7.รายงานฉบับสมบูรณ์-ฟาร์มจิ้งหรีด

86

คาอธบิ าย
น้ำเปน็ ปัจจัยกำรผลิตท่ีสำคัญ ในกำรเล้ยี งจิง้ หรดี น้ำทใี่ ช้ต้องมีคณุ ภำพเหมำะสม และมีปริมำณเพียงพอ หรือ
ยงั น้อยตลอดชว่ งของกำรเล้ยี งจง้ิ หรีด ถำ้ คุณภำพน้ำเหมำะสม ก็จะทำให้สตั วเ์ จรญิ เติบโตไดด้ ี แตห่ ำกน้ำ
คุณภำพไมเ่ หมำะสม อำจทำให้จง้ิ หรีดเปน็ โรคไดง้ ่ำย กำรพจิ ำรณำเลือกแหลง่ น้ำ สำหรับเลย้ี งจง้ิ หรดี เป็นสง่ิ
สำคัญ ท่จี ะช่วยลดผลกระทบ และควำมเสี่ยงต่อกำรดำเนินกิจกรรม ฟำร์มเลี้ยงจ้ิงหรีด แหล่ง นำ้ ทใี่ ชส้ ำหรับ
กำรเลีย้ งจ้ิงหรดี ต้องปรำศจำกกำรปนเป้ือน ส่ิงที่เปน็ อันตรำย จำกแหลง่ มลพิษ เช่นอุตสำหกรรมของเสยี จำก
แหลง่ ชมุ ชนรวมถึงน้ำเสียจำกโรงเรอื นและบำ้ นพกั อำศัย ท่จี ะสำมำรถปนเปื้อน เขำ้ สู่แหลง่ นำ้ ท่ใี ชใ้ นฟำรม์
และส่งผลกระทบ ตอ่ สขุ ภำพของจิ้งหรดี และบคุ ลำกรภำยในฟำรม์ กรณสี งสยั คุณภำพน้ำ ให้ตรวจคุณภำพน้ำ
บำงรำยกำรตำมควำมเสี่ยงของกำรปนเป้ือน ของอนั ตรำยท่สี ่งผลกระทบตอ่ สขุ ภำพจ้งิ หรดี และผบู้ รโิ ภค และ
เก็บใบแจง้ ผลกำรวิเครำะห์นำ้ เปน็ หลักฐำน

รายการที่ 2 การจดั การฟาร์ม
ขอ้ กาหนดท่ี 2.3 การจดั การอาหารและน้าสาหรบั จ้ิงหรีด

2.3.3 ใชภ้ าชนะใหอ้ าหาร และน้าทีส่ ะอาด เหมาะสม กับจานวนและอายขุ องจิ้งหรดี

คาอธบิ าย
ภำชนะให้อำหำรและนำ้ ต้องสะอำด ไมช่ ำรุด และไม่ทำจำกวสั ดทุ ีเ่ ปน็ อนั ตรำยต่อจงิ้ หรีด ชว่ งเวลำกำรเล้ียง
จงิ้ หรดี ควรมีกำรทำควำมสะอำด คำดเชอื ก หำกไม่ใช้ ควรมีกำรเกบ็ รักษำ เพ่ือป้องกนั กำรปนเปื้อนของ
สำรเคมี หรอื เชือ้ จลุ ินทรยี ์ ท่ีกอ่ ใหเ้ กิดอนั ตรำยต่อสุขภำพ ของจง้ิ หรดี และส่งผลถึงผู้บริโภคได้ ทง้ั นีภ้ ำชนะให้
อำหำร และน้ำ ควรพจิ ำรณำจำกควำมเหมำะสม ของขนำดและอำยุของจิ้งหรีด

รายการท่ี 2 การจัดการฟารม์
ข้อกาหนดที่ 2.3 การจัดการอาหารและนา้ สาหรบั จ้ิงหรีด

2.3.4 มสี ถานทเี่ กบ็ อาหารจิ้งหรีด ท่ีสามารถ ป้องกันการปนเป้อื นและการเส่อื มสภาพ
ของอาหารจิง้ หรีดได้

