45 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี พอเมื่อ ฮอดฮุงเชา ไขผาล่ําดู ตั้งหาก อดสูแท นางคานฮายยิ่ง มีแต ขี้แตดพรอม เต็มอั้นอยูไห เปนตา เหลือใจตาง แหงบาไททาว มันหาก เหม็นคาวกุม ในเฮือนเอาอั่ง ผัวก็ ตีนถีบซ้ํา ลงใตตะลางเฮือน เมียก็ มืนตาขึ้น เสียงแข็งนาบดา มึงอยา มาผอกพน เฮือนนี้ฮีบหนี ผัวก็ มีคําฮาย โกรธากริ้วโกรธ อันวา ผัวแจมเจา ก็เลยกํากําปนฟาดใสกกหู ตีนทําซ้ํา เมียแพงลมทาว นางก็ วาย(วาย)เสียง ดาผัวทั้งไห กูสัง มาเหลือใจแท เจ็บหูทั้งงอน เพราะวา ถืกกําปน ทั้งสนแหงผัว แตนั้น ผัวก็ฮายเคง ๆ นาบดาเมียมัน อันวา มึงกับกู สิใสกันจนเมี้ยน มึงอยา หวังมีถอน ชามตายอีแฮงแก บจัก พอจักแมวาแตออกปากตาน การฮายบเซา เถิงเมื่อ ยามกินขาว เอาหีมาผา ทั้งผีหูงผีหา ก็หากหลายมากลน โฮมเขาใสกัน อันวา กูมึงนี้แมนสิทําการสราง สันใดก็บฮุง สาแลว มีแต ทุกขขมอดไฮ ขอขาวเพิ่นกิน แทแลว อันนี้ ก็หากเปนบทบั้น เศรษฐีหลวงสอนลูก ใหเจา ฮักยิ่งล้ํา เพียรตุมตอกัน อยาได ทําคือเจา สองผัวเมียฮายยิ่ง คันวา มุดมอดเมี้ยน ลงหมอแผนแดง แทแลว อันนี้ พอแถลงเปนขอ เอานิทานมาเปรียบ ขอให สองออนนอย นางทาวจื่อจํา มันหาก หมดคําแลว สองนงแพงจิ่งกลับตาว พากันขึ้น สูโฮงกวางแหงนาง พอถอน แตนั้น สองออนนอย กราบพอประนมมือ แลวก็ เมือเถิงโฮง พรอมกันสองเจา อันวา บาคานทาว ชมนางออยอิ่น
46 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี มือควาอุมทองนอย นางหลาเลาหัว ทาวก็ ความือคั้น นมนางบีบเนี่ยง แลวก็ ถืกบอนแมง น้ําตายอยยาวไหล ซูคน ซูบเคยสมสู สงสารจักเทื่อ บาดวา มาพบพอ สวรรคนอยก็บปาน ทาวก็ เกี้ยวกอดนอง นางหลาบวาง อันวา นางกับบา บไดไกลกันได อันวา บาไททาว ชมนางบมีอิ่ม จนวา ฟาสวางแจง เสียงจั้นไกขัน คนก็ หาทําสราง ในเมืองเสียงสนั่น บจัก เสียงชางมา ดังเทาทั่วเมือง มันหาก เสียงใสแจง แสงตาวันพนพุง ทาวก็ ลุกสวยหนา นางนอยพร่ํากัน พอเมื่อ สวยมาแลว นางคานตกแตง ฝูงลาบกอย ยอขึ้นยื่นถวาย มันหาก หลายเหลือลน ของกินเดียรดาษ ทั้งขาวปาดเขาปุน ขนมตมถั่วดิน ยูทาง นางกับทาว กินพียินมวน คันวา กินอิ่มแลว ยอน้ําหลั่งลง นางก็ ยอมาให ยามวนอันประณีต ทาวก็ ชมชื่นตาน หัวยิ้มตอเมีย อันวา การงานสราง แนวใดบไดเกี่ยว ยูทาง นอนกลอมกลิ้ง เมียเจาอยูโฮง แทแลว เถิงเมื่อ ยามกินนั้น นายพอครัวตกแตง ยูทาง สองแจมเจา หัวยิ้มคอยกิน อันนี้ มันหากเปนนําเจา ผลามีดวยซื่อ คนก็ ฮักแจมเจา ยอยองวาดี จนได เปนเศรษฐี มั่งมีเหลือลน เพราะวา โตหากเปนคนสัจ บเปนคนเลี้ยว ทาวก็ เนานอนซอน นํานางนอยออน ก็หาก หลายพร่ํามื้อ ระดูเขาฮอดป บได มีคําฮอน แนวใดจักสิ่ง ยูทาง นอนกลอมกลิ้ง มือนาวเนี่ยงนม แทแลว
47 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ที่นี้ โจะบทบั้น โยนาไวสากอน ตอนหนาพุน ยังกวางกวาหลัง เจาเฮย ทาวคดคนิงเสี่ยว “แลวจิ่งคิดเถิงทาวสหายโตตกยาก” บัดนี้ จักกลาวทาว คัทธราชขายของ กอนแลว ทาวหาก มีเงินหลาย บอาจคณนาได ทาวหาขายผา ขายแพรบไดอยู กําไรซ้ําตื่มขึ้น ทึนคาก็มากหลาย จนได เปนนายฮอย ฝูงคนทุกทั่วนําสง หาบเอาของไปเทียวบาน ขายเหลนมวนยิน หากมีหลายแท กําไรสืบตอ จนได เปนพอคา หัวหนาเบิกสะเภา เพราะวาเจา วาจาเสียงมวน บางพอง หัวแลยิ้ม ขายผาแลแพร คันหาก แลเห็นแลว เอาของเบ็ดใส ทาวหาก หัวยุมเปย เชิญซื้อสิ่งของ เขาหาก เอาของเจา บาคานบมีอั่ง กําไรซ้ําตื่มขึ้น ทึนคาก็มากหลาย มันหาก หลายปแลว บาคานซื้อจาย ไดสะเภาขนาดแลว ขายเหลนมวนยิน ฝูงลูกนอง ขายสงกินหลาย ไปขายของนําบา เพื่อเอาสินจาง เทียวทางเหนือทางใต ไปมาบไดอยู ของหาก มีมากลน เต็มอั้นอยูสะเภา อันวา ทาวคัทธราช ขายของนับได หกปปลาย ถายระดูแถมเขา แลวจิ่ง คิดเถิงทาว สหายโตตกยาก กูก็ พลัดพรากทาว มาแทพร่ํานาน แทแลว จักวา เปนตายแท สันใดบฮูเรื่อง จักวา มุดมอดเมี้ยน ตายแลวแตดน
48 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ควรกู ไปเอาแกว สหายแพงมาฮวม กูหาก ขายแจมเจา ทึนคาก็จิ่งมี แทแลว บควร ละเผาผู ตนเสี่ยวตกพลอย ควรเอา เขือไปนํา ขี่สะเภาขายแกว พอเมื่อ จากันแลว จัดกุลีฮีบดวน ไปเอา ศรีแกนแลว สหายไทแหงกู เขือหากอยูนําเจา เศรษฐีมั่งมีเงิน จักวา เขือตายไป แตเหิงนานล้ํา แลวก็ จําเขาผาย สะเภาทองลอยลอง ไปแลว เบ็ดใส เมืองที่พุน เศรษฐีเจาฝากสหาย นับแต บาเดินผาย หลายวันก็จิ่งฮอด จอดสะเภาออกไว แคมคุมแหงเศรษฐี แลวก็ ดาแตงเนื้อ ทาลูบจันมัน เหมือนดัง เปนพญาหลวง เครื่องคํางามระหอย อันวา คอแขนสรอย สังวาลพรอมพร่ํา ตกแตงแลว เลยยายยางไป แยงใส เฮือนเศรษฐีเจา อันสหายนอนอยู เลยเลา เถิงเขตคุม คนแนนอั่งเต็ม เขาหาก อยูแวดลอม เขตขวงเศรษฐีหลวง บให คนไปมา แหงสถานภายพุน ถาใผ ขัดขืนแท นายรักษากระทําโทษ เวนเสีย แตอนุญาตให เขานั้นจิ่งไปได วันหนึ่งได ทาวคดเดินเถิง วาสิ เลยทางใน ถืกเขาคุมหาม ทานหาก มีประโยชนดวย สันใดเดินดุง มานี้ ทานหาก ไปบได ภายพุนอยาดน เถาะนา แตนั้น คดกลาวตาน ขานตอนายยาม เฮามี กิจจําเปน ตอสหายภายพุน เฮาสิ ไปยามเจา สหายเกลอตนเสี่ยว ขออนุญาตยายใหขา เดียวนี้อยานาน เขาก็ ขัดขีนไว บมีไขอนุญาต อันวา ซื่อทานทาว สหายแกวอยางใด พระเฮย แตนั้น คดกลาวตาน ทาวซื่อแพงฮัก
