแบบกระดาษ

ได@ในใบงานท่ี 2.5 ได@ในใบงานท่ี 2.5 ได@ในใบงานท่ี 2.5 ได@ในใบงานท่ี 2.5
ได@ถูกตอ@ ง 3-4 ขอ@ ได@ถกู ตอ@ ง 2 ข@อ ได@ถกู ต@อง 1 ขอ@ ไดถ@ ูกต@อง

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช@
0-1 ปรบั ปรุง

เกณฑกE ารประเมินด.านความร.ู (P)

ประเดน็ การประเมนิ 3 ระดับคณุ ภาพ 0
21

1) คำนวณหาคา: นักเรยี นสามารถ นักเรียนสามารถ นกั เรยี นสามารถ นกั เรียนไม:สามารถ
อัตราการเคล่ือนท่ี คำนวณหาคา: อัตรา คำนวณหาคา: อัตรา คำนวณหาค:าอตั รา คำนวณหาค:าอัตรา
หรอื Rf ของสารได@ การเคล่ือนท่ี หรอื Rf การเคลอื่ นที่ หรอื การเคล่ือนท่ี หรือ Rf การเคลอ่ื นท่ี หรอื

(3 คะแนน) ของสารได@ จากโจทย- Rf ของสารได@ จาก ของสารได@ จากโจทย- Rf ของสารได@ จาก
ทคี่ รูกำหนดได@ โจทยท- ีค่ รูกำหนด ท่ีครูกำหนดได@ โจทยท- ่ีครกู ำหนด
ถกู ตอ@ ง 3 ข@อ ไดถ@ กู ต@อง 2 ข@อ ถูกต@อง 1 ขอ@ (0 ข@อ)

65

2) ทดลองการแยก นกั เรียนการทดลอง นักเรยี นการทดลอง นกั เรียนทดลองการ นักเรียนไม:สามารถ
สารโดยโครมาโทก การแยกสารโดยโคร การ แยกสารโดย แยกสารโดยโคร ทดลองการ แยก
ราฟแL บบกระดาษ มาโทกราฟแL บบ โครมาโทกราฟLแบบ สารโดยโครมาโทก
และตอบคำถามท@าย กระดาษและตอบ กระดาษและตอบ มาโทกราฟLแบบ ราฟLแบบกระดาษ
กจิ กรรมไดก@ ระชับได@ คำถามท@าย คำถามท@าย กระดาษและตอบ และตอบคำถาม
ใจความสมบรู ณ- กจิ กรรมได@กระชบั กิจกรรมไดก@ ระชบั คำถามท@าย ท@าย
ไดใ@ จความสมบรู ณ- ได@ใจความสมบรู ณ- กิจกรรมได@กระชบั กจิ กรรมได@กระชบั
ท้ัง 3 ขอ@ 2 ขอ@ ไดใ@ จความสมบูรณ- ได@ใจความสมบรู ณ-
1 ขอ@

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คุณภาพ

3 ดี

2 พอใช@
0-1 ปรบั ปรุง

เกณฑกE ารประเมินด.านความรู. (A)

ประเด็นการประเมิน 3 ระดับคณุ ภาพ 0
21
นักเรยี นมีความรับผดิ ชอบใน สง: งานตรงตามท่ี ส:งงานช@ากวา:
ภาระงานทคี่ รมู อบหมาย กำหนด สง: งานชา@ กวา: ส:งงานช@ากวา: กำหนดมากกว:า
และส:งงานได@ในระยะเวลาท่ี กำหนด 1-2 วัน กำหนด 3 วัน 3 วันหรอื ไมส: :ง
งานเลย
กำหนด (3คะแนน)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคุณภาพ

3 ดี

2 พอใช@
0-1 ปรับปรุง

66

ใบกิจกรรมที่ 2.5 เรื่อง การแยกสารในสผี สมอาหาร

จุดประสงคE
สามารถแยกสารดว@ ยวธิ โี ครมาโทกราฟLแบบกระดาษได@
ระบปุ vญญา

สามารถแยกองค-ประกอบของสีผสมอาหารได@อย:างไร
สมมตฐิ าน
สามารถแยกองค-ประกอบของสีผสมอาหารได@โดยใช@วธิ โี ครมาโทกราฟLแบบกระดาษ

อุปกรณE 1. นำ้ 4. กระดาษกรอง

2. กระจกนา¢ิกา 5. สผี สมอาหาร

วธิ ีทดลอง 3. บกี เกอร- 6. ไมจ@ ้ิมฟjน

1. ตดั กระดาษกรองเปน^ แถบขนาดกว@าง 4 เซนติเมตร และยาว 8 เซนตเิ มตร
2. ขีดเส@นแสดงจดุ เร่มิ ตน@ ของสาร โดยให@สูงจากขอบกระดาษกรองดา@ นล:าง 2 เซนติเมตร
3. กำหนดจดุ ของสารที่ต@องการทดสอบใหแ@ ตล: ะจดุ ห:างกัน 2 เซนตเิ มตร
4. ใช@ไม@จ้ิมฟนj จุม: สผี สมอาหาร แล@วแตะลงบนกระดาษซ้ำๆ จุดละ 2-3 คร้งั โดยอย:าให@จุดของสาร
5. ใส:นำ้ ลงในบีกเกอร- ประมาณ 50 ลูกบาศกเ- ซนตเิ มตร
6. จ:มุ กระดาษกรองลงในน้ำ โดยให@จุดท่ีแตม@ อยูเ: หนือระดับน้ำ ตัง้ ทิ้งไว@ประมาณ 5-10 นาที
7. สงั เกตการเปลี่ยนแปลงของจดุ สที ป่ี รากฏอยูก: ระดาษกรอง จากนัน้ บนั ทึกระยะท่สี ารซึมผา: น แลว@

คำนวณหาค:า Rf ของสารแตล: ะสี

67

บันทกึ ผลการทดลอง
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
อภปิ รายผลการทดลอง
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
คำถามท.ายการทดลอง
1. สารที่นำมาทดลองจดั เปนz สารประเภทใด และมีสารทเี่ ปนz องคปE ระกอบก่ีชนิด
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
2. การแยกสารโดยวิธโี ครมาโทกราฟ}แบบกระดาษมาใช.ประโยชนอE ะไรไดบ. า. ง
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
3. คาq Rf ของสารองคEประกอบแตลq ะชนดิ เทาq กนั หรอื ไมq
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........

ชอื่ ........................................................................................................ชนั้ .......................เลขท่ี...................

68

เฉลย ใบกิจกรรมที่ 2.5 เร่ือง การแยกสารในสผี สมอาหาร

บันทึกผลการทดลอง ระยะทางท่ีสารเคลื่อนท ี่ (ซม. )
ระยะทางที่ตัวทำละลายเคลอื่ นท่ี (ซม.
อัตราการเคลอื่ นทข่ี องสาร ( ) = )

Rf1 = 2 = 0.5
4 = 0.75
= 0.25
Rf2 = 3 = 0.5
4
1
Rf3 = 4
2
Rf4 = 4

อภิปรายผลการทดลอง
……………………จ…าก…ก…า…รท…ด…ล…อ…ง …เม…่ือ…น…ำส…ผี …ส…มอ…า…ห…าร…ม…า…จดุ…บ…น…ก…ระ…ด…า…ษ…กร…อ…งแ…ล…ว@ …น…ำก…ร…ะด…า…ษ…ก…รอ…ง…ไป…จ…มุ: …ล…งใ.น...น..้ำ....
………ส…ผี …ส…มอ…า…ห…าร…จ…ะ…ละ…ล…า…ยน…ำ้ …แ…ละ…เ…คล…ือ่ …น…ท…ไี่ ป…บ…น…ก…ระ…ด…า…ษ…กร…อ…ง…โด…ย…จ…ำน…ว…น…ส…าร…ท…่ีแ…ย…กไ…ด…จ@ ะ…ข…้ึน…อ…ย:ูก…ับ…จ…ำ.น..ว..น.....
………แ…ถ…บ…สที…ี่ป…ร…า…กฏ…บ…น…ก…ระ…ด…า…ษ…กร…อ…ง…เช…น: …ถ…@า…ม…แี …ถบ…ส…ปี …ร…าก…ฏ…2……แถ…บ…ส…ี ส…ผี …ส…ม…อา…ห…า…รส…ีน…ั้น…ก…จ็ ะ…ป…ร…ะก…อ…บ…ด.@ว..ย.......
………ส…า…ร …2…ช…น…ิด…โด…ย…แ…ต…ล: ะ…ส…ีจ…ะม…คี …:า…R…f…ไม…เ: …ท…า: ก…ัน…ข…้ึน…อย…:กู …บั …ค…วา…ม…ส…าม…า…รถ…ใ…น…กา…ร…ล…ะล…า…ย…นำ้…แ…ล…ะค…ว…า…มส…า…ม.า..ร..ถ.....
………ใ…น…กา…ร…ถูก…ด…ูด…ซ…บั …ขอ…ง…ส…ผี ส…ม…อ…าห…า…ร…น…น้ั ๆ……บ…น…กร…ะ…ด…าษ…ก…ร…อง…………………………………………………………….........