คาอธิบาย
กำรเก็บรักษำ วตั ถดุ ิบและอำหำรทผี่ สมแลว้ ควรเก็บในภำชนะบรรจุอำหำรทปี่ ดิ มิดชดิ ต้องมวี ัสดุรองด้ำนลำ่ ง
ของภำชนะบรรจุอำหำรจ้งิ หรีดเพื่อให้ อำกำศถ่ำยเท และปอ้ งกนั ควำมชืน้ จำกพน้ื หำกอำหำรมีควำมช้ืน อำจ
กอ่ ใหเ้ กิดเช้อื รำ และสำรพษิ จำกเช้อื รำ เชน่ อะฟลำทอกซนิ ได้ ควรจัดวำง อำหำรเรียงลำดบั ตำมวนั ผลติ
หรอื รุน่ กำรผลิต ติดป้ำยหรือทำสัญลกั ษณไ์ ว้ ให้มกี ำรนำไปใช้ ตำมลำดบั กำรผลติ ก่อนหลงั เพื่อไมใ่ หม้ ีอำหำร
ตกคำ้ ง หมดอำยุ และสตั ว์ได้กนิ อำหำรทีส่ ดใหม่อยู่เสมอ สถำนทเ่ี ก็บรักษำอำหำรจิ้งหรดี ควรเปน็ สถำนท่เี ฉพำะ
สะอำด แหง้ ระบำยอำกำศไดด้ ี มกี ำรป้องกนั แมลง และสัตว์พำหะต่ำงๆ รวมถึงสำมำรถปอ้ งกัน กำรปนเปื้อน
และรกั ษำคณุ ภำพของอำหำรไมใ่ หเ้ ส่ือมสภำพ

รายการท่ี 2 การจดั การฟาร์ม
ข้อกาหนดท่ี 2.4 บคุ ลากร

2.4.1 บุคลากรท่ที าหน้าท่เี ล้ียงจง้ิ หรีด ต้องมคี วามรแู้ ละไดร้ ับการฝึกอบรม หรือไดร้ บั
การถ่ายทอดความรู้ เพ่ือใหเ้ ล้ียงจ้งิ หรดี ได้อย่างถูกต้อง

87

คาอธบิ าย
กำรเลย้ี งจิ้งหรดี อย่ำงถูกต้อง ตำมหลักวิชำกำร จะชว่ ยใหจ้ ้งิ หรีดมอี ตั รำรอดสูง ไดผ้ ลิตผลทดี่ ี และมีคุณภำพ
ตำมมำตรฐำน ดังน้ัน บุคลำกรท่ีเลยี้ งจ้งิ หรีด ต้องไดร้ บั กำรฝกึ อบรม เพ่ือเพิ่มพูนควำมรู้ ทำงวิชำกำร รำยกำร
เลยี้ งจิ้งหรีดอย่ำงถูกต้อง และเป็นไปตำมกฎระเบียบ ท่ีเก่ียวขอ้ งกบั กำรเล้ยี ง มีกำรแลกเปลย่ี นข้อมลู ขำ่ วสำร
และเทคโนโลยกี ำรเล้ยี งอยำ่ งสมำ่ เสมอ บุคลำกรต้องมคี วำมรู้ ควำมชำนำญ ในกำรดูแลจิง้ หรีด เป็นอย่ำงดี
ได้รบั กำรพฒั นำและฝกึ อบรม อย่ำงต่อเนื่อง และมปี ระวัติกำรฝึกอบรม บุคลำกรในหัวข้อ ทเี่ กย่ี วข้อง กับกำร
ปฏบิ ัติงำน เช่น

