คู่มือท่องเที่ยวปากบารา For E-book

คมู่ อื ทอ่ งเทย่ี ว Pakbara Village Destination

ผู้แตง่ และเรียบเรยี ง โครงการวจิ ยั นวัตกรรมโมเดลธุรกจิ ท่องเท่ยี วเชื่อมโยงธรุ กจิ ประมง
ในพ้นื ที่ชายฝง่ั อันดามนั ตอนลา่ ง
พิมพ์ครง้ั ที่ 1 (รูปแบบ e-book)
ISBN
ท่ปี รึกษา
นายรัฐการ ลดั เลีย นายกองคก์ ารบรหิ ารส่วนตำ� บลปากน�้ำ
นายสมุ าตรา แซะอาหล ี รองนายกองคก์ ารบริหารส่วนตำ� บลปากน�ำ้
นายวนิ ยั นยุ้ ไฉน กำ� นนั ต�ำบลปากนำ�้
นายสหรฐั ยาหยาหมนั นักวิชาการเผยแพร่ อุทยานแหง่ ชาตหิ มเู่ กาะเภตรา
บรรณาธกิ าร
ผศ.ดร. ประเสริฐ ทองหนูนยุ้ หวั หนา้ โครงการวิจยั
กองบรรณาธิการ
ดร. สพุ รรณี เขียวชอุม่ นกั วิจัย
รศ.ดร. ณฐั ทิตา โรจนประศาสน ์ นกั วจิ ยั
ผศ.ดร. ชาญยทุ ธ สดุ ทองคง นักวิจัย
ดร. อภริ มย์ พรหมจรรยา นักวิจัย
นางสาวมณวี รรณ สนั หล ี นักวจิ ัย
นางสาวมาริสา อินขัน ผ้ชู ว่ ยนกั วจิ ยั
ผูส้ นับสนนุ การจัดพิมพ์
ชอื่ แหล่งทนุ หน่วยบริหารและจัดการทุนดา้ นการพฒั นาระดบั พื้นท่ี (บพท.)
สำ� นักงานสภานโยบายการอดุ มศกึ ษา วทิ ยาศาสตร์ วิจยั และนวตั กรรมแหง่ ชาติ (สอวช.)
จดั พมิ พ์เผยแพรแ่ ละสงวนลขิ สิทธ์โิ ดย
ชอ่ื โครงการวจิ ัย นวตั กรรมโมเดลธรุ กิจท่องเที่ยวเชอ่ื มโยงธุรกิจประมงในพื้นที่ชายฝ่ังอันดามนั ตอนลา่ ง
โทรศัพท์ 086-7064579
E-mail: [email protected]

สารบัญ/Contents หน้า
7
เรื่อง 8
ท่องเทยี่ วธรรมชาต ิ 12
16
1. ปราสาทหินพนั ยอด 20
2. เกาะลดิ ี 24
3. หม่เู กาะบโู หลน 26
4. สะพานข้ามกาลเวลาเขาโต๊ะหงาย อุทยานแหง่ ชาตหิ มู่เกาะเภตรา 30
5. หาดหินหลากสี 32
6. ทรปิ เดินปา่ /ดูนก 35
7. พระอาทิตยขึ้นท่ที ่ามาลัย 36
8. ลอ่ งเรอื แพชุมชนบา้ นหัวทาง-คลองละง ู 38
ทอ่ งเทีย่ วเชิงอนุรักษ ์ 40
1. ศนู ย์วจิ ยั และพฒั นาประมงชายฝงั่ สตูล 42
2. ความอุดมสมบูรณ์ของป่าชายเลน 46
3. ท่องเท่ยี วเชงิ อนรุ ักษ์ บ้านทา่ ยาง (ตน้ ปาด) ล�ำพทู ะเล 400 ปี 51
4. Amazing Amazon คลองทา่ ยาง 52
5. แหลมเตะ๊ ปัน – ชมุ ชนทอนไก ่ 54
ทอ่ งเท่ยี ววถิ ชี ีวติ 56
1. รองแงง็ : ดนตรีพ้นื บ้านทสี่ ะทอ้ นวัฒนวถิ ีแหง่ บา้ นทา่ ยาง 58
2. “อะเมซอน-ป่าจาก” กบั วถิ ีชีวติ ผู้คนชมุ ชนคลองท่ายาง 61
3. “คลองท่ายาง”: ชุปเปอรม์ าเก็ตของชมุ ชน 62
4. “เทยี่ วทอ่ ง ลอ่ งคลอง ท่ายาง” 66
กจิ กรรมหตั ถศลิ ป์ 69
1. เวริ ค์ ช้อปชนิ้ งานจากกะลา ทีร่ า้ น Kalabara Shop
2. เวิร์คชอ้ ปรอ้ ยมกุ ทร่ี ้านมกุ อนั ดามัน
ขนมพื้นเมอื ง อาหารพ้นื เมือง

ไปเกาะบุโหลน ทา่ เทยี บเรอื
ปราสาทหนิ ปากบารา
พนั ยอด
วดั ปากบารา
เกาะเขาใหญ ่
กะลาบารา โรงเรยี นบา้ นปากบารา

ตลาดนดั มสั ยดิ ปากบารา

จดุ ชมววิ สบิ โรงเรยี นบา้ นตะโล๊ะใส ตลาดน
แปดลา้ น ตะโล๊ะ

ตลาดนดั มสั ยดิ
สดุ สปั ดาห์

หาดปากบารา วสิ าหกจิ ชมุ ชนคนจบั ปลา

ปเาดกวสลบิทเิเลานจรชาน่ั เส้นทา

ทีพ่ กั โรงแรม รสี อร์ท ฯลฯ หาดหนิ หลากสี
รา้ นอาหาร คาเฟ่ สะพานขา้ มกาลเวล
จดุ ทอ่ งเทยี่ ว
อุทยาน

ซ้งั กอบา้ นปลา

บา้ นทา่ ยาง เสวยี นหมอ้
วสิ าหกจิ ชมุ ชนทา่ ยาง
มสั ยดิ บา้ นลาหงา
อโุ มงค์ ตน้ จาก
ตน้ ลาํ แพน
โบราณกลางนา

