45 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เตินเสนา ซูภายโฮมพรอม บอกแก หมื่นกวางให นายนักการบุญแตง อยาไดชา เดียวนี้เทียวพลัน หมื่นทื้นให ถือปะคือไปกอน ฝูงชางมา เสถียรอนอยูคอง หมื่นแฮงให ถือตาวไปกอน กดเซนได พอแลวหมื่นหาญ หมื่นแพนให ถือปนไปกอน เจาหนากอง ไปหนากอนพล องคแมนให ถือธนูไปกอน กองใหญให ไปกอนทาว ไทหนาหมื่นคน หมื่นสองให นําหลังถือหอก สามหมื่นได พอแลวฮีบไป เขาก็ ยายออกตั้ง เต็มทาคองบา กุญชโรซัด แทบเกยเฮียงถา อันวา บุญเฮียงเจา จอมธรรมเสวยโภชน พออิ่มแลว เลยลางลูบมือ ขันสลาตั้ง คําแดงเฮียงพาง บาบาวทาว เสวยแลวแตงตัว เจาก็ ทรงผืนผา แสนคําควรคา สบสอดเสื้อ ผืนเลมคาเมือง แลวเลา สบสอดมาว เชิดใสกระโจมหัว แหวนธํามะรงค คาเมืองสบนิ้ว เจาจิ่ง บาย(เอา)แกว สรญาณดวงประเสริฐ ปนสอดไว สามเหลมหวางมือ เถิงยามแลว นาทีไชยโชค เจาก็ จับจองนอง (นาง)แกวสั่งกัน เจาอยา ไดเดือนฮอน สรรพสิ่งการใด พี่เนอ จงคนิงเถิง บารมีแฮงฮาหลายชั้น แตนั้น นางคานแกว ขนันทรวงดอมพี่ นบนอบไหว ทูลอายโชคชัย เจาเฮย แตนั้น เจาก็ลุกยางยาย เสด็จออกมาเกย นาโคเฮียง แทบจําเอาเจา
46 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อนั้น บาบุญเจา ทรงคําชางเผือก คื่น ๆ กอง สบูลาวลากยิง อันวา เสียงกาดกอง สวนไลเคาคื่น นางนาฏนอย คอยเยี่ยมเบิ่งบา ซวา ๆ กอง เสียงเสพสะบันไช พุนเยอ พลเหลือหลาย แหไปลีลาย ดีแก ชาวเมืองพุน ชาวเมืองทูลเกษ ขอให เจาผาบแพ มารฮายออนขาม พระเฮย แตนั้น เค็ง ๆ เปอง ลมแกวงไกวปะคือ พุนเยอ เขาก็ เสิน ๆ ยก ยางไปบมีชา เจาก็ แยงพลทาว กลางนาเตาเครื่อง ยายหอกงาว ขวาซายหลั่งมา ขุนตนผู ถือตาวแหนแห คนหลั่งลน ไปหนาแลหลัง พลแสนผู อวนพลไปกอน หัวหนาเจา เหลืองเหลื้อมหอกยวง แตนั้น ผงธุลีขึ้น เมือบนบดมืด อันวา ปะคือชัยกั้ง อวนทางไปกอนอวนองคเจา แตนั้น ทาวก็จิ่งไปเถิงเทา นาหลวงทงใหญ เจาผอเยี้ยม พลทาวสองเห็น เขาก็ ขําเขียกฮอง ฆองใหญตีนัน เขาก็ เอานาโค แทบเกยเฮียงใกล แตนั้น เขาก็สน ๆ เขา พาพลไหลออก บัดนี้ โชคขนาดแลว มาตองแตไกล แทนอ เมื่อนั้น บุญเฮียงเจา ถามเขาขุนหมื่น อันวา เจ็ดราชทาว มาตั้งที่ใด นั้นจา แตนั้น หมื่นเชียงไหว ยอมือชี้บอก อันวา เจ็ดราชทาว มาตั้งบอนเดียว พุนแลว ผอเห็น เพิ่น ๆ เหลื้อม ปะคือชัยกวยแกวง ที่นั้น สองราชทาว พลไดโกฏิปลาย ยาบ ๆ เหลื้อม สามตื้อแปดแสน แตนั้น สามราชทาว พญาใหญเมืองจีน เขาก็ นองกันมา อเนกนองเหลือลน
47 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เมื่อนั้น เจาจิ่งกลอยเสียงตาน จาเขาขุนหมื่น บัดนี้ ยะหวางไว เจ็ดทาวหากสิชน ดอกแลว แตนั้น ราชาทาว เมืองจีนจัดออก พลมากลน (ตัวเจา)ก็บเกรง แตนั้น เขาก็เสิน ๆ เขาไสพลายใกลสิฮอด เขาก็ เอิ้นเฮียกเจา วางดามขาบทูล เทียวเทอญ เมื่อนั้น พระบาทเจา เอิ้นบอกฝูงเขา สูนี้ นามกรใด บอกมาเดียวนี้ แตนั้น แสนเมืองตาน เสียงแข็งขานตอบ เฮานี้ แสนแกนไท เมืองหลวงผูขนาด แทดาย เมื่อนั้น พระบาททาว เอิ้นตอบแสนเมือง กูนี้ แนวราชา อยากมาชนชาง มึงจง นําคําไหว ราชาเจ็ดราช สูเทอญ ใหออก มาตอตอง ชนชางแหงกู วาเนอ สูจงวางไว เจ็ดราชโฮมพล เทียวเทอญ เฮานี้ แนวราชา บหนใผได แทแลว แตนั้น แสนเมืองพรอม คนิงดูหลายหลาก เฮามา เมือขาบไหว ทูลเจาจิ่งควร แทแลว เมื่อนั้น แสนเมืองก็กลับอวยชาง คืนคอบราชา ทูลจอมเมือง ซูอันดาไหว แตนั้น ราชาทาว เจ็ดพญากริ้วโกรธ มันนั้น เปนเอกตน มากลากลาวชน นี้เด สูฮีบ ไปหางชาง ดาแทบเฮียงเกย ราชาเสด็จ ขี่พลายซํายาย แตนั้น ฮวน ๆ กอง กลองคําตีเสพ คนแหกุม นําทาวมืดมัว อันวา เจ็ดราชทาว เฮียงฮอหัวพลาย เขาก็ เสิน ๆ มา กลาวจาสะหาวกลา กูจัก เอาหัวทาว ชายเดียวฮบตอ กูนี้ มึงจง ยอมออนนอม กูทาวมอบนาง ทานเฮย ทานนี้ แข็งขนาดกลา บมียานหยอนคําตาย แทนอ กูจัก เทเอาเมือง หมูนางชมซอน แตนั้น บาคานทาว ฮับคําเจ็ดราช
48 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี กูก็ บหยอนยาน สูทาวทอใย นี้แลว อันวา เจ็ดราชทาว คืนสูเมืองหลัง กอนเทอญ จงให นําพังพลาย สวยเฮาอยาชา สังบ คืนเถิงหอง เมืองหลวงของเกา นั้นเด อันวา เจ็ดราชทาว สิตายซ้ําซากตาว แทแลว สูจง ยอมกูถอน เจ็ดเมืองมาสวย กูถอน อยาได ใจโกรธกลา สะหาวตั้งตอตาว ทานเฮย แตนั้น เจ็ดราชทาว เขาซ้ําโกรธเค็ม เขาก็ โกรธาฮาย ปานไฟเผาแผน ไสส่ําชาง ตีเขาผาชน บัดนี้ เฮาจักเอาหัวทาว ชายเดียวสะหาวตอ ตนเดียวแท ๆ สะหายกลาอวดเชิง นี้เด แตนั้น พระบาททาว ยืนคอยฟงอยู เจาก็ บายธนูศิลป แกวงกวยเฟอนพื้น มือคึงฟอน บายปนตองตี สายเฟอนฟาด คือดังฟาผาไม เดือนหาฟาดฟอง คนถาวลม เทาทั่วนาหลวง นาโคยุบ ขาดลงจําพื้น อันวา เจ็ดราชทาว ตกจากหลังพลาย มันก็ เอาตัวลุก ขาบลงจําพื้น บาก็ ยิงปนขึ้น เมือบนอากาศ เหาะหอบขึ้น เทวดาเจาฟงเฟอน คือดัง ฟาแลบมาง ตกถืกหลังเขา เลยเลา สน ๆ ปบ ควาตายเซลม ซ้ําเลา ยิงเหาะหอบขึ้น กลางหาวจอมเมฆ เจ็ดราชทาว กลัวยานสั่นสาย บาเลา ยิงศรซ้ํา สามทีเมือเมฆ ปนสนั่นกอง เมือฟาผาเผลียง พระยาเจ็ดราชยอมแพ อันวา เจ็ดราชทาว กมขาบจําดิน ก็บ เงยมืนตา เบิ่งพลตัวได ก็จิ่ง เอาตัวนอม เจ็ดเมืองขอสวย
49 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ชีวิตของผูขา ขอเจาโผดผาย แดถอน แตนั้น ปนจิ่งเสียงสอดเขา คืนมาหาแหลงเกา พระก็ เลยตาวหนา คืนเขาสูเมือง กับทั้ง อามาตยพรอม ฝูงหมูโยธา ยูทาง เอาใหญเชิญ หาบหามเมืองบาน เขาก็ นําถวายเจา ราชาพระพอ เจ็ดราชทาว ตัวขอยมอบถวาย พระเฮย แตนั้น ราชาเจา ยินดีชมชื่น เจาผาบแพ ถวายทาวแกเฮา พอนา บัดนี้ พอจักปุนปลูก ทาวเสวยราชแทนเมือง พอแลว ก็หาก เตโชพระ ลูกเฮาเปนเจา แตนั้น บาคานทาว เมือโฮงฮอดปา ก็แกเครื่องให นางนอยฮับเอา เจาก็ เขาสูหอง ผาสาทเฮือนงาม นางคานชม ชื่นดอมบาทาว แข็งวา พระบาททาว บผายโผยปราณี ยูทาง เขาเทเอาของ มุนวายเสียเสี้ยง แตนั้น ราชาเจา เย็นใจแลวสวง เหมือนดัง ไดอาบน้ํา พระอินทรเจาโสรจสรง แทแลว แตนั้น ชาวเมืองพรอม โมทนาชมชื่น ดีแก วันค่ําคอย แสงเศรามืดมัว อันวา จอมไตรทาว ชมนางในอาสน สองกอดกลิ้ง กันเหลนเปลี่ยนสลา ดีแก สองเฝอฝน ชมกันในบอน สองก็ ออด ๆ ตาน คํานอยตอกัน บัดนี้ หมดบาปฮาย เวรสงมาเถิง นี้แลว บาคาน ชมนางงาม ฮวมสถานในหอง ยามเมื่อ ดาวดาดฟา เฮียงฮุงพระกายดวง พุนเยอ บาคานหลับ กอดนางในหอง ดีแก ดาวลาเหลื้อม แฝงพระจันทรมัวมืด ยามเที่ยงคาย เถิงล้ําตุดการ แตนั้น กุฏโฏฮอง ขันเนียงตบปก ไกเถื่อนพรอม ขันชั้นทั่วเมือง
50 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แดดสองแจง ตาวันใสสอง แตนั้น สองแจมเจา สรงน้ําอาบองค นอยบชา เสวยโภชนสาลี นางสนมยอคันที ยื่นถวายสองเจา บาคานทาว ลางสวยมือเสีย อันวา ขันหมากตั้ง วางไวเฮื่อเฮียง ทาวเสื้อเนา ครองราชย แตนั้น ราชาเจา ทันราชศรีสองออน ตั้งจัก ใหแจมเจา แทนสรางสืบเมือง วาดวย เฮาบ มีลูกเตา แนวหนอบุตตา มีแต บุตตีเฮา ลูกหญิงเจ็ดนอย แตนั้น บุญเฮียงเจา ฮับคําพระพอ บให เคืองพระที่อาง เปนเจาพอเมือง หั้นแลว อันเมืองหลวงกวาง ถวายจอมหัวพระพอ จริงเทอญ ขาจัก ขันตอตอง เข็ญฮายบใหเคือง ดอกแลว แมนวา กิจการฮอน อนตายบังเบียด ก็ดี ขาจัก ขันอาสา บกลัวเกรงยาน บาคานทาว ขอตางพระพอ ศรีแจมเจา ขอหามบอยากเปน แตนั้น พระบาททาว ซ้ํากลาวดอมบา เฮาจัก ปุนบาทาว เสวยราชยแทนเมือง พอแลว ขอให บาคานทาวทรงสืบสราง บุญกวางซอยชู พอถอน บัดนี้ สูจงบอกแกเสนาเหงา มุนตรีขุนหมื่น ขอให ไชโยแพ มารฮายอยาเบียดเบียน หั้นถอน ฮอยเอ็ด ประเทศทาว ทูลไหวบาทคํา แดถอน อันวา ในโลกนี้ ใผบอาจเทียมสอง ปุนปองขาน อยามีฮมฮอน อันวา บารมีเจา สรางหลายมาแตชาติกอน อานันตัง นับบได หลายแทโยชนยาว แทแลว แตนั้น ก็หากบรบวรณแลว พราหมณานบบาท เขาก็ คื่น ๆ กอง กลองเสพสะบันชัย พุนเยอ ทังเพลงอินทร ขุนระบําเขาเหลน