49 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เปนสหายดอมกัน แตคราวยังนอย ขอยได เอาบาทาว เคนเศรษฐีเปนลูก ไดสามปเที่ยงแท ตัวขอยเทียวยาม เขาก็ ฟงคําตาน บาคานเปนประหลาด ก็เลย ฮีบฟงฟาว เถิงเจาซื่อเศรษฐี หลวงพระ ก็นั่งทะเนิ้ง เม็งจอาดเตียงทอง เขาก็ ยอมือนบ กลาวดอมบาทาว จักวา คนใดแท เดินมาถามขาว ขานอย ขัดบาดพื้น บมีใหลวงไป กอนแลว แตนั้น ซื่อก็คึดประหลาดแท คนิงอยูในใจ หรือวา หากแมนสายสมร คดลวงคืนมาเยี่ยม ทาวหาก ไปเทียวเหลน ขายของกลับตาว หวังสิ มาไถซื้อ กูนี้ตาวคืน บฮู ควรกู ไปดูหนา สันนิษฐานลองเบิ่ง ลางเทื่อ แมนทาว สหายแทเสี่ยวกู ทาวก็ ลุกยางยาย มองสิ่งล่ําแล ก็จิ่ง เห็นบาคาน สหายแพงตนเสี่ยว ทาวก็ เลยลวงเขา ดึงแขนจับจอง หากแมน เสี่ยวแตนอย สูเจาจื่อเอา ทาวก็ เขาเขตคุม เถิงราชหอชัย สองก็ จาเสียงหวาน ตอกันคีคอย ถามเถิง กกเถิงเหงา ไปมาคาเที่ยว จนได เปนพอคา สะเภาแกวใหญ หลวงซื่อ ก็ไขวาจา แตหัวทีพุน จนได เปนเขยหลา มหาเศรษฐีตนพอ ทางนองสาวก็ตาน ถามถอยแหงสหาย ถามไปจนหมดเสี้ยง เถิงการซื้อจาย คดก็ ไดยินเสี่ยวเมียถามดังนั้น ยินแมงมวนหู ทั้งหลิง ดูไปมา งามปานอินทรแตง แทนอ คันกู ไดอยางนี้ สิยอไวที่สูง แทแลว อันวา ฝูงชุมเจา ทั้งสามชมชื่น เพราะวา พรากกันแตนอย เห็นหนาชื่นใจ อันวา ฝูงครัวขาว ก็ยอภาชเขามาเลียน เทียมพาง
50 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เชิญสหายแกนแกว กินขาวนําเฮา ขาวออนทาว นั่งนิ่งขดทะมาดกินหวาง ทั้งเลา จาเสียงหวาน มวนยินกันเหลน คันแมน กินอิ่มแลว ยอขันน้ําสหาย ยกยื่นให สหายแกวแหงตน อันวา คนอาสาได ขันยายอยื่น ยูทาน กินอูดเอา จาเหลนมวนยิน มันหาก บรบวรณแลว ลากันกลับตาว เฮาสิ ลาเสี่ยวแกว คืนหองแหงสะเภา กลัวแต เขาไปเหลน ปละของไวทา คันวา วันพรุกหนา สิยามเจาดังเดิม แทแลว คอมกลาวแลว เจียรจากเคหัง เถิงสะเภาทอง พักแฮงนัททีกวาง คดก็ หนหวยแท เห็นสหายไดลื่น ทาวก็ นอนอยูหอง สะเภาแกวฮ่ําคนิง คันแมน ตนกูยั้ง นําเศรษฐีกระทําเวียก คงสิ ไดอยูซอน นางแกวฮูปงาม กูหาก ตกผญาผิดแท วางใหเขือเนาอยู ซ้ําพัด ไดหนอแกว นางนอยฮูปงาม กูจัก ผิปองฆา ใหผัวมันดับชาติ แลวสิ เขากลอมกลิ้ง นางนอยหนอแมน กูหาก คนดีแท ผญาดีเวามวน ชาติที่ คนใบ ๆ ปองฆาเทื่อเดียว ดอกนา สิชวน มันไปคา ขายของเหลนมวน ผญา กูหากเสี้ยม ปองฆางายดาย แลวสิ กลับหาหอง เมียมันเฮียงฮวม นอนอยู โฮงกลอมกลิ้ง มือนาวเนี่ยงนม แทแลว กูสัง มาเสียดายเด นางงามฮูปหลอ งามเด อันวา บักหนาดาน มึงผัดไดอยูแฝง คดก็ คิดแองแมง จดจอนํานาง นอนบเต็มตาหลับ เพื่อคนิงนางแกว คิดแต ทางปองฆา ใหผัวมันเหินหาง จนวา แสงพุงพน จวนแจงไกขัน
51 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี คนก็ นันเนียงฮอง ในเมืองเสียงสนั่น ฝูงหมู ชางมาฮอง สะเทียนอนทั่วเมือง มันหาก เฮืองใสแจง แสงตาวันแดดสอง ทาวคัทธราชนอย เดินยายออกสะเภา แยงเขา ไปในคุม หาสหายตนเสี่ยว หมอคด เหลียวล่ําเยี่ยม เห็นแลวเมื่อยมโน เมียก็ จัดเอาได ขันยามวนหมาก เอาฮับเสี่ยวเจา เทียวขึ้นหยอนยาม อันวา ภาชขาวพรอม ขามหาดหามา มันหาก มีหลวงหลาย เครื่องคาวหวานสม มันหาก สมควรแลว บาคานกินอิ่ม ยอยกนิ้ว คันทีแกวหลั่งลง ทุกทีพรอม ทั้งเสี่ยวบรบวรณ ทาวคดชวนทาวซื่อไปเที่ยวคา “เฮามาไปเทียวคาขายของเหลนมวน เสี่ยวเฮย” หมอคด เลยวาจา ตอสหายฟงแจง เฮามา ไปเทียวคา ขายของเหลนมวน เสี่ยวเฮย ตางให เห็นแหงหอง เมืองบานประเทศไกล เสี่ยวเฮย เฮามา ไปสาถอน สหายเฮยอยาอยู ไปนําเฮามื้อนี้ เดือนหนาจิ่งคอยมา ให(เมีย) โตคอยคองถา ในโฮงอยาแคนคั่ง ทั้งฝาย เมืองก้ําใต เหนือพุนก็ฮักแพง เสี่ยวเฮย แตเฮา ไปอยูพุน ไดขอบเจ็ดเดือน เฮาหาก มีสหาย ฮักอยูในเมืองนั้น แลวสิ เอาโตพี้ ไปทางเมืองทาน ตางให เปนพี่นอง เทียวยื้อยองยาม หมอซื่อ เลยตามใจ แหงโตเปนแท เฮาควร ไปลาไท ปตาตนพอ หมอคด ก็ฮีบฟงฟาว ไปแทดังเดียว แลวเลา ไปเถิงเจา เศรษฐีหลวงกมขาบ