จดุ ชมววิ อบต ปากนา

บา้ นทา่ มาลยั

นดั
ะใส

ดตะโล๊ะใส

างเดนิ ป่า ฟาร์มปลาการ์ตูน
อา่ วน่นุ

วลา หาดบางศลิ า

นแหง่ ชาตหิ มเู ่ กาะเภตรา

เกาะลดิ ี ไปบากนั โต๊ะทิด

แหล่งท่องเท่ยี วธรรมชาติ

Paแkผbนarทaีแ่ Vหiลll่งaทgอ่ eงDเทe่ยี sวtiธnรaรtมioชาnติ
Pakbara Village Destination

1. ปเปกราราะสาลาิดสที หานิ ทพหนั ยนิ อดพนั ยอด
12..
23.. เหกม่เูากะาะลบูโิดหีลน
34.. หสะมพาู่เนกขา้ามะกาบลโูเวหลาลน
54765..... หสพทหราระาดะิปอพดหเาดินทหินาหิตปนนลิยา่ า์ข/ขหกึน้ด้สาทนูลีมี่ทกาา่กกมาาสลลยัี เวลา
68. ทล่อรงิเปรอืเแดพนิชุมปช่นาบ/า้ดนนูหวั กทาง-คลองละงู

7. พระอาทติ ย์ขนึ้ ท่ที ่ามาลัย

8. ล่องเรือแพชุมชนบ้านหวั ทาง-คลองละงู

1. ปราสาทหนิ พนั ยอด
2. เกาะลดิ ี
3. หม่เู กาะบูโหลน
4. สะพานขา้ มกาลเวลาเขาโตะ๊ หงาย อุทยานแหง่ ชาตหิ ม่เู กาะเภตรา
5. หาดหนิ หลากสี
6. ทริปเดินปา่ /ดนู ก
7. พระอาทติ ยข้นึ ทที่ า่ มาลยั
8. ลอ่ งเรือแพชมุ ชนบา้ นหัวทาง-คลองละงู

1. ปราสาทหนิ พนั ยอด

เปน็ แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วทสี่ วยงามและนา่ สนใจแหง่ หนง่ึ บนเกาะเขาใหญ่ ภายในปราสาท
หนิ พนั ยอดเปน็ ชายหาดและนำ�้ ทะเลสเี ขยี วมรกตทอ่ี ยทู่ า่ มกลางหนิ ทม่ี รี ปู ตา่ ง ๆ คลา้ ยปราสาท
ทม่ี ยี อดแหลมนบั พนั ปราสาทหนิ พนั ยอดตง้ั อยใู่ นเขตชมุ ชนบา้ นบอ่ เจด็ ลกู เขตอทุ ยานแหง่ ชาติ
หมู่เกาะเภตรา ลักษณะทางธรณีวิทยาของปราสาทหินพันยอดเกิดจากการยกตัวของ
เปลอื กโลกมากกวา่ หลายรอ้ ยลา้ นปที ำ� ใหห้ นิ มรี ปู รา่ งแปลกตา นกั ทอ่ งเทยี่ วสามารถพายเรอื
ลอดผา่ นชอ่ งแคบเขา้ ไปจะพบความอลงั การของหนิ ทรงปราสาท นอกจากปราสาทหนิ พนั ยอด
บนเกาะเขาใหญแ่ ลว้ ชมุ ชนบา้ นบอ่ เจด็ ลกู ยงั มกี จิ กรรมนำ� นกั ทอ่ งเทย่ี วพายเรอื ชมสนั หลงั มงั กร
หรือทะเลแหวกทอ่ี ยู่ไมไ่ กลจากชายหาดบ้านบอ่ เจด็ ลกู ชายหาดปากบารา แวะชมความความ
มหัศจรรย์ของหินก้อนกลมที่อ่าวหินงามน้อย ถ้�ำรอดพบรัก นอกจากน้ีเกาะเขาใหญ่ยังมี
แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติท่ีน่าสนใจอีก เช่น อ่าวตะโล๊ะมูน อ่าวตาโล๊ะกาละ อ่าวมะขาม
อา่ วโตะ๊ บะ อา่ วตะโละ๊ สา (คำ� วา่ ตะโละ๊ แปลวา่ อา่ ว เปน็ ภาษามาลาย)ู กลมุ่ แรก ๆ ทยี่ า้ ยถนิ่ ฐาน
มา คอื กล่มุ ชนทมี่ าจากเกาะสุมาตรา ประเทศอนิ โดนีเซยี และเกาะปนี ัง รัฐเปอรล์ ิส ประเทศ
มาเลเซีย

(แหล่งอา้ งอิงขอ้ มลู : ข้อมูลนักทอ่ งเทยี่ วอุทยานแห่งชาติหมเู่ กาะเภตรา)

8 ค่มู อื ท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คู่มอื ทอ่ งเท่ียว 9
Pakbara Village Destination

10 คมู่ ือท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 11
Pakbara Village Destination

2. เกาะลดิ ี

เกาะลิดี อยู่ในบริเวณอุทยายานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา เป็นแหล่งธรรมชาติที่มี
จุดเด่นของแหล่งท่องเที่ยว 3 จุด คือ บริเวณถ้�ำหินปูน บริเวณหาดโคลนต้นล�ำพู ท่ี
นกั ทอ่ งเทยี่ วสามารถพบรากของตน้ ลำ� พโู ผลข่ นึ้ บนอากาศ เปน็ จดุ เดน่ ทางพฤกษศาสตร์ และ
บรเิ วณเกาะหวา้ หนิ มลี กั ษณะทะเลแหวกเปน็ จดุ เดน่ ทเี่ ชอ่ื มตอ่ ระหวา่ งเกาะลดิ กี บั เกาะหวา้ หนิ
โดยเฉพาะเกาะหว้าหินจะมีความหลากหลายทางธรณีวิทยาท่ีนักท่องเที่ยวสามารถพบเห็น
ซากดึกด�ำบรรพ์ หรือ ฟอสซิล มากมาย

