แผนงานการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว(Green TVET Roadmap)ป งบประมาณ พ.ศ. 2568-2573และแผนปฏิบัติการ (Action Plan)เพื อขับเคลื อนอาชีวศึกษาสีเขียวป งบประมาณ 2568แผนงานการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว(Green TVET Roadmap)ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2573และแผนปฏิบัติการ (Action Plan)เพื่อขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียวปีงบประมาณ 2568สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 4สำ นักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษากระทรวงศึกษาธิการ2568
แผนงานการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET Roadmap)ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2573และแผนปฏิบัติการ (Action Plan)เพื่อขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียว ปีงบประมาณ 2568สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 4ส านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษากระทรวงศึกษาธิการ2568
2สารบัญหน้าส่วนที่ 1 ความส าคัญในการจัดอาชีวศึกษาสีเขียวและสถานการณ์ที่เผชิญอยู่ 31. บทน า 32. เหตุผลในการพัฒนาแผนงานอาชีวศึกษาสีเขียว 83. การผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสีเขียวของสถาบันการอาชีวศึกษา 154. ประโยชน์ของการน าแผนงานอาชีวศึกษาสีเขียวมาใช้ 165. การขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียวในช่วงที่ผ่านมา 166. การวิเคราะห์สถานการณ์การจัดการอาชีวศึกษาสีเขียวของสถาบันการอาชีวศึกษา17ส่วนที่ 2: แผนปฏิบัติการอาชีวศึกษาสีเขียวของสถาบันการอาชีวศึกษา 221. หลักการ 222. กลยุทธ์ 223. แผนการขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียว ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2573 274. แผนปฏิบัติการการขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียว ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568 39ส่วนที่ 3 : การน าแผนอาชีวศึกษาสีเขียวสู่การปฏิบัติ 501. ปัจจัยส าคัญส าหรับการด าเนินการให้ประสบความส าเร็จ 502. กลไกการขับเคลื่อน 513. กลไกการก ากับ ติดตาม และการประเมินความส าเร็จ 51ภาคผนวก 52รายชื่อคณะผู้จัดท าแผนปฏิบัติการ 53
3แผนงานการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2573สถาบันการอาชีวศึกษาการอาชีวศึกษาภาคกลาง 4ส่วนที่ 1: กรณีศึกษาการพัฒนาแผนงานอาชีวศึกษาสีเขียวของประเทศไทย1. บทน า1) ประเทศไทยมีทุนทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ดีซึ่งเป็นพื้นฐานที่ส าคัญต่อการพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืนและการมีคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน ทั้งนี้หากมีการด าเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่มีการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติที่มากเกินพอดี ทั้งในมิติด้านการผลิตและการบริโภคซึ่งก่อให้เกิดของเสีย และมลพิษในระดับที่เกินกว่าความสามารถในการรองรับของระบบนิเวศในพื้นที่ จนส่งผลกระทบให้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศเสื่อมโทรมลงนั้น จะส่งผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของชาติในระยะยาวอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ การมุ่งพัฒนาทางเศรษฐกิจในระยะหลายสิบปีที่ผ่านมาอาจกล่าวได้ว่าเป็นการพัฒนาที่เน้นผลประโยชน์จากการเติบโตทางเศรษฐกิจจนขาดการค านึงถึงความยั่งยืนของการใช้ทรัพยากรธรรมชาติและขีดความสามารถของระบบนิเวศที่เพียงพอ และประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรในการผลิตสินค้าและบริการยังอยู่ในระดับต่ า มีการใช้ทรัพยากรอย่างสิ้นเปลือง และสร้างมูลค่าเพิ่มได้น้อยกว่าที่ควร จึงส่งผลให้ทรัพยากรธรรมชาติของไทยเสื่อมโทรมอย่างรวดเร็วและต่อเนื่อง ในขณะที่ปัญหาสิ่งแวดล้อมจากของเสียและมลพิษทวีความรุนแรงมากขึ้น ซึ่งเป็นความท้าทาย ต่อการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน การประเมินสถานการณ์ของทุนทรัพยากรทางธรรมชาติที่ส าคัญของประเทศ พบว่า ทรัพยากรป่าไม้ของไทยมีแนวโน้มค่อนข้างคงที่ระหว่างการใช้และการปลูกป่าไม้ทดแทนในแต่ละปีแต่ยังต่ ากว่าเป้าหมายที่ก าหนดในการเพิ่มพื้นที่ป่า ปัญหาไฟป่าทั้งที่เกิดจากเหตุการณ์ทางธรรมชาติและฝีมือมนุษย์ได้กลายมาเป็นสาเหตุหลักของการสูญเสียพื้นที่ป่าไม้ที่มากที่สุดของประเทศไทยและมีแนวโน้มที่สถานการณ์ไฟป่าจะมีความรุนแรงเพิ่มสูงขึ้น ประกอบกับแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่น ามาซึ่งภาวะโลกร้อนจะส่งผลให้ภัยคุกคามต่อพื้นที่ป่าไม้และความหลากหลายทางชีวภาพทวีความรุนแรงเพิ่มขึ้นในอนาคตทรัพยากรน า ประเทศไทยมีการพัฒนาแหล่งน้ าต้นทุนเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องทั้งแหล่งน้ าผิวดินและแหล่งน้ าใต้ดิน แต่กิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เพิ่มมากขึ้นทั้งภาคเกษตร อุตสาหกรรม การท่องเที่ยวและการอุปโภคบริโภคของภาคครัวเรือน ส่งผลให้มีปริมาณการใช้น้ าเพิ่มสูงขึ้น ประกอบกับความเสื่อมโทรมของแหล่งน้ าตามธรรมชาติทั้งจากการกระท าของมนุษย์และปัจจัยตามธรรมชาติ รวมถึงความแปรปรวนของปริมาณน้ าฝนในแต่ละปีท าให้มีปริมาณน้ าที่เก็บกักได้ลดลง ส่งผลให้ปัญหาภัยแล้งเกิดขึ้นเป็นประจ าทุกปีและมีแนวโน้มที่จะรุนแรงยิ่งขึ้น ขณะเดียวกันประเทศไทยยังคง
4ประสบกับปัญหาน้ าท่วมอย่างสม่ าเสมอ แม้ในระยะที่ผ่านมาจ านวนประชากรที่ได้รับผลกระทบจะมีแนวโน้มลดลงแต่ก็ยังคงอยู่ในระดับที่ค่อนข้างสูง เมื่อผนวกกับภาวะการแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงมากขึ้น จะยิ่งส่งผลให้ปัญหาน้ าท่วมเป็นความท้าทายที่ส าคัญอย่างไม่อาจหลีกเลี่ยงได้อย่างไรก็ดีความก้าวหน้าของเทคโนโลยีมีแนวโน้มที่จะช่วยยกระดับการบริหารจัดการน้ าและสร้างโอกาสในการเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ า อาทิ การใช้เทคโนโลยีการผลิตที่ช่วยประหยัดน้ า การใช้เทคโนโลยีที่สามารถเชื่อมโยงเครื่องมือและอุปกรณ์ต่างๆ ผ่านระบบอินเทอร์เน็ต (IoT) ในการบริหารจัดการน้ าสูญเสียในระบบส่งน้ า รวมทั้งการคาดการณ์สถานการณ์น้ าให้มีความถูกต้องแม่นย ายิ่งขึ้นในขณะที่ ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง ซึ่งมีบทบาทส าคัญทั้งในด้านการรักษาสมดุลของความหลากหลายทางชีวภาพด้วยการเป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ าและการรองรับกิจกรรมทางเศรษฐกิจรูปแบบต่างๆ ทั้งทางด้านการคมนาคมขนส่ง การท่องเที่ยว และเป็นพื้นที่ท าประมง พบว่าพื้นที่ชายฝั่งทะเลของประเทศไทยอยู่ภายใต้ความเสี่ยงจากภัยคุกคามทั้งทางธรรมชาติและจากการกระท าของมนุษย์ ทั้งการรุกล้ าพื้นที่ป่าชายเลน การปล่อยของเสียลงสู่ทะเลที่ท าให้เกิดการปนเปื้อนของสารพิษ สิ่งปฏิกูล และขยะพลาสติก รวมถึงแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ภาวะโลกร้อนก าลังเป็นภัยต่อทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งอย่างมีนัยส าคัญ โดยส่งผลให้แนวปะการังเสียสมดุลตามธรรมชาติ และปัญหาการกัดเซาะชายฝั่งทวีความรุนแรงขึ้นในหลายพื้นที่การจัดการของเสีย เป็นความท้าทายส าคัญของการจัดการด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศ จากการขยายตัวของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและรูปแบบการใช้ชีวิตของประชาชนที่เปลี่ยนแปลงไป ส่งผลให้ปริมาณขยะในประเทศไทยเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้จะมีระบบการก าจัดขยะที่ถูกวิธีและมีการน าขยะกลับไปหมุนเวียนใช้ใหม่ก็ตาม ยังคงต่ ากว่าค่าเป้าหมายที่ก าหนดไว้มีปริมาณขยะตกค้างจ านวนมากที่จะส่งผลกระทบต่อคุณภาพแหล่งน้ า สิ่งมีชีวิตในน้ า ตลอดจนแหล่งน้ าผิวดินและทะเลในที่สุด ทั้งนี้สาเหตุของขยะตกค้างมาจากศักยภาพของระบบ การจัดการขยะที่ไม่เพียงพอ จึงไม่สามารถรองรับปริมาณขยะที่เพิ่มขึ้นตามอัตราการขยายตัวของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ประกอบกับการขาดการคัดแยกขยะตั้งแต่ต้นทาง จึงท าให้ไม่สามารถน าขยะไปใช้ประโยชน์ซ้ าได้อย่างเต็มรูปแบบ ปัญหามลพิษทางอากาศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งฝุ่นละอองขนาดไม่เกิน 2.5 ไมครอน ที่ส่วนใหญ่มาจากการเผาไหม้ที่ไม่สมบูรณ์อาทิการเผาขยะหรือวัสดุการเกษตรในที่โล่ง ไอเสียจากรถยนต์ การเผาไหม้จากเครื่องยนต์ดีเซล การปล่อยก๊าซเสียในภาคอุตสาหกรรม รวมถึงภัยธรรมชาติอย่างไฟป่าเป็นมลพิษทางอากาศที่เกิดขึ้นและมีปริมาณเกินค่ามาตรฐานเป็นประจ าทุกปี โดยเฉพาะในพื้นที่เขตอุตสาหกรรมและเมืองใหญ่ที่มีประชากรและการจราจรหนาแน่นและปัญหาสิ่งแวดล้อมในพื้นที่อุตสาหกรรมหลัก ส าหรับประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมที่ทั่วโลกให้ความส าคัญ คือการปล่อยก๊าซเรือนกระจกนั้น ประเทศไทยได้ประกาศเป้าหมายการลดก๊าซเรือนกระจกและการด าเนินงานด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศภายหลัง ปี 2563 (ค.ศ.2020) ที่จะลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกลง แม้