คำถามทา. ยการทดลอง
1. สารทน่ี ำมาทดลองจดั เปนz สารประเภทใด และมสี ารทเี่ ปนz องคปE ระกอบก่ีชนิด
………………ข…ึ้น…อ…ยู:ก…ับ…ผ…ล…ก…าร…ท…ด…ลอ…ง…ถ…า@ …ม…ีจุด…เ…ดีย…ว…แ…สด…ง…ว…า: เ…ป…น^ ส…า…ร…บร…ิส…ทุ …ธิ์…ถ…@าม…ีแ…ถ…บ…สีห…ล…า…ย…แถ…บ…แ…ส…ดง…ว…:าเ…ป.^น.........
…ส…า…ร…ผส…ม…โ…ด…ย…จำ…น…ว…นข…อ…ง…สา…ร…อ…งค…ป- …ร…ะก…อ…บ…จ…ะเ…ท…า: ก…ับ…จ…ำน…ว…น…ข…อ…งแ…ถ…บ…สีท…ีแ่…ย…ก…ออ…ก…ม…า…………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
2. การแยกสารโดยวธิ ีโครมาโทกราฟ}แบบกระดาษมาใช.ประโยชนอE ะไรไดบ. า. ง
………………ใ…ชแ@…ย…ก…ส…าร…ผ…ส…มท…่ปี…ร…ะ…กอ…บ…ด…@ว…ยส…า…ร…มา…ก…ก…ว:า…1……ชน…ดิ……โด…ย…ใช…@ส…าร…ป…ร…มิ …าณ…น…อ@ …ย…………………………..........
…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..........
3. คqา Rf ของสารองคEประกอบแตqละชนิดเทqากันหรือไมq
………………ข…้นึ …อ…ยก:ู…บั …ก…า…รท…ด…ล…อ…ง …โด…ย…ห…าไ…ด…@จา…ก…ก…าร…ว…ัด…ระ…ย…ะท…า…ง…ท…ี่เก…ิด…ขึ้น…จ…ร…งิ บ…น…ก…ร…ะด…า…ษ…กร…อ…ง…แ…ล…@วแ…ท…น…ค.า:.........
…ล…ง…ใน…ส…ม…ก…าร…R…f…ซ…่งึ …ค:า……Rf…ข…อ…งส…า…ร…แต…:ล…ะ…ชน…ิด…จ…ะ…ไม…เ: ท…า:…ก…ัน…แล…ะ…ม…คี …า: น…อ@ …ย…ก…วา: …1……เส…ม…อ…………………………..........

ชอ่ื ........................................................................................................ชนั้ .......................เลขที่...................

69

ใบงานท่ี 2.5 เรื่อง การหาอัตราการเคลื่อนที่ของสาร

คำช้ีแจง : จงตอบคำถามต:อไปน้ีให@ถูกต@อง

1. จากการแยกสารสีในดอกอัญชันโดยวิธีโครมาโทกราฟLแบบกระดาษ ซึ่งมีเอทิลแอลกอฮอล-เป^นตัวทำละลาย
พบว:า ประกอบด@วยสารสี 4 ชนิด ได@แก: สาร A สาร B สาร C และสาร D ซึ่งสารแต:ละชนิดเคลื่อนที่บนตัวดูด
ซับด@วยระยะทาง 5.8 2.4 3.9 และ 4.8 เซนติเมตร ตามลำดับ ส:วนเอทิลแอลกอฮอล-เคลื่อนที่บนตัวดูดซับเป^น
ระยะทาง 7.2 เซนตเิ มตร จงคำนวณหาอตั ราการเคลอ่ื นทข่ี องสารสที ้งั 4 ชนดิ และเรยี งลำดบั ความสามารถใน
การละลายในเอทลิ แอลกอฮอลข- องสารแตล: ะชนดิ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

2. จากภาพที่กำหนดให@ จงคำนวณหาอัตราการเคลื่อนที่ของสารชนิดต:าง ๆ และสารชนิดใดมีความสามารถใน
การละลายในตวั ทำละลายไดม@ ากที่สดุ
......................................................................................

......................................................................................
......................................................................................
1.4 cm ......................................................................................

2.1 cm ......................................................................................
......................................................................................
8.0 cm 2.3 cm ......................................................................................

......................................................................................
1.2 cm ......................................................................................
......................................................................................

......................................................................................
......................................................................................

ชอ่ื ........................................................................................................ช้นั .......................เลขท.ี่ ..................

70

เฉลยใบงานท่ี 2.5 เรอ่ื ง การหาอตั ราการเคลอ่ื นทีข่ องสาร

คำชี้แจง : จงตอบคำถามต:อไปน้ีให@ถูกต@อง

1. จากการแยกสารสีในดอกอัญชันโดยวิธีโครมาโทกราฟแL บบกระดาษ ซึ่งมีเอทิลแอลกอฮอล-เป^นตัวทำละลาย
พบว:า ประกอบด@วยสารสี 4 ชนิด ได@แก: สาร A สาร B สาร C และสาร D ซ่ึงสารแต:ละชนิดเคลื่อนที่บนตัวดูด
ซับด@วยระยะทาง 5.8 2.4 3.9 และ 4.8 เซนติเมตร ตามลำดับ ส:วนเอทิลแอลกอฮอล-เคลื่อนที่บนตัวดูดซับเป^น
ระยะทาง 7.2 เซนติเมตร จงคำนวณหาอตั ราการเคลอื่ นที่ของสารสที ั้ง 4 ชนิด และเรียงลำดบั ความสามารถใน
การละลายในเอทิลแอลกอฮอลข- องสารแต:ละชนดิ
....................อ..ตั...ร..า..ก..า..ร..เ.ค...ล..่อื...น..ท...ขี่ ..อ..ง..ส...า..ร................=....................ร..ะ..ย...ะ..ท...า.ง..ท...่ีส..า..ร..เ.ค...ล..ือ่...น..ท...ี่........................................
.........................................................................................ร..ะ...ย..ะ..ท...า..ง..ท..่ีต...วั ..ท..ำ..ล...ะ..ล..า..ย...เ.ค..ล...่อื ..น...ท..่ี.................................
..................................ส..า..ร....A..................................=.............5....8../..7...2.................=..............0...8...1.....................................
..................................ส..า..ร....B..................................=.............2....4../..7...2.................=..............0...3...3.....................................
..................................ส..า..ร....C..................................=.............3....9../..7...2.................=..............0...5...4.....................................
..................................ส..า..ร....D..................................=.............4....8../..7...2.................=..............0...6...7.....................................
......ด...ัง.น...้ัน.......ส..า...ร...A....ม..ี.ค..ว..า..ม...ส..า..ม...า..ร..ถ..ใ..น...ก..า..ร..ล...ะ..ล...า..ย..ใ..น..เ..อ..ท...ิล..แ...อ..ล...ก..อ...ฮ..อ...ล..-ม...า..ก..ท...ี่ส...ุด....ม..ีอ...ัต...ร..า..ก..า..ร..เ..ค..ล...ื่อ..น...ท...ี่เ.ท...:า..ก...ับ..
....................0...8...1...ร..อ...ง..ล..ง..ม...า...ค..ือ....ส...า..ร...D....ส...า..ร...C....แ..ล...ะ..ส..า..ร....B...ม...ีอ..ัต...ร..า..ก..า..ร..เ..ค..ล...ื่อ..น...ท...ี่เ.ท...:า..ก..ับ....0....6..7....0...5..4....แ..ล...ะ...0....3..3..
....................ต..า..ม...ล..ำ..ด...ับ............................................................................................................................................

2. จากภาพที่กำหนดให@ จงคำนวณหาอัตราการเคลื่อนที่ของสารชนิดต:าง ๆ และสารชนิดใดมีความสามารถใน
การละลายในตวั ทำละลายไดม@ ากที่สุด
อตั ร..า..ก..า..ร..เ.ค...ล..่ือ..น...ท...ข่ี ..อ..ง..ส..า..ร....=......ร..ะ...ย..ะ..ท...า..ง..ท..่ีส...า.ร..เ..ค..ล..ื่อ...น..ท...่ี....
.....................................ร..ะ..ย..ะ..ท...า..ง..ท..ตี่...ัว..ท..ำ..ล...ะ..ล..า..ย...เ.ค..ล...ือ่ ..น...ท่ี
.........ส..า..ร..ส..ีเ..ห..ล...อื ..ง...........=.............1....2../..8...0.........................
1.4 cm .....................................=.............0....1..5..............................
.........ส..า..ร..ส..เี..ข..ีย..ว..............=..........(.1...2...+..2...3...)./..8...0..................
2.1 cm .....................................=.............0....4..4..............................

8.0 cm 2.3 cm .........ส..า..ร..ส..ฟี...¤า.................=......(.1...2...+..2...3...+..2...1...)./..8...0..............
.....................................=.............0....7................................
1.2 cm .........ส..า..ร..ส..ีม...:ว..ง...............=...(..1...2..+...2...3..+...2...1..+...1...4..)./..8...0.........
.....................................=.............0....8..8..............................
ดังน..น้ั ....ส..า..ร..ส..ีม...ว: ..ง..ส..า..ม..า..ร..ถ...ล..ะ..ล...า.ย...ใ.น...ต..วั..ท...ำ..ล..ะ...ล..า..ย..ไ..ด..@ม...า.ก...ท...ี่ส..ุด.
เนื่องจากมรี ะยะทางเคล่อื นท่ีบนตวั ดดู ซับมากท่ีสดุ

ชื่อ........................................................................................................ชัน้ .......................เลขท่.ี ..................

71

72

73

74

แผนการจัดการเรยี นรูท. ่ี 6 กลุม: สาระการเรยี นรู@วิทยาศาสตร-
วชิ า วิทยาศาสตรพ- ื้นฐาน รหสั วิชา ว 22101

โรงเรียนมัธยมเทศบาล 6 นครอดุ รธานี ชนั้ มธั ยมศึกษาปLท่ี 2 ภาคเรียนที่ 1 ปกL ารศึกษา 2565
หน:วยการเรยี นร@ูที่ 2 การแยกสารผสม เรอื่ ง การสกัดด@วยตัวทำละลาย เวลา 2 ชว่ั โมง
ครูผู@สอน นางสาวญาตาวี นิสยนั ต- วันที่สอน : วนั ที่ ..............เดอื น ..............................พ.ศ………….…….