(แหล่งอ้างองิ ขอ้ มูล : ข้อมลู นกั ท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาตหิ มู่เกาะเภตรา)

12 คู่มือท่องเทย่ี ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 13
Pakbara Village Destination

14 คมู่ ือท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 15
Pakbara Village Destination

3. หม่เู กาะบโู หลน

หมู่เกาะบูโหลนเป็นเกาะที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา กรมอุทยาน
แหง่ ชาติสัตวป์ ่าและพันธ์พุ ืช ห่างจากท่าเทียบเรอื ปากบาราไปทางทศิ ตะวนั ออก ประมาณ 22
กโิ ลเมตร โดยมีประชาชนอาศยั อย่บู นเกาะ คอื เกาะบโู หลนดอน และ เกาะบโู หลนเล ซึง่ เป็น
เกาะทใี่ หญ่ท่ีสุด มีชาวอรุ กั ลาโวย้ ท่ีมาต้ังถ่ินฐานกวา่ 100 ปี มีอาชพี ประมงพ้นื บา้ นเปน็ หลัก
นอกจากน้ี เกาะบโู หลนเล เปน็ เกาะเดยี วท่ีมีท่ีพกั ใหบ้ รกิ ารแก่นกั ท่องเทย่ี ว มีหาดทรายท่ี
ขาดละเอยี ด มที วิ สนทะเลเปน็ แนวยาว นกั ท่องเทยี่ วสามารถดูนก และด�ำน�ำ้ ชมปะการังและ
เล่นน้�ำทะเล เกาะบูโหลนไม้ไผ่ เป็นเกาะเล็ก ๆ มีการค้นพบต้นไม้หายากคือ ต้นตะเคียน
ชายหาดมลี ักษณะเป็นทรายสีขาวนวลละเอยี ดย่นื ออกนอกฝง่ั น้ำ� ทะเลคอ่ นข้างลกึ และมีแนว
ปะการงั มีภเู ขาท่สี ามารถชมววิ ไดร้ อบเกาะในลกั ษณะ 360 องศา ในช่วงเชา้ และช่วงเยน็

16 คู่มือทอ่ งเทีย่ ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

เกาะแห่งน้ีมีทัศนียภาพที่สวยงามยามพระอาทิตย์ข้ึนและตกท่ีสวยงามมากแห่งหนึ่ง
เกาะบโู หลนขน้ี ก หรอื ชาวบ้านเรยี กวา่ “บโู หลนรัง” เปน็ เกาะภเู ขาหินปูน เมือ่ ถกู น�้ำทะเล
ซดั เซาะเปน็ เปน็ เวลานานทำ� ใหเ้ กดิ รโู พรงเลก็ ใหญ่ แปลกตา เปน็ เกาะทไี่ มม่ ปี ระชาชนอาศยั
บโู หลนหนิ ขาว เป็นเกาะท่ีเป็นก้อนหนิ โผล่พน้ จากน้�ำทะเล เป็นแหลง่ ปะการังน้�ำลกึ ที่มคี วาม
สวยงาม

(แหลง่ อ้างองิ ขอ้ มลู : ขอ้ มลู นกั ทอ่ งเท่ยี วอุทยานแห่งชาตหิ มู่เกาะเภตรา)

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 17
Pakbara Village Destination

18 คมู่ ือท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 19
Pakbara Village Destination

4. สะพานขา้ มกาลเวลาเขาโตะ๊ หงาย อทุ ยานแหง่ ชาติหมเู่ กาะเภตรา

เขาโตะ๊ หงายเป็นภเู ขาท่มี ขี นาดพ้ืนทปี่ ระมาณ 600x300 ตารางเมตร ด้านเหนือจรด
พ้ืนท่ีราบ ส่วนด้านใต้เป็นผาชันย่ืนออกไปในทะเล ด้านตะวันออกเฉียงเหนือเป็นอ่าว
หาดทรายโค้งเวา้ เข้าไปในแผน่ ดินและเป็นที่ตั้งท่ที ำ� การอุทยานแห่งชาตหิ ม่เู กาะเภตรา ด้าน
ตะวนั ตก ดา้ นใต้ และดา้ นตะวนั ออกเปน็ ผาชนั ตดิ ทะเล มสี ะพานเดนิ เทา้ จากทท่ี ำ� การอทุ ยาน
แหง่ ชาตหิ มเู่ กาะเภตราเลยี บไปตามชายฝง่ั ผาชนั ดา้ นตะวนั ออก แลว้ โคง้ ไปทางตะวนั ตก ผา่ น
เขตรอยตอ่ ระหวา่ งหนิ ปนู สเี ทากบั หินทรายสแี ดง แมจ้ ะไม่มหี ลักฐานซากดกึ ดำ� บรรพ์ แต่จาก
การเปรยี บเทยี บลำ� ดบั ชน้ั หินนั้นกลา่ วได้วา่ หินปนู สเี ทาเป็นหนิ ปูนกลุ่มหนิ ทุ่งสงยคุ ออร์โด
วิเชียน ส่วนหินทรายสีแดงเป็นหินทรายกลุ่มหินตะรุเตายุคแคมเบรียน โดยระนาบสัมผัส
ระหว่างกลุ่มหินท้ังสองนั้นเป็นระนาบรอยเลื่อนที่มีการวางตัวเอียงเทไปทางทิศตะวันออก
และจากการท่ีช้ันหินทรายสีแดงมีการวางตัวไปทางตะวันออกเฉียงเหนือด้วยมุมเอียงเท
22 องศา แล้วค่อย ๆ เพม่ิ การเอียงเทมากขนึ้ ๆ จนอย่ใู นแนวต้งั ฉากทบ่ี รเิ วณดา้ นใต้ของ
ระนาบรอยเลอื่ นนน้ั ทำ� ใหก้ ลา่ วไดว้ า่ เปน็ รอยเลอ่ื นปกติ และหากนกั ทอ่ งเทยี่ วเดนิ บนสะพาน