5แนวโน้มปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมต่างๆ จะเพิ่มขึ้นมาโดยตลอด แต่ประเทศไทยมีการปล่อยก๊าซเรือนกระจกต่ ากว่าประมาณการในปริมาณก๊าซเรือนกระจกปกติที่คาดว่าจะเกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง เมื่อพิจารณาแหล่งที่มาในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกพบว่าสัดส่วนของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกที่มากที่สุดมาจากการใช้พลังงานซึ่งมาจากการผลิตไฟฟ้า การคมนาคมขนส่งภาคอุตสาหกรรม และการก่อสร้างตามล าดับ ดังนั้นการผลิตไฟฟ้าและการคมนาคมขนส่ง จะมีบทบาทที่ส าคัญอย่างมากต่อการควบคุมปริมาณก๊าซเรือนกระจกของไทย พร้อมกับการพัฒนาความสามารถในการดูดกลับก๊าซเรือนกระจกของภาคป่าไม้และการใช้ประโยชน์ที่ดิน อย่างไรก็ดีเพื่อให้สามารถบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนของประเทศไทย ภายในปี2593 (ค.ศ. 2050) และบรรลุตามเจตจ านงในการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ในปี2608 (ค.ศ. 2065) ตามถ้อยแถลงของนายกรัฐมนตรีต่อที่ประชุมสมัชชารัฐภาคีกรอบอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศสมัยที่ 26 ประเทศไทยอาจต้องพิจารณาเป้าหมายเชิงกลยุทธ์ที่มีความท้าทายยิ่งขึ้น พร้อมทั้งวางยุทธศาสตร์ระยะยาวเพื่อให้การปล่อยก๊าซเรือนกระจกลดลงถึงร้อยละ 40หรือคิดเป็นปริมาณก๊าซเรือนกระจกที่จะปล่อยได้222 ล้านตันคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่าในปี 2573 (ค.ศ. 2030) ซึ่งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอยู่ระหว่างการพิจารณาปรับค่าเป้าหมายย่อย รวมถึงแผนด าเนินงานทั้งในระยะสั้น และระยะกลางเพื่อให้สอดรับกับเจตนารมณ์ดังกล่าว ทั้งนี้แนวโน้มของความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและกระแสความตระหนักต่อภาวะการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศจะส่งเสริมให้เกิดอุปสงค์ต่อพลังงานสะอาดเพิ่มขึ้น อันจะน ามาซึ่งโอกาสที่ส าคัญในการลดก๊าซเรือนกระจกในระยะต่อไปของไทย โดยที่ภาครัฐจะต้องด าเนินการเตรียมความพร้อมด้านโครงสร้างพื้นฐานให้สามารถรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่การใช้พลังงานหมุนเวียนและรถยนต์ไฟฟ้าอย่างเพียงพอเหมาะสม
6แผนภาพ 1 แผนงาน Net Zero ของประเทศไทย ปี พ.ศ.2608 (Thailand net zero roadmap 2065)ที่มา : https://x.com/UNDPThailand/status/1455464637479063556สภาพภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื นที่ราบลุ่ม ประชากรจ านวนมากพึ่งพิงการด ารงชีพจากภาคการเกษตร ประเทศไทยจึงมีความเสี่ยงสูงที่จะได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทั้งยังต้องเผชิญความท้าทายจากผลของการพัฒนาทางเศรษฐกิจและกายภาพที่ก่อให้เกิดการท าลายสมดุลของสิ่งแวดล้อม พร้อมกับความต้องการใช้น้ าที่เพิ่มขึ้นตามการขยายตัวของเมืองและพื้นที่เขตเศรษฐกิจ ซึ่งอาจก่อให้เกิดปัญหาด้านสิ่งแวดล้อมที่จะทวีความซับซ้อนยิ่งขึ้นในระยะยาวการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และภัยคุกคามจากภัยพิบัติทางธรรมชาติยังมีแนวโน้มที่คาดว่าจะเกิดขึ้นบ่อยครั้งและทวีความรุนแรงยิ่งขึ้นในอนาคต อาจน ามาซึ่งความสูญเสียและผลกระทบต่อทั้งเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมได้อย่างมหาศาล เป็นความเสี่ยงของการบริหารจัดการที่ไทยยังมีขีดความสามารถและประสิทธิภาพในการบริหารจัดการสถานการณ์วิกฤติไม่เพียงพอ จึงจ าเป็นที่จะต้องแก้ไขด้วยการจัดการปัญหาที่ต้นเหตุ เพื่อลดความเสี่ยงและ ผลกระทบจากภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยส่งเสริมการใช้มาตรการเชิงป้องกัน ก่อนเกิดภัยในพื้นที่ส าคัญ อาทิ
7การบูรณาการข้อมูลที่เกี่ยวข้องเพื่อจัดท าแผนที่เสี่ยงภัยประกอบการวางผังเมือง ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีในการบริหารจัดการความเสี่ยงจากภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การให้ความรู้และสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมเพื่อเพิ่มศักยภาพประชาชนและชุมชนในการรับมือกับภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การอนุรักษ์ฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศ รวมถึงการส่งเสริม ความร่วมมือกับต่างประเทศเพื่อบริหารจัดการความเสี่ยงจากภัยคุกคามทางธรรมชาติร่วมกัน2) เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืนของสหประชาชาติโดยก าหนดทิศทางการพัฒนาที่อยู่บนพื้นฐานของแนวคิด “ไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง” มุ่งเสริมสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับประชาชนทุกกลุ่ม ทั้งในมิติของการมีปัจจัยที่จ าเป็นส าหรับการด ารงชีวิตขั้นพื้นฐานที่เพียงพอ การมีสภาพแวดล้อมที่ดี การมีปัจจัย สนับสนุนให้มีสุขภาพที่สมบูรณ์ทั้งทางร่างกายและจิตใจ การมีโอกาสที่จะใช้ศักยภาพของตนในการสร้างความเป็นอยู่ที่ดี และการมุ่งส่งต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ดีไปยังคนรุ่นต่อไปแผนภาพ 2 เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable development goals)ที่มา : https://www.sdgmove.com/intro-to-sdgs/โดยเป้าหมายที่สอดคล้องกับมิติด้านสิ่งแวดล้อม ได้แก่ เป้าหมายที่ 6 สร้างหลักประกันเรื่องน้ าและการสุขาภิบาล ให้มีการจัดการอย่างยั่งยืนและมีสภาพพร้อมใช้ ส าหรับทุกคน เป้าหมายที่ 12 สร้างหลักประกันให้มีแบบแผนการผลิตและการบริโภคที่ยั่งยืน และเป้าหมายที่ 15 ปกป้อง ฟื้นฟู และสนับสนุนการใช้ระบบนิเวศบนบกอย่างยั่งยืน จัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน ต่อสู้การกลายสภาพเป็นทะเลทราย หยุดการเสื่อมโทรมของที่ดินและฟื้นสภาพกลับมาใหม่ และหยุดการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ
83) แนวทางส าคัญส าหรับการพัฒนาทุนทางทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในระยะต่อไป คือการเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้างจากการเน้นผลทางเศรษฐกิจระยะสั้นไปสู่การเจริญเติบโตที่ยั่งยืน ซึ่งการพัฒนาประเทศในอนาคตจะไม่สามารถแยกประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมออกจากการด าเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมได้อีกต่อไป จึงต้องก าหนดเป้าหมายอย่างชัดเจนในการมุ่งสู่เศรษฐกิจหมุนเวียนและสังคมคาร์บอนต่ าอย่างเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ควบคู่กับการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการบริโภค เพื่อลดการใช้วัตถุดิบและลดของเสียจากกระบวนการผลิต เพื่อแก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมและแก้ปัญหาการใช้ทรัพยากรที่ไม่มีประสิทธิภาพ ซึ่งท าลายความยั่งยืนของทรัพยากรธรรมชาติและระบบนิเวศ เป็นจุดเริ่มต้นสู่การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมก้าวหน้าควบคู่ไปกับการรักษาสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล เพื่อส่งต่อทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ดีไปยังคนรุ่นต่อไปในระยะยาว โดยการส่งเสริมให้เกิดเศรษฐกิจหมุนเวียนที่มีการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ ยั่งยืน และสอดคล้องกับขีดความสามารถในการรองรับของระบบนิเวศอย่างเป็นรูปธรรม โดยใช้ประโยชน์จากองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีและนวัตกรรมในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมไทย บนพื นฐานของการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุดของทุกภาคส่วน โดยอาศัยกลไกและมาตรการสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรมให้เกิดการลงทุนสีเขียวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมเพิ่มมากขึ น พร้อมทั งผลักดันให้ภาคการผลิตปรับรูปแบบการด าเนินธุรกิจตามแนวทางทางเศรษฐกิจหมุนเวียนและสังคมคาร์บอนต่ า ส่งเสริมให้ชุมชนท้องถิ่นและเกษตรกรเข้ามามีส่วนร่วมฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและได้รับประโยชน์จากเศรษฐกิจหมุนเวียนอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อพัฒนากลไกสร้างแรงจูงใจให้เกิดการปรับพฤติกรรมทางเศรษฐกิจและการด ารงชีพอย่างยั่งยืนอาชีวศึกษาสีเขียวจึงเป็นแนวทางในการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาโดยให้ความส าคัญกับสมรรถนะของผู้เรียนในระบบเศรษฐกิจหหมุนเวียนที่มีการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ โดยอาศัยกลไกด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมสนับสนุนการลงทุนของภาคประกอบการในการปรับรูปแบบการด าเนินธุรกิจตามแนวทางทางเศรษฐกิจหมุนเวียนและสังคมคาร์บอนต่ า หรือเศรษฐกิจสีเขียวที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม น าไปสู่การเปลี่ยนแปลงเชิงระบบเพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนทั งมิติด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี2. เหตุผลในการพัฒนาแผนงานอาชีวศึกษาสีเขียวบริบทเชิงนโยบาย ยุทธศาสตร์ และจุดเน้นในด้านการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสีเขียว1) ยุทธศาสตร์ชาติ20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) ด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมมีเป้าหมายการพัฒนาที่ส าคัญเพื่อน าไปสู่การบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนในทุกมิติ ทั้งมิติด้านสังคม เศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม ธรรมาภิบาล และความเป็นหุ้นส่วนความ