52 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี หมอคด ออกปากตาน จาเวาบนาน ขาอยาก ขอเอาเจา สหายแพงตนเสี่ยว พอเฮย ไปยาม เสี่ยวประเทศใต ภายพุนฮักแพง ตางให ไปขายผา ขายแพรเมืองเพิ่น ตางให เปนพี่นอง ยามเถาแกชรา ขาจัก ผัดหมายไว เดือนปลายสิคืนคอบ แลวสิ สงเสี่ยวฮอดหอง ตัวขาสิตาวเมือ แตนั้น พอแจมเจา คนิงอยูในใจ คัดสิ ขัดบาคาน บใหไปนําทาว เขาหาก เคยเปนแกว สหายแพงฮักฮอ ตั้งแต ยังนอย ๆ ผองเทาใหญมา ควรให เขาไปแท หายามเพื่อนแกน ตางให เปนแผนแปน สหายแกวเทียวยาม แลวจิ่ง ปากกลาวตาน จาตอบุตตา ใหพา กันไปดี อยาสิมีโภยตอง พอก็ มีของลน ในโฮงแนนอั่ง แมนยั้งอยูบาน ก็ยังไดมากหลาย บตองฟาว ไปเทียวทางไกล ขายของ ในเฮือนเฮา ก็หากมีคนซื้อ ทีนี้ พอสิปละบาทาว เขยเฮาไปเบิ่ง ตางให เห็นถิ่นบาน มาเวาสูฟง อันวา เมียของเจา สิเอาไปนําบ ลูกเฮย พอบ ขีนทอกอย ตามเจาสิแตงแปง ซื่อก็ แยมพระโอษฐตาน ขานคําตนพอ ขาขอ ไปคนเดียว บเกี่ยวเมียไปพรอม ขอให จอมกษัตริยเจา ฮักษาเมียถาแหน ใหเขา ขายเสื้อผา เงินแกวอยูเฮือน ขาสิ ไปนําเจา สหายแพงตนเสี่ยว ลางเทื่อ บุญสงให ทึนคาตื่มกัน แทแลว แตนั้น พอก็จัดแจงให สะเภาทองเหลมหนึ่ง ลูกคุลีพร่ําพรอม ประมาณไดสี่คน เขาก็ ขนเอาแกว แหวนคําอันประเสริฐ เสื้อแลผา แพรพรอมพร่ํากัน
53 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ก็หาก บรบวรณแลว ขนของเขาใส หมอซื่อ ฮีบฟงฟาว หาหองสั่งเมีย ใหเจา คอยคองถา ซามอวนกลับตาว นางเฮย ขอยสิ ไปเทียวคา นําแกวเสี่ยวสหาย เมียก็ ผายคําตาน ถวายพรสิทธิโชค ใหเจา ลุลาภได เงินแกวคาแพง ใหเจา มีชัยแพ ฝูงมารอันใจบาป อยาสิ มาเกี่ยวใกล ใหหนีเวนหลีกไกล แดถอน พอแม จากันแลว ลากันโดยดวน เถิงสะเภาทาน้ํา บาทาวนั่งใน เขาก็ ไกลกวัดเปอง สะเภาทองลอยลอง ไปแลว สองลําไปพร่ําพรอม กันแทแคนัทที ยอง ๆ ผาย สะเภาใหญสองสหาย จักสิ พากันตาย แคใดบมีฮู ดูแล ไปทางหนา สุดตาฟาต่ํา หมอซื่อ คึดฮอดบาน เมียแกวฮ่ําคนิง หลิงดู ไปทางหนา ทางหลังเสมอภาค เมียกู นั่งจอกอ คอยถาบาวพี่ชาย แทแลว กูก็ คิดเห็นเด อกสิเภทแตกแหลง คึดนํา นางนาฏนอย น้ําตายอยยาวไหล ก็หาก ทางไกลแท เดินมาบหยุดหยอน ทาวคดทํารายเสี่ยว “มันตัวะกูมาฆาใหตายเมี้ยนมอดชีวัง แทดาย” จนวา ไดขวบเขา เดือนแทถายมา หมอคด เลยบชาง จานาบเสียงแข็ง ใชโวหารขมเหง บใหใผหนีได ถาใผ กลายคําแท ตัดคอจักขาด เอามัน ลงสูน้ํา ตายแทซูวัน ใหสู ฟงความเวา ตนกูสอนสั่ง คันบักซื่ออยากขาว สูนั้นอยาใหกิน
54 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ถาใผ ขัดขืนแท ตนกูจักฟนมอด ถาใผ ปนขาวไว ไปใหบักซื่อกิน กูสิ ฟนคอไง ใหตกลงไหลลอง ใหสู จําจื่อไว คํานี้อยาหลง แลวก็ จัดเขาให เอาสะเภาติดตอ สองลําเขาแทบใกล หวายกิ้วเขาใสกัน เพื่อรักษาเขาไว บใหยอภาชยื่น ยานเขา เสี่ยงขาวไว ไปใหบักซื่อกิน อันวา พวกมหาด เหงาหงวมสงสาร หมอซื่อ งอยชานสะเภา หงวมเหงาคือไข เขือหาก เปนคนใบ แนวใดก็ตามชาง คันให กินก็กินบใหกินก็แลว บาทาวบจา อันวา ทาวคดนั้น เดินเทียวไปมา ฟงเสียง จาโว ๆ ตอฝูงคุลีนอย บให ใผขีนได แนวใดจักสิ่ง ยังกะ มิดอิ้งติ้ง บาทาวสั่งการ มันหาก หลายวันแลว อดอาหารมึนเมื่อย ฝูงขาวน้ํา โตนั้นนั่งเหงา หมอซื่อ อยากจอย ๆ บออกปากจักคํา ทําคนิงในใจ วาบุญกูแท ตั้งแต คราวยังนอย เปนสหายฮักแกน พอแมบอกแลว แพงแทฮอดหลาน บัดนี้ กูหากไกลเมืองบาน ผัดมาเปนไปลายตาง สานอ คันกู นอนอยูหอง หอแกวกลอมเมีย เห็นสิ บทุกขยากแท อดอยากอาหารกิน ยูทาง นายครัวเขา แตงคาวหวานสม บัดนี้ กูก็อดอาหารแท สามวันทองเหี่ยว มันหาก ทําโทษแท กูนี้สวนตาย สังมา เสียดายแกว มเหสีเมียมิ่ง กูเด ปานนี้ คองเผาผู กูนี้อยูเฮือน ทีนี้ กูหากตกผญาแท บักเฮยมาตัวะลาย กูนอ มันตัวะ กูมาฆา ใหตายเมี้ยนมอดชีวัง แทดาย จักวา มันเคียดให กูแทเยื่องใด
55 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แตวา ตนกูนี้ เปนคนสัตยซื่อ แมนวา มันสิฆา ตายแลวก็บแหนง กูก็ หวังเอาแกว สามประการเปนที่เพิ่ง เถิงวา ตายจากชาตินี้ เมือฟาสูสวรรค มันหาก หลายวันแลว บาคานเหงาหงวม คดก็ ออกปากตาน ถามถอยเบิ่งความ โอนอซื่อเฮย มึงก็อดอาหารแท หลายวันทองเปลา แทนอ คันมึง อยากขาวแท เอาตาใหแกกู เจาะมาให ตามึงก้ําหนึ่ง ก้ําหนึ่งไว มึงสิ่งเบิ่งเฮือ ซื่อก็ อดบได แคนอยูในทรวง เพราะวา เวรบามี แตหลังคราวพุน จิ่งได เจาะตาให ไปสาก้ําหนึ่ง คดก็ ฮีบฟงฟาว เอาถิ่มแคนัทที แลวก็ เอายังขาว สาลียอยื่น ประมาณทอนิ้วกอย บาทาวเลากิน แลวก็ เดินไปหนา สะเภาทองเปยงปน ยินแต นกฮ่ําฮอง ปลายไมฝงทะเล คันวา เถิงวันหนา บักตาย(เวร)ถามขาว คันมึง อยากขาวแท เอามาใหหนวยตา กูจัก ทานมึงให กินสาใหมันอิ่ม ฮีบเจาะ มาอยาชา เดียวนี้อยานาน ทาวก็ จกมาให ทีสองยอยื่น เหลียวเบิ่ง เลือดหยาดยอย แดงเขมดังฝาง บักคด เห็นตาเจา ทั้งสองเจาะออก มันก็ ตีนถีบซ้ํา ลงน้ําแมนัทที มันก็ เอาสะเภา ลองลอยหนีซ้ํา ไปหาขายผา ขายแพรแลวสิตาว เมือแลว สิไป นอนกลอมซอน เมียมันเฮียงฮวม ผญา กูหากเสี้ยม เอาไดงายดาย กูแฮง เปนคนมีความเวา ผญาดีเวาคอง ยานแต ปกออนตอน แขวนหอยบหนี นั้นแลว อันวา ความตัวะนี้ ตนกูหากมีมาก