1 กำรจดั กำรดูแลจิ้งหรีดระยะตำ่ งๆ
2 กำรเตรียมโรงเรือน บ่อเลย้ี งจงิ้ หรีดวัสดหุ ลบซอ่ นตัวและกำรเกบ็ จ้ิงหรีดเพื่อรอจำหนำ่ ย
3 สุขลักษณะส่วนบุคคล
4 กำรสุขำภบิ ำล
5 กำรดูแลสขุ ภำพจ้ิงหรีด

รายการท่ี 2 การจัดการฟาร์ม
ขอ้ กาหนดที่ 2.4 บุคลากร

2.4.2 บุคลากรต้องมีสุขลกั ษณะ ส่วนบุคคลทีด่ ี และตอ้ งได้รับการตรวจสขุ ภาพ ประจาปี

คาอธิบาย
กำรมีสุขลักษณะส่วนบคุ คล ของผปู้ ฏบิ ัติงำนในฟำร์มท่ีดี ตอ้ งเปน็ ปจั จัยทีส่ ำคัญ ในกำรป้องกันหรือลดกำร
ปนเปือ้ นของเช้ือกอ่ โรคทสี่ ำคัญ จำกผูป้ ฏบิ ัติงำน ในฟำร์มสสู่ ตั วท์ ่เี ล้ยี งได้ บุคลำกร ผูป้ ฏบิ ัติงำน ในฟำร์ม ต้อง
ไดร้ ับกำรตรวจสขุ ภำพอยำ่ งน้อย ปีละ 1 ครงั้ เพอ่ื ให้แนใ่ จวำ่ ผปู้ ฏิบตั ิงำนในฟำร์มไม่เปน็ โรค เชน่ โรคติดยำ
เสพตดิ โรคพิษสุรำเร้อื รัง หรือพำหะของโรค ภำยใต้กฎหมำย วำ่ ดว้ ยอำหำรเช่นโรคเรอ้ื น วณั โรคในระยะ
อันตรำย โรคเท้ำชำ้ ง และโรคผวิ หนงั ที่น่ำรังเกยี จผู้ที่แสดงอำกำรปว่ ยดว้ ยโรคระบบทำงเดนิ หำยใจ และโรค
ระบบทำงเดนิ อำหำรเชน่ ไอ เจบ็ คอ ท้องรว่ ง อำเจียน หรือมไี ข้ ห้ำมเข้ำปฏบิ ัติงำนในพื้นท่ี เลี้ยงจิ้งหรีดโดยให้
หยดุ พัก จนกระทัง่ หำยปว่ ย จงึ ให้กลับเขำ้ ปฏบิ ัติงำนได้

รายการที่ 2 การจดั การฟารม์
ขอ้ กาหนดท่ี 2.5 การทาความสะอาดและบารงุ รักษา

2.5.1 โรงเรอื น และอุปกรณ์ตอ้ งสะอาด ถูกสุขลกั ษณะ มีการบารุงรกั ษา โรงเรือน
และอุปกรณใ์ ห้อยใู่ นสภาพดี มีความปลอดภัยต่อจ้ิงหรีด และผูป้ ฏิบัตงิ าน

คาอธิบาย
โรงเรือนและอุปกรณท์ ่ีใช้ เลี้ยงจิง้ หรดี ตอ้ งมีกำรทำควำมสะอำด และซ่อมบำรุงรักษำ ให้อยใู่ นสภำพดีมีควำม
ปลอดภัยตอ่ จ้งิ หรดี และผ้ปู ฏิบตั ิงำน ฟำรม์ จิง้ หรีดต้องมีขั้นตอนกำรทำควำมสะอำด และฆ่ำเชอ้ื โรงเรือนและ
อปุ กรณ์ อยำ่ งมปี ระสทิ ธิภำพ และถกู สุขลักษณะ ทัง้ น้ีต้องมกี ำรทำควำมสะอำด บอ่ เล้ยี งจ้ิงหรดี และวัสดุหลบ
ซ่อน ทกุ รอบกำรผลิต ก่อนเล้ียงรนุ่ ใหม่ สำหรบั ภำชนะบรรจุอำหำรและน้ำ ต้องมีกำรทำควำมสะอำด อย่ำง