9ร่วมมือระหว่างกันทั้งภายในและภายนอกประเทศอย่างบูรณาการ ใช้พื้นที่เป็นตัวตั้งในการก าหนดกลยุทธ์และแผนงาน และการให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องได้เข้ามามีส่วนร่วมในแบบทางตรงให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ โดยเป็นการด าเนินการบนพื้นฐานการเติบโตร่วมกัน ไม่ว่าจะเป็นทางเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อม และคุณภาพชีวิต ให้ความส าคัญกับการสร้างสมดุลทั้ง 3 ด้าน อันจะน าไปสู่ความยั่งยืนเพื่อคนรุ่นต่อไปอย่างแท้จริงตัวชี้วัด ประกอบด้วย (1) พื้นที่สีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (2) สภาพแวดล้อมและทรัพยากรธรรมชาติที่เสื่อมโทรมได้รับการฟื้นฟู (3) การเติบโตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และ (4) ปริมาณก๊าซเรือนกระจก มูลค่าเศรษฐกิจฐานชีวภาพประเด็นยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 6 ประเด็น ได้แก่(1) สร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมเศรษฐกิจสีเขียว โดยเพิ่มมูลค่าของเศรษฐกิจฐานชีวภาพให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ด้านการสร้างความสามารถในการแข่งขัน อนุรักษ์และฟื้นฟูความหลากหลายทางชีวภาพในและนอกถิ่นก าเนิด อนุรักษ์และฟื้นฟูแม่น้ าล าคลองและแหล่งน้ าธรรมชาติทั่วประเทศ รักษาและเพิ่มพื้นที่สีเขียวที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และส่งเสริมการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน(2) สร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมเศรษฐกิจภาคทะเล โดยเพิ่มมูลค่าของเศรษฐกิจฐานชีวภาพทางทะเล ปรับปรุง ฟื้นฟู และสร้างใหม่ทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่งทั้งระบบ ฟื้นฟูชายหาดที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว ชายฝั่งทะเลได้รับการป้องกันและแก้ไขทั้งระบบ และมีนโยบายการจัดการชายฝั่งแบบบูรณาการอย่างเป็นองค์รวม และพัฒนาและเพิ่มสัดส่วนกิจกรรมทางทะเลที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม(3) สร้างการเติบโตอย่างยั่งยืนบนสังคมที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศโดย ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก มีการปรับตัวเพื่อลดความสูญเสียและเสียหายจากภัยธรรมชาติและผลกระทบที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ยุทธศาสตร์ชาติด้านการสร้างการเติบโตบนคุณภาพชีวิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม มุ่งเป้าสู่การลงทุนที่เป็นมิตรต่อสภาพภูมิอากาศในการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานของภาครัฐและภาคเอกชน และพัฒนาและสร้างระบบรับมือปรับตัวต่อโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้ าที่เกิดจากการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ(4) พัฒนาพื้นที่เมือง ชนบท เกษตรกรรมและอุตสาหกรรมเชิงนิเวศ มุ่งเน้นความเป็นเมืองที่เติบโตอย่างต่อเนื่อง โดย จัดท่าแผนผังภูมินิเวศเพื่อการพัฒนาเมือง ชนบท พื้นที่เกษตรกรรมและอุตสาหกรรม รวมถึงพื้นที่อนุรักษ์ตามศักยภาพ และความเหมาะสมทางภูมินิเวศอย่างเป็นเอกภาพ พัฒนาพื้นที่เมือง ชนบท เกษตรกรรม และ อุตสาหกรรมเชิงนิเวศ ที่มีการบริหารจัดการตามแผนผังภูมินิเวศอย่างยั่งยืน จัดการมลพิษที่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสารเคมีในภาคเกษตรทั้งระบบ ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากลและค่ามาตรฐานสากล สงวนรักษา อนุรักษ์ฟื้นฟู และ
10พัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ มรดกทางสถาปัตยกรรมและศิลปวัฒนธรรม อัตลักษณ์ และวิถีชีวิตพื้นถิ่นบนฐานธรรมชาติ และฐานวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน พัฒนาเครือข่ายองค์กรพัฒนาเมืองและชุมชน รวมทั้งกลุ่มอาสาสมัคร ด้วยกลไกการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในท้องถิ่น และเสริมสร้างระบบสาธารณสุขและอนามัยสิ่งแวดล้อมและยกระดับความสามารถในการป้องกันโรคอุบัติใหม่และอุบัติซ้ า(5) พัฒนาความมั่นคงน้ า พลังงาน และเกษตรที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมโดย พัฒนาการจัดการน้ าเชิงลุ่มน้ าทั้งระบบเพื่อเพิ่มความมั่นคงด้านน้ าของประเทศ เพิ่มผลิตภาพของน้ าทั้งระบบในการใช้น้ าอย่างประหยัด รู้คุณค่า และสร้างมูลค่าเพิ่มจากการใช้น้ าให้ทัดเทียมกับระดับสากล พัฒนาความมั่นคงพลังงานของประเทศ และส่งเสริมการใช้พลังงานที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานโดยลดความเข้มข้นของการใช้พลังงาน พัฒนาความมั่นคงด้านการเกษตรและอาหารของประเทศและชุมชน ในมิติปริมาณ คุณภาพ ราคาและการเข้าถึงอาหาร(6) ยกระดับกระบวนทัศน์เพื่อก าหนดอนาคตประเทศ โดย ส่งเสริมคุณลักษณะและพฤติกรรมที่พึงประสงค์ด้านสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตที่ดีของคนไทย พัฒนาเครื่องมือ กลไกและระบบยุติธรรม และระบบประชาธิปไตยสิ่งแวดล้อม จัดโครงสร้างเชิงสถาบันเพื่อจัดการประเด็นร่วม ด้านการบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมที่ส าคัญ และพัฒนาและด่าเนินโครงการที่ยกระดับกระบวนทัศน์ เพื่อก าหนดอนาคตประเทศ ด้านทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อมและวัฒนธรรม บนหลักของการมีส่วนร่วม และธรรมาภิบาลแผนภาพ 3 ยุทธศาสตร์ชาติ20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) (Thailand 20 Years national strategyYear 2028-2037)ที่มา : https://www.nesdc.go.th/download/document/SAC/NS_SumPlanOct2018.pdf
112) แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570) (ค.ศ. 2023-2027) ก าหนดเป้าหมายหลักของการพัฒนาจ ที่เกี่ยวข้องกับการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสีเขียว ได้แก่ (1) การปรับโครงสร้างภาคการผลิตและบริการสู่เศรษฐกิจฐานนวัตกรรม มุ่งยกระดับขีดความสามารถในการแข่งขันของภาคการผลิตและบริการส าคัญ ผ่านการผลักดันส่งเสริมการสร้างมูลค่าเพิ่ม โดยใช้นวัตกรรม เทคโนโลยี และความคิดสร้างสรรค์ ที่ตอบโจทย์พัฒนาการของสังคมยุคใหม่และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม พร้อมทั้งให้ความส าคัญกับการเชื่อมโยงเศรษฐกิจท้องถิ่นและผู้ประกอบการรายย่อยกับห่วงโซ่มูลค่าของภาคการผลิตและบริการเป้าหมาย รวมถึงพัฒนาระบบนิเวศที่ส่งเสริมการค้าการลงทุนและนวัตกรรม(2) การพัฒนาคนส าหรับโลกยุคใหม่ มุ่งพัฒนาให้คนไทยมีทักษะและคุณลักษณะที่เหมาะสมกับโลกยุคใหม่ ทั้งทักษะในด้านความรู้ ทักษะทางพฤติกรรม และคุณลักษณะตามบรรทัดฐานที่ดีของสังคม และเร่งรัดการเตรียมพร้อมก าลังคนให้มีคุณภาพสอดคล้องกับความต้องการของตลาดแรงงาน และเอื้อต่อการปรับโครงสร้างเศรษฐกิจไปสู่ภาคการผลิตและบริการเป้าหมายที่มีศักยภาพและผลิตภาพสูงขึ้น รวมทั้งให้ความส าคัญกับการสร้างหลักประกันและความคุ้มครองทางสังคมที่สามารถส่งเสริมความมั่นคงในชีวิต(3) การเปลี่ยนผ่านการผลิตและบริโภคไปสู่ความยั่งยืน มุ่งลดการก่อมลพิษ ควบคู่ไปกับการผลักดันให้เกิดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างมีประสิทธิภาพและสอดคล้องกับขีดความสามารถในการรองรับของระบบนิเวศ ตลอดจนลดปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกเพื่อให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมายความเป็นกลางทางคาร์บอนภายในปี 2593 และบรรลุเป้าหมายการปล่อยก๊าซเรือนกระจกสุทธิเป็นศูนย์ภายในปี ๒๖๐๘(4) การเสริมสร้างความสามารถของประเทศในการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงและความเสี่ยงภายใต้บริบทโลกใหม่ มุ่งสร้างความพร้อมในการรับมือและแสวงหาโอกาสจากการเป็นสังคมสูงวัย การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ภัยโรคระบาด และภัยคุกคามทางไซเบอร์ พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและกลไกทางสถาบันที่เอื้อต่อการเปลี่ยนแปลงสู่ดิจิทัล รวมทั้งปรับปรุงโครงสร้างและระบบการบริหารงานของภาครัฐให้สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของบริบททางเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยีได้อย่างทันเวลามีประสิทธิภาพ และมีธรรมาภิบาล
12แผนภาพ 4 แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566-2570) (13th National plan and 13 goals for transforming Thailand Year 2023-2027)ที่มา : https://www.nesdc.go.th/download/Plan13/Doc/Plan13_DraftFinal.pdfเพื่อถ่ายทอดเป้าหมายหลักไปสู่ภาพของการขับเคลื่อนที่ชัดเจนในลักษณะของวาระการพัฒนาที่เอื้อให้เกิดการท างานร่วมกันของหลายหน่วยงานและหลายภาคส่วนในการผลักดันการพัฒนาเรื่องใดเรื่องหนึ่งให้เกิดผลได้อย่างเป็นรูปธรรม แผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 13 จึงได้ก าหนดหมุดหมายการพัฒนา จ านวน 13 หมุดหมาย ซึ่งเป็นการบ่งบอกถึงสิ่งที่ประเทศไทยปรารถนาจะ “เป็น” หรือมุ่งหวังจะ “มี” เพื่อสะท้อนประเด็นการพัฒนาที่มีล าดับความส าคัญสูงต่อการพลิกโฉมประเทศไทยสู่ “สังคมก้าวหน้า เศรษฐกิจ สร้างมูลค่าอย่างยั่งยืน” โดยหมุดหมายทั้ง 13 ประการ แบ่งออกได้เป็น ภ มิติ ได้แก่ มิติภาคการผลิตและบริการเป้าหมาย (หมุดหมายที่ 1-6) มิติโอกาสและความเสมอภาคทางเศรษฐกิจและสังคม (หมุดหมายที่ 7-9) มิติความยั่งยืนของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (หมุดหมายที่ 10-11) ได้แก่ หมุดหมายที่ 10 ไทยมีเศรษฐกิจหมุนเวียนและสังคมคาร์บอนต่ า หมุดหมายที่ 11 ไทยสามารถลดความเสี่ยงและผลกระทบจากภัยธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