มาตรฐานการเรียนร.ู/ตัวช้วี ัด
มาตรฐาน ว 2.1 เข@าใจสมบัติของสสาร องค-ประกอบของสสาร ความสัมพันธ-ระหว:างสมบัติของ

สสารกับโครงสร@างและแรงยึดเหนี่ยวระหว:างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร
การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกริ ิยาเคมี

ตัวชีว้ ดั ว 2.1 ม.2/1 อธิบายการแยกสารผสมโดยการระเหยแห@ง การตกผลึก การกลั่นอย:างง:าย
โครมาโท-กราฟLแบบกระดาษ การสกดั ดว@ ยตวั ทำละลาย โดยใช@หลักฐานเชิงประจกั ษ-

ว 2.1 ม.2/2 แยกสารโดยการระเหยแห@ง การตกผลึก การกลั่นอย:างง:าย โครมาโทกราฟL
แบบกระดาษ การสกดั ดว@ ยตัวทำละลาย

สาระสำคัญ
การสกดั ดว@ ยตวั ทำละลายใช@แยกสารออกจากสารผสมโดยอาศยั สมบัติการละลายในตวั ทำละลายของ

สาร ตัวทำละลายที่เหมาะต@องละลายสารที่ต@องการจะแยก ไม:ละลายสารที่ไม:ต@องการ ไม:ทำปฏิกิริยากับสารที่
ต@องการจะแยก มจี ดุ เดอื ดต่ำ ระเหยง:าย แยกออกจากสารละลายได@งา: ย เชน: การสกดั น้ำมันจาก เมล็ดพืช
ดังนั้นความรู@ด@านวิทยาศาสตร-เกี่ยวกับการแยกสารสามารถนำไปบูรณาการกับคณิตศาสตร- เทคโนโลยีโดยใช@
กระบวนการทางวศิ วกรรม เพอ่ื นำไปแก@ปญj หาในชวี ิตประจำวันตอ: ไป

สาระการเรยี นร.ูแกนกลาง

การแยกสารผสมให@เป^นสารบริสุทธิ์ทำได@หลายวิธี ขึ้นอยู:กับสมบัติของสารนั้น ๆ การระเหยแห@งใช@
แยกสารละลายซึ่งประกอบด@วยตัวละลายที่เป^นของแข็งในตัวทำละลายที่เป^นของเหลว โดยใช@ความร@อนระเหย
ตัวทำละลายออกไปจนหมด เหลือแต:ตัวละลาย การตกผลึกใช@แยกสารละลายที่ประกอบด@วยตัวละลายที่เป^น
ของแข็งในตัวละลายที่เป^นของเหลว โดยทำให@สารละลายอิ่มตัว แล@วปล:อยให@ตัวทำละลายระเหยออกไป
บางสว: น ตวั ละลายจะตกผลึกแยกออกมา การกลนั่ อย:างงา: ยใช@แยกสารละลายท่ปี ระกอบด@วยตวั ละลายและตวั
ทำละลายที่เป^นของเหลวที่มีจุดเดือดต:างกันมาก วิธีนี้จะแยกของเหลวบริสุทธิ์ออกจากสารละลายโดยให@ความ
ร@อนกับสารละลาย ของเหลวจะเดือดและกลายเป^นไอแยกจากสารละลายแล@วควบแน:นกลับเป^นของเหลวอีก
ครั้ง ขณะที่ของเหลวเดือด อุณหภูมิของไอจะคงที่ โครมาโทกราฟLแบบกระดาษเป^นวิธีการแยกสารผสมที่มี
ปริมาณน@อยโดยใช@แยกสารที่มีสมบัติการละลายในตัวทำละลายและการถูกดูดซับด@วยตัวดูดซับแตกต:างกัน ทำ
ให@สารแต:ละชนิดเคลื่อนที่ไปบนตัวดูดซับได@ต:างกัน สารจึงแยกออกจากกันได@ อัตราส:วนระหว:างระยะทางที่
สารองคป- ระกอบแต:ละชนดิ เคลือ่ นทไ่ี ดบ@ นตวั ดูดซับกบั ระยะทางทีต่ ัวทำละลายเคลื่อนท่ไี ด@เป^นค:าเฉพาะตัวของ

75

สารแต:ละชนิดในตัวทำละลายและตัวดูดซับหนึ่ง ๆ การสกัดด@วยตัวทำละลายเป^นวิธีการแยกสารผสมที่มีสมบัติ
การละลายในตัวทำละลายที่ต:างกัน โดยชนิดของตัวทำละลายมีผลต:อชนิดและปริมาณของสารที่สกัดได@ การ
สกัดโดยการกลั่นด@วยไอน้ำใช@แยกสารที่ระเหยง:าย ไม:ละลายน้ำ และไม:ทำปฏิกิริยากับน้ำออกจากสารที่ระเหย
ยากโดยใช@ ไอน้ำเปน^ ตวั พา

ความรู@ด@านวิทยาศาสตร-เกี่ยวกับการแยกสาร บูรณาการกับคณิตศาสตร- เทคโนโลยี โดยใช@
กระบวนการทางวิศวกรรม สามารถนำไปใช@แก@ปjญหาในชีวิตประจำวันหรือปjญหาที่พบในชุมชน หรือสร@าง
นวัตกรรม โดยมีข้ันตอน ดังน้ี

- ระบุปjญหาในชีวิตประจำวันที่เกี่ยวกับการแยกสารโดยใช@สมบัติทางกายภาพ หรือนวัตกรรมท่ี
ตอ@ งการพัฒนา โดยใชห@ ลกั การดงั กลา: ว

- รวบรวมข@อมูลและแนวคิดเกี่ยวกับการแยกสาร โดยใช@สมบัติทางกายภาพที่สอดคล@องกับปjญหาท่ี
ระบุ หรือนำไปสูก: ารพัฒนานวตั กรรมนน้ั

- ออกแบบวิธีการแก@ปjญหา หรือพัฒนานวัตกรรมที่เกี่ยวกับการแยกสารในสารผสม โดยใช@สมบัติ
ทางกายภาพ โดยเชื่อมโยงความรู@ด@านวิทยาศาสตร- คณิตศาสตร- เทคโนโลยี และกระบวนการทางวิศวกรรม
รวมทง้ั กำหนดและควบคุมตัวแปรอย:างเหมาะสมครอบคลมุ

- วางแผนและดำเนินการแก@ปjญหา หรือพัฒนานวัตกรรม รวบรวมข@อมูล จัดกระทำข@อมูล และเลือก
วิธกี ารสอ่ื ความหมายท่เี หมาะสมในการนำเสนอผล

- ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงวิธีการแก@ปjญหา หรือนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นโดยใช@หลักฐานเชิง
ประจกั ษ-ที่รวบรวมได@

- นำเสนอวิธีการแก@ปjญหา หรือผลของนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้น และผลที่ได@ โดยใช@วิธีการสื่อสารที่
เหมาะสมและนา: สนใจ

จุดประสงคกE ารเรยี นรู.
ด.านความรู. (K)
1. อธบิ ายการแยกสารโดยการสกดั ด@วยตัวทำละลายได@
ดา. นทกั ษะกระบวนการ (P)
1. สังเกตผลการทดลองการแยกสารโดยการสกดั ด@วยตวั ทำละลาย และตอบคำถามทา@ ย
กจิ กรรมได@กระชับ ได@ใจความสมบรู ณ-
ดา. นคุณลักษณะอนั พึงประสงคE (A)
1. มีความสนใจใฝgรู@
2. มีสว: นร:วมแสดงความคดิ เห็น และยอมรับความคิดเห็นของผูอ@ ่นื
3. มคี วามรบั ผดิ ชอบในภาระงานทค่ี รูมอบหมาย

76

สมรรถนะสำคญั ของผ.ูเรียน C
1. ความสามารถในการคดิ
2. ความสามารถในการสื่อสาร
3. ความสามารถในการแกป@ ญj หา

กจิ กรรมการเรียนรู.
& วธิ ีการสอนโดยเนน. รปู แบบการสอนแบบสืบเสาะหาความรู. 5Es (5Es Instructional Model)

ขนั้ ที่ 1 กระต.ุนความสนใจ (Engage)
1. ครนู ำเขา@ ส:บู ทเรยี น โดยการเปuดคลิปวดิ ีโอบรรยากาศทงุ: เก‹กฮวย ดอกเก‹กฮวยท่มี ีกลิ่นหอม จนร@ูสกึ
อยากเกบ็ ไว@ชงกบั นำ้ ร@อนด่ืมตอนเชา@ ครใู ช@คำถามถามนกั เรยี นว:า “จะมวี ิธกี ารไหนทีส่ ามารถเกบ็
ดอกเกก‹ ฮวยไว@ไดน@ าน” (แนวคำตอบ : ข้นึ อย:ูกับคำตอบของนักเรยี น)
2. ครกู ลา: วถึงบทเรยี นเร่อื งการแยกสารด@วยวธิ โี ครมาโทกราฟทL ่นี กั เรียนได@ทำการศึกษาแล@ว เพ่ือ
เชอื่ มโยงเข@ากบั บทเรียนท่ีจะทำการสอน