88

สม่ำเสมอ เพื่อไมใ่ หเ้ ปน็ แหล่งเพำะเช้อื ทั้งนี้ กรณีให้พืชเปน็ อำหำรจิง้ หรีด ต้องมีกำรจดั กำร และทำควำม
สะอำดบ่อเลี้ยงเพื่อไม่ให้พืชที่เป็นอำหำรจ้งิ หรดี ดังกลำ่ ว เปน็ ทสี่ ะสมของเช้ือจลุ ินทรีย์

รายการท่ี 2 การจัดการฟารม์
ขอ้ กาหนดท่ี 2.5 การทาความสะอาดและบารงุ รกั ษา

2.5.2 สารเคมี ยาฆา่ เชื้อ หรือวัตถุอันตราย ทใี่ ช้ในกระบวนการตา่ งๆ ใหใ้ ช้ตาม
คาแนะนาของ ฉลากผลติ ภณั ฑ์ ทข่ี น้ึ ทะเบยี นกับกรมปศุสัตว์ หรือตามคาแนะนาของสตั วแพทย์ ผคู้ วบคมุ
ฟารม์

คาอธบิ าย
สำรเคมี ยำฆำ่ เชื้อ หรอื ผลติ ภัณฑ์วตั ถุอันตรำยที่ใช้ในกระบวนกำรต่ำงๆ ตอ้ งได้รับอนุญำต จำกกรมปศสุ ัตว์ ให้
ใชใ้ นฟำร์มสัตว์เลยี้ ง โดยใหใ้ ช้ตำมคำแนะนำในฉลำกผลิตภัณฑ์ ที่ข้นึ ทะเบียนกบั กรมปศุสัตว์ หรอื ตำม
คำแนะนำของสัตวแพทย์ ผ้คู วบคมุ ฟำร์ม เลือกใชส้ ำรทำควำมสะอำด และนำ้ ยำฆำ่ เช้ือ ที่อยู่ในรำยช่ือสำรเคมี
ผลติ ภณั ฑ์ วัตถอุ นั ตรำยท่ีอนุญำต ใหใ้ ชใ้ นฟำรม์ สตั วเ์ ลยี้ ง ของกรมปศุสัตว์ หรือตำมดลุ ยพนิ ิจ ของสัตวแพทยผ์ ู้
ควบคมุ ฟำรม์ และควรมีคูม่ ือปฏิบัตงิ ำน เกี่ยวกับกำรเตรยี มน้ำยำฆ่ำเช้อื หรือปฏบิ ตั ิตำมคำแนะนำบนฉลำก
ต้องจดั เกบ็ สำรเคมี ยำฆ่ำเชื้อ หรือผลิตภณั ฑว์ ตั ถุอนั ตรำย ชนดิ ต่ำงๆ เป็นสัดสว่ น ในสถำนทเี่ กบ็ เฉพำะ เพื่อ
ควบคุมกำรหยิบใช้ ไม่ทำให้เกิดกำรปนเป้ือนส่จู ง้ิ หรดี และไม่เกิดอันตรำยต่อบุคคล ภำชนะบรรจุ สำรเคมี
นำ้ ยำฆำ่ เชอื้ หรือวตั ถอุ ันตรำยท่เี ส่อื มสภำพ หรือใชห้ มดแลว้ ต้องทำลำย หรือกำจัดด้วยวิธที ถี่ กู ตอ้ ง เพ่ือ
ป้องกนั กำรนำกลบั มำใช้ ผปู้ ฏบิ ตั ิงำนตอ้ งมีควำมรู้ ควำมเขำ้ ใจในกำรใช้สำรเคมี ยำฆ่ำเชื้อ หรอื ผลติ ภณั ฑว์ ตั ถุ
อันตรำยท่ีถูกต้อง รวมทั้งมีควำมรู้ ควำมเขำ้ ใจเกย่ี วกบั กำรปอ้ งกันตนเอง จำกกำรใชส้ ำรเคมี ยำฆ่ำเชอ้ื หรือ
ผลติ ภณั ฑ์วตั ถอุ นั ตรำย และกำรปฐมพยำบำลเบ้ืองตน้