13แผนภาพ 5 แผนพัฒนาแห่งชาติฉบับที่ 13 และแนวทางการพัฒนาหลักและเป้าหมายหลัก(13th National plan and alignment of development milestone and main targets)ที่มา : https://www.nesdc.go.th/download/Plan13/Doc/Plan13_DraftFinal.pdf3) นโยบายรัฐบาล นางสาวแพทองธาร ชินวัตร นายกรัฐมนตรี แถลงต่อรัฐสภา เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 12 กันยายน 2567 จากสภาวะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศของโลก (Climate Change) ที่ส่งผลกระทบต่อทั้งภาคเกษตรกรรมและภาคการท่องเที่ยว ตัวอย่างเช่น ในปี 2567 ประเทศไทยเผชิญกับภาวะภัยแล้งในช่วงครึ่งปีแรกและจะเผชิญภาวะฝนตกหนักผิดปกติ ในช่วงครึ่งหลังของปี นอกจากนี้ ในช่วงหลายปีที่ผ่านมาสถานการณ์มลพิษทางอากาศ PM 2.5 ของไทยยังย่ าแย่ต่อเนื่อง ส่งผลกระทบต่อสุขภาพของพี่น้องคนไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้และท าให้มีคนป่วยจากมลพิษทางอากาศกว่า 10 ล้านคน ในปี 2566 ซึ่งมีความจ าเป็นที่จ าต้องรักษาสภาพแวดล้อมอย่างถูกวิธีด้านการส่งเสริมโอกาสในอุตสาหกรรมแห่งอนาคต รัฐบาลจะส่งเสริมเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy or Eco-friendly Economy) โดยอาศัยจุดแข็งของที่ตั้งใกล้เส้นศูนย์สูตรเข้าถึงพลังงานแสงอาทิตย์ได้ตลอดทั้งปี สนับสนุนให้ประเทศไทยเป็นแหล่งผลิตพลังงานสะอาด ทั้งพลังงานแสงอาทิตย์ เช่น การติดตั้งแผงโซลาร์เซลล์บนหลังคาและผืนน้ า พลังงานน้ า และพลังงานทางเลือกอื่น ๆ รวมทั้งพัฒนาตลาดซื้อขายไฟฟ้าเสรีและคาร์บอนเครดิต (Carbon Credit) เพื่อความยั่งยืน และการเสริมสร้างความมั่นคง ด้านพลังงานรูปแบบใหม่ส าหรับทั้งการบริโภคภายในประเทศและการส่งออกพลังงานสู่ภูมิภาคอาเซียน รวมทั้งการปรับกระบวนการผลิตของภาคอุตสาหกรรม ภาคเกษตรกรรม และภาคธุรกิจบริการ ให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในการบริหารประเทศในยุคนี้จะไม่สามารถมองผ่านความท้าทายและโอกาส ของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมไปได้ รัฐบาลมีนโยบายในการสร้างความยั่งยืน ของทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมควบคู่ไปกับการขับเคลื่อนเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ ดังนี้
14(1) ให้ความส าคัญกับการฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ อนุรักษ์ ความหลากหลายทางชีวภาพ และรักษาสมดุลของระบบนิเวศท้องถิ่น เพื่อให้เป็นรากฐานส าคัญ ในการด ารงชีวิต และเพิ่มขีดความสามารถของพื้นที่และชุมชนท้องถิ่นในการจัดการสิ่งแวดล้อม และปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รัฐบาลจะสร้างการมีส่วนร่วมในการรับมือ กับภัยธรรมชาติ โดยเฉพาะการแก้ปัญหา PM2.5 และการบริหารจัดการน้ าที่จะต้องได้รับความร่วมมือระหว่างประเทศ นอกจากนี้ รัฐบาลจะจัดการกับปัญหาการลักลอบก าจัดหรือฝังกลบกากอุตสาหกรรม/ของเสียอันตรายด้วยความเข้มงวด และสนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชน ในการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ซึ่งรวมถึงทรัพยากรทางทะเล และชายฝั่งทั้งระบบ (2) ยกระดับการบริหารจัดการน้ า จะจัดหาน้ าสะอาดส าหรับอุปโภคบริโภคให้ประชาชนทุกพื้นที่เข้าถึงได้ และจะเร่งให้น้ าถึงไร่นาด้วยการเพิ่มศักยภาพ แหล่งกักเก็บน้ า และเพิ่มประสิทธิภาพระบบกระจายน้ า ควบคู่กับการขยายเขตชลประทาน พร้อมทั้งเพิ่มแหล่งนน้ าเพื่อรองรับการเติบโตของภาคอุตสาหกรรม นอกจากนี้จะแก้ปัญหาน้าท่วม น้ าแล้งร่วมกับทุกภาคส่วน โดยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการน้ าทั้งระบบ โดยค านึงถึงความสอดคล้องกับศักยภาพของลุ่มน้ าและความต้องการของประชาชนในพื้นที่ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรน้ าอย่างยั่งยืน (3) สานต่อนโยบายความเป็นกลางทางคาร์บอน (Carbon Neutrality) เพื่อให้ประเทศไทยเป็นผู้น าของอาเซียนในด้านการลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์สู่ชั้นบรรยากาศ ซึ่งจะช่วยเปิดประตูบานใหญ่สู่การค้าโลกและช่วยสร้างข้อได้เปรียบให้ผู้ผลิตสินค้า และบริการในประเทศ ตลอดจนส่งเสริมให้ไทยเป็นศูนย์กลางด้านการซื้อขายคาร์บอนเครดิต (Carbon Credit) ของอาเซียนผ่านตลาดหลักทรัพย์ไทย4) นโยบายกระทรวงศึกษาธิการ ในปีงบประมาณ 2568 ส่งเสริมให้มีกระบวนการสร้างความปลอดภัยให้แก่ผู้เรียน ส่งเสริมให้ผู้เรียนมีความสุข และให้ความส าคัญกับการพัฒนาทักษะอาชีพที่จ าเป็นแห่งอนาคต5) จุดเน้นส านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ในปีงบประมาณ 2568-2569 ส านักงานคณะกรรมการการอาชรวศึกษาก าหนดจุดเน้นการท างาน เสริมสร้างอาชีวศึกษาแห่งความสุข ปลอดภัย และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย 1) ส่งเสริมและสนับสนุนสถานศึกษาแห่งความสุข (ห้องเรียนดี สุขาดี ฯลฯ) 2) เสริมสร้างสถานศึกษาปลอดภัยและวิทยาลัยสีขาว 3) สร้างและส่งเสริมการรักษาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน มุ่งสู่การใช้พลังงานสะอาด3. การผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสีเขียวของสถาบันการอาชีวศึกษา
153.1 การจัดอาชีวศึกษาของสถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา หลักสูตร และจ านวนนักเรียนนักศึกษาแผนภาพ 6 จ านวนนักเรียน นักศึกษา จ าแนกตามสถานศึกษา และประเภทวิชาที่ ประเภทวิชา ระดับ ปวช. ระดับ ปวส. ระดับปริญญาตรี รวม1 อุตสาหกรรม 5,942 3,617 254 9,8132 พาณิชยกรรม/บริหารธุรกิจ 2,767 1,384 418 4,5693 ศิลปกรรม 381 4 46 4314 คหกรรม 331 11 117 4595 อุตสาหกรรมท่องเที่ยว 368 115 31 5146 อุตสาหกรรมสิ่งทอ 27 0 0 277 เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร72 0 20 928 อุตสาหกรรมโลจิสติกส์ 205 412 0 6179 อุตสาหกรรมอาหาร 333 263 0 59610 ศิลปกรรมและเศรษฐกิจสร้างสรรค์594 269 0 86311 อุตสาหกรรมแฟชั่นและสิ่งทอ 75 42 0 11712 อุตสาหกรรมดิจิทัลและเทคโนโลยีสารสนเทศ1,029 843 0 1,872รวม 12,124 6,960 886 19,970ที่มา : สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง4แผนภาพ 7 จ านวนผู้เรียนอาชีวศึกษาระดับปริญญาตรี จ าแนกตามหลักสูตรสถานศึกษา สาขาวิชา ชั้นปีที่ 1(รหัส 68)ชั้นปีที่ 2(รหัส 67)รวม1. วท.สุพรรณบุรี 1. เทคโนโลยีเครื่องกล 29 15 442. การจัดการโลจิสติกส์ 47 41 883. เทคโนโลยีสารสนเทศ 7 5 122. วอศ.สุพรรณบุรี 4. เทคโนโลยีธุรกิจดิจิทัล 20 15 355. การบัญชี 26 24 506. คอมพิวเตอร์โปรแกรมเมอร์ 6 1 73. วอศ.นครปฐม 7. การบัญชี 38 28 668. การจัดการโลจิสติกส์ 12 5 179. การโรงแรม 19 12 3110. เทคโนโลยีอาหารและโภชนาการ53 39 9211. เทคโนโลยีธุรกิจดิจิทัล 18 10 2812. ดิจิทัลกราฟิก 21 25 4613. การจัดการธุรกิจค้าปลีก 51 25 764. วท.นครปฐม 14. เทคโนโลยีไฟฟ้า 33 22 55
16สถานศึกษา สาขาวิชา ชั้นปีที่ 1(รหัส 68)ชั้นปีที่ 2(รหัส 67)รวม15. เทคโนโลยีเครื่องกล 10 16 265. วอศ.กาญจนบุรี 16. เทคโนโลยีธุรกิจดิจิทัล 41 16 5717. เทคโนโลยีอาหารและโภชนาการ12 11 236. วท.กาญจนบุรี 18. เทคโนโลยีเครื่องกล 18 19 377. วท.ราชบุรี 19. เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์ 21 20 418. วท.โพธาราม 20. เทคโนโลยีไฟฟ้า 30 15 45รวมทั้งสิ้น 30 15 45รวมทั้งสิ้นทุกสถานศึกษา 512 364 876ที่มา : สถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง44. ประโยชน์ของการน าแผนงานอาชีวศึกษาสีเขียวมาใช้เพื่อเป็นแนวทางให้สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสมรรถนะสูงที่เชื่อมโยงอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET) ทักษะสีเขียว (Green skills) และการท างานสีเขียว (Green jobs) ที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงด้านอาชีพ รองรับการเปลี่ยนแปลงในภาคอุตสาหกรรม เกษตร และบริการไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี5. การขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียวในส่วนที่ผ่านมา5.1 ส านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษาห้วงเวลาก่อนปี 2564 มีการบรรจุรายวิชาที่เกี่ยวกับอาชีวอนามัยและความปลอดภัย รวมทั้งรายวิชาที่เกี่ยวข้องการการอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อมในหลักสูตรอาชีวศึกษา การพัฒนาทักษะและสร้างความตระหนักแก่ผู้เรียนให้เห็นความส าคัญต่อการมีส่วนร่วมในการประกอบอาชีพอย่างมีจรรยาบรรณ การอนุรักษ์ทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ห้วงเวลาระหว่างปี 2565-2566 เพิ่มการส่งเสริมและสนับสนุนให้สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาขับเคลื่อนการพัฒนาอาชีวอนามัย (Occupational health) ความปลอดภัยในการท างาน (Safety workplace) และการรักษาสิ่งแวดล้อมในงานอาชีพ (Environment) ห้วงเวลาตั งแต่ปี 2567 เป็นต้นมา มีความร่วมมือกับ UNESCO และ UNEVOC ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาแผนขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET roadmap) เพื่อน าสู่การปฏิบัติระหว่างปี 2568-2573
17แผนภาพ 8 การขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียวของส านักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา ที่มา : ส านักนโยบายและแผนการอาชีวศึกษา, 2567(2) สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัดห้วงเวลาตั งแต่ปี 2568 - เป็นต้นมา ด าเนินการจัดท าแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET Roadmap) ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2573และแผนปฏิบัติการ (Action Plan)เพื่อขับเคลื่อนอาชีวศึกษาสีเขียว ปีงบประมาณ 2568 ของสถาบันการอาชีวศึกษาภาคกลาง 4 และน าสู่การปฏิบ้ติ1.4 ประโยชน์ของการน าแผนงานอาชีวศึกษาสีเขียวมาใช้เพื่อเป็นแนวทางให้สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสมรรถนะสูงที่เชื่อมโยงอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET) ทักษะสีเขียว (Green skills) และการท างานสีเขียว (Green jobs) ที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงด้านอาชีพ รองรับการเปลี่ยนแปลงในภาคอุตสาหกรรม เกษตร และบริการไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม สิ่งแวดล้อม และเทคโนโลยี1.5การวิเคราะห์สถานการณ์การจัดการอาชีวศึกษาสีเขียวของสถาบันการอาชีวศึกษา1.5.1 Strengths (จุดแข็ง) ปัจจัยภายในที่สร้างความได้เปรียบต่อการผลิตและพัฒนาก าลังคนสีเขียว โดยอาจเป็นสิ่งที่สถาบันท าได้ดี หรือคุณสมบัติพิเศษที่ท าให้สถาบันโดดเด่น โดยอาจ
18รวมถึงทรัพยากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทาง ความสัมพันธ์อันดีระหว่างสถาบันกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีp1. ครู คณาจารย์ และบุคลากรทางการศึกษามีวุฒิการศึกษาตรงตามสาขาวิชาที่เปิดสอน 2. สถาบันฯ มีหลักสูตรที่หลากหลายสามารถสอดแทรกเนื้อหาเกี่ยวกับ Green TVET เพื่อเสริมสร้างความรู้ให้กับผู้เรียนได้3. มีการส่งเสริมและพัฒนาความร่วมมือ (MOU) กับภาคประกอบการและหน่วยงานอื่นๆ ภายในประเทศ ต่อยอดด้าน Green TVETได้4. นักศึกษาได้รับโอกาสในการปฏิบัติงานในสถานประกอบการจริงที่สามารถเรียนรู้ การใช้เครื่องมือและอุปกรณ์และการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมตามนโยบายของสถานประกอบการต่างๆ ในองค์กรจริง รวมถึงเรียนรู้ความต้องการ ในการพัฒนาสถานประกอบการที่ตรงกับบริบท (4)5. มีกิจกรรมที่เน้นพัฒนาทักษะ ความรู้ ความเชี่ยวชาญตลอดจนจิออนุรีกษ์ของนักศึกษาเพื่อเตรียมความพร้อมสมรรถนะของการท างานในสถานประกอบการ ที่ได้รับการยอมรับทางวิชาชีพ 1.5.2 Weaknesses (จุดอ่อน) ปัจจัยภายในที่อาจท าให้สถาบันไม่สามารถขับเคลื่อนแนวทางการผลิตและพัฒนาก าลังคนสีเขียว อาจเป็นทรัพยากรที่จ ากัด การขาดความเชี่ยวชาญในบางด้าน หรือระบบการท างานภายในที่ล้าสมัย1. ครู อาจารย์ มีภาระงานอื่นนอกเหนือจากงานสอนจ านวนมาก 2. การพัฒนาครู คณาจารย์ บุคลากร ไม่เป็นไปอย่างต่อเนื่อง และขาดการสนับสนุน ส่งเสริมให้ศึกษาต่อในระดับปริญญาโท ตรงตามสาขาวิชาชีพ และยังขาดการให้ความรู้ด้านGreen TVET3. การประชาสัมพันธ์ และการรณรงค์ ด้านการอนุรีกษณ์สิ่งแวดล้อมในภาคสถานศึกษายังขาดความจริงจังและต่อเนื่อง4. ขาดการสนับสนุนด้านงบประมาณเกี่ยวกับ Green TVET1.5.3 Opportunities (โอกาส) ปัจจัยภายนอกที่สถาบันสามารถน ามาใช้ประโยชน์เพื่อการเติบโตหรือพัฒนา การมองหาและคว้าโอกาสที่เหมาะสมจะช่วยให้สถาบันสามารถผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสีเขียวอย่างรวดเร็ว1.สถานศึกษาในสังกัดสถาบันมีความใกล้ชิดกับชุมชน สามสารถที่จะส่งเสริม ให้ความรู้ในการเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้ดี2. สถานประกอบการที่เป็นเครือข่ายของสถานศึกษา หรือสถาบันการอาชีวศึกษามีข้อบังคับด้านการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม3.ชุมชน องค์กรภาครัฐ และเอกชนให้ความร่วมมือในการจัดการอาชีวศึกษาและฝึกอบรมวิชาชีพ (2)
194. สามารถเสริมสร้างความรู้ด้าน Green TVET ในหลักสูตรได้5.บุคลาการมีพื้นฐานความรู้ซึ่งง่ายต่อการแสดงความเข้าใจ1.5.4 Threats (ภัยคุกคาม) ปัจจัยภายนอกที่อาจส่งผลเสียต่อสถาบันในการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสีเขียว หรือภัยคุกคาม1. นโยบายที่มอบหมายมาเป็นนโยบายตามกระแสท าให้เกิดความต่อเนื่อง และขาดการสนับสนุนและติดตามอย่างจริงจัง2. กฏหมาย ขาดการบังคับใช้อย่างจริงจังแนวทางการพัฒนาและยกระดับการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาสีเขียวจากการวิเคราะห์สถานการณ์การจัดการอาชีวศึกษาสีเขียวของสถาบันการอาชีวศึกษากลยุทธ์ที่ 1 เสริมสร้างวัฒนธรรมอาชีวะสีเขียว (Green culture)1.1 ปลูกฝังทัศนคติ (Green attitude) จิตส านึก ตระหนักรู้ และความรับผิดชอบต่อผู้บริหาร ครู บุคลากร และนักเรียนนักศึกษา ให้เห็นคุณค่า (Green values) และการมีส่วนร่วมรับผิดชอบ (Green ethics) ต่อตนเอง ชุมชนและสังคม เพื่อส่งเสริมการด ารงชีวิต และการประกอบอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม1.2 เสริมสร้างวัฒนธรรมอาชีวศึกษาสีเขียว (Green practices) ผ่านกิจกรรมการขับเคลื่อนในสถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา โดยความร่วมมือกับภาคประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง1.3 สร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้และถอดบทเรียนกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การจัดกิจกรรมอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET) ของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา1.4 อนุรักษ์ สืบทอด และส่งผ่านวัฒนธรรมสีเขียวไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน1.5 สร้างมาตรการแรงจูงใจและขวัญก าลังใจผู้บริหาร ครู และบุคลากร นักเรียนนักศึกษา สถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา และภาคประกอบการ ที่มีผลการท างานเชิงประจักษ์และต่อเนื่องกลยุทธ์ที่ 2 ผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาให้มีทักษะสีเขียว (Green skills) 2.1 พัฒนาศักยภาพครู คณาจารย์ และบุคลากรอาชีวศึกษาให้มีความรู้ ประสบการณ์ เพื่อให้สามารถการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม รองรับการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET)2.2 พัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางอาชีพ (Greening existing jobs) ที่2.3 พัฒนาความพร้อมของสถานศึกษาในด้านเครื่องมือ อุปกรณ์ และสิ่งอ านวยความสะดวกรองรับการจัดหลักสูตรอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET)
202.4 สร้างความเข้มแข็งเครือข่ายความร่วมมือกับภาคประกอบการกลุ่มเศรษฐกิจสีเขียว หรือกลุ่ม BCG2.5 จัดหลักสูตรการพัฒนาคุณวุฒิย่อย (Micro credential) ในรูปแบบ Up - Skills Re – Skills New Skills เป็นกลไกส าคัญในการลดช่องว่างสมรรถนะ (Skill gaps) ของผู้เรียนและก าลังคนนอกระบบการศึกษา รวมทั้งการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต2.6 ส่งเสริมให้ผู้ส าเร็จการศึกษาในระดับ ปวส. และ ทล.บ ให้ได้รับการรับรอง (Certificate) ที่เกี่ยวข้องกับทักษะสีเขียว (Green skills)กลยุทธ์ที่ 3 สร้างความเป็นผู้น าการขับเคลื่อนทักษะสีเขียวต้นแบบในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา (Green college)3.1 สร้างบรรยากาศความคุ้นเคยในการด ารงชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของสถานศึกษาเพื่อสร้างนิสัยและบ่มเพาะทักษะสีเขียวให้กับผู้เรียน3.2 พัฒนาสภาพแวดล้อมของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาเพื่อให้เป็นต้นแบบด้านการจัดการพลังงาน (Energy) น้ า (Water) ของเสีย (Wast) การป้องกันมลพิษ (Pollution) อาชีวอนามัย (Occupational health) ความปลอดภัย (Safety) และสิ่งแวดล้อม (Environment)3.3 ส่งเสริมการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้และเป็นต้นแบบด้านการจัดการทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาสู่การขยายผลในวงกว้าง3.4 สร้างเครือข่ายแกนน าในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา3.5 สร้างบทบาทน าให้สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาต้นแบบในการน าเทคโนโลยีและนวัตกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืกลยุทธ์ที่ 4 ส่งเสริมศักยภาพชุมชนร่วมขับเคลื่อนสังคมสีเขียว (Green Community)4.1 สร้างการรับรู้และความเข้าใจแก่ชุมชนให้เห็นความส าคัญต่อการอนุรักษ์ทรัพยากร สิ่งแวดล้อม และมีส่วนร่วมพัฒนาสังคมสีเขียว4.2 เส ริมส ร้างศักยภาพชุมชน (Capacity building) ในการจัดการทรัพยาก ร (Resources) สิ่งแวดล้อม (Environment) พลังงาน (Renewable technology) อาชีวอนามัย (Occupational health) และความปลอดภัย (Safety) ไปสู่ชุมชนต้นแบบ (Unique practice) เพื่อพัฒนาไปสู่ชุมชนต้นแบบ4.3 สร้างกระบวนการถอดบทเรียน เผยแพร่ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างชุมชน ในการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม 4.4 ประสานหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และสถานประกอบการ ในการเข้าถึงแหล่งทุนสนับสนุนงบประมาณ วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญ เพื่อร่วมส่งเสริมศักยภาพชุมชน ในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
21กลยุทธ์ที่ 5 ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมอาชีวศึกษาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการใช้ประโยชน์แก่ชุมชนและเชิงพาณิชย์5.1 ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ที่สอดคล้องกับบริบทเชิงพื้นที่ของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา5.2 ส่งเสริมการใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนแบบมีส่วนร่วม (Active learning) โครงงานเป็นฐาน (Project base learning) หรือวิจัยเป็นฐาน (Research base learning) เพื่อเสริมสร้าง Soft skills และทักษะเชิงนวัตกรรม (Innovation skill) ให้กับผู้เรียนทั้งในด้านพลังงานทดแทน (Renewable energy) การจัดการน้ าและการใช้ประโยชน์ (Water treatment) นวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green innovation) และการใช้ประโยชน์จากของเสีย (Wast recycling)5.3 เสริมสร้างทักษะการเป็นผู้ประกอบการสนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียนที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม 5.4 สนับสนุนการเข้าถึงแหล่งทุนวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของสถาบันการอาชีวศึกษาหรือสถานศึกษาร่วมกับเครือข่ายภาครัฐและเอกชน5.5 ส่งเสริมการน าผลการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมอาชีวศึกษาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมไปสู่การใช้ประโยชน์ในชุมชน5.6 จัดการความรู้ พัฒนาฐานข้อมูลองค์ความรู้ ผลงานวิจัย และนวัตกรรมในด้านการพัฒนาทักษะสีเขียว (Greening skills) เพื่อขยายผลการใช้ประโยชน์กับชุมชนและภาคประกอบการ รวมทั้งสนับสนุนการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเผยแพร่ผลงานวิจัย นวัตกรรม ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในระดับนานาชาติ
22ส่วนที่ 2: แผนงานอาชีวศึกษาสีเขียวของประเทศไทย2.1 หลักการ1) ปรับระบบการอาชีวศึกษาสู่อาชีวศึกษาสีเขียวเพื่อเป็นกลไกส าคัญในการผลิตและพัฒนาก าลังคนรองรับสังคมและเศรษฐกิจสีเขียว เชื่อมโยงการพัฒนาอาชีวะสีเขียว (Green TVET) ทักษะสีเขียว (Green skills) สู่การท างานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green jobs) ที่เชื่อมโยงกับมาตรฐานอาชีพและมาตรฐานการปฏิบัติงานที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เน้นการจัดการอาชีวศึกษาที่ยืดหยุ่น การพัฒนาหลักสูตรส าหรับคุณวุฒิย่อย (Micro credential) มาใช้ในการเร่งรัดการพัฒนาทักษะสีเขียวของผู้เรียน2) ก าหนดกลยุทธ์ระดับชาติปัจจัยส าคัญ กลไกการขับเคลื่อน การก ากับ ติดตาม และการประเมินความส าเร็จ ส าหรับการด าเนินการให้ประสบความส าเร็จ เพื่อบรรลุการอาชีวศึกษาเติบโตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม3) ให้ความส าคัญกับการสร้างการรับรู้ การพัฒนาศักยภาพครูและบุคลากร การบริหารจัดการ ใช้กลไกการก ากับ ติดตาม เป็นเครื่องมือในการสร้างความต่อเนื่องไปสู่ความยั่งยืน4) เน้นการมีส่วนร่วมในทุกระดับ ได้แก่ หน่วยงานด้านนโยบาย ด้านการก ากับ และด้านการปฏิบัติการ ภาคีเครือข่ายทั้งภายในประเทศและนานาชาติ2.2 กลยุทธ์วิสัยทัศน์ผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืนพันธกิจ1) สร้างจิตส านึก ทัศนคติ และวัฒนธรรมองค์กร ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม2) ขับเคลื่อนการผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาให้เป็นไปตามมาตรฐานอาชีพสีเขียว3) พัฒนาสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาให้เป็นแหล่งเรียนรู้และบ่มเพาะผู้เรียนเข้าสู่เศรษฐกิจและสังคมที่ยั่งยืน 4) สร้างความเข้าใจ และขยายผลการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมที่ยั่งยืนสู่ชุมชนและภาคประกอบการ5) ส่งเสริมการวิจัย พัฒนานวัตกรรม และการจัดการองค์ความรู้ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
23เป้าหมาย1) ผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษามีทักษะสีเขียว (Green Skills) พร้อมที่จะเข้าสู่อาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green Jobs) ทั้งการท างานในภาคประกอบการและการเป็นผู้ประกอบการเพื่อขับเคลื่อนเศรษฐกิจสีเขียว (Green Economy)2) พัฒนาความรู้และประสบการณ์ครูคณาจารย์ และบุคลากรอาชีวศึกษาในด้านทักษะสีเขียว (Green Skills) สามารถจัดการเรียนรู้เพื่อพัฒนาสมรรถนะผู้เรียนให้เป็นไปตามมาตรฐานอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม3)สร้างความพร้อมให้สถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา และภาคีเครือข่ายเป็นกลไกส าคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET)โดยมีกลยุทธ์การพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET) ดังนี้กลยุทธ์ที่ 1 เสริมสร้างวัฒนธรรมอาชีวะสีเขียว (Green culture)1.1 ปลูกฝังทัศนคติ (Green attitude) จิตส านึก ตระหนักรู้และความรับผิดชอบต่อผู้บริหาร ครู บุคลากร และนักเรียนนักศึกษา ให้เห็นคุณค่า (Green values) และการมีส่วนร่วมรับผิดชอบ (Green ethics) ต่อตนเอง ชุมชนและสังคม เพื่อส่งเสริมการด ารงชีวิต และการประกอบอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม1.2 เสริมสร้างวัฒนธรรมอาชีวศึกษาสีเขียว (Green practices) ผ่านกิจกรรมการขับเคลื่อนในสถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา โดยความร่วมมือกับภาคประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง1.3 สร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้และถอดบทเรียนกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การจัดกิจกรรมอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET) ของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา1.4 อนุรักษ์สืบทอด และส่งผ่านวัฒนธรรมสีเขียวไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน1.5 สร้างมาตรการแรงจูงใจและขวัญก าลังใจผู้บริหาร ครูและบุคลากร นักเรียนนักศึกษา สถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา และภาคประกอบการ ที่มีผลการท างานเชิงประจักษ์และต่อเนื่อง
24กลยุทธ์ที่ 2 ผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาให้มีทักษะสีเขียว (Green skills) 2.1 พัฒนาศักยภาพครูคณาจารย์ และบุคลากรอาชีวศึกษาให้มีความรู้ ประสบการณ์เพื่อให้สามารถการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม รองรับการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET)2.2 พัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางอาชีพ (Greening existing jobs) ที่ให้ความส าคัญกับเศรษฐกิจสีเขียว พัฒนาเนื้อหา องค์ความรู้สื่อและนวัตกรรมที่สอดคล้องกับสมรรถนะสีเขียว (Green Skills) เพื่อให้ผู้ส าเร็จอาชีวศึกษามีทักษะสีเขียว (Greening skills) เป็นก าลังคน (Green workforce) ที่มีความพร้อมทั้งด้านSoft Skills และทักษะด้านเทคโนโลยี (Green & Clean Technology) ด้วยการปรับปรุงหลักสูตรเดิมในระดับ ปวช. ปวส. และ ทล.บ. หรือพัฒนาหลักสูตรใหม่ รวมทั้งการจัดท าหลักสูตรการพัฒนาคุณวุฒิย่อย (Micro credential) ตามความจ าเป็นเร่งด่วน โดยให้ความส าคัญกับการคัดเลือกจากมาตรฐานอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมที่มีอยู่แล้ว ส าหรับใช้ในการลดช่องว่างสมรรถนะ (Skill gaps) ผู้เรียนและก าลังคนนอกระบบการศึกษา2.3 พัฒนาความพร้อมของสถานศึกษาในด้านเครื่องมือ อุปกรณ์ และสิ่งอ านวยความสะดวกรองรับการจัดหลักสูตรอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET)2.4 สร้างความเข้มแข็งเครือข่ายความร่วมมือกับภาคประกอบการกลุ่มเศรษฐกิจสีเขียว หรือกลุ่ม BCG2.5 จัดหลักสูตรการพัฒนาคุณวุฒิย่อย (Micro credential) ในรูปแบบ Up - Skills Re –Skills New Skills เป็นกลไกส าคัญในการลดช่องว่างสมรรถนะ (Skill gaps) ของผู้เรียนและก าลังคนนอกระบบการศึกษา รวมทั้งการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิต2.6 ส่งเสริมให้ผู้ส าเร็จการศึกษาในระดับ ปวส. และ ทล.บ ให้ได้รับการรับรอง (Certificate) ที่เกี่ยวข้องกับทักษะสีเขียว (Green skills)
25กลยุทธ์ที่ 3 สร้างความเป็นผู้น าการขับเคลื่อนทักษะสีเขียวต้นแบบในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา (Green college)3.1 สร้างบรรยากาศความคุ้นเคยในการด ารงชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของสถานศึกษาเพื่อสร้างนิสัยและบ่มเพาะทักษะสีเขียวให้กับผู้เรียน3.2 พัฒนาสภาพแวดล้อมของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาเพื่อให้เป็นต้นแบบด้านการจัดการพลังงาน (Energy) น้ า (Water) ของเสีย (Wast) การป้องกันมลพิษ (Pollution) อาชีวอนามัย (Occupational health) ความปลอดภัย (Safety) และสิ่งแวดล้อม (Environment)3.3 ส่งเสริมการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้และเป็นต้นแบบด้านการจัดการทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาสู่การขยายผลในวงกว้าง3.4 สร้างเครือข่ายแกนน าในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา3.5 สร้างบทบาทน าให้สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาต้นแบบในการน าเทคโนโลยีและนวัตกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนกลยุทธ์ที่ 4 ส่งเสริมศักยภาพชุมชนร่วมขับเคลื่อนสังคมสีเขียว (Green Community)4.1 สร้างการรับรู้และความเข้าใจแก่ชุมชนให้เห็นความส าคัญต่อการอนุรักษ์ทรัพยากร สิ่งแวดล้อม และมีส่วนร่วมพัฒนาสังคมสีเขียว4.2 เสริมสร้างศักยภาพชุมชน (Capacity building) ในการจัดการทรัพยากร (Resources) สิ่งแ วดล้อม (Environment) พลังง าน (Renewable technology) อาชี วอน า มั ย (Occupational health) และความปลอดภัย (Safety) ไปสู่ชุมชนต้นแบบ (Unique practice) เพื่อพัฒนาไปสู่ชุมชนต้นแบบ4.3 สร้างกระบวนการถอดบทเรียน เผยแพร่ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างชุมชน ในการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม4.4 ประสานหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และสถานประกอบการ ในการเข้าถึงแหล่งทุนสนับสนุนงบประมาณ วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญ เพื่อร่วมส่งเสริมศักยภาพชุมชน ในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