20 คมู่ อื ทอ่ งเทย่ี ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

จากด้านหินปูนสเี ทาข้ามไปยังดา้ นหนิ ทรายสีแดง ถอื ได้วา่ กำ� ลงั มอี ายมุ ากขน้ึ จากยคุ ออรโ์ ด
วเิ ชยี นไปเปน็ ยคุ แคมเบรยี นโดยผา่ นระนาบรอยเลอ่ื นทกี่ ำ� หนดเปน็ “เขตขา้ มกาลเวลาเขาโตะ๊
หงาย” ชัน้ หินทรายสีแดงยคุ แคมเบรียน (กลุม่ หินตะรุเตา) เหลา่ น้ีมหี ินปนู ยคุ ออรโ์ ดวิเชียน
(กลุ่มหินทุ่งสง) วางตัวปิดทับอยู่ด้านบน ทำ� ให้เห็นรอยสัมผัสแบบรอยเลื่อนปกติระหว่าง
กลุ่มหินท้ังสองที่มีอายุแตกต่างกัน ประกอบกับทัศนียภาพท่ีเป็นหน้าผาสูงชันและท้องทะเล
สดุ ลกู หลู กู ตา อทุ ยานแหง่ ชาตหิ มเู่ กาะเภตราจงึ ไดส้ รา้ งสะพานเดนิ เทา้ รอบภเู ขาดา้ นตดิ ทะเล
และให้ฉายานามว่า “สะพานข้ามกาลเวลา” ลักษณะเด่นมีสะพานทอดตัวไปตามขอบของเขา
โต๊ะหงาย เหมาะกับการเดนิ ชมวิวและเรยี นรู้ เน่อื งจากเปน็ พน้ื ทหี่ นง่ึ ไมก่ ี่แห่งบนโลกทมี่ หี นิ
สองยุคเฉอื นกนั อยา่ งชดั เจน คอื หินทรายยคุ แคมเบรยี น และ หนิ ปนู ยคุ ออร์โดวิเชยี น

(แหล่งอ้างอิงขอ้ มูล : ข้อมูลนักทอ่ งเทยี่ วอทุ ยานแห่งชาติหมู่เกาะเภตรา)

Pakbara Satun คูม่ ือท่องเทย่ี ว 21
Pakbara Village Destination

22 คมู่ ือท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 23
Pakbara Village Destination

5. หาดหนิ หลากสี

หาดหินหลากสี อยู่บริเวณใกล้ด่านตรวจเขาโต๊ะหงาย ในพ้ืนที่เขตรับผิดชอบของ
อทุ ยานแหง่ ชาติหม่เู กาะเภตรา จงั หวัดสตูล เปน็ ชายหาดทรายเล็ก ๆ ทม่ี ีหินกอ้ นกลมมนอยู่
ปะปนกนั บนชายหาด ในชว่ งที่น้ำ� ลงหนิ สเี หล่านี้จะโผลข่ น้ึ มาจนเกอื บเต็มท้ังชายหาด หนิ ที่
มีสีสันเหล่านี้ประกอบด้วย สีแดง เป็นหินทรายในช่วงยุคแคมเบรียน (อายุประมาณ 500
ลา้ นป)ี สแี ดงหรอื ชมพมู าจากธาตเุ หลก็ ทม่ี มี ากหรอื นอ้ ย สเี ทาหรอื สฟี า้ มาจากหนิ ปนู ยคุ ออร์
โดวิเชยี น (อายุประมาณ 470 ลา้ นป)ี ถา้ สีเทาเข้มจนเกอื บดำ� เกิดจากการมีแร่มลทินมาก
ถ้าเทาออ่ นหรอื เกอื บฟ้า เป็นองค์ประกอบหินทบ่ี ริสทุ ธิ์ มแี รม่ ลทินปนอยู่นอ้ ย สเี หลอื งหรือ
น้ำ� ตาล เป็นหนิ ทรายผุ สขี าว คือแรค่ วอตซ์ ที่มกั พบเหน็ ตามหาดหนิ ทั่วไปนเหล่าน้ีเกดิ จาก
การผุพังแล้วถูกคล่ืนซัดพัดพาขัดสีกันในเวลานานจนมีลักษณะกลมมน เมื่อมาอยู่รวมใน

24 คมู่ ือทอ่ งเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

สถานที่เดียวกัน จึงเกิดเป็นความมหัศจรรย์เกิดขึ้น ช่วงเวลาเย็นและน้�ำลง จะเป็นช่วงที่
หาดหินหลากสสี วยงามทีส่ ุด และจดุ ทอ่ งเท่ยี วนอ้ี ยู่บรเิ วณ “เขตขา้ มกาลเวลาเขาโตะ๊ หงาย”
ปัจจุบัน ยูเนสโก (UNESCO) ประกาศข้ึนทะเบียนครอบคลุมพ้ืนท่ีเป็นอุทยานธรณีโลก
แหง่ แรกของประเทศไทย

(แหลง่ อา้ งองิ ข้อมูล : ข้อมลู นักทอ่ งเท่ียวอทุ ยานแหง่ ชาติหมเู่ กาะเภตรา)