56 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ตัวะวา มันปวดทอง ตายแลวบนาน ตัวะวา ไดทําศพเจา บาคานทุกสิ่ง แลวก็ เวาเกี่ยวเขา ผญานอยตอยนํา อันวา ฝูงแหลงนอย สิเอาเงินยายแจกจาย ใหเขา ตัวะตื่มซ้ํา ใหนางนอยเชื่อความ อันวา พอแมเจา เศรษฐีหลวงเสมอภาค ตัวะให หมดตลอดเกลี้ยง ชาวบานก็ดังเดียว ทีนี้กูสิ ไปเทียวคา ทางไกลสากอน สองสามป จิ่งสิคืนสูหอง หานองมิ่งมโน แทแลว พอวากลาวแลว จัดแจงสะเภาไป มันหาก หลายวันคืน แลนสะเภาไปหนา คันวา ไปเถิงบาน เมืองคนพักจอด จัดเอา ของลวน ๆ ขายเหลนบถอย ทีนี้ โจะบดบั้น ฟงไปสาบทใหม ตอนหนาพุน ดีแทกวาหลัง เจาเฮย พระรัสสีบําเพ็ญเพียร กุมเหลี่ยมสัตวสิ่งเนื้อ “เพราะวาธรรมของเจาพระรัสสีกุมเหลี่ยม” บัดนี้ จักกลาวเถิงตาปโสเจา ภาวนาในปา กอนแลว พระก็ ทรงสืบสราง ศีลแกวพร่ําเพียร บไดเทียวกลั้ว กามคุณอันหยาบ สิ่งที่ เปนบาปฮาย รัสสีเจาหลีกไกล อันวา จิตใจเจา ภาวนาตั้งตอ หวังเอา ตนสงขึ้น เมืองฟาสูสวรรค ก็หาก หลายปแลว ทรงธรรมจากกิเลศ พระก็ ทรงเพศเขา ประมาณไดหมื่นป ฌานโลกียก็เฮียนได เหาะไปทางอากาศ เทียวโผด สัตวใตลุมฟา เลิงเรื่อยคูป ลางวันขึ้น เมืองเทิงอากาศ บิณฑบาตชั้นฟา สวรรคพุนสั่งสอน เขาหาก มีสุขยอน พระรัสสีเทียวโผด
57 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี คันวา บิณฑบาตแลว ลงพื้นพร่ําเพียร อันวา ฝูงสัตวเชื้อ ในดงคณาแฮด มีทั้ง ผียาฮาย ยาวายกองกอย เขาหาก ยําหยอนยาน รัสสีเจาซูอัน เขาหาก มีของนอม ถวายองคบไดขาด ลางเทื่อ ไดหมากไม มันพรอมเครื่องหอม แทแลว บัดนี้ จักกลาวเจา สามสหายเสือโครง กอนแลว อยูใน ดงปากวาง ในดาวดานแดน พากันหาขบเคี้ยว พึงคณาแฮดเถื่อน ฝูงหมู กวางอีเกง ฟานพอไลกิน กินไป หมดตลอดสิ้น ชางเถื่อนหมีเมย งัวควาย คันพานเห็น บใหหนีตาได สัตวโตใดพานพอ จับกินบไดจง สามเสือ ฮีบฮัดออม กุมเคี้ยวคาบกิน มันหาก หมดตลอดสิ้น ในเขตดงหนา เขาก็ พากันหนี จากเสือสางฮาย ไปอาศัยนําเจา พระรัสสีตนประเสริฐ หากินเลียบขอกขาง รัสสีเจาซวาแซว พรานก็ ตางประมาทแท สัตวสิ่งเหลือหลาย เขาก็ พากันมา อยางใดบมีฮู บจัก หมีจักเหมน เหนดางกระฮอกดอน ฝูงหมู นกไกแกว ขันฮองสนั่นเนือง ฟานกวางชาง งัวควายก็มีมาก งูก็ เหลียวล่ําสิ่ง เสือชางก็มากหลาย เขาก็ มาเถิงหอง องคพระธรรมทรงเพศ จิตใจ เขาออนนอม หมดแทซูแนว อันวา ศัตรูแท เห็นกันคาบแก ก็เลย กลับตาวปน แพงแทซูอัน เพราะวา ธรรมของเจา พระรัสสีกุมเหลี่ยม แนวศัตรูกันแท ๆ ก็ปานลูกแมเดียว เจาเฮย อันวา สามเสือเจา อดอยากอาหารกิน เพราะวา สัตวโตนหนี พายพังทั้งยาน อันวา ในดงดาว หิมพานตมิดจี่รี่
58 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี นกบมีฮ่ําฮอง กระแตจอนก็บขัน มันหาก หลายวันแท อดอาหารทองเหี่ยว สามเสือเลยฟงฟาว หนีแทจากสถาน เลยเลา เห็นฮอยชาง เภทพังแตกตื่น เสือก็ ฮีบฟงฟาว ติดสนแลนนํา ก็หาก หลายวันแลว สามเสือเหาะหอน หวังสิ ไลคาบชาง กินใหอิ่มพี แลวเลา ไปจวนใกล องคพระธรรมนั่งอยู รัสสีเห็นเขาใกล กลัวชางแลนหนี แลวจิ่ง ยอมือชี้ หยุดมึงอายโครง อยาสิ ทําโพดฮาย สัตวนอยยอมกลัว ใหมึง ยอหัวเขา หากูสิสอนสั่ง เสือก็ เลยยางยาย หาเจาหมูบคลาน มันก็ เอาตัวเขา หาพระองคกมอยู ทั้งเลา ทด ๆ ยาน สามเจาสั่นสาย พระก็ ผายคําตาน สามเสือใหจําจื่อ กูสิ ใสชื่อให สูนั้นอยาหลง คันสู หลงคําแท ตนกูจักฟนมอด คันสู จําจื่อได เมื่อหนาก็ยอมดี อันวา หัวทีนั้น พระพุทธเจาใหจําจื่อ อยาสิ ไปเทียวฆา สัตวเตนอยูดง เขาหาก กลัวสูแท แนวศัตรูบังเบียด อยาได ทําบาปฮาย เมื่อหนาฮีบเซา ตัวสองนั้น ธัมโมเปนชื่อ ตัวสามนั้น สังโฆเปนชื่อ ก็หาก ยังมวนแมง สามเจาจงจํา นั้นถอน ใหสู จําคําแท ตนกูสิสอนสั่ง อยาได ทําโหดฮาย เขานั้นอยากิน คันเขา ทําโหดฮาย สูเจาจงกิน คันเขา กลับคืนสู หาสูใหอาปาก ทําทา บหยอนยาน ตัวนั้นอยาจงมัน คันตัวใดเขายาน หรือนอนกมอยู ใหสู กลายหลีกเวน เห็นแลวอยากิน
59 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี อันวา ฝูงคนนั้น เสมอกันเกลี้ยงตลอด คันเขา ฮูชื่อเจา สูนั้นใหหลีกไกล เขานั้น คนบุญแท ฮักษาคองพุทธบาท คนใด ประมาทฮาย ใหสูเตนคาบคอ ใหสู จําคําแท ตนกูสอนบอก คันวา สูหากจําจื่อได ไปหนาหากยอมดี ชาติสิมาภายหนา สูตายกลับเกิด ก็เปน คนสืบสราง เห็นหนาหนอพุทโธ อันวา สามเสือเจา พระรัสสีสอนบอก เกิดศรัทธาออนนอม ใจก็บแข็ง แทแลว คึดอยาก ตายจากชาตินี้ หนีเกิดเปนคน กูนี้ เปนแนวสัตว ชั่วทรามผางฮาย เฮาฮีบ จําคําไว พระรัสสีสอนบอก อยาได ไลละถิ้ม ไปหนาสิบดี แตนั้น รัสสีเจา บอกหมูฝูงสัตว พวกที่ พากันมา เพิ่งพระองคคราวนี้ เขาหาก ยังกลัวยาน สามเสือลี้อยู ใหสู ไปหากินอยาสิยาน เสือนั้นหากจักดี แทแลว แตนั้น ฝูงสัตวเชื้อ ไดยินเสียงเจากลาว เขาก็ ฮีบฟงฟาว ทั้งหาวแลนไว เพราะบมีแนวเชื้อ ศัตรูบังเบียด สนุกเหาะหอนเตน ชมเหลนมวนยิน นกก็ บินไปหนา จอแจเอี้ยงโมง โองแลนเตน เหนอมแลนไว กวางฟานหาว คือปลาพอน้ําใหม ไกก็ ขันแจว ๆ เขานั้นมวนยิน แทแลว เขา(ก็) ไปเทียวเหลน หากินตามประเทศ ยินสนุกมวนแมง เสียงนันซวาแซว อันวา สามเสือเจา เนาอยูนํารัสสี บได ไปฮาวี แกฝูงคณาชาง ตั้งตอ เอาตนเขา ฟงคําสอนสั่ง บได ไปเทียวฆา สัตวเตนอยูดง คันตัวใดตายแลว จิ่งพากันกินบริโภค