รายการท่ี 3 สุขภาพสัตว์
ขอ้ กาหนดที่ 3.1 การปอ้ งกนั และควบคมุ โรค

3.1.1 มีการป้องกนั และฆา่ เช้อื โรค ยานพาหนะ อุปกรณ์ และบุคคลก่อนเข้า ออกจาก
ฟารม์ รวมถงึ มกี ารจดบนั ทึก การผ่านเขา้ ออกจากฟารม์ ของบุคคลภายนอก ท่สี ามารถตรวจสอบได้

คาอธิบาย
กำรปอ้ งกันและฆำ่ เชือ้ ยำนพำหนะ อุปกรณ์ และบุคคล เป็นมำตรกำรท่ีใช้ ป้องกัน หรือลดควำมเสี่ยงในกำรนำ
เชอ้ื โรค เข้ำส่หู รือออกจำกฟำร์ม หรือโรงเรือน และในแตล่ ะบอ่ เลีย้ ง มีระบบกำรเลย้ี งแบบ เข้ำและออกพร้อม
กนั หมด เป็นรำยบ่อ และมีกำรจัดมำตรกำรควบคมุ โรคกอ่ นเขำ้ -ออกฟำรม์ หรอื โรงเรอื น โดยมกี ำรทำลำยเชือ้
โรคอยำ่ งเหมำะสม ก่อนเข้ำ-ออกฟำร์ม ดงั น้ี

1.บุคคล
1.1 มบี นั ทกึ กำรเข้ำ-ออกจำกฟำร์มของบุคคลภำยนอก ที่จะเข้ำฟำร์ม
1.2 ผทู้ ีจ่ ะเขำ้ ในพน้ื ทเ่ี ลีย้ งจิ้งหรีด จะต้องลำ้ งมือ และเปล่ียนรองเท้ำที่ใช้ในฟำร์ม หรือมมี ำตรกำร
ป้องกนั กำรปนเป้ือนท่ีติดมำกับรองเท้ำ

89

1.3 เสอ้ื ผำ้ และรองเท้ำ ทใ่ี ช้ภำยในฟำรม์ ต้องมีกำรทำควำมสะอำด และฆำ่ เชอื้ ทุกครั้ง หลังใช้งำน

เสร็จ 2. มวี ธิ กี ำรฆำ่ เชอื้ อปุ กรณ์ ท่ีใชใ้ นกำรดำเนนิ กิจกรรมทถี่ ูกต้อง ตำมหลักวชิ ำกำร ก่อนนำอปุ กรณ์

เขำ้

เขตพ้ืนท่ี เลย้ี งจิง้ หรดี เพื่อป้องกันกำรปนเป้ือนของเชื้อโรค

นอกจำกนี้ ตอ้ งมกี ำรจดั กำร หรอื มำตรกำรทีเ่ หมำะสมดงั นี้

1.ควบคมุ สขุ ลักษณะภำยในฟำร์มเพื่อไม่ใหเ้ ป็นแหลง่ สะสมเชอ้ื โรคโดยหำ้ มนำอำหำร เขำ้ ไป

รับประทำน ภำยในพืน้ ทเี่ ล้ยี งจิง้ หรดี

2.ป้องกันไม่ให้สตั วป์ ีกหรือสตั วพ์ ำหะอืน่ ๆ เข้ำมำในโรงเรือน มีแผนกำรควบคมุ และกำจัดสตั ว์ พำหะ

อย่ำงสมำ่ เสมอ ท้งั ภำยนอกและภำยในโรงเรือน

รายการท่ี 3 สขุ ภาพสตั ว์
ข้อกาหนดท่ี 3.1 การปอ้ งกนั และควบคมุ โรค

3.1.2 กรณีเกดิ โรคระบาดหรือสงสัยวา่ เกิดโรคระบาด ให้ปฏบิ ัตติ ามกฎหมายว่าด้วยโรค
คารอะธบิบาาดยสตั ว์ และคาแนะนาของกรมปศุสตั ว์