Pakbara Satun ค่มู อื ท่องเที่ยว 25
Pakbara Village Destination

6. ทรปิ เดินป่า/ดูนก

กจิ กรรมเดนิ ปา่ ศกึ ษาธรรมชาติ ดนู ก บนเขาโตะ๊ หงาย เปน็ กจิ กรรมศกึ ษาธรรมชาติ
อีกรูปแบบหน่ึง ที่ก�ำลังได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย เพราะไม่เพียงช่วยให้ได้รับความ
เพลดิ เพลนิ จากการชมความหลากหลายทางชวี ภาพ ยงั พบเหน็ “คา่ งแวน่ ” ซง่ึ เปน็ สตั วท์ ใ่ี กล้
สญู พนั ธ์ุ และพบเหน็ นกชนดิ ตา่ ง ๆ เนอื่ งจากเขาโตะ๊ หงาย อยใู่ นเขตอทุ ยานแหง่ ชาตหิ มเู่ กาะ
เภตราท่ีมสี งั คมปา่ ดิบชื้นกระจายอย่บู นภเู ขาและมีตน้ ไม้ขนาดใหญท่ ่มี โี พรงให้นกขนาดใหญ่
2 ชนิด คือ นกกาฮังและนกแกก๊ นอกจากน้ยี ังมีการค้นพบ นกชาปีใหน นกลุมพูขาว และ
คา้ งคาวแมไ่ กเ่ กาะ โดยเฉพาะ “นกชาปไี หน” เปน็ สตั วป์ า่ ใกลส้ ญู พนั ธ์ุ นอกจากจะไดเ้ พลดิ เพลนิ
กบั ธรรมชาตทิ ย่ี งั อดุ มสมบรู ณ์ นกั ทอ่ งเทย่ี วยงั ไดร้ บั อากาศบรสิ ทุ ธแ์ิ ละไดอ้ อกกำ� ลงั กาย ซง่ึ
จะสง่ ผลใหม้ สี ขุ ภาพแข็งแรง และการดนู ก ยังน�ำไปสกู่ ารรจู้ กั และเขา้ ใจถึงความสมั พันธข์ อง
นกตอ่ สงิ่ แวดลอ้ ม อนั จะชว่ ยใหเ้ กดิ ความตระหนกั ถงึ คณุ คา่ และหนั มารว่ มกนั อนรุ กั ษน์ กและ
ธรรมชาติ

26 ค่มู ือท่องเทีย่ ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 27
Pakbara Village Destination

28 คมู่ ือท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 29
Pakbara Village Destination

7. พระอาทติ ยข้ึนทีท่ า่ มาลัย

สัมผัสอรณุ ร่งุ ฟ้าวันใหม่ ณ จุดชมพระอาทิตยข์ น้ึ ท่ีสามารถมองเห็นวิว 360 องศา
บนพ้ืนท่ีหมู่ 6 บ้านท่ามาลัย นักท่องเที่ยวสามารถเดินทางโดยใช้บริการรถสามล้อพ่วง
ของชุมชนเพื่อเดินทางไปยังจุดชมวิว เมื่อเดินทางมาถึงนักท่องเที่ยวต้องเดินผ่าน
สวนยางพาราของชาวบา้ นไดเ้ หน็ และสมั ผสั วถิ ชี วี ติ ของชาวสวนยางทท่ี ำ� การกรดี ยางในชว่ ง
หวั รงุ่ การเดนิ ทางไปยงั จดุ ชมววิ เปน็ เสน้ ทางเลก็ ๆ และไมส่ งู ชนั มากนกั ระยะทางประมาณ
800 เมตร แต่ต้องระมดั ระวังเม่อื ไปถงึ จดุ ชมววิ เนอ่ื งจากมีพืน้ ท่จี �ำกดั ดังนัน้ การเดินทาง
ไปชมพระอาทติ ยข์ น้ึ ทจี่ ดุ ชมววิ ทา่ มาลยั ควรตดิ ตอ่ กลมุ่ ทอ่ งเทยี่ วชมุ ชนทา่ มาลยั เพอ่ื จดั ตาราง
เวลาขน้ึ ไปยงั จดุ ชมววิ เพอื่ ไมใ่ หเ้ กดิ ความแออดั และสง่ ผลกระทบตอ่ สงิ่ แวดลอ้ มทางธรรมชาติ

30 ค่มู อื ทอ่ งเทีย่ ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 31
Pakbara Village Destination

8. ลอ่ งเรือแพชุมชนบา้ นหัวทาง-คลองละงู

กิจกรรมท่องเท่ียวธรรมชาติของชาวประมงพื้นบ้านได้สร้างเรือแพติดเครื่องยนต์
ลอ่ งคลองชมธรรมชาตแิ ละวถิ ชี มุ ชนบา้ นหวั ทาง ตกแตง่ แพตดิ เครอ่ื งยนตบ์ รกิ ารนกั ทอ่ งเทยี่ ว
ภายในมีส่ิงอ�ำนวยความสะดวก เช่น ห้องน�้ำ เตาแก๊ส อุปกรณ์ท่ีใช้ปิ้งย่าง ไว้บริการ
นกั ทอ่ งเทย่ี วลอ่ งแพชมธรรมชาติ เรม่ิ จากทา่ เรอื ชมุ ชนบา้ นหวั ทางออกจากคลองละงู มาตาม
ล�ำคลอง ระยะทางประมาณ 4-5 กิโลเมตร ระหว่างล่องเรือแพนักท่องเท่ียวจะพบกับ
พันธุไ์ ม้และสัตวน์ านาชนดิ กจิ กรรมเรยี นรู้การจับสัตวน์ �ำ้ ตามธรรมชาติ เชน่ การวางไซปู
หรอื ลอบปู นอกจากนี้ ชาวบา้ นไดใ้ หบ้ รกิ ารพายเรอื คายคั แกน่ กั ทอ่ งเทยี่ วในพนื้ ทค่ี ลองละงู
เพอ่ื สมั ผัสธรรมชาติสองฝั่งคลอง

32 คมู่ อื ทอ่ งเท่ยี ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 33
Pakbara Village Destination

แผแนหทลี่แ่งหทล่อ่งงทเทอ่ ่ยี งวเทเชีย่ งิ วอเนชงิุรอักนษ์ุรักษ์

PPaakkbbaarraaVViillllaaggeeDDeessttininaatitoinon

1. ศทค2314ู่นวอ....าศยงคAทมนูวเ์mวอ่ ทายองจิaม์ว่เยีzุดอทยัจิ iุดวยัีย่nมแมเแวgลสชสลเชมAะะมงิ งิพบmอพอัฒบูรaนนณฒันรูzุราุ์ขรoณกั ปอนัnกษงร์ขา์บษะปคม้าปอ่าล์นบงชอรงชทา้งาปะยา่าทนย่ยเมาลา่ฝาทยนชงงงั่ า่ชาสาง(ตยยาตลู ้นยาเลปงฝา่นังด(ตส) ้นตล�ำปูลพูา4ด00) ลปี าํ พู 400 ปี
2.
3.