60 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี โตใด ปบแลนเตน เสือนั้นหากบกิน แทแลว คันวา เถิงยามแลว กลับมาหาขวง รัสสีก็ปนเขาให เสือนั้นก็เลากิน ยินสนุกนําเจา องคพระธรรมสอนบอก จําเอาคําเพิ่นเวา บมีไดหลาหลง แทแลว พระรัสสีปวทาวซื่อ “เฮาควรบัวรบัติเจา บาคานสากอน” บัดนี้ จักกลาวเจา ทาวซื่อเจาะตา กอนแลว ลอยไปตามนัทที ลองลอยไปหนา บฮู จักหนก้ํา ทางใดไกลฝง น้ําก็ ไหลทั่งเจา ลงใตลองลอย แทแลว เปนหนาสงสารแท บาคานหิวหอด ทั้งเลา เจ็บปวดแท ตาเจาโอยคาง มาแลว ทั้งเลา ไปนําน้ํา แขนวาขาดีด มันหาก อิดเมื่อยลา สิจมน้ําแมนัทที แทแลว ทาวก็ วอนเถิงเจา เทวดาหลิงโผด แดถอน เวรชาง มาเบียดขา คราวนี้ก็สวนตาย แทแลว ขอแก อินทาไท เทวดาหลิงล่ํา แดถอน ขอจง ใหค้ําขานอย คราวนี้จากโภย แดถอน ทาวก็ วอน ๆ ไหว ทั้งมือกวักวาด เลยเลา ไดทอนกลวย พอไดตาวเฟอ ก็หาก หลายวันได บาคานทรงโศก น้ําก็ ไหลยอกฟง ลงใตบถอย แลวเลา ไหลเวินเขา แคมชลใกลฝง น้ําก็ ทั่งแจมเจา สะเด็นฟงจากนัทที ก็หาก หมดสติกําลัง เมื่อยแคนหิวไห ทั้งเลา อดอาหารแท หลายวันทองเหี่ยว บได พอพบขาว หลายมื้อจอยผอม ทีนี้ มันหากเปนเวร แทตนกูลําบาก ทั้งเลา คึดยากแคน ตาเจาบฮุงเฮียง
61 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี สาธุเนอ ขอใหสัตวเสือชาง พึงคณาตัวถอย ใหมา ขบคาบเคี้ยว กินเนื้อแหงกู คราวนี้ กูหากมีศรัทธาแท สิทานไปเกลี้ยงตลอด ฮอดซิ้นเนื้อ ทานใหบยัง ตาสองก้ํา ทานนําบักผีเผต ยังแต ซิ้นแลเนื้อ สิทานใหแกขา สิหวังเอาหอง นีรพานสุขเลิศ หวังอยาก เมือเกิดก้ํา หนีแทจากเวร บัดนี้ เขาหากเจาะตาแท ตนกูบเห็นฮุง จักวา ตกประเทศหอง เมืองบานที่ใด บฮู ทาวก็ นอนในหอง ดอนสระพังปาเถื่อน ในแมน้ํา วังกวางลวงมา นี้แลว มันหาก เปนหนหอง สามเสือเดินเทียว เถิงเมื่อ ยามแลงแลว เสือหากมากินน้ําในหั้นซูวัน ทาวก็ นอนอยูหั้น คางอยูฟางตาย เถิงเมื่อ ยามแลงแลวเสือเลามากิน สามโตพรอมพร่ํา เขาหาก อิดเมื่อยลา ลงเหลนแมนัทที หวังวา สิไปกินน้ํา หนทางบอนเคยเทียว เหลียวเห็น ศรีแจมเจา คางไหอยูนัทที เสือก็ เลยเหลียวพุนพี้ ยืดสองมองดู เขาเลย ไขวาจา ตอกันคีคอย จักวา คนใดแท เดินมาในทา ตาหาก บอดซูก้ํา ทั้งซ้ําจอยผอม ควรกู ไปดูแท ทีละตัวผกจอบ แลวเอาหางปายเปอง ใหมันเวาลายพาง คันแมน คนบุญแท ฮีบเอาเมือทูลบาท ถาแมน คนบาปแท เฮาเตนคาบคอ พอคราวแลว หมอพุทโธเตนเขากอน เขือก็ เยาะยองเตน เอาปลายหางแยดังบาทาว อันวา บาคานทาว ไอจามวาพุทโธ นบนอบไหว ยอไวที่สูง ขอให มาชูค้ํา เอาออนออกจากบาป ขอจง เอาขานอย เมือฟาสูสวรรค แดถอน
62 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แตนั้น เสือก็หนหนีแท ขนหัวพองตัวสั่น ใจออนนอม นําทาวอีดู สังเลา มาฮูจักกูแท นามกรแมนชื่อ โตที่สองก็เตน คลานเขาแหยดัง ทาวยัง ฟง ๆ จาม วาธัมโมอันประเสริฐ ขอจง เอาขานอย คราวนี้จากเวร แดถอน เสือก็ กลับหลังเตน ถอยคืนเลยกลาว สังวา บาบาวทาว ฮูจักแทแหงกู โตที่สามหากฮู เหยาะยองคลานไป เลยเอาหางไปกวัด แหยดังบาทาว อันวา บาคานทาว ภูธรเลยกลาว สังโฆเฮย เปนที่จั้ง เอาขาจากเวร แดถอน สามเสือเจา ปรึกษากันเรื่อง เหตุวา จักบาบาวทาว เปนแทอยางใด จักวา ตาสองก้ํา เสียหายมัวมืด ควรเฮา เอาแจมเจา ไปไหวพระรัสสี อันนี้ หากแมนคนบุญแท ฮูจักเฮาทุกแง ฮีบเอา ศรีแจมเจา ไปไหวบาทคํา หมูเฮย แตนั้น สามเสือเจา เอามาขี่บา แลวเลา กลับสูหอง อาศรมเจาพระรัสสี เสือก็ เอาบาทาว ลงหลังนั่งอยู เสือก็ ฮีบฟงฟาว หาเจากลาวแถลง ขาก็ ไปกินน้ํา หนทางเคยเทียว แลวเลา เห็นแนวคน โอยคางทั้งไห จักวา ไหลมาแท ทางใดบฮูเรื่อง ฝูงขา หากลองเบิ่งแลว บุญทาวหากมี หากฮู จักตนขา ทั้งสามเกลี้ยงตลอด ทาวบุญมากลน ตนขาเกี่ยมา นี้แลว แตนั้น รัสสีเจา ภาวนาเลยเลิก ออกมาเยี่ยมแจมเจา เห็นแลวอีดู ทาวหาก มีเวรแท นํามาใชชาติ จริงแลว เพราะวา คนหยาบชา สิเบียนเจาบเซา ทาวนี้ บุญมากลน เหลือที่พรรณนา