ในกรณที ่เี กดิ โรคระบำด หรือสงสัยว่ำเกิดโรคระบำด ให้ปฏิบตั ิตำมกฎหมำย และคำแนะนำท่เี กย่ี วข้อง เพ่ือให้
กำรปฏบิ ัติงำนเปน็ ไปอย่ำงถูกตอ้ ง เหมำะสมสอดคล้องกบั สถำนกำรณ์ปัจจุบัน และมปี ระสทิ ธผิ ลในกำรควบคมุ
โรคระบำด ตลอดจนเป็นกำรลดควำมสูญเสยี ทำงเศรษฐกิจท่จี ะเกิดขึน้ ดว้ ย ถ้ำพบว่ำจงิ้ หรีดมอี ตั รำ กำรตำยสงู
ผิดปกติ ให้แจ้งสัตวแพทย์ เข้ำตรวจสอบปญั หำ และในกรณีเกดิ โรคระบำด หรือสงสัยว่ำเกดิ โรคระบำด ต้อง
ปฏบิ ัตติ ำมกฎหมำย ว่ำด้วยโรคระบำดสตั ว์ และคำแนะนำของกรมปศุสัตว์

รายการที่ 3 สขุ ภาพสตั ว์
ขอ้ กาหนดท่ี 3.2 การบาบัดโรค สัตว์

3.2.1 อยูภ่ ายใต้การดูแล ของสัตวแพทย์ โดยปฏบิ ัติตามกฎหมายว่าด้วยวิชาชีพ การ
สัตวแพทย์ และฉบับแกไ้ ขเพ่มิ เติม และตามข้อกาหนดในมาตรฐานสนิ คา้ เกษตร 9032 เรอื่ งขอ้
ปฏิบตั ิการควบคมุ การใช้ยาสัตว์

คาอธิบาย
สตั วแพทยผ์ ู้ควบคุมฟำร์ม เปน็ ผู้ทม่ี คี วำมรู้ ควำมเขำ้ ใจ เรอื่ งกำรจัดกำรดำ้ นสขุ ภำพแมลงเศรษฐกจิ โรคระบำด
ที่สำคญั และโรคอบุ ตั ใิ หม่ กำรใชย้ ำภำยในฟำร์ม ดงั นน้ั กำรตรวจวินิจฉัย รักษำโรค ปอ้ งกันกำรเกดิ ซ้ำ แนะนำ
และควบคุมกำรใชย้ ำ กำหนดระยะเวลำหยดุ ยำ และออกใบส่ังยำ ตอ้ งอยภู่ ำยใตก้ ำรดูแล ของสัตวแพทย์ ผู้
ควบคุมฟำรม์ โดยปฏิบัติตำมกฎหมำย ว่ำด้วยวชิ ำชพี กำรสตั วแพทย์ และตำมข้อกำหนดในมำตรฐำนสินคำ้
เกษตร 9032 เรอ่ื งข้อปฏบิ ัติกำรควบคุมกำรใชย้ ำสัตว์ และกฎหมำยฉบับอืน่ ทีเ่ ก่ยี วข้อง กบั กำรบำบัดโรคสตั ว์

รายการที่ 4 สง่ิ แวดลอ้ ม
ขอ้ กาหนดท่ี 4.1 กาจดั หรือจัดการขยะมูลฝอย ของเสยี และมูลจิ้งหรีด ดว้ ยวิธกี ารทเี่ หมาะสม และถกู
สุขลกั ษณะ เพื่อไมใ่ ห้เกิดผลกระทบต่อสงิ่ แวดลอ้ ม