4. A5m. แหaลzมiเnต๊ะgปันA-ชmุมชaนzทอoนnไกค่ ลองท่ายาง

5. แหลมเต๊ะปัน-ชุมชนทอนไก่

34 คมู่ อื ท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

1. ศนู ยว์ จิ ัยและพัฒนาประมงชายฝั่งสตูล
2. ความอุดมสมบรู ณ์ของปา่ ชายเลน
3. ทอ่ งเท่ียวเชิงอนรุ กั ษ์ บ้านทา่ ยาง
(ตน้ ปาด) ลำ� พทู ะเล 400 ปี
4. Amazing Amazon คลองท่ายาง
5. แหลมเต๊ะปนั – ชุมชนทอนไก่

1. ศูนย์วจิ ัยและพัฒนาประมงชายฝ่งั สตูล

ศนู ยว์ จิ ยั และพฒั นาประมงชายฝง่ั สตลู เปน็ สถานทเ่ี พาะเลยี้ งพอ่ พนั ธ์ุ แมพ่ นั ธส์ุ ตั วน์ ำ้�
หลายชนดิ เพ่อื นำ� ไปขยายพนั ธุ์ เป็นปลาขนาดใหญ่ สตั ว์น้�ำหายาก และปลาชนิดตา่ ง ๆ เช่น
ปลากะพง ปลามง ปลาเกา๋ ปลาชอ่ นทะเล ปลากะพงหนิ และทสี่ ำ� คญั เปน็ แหง่ เพาะพันธป์ุ ลา
นโี มล่ ายขาวดำ� หาดยู าก และปลงิ กาหมาดทมี่ รี าคาแพง นอกจากนี้ ยงั เปน็ ศนู ยเ์ รยี นรชู้ มุ ชน
ในการศึกษาและอนุรักษ์พนั ธุส์ ัตวน์ �ำ้ ชายฝั่งทะเลสตูล

36 คมู่ ือทอ่ งเทยี่ ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 37
Pakbara Village Destination

2. ความอุดมสมบูรณข์ องป่าชายเลน

ตลอดเส้นทางเราจะได้เห็นความหลากหลายของระบบนิเวศของป่าชายเลน ทั้ง
สัตวน์ ้�ำทีด่ �ำรงชวี ิตอยู่ในปา่ ชายเลนไมว่ า่ จะเปน็ ลิงแสม นาก ปลาตีน ปูก้ามดาบ ปูแสม กงุ้
แม่นำ้� หอยนานาชนิด บนผนื ทรายและนกอีกหลากหลายชนดิ พนั ธ์ไุ ม้ทีส่ ามารถข้ึนได้ใน
ปา่ ชายเลน โกงกางใบใหญ่ โกงกางใบเล็ก แสมด�ำ แสมขาว โปร่งขาว โปร่งแดง ปาด
(ล�ำแพนทะเล) และอีกหลากหลายชนิด นักท่องเท่ียวจะได้เพลิดเพลินกับความสวยงาม
ทางธรรมชาติ กิจกรรมการท่องเท่ียวในพ้ืนท่ีป่าชายเลน ในพ้ืนที่ต่าง ๆ ของปากบารา
โดยเฉพาะคลองท่ายาง ท่ีมีความหลากหลายของพันธุ์พืชชนิดต่าง ๆ หากนักท่องเท่ียว
เดนิ ทางมาเพ่อื แคช่ มความงามของธรรมชาติ คงจะยังไม่ซาบซึง้ และเหน็ คุณค่าของผืนปา่ แต่
ถ้านักท่องเที่ยวได้มีโอกาสมีส่วนร่วมในการปลูกป่าชายเลนร่วมกับชาวบ้านจะเป็นการ
อนุรกั ษท์ รพั ยากรธรรมชาตแิ ละส่งิ แวดลอ้ มของปา่ ชายเลน รวมท้งั เป็นการป้องกันภัยจาก
คล่นื ลมในฤดมู รสุม และอนุรักษ์แหลง่ เพาะพันธ์แุ ละทอี่ ยู่อาศัยของสตั วน์ �้ำอีกดว้ ย

38 คมู่ ือท่องเที่ยว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 39
Pakbara Village Destination

3. ท่องเทย่ี วเชงิ อนุรักษ์ บา้ นทา่ ยาง (ต้นปาด) ลำ� พทู ะเล 400 ปี

“สะพานยาวขา้ มฟาก หอยหลาก จากลำ�้ คลองนำ�้ 3 รส” คำ� ขวญั ของ “กลมุ่ อนรุ กั ษ์
ปา่ ชายเลนและทอ่ งเท่ียวเชิงอนรุ ักษ์” หม่บู ้านท่ายาง ต.ปากน�้ำ อ.ละงู จ.สตลู ชมุ ชนเก่าแก่
แหง่ ปากบาราทีม่ วี ถิ ีชวี ติ ผูกพนั กับ “คลองละงู” เริ่มต้นมาจากการรวมกลมุ่ ของคนในชมุ ชน
ท่ีเล็งเห็นถึงทรัพยากรในท้องถิ่นมาต่อยอดเป็นโปรแกรมท่องเท่ียวเชิงอนุรักษ์ สร้าง
รายไดจ้ ากการทอ่ งเทย่ี ววถิ ชี วี ติ ชมุ ชน ดว้ ยการนงั่ เรอื ชม “ปา่ อเมซอนบา้ นทา่ ยาง” ปา่ ชายเลน
ท่ีมีต้นโกงกาง ต้นตะบูน และมตี น้ จากขึ้นตามธรรมชาตอิ ย่างอุดมสมบูรณ์ ชมุ ชนสามารถใช้
ประโยชน์จากต้นจากเพื่อสร้างรายได้ น�ำผลมารับประทาน ส่วนใบใช้ห่อขนม มุงหลังคา
และนำ� มาท�ำเปน็ เคร่อื งจกั รสานได้หลายรปู แบบ การลอ่ งเรือในลำ� คลองสามน้�ำแหง่ นี้ หาก
โชคดีจะได้พบนกนานาชนิด เช่น ฝูงนกกระยาง เป็นสัญลักษณ์ของความอุดมสมบูรณ์และ
ความหลากหลายทางชวี ภิ าพ นอกจากนีย้ งั มตี น้ ลำ� พทู ะเลอายุเกา่ แกก่ วา่ 400 ปที ่ีโผลพ่ น้ น้ำ�
ต้ังตระหง่านอยู่กลางคลองละงู เป็นความมหัศจรรย์ของธรรมชาติตลอด 2 ฝั่งคลองจะ