63 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ควรที่ กูเอายา ปนปวตาทาว แตนั้น พระบชา ฮีบดวนเฮ็วพลัน ทะยานเวหา ดังหงสคําผาย พระก็ ผายตนขึ้น เมืองสวรรคบอนอินทรอยู เลยเลา ฮอดแหงหอง อินทรเจาบนาน คันวา ไปเถิงแลว รัสสีขอวอนนอมเหนี่ยว อันวา การจําเปน ดวนมาเถิงพี่ ขาก็ เคืองใจดวย บาบุญบุตราช เขาหาก เจาะพระเนตรก้ํา สองถิ่มลองไหล ทาวก็ ไปบได นอนอยูทั้งคาง ทาวก็ ทรงความทุกข เวทนาหิวไห ขาจิ่ง ไดมาเถิงไท ขอยากลับพระเนตร เพื่อไป ปวแจมเจา ใหหายฮอนอยูเย็น แทแลว แตนั้น อินทรก็สรญาณฮู หลิงลงโลกลุม ก็จิ่ง พบเผาผู บุญกวางนั่งเหงา เห็นทั้ง เฮือชาวคา บักผีเวรทําบาป พระก็ ทราบซูขอ เลยตานตอรัสสี ทาวนี้ มีบุญลน เกินคนในโลก ยังสิ ไดตัดเกษเกลา ภายหนาชาติสิมา อันวา ฝูงเฮานี้ สิลงไปเกิดฮวม ทานแลว สิได ตรัสรูเปนพระพุทธเจา โคดมแทเที่ยงจริง อันวา ฝูงเฮานี้ สิลงไปเกิด ทานแลว สิได เปนศิษยแกว ภายหนาชาติสิมา คราวนี้ เฮาควรบัวรบัติเจา บาคานสากอน อินทรก็ จัดฮีบฟาว ยาพรอมหนวยตา กับทั้ง น้ําทิพยพรอม อันประเสริฐเมืองอินทร ยอถวายยก แกรัสสีบุญกวาง บัดนี้ พระก็จัดเอาได ยาดีอันประเสริฐ ทั้งยาดีพร่ําพรอม ลาหองแหงพระอินทร แลวเลา เหาะลงหอง อาศรมบอนตนอยู เห็นแต พระเผาผู บุญกวางนั่งเหงา อันวา รัสสีเจา ยอเล็งคันที เปนน้ําดีของทิพย โสรจสรงบาทาว
64 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี พอคราวแลว เอายาหยอดใส ทันหนวยตาพร่ําพรอม แปงไดดังใจ อันวา ตาของเจา บาคานดูคอง ทั้งเลา ใสสะอาดสองแจง ดีแทกวาหลัก กับทั้ง ราศีเจา ดูงามเกลี้ยงปลอด ยามเมื่อ ปากกลาวตาน พอดิ้นดั่นแด เพราะวา ทาวไดสรงโสรจน้ํา ยาทิพยพญาอินทร ทาวหาก คีงกลมงาม ลื่นคนหลายเทา แลวก็ ยอหัวนอม วันทากมขาบ ขอเพิ่ง บุญแจมเจา คราวนี้เลี่ยมงํา แดถอน ขานี้ มีเวรแท เขากระทําเปนบาป ทรมานขานอย เจาะถิ้มหนวยตา เขาซ้ํา เอาลงน้ํา ตามกรรมสิไหลลอง บุญขา มีจิ่งไดมาพบพอ บุญกวางโผดคืน แทแลว แตนั้น พระแกนไท ตนพอรัสสี พระก็มีวาจา ออนหวานนําทาว อันวา ของในหอง สะเภาทองเจาขี่ มานั้น มีมากนอย ประมาณแททอใด เจากลับเมือบาน หาเมียเจาหรือบ หรือสิ อยูสืบสราง ดอมขอยใหวามา แตนั้น ทาวก็วาจาตาน นํารัสสีออยอิ่น อันวา ขานอยนี้ สิกลับตาวคืน เพื่อคนิงเมียแพง หวงนําทางบาน เสียแต กันดารแท หาแพสิลอยลอง บมีแลว สิได เดินไตเตา ทางเขาปาดง แตเปน เวลานาน จิ่งสิเมือเถิงบาน อันวา ของอยูในสะเภานั้น บักผีเวรมันรวยมาก ก็หาก มีมากลน หลายแทลื่นประมาณ พระเฮย อันวา รัสสีเจา ฟงคดีเจาบอก คึดอีดูบาทไท เลยตานกลาวแถลง พอสิ ปุนแปงให สะเภาทองเลมหนึ่ง เจาอยา ไดเดือดฮอน สังแททอใย
65 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี พระรัสสีเสกสะเภาใหทาวซื่อขี่เมือเมืองบาน “พระก็ฮวยคาถา เสกเปนสะเภาแกว” พอเมื่อ พระกลาวแลว ลงสูนัททีหลวง พระก็ ฮวยคาถา เสกเปนสะเภาแกว มันหาก บรบวรณแลว งามดีอองตอง เลยเอา ของใสให เต็มอั้นอยูใน อันวา แพรหรือผา กาสาคําก็มีมาก เงินก็ หลายมากลน คําเขมเพชรแหวน บมี นับอานได หลายสิ่งพรรณนา เหลียวแลดู เปรียบสวรรคเมืองฟา นีรมิตทั้งอาหารขาว ของกินทุกอยาง บให เคืองยากแคน สังแททอใย พระหาก นีรมิตให เหมือนดังใจจง คันกระทําแนวใด เกิดเปนแนวนั้น เพราะวา รัสสีเจา บารมีกลาแก คันสิ ดั้นกลีบฟา ก็ไปไดดังใจ หรือสิ ลงเมือพื้น ปฐภีภายลุม พอปาน พระปองไว รัสสีเจาบแหนง คันวา จัดแจงแลว กลับตาวอาศรม บาคานเห็น เลายอมือไหว อันวา รัสสีเจา เถิงอาศรมนั่งอยู พอก็ ทําถี่ถวน สะเภาแกวอยูนัทที ของก็ มีหลายลน เงินคําพอเททอด ใหเจา เมือฮอดหอง เมืองบานอยูกะเสิม พอเนอ อยาสิ มีโภยตอง อนตายบังเบียด พิษพยาธิไข ใหหนีเวนหางไกล เจาเนอ ใหเจา อยูสืบสราง ดอมมิ่งเมียขวัญ ใหมี คนมานบ ซูวันแลงเชา ขอให มีอายุหมั้น พันปอยาไดหาง แทเนอ วรรณะ ขอใหเปนดังแกว พิฑูรยเหลื้อมสองใส สุกขังนั้น อยาไดมีคําฮอน โจรภัยบังเบียด
66 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ใหเจา สุขอยูสราง นางสนมเทียมแทบ พละนั้น ใหสัตวสิ่ง เกรงขามเจาเนอ ฝูงขา เศิกศัตรูให เลากลัวเกรงยาน ขอให สมความขอย อวยพรทุกสิ่ง อันวา คําเดือดฮอน ใหหนีเวนหางไกล เจาเนอ ก็หาก จบพรแลว บาคานกมขาบ ลูกสิลาเผาผู บุญกวางตาวเมือ กอนแลว อันวา พระอยูพี้ ใหหลิงล่ําแลอวน แหนเนอ ขอให คุณฤาษี เลี่ยมงําตัวขา ขอให บุญคุณเจา ของพระธรรมกุมเลี่ยม ขาขอ ลาบาทเจา เมือบานถิ่นเดิม พระผู เนาอยูยั้ง ปาหิมพานต ขอให มีความสุข อยูดีหายฮอน อันวา ฝูงสัตวฮาย แนวใดอยาไดมาผา ใหเจริญสืบสราง ศีลแกวใหฮุงเฮียง นั้นเทอญ พอเมื่อ ทาวกลาวแลว ยัวรยาตรลงนัทที แลเห็น เฮือสะเภาทอง ฮุงเฮียงในน้ํา กับทั้ง เห็นของลน ในสะเภาแนนอั่ง (มี)แต ของลวน ๆ หลายลานลื่นประมาณ ก็บ มีนานแท บาคานเขาขี่ สะเภาศรีแจมเจา เลยเปองปนไป คือดัง มีหัวใจแท ลอยเมือเหลาะลอง ไมพาย บไดจุมน้ํา เฮือทาวตาวไป เพราะวา บุญบาทไท องคเอกพระรัสสี นํามาชู สูสะเภาบาทาว คราวไกลล้ํา บมีเซาลอยลอง กลางคืน ก็หากไปบยั้ง กลางวันนั้นก็บถอย อันวา บาบาวทาว นั่งอยูสบายใจ ก็คนิงในใจ วาบุญกูแท คันวา แลไปหนาเห็นปลาบึก ปลาชวยสวบกินเยี่ย เห็นทั้ง มังกรแลนลาย ๆ ในน้ําเตาสกล ปลาขาวมน ทั้งปลาขาวสรอย ขะแยงยอยเปนหมู ปลาบาน ทั้งปลาอีเกง ซิวอายก็มากหลาย