51 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แตนั้น เจ็ดราชทาว ชมชื่นดอมบา เขาเอาถวาย ซูอันดาถวน แตนั้น บุญเฮียงเจา ปตาผายโผด เจ็ดราชทาว คืนสรางสืบเมือง หั้นถอน แตนั้น ราชาเจา เสนาสอนสั่ง พระพอ ก็โอวาทตั้ง คําเผี้ยนซูอัน อันวา เปนพญานี้ สรางสมภารทรงแทน ควรที่ จําจื่อไว คําเถาแตหลัง แทดาย จงให จําศีลสราง ทําไปทุกเมื่อ จริงเทอญ ฝูงไพรนอย โฮมเจาชื่นดอม แทแลว อันวา โจรมารฮาย ในใจสามสิ่ง เขานั้น ประกอบเขา ในพื้นหมอหลวง แทดาย คันวา ขับตามแท บมีสุขจักเทื่อ จริงแลว อยาราชตั้ง เมืองฟาเปลาดาย ดอกแลว เปนดัง เทวทัตทาว ฟงธรรมเขาขม ปางนั้น ก็บได ขึ้นสูหอง นิพพานพุนอยูกะเสิม อันหนึ่ง จงใหโผดไพรนอย ฝูงหมูชาวเมือง อยาได เหิงสาเขา เบียดเบียนคําฮอน เขานั้น เปนผากั้ง ขนันเมืองตางราช ใหเขา สุขอยูยอน บุญเจาจิ่งสม อันหนึ่ง มีรถแกว ปริวารมีมาก มีปกพรอม กะโยงเตนก็บไป อันหนึ่ง อยาไดวิตกพน วิญญาณมักมาก เปนดัง ยามแตกี้ ตายแทคอบเขา หั้นแลว ขอให พิจารณถอย พรคําอันชอบ จริงเทอญ อยาได เห็นแกเบี้ย เงินแทแหงเขา ใหตั้ง อยูเที่ยงแท เสมอดังคําพุทโธ หั้นถอน ก็หาก ไดเอาตนเมือ สูสวรรคเมืองฟา อันวา บุญเฮียงเจา เทศนาสอนสั่ง เจ็ดราชเจา ยอยองใสหัว จิตออนนอม ในราชสมภาร บุญเฮียงสอน ใสหัวฝูงขา แตนั้น เขาก็ลาจอมเจา กษัตราธิราช
52 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี คืนสูหอง เมืองบานแหงตน ที่นั้น บาก็อยูสืบสราง เสวยเมืองตุมไพร บเดียดฮอน สังแททอใย พระยาเมืองพาราณสี (พอทาวเสื้อเนา) สวรรคต บัดนี้ จักกลาวเถิงเมืองจอมไท พาราณสีนครราช พระก็ อยูสืบสราง บมีฮูฮ่ําเคือง บัดนี้ สุดชั่วเจา ขึ้นสูเมืองสวรรค ทางเมืองปละ เปลาเสียสูญเศรา ชาวเมืองพรอม เสนาหิวหอด หิวหอดไห หาเจาฟงเฟอน นั้นแลว แตนั้น เขาก็เมี้ยนคาบเจา ไฟมอดธุลี เขาก็ แปงเจดีย กอสูงกวมไว แตนั้น เสนาเจา มาฮอดเต็มโฮง ก็บเห็น พระบาทไท หิวไหคับโฮง คอมวาแลว เขาพรากจากกัน ราชาตาย จากเมืองสูญเศรา อันวา จอมหัวเจา บุตตาเดินประเทศ ก็หาก ยังแตบุตตราชนอย เดินดั้นผูเดียว นั้นแลว อันหนึ่ง ยังแตนางนาฏนอย เมือสูเฮือนผัว พุนแลว ควรที่ เฮานําไพรพลไปดู เทียวหาจอมเจา แมนวา ตกประเทศทาว หนแหงเมืองใด ก็ดี เฮาจิ่ง นํารี้พลไป เทียวหาจอมเจา เฮาจง เอากันได เจ็ดแสนหกหมื่น ทั้งทวยคา ชาวบานหมูสาว ชางคาดพรอม สามหมื่นประดับดี กระดิ่งเงินแขวน หิ่งคําประสงคหาง อัสสามา แปดหมื่นสามพัน อานคําประดับ หิ่งแขนกระดิ่งพรอม ลัวก็ใหได หกหมื่นลายงาม ทั้งธุงชัย ใสหัวหางพรอม อยาให เขาดูหมิ่นบาน นครกวางแหงเฮา แทดาย อันวา คนประดับผา ลายงามสับแสว
53 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เกาะกายแกว คําลวนซูคน เสื้อคาดแกว ประเครื่องคําแดง เพิ่นหาก รือเมืองพาราณสี แตปฐมจริงแท อันหนึ่ง เสโลตั้ง ตาวคําแหนแหน คําใสดาม ประมาณไดหมื่นปลาย แทดาย อันวา หอกดาบงาว คําโคบลายงาม คําแดงสุก มุยเหลียงหลายถาน แปดหมื่นได ประดับดาบคําแดง นําจอมหัว มากหลายเหลือดาม อันหนึ่ง ลาจากแกว คําแดงดูอาด รือหอนไฮ เมืองกวางแหงเฮา นี้ดาย ไทลาได แสนคนแหนแห ตกประเทศหอง เมืองบานซารือ แทดาย ไทมอกได แสนคนดูอาจ นําแจมเจา เมืองพุนซารือ อันหนึ่ง ปนใหญได พอแสนคําโคบ มีเครื่องพรอม คําแกวแตงงาม ธนูทองได พอแสนดวงอาด ฝูงหมู สาวสนมนอย ฮางแกนางขุน ก็ดี สามแสนไป แหพระเมืองเมือหาบาน อันหนึ่ง เพ็งพาทยพรอม สวนไลแกมป ก็ไป เครื่องเสพพรอม คําแกวซูอัน แสนเมืองพรอม ปโรหิตขุนใหญ ก็ให ขุนใหญนอย พอไดฮอดแสน กลองคําให พอแสนคําคา ฆองปาวให คําแกวคอบงาม คอมวา ปุนแตงแลว เลยเลาเสียแสง ขุนหลวงลง จากโฮงเมือยาว ดาราแจง คองบนมัวมืด นักขัตตะรืกฟา พระจันทรแจงสองใส เมื่อนั้น เจาก็ซวา ๆ พื้น พลแตงดาประดับ นาโคชั้น ออกโฮงเสถียรอน อัสสามา อาชานัยหือระแหน
54 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เฮาจัก เห็นหนาเจา ปางนี้ชื่นชม อันวา นาโคแกว ตัวงามขาวเผือก เขาก็ ชมชื่นฮอง เสียงกองอุนโฮง บัดนี้ กูจักเห็นหนาเจา จอมมิ่งนงฮาม ทรงสามป อยูคองคอยเจา เมื่อนั้น คน(เฟอน)ฟน ในโฮงชมชื่น เจาแลขอย เห็นหนาซูคน แลนอ อันวา งัวควายพรอม พางหงัวะแหนเบิด สัตวสิ่งฮอง คืนนั้นทั่วเมือง เปดไกพรอม ชมชื่นเนืองขัน ทั้งหมูหมา ชื่นชมคะโยงเตน ดีแก สัตวฮ่ําฮอง นําเฮียวไมไผ เขาก็ ตบปกทา อาปากขันเนือง ฝูงหมูเนื้อ ในดงกลางปา เขาก็ เตนแอวเหลน ชมเคาวางเขา อันวา เสียงลั่นกอง สนั่นเมโฆ พุนเยอ เทพาชม ชื่นบานบมีมั้ว หอมฮวงเฮา ทั้งปวงจิตปวง ตนหมากไม ดูล้ําซูลํา ดูหลากแท เปนเหตุประการใด ดังนี้ แสนเมืองคนิงในใจ เห็นเปนสันนี้ อันนี้ ฮอยที่ไปนําเจา เอามาเสวยราช จริงแลว เขาจัก เห็นหนาเจา ซุมนี้ซูตัว บอยาแลว แตนั้น เดือนดวนขึ้น ฮับขอบพระคันธร ตาวันใส สองเฮืองแสงแจง แสงเฮียงแจง โฮงหลวงตกแตง ดูถวนแลว เอาพลยายออกไป ปโรหิตเจา อาจารยเปนแก ขุนราชเจา ไปหนากอนพล แปดแสนได เหลือหลายอนันเนก ไปทอนั้น ยังนอยยอมเบา
55 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ชาวเมืองพาราณสีนําหาทาวเสื้อเนา บัดนี้ จงใหขุนแสนผู ขุนคําทาวเพชร นําอูบแกว สารเขาขาวไป คันวา เจายังคาง อยูที่เมืองใด ก็ดี แมนวา ไปไกลสุด ใหนําตนได แตนั้น ขุนหลวงเจา ลาแสนไปฮีบ พลมากลน นําเจาอเนกนอง ฝูงหมู สาวบาวเอิ้น เสียงแมงสั่งกันวา คอยอยูดีเยอ พี่จักไปไกลแกว สายคอชูมิ่ง เฮียมเฮย พี่จัก ลาจากเจา วันนี้คอยอยูดี แดถอน ใหนอง คึดเที่ยงแท ใหถืกแมนในมโน แดถอน อยาได มีใจลัก โลภโมพางเลี้ยว พี่ก็ จําจิตหมั้น ทั้งพระอวนเปนที่เพิ่ง อวนเฮย สัจจาขอดหมั้น พระนางนองใหจื่อจํา พี่เนอ แขงวา บมีการทางใดแท สิพูมนางเทาชั่ว ชีวังแลว พี่บ ใหคละคลาดได ไกลนองชั่วยาม พี่แลว อยาได ลวงโลภให เสียที่ความหวัง นั้นเนอ พี่ก็ คองเปนเฮียน สิหางกันฮามสราง ขวัญจิ่ง ไปอยูก้ํา ฮักษาแหงคําแพง อยาได ไลลาหนี จากพระอวนองคอาย แตนั้น เขาก็แซว ๆ พรอม ฝูงหมูสาวขานตอบ พระพี่ เดินดวนผาย ไกลนองบมา แลนอ เห็นวา ไดชมพุน สิลืมหลังของเกา เสียนอ พอแต ตัวะยัวะให สิไลนองหางชม แลนอ ตามแต บุญใผไว บุญมันเคยฮวม กันถอน บหอน จําจื่อไว คํานั้นบอนเดียว อายเฮย ยานแต อายบเปนใจ สิหางชมภายพี้ คอยไปดีเยอ ฝูงบาวนอย ไชยะโชคแลนอ แดถอน เอาแพงมาฮวม สถานเถิงเถา ใผอยา วางคําเวา เสียงแพงคําลาย เอาแต บุญแตงตั้ง มาใหหาสิเอา โอนออายเอย คนเฮานี้มันหากเปนหลายลิ้น บมีคําเพิ่งเชื่อ อายเฮย ยามเมื่อ ออยอิ่นออย จริงแทนองหากเห็น พระอวนแลว
56 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ภายลุนมาเลยคด จากพระนางภายพี้ อายเฮย ชาติที่ จิตมันหากบเกิ่งลิ้น ทะลอนตามตั้งเสี่ยง ดอกนา เฮียมบ มีเชื่อแลว คําเวาแหงใผ ตามแต บุญใผมัน อยาคนิงนําถอน แตนั้น เขาก็ซวา ๆ ตาน ฝูงชายเอิ้นสั่ง จิตที่ ยังขอดหมั้น ดอมนองกลอมพระไมติ์ พี่แลว พี่ก็ ตกไกลไป หนานานเจาอุน คําเฮย นองอยูพี้ คนิงอายก็บลืม แทแลว แตนั้น เขาก็แซว ๆ กอง หัวนันคับทง ขุนบาวคอง เลยยายยางไป เขาก็ หื่น ๆ กอง ไหลมาคับทง เหลือหลายนาโคยก ยางไปกระดิ่งเปอง คนนันเขา หลามไปไหลหลั่ง คับทงกวาง พลตื้อตื่มไป กลายหลายบาน คาเมบานนอก หลายพร่ํามื้อ คําฮอนฮีบไป สน ๆ พื้น ชาวเมืองเตินไพร พวกไพรนอย ดาเนื้อฮีบไป แตนั้น เลยฮุงแจง พลบาวเตินไป หลายค่ําคืน ฮอดแดนเมืองนอง เดือนยี่ตั้ง วาโยหนาวหนวง เหมือยหยาดยอย ปลายไมสองใส แตนั้น เนื้อตื่นเตน กระจัดทั่วไพรสณฑ ฝูงคณาสัตว ตื่นคนคะโยงเตน สน ๆ เขา ตามทางยายยาง เขาก็ หยอกสาวหนุมนอย คนิงชูซูคน แตนั้น ไทดานฟาว เศิกที่ใดมา นี้เด เขาก็ เตินกันไป ปรารถนาไดบาน แตนั้น ขุนสมผู ขุนคําทาวเกษ ขึ้นขี้มา สารแกวถีบไป ขุนสมเขา ในเมืองเทียวเบิ่ง ขุนแขกตั้ง ขอเขาฮอดเมือง แตนั้น ขุนสมไหว จอมนางเลาพากย