ขัน้ ท่ี 2 สำรวจค.นหา (Explore)
1. ครูให@ความร@เู กีย่ วกบั เร่ือง “การสกดั ดว@ ยตวั ทำละลาย” แกน: กั เรยี น โดยใช@ส่อื คลิปวดิ ีโอ เร่อื ง
“แยกสารโดยวธิ ีการสกัดดว@ ยตวั ทำละลายไดอ@ ย:างไร” ใหน@ กั เรียนดู
(ท่มี า: https://www.youtube.com/watch?v=BnvzhImnO08)
2. ครใู ห@นักเรียนดกู จิ กรรมแยกสารโดยการสกดั ดว@ ยตวั ทำละลาย (จากคลปิ วดิ ีโอ) ซง่ึ มีขั้นตอน
ดงั ต:อไปนี้
2.1 ทำการตดั ใบผักบง@ุ จีนจำนวน 2 ใบ ใหเ@ ป^นชนิ้ เลก็ ขนาดเทา: ๆ กัน ใสล: งในหลอดทดลอง
ขนาดใหญ:ทงั้ 2 หลอด
2.2 สกดั สารออกจากสารสกัดผักบ@งุ จนี ด@วยนำ้ และสารละลายเอทานอล โดยเตมิ น้ำปริมาตร 5
ลกู บาศกเ- ซนตเิ มตร ลงในหลอดทดลองท่ี 1 จากนั้นปuดด@วยจกุ ยางแล@วเขย:าเป^นเวลา
2 นาที แล@วเติม สารละลายเอทานอลปริมาตร 5 ลูกบาศกเ- ซนตเิ มตร ลงในหลอดทดลอง
ท่ี 2 จากนนั้ ปuดดว@ ยจกุ ยางแล@วเขยา: เป^นเวลา 2 นาที
2.3 แยกสว: นท่เี ปน^ ของเหลว โดยใชห@ ลอดหยดดดู ของเหลวออกจากสารผสมในหลอดทดลอง
ขนาดใหญ:หลอดที่ 1 แลว@ นำมาใส:ในหลอดทดลองขนาดเล็ก สังเกตและบนั ทึกผล
2.4 แยกสว: นทีเ่ ป^นของเหลว โดยใช@หลอดหยดดูดของเหลวออกจากสารผสมในหลอดทดลอง
ขนาดใหญ:หลอดท่ี 2 แลว@ นำมาใสใ: นหลอดทดลองขนาดเลก็ สงั เกตและบันทกึ ผล
2.5 ครูสรปุ ผลการทำกจิ กรรมแยกสารโดยการสกัดดว@ ยตัวทำละลาย

77

ขนั้ ท่ี 3 อธบิ ายความร.ูและลงขอ. สรุป (Explanation)
1. ครูใหน@ กั เรยี นสงั เกตผลการทดลองจากคลิปวดิ ีโอ “แยกสารโดยวธิ กี ารสกัดดว@ ยตัวทำละลายได@
อยา: งไร” แลว@ ตอบคำถามในนาทีที่ 9.48 ลงในสมดุ
1.1 การแยกสารโดยการสกดั ดว@ ยตัวทำละลายเหมาะกบั การแยกสารทมี่ ีสมบตั อิ ย:างไร
(แนวคำตอบ : การแยกสารโดยการสกัดดว@ ยตัวทำละลายเหมาะกบั การแยกสารทีส่ ามารถ
ละลายได@ดใี นตวั ทำละลายทีเ่ ลอื กใช@)
2. ครูและนกั เรยี นรว: มกันสรุปเน้ือหาจากวดิ โี อ การแยกสารผสมโดยการสกดั ด@วยตวั ทำละลาย ดังน้ี
เมือ่ ใชน@ ้ำสกดั สารสีในใบผักบ@ุงจนี ของเหลวท่ไี ดห@ ลังการสกดั มีลักษณะใส ไม:มีสี และเม่ือใช@
สารละลายเอทานอลสกัดสารสีในใบผักบุ@งจีน ของเหลวที่ไดห@ ลังการสกดั มีสีเขยี ว ใส พบว:าการ
ใชส@ ารละลายเอทานอลเปน^ ตัวทำละลาย สามารถสกดั สารสีที่อยใ:ู นใบผกั บงุ@ จนี ไดด@ ีกว:าการใชน@ ้ำ
เปน^ ตัวทำละลาย

ขั้นท่ี 4 ขยายความเขา. ใจ (Elaborate)
1. ครูอธบิ ายเพิ่มเติมว:า ตวั ทำละลายทคี่ วรนำมาใช@ในการสกัดสาร มีดังน้ี
- ละลายสารที่ตอ@ งการได@มาก แตล: ะลายสารท่ไี มต: @องการได@นอ@ ย
- ไมท: ำใหส@ ารท่ีต@องการเปล่ยี นไปเปน^ สารใหม:
- สามารถแยกสารสกดั ออกจากสารละลายได@ง:าย
2. ครูใหน@ ักเรยี นทำใบงานที่ 2.6 การสกัดด@วยตวั ทำละลาย

ขนั้ ท่ี 5 ประเมนิ (Evaluation)
1. ใหน@ ักเรียนแต:ละคนพิจารณาวา: จากหวั ขอ@ ทเี่ รยี นมาในคาบน้ีมีจุดใดบ@างท่ียงั ไมเ: ข@าใจหรอื ยงั มี
ข@อสงสัย ถา@ หากนักเรียนมีข@อสงสัย ครูช:วยอธบิ ายเพิ่มเติม
2. ครปู ระเมินผลการเรยี นรจู@ ากใบงานท่ี 2.6 การตอบคำถามทา@ ยการทดลองในสมุด
3. ครูประเมนิ จากแบบประเมนิ พฤตกิ รรมรายบคุ คล

สื่อ / แหลงq เรียนร.ู
1. หนังสือเรยี นรายวชิ าพืน้ ฐาน (ชดุ สัมฤทธม์ิ าตรฐาน) วิทยาศาสตร- ม.2 เลม: 1 หนว: ยการเรียนรทู@ ี่ 2
เร่อื ง การสกดั ด@วยทำละลาย
2. สอ่ื ออนไลน- คลปิ วดิ ีโอ เร่ือง การสกัดด@วยทำละลาย

ภาระงาน
1. ใบงานท่ี 2.6 เรือ่ ง การสกัดดว@ ยทำละลาย
2. ตอบคำถามในสมดุ
3. ใบกิจกรรมการทดลอง

78

การวดั และประเมนิ ผลความรู. วธิ ีการวดั เคร่ืองมอื วดั เกณฑEทใ่ี ช. ผ.ู
ตรวจจากใบงานที่ 2.6 แบบประเมนิ งาน ประเมนิ ประเมนิ
รายการวัด การสกดั ด@วยตัวทำ
แบบประเมนิ การตอบ ร@อยละ 60 ครู
อธิบายการแยกสารโดยการ ละลาย คำถาม ผา: นเกณฑ-
สกัดด@วยตวั ทำละลายได@ ตรวจจากการตอบ
คำถามทา@ ยกิจกรรม แบบสังเกตพฤตกิ รรม ระดบั คุณภาพ ครู
สังเกตผลการทดลองการแยก การทำงานรายบคุ คล พอใช@ ผา: นเกณฑ-
สารโดยการสกัดดว@ ยตวั ทำ สงั เกตพฤตกิ รรมการ แบบสงั เกตพฤติกรรม
ละลาย และตอบคำถามท@าย ทำงานรายบุคคล การทำงานรายกลมุ: ระดับคณุ ภาพ ครู
กิจกรรมไดก@ ระชับ ได@ใจความ สังเกตพฤตกิ รรม แบบบันทึกการส:งงาน พอใช@ ผ:านเกณฑ- ครู
สมบรู ณ- การทำงานรายกล:ุม ระดับคณุ ภาพ ครู
พฤตกิ รรมการทำงาน ตรวจจากการสง: งานใบ นกั เรียน พอใช@ ผา: นเกณฑ-
รายบคุ คล งานท่ี 2.6 และสมดุ จด ระดับคณุ ภาพ
พฤติกรรมการทำงานรายกลุ:ม พอใช@ ผ:านเกณฑ-

คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค-
นกั เรียนมีความรับผดิ ชอบใน
ภาระงานทีค่ รมู อบหมาย

เกณฑEการประเมินด.านความรู. (K)

ประเด็นการประเมิน 3 ระดับคณุ ภาพ 0
21

นกั เรียนสามารถ นักเรยี นสามารถ นักเรียนสามารถ นักเรียนสามารถ นักเรยี นไมส: ามารถ
อธิบายการแยกสาร อธิบายการแยกสาร อธิบายการแยกสาร อธบิ ายการแยกสาร อธิบายการแยกสาร

ผสมโดยการสกัดดว@ ย ผสมโดยการสกดั ผสมโดยการสกัดด@วย ผสมโดยการสกัด ผสมการสกดั ด@วย
ตัวทำละลายได@ ด@วยตวั ทำละลาย ตัวทำละลายได@ ในใบ ดว@ ยตวั ทำละลายได@ ตวั ทำละลายได@ ใน
(3 คะแนน) ได@ ในใบงานท่ี 2.6 งานที่ 2.6 (3 ขอ@ ) ในใบงานท่ี 2.6 ใบงานท่ี 2.6

(3-4 ขอ@ ) (1 ขอ@ ) (0 ขอ@ )

79

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คุณภาพ

3 ดี

2 พอใช@
0-1 ปรบั ปรุง

เกณฑEการประเมนิ ดา. นความร.ู (P)

ประเด็นการประเมนิ 2 ระดับคุณภาพ 0
1
นกั เรียนไม:สงั เกตผลการ
สงั เกตผลการทดลอง นักเรียนสงั เกตผล นกั เรียนสังเกตผล ทดลองการแยกสารโดย
การแยกสารโดยการ การทดลองการแยกสาร การทดลองการแยกสาร การสกดั ด@วยตัวทำละลาย
สกัดดว@ ยตัวทำละลาย โดยการสกัดดว@ ยตัวทำ โดยการสกัดด@วยตัวทำ และตอบคำถามทา@ ย
กจิ กรรมได@กระชับได@ใจ
และตอบคำถามทา@ ย ละลายและตอบคำถาม ละลาย และตอบ ความสมบูรณ-(0 ข@อ)
กิจกรรมได@กระชับ ท@ายกิจกรรมได@กระชับ คำถามท@ายกจิ กรรม
ไดใ@ จความสมบรู ณ- ไดใ@ จความสมบูรณ- 1 ขอ@ ได@กระชบั ได@ใจความ