67 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เขาหาก พากันหวาย ลอยไปตามประเภท ลอยอยู น้ําขอกขาง สะเภาทาวขี่ไป ทาวก็ คิดอาลัยนําเจา เมียแพงทิพพะขิ่น กูหาก พลัดพรากบาน มาแทแตนาน คือสิ นอนในหอง ปรางคทองผาสาท คองเผาผู กูนี้พร่ํานาน พอเมื่อ ทาวฮ่ําแลว นั่งอยูหัวพนัก สะเภาทองบา ตาวไปบมียั้ง ฟงยิน ลมตีตอง สะเภาทองเปยงปน ไปแลว ลมหาก พัดปนเปยง สะเภาทาวแลนไว ทาวซื่อฮอดบานทดลองใจภรรยาเมียมิ่ง “ทาวก็คึดอยากหยอก นองแกวแกนเมียขวัญ ลวงใจนาง สิซื่อตรงหรือเลี้ยว” ก็หาก หลายวันแท สะเภาทองบหยุดหยอน จิ่งฮอดแหงหอง เมืองบานแหงตน พักอยูยั้ง สถานที่วังเวิน คนก็ แซว ๆ เสียง วาบามาแลว ดูสะเภาคือแกว เปนแสงเฮืองเฮื่อ แทนอ สังมา งามขนาดแท บาทาวขี่มา ตั้งแต คราวกอนกี้ ขี่ออกหัวที บได มีคือพระ เบิกมาเดียวนี้ เขาก็ พากันทวง สะเภาทองออกสั่น นําขาวสารสงขึ้น หานองมิ่งมโน อันวา พระบาทเจา ทาวซื่อมาเถิง วาดาย ดูสะเภาใสงาม ฮุงเฮียงในน้ํา กับทั้ง โฉมสีเจา งามดีกวาแตเกา ขาก็ ตกคะมะแท หลงทาวขี่มา วาแมน เทพาดาว แดนใดมาฮอด ไดยิน เสียงปากทาว ตัวขาจิ่งจื่อจํา แทแลว แตนั้น นางนาฏไท แกวแกนนางเศรษฐี
68 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ไดยิน ขาวสารผัวตน แลนไปไวฟาว เลยเลา ไปเถิงเทา วังเวินสะเภาจอด เหลียวเบิ่ง สีประหลาดแท นางนอยตางก็ใจ นางก็ สงสัยแท ผัวตนนั่งอยู วาแมน พระเผาผู ผัวแกวแหงกู อันนี้ หากแมสะเภานายฮอย ทางใดบฮูเรื่อง นําแลว ขี่สะเภาแทนแกว ลอยน้ําฮุงเฮือง กับทั้ง โฉมสัณฐทาว งามปานเทวราช ผัวกู คนขี้ฮาย บปานเจาเคิ่งคีง ดอกนา เขาหากไปตัวะ ใหตนกูหลงเชื่อ ทําให เสียขี้หนา กูนี้เพิ่นสิหยัน แทนอ ทําให กูอายหนา ชาวเมืองชี้งอน เขาสิวา ลักเหลน ชูหนีแทจากผัว ควรกู ถามดูแท ชาวเมืองใหเห็นเงื่อน ยานเขา เอิ้นแมจาง ชาวบานเพิ่นสิหยัน พอเมื่อ นางคิดแลว กลับตาวเมือโฮง อันวา บาคานพระ เอิ้นนําเสียงจอย สังมา เมือปละขอย ในนัททีบมีเพื่อน สานอ เจาสัง มาเคียดใหอาย สังแทบจา หรือวา มีชายชู มาปองลักลอบ นั้นรือ จิ่งบเตี้ยงตอหนา มาแลวเลาหนี อันวา บัวศรีนอย ไดยินเสียงเอิ้นใส ซ้ําเลา กลับตาวปน คืนเยี่ยมล่ําสะเภา นึกวา ผัวโตแท วาจาเอิ้นเฮียก นางก็ เหลียวพระเนตรเยี่ยม เห็นแทผูเดียว นางก็ เหลียวพุนพี้ ยืดสองในสะเภา เห็นแต คําแกมเงิน ฮุงเฮียงเหลืองเหลี้ยม ก็บ เห็นบาทาว ผัวตนเอิ้นใส นึกวา แมนที่แท บาทาวอยูที่ใด เพราะวา นางนาฏไท แกวแกนหลงผัว ทาวหาก คีงกลมงาม ดังพระอินทรเทิงฟา เพราะวา บาคานทาว ไดสรงยาอันประเสริฐ พระรัสสีโผดให โฉมเจาก็จิ่งงาม
69 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี จนวา เมียหลงแท บมีผิวสิจําจื่อ ไดแลว วาแมน คนประเทศหอง เมืองบานถิ่นไกล คือแต เสียงปากเวา กลับตาวแลนํา นางจิ่ง กลับคืนเมือ ฮ่ําคนิงน้ําตายอย แตนั้น สอยวอยหนา บาคานรูปหลอ บาดเห็น เมียตาวหนา มาบานจิ่งถาม วาโอนอนางเฮยเจาสังมาบปากตาน ดอมพี่จักคํา มาจงใจคึดฮ่ํา เถิงแตชายชู สังบ หลูโตนขอย งอยสะเภาโดดเดี่ยว สังบ ขนหาบแกว เมือไวใสคลัง นั้นเด หรือวา ไดใหมแลว ผัวเกาพลอยพลัด ติวา ผัวคนจน ขี่สะเภาลอยน้ํา ใผเดนอ สิไดเปนเมียอาย ของอวนนอนทา ฮักษาแพรแลผา เงินแกวสิ่งของ อันวา กัลยาแกว เมียแพงเพิ่นก็เปด ตาเพิ่น เบิดขึ้นฟา แลหนาเบิ่งขี้ดิน ทาวหาก มีวาดเวา แถลงหยอกเมียแพง ทั้งเลา หัวเลาจา อยูในสะเภาแกว ทั้งเลา แซวๆ เวา เสียงใสออยอิ่น นางก็ เปองปนหนา มาสิ่งล่ําแล ก็บ เห็นผัวแท สงสัยเปนประหลาด เห็นแต ชายพอคา คนนั้นผูเดียว บัดนี้ กูสิไปถามแท ตนเขาลองเบิ่ง กอนนา วาแมน บาบาวทาว จาเวาเสียดสวย พอเมื่อ นางคิดแลว ยัวรยาตรเลยไป เถิงสะเภาทอง นั่งลงถามจอ วาโอนอ ทาวนี้อยูประเทศหอง หนแหงทางใด ทาวเฮย ใจประสงคสัง จิ่งดวนมาเถิงพี้ ใหนอง ขอถามแท ขอความเวาซื่อ คือดัง พระเผาผู ผัวแกวเฮียกหา คันวา บามาแท ขอพรอนุญาต บอกใหขอย เดียวนี้อยานาน แดถอน แตนั้น ทาวก็คึดอยากหยอก นองแกวแกนเมียขวัญ