57 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี พระยอดแกว เมืองฟาซูวัน เจาเฮย ก็บ มีผูสราง ทรงแทนเปนพญา ฝูงขา นําจอมหัว เลามาเถิงเจา นางคานแกว ถามขุนถามขาว พระพี่ มาฮอดนี้ เมืองบานแหงเฮา พี่แลว ทั้งเลา เปนพยาธิฮาย สุกเปอยทั้งคีง เฮาก็ เชิญจอมหัว พระพี่เซาดอมเจา พระพี่เจา ยังดวนเดินหนี แทแลว พลอยเลาไป ประมาณได สามปเปนขนาด พระพอ สูญคาบฮาย เมือสูเมืองสวรรค ดังนั้น ใผจัก มาเปนแข็ง ขมเมืองซามถา พระอวนองคอายนั้นเด สูจง เอาพลเขา หาพระอวนองคพี่ เฮานั้น มามากลาน พลทาวทอใด นั้นจา เมื่อนั้น ขุนสมไหว ทูลนางทุกเยี่ยง อันวา พลมากลาน พลตื้อเลาปลาย เจาเฮย ก็หามากแท นอแตพอสม วาเด วาจัก มาหลายหรือสิ รือชาหลายแหง จริงแลว คอบที่ บานเมืองเจา อยูคองพุนแลว ขุนกลาวแลว ลาเลิกลงหนี แยงพลหลวง อยูคองคําเจา ขุนสมเขา หาปาเนานั่ง เลยกลาวตาน คําเผี้ยนซูอัน เขาก็ ยั้งอยูหั้น เถิงที่สองวัน เขาก็ เตินพลหลวง หลั่งไปบมียั้ง ไหลหลามเขา นาเพียงทงใหญ หลายพร่ํามื้อ เฮ็วฮอนถีบคราว กลายเถื่อนกวาง หลายตาดเหวชัน เขาก็ แซว ๆ เถิง ปาดอนดงกวาง ดีแก แซว ๆ เคา ปกขีแสนส่ํา ลางตัว จับงาไม กวยคอมงาคอม ฝูงหมู มูมทั้งเปา สังกาเอี้ยงโมง เขาตื่นเตน พลทาวถาวเซ แตนั้น พลหลวงขาม คีรีริ่วรี่
58 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ไปซูมื้อ บมีชาก็บเซา ก็จิ่ง ฮอดดานทาว เมืองใหญตนสหาย ไทเมืองเขา ตื่นพลเลยยาน ขุนสมไหว บรรณาการสารกลาว ขุนดานฟาว นําเขาฮอดเวียง ขึ้นขาบเจา เมืองราชองคกษัตริย แสนเมืองนบ นอมทูลถวายไหว แตนั้น เขา(ก็)ขัว ๆ ตาน ราชาถามถี่ สูนี้ อยูประเทศทาว เมืองกวางที่ใด นี้เด ก็จิ่ง เอาตนเขา มาเหลือหลายมาก จริงนา เปนเหตุฮอน เมืองทาวดังใด นั้นจา แตนั้น ขุนสมไหว ราชาทูลบาท อันวา เมืองหลวงกวาง นครทาวที่พระลาน เจาเอย ฝูงขา นําเอาจอมไท คืนเมือเสวยราชย จริงแลว พระพอ อยูสืบสราง เมืองกวางพร่ํานาน ก็จิ่ง หมดชั่วซ้ํา ปละไปลเมืองเสีย ยังบุตตา หนอเมืองเดินดาว ฝูงขา นําบาทเจา เดินประเทศเมืองมา พระเฮย ก็จิ่ง นองพลมา ขาวสารเถิงพี้ หลอนวา ยังเซายั้ง ในเมืองจอมราช บฮู ขอแก ยั้งขมอมเจา พอแจงขาวสาร แดถอน แตนั้น ราชา(เจา) ทรงเมืองนคเรศ พระก็ ชมชื่นเวา ขอไหวซูประการ ยังมี ขุนเฮืองเจา พระสหายเดินประเทศ มาฮอดพี้ เมืองกวางแหงเฮา นี้แลว เจาก็ เปนพยาธิฮาย สุกเปอยทั้งคีง แทแลว เดินไพรเขียว ฮอดเฮาพระองคแท เฮาก็ ปวบาดเจา บาคานสหายเสี่ยว หมอยาหลาย ฮิบโฮมปวเจา ยังเลา พลึกไปแท เภทพังกวาเกา เฮาก็ ขันปวแท สหายแพงเทาชั่ว จริงแลว เฮาก็ ปลูกยายให เฮือนนี้ใหอยูดอม นี้แลว ทาวก็ บอยูแท ยังเลาดั้นหนี
59 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ขอดอมเฮา ซูอันแวนแท ทานก็ ผัดหมายไว สามปสิมาจวบ จริงแลว เฮาก็ ยังคองถา สหายแทซูวัน แทแลว ใหสู พากันยั้ง ในเมืองเฮากอน เฮาจัก มาแตงเลี้ยง สูเจาใหอิ่มเต็ม กอนแลว เฮาจัก จัดพลให ไปนําฮอยหนึ่ง จริงแลว เมื่อนั้น ขุนขาบไหว ลาเจาเจาฮีบลง แยงที่ พลหลวงเจา กลางนาทงใหญ คอมฮอดแลว ประนมไหวแกขุน เฮาก็ ฮูขาวเจา จอมราชยมาเชิญ นี้แลว อันวา จอมเมืองพระ แมนสหายบาทาว เพิ่นวา ใหยั้งอยูนี่ พอสองสามวัน กอนแลว เพิ่นจักให อิ่มเต็มพลทาว เพิ่นวา จักปุนพลให ไปนําฮอยหนึ่ง จริงแลว เมื่อนั้น ราชาเจา เตินเขาโดยฮีบ ใหแตง ทั้งเหลาแลยา สรรพสิ่งพรอม เหมี้ยงหมากปูนพลู นําไปหา สูขุนมวลเลี้ยง แลวเลา ปุนพลให อวนทางไปกอนแขก เจาเฮย เมืองกวาง บอกทางแทแลว แตนั้น โยง ๆ ฆอง ตีปาวเลยไป เตินพลหลวง หลั่งไปมียั้ง ดีแก ชาด ๆ ชาง หลายหลั่นอวนทาง พุนเยอ กลายแดนเมือง ยอดสหายไปหนา เถิงเถื่อนกวาง ทวายเตนเถื่อน ลิงวอกเตน ปลายไมทั่วดง ฝูงหมู สาวบาวเหลน หลายประการตาง ๆ เขาก็ ชมดวงหอม ฮอดงามแซมเกลา มีทั้ง ยูงทองฮอง ในดงเสียงสง พุนเยอ พลลวงเขา ดงกวางเถื่อนกวาง หลายวันคืน ฮ่ําคนิงหาบาน สาวบาวนาง คนิงเถิงชูซูคน สุดที่ มาไกลแกว ฮามชมทิพพะขิ่น แพงเฮย
60 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เพิ่นอยูซอน ซอนชูอยูสะเทิน แลนอ โอนอ นับมื้อไกลไปหนา บมีเห็นเจาอุน เสียนอ จิตพี่ ยังแบงไว นํานองพี่บลืม ดอกนา แตนั้น ฝูงสาวตาน หัวขวัญซีซวา เจาสิ ละนองเพดนี้ เสียดามดั่งหญิง แทนอ ขอยอยากให ผลัดเปลี่ยนซิ่น ใหอายนุงเปนหญิง เสียเด สังมา พุม ๆ หา อาวหลังมีมั้ว ขอยพอ อยากเอาไปแท ปละผีคางปา เสียเด อันวา ชายขนาดแท ใจนอยกวาหญิง แทนอ แตนั้น ฝูงบาวตาน ขานตอบสาวฮาม พี่บ มีพอสอง ก็จิ่งวอนหานอง พี่นี้ จิตบมีบอนหอย บินบนเสมอวาว จิตบ มีที่จั้ง คือแฮงเวิ่นบน นั้นแลว พี่ก็ ปลงจิตหมั้น นําพระนางนองอุน อวนเฮย พี่บ มีที่ซอน ขอเขาฮวมสอง แดถอน ชาติที่ คนชาย บมีถอยหลังตาว คืนแลว ขอให นองโผดอาย คําฮอนเมื่อยแคน แดถอน แตนั้น สาวกลาวถอย คําโลภโมโห กูอยาก เอาไปพัน ลาบยําตางซิ้น อยาได ปอลือหนา หวนมาหวนวา แพงเฮย สังบ หนีใหมม ไปหนากอนเฮียม พุนเด ลอนทอ มากลาวเวา สวยเสียดคําพระไมติ์ ตูอยาก เอาไปตํา มุนผงเสมอแปง แตนั้น ฝูงบาวตาน นําสาวเอิ้นกลาว อยาได มากลาวถอย ความนั้นบคอง (เจา)เฮย เจาอยา ไดกลาวตาน ความเกาคืนหลัง ใจพี่ ยังไมตรี พี่บมีเครือซอน แตนั้น สวา ๆ พรอม ฝูงหมูซุมสาว เขาก็ พากันหัว อะเหยเต็มไพรกวาง ลางคน เก็บดอกไม คึดเตนตื่น ลิงวอกเตน ปลายไมทั่วดง ฝูงหมู สาวบาวเหลน หลายประการตาง ๆ เขาก็ ชมดวงหอม ดวงงามแซมเกลา
61 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี มีทั้ง ยูงทองฮอง ในดงเสียงสน พุนเยอ พลลวงเขา ดงกวางเถื่อนกวาง หลายคืนแลว คนิงหาบานเกา สาวบาวนอย เชิงชูซูคน สุดที่ มาไกลแกว ฮามชมทิพขิ่น แพงเฮย เพิ่นอยูซอน ซอนชูอยูสะเทิน แลนอ โอนอ นับมื้อไกลไปหนา บมีเห็นเจาอุน เสียนอ จิตพี่ ยังแบงไว นํานองบลืม พี่นา แตนั้น ฝูงบาวตาน หัวขวัญซีซวา เจาสิ ละที่เพ็ดนี้ เสียดามดั่งหญิง แทนอ ขอยอยาก ผลัดเปลี่ยนซิ่น ใหชายนั้นนุงเปนหญิง เสียเด สั่งมา พุม ๆ หา อาวหลังมีมั้ว ขอยอยาก เอาไปแท ปละผีกลางปา เสียเด อันวา ชายขนาดแท ใจนอยกวาหญิง แทนอ แตนั้น ฝูงบาวตาน ขานตอบสาวฮาม พี่บ มีพอสอง ก็จิ่งวอนหานอง พี่นี้อาวคืนหลัง โฮย ๆ หอม ทั่วดงดอนกวาง พลหลวงยาย ตีกลองเตินปาว เขาก็ ไปแตเชา วันหนาบเซา เขาก็ คื่น ๆ กอง หลายเขตดงดอน เถิงนาหลวง จอดพลเซาหั้น คันวา ไปฮอดบาน ตีนเมืองปลายดาน เขาก็ มวลกันมา อเนกนองเหลือลน เมื่อนั้น ขุนดานฟาว ตกแตงราชา โอภาส(?) เยื่องใดขอฮู เมื่อนั้น ขุนคําขึ้นขี่มา พลพรอมถีบเถิง เถิงดานทาว กงเวียงสารคํา แยงหอสูง คอยเซาทุกเยื้อน เมื่อนั้น ขุนพันฟาว เลยฮีบมาจาก สันใดแตง พลมาลน เมื่อนั้น ขุนสมตาน จาคําฮอยพากย ตูขอยแลว ลุกพรากลงหนี โภชนังขาว เหลาปลามีมากลน หลายแทซูอัน
62 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ยูทาง เขากินขาว หลายประการเหลืออิ่ม ขุนดานเจา อวนเขาสูเมือง เวียงหลวงกวาง นครหลวงยาวโยชน ขึ้นสูหอง สารแกวลวดเซา ขุนแขกฟาว เลยเลามาทัก เปนสันใด ราชสาสนเถิงพี้ ขุนสมเวา ความหลังมากลาว วาตูขอย นํายอดไท มาพี้ฮอดเมือง นี้แลว แตนั้น ขุนแขกเจาก็นําทางขึ้น เมือทูลพระบาท ทูลพระเจาลุมฟา เมืองกวางที่พะลาน พุนแลว ขาก็ นําพลเขา มาเมืองเถิงราช หาแจมเจา คืนสรางสืบเมือง วาเนอ แตนั้น พระบาทเจา ทั้งหมูเสนา มาปองคับ คั่งโฮงเหลือลน ราชาเจา ขัว ๆ เตินบอก ใหฮีบ ทันแขกขึ้น มาพี้เฝาพระองค เทียวเทอญ แตนั้น รามแขกฟาว โดยอาชญาตรัส เถิงขุนสม กลาวจาแถลงถอย ลีลาชา ใหทันเอาสามออน เมือพรอมขอย เดียวนี้อยานาน วาเนอ แตนั้น สามขุนทาว ดาดีหางเครื่อง ลงจากหอง สารแกวเลาเมือ เถิงบาทไท ธิราชองคกษัตริย ประนมมือนบ ขาบลงเลยไหว ยอเทียนไหว บรรณาการของฝาก ถวายมอบให จอมเจาซูอัน เขาก็ ยาว ๆ น้ํา ตาหลั่งไหลตก ทูลจอมหัว บเปนความเวา แตนั้น ราชาเจาเห็น เขาแคนคลั่ง ดูมากลน คนิงเชื้อพอตน ดูสวางแลว มีอาชญาถามขาว ปตาทั้งมาดาขอย ยืนเสถียรหมั้น นั้นรือ แตนั้น แสนเมืองพรอม เสนามีอาชญ