40 คมู่ ือท่องเทีย่ ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

ไดเ้ หน็ วถิ ีชวี ติ ของผคู้ นที่มีความผกู พนั กับสายน้�ำ เชน่ การดักปดู �ำด้วยไซปหู รือลอบปู เป็น
อาชพี หลกั ของชาวบ้านทา่ ยาง รวมถงึ การหาหอยหลาหลา หรือ หอยเม็ดขนุน ที่ท�ำรายได้
ให้กับชาวบ้าน จดุ เดน่ ของโปรแกรมการทอ่ งเทยี่ วเมอ่ื เยอื น คอื รายการอาหารทอ้ งถน่ิ ที่
เป็นเอกลักษณข์ องชาวทา่ ยาง คือ กุ้ง หอย ปู ปลา ซึ่งหาได้ในชุมชน โดยเฉพาะ ปดู �ำ หรือ
ปทู ะเลตวั ใหญ่ ๆ โดย “กลุ่มอนรุ กั ษ์ป่าชายเลนและทอ่ งเทย่ี วเชิงอนรุ ักษ์” บ้านทา่ ยางมกี าร
บรหิ ารจดั การกระจายรายไดใ้ หก้ บั คนในชมุ ชน พรอ้ มกบั อนรุ กั ษธ์ รรมชาตเิ พอื่ การทอ่ งเทยี่ ว
ท่ี เสน้ ทางทอ่ งเทยี่ วลอ่ งคลองทา่ ยาง ไดแ้ ก่ กจิ กรรมนง่ั เรอื ชมปา่ อเมซอน (ตน้ จาก) กจิ กรรม
ปลกู ปา่ คนื สธู่ รรมชาติ กจิ กรรมเกบ็ หอยปะหรอื หอยตลบั กลบั ไปประกอบอาหารรสเดด็ กจิ กรรม
ชมตน้ ปาดอายุ 400 ปี (ต้นล�ำพทู ะเล) กลางคลองละงู กิจกรรมเรยี นรูว้ ธิ กี ารสานจากให้
เปน็ ผลติ ภัณฑ์ของใชท้ ่หี ลากหลาย ดงั่ คำ� ขวญั ท่ีว่า “สะพานยาวข้ามฝาก หอยหลาก จากล�้ำ
คลองน�้ำ 3 รส”

Pakbara Satun คู่มอื ท่องเทยี่ ว 41
Pakbara Village Destination

4. Amazing Amazon คลองท่ายาง

หากมาเยอื นชมุ ชนทอ่ งเทย่ี วบา้ นทา่ ยาง จะตอ้ งไมพ่ ลาดนงั่ พายเรอื คายคั สธู่ รรมชาติ
สองฝง่ั คลองทมี่ คี วามเขยี วชอมุ่ ของพนั ธไ์ุ มน้ านาชนดิ เชน่ ตน้ จาก ตน้ โกงกางใบเลก็ โกงกาง
ใบใหญ่ ปอทะเล จกิ ทะเล ตะบูน ลำ� แพน ตน้ ลำ� พู (ทอ้ งถนิ่ เรยี ก “ตน้ ปาด”) หวายลิง และ
เปน็ แหลง่ โอโซนอากาศบรสิ ทุ ธแ์ หง่ หนง่ึ ทน่ี กั ทอ่ งเทยี่ วหลงใหล จนไดช้ อื่ วา่ “ปา่ อเมซอนบา้ น
ท่ายาง” นักท่องเที่ยวสามารถเพลิดเพลินไปกับธรรมชาติ 2 ฝั่งคลอง และหากโชคดี
นกั ทอ่ งเทยี่ วจะไดเ้ หน็ พนั ธน์ุ ก เชน่ เหยยี่ ว นกกระยาง ทค่ี อยพทิ กั ษร์ กั ษาทรพั ยากรธรรมชาติ
ของผนื ปา่ อเมซอนแหง่ บ้านท่ายาง

42 คู่มือท่องเท่ยี ว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 43
Pakbara Village Destination