26กลยุทธ์ที่ 5 ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมอาชีวศึกษาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการใช้ประโยชน์แก่ชุมชนและเชิงพาณิชย์5.1 ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ที่สอดคล้องกับบริบทเชิงพื้นที่ของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษา5.2 ส่งเสริมการใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนแบบมีส่วนร่วม (Active learning) โครงงานเป็นฐาน (Project base learning) หรือวิจัยเป็นฐาน (Research base learning) เพื่อเสริมสร้าง Soft skills และทักษะเชิงนวัตกรรม (Innovation skill) ให้กับผู้เรียนทั้งในด้านพลังงานทดแทน (Renewable energy) การจัดการน้ าและการใช้ประโยชน์ (Water treatment) นวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green innovation) และการใช้ประโยชน์จากของเสีย (Wast recycling)5.3 เสริมสร้างทักษะการเป็นผู้ประกอบการสนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียนที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม 5.4 สนับสนุนการเข้าถึงแหล่งทุนวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของสถาบันการอาชีวศึกษาหรือสถานศึกษาร่วมกับเครือข่ายภาครัฐและเอกชน5.5 ส่งเสริมการน าผลการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมอาชีวศึกษาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมไปสู่การใช้ประโยชน์ในชุมชน5.6 จัดการความรู้ พัฒนาฐานข้อมูลองค์ความรู้ ผลงานวิจัย และนวัตกรรมในด้านการพัฒนาทักษะสีเขียว (Greening skills) เพื่อขยายผลการใช้ประโยชน์กับชุมชนและภาคประกอบการ รวมทั้งสนับสนุนการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเผยแพร่ผลงานวิจัย นวัตกรรม ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในระดับนานาชาติ
2.3 แผนการขับเคลื่อนทักษะสีเขียว ปีงบประมาณ พ.ศ. 2568-2573เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)กลยุทธ์ที่ 1 การเสริมสร้างวัฒนธรรมอาชีวะสีเขียว (Green culture)(1) ปลูกฝังทัศนคติ (Green attitude)จิตส านึก ตระหนักรู้และความรับผิดชอบต่อผู้บริหาร ครู บุคลากร และนักเรียนนักศึกษาให้เห็นคุณค่า (Green values) และการมีส่วนร่วมรับผิดชอบ (Green ethics) ต่อตนเอง ชุมชนและสังคม เพื่อส่งเสริมการด ารงชีวิต และการประกอบอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโครงการ/กิจกรรม จิตอาสา Big Cleaning Day หรือกิจกรรม 5สร้อยละของผู้บริหาร ครู บุคลากร และนักเรียนนักศึกษานักเรียนที่เข้าร่วมกิจกรรม Big Cleaning Day หรือกิจกรรม 5 ส ของแต่ละวิทยาลัย2) เสริมสร้างวัฒนธรรมอาชีวศึกษาสีเขียว (Green practices) ผ่านกิจกรรมการขับเคลื่อนในสถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา โดยความร่วมมือกับภาคประกอบการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอาชีวศึกษาและสถานศึกษาโครงการ/กิจกรรม ความร่วมมือกับสถานประกอบการทั้งภาครัฐและเอกชนจ านวนสถานประกอบการที่ท าความร่วมมือการจัดการอาชีวศึกษาที่ตะหนักถึงการสร้างกิจกรรมวัฒนธรรมอาชีวะสีเขียว(Green practices)(3) สร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้และถอดบทเรียนกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้การโครงการ/กิจกรรม การอนุรักษ์พลังงานในสถานศึกษาร้อยละของการใช้พลังงานไฟฟ้าของสถานศึกษาที่ลดลง
จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573ร้อยละ70ร้อยละ80ร้อยละ90ร้อยละ90ร้อยละ90ร้อยละ90สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด10สถานประกอบการ15สถานประกอบการ20สถานประกอบการ20สถานประกอบการ20สถานประกอบการ20สถานประกอบการสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัดร้อยละ5 ร้อยละ7 ร้อยละ10ร้อยละ10ร้อยละ10ร้อยละ10สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)จัดกิจกรรมอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET) ของสถาบันการ(4) อนุรักษ์ สืบทอด และส่งผ่านวัฒนธรรมสีเขียวไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืนโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชด าริหรือ โครงการสวนพฤษศาสตร์ หรือกิจกรรมปลูกต้นไม้ จ านวนผู้เข้าร่วมกิจกรรม (5) สร้างมาตรการแรงจูงใจและขวัญก าลังใจผู้บริหาร ครู และบุคลากร นักเรียนนักศึกษา สถาบันการอาชีวศึกษา สถานศึกษา และภาคประกอบการ ที่มีผลการท างานเชิงประจักษ์และต่อเนื่องโครงการ /กิจกรรม เชิดชูผู้ท าคุณประโยชน์แก่สถานศึกษา เช่นเชิดขูครู นักเรียน นักศึกษา สถานประกอบการจ านวน ผู้บริหาร ครู บุคลาการ นักเรียนนักศึกษาตลอดจนสถานประกอบการที่ได้รับการเชิดชู
28จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 257360 คน 70 คน 80 คน 100คน 100คน 100คน สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด50 คน 60 คน 70คน 80คน 90คน 100คน สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)กลยุทธ์ที่ 2 การผลิตและพัฒนาก าลังคนอาชีวศึกษาให้มีทักษะสีเขียว (Green skills)(1) พัฒนาศักยภาพครู คณาจารย์ และบุคลากรอาชีวศึกษาให้มีความรู้ ประสบการณ์เพื่อให้สามารถการจัดการเรียนรู้ที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม รองรับการพัฒนาอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET)โครงการ/กิจกรรมพัฒนาศักยภาพครู คณาจารย์และบุคลาการทางการศึกษาร้อยละของครู คณาจารย์และบุคลากรที่มีผลการปฏิบัติการอยู่ในเกณฑ์ระดับดี(2) พัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงทางอาชีพ (Greening existing jobs) ที่ให้ความส าคัญกับเศรษฐกิจสีเขียว พัฒนาเนื้อหา องค์ความรู้ สื่อและนวัตกรรมที่สอดคล้องกับสมรรถนะสีเขียว (Green Skills) เพื่อให้ผู้ส าเร็จอาชีวศึกษามีทักษะสีเขียว (Greening skills) เป็นก าลังคน (Green workforce) ที่มีความพร้อมทั้งด้าน Soft Skills และทักษะด้านเทคโนโลยี (Green & Clean Technology) ด้วยการปรับปรุงหลักสูตรเดิมในระดับ ปวช. ปวส. และ โครงการ/กิจกรรม การพัฒนาหลักสูตรฐานสมรรถนะเพื่อให้ผู้ส าเร็จอาชีวศึกษามีทักษะสีเขียว (Greening skills) เป็นก าลังคน (Green workforce) ที่มีความพร้อมทั้งด้าน Soft Skills และทักษะด้านเทคโนโลยี (Green & Clean Technology)ร้อยละของรายวิชาที่สอดแทรกให้มีทักษะสีเขียว (Green skills)
29จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573ร้อยละ70ร้อยละ80ร้อยละ80ร้อยละ80ร้อยละ80ร้อยละ80สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัดร้อยละ70ร้อยละ80ร้อยละ80ร้อยละ80ร้อยละ80ร้อยละ80สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)ทล.บ. หรือพัฒนาหลักสูตรใหม่ รวมทั้งการจัดท าหลักสูตรการพัฒนาคุณวุฒิย่อย (Micro credential) ตามความจ าเป็นเร่งด่วน โดยให้ความส าคัญกับการคัดเลือกจากมาตรฐานอาชีพที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมที่มีอยู่แล้ว ส าหรับใช้ในการลดช่องว่างสมรรถนะ (Skill gaps) ผู้เรียนและก าลังคนนอกระบบการศึกษา(3) พัฒนาความพร้อมของสถานศึกษาในด้านเครื่องมือ อุปกรณ์ และสิ่งอ านวยความสะดวกรองรับการจัดหลักสูตรอาชีวศึกษาสีเขียว (Green TVET)โครงการ/กิจกรรม จัดหาเครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ และสิ่งอ านวยความสะดวกเพื่อเพิ่มประสิทธิ ภาพในการปฏิบัติงานรองรับอาชีวศึกษาสีเขียว(Green TVET)ร้อยละของหน่วยงานในสถาบันที่จัดหาเครื่องมือ วัสดุอุปกรณ์ และสิ่งอ านวยความสะดวกเพื่อเพิ่มประสิทธิ ภาพในการปฏิบัติงานรองรับอาชีวศึกษาสีเขียว(Green TVET)ได้(4) สร้างความเข้มแข็งเครือข่ายความร่วมมือกับภาคประกอบการกลุ่มเศรษฐกิจสีเขียว หรือกลุ่ม BCGโครงการ/กิจกรรม ความร่วมมือกับสถานจ านวนสถานประกอบการที่ท าคงามร่วมมือการจัดการ
30จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573ร้อยละ100ร้อยละ100ร้อยละ100ร้อยละ100ร้อยละ100ร้อยละ100สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด10สถานประกอบการ15สถานประกอบการ20สถานประกอบการ20สถานประกอบ การ20สถานประกอบ การ20สถานประกอบ การสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)ประกอบการทั้งภาครัฐและเอกชนอาชีวศึกษาตะหนักถึงการสร้างกิจกรรมวัฒนธรรมอาชีวะสีเขียว(Green practices)(5) จัดหลักสูตรการพัฒนาคุณวุฒิย่อย (Micro credential) ในรูปแบบ Up -Skills Re – Skills New Skills เป็นกลไกส าคัญในการลดช่องว่างสมรรถนะ (Skill gaps) ของผู้เรียนและก าลังคนนอกระบบการศึกษา รวมทั้งการจัดการเรียนรู้ตลอดชีวิตโครงการ/กิจกรรม การพัฒนาหลักสูตรระยะสั้น/สื่อการเรียนรู้ด้านอาชีพในรูปแบบต่างๆจ านวนหลักสูตรระยะสั้น/สื่อการเรียนรู้ด้านอาชีพในรูปแบบต่างๆ(6) ส่งเสริมให้ผู้ส าเร็จการศึกษาในระดับ ปวส. และ ทล.บ ให้ได้รับการรับรอง (Certificate) ที่เกี่ยวข้องกับทักษะสีเขียว (Green skills)โครงการ/กิจกรรม การประเมินมาตรฐานวิชาชีพผู้ส าเร็จการศึกษาในระดับ ปวส. และระดับ ทล.บ.ร้อยละของผู้ส าเร็จการศึกษาในระดับ ปวส. และระดับ ทล.บ ที่ผ่านการประเมินมาตรฐานวิชาชีพ
31จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 25732อาชีพ 3อาชีพ 4อาชีพ 5อาชีพ 5อาชีพ 5อาชีพ สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัดร้อยละ 100ร้อยละ100ร้อยละ100ร้อยละ100ร้อยละ100ร้อยละ100สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)3) สร้างความเป็นผู้น าการขับเคลื่อนทักษะสีเขียวต้นแบบในสถาบันการอาชีวศึกษา และสถานศึก(1) สร้างบรรยากาศความคุ้นเคยในการด ารงชีวิตที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของสถานศึกษาเพื่อสร้างนิสัยและบ่มเพาะทักษะสีเขียวให้กับผู้เรียนโครงการ/กิจกรรม ปฐมนิเทศนักศึกษาใหม่ร้อยละของนักศึกษาใหม่ที่เข้ารับการปฐมนิเทศและสร้างความเข้าใจ(2) พัฒนาสภาพแวดล้อมของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาเพื่อให้เป็นต้นแบบด้านการจัดการพลังงาน (Energy) น้ า (Water) ของเสีย (Wast) การป้องกันมลพิษ (Pollution) อาชีวอนามัย (Occupational health) ความปลอดภัย (Safety) และสิ่งแวดล้อม (Environment)โ ค รง ก า ร/ กิ จ ก ร ร ม ก า รก าหนดมาตราการด้านการจัดการพลังงาน (Energy) น้ า (Water) ของเสีย (Wast) การป้องกันมลพิษ (Pollution) อ า ชี ว อ น า มั ย ( Occupational health) ความปลอดภัย (Safety) และสิ่งแวดล้อม (Environment)จ านวนหน่วยงานในสถาบันที่มีการก าหนดมาตราการด้านการจัดการพลังงาน (Energy) น้ า (Water) ของเสีย (Wast) การป้องกันมลพิษ (Pollution) อาชีวอนามัย (Occupational health) ความปลอดภัย (Safety) และสิ่งแวดล้อม (Environment)(3) ส่งเสริมการจัดตั้งศูนย์การเรียนรู้และเป็นต้นแบบด้านการจัดการทรัพยากร และสิ่งแวดล้อม เพื่อเป็นโครงการ/กิจกรรม อนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากจ านวนสถานศึกษาทีด าเนินโครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืช
32จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573กษา (Green college)ร้อยละ90ร้อยละ95ร้อยละ95ร้อยละ95ร้อยละ95ร้อยละ95สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด10แห่ง 10 แห่ง 10 แห่ง 10 แห่ง 10 แห่ง 10 แห่ง สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด1แห่ง 2แห่ง 2แห่ง 2แห่ง 2แห่ง 2แห่ง สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)แหล่งเรียนรู้ในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาสู่การขยายผลในวงกว้างพระราชด าริ หรือสวนพฤษศาสตร์อันเนื่องมาจากพระราชด าริ หรือสวนพฤษศาสตร์(4) สร้างเครือข่ายแกนน าในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาโครงการ/กิจกรรม พัฒนาสมาชิกชมรมวิชาชีพให้เป็นคนเก่ง คนดี มีจิตอาสา อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมจ านวนสมาชิกชมรมวิชาชีพที่ได้รับพัฒนาเป็นคนเก่ง คนดี มีจิตอาสา อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม(5) สร้างบทบาทน าให้สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาต้นแบบในการน าเทคโนโลยีและนวัตกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนโครงการ/กิจกรรม การน าเทคโนโลยีและนวัตกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืนจ านวนหน่วยงานในสถาบันที่น าเทคโนโลยีและนวัตกรรมการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมมาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
33จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 257350 คน 60 คน 70 คน 80คน 90คน 100คน สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด1แห่ง 2แห่ง 2แห่ง 2แห่ง 2แห่ง 2แห่ง สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope ofdevelopmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)กลยุทธ์ที่ 4 ส่งเสริมศักยภาพชุมชนร่วมขับเคลื่อนสังคมสีเขียว (Green Community)(1) สร้างการรับรู้และความเข้าใจแก่ชุมชนให้เห็นความส าคัญต่อการอนุรักษ์ทรัพยากร สิ่งแวดล้อม และมีส่วนร่วมพัฒนาสังคมสีเขียวโครงการ/กิจกรรม การประชุมผู้ปกครองและเครือช่ายหรือโครงการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมร่วมกับชุมชนจ านวนผู้ปกครองหรือสมาชิกของชุมชน ที่เข้าร่วมกิจกรรม(2) เสริมสร้างศักยภาพชุมชน (Capacity building) ในการจัดการทรัพยากร (Resources) สิ่งแวดล้อม (Environment) พลังงาน (Renewable technology) อาชีวอนามัย (Occupational health) และความปลอดภัย (Safety) ไปสู่ชุมชนต้นแบบ (Unique practice) เพื่อพัฒนาไปสู่ชุมชนต้นแบบโครงการ/กิจกรรม รณรงค์การอนุรักษ์พลังงาน /ความปลอดภัย จ านวนกิจกรรมการรณฝรงค์เกี่ยวกับการอนุรักษ์พลังงานและความปลอดภัย(3) สร้างกระบวนการถอดบทเรียน เผยแพร่ และแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างชุมชน ในการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมโครงการ/กิจกรรม การประชุม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างชุมชน ในการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมจ านวนผู้เข้าร่วมการประชุม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันระหว่างชุมชน ในการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อม
34จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573200คน 200คน 200คน 200คน 200คน 200คน สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด2ครั้ง 2ครั้ง 2ครั้ง 2ครั้ง 2ครั้ง 2ครั้ง สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด50 คน 60 คน 70 คน 80 คน 90 คน 100 คน สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope ofdevelopmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)(4) ประสานหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และสถานประกอบการ ในการเข้าถึงแหล่งทุนสนับสนุนงบประมาณ วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญ เพื่อร่วมส่งเสริมศักยภาพชุมชน ในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมโครงการ/กิจกรรม การจัดหาแหล่งทุนสนับสนุนงบประมาณ วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญ เพื่อร่วมส่งเสริมศักยภาพชุมชน ในการขับเคลื่อนการอนุรักษ์พลังงานและสิ่งแวดล้อมจ านวนผู้ให้การสนับสนุนทุนการเรียนรู้ วัสดุ เครื่องมือและอุปกรณ์ รวมทั้งผู้เชี่ยวชาญที่ให้ความรู้เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)5) ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมอาชีวศึกษาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมเพื่อการใช้ประโยชน(1) ส่งเสริมการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ที่สอดคล้องกับบริบทเชิงพื้นที่ของสถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาโครงการ/กิจกรรม การแสดงผลงานวิชาการ โครงการ/ การประกวดโครงงานวิทยาศาสตร์จ านวนชิ้นงานที่แสดงถีงการเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม2) ส่งเสริมการใช้นวัตกรรมการเรียนการสอนแบบมีส่วนร่วม (Active learning) โครงงานเป็นฐาน (Project โครงการ/กิจกรรม สนับสนุนการสร้างงานวิจัย นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ของจ านวนงานวิจัย นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์โครงงานของนักเรียน
35จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573- 15 15 15 15 15 สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัดจ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573น์แก่ชุมชนและเชิงพาณิชย์- 4 ชิ้น 6 ชิ้น 6 ชิ้น 6 ชิ้น 6 ชิ้น สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด- 4 ชิ้น 6 ชิ้น 6 ชิ้น 6 ชิ้น 6 ชิ้น สถาบันการอาชีวศึกษาและ
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)base learning) หรือวิจัยเป็นฐาน (Research base learning) เพื่อเสริมสร้าง Soft skills และทักษะเชิงนวัตกรรม (Innovation skill) ให้กับผู้เรียนทั้งในด้านพลังงานทดแทน (Renewable energy) การจัดการน้ าและการใช้ประโยชน์ (Water treatment) นวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม (Green innovation) และการใช้ประโยชน์จากของเสีย (Wast recycling)นักเรียน นักศึกษาที่เกี่ยวกับกับGreen TVETนักศึกษาที่เกี่ยวกับกับGreen TVET(3) เสริมสร้างทักษะการเป็นผู้ประกอบการสนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียนที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมโครงการ/กิจกรรมเตรียมความพร้อมของนักเรียน นักศึกษาก่อนจบการศึกษาสู่การท างาน/การส่งเสริมรายได้ระหว่างเรียน/ศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการอาชีวศึกษาจ านวนนักเรียน นักศึกษานักเรียน นักศึกษาก่อนจบการศึกษาสู่การท างานหรือการส่งเสริมรายได้ระหว่างเรียน นักศึกษาที่เข้าร่วมโครงการศูนย์บ่มเพาะผู้ประกอบการอาชีวศึกษา
36จ านวนเป้าหมายการด าเนินโครงการ ผู้รับผิดชอบ2568 2569 2570 2571 2572 2573สถานศึกษาในสังกัด50 คน 75 คน 100 คน 100คน 100 คน 100 คน สถาบันการอาชีวศึกษาและสถานศึกษาในสังกัด
เป้าหมาย และขอบเขตการพัฒนาTarget or Scope of developmentการด าเนินงานโครงการ /กิจกรรม)ตัวชี วัด(KPI)4) สนับสนุนการเข้าถึงแหล่งทุนวิจัยและพัฒนานวัตกรรมที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมของสถาบันการอาชีวศึกษาหรือสถานศึกษาร่วมกับเครือข่ายภาครัฐและเอกชนโครงการ/กิจกรรม แสวงหาแหล่งทุนเพื่อสนับสนุนงานวิจัยจ านวนทุนที่สนับสนุนการท างานวิจัย(5) ส่งเสริมการน าผลการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมอาชีวศึกษาที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมไปสู่การใช้ประโยชน์ในชุมชนโครงการ/กิจกรรม สร้างแนวคิดการสร้างงานวิจัย นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ ที่สนับสนุนGreen TVET สู่การใช้ประโยชน์ของชุมชน (รายวิชาโตรงการ/สิ่งประดิษฐ์/โครงงานวิทย์) จ านวนงานวิจัย นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ โครงงานของนักเรียน นักศึกษาที่เกี่ยวกับกับGreen TVET(6) จัดการความรู้ พัฒนาฐานข้อมูลองค์ความรู้ ผลงานวิจัย และนวัตกรรมในด้านการพัฒนาทักษะสีเขียว (Greening skills) เพื่อขยายผลการใช้ประโยชน์กับชุมชนและภาคประกอบการ รวมทั้งสนับสนุนการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้และเผยแพร่ผลงานวิจัย นวัตกรรม ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมในระดับนานาชาติโครงการ/กิจกรรม การประชุมทางวิชาการเพื่อเสนอผลงานระดับชาติ/การเข้าร่วมประกวดสิ่งประดิษฐ์คนรุ่นใหม่ ระดับจังหวัด ภาค ชาติ นานาชาติจ านวนงานวิจัย นวัตกรรม สิ่งประดิษฐ์ โครงงานของ ครู อาจารย์ นักเรียน นักศึกษาที่เกี่ยวกับกับGreen TVETที่เข้าร่วมการประชุมทางวิชาการเพื่อเสนอผลงานระดับชาติ/การ