63 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ฝูงไพรบาน เมืองกวางแหงเฮา ยังคอย ฮักษาเจา ราชาสองราช บนั้น ฝูงตางบาน ถวายเจาซูป แดรือ ยังเลา แตงพลให มานําพระราช ถวายบาทเจา บุญกวางซูอัน เจาก็ เตินเขาให มุงผามหลวงหลังใหญ เทออกเลียงตั้ง ของเลี้ยงแยงบุญ แตนั้น เสนาทาว ฟงเวาพากย ลาจากเจา ลงหองแตงแปง ปลูกยาวตั้ง แปงตูบผามหลวง ในแคมชล อาบกินยังน้ํา แลวจิ่ง นําพลเขา มาเมืองฮอดบอน คับคลั่งลน พลตื้อสี่แสน ขุนหลวงเจา ปโรหิตขุนใหญ หางเครื่องพรอม ดีแลวเลาเมือง ฮอดแจมเจา ยอเทียนถวายมอบ แตนั้น บุญเฮียงเจา ถามเขาขุนใหญ สูก็ ดั้นปาไม มาพี้ฮอดดี แดรือ สูก็ ลาเมืองได ปานใดมาฮอดเฮา ภายพี้ ดั้นปาไม ประมาณไดทอใด นั้นเด เมื่อนั้น ขุนหลวงเจา จอมธรรมแมนหลอ ทูลบาทไท พระเมืองเจาซูอัน ฝูงขา เดินประเทศดาว หนแหงทางไกล สามเดือนเถิง ฮอดตีนจอมเจา เขาก็ ยาว ๆ น้ํา ตาเนตรนองตก เพื่อวา เห็นจอมหัว ออนใจโยมยอย บุญเฮียงเจา คนิงเถิงตนแม ปากบได ยินแคนคลั่งทรวง ดูสวางแลว จาพากยคําหลัง เฮาก็ เดินไพรมา เพื่อบารมีแกว แตนั้น ขุนหลวงเจา ปโรหิตนบบาท ไหวพระเผาผู บุญกวางซูอัน ฝูงขา อังเชิญเหลือหัว เสวยราชย
64 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี อันวา พระพอเจา เมือสูดาวดึงส พุนแลว ก็บ มีผูสืบสราง ทรงแทนสมบัติ ทั้งนครหลวง เปลาเสียสูญเศรา แสนเมืองเจา คนิงหาพระบาท ก็จิ่ง จําฝูงขา นําพลเถิงบาท ควาตก ประเทศทาว เมืองไกลที่ใด นําใหฮอดแท อยาเคืองใจอยู จริงเทอญ เอาพระ เมือสืบสราง เมืองบานดังหลัง เพื่อวา เมืองสูญเศรา เย็นสงัดเหงาอยู ก็จัก ตกแตกมาง หลายทาวโคบเอา พระเฮย เปนดัง แมเผิ้งนอย ฟุมบมีฮวง นั้นแลว มันจัก เปนทะลายผง ยอดเมืองคนิงแจง แตนั้น บุญเฮียงเจา ขานเขาขุนใหญ เฮาก็ เมือสืบสราง เมือบานที่พะลาน พุนแลว ทอวา เมือเฮียนเจา ราชาตนพอ กอนเทอญ หลอนวา เผิ่นโผดให นางแกวฮวมสะนอน บฮู แตนั้น ขุนใหญนําไป นางคานนําจอมเมือง บวางไปพรอม ฮอดธิราชเจา ประนมมือแลวนั่ง พระบาทเจา ถามถวนซูอัน ขุนราชทาว ตนลูกมานํา พี่รือ เอาบา เมือสืบสราง เมืองบานอยูเย็น พระเฮย อันวา ปตาไท พญาเมืองตนพอ มีลูกเตา เดียวเจาดังรือ พอเด พอเจา ลดชั่วเมี้ยน เมือฟาสูสวรรค ใผยัง แข็งเมืองถา พระอวนองคนอย แตนั้น ขุนหลวงไหว ราชาทุกเยี่ยง มีแตเจา สองนอยยอดเมือง พระเฮย อันวา นองแจมเจา เปนนาฏนางคาน เมือเฮียนผัว อยูปองเปนเจา ยังทอ แสนเมืองเฝา แข็งเมืองตางราช พอสั่งไว นําเจาปลูกแปง เจาเฮย เฮานี้ไดออนนอยเสวยราชแทนเมือง มอบถวายบาทาว เฮาก็ เอาจอมไท เสวยเมืองแทนราช
65 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี หรือจัก วางใหแท เมือสรางบควร แตนั้น ขุนหลวงไหว วันทานบบาท ขอแก พระบาทไท ผายโผดความ แดถอน สองเมืองให ไมตรีติดตอ กันถอน ทางพุนพี้ เสมอดามดังเดียว พระเฮย ขอให เจาโผดให เสมอดังเมืองเดียว เทียวไปมา ขาวสารเถิงเจา ชาวเมืองพรอม เสนาอามาตย ก็หาก ยังโศกเศรา หาเจาหอดหิว บชื่นได เย็นทั่วทั้งเมือง คนทั้งหลาย อเนกนองสูญเศรา ฝูงหมู สัตวสิ่งชาง สมครามฮบตอ เขาก็ ยินโศกฮอน หมองแทอยูคาง อันนี้ ชางเผือกเจา ตัวมิ่งมุงคุล ก็บ มีเดินไปมา อยูโฮงกินหญา สัตวสิ่งพรอม อนันเนกในเมือง ก็หาก ดูเย็นพัก อยูเหงาบกินหญา พีชะพรอม ของหวานพราวหมาก ยอดบ มีขาดดวนก็บมีปงกาน ลําเศราเหี่ยวเสีย ฝูงดอกไม บานจี่จูมจอ ก็หาก ดูเหลืองงาม เหี่ยวเสียสูญเศรา คือดัง จักขวามบาน เมืองหลวงหลุบหลม แทแลว แตนั้น จอมหัวตายจากเสีย เมืองเศราหมนหมอง พระจัก มรณาเมี้ยน แท ๆ แสนเมืองเฮียงราช เจาก็ กระสันซูชั้น คนิงแจงซูอัน สูจง นําเอาเจา บุตตามาฮอด ของหมูนี้ เมืองบานมอบบา วาเนอ ฝูงขา จําจื่อไว คําอาชญาปลง ก็จิ่ง นําพลมา เทียวหาจอมเจา แตนั้น ราชาเจา ปตาตนพอ คึดซูชั้น คนิงถวนซูอัน
66 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี พอพญาอนุญาตทาวเสื้อเนากลับไปครองเมืองพระบิดา บัดนี้ เฮาจักปลูกลูกนอย เมือสืบแทนเมือง บให เสียวงศา กิ่งนามแนวเชื้อ กับทั้ง นางคานนอย ธีตาตนลูก เฮานี้ ใหเมือสืบสราง ดอมทาวแตงแปง ฝูงมหาดขา สามหมื่นสองพัน ก็ให เมือนํานาง อยูปวตีนเจา แมนวา อัสสามา พังพลายตัวใหญ ก็ดี ควายแลแบ เพียงพรอมแตงนํา จงให ทาวอยูยั้ง เดือนหนึ่งในเมือง กอนเทอญ เฮาจัก ปุนงัวควาย แจกไปปุนถวน อันหนึ่ง ตามแตใผเคยเจา อาสาหลายประเทศ สาวบาวพรอม ฝูงเถาแกฮาม ชวนกันเหลน หลายประการตาง ๆ แตนั้น พระบาททาว ลุกพรากจอมเมือง ขุนหลวงมาฮอดพลจัดให มาเลี้ยงอาหารหลายสิ่ง สาวบาวพรอม ฝูงเฒาแกฮาม สน ๆ กลั้ว ปนกันหลายประเทศ สาวบาวเหลน ชมซอนกลอมเสนห ลางพอง เขาก็พากันเหลน หลายประการตาง ๆ บางพอง ชมกันเหลน ฝูงสาวหุมบาว ฮักกอดเกี้ยว กันซอนซวาหัว เฮานี้ มามวนเหลน คําเสนหหลายภาค คึดใคร ลาบาทไท พระนางนองอยูผูเดียว หั้นถอน อันนี้ บุญหลายได เมือสวรรคคราวหนึ่ง แลนอ พอให เจาอยูนี่ ชมซอนอิ่มกะใจ แตนั้น เขาก็ซวา ๆ ตานสาวเทศเมืองศรี อวนก็ ชมเสนหา ฮักฮวมคําหมายหมั้น โอนอ คําบพอเกรงตาน เอาพะอวนเปนที่เสี่ยง จิตหาก ยังของพุน สิวางนองบคืน แลนอ ชาติที่ แสงไฟนอย บมีเฮียงเต็มที่ เสียแลว คําฮักคํามัก มาฮอดแลว สิลวงเหลนตางเมือง คํานั้น นองอยาเคืองใจดวย แพงขวัญคึดวา อีสังถอน
67 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แมนวา มันหากเกลี้ยง ในหั้นบสองเห็น แตนั้น ฝูงสาวตาน ขอฮวมเฮียงเสนห แดถอน พี่บ วางเสนหาให หางกันดายดู พี่บ ใหเคืองคําฮอน ในพระทัยทิพพะกิ่น ผูใดแลว จิตพี่ หากมาแนบหอย ภูมินองซูวัน พี่แลว แตนั้น ซวา ๆ พรอม สาวเทศเมืองสี หลายวันคืน ฮอดเมืองพอแลว แตนั้น เขาจิ่งดาพลหาง หลายประการแหนแหน คองถาเจา บุญกวางยอดเมือง โอนอ โทเรฮาง ฝูงสาวชมบาว ซับซิ่มตาน เสียงจอยสั่งกัน พี่จัก ลาจากเจา ในที่สามวัน นี้แลว อันวา จอมแพงเฮียม ก็บลืมคําเหลน หลอนวา สมสนิทผู เพียงตาเสมอฮูป กันนี้ พี่จัก คืนตาวซอน สะเทินหนาหนวงหลัง พี่หาก ไดปลงจิตไว เสนหาฮักยิ่ง ลุนเฮย เยียววา พระหมอมนอง ใจเลี้ยวหากสิพาง บฮูนองเฮย แตนั้น ฝูงสาวตาน คําเสนหฮักยิ่ง แพงเฮย อวนนี้ หากเปนดังปลาอยูคาง แคมน้ําขาดเขิน นั้นแลว เฮียมหาก คองหาแกว เสนหามาเปลี่ยน อวนแลว ก็จิ่ง หายโศกฮอน ยามนอยสวงก็ใจ อวนอยาก เมือสมสราง บานอยูภายหลัง คําเสนหา หางกันลืมนอง อวนนี้ เหมือนดังปลาเมาน้ํา สะเทินตัวงายเงิบ ลุนเฮย จิตหาก บมีที่หอย เสมอคนงั่วงาว พี่แลว ตามแต บุญใผได บุญมันเคยฮวม กันถอน แสนวา ไหยอย ๆ บุญ นั้นก็บเถิง ดอกนา ชาติที่ ชายหลายลิ้น บมีคําเพิงเชื่อ เสียแลว ควรที่ เผยหนายหนา แหนงเวนทอแพง แตนั้น พอเมื่อเดิก ๆ ขอน ยามแถใกลฮุง พุนเยอ กุฏโฏขัน ทั่วเมืองดูแจง หมดบทบั้น บาคานเซากอน แลวทอนี้ ถวายไวที่ควร กอนแลว
68 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ทาวเสื้อเนากลับเมืองบาน เมื่อนั้น บุญเฮืองเจา พาพลตกแตง นางนาฏนอย ดาหางแตงดี ฝูงส่ําขา ควาแตงนํานาง เขาก็ ปุนดาดี แตงแปงเลยแลว ราชาเจา จัดพลยายออก ไปแลว นั่งถาเจา นากวางอเนกนอง แตนั้น สองกษัตริย เมือโฮงลาพอ กับทั้ง แมแจมเจา ประนมนิ้วขาบทูล แมก็ ยั่ง ๆ น้ํา ตาหลั่งไหลตก ชมนางคาน จูบขวัญนางนอย แตนั้น ราชาเจา จารจานําลูก เจาคอย เมือสืบสราง เมืองบานที่พระลาน พอเนอ เจาจง อดโทษแกว นางนาฏพอทําผิด พอให เฮาเห็นนางงาม ฮวมบุญจอมเจา ฝูงหมู เหิงสานอย นาง(บ.2)งามสับสอ เจาก็ คึดฮอดขอย อยาฟาวฮีบฟง พอเนอ เมื่อนั้น บาบุญตาน ขานคําตนพอ อยาได เคืองบาทไท จอมเจาอยาคนิง หั้นถอน แตนั้น เจากลาวตาน จาลูกทั้งสอง เจาจง ฮําเพงแท ตามคําบนบอก ทาวอยา ลืมหลงหลาอยาไดหมางแกนเหงา แพงลานอยูเทียม พอเนอ ชาติที่ เปนพญาสราง มีนางสนมพอหมื่น พอแลว เจาอยา ไดควา ๆ เสียง กลาวจาคํากลา บดีพอแลว อันวา วงศาเชื้อ ราชาอุปราช ก็ดี อยาได หลงหลาวตาน คําสมแสบใจ นั้นเนอ ฝูงหมู แนวนามเชื้อ ชาติเหงานายใหญ ขุนนาง ยามเมื่อ โภยภัยเถิง อยากวนเกาซ้ํา เพียงที่ สมมาให หายโภยอดโทษ เขานั้น คึดตอตั้ง ดอมเจาชื่นชม พอแลว อันหนึ่ง ฝูงสนมหนุมเหนา ราชาตนลูก ก็ดี อยาได ชังชวาดพน ตนเจาอยาขืน แมเนอ อันหนึ่ง ฝูงไพรนอย อยาเคียดหึงสา