(2 คะแนน) คอ: นข@างสมบูรณ- 1 ข@อ

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

2 ดี
1 พอใช@

0 ปรับปรุง

เกณฑกE ารประเมินดา. นความรู. (A) 80

ประเด็นการประเมิน 3 ระดับคณุ ภาพ 0
ส:งงานช@ากวา:
นกั เรียนมีความรบั ผดิ ชอบใน ส:งงานตรงตามท่ี 21 กำหนดมากกว:า
สง: งานช@ากวา: สง: งานชา@ กว:า 3 วันหรอื ไมส: ง:
ภาระงานทคี่ รูมอบหมาย กำหนด กำหนด 1-2 วนั กำหนด 3 วัน งานเลย
และส:งงานได@ในระยะเวลาท่ี
กำหนด (3คะแนน)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

3 ดี
2 พอใช@
0-1 ปรบั ปรงุ

81

ใบงานท่ี 2.6 เรอ่ื ง การสกัดดว. ยตวั ทำละลาย

คำชแี้ จง : จงตอบคำถามต:อไปน้ใี หถ@ กู ตอ@ ง ไดใ@ จความสมบูรณ-
1. การสกัดดว@ ยตวั ทำละลาย (solvent extraction) เปน^ การแยกสารท่มี ีลกั ษณะอย:างไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

2. การสกัดดว@ ยตัวทำละลาย (solvent extraction) มีหลักการอย:างไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

3. ตวั ทำละลายทีเ่ หมาะในการสกัด ควรมีลกั ษณะอยา: งไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................

4. เครอ่ื งมอื ในภาพ มชี อื่ วา: อะไร..........................................................................................................................

5. อุปกรณ-จากภาพ มีหลักการทำงานอย:างไร
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

ชอ่ื ........................................................................................................ชัน้ .......................เลขที่...................

82

เฉลยใบงานที่ 2.6 เรือ่ ง การสกดั ดว. ยตวั ทำละลาย

คำชี้แจง : จงตอบคำถามต:อไปนี้ให@ถูกตอ@ ง ไดใ@ จความสมบรู ณ-
1. การสกดั ดว@ ยตวั ทำละลาย (solvent extraction) เป^นการแยกสารท่ีมลี ักษณะอยา: งไร
...เ..ป..น^...ว..ธิ..ีก..า..ร..แ...ย..ก..ส...า..ร..อ..อ..ก...จ..า..ก..ส...า..ร..ผ..ส..ม....ท...้ัง..ส..า..ร..ท...ีเ่ .ป..^น...ข..อ...ง..เ.ห...ล..ว..ป...ะ..ป..น...ก..ับ...ข..อ...ง..เ.ห..ล...ว...ห...ร..ือ..ข...อ..ง..แ..ข..ง็..ป...ะ..ป...น..ก...บั .............
...ข...อ..ง..แ..ข...ง็ ...โ.ด...ย..อ..า..ศ...ยั ..ส..ม...บ..ตั...ิก..า..ร..ล...ะ..ล..า..ย..ไ..ด..ข@...อ..ง..ส..า..ร..ใ..น..ต...วั ..ท..ำ..ล...ะ..ล..า..ย....ซ..่งึ..ส..า..ร..แ...ต..:ล..ะ...ช..น..ดิ...จ..ะ..ส...า..ม..า..ร..ถ..ล...ะ..ล..า..ย...ใ.น...ต..ัว..ท...ำ....
...ล...ะ..ล..า..ย...ท..ีแ่...ต..ก..ต...า: ..ง.ก...นั....แ..ล..ะ...ค..ว..า..ม...ส..า..ม..า..ร..ถ...ล..ะ..ล...า..ย..ไ.ด...@ใ.น...ป..ร..ิม...า..ณ...ท...่แี ..ต...ก..ต..า:..ง..ก...ัน..........................................................
2. การสกดั ดว@ ยตวั ทำละลาย (solvent extraction) มหี ลักการอยา: งไร
.....เ..ล..อื..ก...ต..วั..ท...ำ..ล..ะ..ล...า..ย..ท...เี่ .ห...ม..า..ะ..ส...ม..ใ..น..ก..า..ร..ส...ก..ดั...ส..า..ร..ท...ตี่ ..อ@..ง..ก...า.ร..แ...ย..ก..อ...อ..ก...ม..า..ใ..ห..ไ@..ด..ป@...ร..มิ ..า..ณ....ม..า..ก..ท...ี่ส..ดุ................................
..............................................................................................................................................................................
3. ตวั ทำละลายท่เี หมาะในการสกดั ควรมลี ักษณะอยา: งไร
.....-...ล..ะ...ล..า..ย..ท...ตี่ ..@อ...ง..ก..า..ร..แ..ย..ก...................................-...ไ.ม...:ม..ีพ...ิษ........................................................................................
.....-...ไ..ม..ล:..ะ...ล..า..ย..ส...า..ร..อ..่ืน..ท...ไ่ี..ม..:ต...อ@ ..ง..ก..า..ร......................-...แ..ย..ก...อ..อ...ก..จ..า..ก...ส..า..ร..ล..ะ..ล...า..ย..ไ.ด...@ง..า: ..ย...ม...จี ..ุด..เ..ด..อื...ด..ต..ำ่....ร..ะ..เ.ห...ย..ง..:า..ย............
.....-...ไ..ม..:ท...ำ..ป..ฏ...ิก..ริ..ิย...า..ก..ับ...ส..า..ร..ท...ต่ี ..@อ..ง..ก...า.ร..แ...ย..ก............-..ส...า..ม..า..ร..ถ..ท...ำ..ใ.ห...@บ...ร..สิ ..ุท...ธ..เ์ิ .พ...อ่ื ..น...ำ..ก..ล..ับ...ม...า..ใ.ช..@ใ..ห...ม..:...............................
4. เครอื่ งมือในภาพ มชี ่ือว:าอะไร....ซ..อ...ก..ห...เ- .ล..ต....(.S..o...x..h..l.e...t.)......................................................................................

5. อปุ กรณจ- ากภาพ มีหลักการทำงานอยา: งไร
.................ซ..อ..ก...ห..-เ..ล..ต....เ.ป...^น..เ..ค..ร..อื่..ง..ม...ืด..ส..ก...ดั ..ท...ใี่ .ช...@ต..ัว..ท...ำ..ล..ะ..ล...า..ย..ป...ร..มิ ..า..ณ...น...@อ..ย....เ.น...ื่อ..ง..จ..า..ก.....
...ต..ัว..ท...ำ..ล..ะ..ล...า..ย..ห...ม..ุน...เ.ว..ยี..น...ผ..า:..น...ส..า..ร..ท...่ีต..@อ...ง.ก...า..ร..ส..ก...ัด..ห...ล..า..ย..ๆ....ค..ร..้ัง..ต...:อ..เ.น...่อื ..ง..ก..ัน..................
...จ..น...ก..ร..ะ..ท...ัง่..ส..ก..ดั...ส..า..ร..อ...อ..ก..ม...า..ไ.ด...ใ@ .น...ป..ร..ิม...า..ณ...ท...่เี .พ...ยี ..ง..พ...อ.................................................
.................ก..า..ร..ใ..ช..@เ.ค...ร..่ือ..ง..ม..ือ...น..้ี..จ..ะ..ใ.ส...:ต..วั..ท...ำ..ล..ะ..ล...า..ย..ไ..ว..@ใ.น...ก..@น...ข..ว..ด...ก..ล..ม...ด..@า..น...ล..:า..ง...แ..ล...ะ..ม...ี ..
...ก..า..ร..ใ..ห..@ค...ว..า..ม..ร..อ@...น..ก...บั ..ต...ัว..ท..พ...ล..ะ...ล..า..ย....โ.ด..ย...ต..ัว..ท...ำ..ล..ะ..ล...า..ย..จ..ะ..แ...ท..ร..ก...เ.ข..า@..ไ..ป...ส..ก..ัด...ส..า..ร..ท...ี่ ....
...ต..@อ...ง.ก...า..ร..แ..ย..ก...อ..อ...ก..ม..า....แ..ล..ะ...ไ.ห...ล..ก..ล...ับ..ม...า..ร..ว..ม..ด...@า..น..ล...า: ..ง.ก...บั ..ต...ัว..ท...ำ..ล..ะ..ล..า..ย....จ..า..ก...น..นั้...จ..งึ......
...น..ำ..ส...า..ร..ไ.ป...ส..ก...ัด..แ..ย...ก..ส..า..ร..ท...ี่ต..@อ...ง..ก..า..ร..อ..อ...ก..จ..า..ก...ต..ัว..ท...ำ..ล..ะ..ล...า..ย..โ.ด...ย..ก..า..ร..ก...ล..นั่......................
...............................................................................................................................
...............................................................................................................................

ชอื่ ........................................................................................................ช้นั .......................เลขที.่ ..................

83

84

85

86

แผนการจดั การเรยี นรท.ู ี่ 7
วชิ า วิทยาศาสตรพ- ื้นฐาน รหสั วิชา ว 22101 กลมุ: สาระการเรียนร@ูวทิ ยาศาสตร-

โรงเรียนมัธยมเทศบาล 6 นครอดุ รธานี ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปLท่ี 2 ภาคเรยี นท่ี 1 ปกL ารศึกษา 2565
หน:วยการเรยี นร@ูที่ 2 การแยกสารผสม เรอื่ ง การสกัดด@วยตวั ทำละลาย เวลา 2 ชั่วโมง
ครูผู@สอน นางสาวญาตาวี นิสยนั ต- วันทส่ี อน : วันที่ ..............เดอื น ..............................พ.ศ………….…….