44 คมู่ ือท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

Pakbara Satun คมู่ ือท่องเทยี่ ว 45
Pakbara Village Destination

5. แหลมเตะ๊ ปนั – ชมุ ชนทอนไก่

เส้นทางท่องเท่ียวชุมชนทอนไก่เริ่มต้นจากแหลมเต๊ะปัน หลังสึนามิมีดินงอกใหม่
เป็นแหลมเน้ือท่ี 5 ไร่ ชาวบา้ นช่อื “เต๊ะปัน” เป็นคนแรก ๆ ท่มี าใชบ้ ริเวณน้ีเป็นจดุ ลงเรอื
ท�ำการประมง จึงเรียกแหลมน้ีว่า “แหลมเต๊ะปัน” จากแหลมเต๊ะปันเดินทางโดยเรือผ่าน
บา้ นบ่อเจ็ดลกู ระหว่างเดินทางจะพบความงดงามของธรรมชาติ เชน่ หอ้ งนางฟา้ หน้าผา
จอหนัง หินตาหินยาย ซ่ึงจะอยู่บนบริเวณพ้ืนท่ีเดียวกันกับสันหลังมังกรอยู่ในพื้นท่ีของ
บา้ นบอ่ เจ็ดลูก สนั หลังมงั กรจะเปน็ สนั ทรายทโี่ ผล่พ้นนำ้� ข้ึนมาคลา้ ยกับทะเลแหวก แต่สงิ่ ที่
ทำ� ใหท้ ะเลแหวกทีน่ ี่แตกตา่ งจากที่อืน่ ๆ ก็คือ ตลอดแนวหาดนน้ั ไม่ใช่ทรายท้ังหมด แตม่ ี
เปลือกหอยจ�ำนวนมากท่ีถูกคล่ืนซัดมาทับถมกันเป็นเวลานานรวมกันจะพบในช่วงน�้ำลด
นง่ั เรือไปสกั พักจะพบโขดหนิ สูงเปน็ หนา้ ผาหนิ ปนู สงู ชันทีม่ ีรปู รา่ งแปลกตา มตี �ำนานเลา่ ขาน
กนั วา่ ชายหนมุ่ คนหนง่ึ มหี นสี้ นิ จำ� นวนมากจนไมม่ ปี ญั ญาใชค้ นื จงึ ไปปรกึ ษากบั เจา้ หนี้ เจา้ หนี้
บอกว่าถา้ กล้ากระโดดจากหน้าผานล้ี งไปก็จะยกหนส้ี นิ ท้ังหมดให้ ชายหนุม่ จงึ รบั ค�ำท้าและ
ขนึ้ ไปกระโดดหนา้ ผา ซง่ึ ในชว่ งนน้ั มลี มมรสมุ ทำ� ใหเ้ ขาโดนลมพดั ไปตกยงั อกี อา่ วหนงึ่ อยา่ ง
ปลอดภยั ในท่านง่ั ขัดสมาธิ (ชาวบา้ นจงึ เรียกอา่ วนัน้ วา่ “อ่าวตะโละซหี ลา” ซงึ่ ซหี ลา หมายถงึ
ทา่ ขดั สมาธ)ิ ชายหนมุ่ จงึ สามารถปลดหนไ้ี ดใ้ นทสี่ ดุ กลายเปน็ ทม่ี าของชอ่ื “ผาใชห้ น”้ี นน่ั เอง
ผาปลดหนหี้ รอื ผาใชห้ นแี้ ลว้ แตจ่ ะเรยี กกนั ไป เสน้ ทางทอ่ งเทยี่ วในบรเิ วณนจ้ี ะผา่ นเกาะเขาใหญ่
จะมจี ดุ ท่องเที่ยวทส่ี �ำคญั คือ “ปราสาทหินพนั ยอด” อย่ใู นเขตอทุ ยานแหง่ ชาติหมูเ่ กาะเภตรา
และเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานธรณีสตูล ส่ิงมหัศจรรย์ท่ีธรรมชาติที่สร้างขึ้นมาจึงถือเป็น

46 คู่มือทอ่ งเที่ยว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination

แลนดม์ ารก์ สำ� คญั ทแ่ี หง่ หนงึ่ ลกั ษณะเปน็ เกาะหนิ ปนู ตง้ั อยกู่ ลางทะเลมโี พรงคลา้ ยถำ้� ลอด ซง่ึ
เมอ่ื ผา่ นเข้าไปเรากจ็ ะพบกับชายหาดเลก็ ๆ และน�้ำทะเลสเี ขยี วมรกต ท่ีโอบล้อมไปด้วยแทง่ หนิ
ขนาดใหญร่ ปู ร่างสวยงามแปลกตา ดูคลา้ ยกบั ปราสาทในเทพนยิ าย ชาวบา้ นจึงเรยี กกนั วา่
“ปราสาทหินพันยอด” การเข้าไปชมปราสาทหนิ พันยอด ตอ้ งพายเรือเข้าไปชมในช่วงน้�ำลด
เท่าน้ัน หลังจากน้ันน่ังเรือลัดเลาะคลองละงูนักท่องเที่ยวสามารถเพลิดเพลินกันธรรมชาติ
ปา่ โกงกางสองฝง่ั คลองทอี่ ดุ มสมบรู ณ์ นกั ทอ่ งเทยี่ วจะเหน็ กอ้ นหนิ ทโ่ี ผลข่ น้ึ มาเหนอื นำ�้ เปน็
หินรปู รา่ งเหมือนไก่ ฝ่งั ตรงกนั ข้ามเปน็ เขาหนิ ซ้อนกันเป็นช้ัน ๆ คลา้ ยผา้ พับ มปี า่ ชายเลน
อุดมสมบรู ณ์ เชน่ ตน้ โกงกาง ตน้ ตะบนู ทะเล ตน้ เกลด็ มงั กร ตน้ ตะบองเพชร ต้นฝาดดอกแดง
ตน้ ฝาดดอกขาว ตน้ จิกทะเล จดุ หมายปลายทางทช่ี ุมชนทอนไก่ ซงึ่ เปน็ ชมุ ชนเลก็ ๆ ที่มวี ิถี
ของชมุ ชนแบบเรยี บงา่ ย มกี ลมุ่ วสิ าหกจิ ชมุ ชนบา้ นทอนไกท่ ม่ี กี ารเลย้ี งหอยแมลงภใู่ นกระชงั
ชุมชนทอนไกม่ ีเมนูน่าสนใจทม่ี าแลว้ ต้องลองชมิ รสชาติ คือ “ก๋วยเตีย๋ วไกไ่ มฟ้ นื ” ปัจจุบัน
กลายเปน็ “กว๋ ยเต๋ียวไก่เตาถา่ น” อร่อยและราคาประหยัด ชามละ 20 บาท หลงั จากนน้ั
เดนิ ทางไปดา้ นหลงั ของชมุ ชนปนี เขาเลก็ นอ้ ย นกั ทอ่ งเทย่ี วจะพบกำ� แพงหนิ คลา้ ยปราสาทหนิ
พันยอดขนาดย่อม ๆ มากมายสวยงามมาก วิถีชีวิตของชุมชนบ้านทอนไก่นอกจากจะมีวิถี
ประมงพ้ืนบ้านยังมีวิถีทางการเกษตรมีการปลูกข้าวในชุมชนกลิ่นหอมของรวงข้าวออกใหม่
ท�ำให้นึกถึงชวี ติ ในวยั เดก็ ท่ีวงิ่ เล่นตามทุง่ นาข้ึนมาทันที

Pakbara Satun คูม่ ือทอ่ งเทยี่ ว 47
Pakbara Village Destination

48 คมู่ ือท่องเท่ียว Pakbara Satun
Pakbara Village Destination