69 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี จงให ไมตรีจิต ชื่นบานดอมเจา แตนั้น แมสั่งแลว ตานตอบาคาน อันวา นางงามเอา ไปมีเคยฮู เจาจง อดดูถวน แนวใดทุกสิ่ง จริงเทอญ ใหเจา คึดฮ่ําฮู เถิงขอยแมเมือง แดถอน แตนั้น สองออนนอย ยอมือนบพอ แลวเลย ซ้ําตาวลา ทั้งแมเจาบุญกวางเบิ่งนํา เจาก็ แยงผาสารทแกว โฮงราชหอทรง เตินมนตรี หมูสาวฝูงขา เมื่อนั้น เขาก็ฮม ๆ หาง ดาพลตกแตง ตาวแหเขา เมืองบานชื่นบาน เขาก็ เอิ้นเฮียกฮอง ในหมูสาวฮาม พี่จัก ไลลาอวน คอยอยูดีอยาฮอน พี่จัก วางขวัญไว เสนหามาฮวม กันถอน พี่หาก คึดตอตั้ง คําหมั้นที่ประสงค พี่แลว อยาได เวรังฮาย เสนหาอยาไดหาง กันถอน ใหเจา คึดซูชั้น คําหมั้นตอกัน พี่ถอน บุญหาก มาชักให คําแพงจิตทะจอด กันแลว แข็งวา พระบาทเจายั้งอยูนี้ เสียแทบอยากหนี พี่แลว แตนั้น เขาก็ซวา ๆ ตาน ทาวเทศเมืองศรี อยาได เอิ้นเสียงใส ขอดใจหมายหมั้นเสนหาลูบไล บฮู จิตบพรอม ทะลอนตานแตเสียง นองหาก คึดฮ่ําฮู ชายโลภลวงฮับ ใจหาก พาวอนเหลน เสียดายดูเปลา แข็งวา บเปนฮีตแท ปางเกาประถมมา อยาได มายัวะเยา คําเสนหติดตอ กันถอน ตามแต บุญเกิดก้ํา เมื่อหนาก็ชางใผ คันวา ไดขวามยานฟา ยื้อแยงบมีเถิง งายแลว เฮียมบ คองเห็นใผ ตาวคืนมาแท ชาติที่ ชายหลายลิ้น วาจาเกลี้ยงแตปากเฮา ใหเจา เมืออยูซอน เมียพุนอยาหวัง แดถอน แตนั้น ฝูงบาวเอิ้น หัวนันมีมาก โอนอ พี่บใหเคืองใจสัง สิคอยคืนมาซอน
70 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี บแมน การจอมเจา สิหมายชมเทาชั่ว ชีวังแทแลว นี้คําปาก บไดโลภเลี้ยว ลังขอแงงอน พี่แลว เฮียมนี้ ใจซื่อแท เสมอดังเทียนสิง บมีพางตัวะ ลายใผพอหลม กองแพงแกว เสนหาเฮียมเชื่อ เอาถอน พี่หาก มาตางบาน เห็นพระนางฮักยิ่ง ลุนเฮย แข็งวา การสมพอ ก็สวนไลลาไว พี่บ มีหลายลิ้น ปานแลนหลายแง แพงเฮย คําปาก มันหากพอเกิ่งลิ้น บพางใผจักเทื่อ ลุนเฮย แตนั้น ซวา ๆ พื้น สาวหัวซีซวา คอบที่ พี่หากมาฮักหมั้น คนิงนองบลืม แทแลว แตนั้น ฮม ๆ ขา ขุนบูรมตกแตง ชางแทบใกล เกยกวางอยูคอง เมื่อนั้น นางนาฏนอย คึดเคียดภายหลัง วาจาเสียง สั่งโฮงปางแกว คอยอยูดีเยอ โฮงทองแกว หอสูงเม็งจอาด กูเฮย นับมื้อ สิเปลาฮาง วางเจาอยูไกล แลนอ กับทั้ง สวนดอกไม ซองชอมณีวัน พี่เฮย คอยอยูดีเยอ กับทั้งดอกมาลา สิพรากไปวันนี้ กับทั้ง วงศาเชื้อ แนวนามเชื้อชาติ กูเฮย กูจัก พรากจากที่นี้ เมือหนาดุงเดิน ใหคอย อยูดีเยอกับทั้งนครกวาง เมืองศรีนครราช กูเฮย บัดนี้ นับมื้อสิไดพลัดพรากเจา เมือหนาดวนหนี นี้แลว กับทั้ง เสนาทาว ซาวเมืองนอยหนุม กูเฮย กูจัก พรากแกนแกว ไปหนาบแล คอมวา นางสั่งแลว เสด็จสูพลายสาร พลหลวงหลาย แหแหนสองเจา แตนั้น ชาวเมืองไห แซวๆ นําบาท แข็งวา เจาบโผดให เมืองบานบหวัง แลนอ เมือเยอ จอมหัวเจา ราชายั้งขมอม เฮียมเฮย ใหเจา คึดอาวโอ นํานองอิดู แดถอน แตนั้น สองกษัตริยไท ราชาเลยสั่ง สูจง คอยอยูสราง เมืองนี้หมั้นยืน แดถอน
71 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ใหสู ทําบุญสราง บารมีอยาไดขาด หากจัก นําสูขึ้น เมือฟาสูสวรรค แทแลว คอมวา โอวาทแลว เสียงเสพนันเนือง เขาก็ แซว ๆ เสียง สั่งกันคีคอย แตนั้น คนหลายลน แซว ๆ เอิ้นสั่ง หลายขวบเขา ปแลวตาวมา แดเนอ แตนั้น สาวสั่งชู จับจองดึงแขน เขาก็ ชลธาไหล ขอดเสนหหมายหมั้น ฝูงหมู สาวส่ํานอย ตานสั่งสายคํา สายคอเฮย คอยอยูดีเนอเจา บัดนี้ พี่จักไลลานอง นางแพงทิพพะกิ่น แพงเฮย เจาจง ยืนอยูหมั้น คําฮอนอยาใหมี พี่ถอน พี่นี้ คือดังตัวตายแลว หนีเมือแตขอนดอก อวนเอย จิตบ ตั้งเที่ยงหมั้น คนิงนองหมั่นมา พี่แลว โอนอ เจาผูออดหลอดเนื้อ นพราชคือตน พี่เฮย พี่บ ลืมยอดแกว สิคืนตั้งแตงเฮียน พี่นา เจาอยาได เปนหลายลิ้น เห็นชายมักลาย แพงเฮย บาปหาก มาซอกดั้น ลงหมอแผนแดง พี่แลว เมื่อนั้น ฝูงสาวตาน ฮับพากยชายฮาม หั้นถอน คันวา ลุโชคได เมื่อหนาบขีน แมนวา สุดชั่วฟา ไกลยิ่งคําฮัก ใผจัก วางเสนหา บยืนตายว้ํา ตามแต บุญใผถอน กรรมมันแตชาติกอน เฮียมเฮย เฮียมบ ไดขอดหมั้น หมายซอนที่ใด เปนหญิงในโลกนี้ คําถอยหลายประการ ใผบหอน เห็นคํามัก บอนเดียวดีแท แมนวา เจ็บปวยไข เอายามาใส ก็ยัง หายปวดพรอม มวลเหนาในขันธ ใผสิ เหยายาไดขอยก็ขุดดินไว ก็ยังเศราฮางเสีย แทแลว แนวคีไฟบมีฟน ซูซีลุกเฮียงบอนใดได นั้นเด คันวา กอนเสาฮา สิฮามหมอขาวแลง อายเฮย อยาได เห็นแกหญิงทุกขไฮ นอนพลอยหมอมมอ อวนเฮย ทุกขนอง ก็บไดจมยากฮาย กินพากเหมียดดาว ดอกนา
72 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แตนั้น ชายกลาวตาน ยัวะโยกคําเสนห เฮียมก็ บวางสายคอ ใหใผชมซอน แมนวา อยูขอบฟา เบื้องโลกดงดอน ก็ดี พี่จัก เฮียนอาคม ดวนถองเถิงนอง แมนวา จักมรณาเมี้ยน เมือสูเมืองสวรรค ก็ดี พี่จัก ทําบุญหา สงแนนนํานอง บให คละคลาดแกว หนีจากพอยาม เฮียมจัก ปองเอานาง พระยอดเมืองกระทํายาว แตนั้น แซว ๆ เปยง ฝูงสาวหัวอะเหย ชังเด อันวา ชายหมูนี้ สังมาเกลี้ยงแตเสียง นี้เด หนีเมือถอน เมือหาเมียชมกอด กันถอน ตูหาก เห็นเลศแลว คําเลี้ยวยากก็ใจ ตูหาก มาหนายแท มากลาวคําเสนห ตูจัก เอาของขวัญ ฝากเมียนําให เมื่อนั้น หื่น ๆ พรอม กลองเสพโดยเสด็จ พลหลวงหลาย แหไปบมีชา หลายวันได ไปเถิงปลายดาน เขาก็ เซาพักตั้ง เลยยั้งแวนอน คอมฮุงแลว กลองปาวเตินไป พลหลวงหลาย ยกไปหัวหนา คื่น ๆ เคา ดงหลวงหลายยาน ขวามโคกกวาง หลายมื้อก็บเซา ก็จิ่ง เถิงเมืองทาว ตนสหายเจาเสี่ยว เจาก็ เตินพวกพรอม ไปตอนฮับเอา นําสหายเขา มาเมืองเซาจอด พระแกนไท ลงหองสูสหาย จับจองนิ้ว เนานั่งเฮียงกัน แซว ๆ หัว ตอกันพลอยเวา บัดนี้ ฮาก็หมดเวรแลว อันเปนพยาธิใหญ หมดบาปฮาย ดูเสี้ยงสวงก็ใจ จิ่งได คืนคอบเจา ตนสหายพระเสี่ยว ฮานี้ จงฮักกัน ตราบตอเทา เถิงเถาชั่วชีวัง หั้นถอน บัดนี้ เจาจงอดอยูยั้ง เถิงฮอดเจ็ดวัน กอนเทอญ
73 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ขอยจัก ปุนเอาของ ซูอันปุนเลี้ยง เจาก็ ลาสหายแกว เมืองโฮงยามกอน แตนั้น พระแกนไท เมือหองฮอดสหาย ยาบ ๆ เขา ตกแตงภาชงาย พลหลวงหลาย อิ่มเต็มดูถวน แลวเลา ลีลาผาย เมืองสหายพระเสี่ยว เถิงกีบก้ํา เมื่อหนาบเซา แตนั้น คื่น ๆ กอง พลหลั่งเมือเมือง พุนเยอ หลายคีรี ปาจวงหลายซั้น แตนั้น แสนเมืองให เตินพลฮับบาท เอาแจมเจา เมือเขาสูเมือง เขาแหเจา ชมชื่นเนืองนัน เถิงเกยขวง แหเมือในคุม เจาเสด็จสูหอง ผาสาทหอคํา แสนเมืองจูงจอมหัว สูหอปรางแกว ชลธายอย เสนาทุกหมู นางสนมหนุมนอย เห็นเจาคลั่งทรวง ฝูงหมู เสนาพรอม เอากันไหฮุง พระบาทเจา โลมตานตอเขา ดูสารแลว พระบาทเลยจา เฮาก็ ไปเดินทุกข หากจักเห็นดีฮาย ในโลกนี้ ควรหนายแสนถนัด ดีทอ เถิงนีรพาน จิ่งหายคําฮอน เจาก็ ไปเห็นแลว สรรพสรรทุกสิ่ง คําทุกข มาผอกพน กูทาวหากทรง เจาก็ เลาพากยให สรรพสิ่งคําทุกข เขาก็ มีใจจิต ลวดสะออนนําเจา ดูค่ําแลว เสนาลาเลิก ลงจากหอง เฮียนแลวค่ําเย็น ฝูงสาวส่ํานอย พอปานกลางแมฮางแก ก็ดี เขาก็ เมือฮอดหอง เฮียนยาวซูคน แตนั้น คื่น ๆ กอง ฟาดลื่นเตินยาม จอมเมืองเลย เสด็จสูบรรทมแลว
74 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี พอเมื่อ ดาราขึ้น แสงใสแจงสอง พุนเยอ เดิกดื่นล้ํา คนพรอมพร่ํานอน วาโยตอง สักขาพราวหมาก เหมือยหยาดยอย ตาลพราวตางแซง พอเมื่อ เดือนดวนคาย ใกลฮุงใสมา พุนเยอ กุฏโฏขัน ทั่วเมืองเฟอนฟน แตนั้น ฮม ๆ พรอม ไทฟาดตียาม พอเมื่อ สุริโยใส สองมาเลยแจง เขาก็จิ่ง เมือแฮมเทา ในยามหายโศก ถืกแมนแมง ยามแลวโชคชัย คนหลั่งเขา คุมใหญมวลเต็ม นาโคปุน คาบคําแกมแกว มาหางได หลายสิ่งนานา ประดับหมูแกว คําลวนเฮื่อเฮียง บรบวรณแลว ถวายพรทุกสิ่ง กลองแลฆอง เพ็งไคเสพบา หื่น ๆ เคา เต็มราชวังหลวง คนทั้งหลาย ชื่นชมดอมทาว บวบวรณแลว ลาลงหาที่ นางนาฏแกว เทียมทาวซูยาม เจาก็ อยูสืบสราง เสวยราชเปนพญา ยอศีลทาน ซูวันเทให หลายปได คําลาเถาแก มาแลว เถิงขวบเขา มาไดมากหลาย เจาจิ่ง สารคุตยาย เมือสูเมืองสวรรค ทั้งเมืองเขา ไหหาจอมเจา อันวา นางคานแกว นําผัวเมือเกิด ผาสารทตั้ง เมียงฟาฮุงเฮียง อันวา นางฟาลอม อนันเนกนางทิพย ยูทาง บุญเฮืองสุข อยูเสวยในหอง