มาตรฐานการเรียนร.ู/ตัวช้วี ัด
มาตรฐาน ว 2.1 เข@าใจสมบัติของสสาร องค-ประกอบของสสาร ความสัมพันธ-ระหว:างสมบัติของ

สสารกับโครงสร@างและแรงยึดเหนี่ยวระหว:างอนุภาค หลักและธรรมชาติของการเปลี่ยนแปลงสถานะของสสาร
การเกิดสารละลาย และการเกิดปฏิกริ ิยาเคมี

ตัวชีว้ ดั ว 2.1 ม.2/1 อธิบายการแยกสารผสมโดยการระเหยแห@ง การตกผลึก การกลั่นอย:างง:าย
โครมาโท-กราฟLแบบกระดาษ การสกดั ดว@ ยตัวทำละลาย โดยใชห@ ลักฐานเชิงประจกั ษ-

ว 2.1 ม.2/2 แยกสารโดยการระเหยแห@ง การตกผลึก การกลั่นอย:างง:าย โครมาโทกราฟL
แบบกระดาษ การสกดั ดว@ ยตัวทำละลาย

สาระสำคัญ
การสกดั ดว@ ยตวั ทำละลายใช@แยกสารออกจากสารผสมโดยอาศยั สมบัติการละลายในตวั ทำละลายของ

สาร ตัวทำละลายที่เหมาะต@องละลายสารที่ต@องการจะแยก ไม:ละลายสารที่ไม:ต@องการ ไม:ทำปฏิกิริยากับสารที่
ต@องการจะแยก มจี ดุ เดอื ดต่ำ ระเหยง:าย แยกออกจากสารละลายไดง@ า: ย เช:น การสกัดน้ำมนั จาก เมลด็ พชื
ดังนั้นความรู@ด@านวิทยาศาสตร-เกี่ยวกับการแยกสารสามารถนำไปบูรณาการกับคณิตศาสตร- เทคโนโลยีโดยใช@
กระบวนการทางวศิ วกรรม เพอ่ื นำไปแก@ปญj หาในชวี ติ ประจำวันตอ: ไป

สาระการเรยี นร.ูแกนกลาง

การแยกสารผสมให@เป^นสารบริสุทธิ์ทำได@หลายวิธี ขึ้นอยู:กับสมบัติของสารนั้น ๆ การระเหยแห@งใช@
แยกสารละลายซึ่งประกอบด@วยตัวละลายที่เป^นของแข็งในตัวทำละลายที่เป^นของเหลว โดยใช@ความร@อนระเหย
ตัวทำละลายออกไปจนหมด เหลือแต:ตัวละลาย การตกผลึกใช@แยกสารละลายที่ประกอบด@วยตัวละลายที่เป^น
ของแข็งในตัวละลายที่เป^นของเหลว โดยทำให@สารละลายอิ่มตัว แล@วปล:อยให@ตัวทำละลายระเหยออกไป
บางสว: น ตวั ละลายจะตกผลึกแยกออกมา การกล่นั อยา: งง:ายใชแ@ ยกสารละลายทปี่ ระกอบด@วยตวั ละลายและตัว
ทำละลายที่เป^นของเหลวที่มีจุดเดือดต:างกันมาก วิธีนี้จะแยกของเหลวบริสุทธิ์ออกจากสารละลายโดยให@ความ
ร@อนกับสารละลาย ของเหลวจะเดือดและกลายเป^นไอแยกจากสารละลายแล@วควบแน:นกลับเป^นของเหลวอีก
ครั้ง ขณะที่ของเหลวเดือด อุณหภูมิของไอจะคงที่ โครมาโทกราฟLแบบกระดาษเป^นวิธีการแยกสารผสมที่มี
ปริมาณน@อยโดยใช@แยกสารที่มีสมบัติการละลายในตัวทำละลายและการถูกดูดซับด@วยตัวดูดซับแตกต:างกัน ทำ
ให@สารแต:ละชนิดเคลื่อนที่ไปบนตัวดูดซับได@ต:างกัน สารจึงแยกออกจากกันได@ อัตราส:วนระหว:างระยะทางที่
สารองคป- ระกอบแต:ละชนดิ เคลือ่ นทไ่ี ดบ@ นตัวดูดซับกบั ระยะทางที่ตวั ทำละลายเคลอ่ื นทไี่ ด@เป^นค:าเฉพาะตัวของ

87

สารแต:ละชนิดในตัวทำละลายและตัวดูดซับหนึ่ง ๆ การสกัดด@วยตัวทำละลายเป^นวิธีการแยกสารผสมที่มีสมบัติ
การละลายในตัวทำละลายที่ต:างกัน โดยชนิดของตัวทำละลายมีผลต:อชนิดและปริมาณของสารที่สกัดได@ การ
สกัดโดยการกลั่นด@วยไอน้ำใช@แยกสารที่ระเหยง:าย ไม:ละลายน้ำ และไม:ทำปฏิกิริยากับน้ำออกจากสารที่ระเหย
ยากโดยใช@ ไอน้ำเป^นตัวพา

ความรู@ด@านวิทยาศาสตร-เกี่ยวกับการแยกสาร บูรณาการกับคณิตศาสตร- เทคโนโลยี โดยใช@
กระบวนการทางวิศวกรรม สามารถนำไปใช@แก@ปjญหาในชีวิตประจำวันหรือปjญหาที่พบในชุมชน หรือสร@าง
นวตั กรรม โดยมีขน้ั ตอน ดงั น้ี

- ระบุปjญหาในชีวิตประจำวันที่เกี่ยวกับการแยกสารโดยใช@สมบัติทางกายภาพ หรือนวัตกรรมท่ี
ตอ@ งการพัฒนา โดยใชห@ ลกั การดงั กลา: ว

- รวบรวมข@อมูลและแนวคิดเกี่ยวกับการแยกสาร โดยใช@สมบัติทางกายภาพที่สอดคล@องกับปjญหาท่ี
ระบุ หรือนำไปส:ูการพัฒนานวัตกรรมนน้ั

- ออกแบบวิธีการแก@ปjญหา หรือพัฒนานวัตกรรมที่เกี่ยวกับการแยกสารในสารผสม โดยใช@สมบัติ
ทางกายภาพ โดยเชื่อมโยงความรู@ด@านวิทยาศาสตร- คณิตศาสตร- เทคโนโลยี และกระบวนการทางวิศวกรรม
รวมท้งั กำหนดและควบคุมตวั แปรอย:างเหมาะสมครอบคลมุ

- วางแผนและดำเนินการแก@ปjญหา หรือพัฒนานวัตกรรม รวบรวมข@อมูล จัดกระทำข@อมูล และเลือก
วิธีการส่ือความหมายที่เหมาะสมในการนำเสนอผล

- ทดสอบ ประเมินผล ปรับปรุงวิธีการแก@ปjญหา หรือนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นโดยใช@หลักฐานเชิง
ประจักษท- ีร่ วบรวมได@

- นำเสนอวิธีการแก@ปjญหา หรือผลของนวัตกรรมที่พัฒนาขึ้น และผลที่ได@ โดยใช@วิธีการสื่อสารที่
เหมาะสมและนา: สนใจ

จุดประสงคEการเรยี นร.ู
ดา. นความร.ู (K)
1. อธิบายการแยกสารโดยการสกัดดว@ ยตวั ทำละลายได@
ดา. นทักษะกระบวนการ (P)
1. ทดลองการแยกสารโดยการสกดั ด@วยตัวทำละลาย และตอบคำถามทา@ ย
กจิ กรรมไดก@ ระชับ ไดใ@ จความสมบูรณ-
ด.านคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงคE (A)
1. มคี วามสนใจใฝรg ู@
2. มสี :วนร:วมแสดงความคิดเหน็ และยอมรบั ความคดิ เหน็ ของผู@อนื่
3. มีความรับผดิ ชอบในภาระงานทคี่ รมู อบหมาย

88

สมรรถนะสำคัญของผเ.ู รยี น C
1. ความสามารถในการคิด
2. ความสามารถในการส่อื สาร
3. ความสามารถในการแก@ปญj หา

กิจกรรมการเรียนร.ู
& วธิ ีการสอนโดยเน.นรูปแบบการสอนแบบสบื เสาะหาความรู. 5Es (5Es Instructional Model)

ขน้ั ที่ 1 กระต.นุ ความสนใจ (Engage)
1. ครถู ามคำถามกระตุ@นความสนใจของนกั เรียนเพื่อนำเข@าสู:การเรยี นการสอนวา:
“ตัวทำละลายที่นยิ มใช@ในการสกัดสารมีลักษณะอย:างไร”
(แนวตอบ : คำตอบของนักเรียนข้ึนอย:ูกบั ดลุ ยพินิจของครผู ส@ู อน เช:น โดยท่วั ไปตวั ทำละลายท่ี
นยิ มใช@ในการสกัดสารควรมรี าคาถูกและหาง:าย ไมท: ำปฏกิ ริ ยิ ากับสารท่ีต@องการสกดั ต@อง
ละลายสารที่ตอ@ งการจะแยกได@เป^นอยา: งดี ไม:ละลายสิง่ เจอื ปนหรอื สารอืน่ ๆ ทไี่ ม:ตอ@ งการ และ
ทำให@บรสิ ุทธ์เิ พอ่ื จะไดน@ ำกลบั ไปใช@ใหม:ได)@
2. ครูอธบิ ายเพอ่ื เชอ่ื มโยงเข@าสบ:ู ทเรยี นวา: “การสกัดดว@ ยตวั ทำละลาย เปน^ วิธที ส่ี ามารถทำให@สาร
บริสุทธ์ิหรอื เปน^ วิธีแยกสารออกจากกัน โดยมากเหมาะกบั การแยกสารท่เี ป^นของเหลวปะปนอย:ู
กบั ของเหลว หรือสารทเ่ี ป^นของแขง็ ปะปนอยก:ู บั ของแขง็ ”