90

คาอธิบาย
ขยะมลู ฝอย และของเสียจำกฟำร์มจิ้งหรีด มีผลกระทบต่อสภำพแวดล้อม และทำให้เกิดกำรปนเป้ือนของ
พ้นื ดนิ แหล่งนำ้ และอำกำศ อีกครั้งอำจจะเปน็ แหล่งแพร่เชื้อ ของโรคติดต่อต่ำงๆได้ ฟำรม์ จง้ิ หรีดต้องมีกำร
กำจัดขยะและของเสยี เช่นมูลจ้งิ หรดี โดยแยกประเภทของขยะและของเสยี ให้ถูกต้องตำมหลกั สขุ ำภิบำลและ
คำนึงถึงกำรตกคำ้ งในสิ่งแวดลอ้ ม ดงั น้นั เพ่อื ไม่ให้เกิดผลกระทบต่อสง่ิ แวดล้อม จงึ ควรเกบ็ รวบรวม ขยะมูลฝอย
และของเสยี ไวใ้ นภำชนะท่ีมีฝำปิดมิดชิด และนำไปกำจดั โดยวธิ กี ำรทเี่ หมำะสม

รายการท่ี 4 สง่ิ แวดลอ้ ม
ข้อกาหนดที่ 4.2 กรณปี ลอ่ ยน้าใช้ในฟาร์ม ออกสูแ่ หล่งนา้ สาธารณะ ให้บาบดั น้าเสยี อยา่ งถกู ต้อง
คาอจธากิบคายวามกอ่ น
กำรปลอ่ ยนำ้ เสียจำกควำมสสู่ ่ิงแวดล้อม โดยไมผ่ ำ่ นกำรบำบัด จะก่อใหเ้ กดิ ผลกระทบต่อ คุณภำพ ส่ิงแวดล้อม
และสำธำรณสขุ ซง่ึ มีผลกระทบต่อกำรเล้ยี งสัตว์ กำรเพำะปลกู และกิจกรรมอนื่ ๆในบรเิ วณขำ้ งเคียง กรณี
ปล่อยนำ้ เสียออกสูแ่ หลง่ น้ำสำธำรณะ ต้องมีกำรบำบดั นำ้ เสีย จำกฟำรม์ ตำมกฎหมำยที่เกีย่ วขอ้ ง ในกรณีทเี่ กดิ
โรคระบำดในฟำรม์ น้ำเสียจำกโรงเรือนหรือฟำร์ม ตอ้ งมีกำรฆำ่ เชอ้ื และบำบัดก่อนปล่อยออกนอกฟำรม์ ตำม
ควำมเหมำะสม เพ่ือป้องกนั ไมใ่ หเ้ ชือ้ กระจำยสสู่ ง่ิ แวดล้อมภำยนอก

รายการที่ 5 การบันทึกข้อมูล
ขอ้ กาหนดท่ี 5.1 มกี ารบันทกึ ข้อมูล ผลการปฏบิ ตั ิงาน ในขั้นตอนท่ีสาคญั ในการจดั การฟาร์ม ที่มี
ผลกระทบต่อสุขภาพ และผลผลิต และการควบคุมโรค

คาอธิบาย
เพือ่ ให้สอดคล้องกบั มำตรฐำน อำหำรปลอดภัย ในด้ำนกำรตำมสอบ ของกระบวนกำรผลติ ฟำร์มจ้ิงหรดี จงึ
ต้องมีกำรบันทึกข้อมลู เพ่ือเปน็ หลักฐำน ในกำรทำงำนแตล่ ะขนั้ ตอน ว่ำถกู ต้องตำมวิธีปฏบิ ตั ทิ ีก่ ำหนด ไว้
หรอื ไม่ นอกจำกนี้ ยังเป็นประโยชนใ์ นกำรใชเ้ ปน็ ข้อมูล เพ่อื วิเครำะหห์ ำสำเหตุ ที่มำของปัญหำ หรือ
ขอ้ ผิดพลำดในกระบวนกำรผลิตได้