75 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี มวนชาติ บัดนี้ ก็หากบรบวรณแลว นิทานพระเจากลาว มานี้ ชักออกให เห็นแจบแจง ในชาติภายหลัง บัดนี้ ชาดกบั้น มวนคัทธนามมาเกิด กอนเนอ บอกใหฮูชาติเจา ปางนี้สืบมา กอนแลว อันวา ราชาเจา เสวยเมืองพาราณสี ปางกอน บัดนี้ แมนศรีสุทโธผูแผนพื้น เปนเจาพอพระองค แทแลว แมพระเจา อยูเมืองใหญพาราณสี ก็หาก แมนนางสีหมายา ยอดหญิงไทยอง แมพระเจา มีมากอนันตัง ในชุมพู บทันเทียมได อันนองพระเจา ปางกอนเมืองพาราณสี นั้นนา บัดนี้ชื่อวา นางกิญกิมานวิกา ผูนํากระทําฮายแกพระองค หั้นแลว มันก็ เกิดมาได ทําโทษโพธิสัตว บุญบ มีนํานาง ก็ลวดจมลงพื้น อันวา พระสหายแกว บาคานปางกอน วันนั้น เจาก็ เดินดุงดั้น เห็นแกวชื่นชม บัดนี้ ก็หากแมนมหาเถรเจา ตนชื่ออานนท นั้นแลว สั่งสอนธรรมเจา อันวา พญาหลวงเจ าเมืองสีวิราช ปางนั้น ทาวดุงดั้น ไปแลวฮอดพญา บัดนี้ ก็หากแมนมหาสมณเจา ตนโมคคัลลาน มีฤทธีแฮง บอาจถองเถิงได อันวา เจ็ดราชทาว รบตอกับบา ปางนั้น ดูยังยอม ขาบทูลประนมนิ้ว ก็หากแมนมหาเถรเจา สัพพัญูตนประเสริฐ จริงแลว ก็หาก เปนศิษยเจา ตนล้ําเลิศพระคุณ หั้นแลว อันวา แสนเมืองผู ขนันเมืองตางราช ปางนั้น ก็หากแมน ปริวารเจา ทั้งคายหากสิเถิง อันวา สายสมรแกว กองแพงปางกอน บุญหาก ไดพบพอ เทียมทาวอยูเสถียร บัดนี้ ก็หากแมนนางคานแกว สนธรายศยิ่ง จริงแลว เจาก็ ไดยอดแกว เถิงแลวที่ทํา
76 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี อันวา บุญเฮียงทาว เดินไปทุกขยาก อดหมูสม เค็มฮายบแหนง เจาเฮย เจาก็ อดอยูสราง ขันติปางกอน บโศกฮอน สังแททอใย ก็จิ่ง ไดมิ่งแกว นางนาฏมาเมือง สมภารพระองค อเนกนองมาไฮ บนี้ แมนยอดไท พุทโธองคประเสริฐ จริงแลว ก็หาก แมนแกนแกว พุทโธเจาโลกลือ แทแลว เจาก็ นําสัตวขาม สมุทรหลวงเถิงฝง สุขอยูยอน นีรพานพุนบลง เจาเอย ก็หาก หมดทอนี้ นิทานเสื้อเนา ก็หาก แมนองคพระพุทธิ(เจา) ตรัสไวเทศนา เจาเฮย ฯ พอสิงบานทับเมย เปนผูเขียน ตําบลบุง อําเภออํานาจเจริญ จบ
77 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ภาคผนวก 1 โครงการภูมิปญญาจากเอกสารใบลาน วัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี
78 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี หลักการและเหตุผล ภาคอีสานเปนภูมิภาคที่มีวัฒนธรรมดานตัวเขียนมาตั้งแตอดีต ซึ่งในสมัยอดีตภาคอีสานของ ไทยมีวัฒนธรรมดานตัวอักษรที่ใชสําหรับบันทึกเหตุการณเรื่องราว ความรู และวิทยาการดานตาง ๆ โดยมีตัวอักษรที่ใชบันทึก 2 ชนิดดวยกัน คือ อักษรธรรมและตัวอักษรไทยนอย ซึ่งอักษรธรรมนิยม บันทึกเรื่องราวที่เปนคดีธรรม สวนอักษรไทยนอยนิยมใชบันทึกเรื่องราวที่เปนคดีทางโลก โดยมีวัสดุ ที่ใชบันทึกเรียกวา ใบลาน และจัดเก็บไวในตูคัมภีรหรือหีบคัมภีร หากเปนชุมชนใหญ ก็เก็บไวในหอ ไตร โดยมีการสืบทอดองคความรูดวยพระภิกษุสามเณรที่บรรพชาอุปสมบทเขามาใชคัมภีรหรือ เอกสารในลานเหลานี้ในการศึกษาเลาเรียน อักษรธรรมและอักษรไทยนอยใชในประชาคมภาคอีสานของไทยมาโดยตลอด และคอย ๆ เสื่อมความนิยมลง ตั้งแตไทยเสียดินแดนฝงซายแมน้ําโขงใหกับฝรั่งเศส ราชธานีสวนกลางเขามา เปลี่ยนการปกครองภาคอีสานเรื่อยมา กระทั่งมีการปกครองตามระบบเทศาภิบาล เมื่อ พ.ศ. 2440 ภาคอีสานจึงรับวัฒนธรรมจากราชธานีมากขึ้น เชน ใชอักษรไทยกลางในการติดตอกับราชการ เปน ตน และอักษรทองถิ่นอีสานไดรับผลกระทบขึ้นเรื่อยจากระเบียบการศึกษาใหมขยายตัวเขามายังหัว เมืองภาคอีสาน ซึ่งในระยะแรก ๆ ไดตั้งโรงเรียนหลวงขึ้นในวัดใกลบานผูวาราชการจังหวัด ในป พ.ศ. 2435 กระทั่งมีประกาศจัดการเลาเรียนในหัวเมือง ป พ.ศ. 2441 จนกระทั่งมีการประกาศใช พ.ร.บ. ประถมศึกษา เมื่อป พ.ศ. 2464 คนรุนใหมไดเรียนรูอักษรไทยตามระบบโรงเรียน (ธวัช ปุณโณทก, 2542 : 64) แตในทางศาสนาในวัดที่ยังใชอักษรทองถิ่นบาง แตก็ออนแอลงเรื่อย ๆ โดยเฉพาะเมื่อ การศึกษาปริยัติธรรมจากสวนกลางไดขยายไปถึงหัวเมือง ทําใหอักษรทองถิ่นไมไดรับความสนใจจาก พระภิกษุสามเณรในทองถิ่น การใชจึงนอยลงและเอกสารใบลานไมไดถูกใชงานในที่สุด วัดบานโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเปนวัดเกา อีกทั้งเปนวัด ที่อยูในพื้นที่จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเปนจังหวัดที่ตั้งแรกสุดในภาคอีสาน จึงเปนวัดที่มีเอกสารใบลาน จํานวนมาก แตยังไมไดรับการสํารวจและจัดระบบรวมถึงยังไมมีหนวยงานใดทําการศึกษาวิเคราะห ดังนั้นโครงการภูมิปญญาจากเอกสารใบลาน วัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัด อุบลราชธานี จึงตองการจัดโครงการเพื่อใหนักศึกษาเขาไปสํารวจ จัดระบบ และเรียนรูปริวรรต เอกสารใบลานจากอักษรทองถิ่นมาเปนอักษรไทยปจจุบัน ทั้งนี้เพื่อฟนฟูความรู และเขาไปคนควา นําสิ่งที่คนควาไดกลับมาบันทึกดวยตัวอักษรไทยที่ทุกคนสามารถเขาถึงได และเผยแพรให สาธารณชนรับรูและใชประโยชนในโอกาสตอไป วัตถุประสงค 1. สํารวจและจัดระบบเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 2. ปริวรรตเอกสารที่มีความสําคัญตอวัด ชุมชน และสังคม
79 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี กลุมเปาหมาย นักศึกษามหาวิทยาลัยอุบลราชธานีที่สนใจ และนักศึกษาที่ลงทะเบียนเรียนวิชาอักษรอีสาน จํานวนผูเขารวมโครงการ : 50 คน พื้นที่ สถานที่ดําเนินการ วัดบานโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แผนการดําเนินงาน 1. กิจกรรมและวิธีดําเนินการ กิจกรรม 2561 2562 รวมเงิน (บาท) ไตรมาสที่ 1 ไตรมาสที่ 2 ไตรมาสที่ 3 ไตรมาสที่ 4 กิจกรรม/วิธีการ ต.ค.พ.ย.ธ.ค. ม.ค.ก.พ.มี.ค.เม.ย.พ.ค.มิ.ย.ก.ค.ส.ค.ก.ย. 1. สํารวจเอกสาร 10,000 2. นํานักศึกษาที่สนใจลงพื้นที่ สํารวจและจัดระบบ 10,000 3. นํานักศึกษาที่สนใจและ นักศึกษาที่ลงทะเบียนรายวิชา ลงพื้นที่ 20,000 4. พิมพเลมการจัดสํารวจและ จัดระบบ และเลมปริวรรต เอกสารใบลาน นําเสนอรายงาน โครงการ 10,000 แผนเงิน 10,000 10,000 20,000 10,000 50,000 2. กําหนดการดําเนินโครงการ วันเสาร ที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2562 08.30 - 16.00 น. สํารวจและจัดระบบเอกสารใบลาน วันอาทิตย ที่ 1 กันยายน พ.ศ. 2562 08.30 - 09.00 น. ลงทะเบียน 09.00 - 09.20 น. เปดโครงการ
80 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 09.20 - 10.20 น. ชมนิทรรศการใบลาน 10.20 - 10.30 น. พักรับประทานอาหารวาง 10.30 - 12.00 น ความสําคัญของวัดโนนบอน และความสัมพันธกับวัดตาง ๆ ในจังหวัดอุบลราชธานี โดย ปกรณ ปุกหุต 12.30 - 13.00 น. รับประทานอาหารกลางวัน 13.00 - 13.20 น. ภาพรวมใบลานวัดโนนบอน 13.30 – 13.50 น. อักษรและอักษรวิธีเอกสารใบลานวัดโนนบอน 13.50 - 14.10 น. พักรับประทานอาหารวาง 14.10 - 14.30 น. ศัพทและสํานวนในเอกสารใบลานวัดโนนบอน 14.30 - 14.50 น. ประวัติศาสตรจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน 15.00 ปดโครงการ ตัวชี้วัดความสําเร็จของโครงการ ตัวชี้วัด คา เปาหมาย หนวย รอยละความพึงพอใจของผูเขารวมโครงการตอประโยชนในการทํานุ บํารุงศิลปวัฒนธรรม 80 รอยละ รอยละของนักศึกษา บุคลากรและชุมชนที่เขารวมกิจกรรมตาม เปาหมายโครงการ 82 รอยละ ตัวชี้วัดตามเกณฑประกันคุณภาพ แผนการบูรณาการกับ การเรียนการสอน ลักษณะการบูรณาการ ตัวชี้วัดความสําเร็จ วิชา วรรณกรรมอีสาน แ ล ะ วิ ช า อั ก ษ ร อี ส า น นักศึกษานําขอมูลที่ไดจาก การลงพื้นที่ปริวรรตเปน งานคนควาสวนบุคคล นําศึกษาวิชาวรรณกรรม อีสานและอักษรอีสาน ลง พื้นที่สํารวจและปริวรรต เอกสาร โดยจัดใหเปน กิจกรรมในรายวิชา มีนักศึกษาเขารวมกิจกรรม 50 คน และมีเอกสารการ สํารวจ จัดระบบ และ ผลงานปริวรรต