ข้นั ท่ี 2 สำรวจค.นหา (Explore)
1. ทบทวนความรจ@ู ากชั่วโมงทีแ่ ลว@ เกย่ี วกับหลกั การสกดั ดว@ ยตวั ทำละลาย
2. นักเรียนแบ:งกลุ:ม กลุ:มละ 5-7 คน เพื่อทำกิจกรรมการสกัดสารจากขมิ้นในหนังสือเรียน เพื่อ
ใหน@ ักเรียนสามารถแยกสารโดยการสกดั ดว@ ยตวั ทำละลายได@
3. ครูแนะนำอปุ กรณ-การสกดั สารจากขมิ้นทปี่ ระกอบดว@ ย น้ำ จกุ ยาง กรวยแกว@ เอทิลแอลกอฮอล-
หลอดทดลองขนาดกลางจำนวน 2 หลอด ขม้นิ ใบมีด กระดาษกรอง และขวดรูปชมพ:ูจำนวน 2 ใบ
4. เปดu โอกาสใหน@ กั เรยี นดำเนนิ การสกดั สารจากขมิน้ ตามวิธีการทดลอง และบันทกึ ผลการทดลอง
อภิปรายผลการทดลอง และตอบคำถามท@ายการทดลอง

ขั้นที่ 3 อธิบายความร.ูและลงข.อสรุป (Explanation)
1. นักเรียนออกมานำเสนอผลการทำกิจกรรมการสกัดสารจากขมิ้นบริเวณหน@าชั้นเรียน
2. จากน้นั ครสู ุ:มนกั เรยี นเพอื่ ตอบคำถามท@ายทำกิจกรรม โดยใช@คำถามต:อไปน้ี
- สารสกัดในขวดใบท่ี 1 และ 2 มีลกั ษณะเหมือนหรือแตกตา: งกันอย:างไร
(แนวคำตอบ : สารสกดั ในขวดใบท่ี 1 มนี ำ้ เปน^ ตัวทำละลาย จะสกดั ได@ของเหลวสเี หลือง และ
มีกล่นิ ขม้นิ เลก็ น@อย ส:วนสารสกดั ในขวดใบท่ี 2 มเี อทลิ แอลกอฮอลเ- ปน^ ตัวทำละลาย จะสกดั ได@
ของเหลวสเี หลืองออ: น ๆ แต:มีกล่นิ ขมน้ิ แรงกว:า)

89

- นกั เรียนสามารถแยกสารจากขมิน้ ออกจากตวั ทำละลายไดอ@ ยา: งไร
(แนวคำตอบ : ใช@การกล่นั แบบธรรมดา ซึ่งสารท่มี ีจุดเดอื ดต่ำกวา: จะระเหยกลายเป^นไอ.
ออกมาและควบแนน: กลับมาเปน^ ของเหลวอีกครัง้ ทำใหแ@ ยกสารออกจากนำ้ หรือ
เอทิลแอลกอฮอล-ซงึ่ เป^นตวั ทำละลายได@)
3. นักเรียนแตล: ะกลุม: อภิปรายผลการทำกิจกรรมการสกัดสารจากขม้ินเพอ่ื ใหไ@ ดข@ @อสรุปรว: มกัน
ดังนี้ นำ้ สามารถสกดั สจี ากขม้ินได@ดกี วา: เอทลิ แอลกอฮอล- แตเ: อทลิ แอลกอฮอลจ- ะสามารถสกดั .
กลนิ่ จากขมนิ้ ได@ดีกว:าน้ำ
4. เปuดโอกาสใหน@ ักเรียนแตล: ะกลุ:มระดมความคดิ เหน็ ร:วมกันเพื่อจัดเตรยี มการสกัดสารจากสิง่ ท่ี
นักเรยี นสนใจและเตรียมมาในชั่วโมงถดั ไป โดยแต:ละกลมุ: จะตอ@ งสกัดสารที่ตา: งชนดิ กัน

ขั้นท่ี 4 ขยายความเข.าใจ (Elaborate)
1. ครูขยายความเขา@ ใจนักเรยี น โดยการใช@คำถามต:อไปน้ี
- ตัวทำละลายต:างชนิดกันใชส@ กัดสารไดเ@ หมอื นหรือแตกต:างกันอยา: งไร
(แนวตอบ : ตัวทำละลายต:างชนิดกันสามารถสกัดสารชนิดเดียวกนั ได@แตกตา: งกัน เนื่องจาก
สารแตล: ะชนดิ มีความสามารถในการละลายในตวั ทำละลายตา: ง ๆ ไดแ@ ตกตา: งกนั )
2. ครใู ห@นักเรียนทำใบกิจกรรมท่ี 2.7 การสกดั ด@วยตัวทำละลาย

ขัน้ ที่ 5 ประเมนิ (Evaluation)
1. ให@นักเรยี นแตล: ะคนพจิ ารณาว:าจากหัวขอ@ ทีเ่ รียนมาในคาบน้มี ีจุดใดบา@ งที่ยงั ไมเ: ข@าใจหรือยังมี
ขอ@ สงสัย ถา@ หากนักเรยี นมีข@อสงสัย ครชู ว: ยอธบิ ายเพิ่มเตมิ
2. ครปู ระเมินผลการเรียนรู@จากใบกจิ กรรมท่ี 2.7 การตอบคำถามท@ายการทดลองในสมุด
3. ครปู ระเมินจากแบบประเมนิ พฤตกิ รรมรายบคุ คล

ส่ือ / แหลqงเรยี นรู.
1. หนังสอื เรยี นรายวชิ าพนื้ ฐาน (ชดุ สมั ฤทธิม์ าตรฐาน) วิทยาศาสตร- ม.2 เลม: 1 หนว: ยการเรยี นร@ู
ที่ 2 เรอื่ ง การสกดั ด@วยทำละลาย
2. อปุ กรณ-การสกดั สารจากขมิ้น

ภาระงาน
1. ใบกิจกรรมที่ 2.7 เร่อื ง การสกัดดว@ ยทำละลาย
2. ตอบคำถามในสมุด

90

การวัดและประเมนิ ผลความรู.

รายการวดั วธิ ีการวัด เครื่องมือวัด เกณฑEที่ใช. ผ.ู
แบบประเมินงาน ประเมนิ ประเมิน
อธิบายการแยกสารโดย ตรวจจากใบกจิ กรรมที่ 2.7
การสกัดด@วยตัวทำ การสกดั ด@วยตวั ทำละลาย ร@อยละ 60 ครู
ละลายได@ ผา: นเกณฑ-
ตรวจจากการตอบคำถาม
ทดลองการแยกสารโดย ทา@ ยกิจกรรม แบบประเมนิ การตอบ ระดับคณุ ภาพ ครู
การสกัดดว@ ยตวั ทำ คำถาม พอใช@ ผา: นเกณฑ-
ละลาย และตอบคำถาม สังเกตพฤติกรรมการ
ทา@ ยกิจกรรมได@กระชับ ทำงานรายบุคคล แบบสังเกตพฤตกิ รรม ระดบั คุณภาพ ครู
ไดใ@ จความสมบรู ณ- สังเกตพฤตกิ รรม การทำงานรายบคุ คล พอใช@ ผา: นเกณฑ- ครู
การทำงานรายกล:ุม ครู
พฤตกิ รรมการทำงาน ตรวจจากการสง: งานใบ แบบสงั เกตพฤติกรรม ระดับคุณภาพ
รายบคุ คล กิจกรรมที่ 2.7 และสมดุ จด การทำงานรายกลุ:ม พอใช@ ผ:านเกณฑ-

พฤตกิ รรมการทำงาน แบบบนั ทกึ การส:งงาน ระดบั คุณภาพ
รายกลุม: นักเรยี น พอใช@ ผา: นเกณฑ-

คุณลักษณะอนั พงึ
ประสงค-
นกั เรยี นมีความ
รับผดิ ชอบในภาระงานที่
ครูมอบหมาย

เกณฑกE ารประเมนิ ด.านความรู. (K)

ประเดน็ การประเมนิ 3 ระดบั คุณภาพ 0
21

นกั เรียนสามารถ นกั เรยี นสามารถ นักเรียนสามารถ นักเรียนสามารถ นักเรียนไม:สามารถ
อธิบายการแยกสาร อธิบายการแยกสาร อธบิ ายการแยกสาร อธิบายการแยกสาร อธบิ ายการแยกสาร
ผสมโดยการสกัดด@วย ผสมโดยการสกดั ผสมโดยการสกัดด@วย ผสมโดยการสกัด ผสมการสกดั ดว@ ย

ตัวทำละลายได@ ด@วยตวั ทำละลาย ตัวทำละลายได@ในใบ ดว@ ยตวั ทำละลายได@ ตวั ทำละลายได@ใน
(3 คะแนน) ได@ ในใบกจิ กรรมท่ี กิจกรรมที่ 2.7 ในใบกจิ กรรมท่ี 2.7 ใบกจิ กรรมที่ 2.7
2.7 (3-4 ขอ@ ) (3 ข@อ) (1 ข@อ) (0 ขอ@ )

91

คณุ ภาพคะแนน

คะแนน ระดบั คณุ ภาพ

3 ดี
2 พอใช@

0-1 ปรบั ปรงุ

เกณฑEการประเมนิ ด.านความร.ู (P)