รายการที่ 5 การบนั ทึกขอ้ มูล
ขอ้ กาหนดที่ 5.1.1 ขอ้ มลู เกยี่ วกบั การจัดการดา้ นบคุ ลากร

คาอธบิ าย
ตอ้ งมีกำรบนั ทึกข้อมลู เกี่ยวกับกำรจดั กำรดำ้ นบุคลำกร และบนั ทกึ ขอ้ มูลกำรอบรมของบุคลำกร รวมถงึ ข้อมลู
กำรตรวจสุขภำพประจำปี

91

รายการท่ี 5 การบนั ทกึ ข้อมูล
ขอ้ กาหนดที่ 5.1.2 ข้อมูลเกีย่ วกบั การจัดการดา้ นการผลิต เช่นขอ้ มูลพันธ์ุ รนุ่ การผลิต อาหาร การ
จดั การฟาร์ม และผลผลิต

คาอธิบาย
ตอ้ งมีกำรบันทึกข้อมลู เกย่ี วกบั กำรจดั กำรด้ำนกำรผลติ เชน่ ข้อมูลพันธุ์ รุน่ กำรผลิต กำรกินอำหำร และน้ำ
อัตรำกำรตำย จำนวนผลผลิตทีไ่ ดใ้ นแตล่ ะรุ่น

รายการท่ี 5 การบันทกึ ขอ้ มูล
ข้อกาหนดท่ี 5.1.3 ขอ้ มลู การควบคุมป้องกนั และบาบดั โรค เชน่ ขอ้ มูลการใชย้ า สารเคมี

คาอธิบาย
ต้องมีกำรบันทึกข้อมูล กำรควบคมุ ปอ้ งกนั และบำบัดโรค เช่นขอ้ มูลกำรใชย้ ำ สำรเคมี โดยระบชุ อ่ื ชนิด รุ่นกำร
ผลติ วนั ทีใ่ ช้ และปรมิ ำณกำรใช้

รายการที่ 5 การบนั ทกึ ข้อมูล
ข้อกาหนดท่ี 5.2 ให้เกบ็ รกั ษาบันทึก เปน็ เวลาอยา่ งน้อย 3 ปี

คาอธิบาย
เกบ็ บนั ทกึ ขอ้ มูลเพื่อกำรตรวจสอบไวอ้ ยำ่ งนอ้ ย 3 ปี กรณีที่ผลติ ผล มปี ญั หำภำยหลัง ขอ้ มลู ดังกลำ่ วจะเป็น
ประโยชน์ในกำรตรวจสอบ ใหท้ รำบถึงที่มำของปญั หำได้

92

ภาคผนวก ข
รูปกจิ กรรม
1. การอบรมกำรสรำ้ งมำตรฐำนต้นแบบกำรจัดกำรฟำรม์ จ้งิ หรดี ให้ถกู ต้องตำมหลกั สขุ อนำมยั

แผนท่ีแสดงบรเิ วณที่เลีย้ งจ้ิงหรีดกนั มากคอื ต.มะค่า อ.กันทรวิชัย จ.มหาสารคาม

ทต่ี ้งั ฟาร์มจ้ิงหรดี บ้านมะคา่ หมู่ 1,2,3,4 ต.มะค่า 87 ราย รายได้ 4 . 51 ล้านบาท

93

94

95

96

97

2. การอบรมเชงิ ปฏบิ ตั กิ ารการทามนั หมักยีสต์

98

99

3. การอบรมทาแมงสะด้ิงทอดสมุนไพร

100

101

102

4. การอบรมทาผงโรยข้าวแมงสะด้ิง

103

104

5. ส่งนิสติ ที่ร่วมงานไปเขา้ ร่วมโครงการอบรมเชิงปฏบิ ัตกิ ารออกแบบผลติ ภณั ฑเ์ พ่อื ธุรกจิ

105

6. การเผยแพรโ่ ครงการวิจัยฯโดยไดร้ บั เชิญเป็นวทิ ยากรและผ่านส่อื ตา่ งๆ

106