81 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี งบประมาณ 1. หมวดคาตอบแทน รวม 4,920 บาท 1.1 คาทําการนอกเวลา (เสาร-อาทิตย) จํานวน 3 คน x 14 ชั่วโมง x 60 บาท/ชั่วโมง 2,520 บาท 1.2 คาทําการนอกเวลา (จันทร-ศุกร) จํานวน 1 คน x 48 ชั่วโมง x 50 บาท/ชั่วโมง 2,400 บาท 2. คาใชสอย รวม 30,000 บาท 2.1 คาจัดทําเอกสารเพื่อเผยแพรโครงการทํานุบํารุง ศิลปวัฒนธรรม 10,600 บาท 2.2 คาอาหารกลางวัน จํานวน 50 คน x 2 มื้อ x 80 บาท/คน 8,000 บาท 2.3 คาจางเหมาเชารถยนต 200 บาท x 2 เที่ยว x 21 ครั้ง (21 วัน) 8,400 บาท 2.4 คาอาหารวาง จํานวน 50 คน x 2 มื้อ x 30 บาท/คน 3,000 บาท 3. คาวัสดุ รวม 15,080 บาท 3.1 คาวัสดุสํานักงาน 4,000 บาท 3.2 คาวัสดุตํารา 4,980 บาท 3.3 คาวัสดุงานบานงานครัว 6,100 บาท รวมงบประมาณ 50,000 บาท หมายเหตุ : ถั่วเฉลี่ยทุกรายการ ผลที่คาดวาจะไดรับในการดําเนินโครงการ 1. มีบัญชีสํารวจและบัญชีจัดระบบเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวาริน ชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 2. เอกสารใบลานของวัดไดรับการจัดระบบ เปลี่ยนหอผาและมัดเชือกใหม พรอมกับมี ทะเบียนทุกผูก 3. เอกสารใบลานที่สําคัญของวัดไดรับการปริวรรตและเผยแพร
82 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ภาคผนวก 2 การปริวรรตบทอวสานพจน เอกสารใบลานวัดโนนบอน
83 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 1 – เทวทูตสูตร ภาพ DSC_0819 หน้า 13/1 บ.1 ...เจาทิดตนหาริจนา หนังสือเทวทูตสูตรแลหัวเจาเฮย ขอใหไดบุญหลาย ๆ ก็ขาเทอญ ขอให บ.2 ฮอดพอแมพี่นอง ปูยาตานายทุกตนทุกคนก็ขาเทอญ ริจนาแลวยามตุดซาย แลเดือนเจียง ออกใหม 8 ค่ํา วัน 7 แล เทวทูตสูตผูกตนแล ภาพ DSC_0820 หน้า 29/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 เทวทูตสูตรผูก 4 แล หัวเปยเปนผูริจนาแลวยามแถใกลเที่ยงเจาเฮย วัน 3 แล ภาพ DSC_0821 หน้า 16/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 ....ริจนาแลวยามตุดซายเดือนเจียง บ.4 แฮม 7 ค่ํา วัน 7 แลเจาเฮย ฯ เทวทูตสุตรผูก 3 แลเจาเฮย ภาพ DSC_0822 หน้า 15/1 บ.1 - บ.2 ...อันนี้เทวทูตสูตร ผูก 3 บ.3 แล อันนี้หัวพันมีใจใสศรัทธาไดสรางเทวทูตสูตรไวกับศาสนา ขอใหไดบุญหลาย ๆ ก็ขา เทอญ นิพฺพานปจฺจโย โหตุ บ.4 (เขียนดวยอักษรไทยนอย) โอนอ สารนี้ชื่อวามาเถิงนองจอมพระนางใหคึดฮ่ํา เอาถอน สาวผูดีเฮย ภาพ DSC_0823 หน้า 16/1 บ.1 อันวาบวชแลไดพร่ําเพ็งใหแมนแทจิ่งไดชื่อวาเนกขปารมีหั้นแล เทวทูตสุตฺต นิตฺถิตํ กริยา อันกลาวเทวทูตสูตรอันถวน 4 ก็เสด็จบรบวรณควรเทานี้แลฯ บ.2 เทวทูตสูตรผูก 4 แล ริจนาแลวยามตาวันซายแล ขอใหไดอานิสงสมาก ๆ ก็ขาเทอญ (อักษรไทย) ทิดตนหาเปนผูริจนาแล (อักษรธรรม) เดือน 2 ออกใหม บ.3 ค่ํา 1 วัน 1 แล
84 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ภาพ DSC_0824 หน้า 21/1 บ.1 ......บารมีหั้นแล ปริเสเทวทุตํนิตํ กริยาอันกลาวยังเทวทูตสูตอันถวน 4 ก็เสด็จบรบวรณ ควรเทานี้กอนแลฯ ขอใหผูขา บ.2 ไดดั่งคํามักคําปรารถนาก็ขาเทอญ ขอใหผูขาไดไปเกิดชั้นฟาตาวติงสาก็ขาเทอญ นิพฺ พานปจฺจโย โหตุ หัวพัน บ.3 เปนผูริจนาแลเจาเฮย ตัวบดีบงามทอใดแลว อยาติเตียนผูขาหลายเทอญ ขออยาใหมีมาร มาประจญบังเบียนผูขาเทอญ 2 – ธรรมสามไตร ภาพ DSC_0749 หน้า 21/2 บ.1 - บ.2 - บ.3 - บ.4 ……ริจนาแลวยามแลงใกลสิค่ํา เจาเฮย นิพฺพานปจฺจโย โหตุ สาธุ ๆ ทุ 3 – พญาสุนทรราชา ภาพ DSC_0799 หน้า 13/2 บ.1 - บ.2 - บ.3 - บ.4 วิสัชนามา เอวํ ก็มีดวยประการดังนี้แลฯ จบแลวผูกเดียว นายหมั่นเขียนแล 4 – ท้าวคดท้าวซืÉอ ภาพ DSC_0778 หน้า 9/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 - บ.4 - บ.5 .....พอสิงเปนผูเขียน
85 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 5 – ท้าวเสืÊอเน่า ภาพ DSC_0759 หน้า 9/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 - บ.4 - บ.5 พอสิงบานทับเมยเปนผูเขียน ตําบลบุง อําเภออํานาจเจริญ 6 – บัวระพันธะ ภาพ DSC_0782 หน้า 12/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 ....ริจนาแลวยามใกลสิเพลแล เดือน 8 เณรเขียวเขียน ป 2463 ขอใหไดบุญมากมาก ก็ขา เทอญ บ.4 ขอใหฮอดพอแม 7 – หงส์หิน ภาพ DSC_0888 หน้า 27/1 บ.1 - บ.2 ริจนาแลวยามตาเว็นบายแลเจาเอย ขอใหไดบุญหลาย บ.3 ก็ขาเทอญ นิพฺพานปจฺจโย โหตุ วาน(วัน)เสาร ปขาล ออกใหม 2 ค่ําแล นิฏฐิตํ ก็แลวแลฯ เดือน 10 ออกใหม 2 ค่ํา บ.4 คุณพรหมาเปนผูสรางลําโหงหิน(หงสหิน) แลเจาเฮย มีอยู 7 ผูก 8 – สุริวงศ์ ภาพ DSC_0787 หน้า 30/1 บ.1 ยอดนางบเชื่อชั้นแนวชาติอาหํ ฯ ริจนาแลวยามตาวันบายแลเจาเอย แลวเดือนเกียง (เจียง) แรมค่ํา 1 วันทิตย ปมะโรง แลวฯ คุณพอพรหมาไดเขียนสุริวงศผูก 4 ไวกับศาสนา ขอใหได บ.2 ฮอดพอแม พอตาแมยายก็ขาเทอญ นิพฺพานปจฺจโย โหตุ ก็เสด็จบรบวรณควรทอนี้กอนแล ใหไดบุญมากก็ขาเทอญ โตน (ตน) ผูขานี้ขอใหไดเขา
86 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี บ.3 สูนีรัพพานก็ขาเทอญฯ อันนี้สุริวงศ ผูก 4 แล โตน(ตน) ผูขาผูเขียนนี้ขอใหไดเขาสูนีรพาน โตน(ตน) ผูขานี้ชื่อวาคุณพอพรหมาก็ขาแล บ.4 สามเณรบุญมาเปนผูทานแล ภาพ DSC_0788 หน้า 19/2 บ.1 ริจนาแลวยามฉันจังหาน(จังหัน) แล พอฟาวผูขึ้นเมือบานแลวเจาเฮย ก็เสด็จบรบวรณควร ทอนี้กอน ฯ ฯ คุณพอพรหมาไดสรางหนังสือสุริวงศผูก 16 ขอใหไดบุญ บ.2 มาก ๆ ก็ขาเทอญ ฯ ขอใหไปฮอดไปเถิงทุกตนทุกคนก็ขาเทอญ นิพฺพานปจฺจโย โหตุ อยา ติเตียนถอนเขียนบเปนแลว บเคยเขียนจักเที่ย(เทื่อ) ใด เจาคุณทั้งหลาย บ.3 สุริยวงศผูก 16 บั้นปลายแลเจาเฮย นิฏฐิตํ ก็แลวทอนี้กอนแล 9 – มูลสัททา ภาพ DSC_0737 หน้า 21/1 บ.1 บงามแลวทานทั้งหลายเฮย แลวเพลาบาย จุลสังกาศลวงได 2464 พระวัสสา ขอใหผูขาได บุญมาก ๆ ก็ขาเทอญ บ.2 พระพิมไดเขียนนางปทุมาผูก 2 ฯ ขอใหถึงนิพพานเทอญ ขอใหถึงบิดามารดาญาติกาวงศา ของขาเทอญ 11 – โจระโต ภาพ DSC_0780 หน้า 26/1 บ.1 ริจนาแลวยามงายเดือน 7 แรม บ.2 9 ค่ํา วัน 4 ประกา พระฝน ไดเขียนหนังสือโจรโต ผูก 4 ไวกับพระพุทธศาสนา ขอให โกศลอันนี้แผไปฮอดบิดามารดาอุปชฌายอาจารยแล บ.3 พี่นองผูตายผูยังผูไดเลี้ยงไดดูก็ดี สั่งสอนผูขาไดกระทําก็ดี ไดเขาใจก็ดี บไดเขาใจก็ดี ให ฮอดเขาหมด ขอใหผูขาไดบังเกิดสวรรคแลพระนิพพาน ถาผูขาบไดเถิงขอเตชะฤทธีผาบ แพทวีปทั้ง 4 12 – แตงอ่อน ภาพ DSC_0772 ใบลานแผ่นทีÉ 1 ไม่เก็บ ภาพ DSC_0772 ใบลานแผ่นทีÉ 2 บ.1 -
87 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี บ.2 - บ.3 ริจนาแลวยามตาวันคอยแลเจาเฮย บ.4 ทานแลวตามแมอาจารยแล ภาพ DSC_0772 ใบลานแผ่นทีÉ 3 บ.1 เชตพนผูก 5 (อักษรไทย) ขาพเจาไดเขียนไวกับ (อักษรธรรม) ศาสนา ขอใหไดดังคํามักคํา ปรารถนาก็ขาเทอญ ขอใหไดเกิดดีเถิงสุขก็ขาเทอญ นิพฺพานปจฺจโย บ.2 (อักษรไทยนอย) ขอสวนบุญนํากัน ๆ ก็ขาเทอญ คุณเตเปนผูเจียนแลเจาคุณเฮย ตัวใดผิด ใหหาใสแลถอนครูบาเฮย บ.3 ผูกนี้ยอมือเอาบุญนํากัน ขอใหไดบุญมาก ๆ ขอใหไดไปฮอดพอแมพี่นอง(ญาติ)กาวงศาก็ ขาเทอญ ภาพ DSC_0772 ใบลานแผ่นทีÉ 4 บ.1 เชตพน ผูก 5 อันนี้ใบหลบหนาแล ภาพ DSC_0773 หน้า เก็บใบทีÉ 3 บ.1 เขียนเดือน 2 ปมะเมีย ในเมื่อเดือน 2 ขึ้น 4 ค่ํา วัน 6 เขียนที่วัดบานโนนนอย แลเจาเฮย 12 – เชตพน ภาพ DSC_0876 ใบลานแผ่นทีÉ 3 บ.1 - บ.2 ...ริจนาแลวยามพอบายสมควร เดือน 12 ขึ้น 3 ค่ํา วันพุธ ปชวดแทบมีไดลายพาง พ.ศ. 2515 ปแทปแทบหลง หลาเอย คําแพงเอย บ.3 แตงออน ผูก 1 28 แลลาน พระครูสมุหวัดบานโนนบอน บานโนนหนองบอนแน ๆ บ.4 พอใหญคํามีเปนผูจารึกไวกับพระพุทธศาสนาโนนเทอญ ขอใหผูขาไดเปนพระพุทธเจาแน ๆ เทอญ ตามสมควร เอวํ 14 - พระธัมมปทัฏฐกถา ภาพ DSC_0756 ใบลานทีÉ 1 บ.1 พระธัมมปทัฏฐกถา เลม 5 ผูก 10 มีอยู 24 ลาน
88 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ภาพ DSC_0756 ใบลานทีÉ 2 บ.1 พระธัมมปทัฏฐกถา เลม 5 ผูก 10 มีอยู 24 ลาน ภาพ DSC_0756 ใบลานทีÉ 4 บ.1 พระพุทธสังกาศลวงแลว 2484 พรรษ มีมะเส็ง ตรีศก ตกอยูวสันตฤดู เดือน 10 ขึ้น 11 ค่ํา วันจันทร ทิดชาเปนผูจาร บ.2 เลม 5 ผูก 10 15 – พระธรรมิกราช ภาพ DSC_0730 ใบลานแผ่นทีÉ 2 บ.1 - บ.2 ...ที่ควรกอนแล (จบ) บ.3 ขาพเจาพอใหญคํามี พรหมสิง บานโนนนอย ปลาคาว ไดสรางเขียนไวในพุทธศาสนาเทา 5 พันวัสสา โนนเทอญ บาปกรรมที่ผูขาทํามาแตนอยเทาใหญก็ขอใหหายไปดวยคุณพระพุทธ หายไปดวยคุณ บ.4 พระธรรม หายไปดวยคุณพระสงฆ ก็ขาเทอญ กับทั้งลูกเตาแลเมียแพง ใหหายบาปหาย กรรมทุกคนทุกคนก็ขาเทอญ นิพฺพานปจฺจโย โหตุ 16 – ลําพระเวส นางแตงอ่อน จําปาสีÉต้น ภาพ DSC_0790 หน้า 26/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 ริจนาแลววัน 3 แล เจาเฮย ขอใหได ขอใหไดปูกมกา (?) ก็ขาเทอญ บ.4 - ภาพ DSC_0791 หน้า 26/2 บ.1 อันนี้ จําปา 4 ตน ผูก 8 มัด 2 แล เจาเฮย ครูพรมมาไดสรางไวกาบ(กับ)ศาสนา ขอใล(ให)ได ...... บ.2 - บ.3 - บ.4 -