ประเดน็ การประเมนิ 2 ระดับคณุ ภาพ 0
1
ทดลองการแยกสารโดย นกั เรยี นทดลองการแยก นกั เรยี นไมส: ามารถ
การสกัดดว@ ยตวั ทำละลาย สารโดยการสกดั ด@วยตวั นกั เรียนทดลองการแยก ทดลองการแยกสารโดย
และตอบคำถามทา@ ย ทำละลายและตอบ สารโดยการสกัดดว@ ยตัว การสกัดด@วยตัวทำ
กจิ กรรมได@กระชบั คำถามท@ายกิจกรรมได@ ทำละลาย และตอบ ละลาย และตอบคำถาม
ได@ใจความสมบรู ณ- กระชับได@ใจความ คำถามท@ายกิจกรรม ท@ายกจิ กรรมได@กระชับ
(2 คะแนน) สมบรู ณ- 1 ข@อ ได@กระชบั ไดใ@ จความ ไดใ@ จความสมบรู ณ-
คอ: นข@างสมบรู ณ- 1 ขอ@ (0 ข@อ)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

2 ดี

1 พอใช@
0 ปรับปรุง

เกณฑกE ารประเมินดา. นความรู. (A) 92

ประเด็นการประเมิน 3 ระดับคณุ ภาพ 0
ส:งงานช@ากวา:
นกั เรียนมีความรบั ผดิ ชอบใน ส:งงานตรงตามท่ี 21 กำหนดมากกว:า
สง: งานช@ากวา: สง: งานชา@ กว:า 3 วันหรอื ไมส: ง:
ภาระงานทคี่ รูมอบหมาย กำหนด กำหนด 1-2 วนั กำหนด 3 วัน งานเลย
และส:งงานได@ในระยะเวลาท่ี
กำหนด (3คะแนน)

คุณภาพคะแนน

คะแนน ระดับคณุ ภาพ

3 ดี
2 พอใช@
0-1 ปรบั ปรงุ

93

ใบกิจกรรมท่ี 2.7 การสกัดด.วยตวั ทำละลาย

จดุ ประสงคE ทักษะกระบวนการทางวทิ ยาศาสตรE
สามารถแยกสารโดยการสกัดด@วยตวั ทำละลายได@ - การสงั เกต
- การทดลอง
ระบปุ ญv หา - การตีความหมายขอ@ มลู และลงข@อสรปุ
การแยกสารจากขมิน้ ทำได@อย:างไร จติ วทิ ยาศาสตรE
- ความสนใจใฝรg @ู
สมมตฐิ าน - ความรอบคอบ
การแยกสารจากขมน้ิ ทำไดโ@ ดยการสกัดดว@ ยตวั ทำละลาย
7. เอทิลแอลกอฮอลล-
อุปกรณE 4. ขมิน้ 8. ขวดรูปชมพ:ู 2 ใบ
1. นำ้ 5. ใบมีด 9. หลอดทดลองขนาดกลาง
2. จุกยาง 6. กระดาษกรอง
3. กรวยแก@ว

วิธีทดลอง

1. หั่นขมนิ้ เปน^ ช้ินขนาดเล็ก แล@วใส:ในขวดรูปชมพู: 2 ใบ
2. เติมน้ำและเอทิลแอลกอฮอลล-อย:างละ 5 ลูกบาศก-เซนติเมตร ลงในขวดรูปชมพใู: บที่ 1 และ 2

ชนดิ ละขวดตามลำดับ
3. ปดu ขวดรูปชมพ:ูด@วยจกุ ยางแลว@ เขย:าแรง ๆ ประมาณ 3-5 นาที
4. แยกสว: นทีเ่ ป^นของเหลวออกจากสารผสมในขวดรูปชมพท:ู ้งั 2 ใบ โดยใชก@ รวยแกว@ และกระดาษ

กรอง
5. เปรียบเทยี บลกั ษณะของของเหลวทแี่ ยกไดโ@ ดยการสังเกต และบันทึกผลการทดลอง

94

บนั ทึกผลการทดลอง

น้ำ เอทิลแอลกอฮอลE

สารทใี่ ชส. กัด ลกั ษณะของเหลว กลิ่น ลักษณะของเหลว กล่นิ

ขมนิ้

อภปิ รายผลการทดลอง
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

คำถามท.ายการทดลอง
1. ตวั ทำละลายตาq งชนิดกนั ใชส. กดั สารได.เหมือนกนั หรือไมq อยาq งไร
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
2. การห่ันขมิ้นเปzนช้ินเลก็ ๆ มผี ลตqอการทดลองอยqางไร
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
3. ตวั ทำละลายตqางชนิดกนั สามารถนำมาใชใ. นการสกดั สารได.เหมอื นกนั หรอื ไมq
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

ช่ือ........................................................................................................ช้นั .......................เลขท.ี่ ..................

95

บันทกึ ผลการทดลอง น้ำ เอทิลแอลกอฮอลE
ตวั ทำละลาย

สารทใี่ ช.สกดั ลักษณะของเหลว กลิน่ ลกั ษณะของเหลว กล่ิน

ขมิ้น มสี เี หลืองเข@ม มกี ลิน่ ขม้ินเลก็ น@อย มีสีเหลอื งออ: น มกี ล่ินขมนิ้ ผสมกบั
เอทลิ แอลกอฮอล-

อภปิ รายผลการทดลอง
………………จา…ก…ก…ิจ…กร…ร…ม…พบ…ว…:า…เ…มื่อ…น…ำ…ข…มิ้น…ม…า…ส…กัด…ด…@ว…ย…ตัว…ท…ำ…ล…ะล…า…ย…ทั้ง…2……ชน…ิด……คือ……น…้ำแ…ล…ะ…เอ…ท…ิล…แอ…ล…ก…อ…ฮอ…ล…ล.-.
…ส…าม…า…ร…ถส…ก…ัด…ส…าร…จ…าก…ข…ม…ิ้น…ได…@ …โด…ย…ส…าร…ท…ี่ส…กัด…ไ…ด…@จา…ก…ห…ล…อด…ท…ด…ล…อ…งท…ี่ …1 …(ม…ีน…้ำ…เป…^น…ต…ัวท…ำ…ล…ะล…า…ย…) …เป…^น…ข…อง…เห…ล…ว..
…ส…ีเห…ล…ือ…ง…ม…ีก…ลิ่น…ข…ม…ิ้น…เล…็ก…น…@อ…ย…ส…:ว…นส…า…ร…ท…ี่สก…ัด…ไ…ด@จ…า…ก…ห…ลอ…ด…ท…ี่ 2……(ม…ีเอ…ท…ิล…แ…อ…ลก…อ…ฮ…อ…ล-เ…ป…^น…ต…ัวท…ำ…ล…ะล…า…ย…) …เป…^น..
…ข…อ…งเ…ห…ลว…ส…ีเห…ล…ือ…ง…อ:อ…น……แล…ะ…ม…ีก…ลิ่น…ข…ม…ิ้น…แ…ละ…ก…ล…ิ่น…เอ…ท…ิล…แอ…ล…ก…อ…ฮ…อล…- …จึง…ส…ร…ุปว…:า…น…้ำ…ส…าม…า…ร…ถส…ก…ัด…ส…ีจา…ก…ข…ม…ิ้นไ…ด.@.
…ด…ีก…ว:า…เอ…ท…ิล…แ…อ…ลก…อ…ฮ…อล…-…แ…ตเ:…อ…ทลิ…แ…อ…ล…กอ…ฮ…อ…ล…-สา…ม…า…รถ…ส…ก…ดั ก…ล…น่ิ …จ…าก…ข…ม…นิ้ …ได…@ด…กี …ว:า…น…้ำ…………………………………..

คำถามท.ายการทดลอง
1. ตัวทำละลายตาq งชนิดกนั ใช.สกดั สารได.เหมอื นกนั หรอื ไมq อยาq งไร
………………ต…ัว…ท…ำล…ะ…ล…าย…ต…า: ง…ช…น…ิด…กัน…ใ…ช…@สก…ดั …ส…าร…ไ…ดต@…า: …ง…กนั……เน…่ือ…งจ…า…ก…สา…ร…ท…มี่ ีข…ั้ว…จ…ะล…ะ…ล…าย…ไ…ด…@ดใี…น…ต…วั ท…ำ…ล…ะล…า…ย…ท.ี่ .
…ม…ีข…ั้ว…เ…ช:น……น…้ำ…ส…:วน…ส…า…รท…่ีไ…ม…ม: ีข…้วั …จ…ะล…ะ…ล…าย…ไ…ดด@…ใี …น…ตวั…ท…ำ…ล…ะล…า…ย…ท่ไี…ม…:ม…ีข้ัว……เช…น: …เอ…ท…า…น…อ…ล…เฮ…ก…เซ…น…………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

2. การหัน่ ขมน้ิ เปzนชน้ิ เล็กๆ มีผลตอq การทดลองอยqางไร
………………ก…าร…ห…่ัน…เป…^น…ช…น้ิ เ…ล…ก็ ๆ……ท…ำใ…ห…@ม…พี …้นื ท…ีใ่ …น…กา…ร…ส…ัมผ…สั …ต…ัว…ทำ…ล…ะ…ลา…ย…ม…าก…ข…ึน้ …จ…งึ …ท…ำใ…ห…ก@ า…ร…ส…กดั…เ…กดิ…ไ…ด…เ@ ร…็วข…้นึ …..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

3. ตวั ทำละลายตาq งชนิดกันสามารถนำมาใช.ในการสกดั สารได.เหมอื นกันหรือไมq
………………ต…วั …ท…ำล…ะ…ล…าย…ต…า: ง…ช…น…ิด…กนั…ใ…ช…@สก…ัด…ส…าร…ไ…ดต@…า: …ง…กนั…………………………………………………………………………..
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

96