89 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 17 – ไก่แก้ว ภาพ DSC_0793 หน้า 25/2 บ.1 - บ.2 - บ.3 ริจนาแลวเดือน 12 ค่ํา 2517 แลทานเอย บ.4 พอใหญคํามีเปนผูเขียนนําเรื่องไกแกวไวเปนที่สําคัญคันวาขาหากมรณาเมี้ยนใหไปสูสวรรค สุข ใหไดเปนสัพพัญูอยาสิคลาภายหนา ก็ขาเทอญ ภาพ DSC_0794 หน้า 17/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 - บ.4 ริจนาแลวยามเชาวันอาทิตย ขึ้น 10 ค่ํา เดือน 11 ปขา(ล) สองพันหารอยสิบเจ็ดปแล ภาพ DSC_0795 หน้า 24/2 บ.1 - บ.2 - บ.3 ริจนาแลวตาวันบายพอสอง(โมง) ขึ้น 10 ค่ํา เดือน 12 ปขาน สองพันหารอยสิบเจ็ด บ.4 ป พอใหญคํามีเปนผูเขียน เปนผูเขียน ขอใหตรัสผญาสัพพัญุตญาณก็ขาเทอญ ชื่อผูซื้อ ลาน นายแสวง นายคํา นายมา นายบัวลี นางบัวทอง นางนางคุณ จํานวนซื้อมีเทานี้ ขอให ไดกุศลผลบุญมากนอยตามศรัทธษเทอญ ภาพ DSC_0796 หน้า 14/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 ริจนาแลวเดือน 12 ขึ้น 1 ค่ํา ปขาล สองพันหารอยสิบเจ็ด พระวัสสา บ.4 พอใหญคํามีบานโนนขามปลาคาว ผูออกเงินซื้อลาน นายแสวง ภิมพนา นายมา อุทะคํา กอง นายคํา สินนาม นายบัวลี พรหมสิง นางพอง หาบาท นางสี 2 บาท นางคุณ ขอกุศล ทุกคนเทอญ
90 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 17 – จําปาสีÉต้น ภาพ DSC_0813 ใบลานแผ่นทีÉ 2 บ.1 - บ.2 - บ.3 ...ริจนาแลวยามแลง ตาวันต่ํา พอค่ําคอยแสงเศราบเห็น เดือนยี่ บ.4 แฮม 8 ค่ํา วันจันทร ปฉลู คุณพรหมาเปนผูสรางแลเจาเอย 18 – สารัตถสังคหะ ภาพ DSC_0746 ใบลานแผ่นทีÉ 1 บ.1 สารัตถสังคหะ มัดตน ผูก 13 อังกา ตัว ม ย มี 13 ลาน ภาพ DSC_0746 ใบลานแผ่นทีÉ 4 บ.1 พระพุทธสังกาศลวงแลวได 2484 พรรษา มีมะเส็ง เดือนเจียงแรม 10 ค่ํา วัน 7 ขาพเจา จารสีกาไดเขียนสารัตถสังคหะใหอาจารยทานพระครูพิจิตรธรรมภาณีปฏก เปนผูมี บ.2 ศรัทธาเจตนาสวายสงเคราะหสรางไวอุดหนุนพระศาสนา ขอใหผูเพิ่นสรางไดสําเร็จมรรค ตามความปรารถนาของผูเพิ่นสรางเทอญ ถาเพิ่นปรารถนาอรหันตภูมิ บ.3 ปจเจกภูมิ พุทธภูมิ ในภูมิ 3 นี้ ถาจิตรเพิ่นประสงคภูมิใดขอใหไดภูมิอันนั้นเทอญ นิพฺ พานปจฺจโย โหตุ นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ สาธุ ๆ อนุโมทามิ ฯ บ.4 - 19 – ลําพระเวสสันดร ภาพ DSC_0743 หน้า 12/1 บ.1 - บ.2 ...ริจนาแลวขึ้น 4 ค่ํา ปมะแมเนอครับ อยาลืมจําศาสนาลวงได 4x5xปลาย 10 ขอนิมนต คุณอานไปเบิ่งแยงจําแจง ผิดเกก็ใหใช บ.3 ผิดไกก็ใหใส ผิดเล็ก ๆ ผิดนอย นิมนตทานใหตื่มแถม แดเนอ เจา(เฮย) ขาพเจานายริน บานหองชัน ไดสรางเขียนไวกับวัดบานหองชัน ไมรูจักนามสกุลยังลงบทันได
91 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 20 – พระธัมมปทัฏฐกถา ภาพ DSC_0831 หน้า 25 บ.1 พระพุทธสังกาศลวงแลว 2484 พรรษา ปมะเส็ง ตรีศก ตกอยูในวสันตฤดู เดือน 11 แรม 3 วันพฤหัสบดี ทิดชาจาร เลม 6 ผูกตน ภาพ DSC_0832 บ.1 พระธัมมปทัฏฐกถา มีอยู 24 ลาน บ.2 เลม 6 ผูกตน ขาพเจานายสุนาแลนายคําหมี สุนา ดําริ คําหมิ กันหา รนิน ไดสรางไว เปนศาสนสมบัติวัดบานโนนบอน ภาพ DSC_0833 หน้า ใบลานลําดับทีÉ 1 บ.1 พระธัมมปทัฏฐกถา มีอยู 24 ลาน บ.2 เลม 6 ผูก 4 บ.3 ไมชัด บ.4 ไมชัด ภาพ DSC_0833 หน้า ใบลานลําดับทีÉ 2 บ.1 พระธัมมปทัฏฐกถา มีอยู 24 ลาน บ.2 เลม 6 ผูก 4 ภาพ DSC_0833 หน้า ใบลานลําดับทีÉ 3 บ.1 พระพุทธสังกาศลวงแลว 2484 พรรษา ปมะเส็ง ตรีศก ตกอยูในวสันตฤดู เดือน 11 แรม 12 ค่ํา วันศุกร ทิดชาจาร เลม 6 ผูก 4 ภาพ DSC_0834 หน้า หลบหลัง บ.1 พระพุทธสังกาศลวงแลว 2484 พรรษ ปมะเส็ง ตรีศก ตกอยูในวสันตฤดู เดือน 11 แรม 5 ค่ํา วันพหัสบดี ขาพเจาทิดชาจาร เลม 6 ผูก 2 ภาพ DSC_0835 ใบลานแผ่นทีÉ 1 บ.1 พระธัมมปทัฏฐกถา มีอยู 24 ลาน
92 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี บ.2 เลม 6 ผูก 2 ขาพเจานายโทน นางสีกา พันนา มีจิตศรัทธาไดสรางไวในวัดบานโนนบอน นิพฺพานปจฺจโย โหตุ ภาพ DSC_0835 ใบลานแผ่นทีÉ 2 บ.1 พระพุทธสังกาศลวงแลว 2484 พรรษ ปมะเส็ง ตรีศก ตกอยูในวสันตฤดู เดือน 11 แรม 5 ค่ํา วันพฤหัสบดี ขาพเจาทิดชาจาร เลม 6 ผูก 2 ภาพ DSC_0836 บ.1 พระพุทธสังกาศลวงแลว 2484 พรรษา ปมะเส็ง ตรีศก ตกอยูในวสันตฤดู เดือน 12 ขึ้น 10 ค่ํา วันพุธ ทิดชาจาร เลม 6 ผูก 7 ภาพ DSC_0837 แผ่นทีÉ 1 บ.1 - บ.2 - บ.3 - บ.4 - บ.5 พระพุทธสังกาศลวงแลว 2484 พรรษา ปมะเส็ง ตรีศก ตกอยูในเหมันตฤดู เดือน 12 แรม 6 ค่ํา วันอาทิตย เลม 6 ผูก 11 ทิดชา ภาพ DSC_0837 แผ่นทีÉ 2 บ.1 พระธัมมปทัฏฐกถา มีอยู 24 ลาน บ.2 เลม 6 ผูก 11 21 – ลําผาคาง ภาพ DSC_0882 หน้า 19/1 บ.1 - บ.2 ...ริจนาแลววันทิตย ยามเชา ฉันจังหาน(จังหัน) แลวแลเจาเฮย บ.3 ตัวใดผิดใหยอ แดถอน ตัวใดบพอใหหาใสแลถอน เจาเฮย อยาซุติเตียนถอนเจาเฮย คุณ พอพรหมาไดเขียนลําผาคางไวกับศาสนา นิพฺพานปจฺจโย บ.4 โหตุ ฯ ภรรยาชื่อนางโสภาแล ชื่อลูกชายชื่อวานายคํามี ชื่อลูกหญิงชื่อวานางสาวคุณ ผู ถวนสามชื่อวานางสาวอุมแล นิฏฐิตํก็แลวทอนี้กอนแล
93 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 21 - สิงคาลสูตร ภาพ DSC_0885 หน้า 30/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 ริจนาแลวแหงยามแลงเจาเฮย เดือน 7 ออกใหม 10 ค่ํา ปขาน วันศุกร บ.4 - 23 – พระบาลีโลกนัย ภาพ DSC_0893 หน้า 32/2 บ.1 ริจนาแลวยามค่ําแล บ.2 จารยเขียน จารยฝน เขียน ขอใหไดโกศลอันนี้แผผายไปในแผนพื้นจักรวาฬฯฯ แล สัตวใน นรกทั้งหลายแลสวรรคพระนิพพานก็ขาเทอญ บ.3 ขอใหเปนที่จั้งที่เพิ่งชั่วนี้แลชั่วหนาตราบตอเทาเขาสูนีรพาน ขอใหไดดังคํามักคําปรารถนา ก็ขาเถิด ฯ ขอใหไดเทพยุดาแลนางธรณี อิสูรย ทั้งหลาย จงมาชมชื่นยินดี นิตย ดวยบารมี ธรรมดวงนี้ก็ขาเทอญ บ.4 - 25 – ปฐมสมโพธิ ภาพ DSC_0761 หน้า 16/2 บ.1 พระพุทธสังกาศราชาลวงแลว 2464 พระวัสสา ประกา เบ็งยศก เรือง สีสา บ.2 มีใจใสศรัทธาไดสรางปฎกชื่อวาปฐมสมโพธิไวกับศาสนาตราบตอเทา 5000 วัสสา บ.3 นิพฺพานปจฺจโย โหตุ ขอใหไดดังคํามักคําปรารถนาขออยามีมารบังเบียด บ.4 ตราบตอเทา เขาสูพระนิพพานก็ขาเทอญ มีศรัทธาทั้งลูกแลเมีย 26 – พระเวสสันดร กัณฑ์ทศพร ภาพ DSC_0735 หน้า 15 บ.1 - บ.2 - บ.3 วันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2536 วันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2536 บ.4 ผูขาพอใหญแหลม มีศรีเปนผูริจนาแล
94 เอกสารใบลานวัดโนนบอน : บัญชีสํารวจและวรรณกรรมปริวรรต ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี 27 – พญามิลินทปัญหา ภาพ DSC_0763 หน้า 21/2 บ.1 จุลสังกาศราชาได 2 พัน 4 รอย 3 (2403) พระวัสสา ตัวปวอก โทศก เจาขนันโคตรเปนผู ริจนา แลวยามตุดซายแล เดือน 9 ขึ้น บ.2 13 ค่ํา วัน 2 ทานปจฺจโย โหตุ อันนี้นิสสัยนาคเสนผูกถวน 5 แล เจาเฮย ขอใหไดดังคํามัก คําปรารถนาสุข ซูประการก็ บ.3 ขา(เทอญ) เจาเฮย สุดตเมวตฺตทานํปรมํ สุขํ บ.4 - ภาพ DSC_0764 หน้า 16/1 บ.1 - บ.2 - บ.3 นาคเสนผูก 6 แลเจา บ.4 เฮย เดือน 9 แรม 2 วัน 7 แล ริจนาแลวยามงายแลเจาเฮย นิพฺพานปจฺจโย โหตุ นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ ภาพ DSC_0765 หน้า 20/2 บ.1 - บ.2 - บ.3 - บ.4 ริจนาแลวเดือน 9 ค่ํา 5 ฯฯฯฯ อันนี้นิสสัยนาคเสนผูกถวน 4 แลเจาเฮย ภาพ DSC_0766 หน้า 15/1 บ.1 แลวยามเที่ยงแลเจาเฮย เจาขนันเจนดาเปน บ.2 ผูริจนาแลวเจาเฮย ขอใหไดบุญหลาย ๆ เทอญ ขอใหฮอดพอแมก็ขาเทอญ โตบดีบงามทอ ใดแลว อยาติผูขา บ.3 แดเทอญ เจาเฮย ขนันจันดาเปนผูเปนริจนาแลเฮย บ.4 - ภาพ DSC_0767 หน้า 23/2 บ.1 - บ.2 -