70 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ลวงใจนาง สิซื่อตรงหรือเลี้ยว ทาวก็ กดเสี่ยงไว วาจาเปนผูใหม เพื่อยานไดสน เสียงเจากลาวจา วาโอนอนางเฮยพี่นี้ก็เนาอยูหอง หนแหงพาราณสี พุนแลว ใจของพี่ หากประสงคนํานาง จิ่งดวนมาเถิงพี้ อันของในหอง สะเภาทองอายขี่ มานั้น หวังอยาก มามอบหมอมนอง เปนแกวคาดอง ฮีบมา เอากันถอน นางเฮยกับพี่ อยาสิ เมากลาวเตี้ยง หาแกวมิ่งผัว ขอยบ เคยเห็นหนา ผัวนางจักเทื่อ สังมา ถามจอจั้น นําขอยดังเคย พี่หาก เปนทราบขาวแท สะเภาใหญสองลํา องเฮย เขาวา นายสองคน ขี่สะเภาเมือใต ยามเมื่อ ขายของแลว สองคนพัดยังลอง ลงไปเบื้อง ประเทศใต ไกลล้ํายิ่งประมาณ เมืองนั้น เปนเมืองกวาง ไปมาก็สะดวก ยินสนุกมวนแมง เมืองนั้นเกิ่งสวรรค เลยเลา ลืมเมืองบาน เมียแพงของเกา เอาเมียใหมอยูพุน นางนอยอยาคอง เถาะนา ทาวปละละนอง หาใหมเชยชม ฮีบมา เอากับอวน เปนผัวอยูเชยชมชอน อยาได คองหาทาว ทางไกลสิเหินหาง นางเฮย เมียทาว งามลื่นนอง หลายเทาลื่นหลัง อยาสิ หวังเห็นหนา ผัวแพงของเกา เจาเนอ ทาวบ มีอาวเอื้อ สิคืนแทตาวมา นองเฮย เมื่อนั้น นางนาฏไท แกวแกนนางสวรรค แถลงคําจา กลาวเปนเสียงฮาย อยาได มาแถลงเวา หมายเอาเปนคู อยามา ตัวะโลภเลี้ยว ตัวขาบเชื่อความ นางบ ฟงคําแท คนใดสิมาพูด ผัวขอย คนเที่ยงแท อยามาเวาลายพาง เจาเอย พอเมื่อ เจากลาวแลว ลงจากสะเภาทอง เอาตนหนี ดวนเมือมีชา
71 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี บไดจาไปหนา คําใดจักอยาง กลัวยาน เปนบาปฮาย ตองเถิงเนื้อแหงตน แทแลว นางก็ เฮ็ดสีเหลียงหลาง นําทางบเตี้ยงตอ แมนสิ เอิ้นจอย ๆ นางนอยก็บคอย แทแลว แลวจิ่ง เอาตนเขา ไปในหาบาท ยอมือนบพอเจา จาตานเหตุมี อันวา เฮือพอคา สะเภาใหญเดินมา พอเฮย ดูตระการงาม ฮุงเฮียงในน้ํา เขามา ตัวะตนขา บาคานมาฮอด ลูกหาก ไปผอเยี้ยม บาทาวบเห็น ทาวนั้น ดูเลิศล้ํา งามเกิ่งอินตา ทอวา จาเสียงสูง ปากคือบาทาว ขาหาก ไปดูแท ถามเขาหาเหตุ แตวา พระบาททาว ผัวแกวบมา แทแลว เชิญพระพอเจา ไปบอกเขาหนี แดถอน กลัวจัก เปนอัปรีย เกิดเมื่อภายหนา เขาหาก มาจาเวา เสนหาฮักฮอ ยานพระเผาผู มาพอโกรธเค็ม บฮู แตนั้น พระพอเจา ตนชื่อเศรษฐีหลวง ก็เลา มีใจเค็ม โกรธโกรธากลา ใผผู มันมาเวา หมายเอาเปนคู ผัวเขา มีอยูซอน มาจาเวาเหตุใด กูสิ ไปดูหนา ตนมันสากอน มันหาก มาแตหอง หนก้ําแกวใด คันอยากได นอยออนเปนเมีย ดังนั้น มันหาก เปนคนพาล ฮีบกุมขังไว แลวก็ ไววาฟาว ลงโฮงเฮ็วดวน ฝูงหมู คนแหเจา นํากนมากหลาย แลวจิ่ง ไปเถิงหอง สะเภาทองแคมทา ดูแล แสงมาบเหลื้อม คําแกวเฮื่อเฮียง คือดัง เยียงไฟใต ในสะเภาเปนประหลาด ฮีบฟงฟาว โตนเขาบนาน อันวา บาคานทาว เห็นเศรษฐีตนพอ
72 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ยอมือ แปะใสเกลา จาเวาออนหวาน พอก็ หลงลูกแท ผิดเพศโฉมสัณฐ เหตุสิ หลงองคอวน ตาวคืนมาบาน พอเมื่อ บาคานทาว แถลงความแลวอยา พอเศรษฐีบชา ถามถอยเหตุการณ เจานี้ อยูแหงหอง หนแหงทางใด ใจประสงคสัง จิ่งดุงมาเถิงพี้ ขอให บาคานทาว วาจาสัตยซื่อ เวาใหขอย ฟงแจงซูประการ แตนั้น ทาวก็เวา สัตยซื่อบมีบัง ผัดแต เปนคนงาน อยูนําจอมเจา มาแต กกแตเหงา ไปมาทุกอยาง ใหเศรษฐีพอเจา ฟงแจงซูอัน เลาไปหมดทุกก้ํา ตลอดแตภายหลัง จาบอนไปขายของ ไดสะเภาแกมแกว ลูกหาก ไปลาไท ปตาตนพอ ไปนํา คัทธราชทาว คราวนั้นเสี่ยวสหาย พอเมื่อ ออกจากบาน เดินเทียวหลายวัน พอเฮย หากแมน กรรมของอวน แลนมาเถิงเนื้อ เพราะวา เวรของขา คราวหลังแตชาติกอน เขากุมเจาะพระเนตรก้ํา สองถิ่มลองไหล เอาไมพายกวยเปอง องคอวนใหพรากหมู บฮู จักประเทศหอง หนก้ําฝายใด น้ําหากไหลไปเรื่อย องคอวนหากลอยลอง ไปแลว ตามกระแสแม(น้ํา) ลงใตเมื่อยแคน เลยเลา ไดแผนแปน อันหนึ่งชูแฮง ก็หาก หลายวันคืน ฮอดดอนจอมเจา เลยเลา ไปนอนคาง ทางโอยแคนโศก ก็หาก เจ็บปวดแท ทางทองเปลาแปน ที่นั้น เปนทากวาง เสือใหญสามตัว เปนสัตวมีศีลธรรม คอบงําจอมเจา เถิงเมื่อ เวลาแลว สามตัวลงทา ประสงค มากินน้ํา สถานนั้นซูวัน แทแลว
73 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แลวก็ มาพานพอ องคอวนนอนอยู เขาหาก ฉลาดฮู เอาขาเกี่ยมา ไปเถิง ที่องคทานไท รัสสีใหญทรงธรรม บุญขามีเหลือหลาย จิ่งไดไปพานพอ เพิ่นหาก มีเมตตาให ในสัตวทุกเลา ไดเอาตาใสให ตัวขาจิ่งบตาย ทังเลา ผายยังน้ํา คันทีอันประเสริฐ สรงโสรจน้ํา ตัวขาจิ่งตางหลัง พอเฮย จิ่งได หายจากฮอน มาอยูเปนสุข เพิ่นหาก กูรณาผาย โผดคืนจิ่งเห็นหนา คันบ ไปพบพอ พระรัสสีตนประเสริฐ ลูกจัก ตายอยูคาง คาน้ําบไดมา บหวังเห็นหนา พระปตาตนพอ ภายพี้ กับทั้ง เมียหนุมนอย บเห็นแทดังเดียว อันนี้ หากวาบุญหลายแท พระรัสสีมาโผด ทั้งเลา นีรมิตให สะเภาแกวหนึ่งลํา อันวา เงินคําแกว แพรวาก็มีมาก เพิ่นได ทานทอดให ตัวขาขี่มา นี้แลว คันวา มาเถิงแลว นางนาฏเมียขวัญ ลงมาหา เลาหลงลืมแท ขาหากตัวะเหลน ลองใจนางเบิ่ง สิเปน คนคดเลี้ยว หรือแทเที่ยงจริง ลูกตัวะวา อยูประเทศหอง เมืองใหญพารา พุนแลว ตัวะวา อยูเทศหอง หนแหงแดนไกล ใจประสงคนางแพง จิ่งดวนมาเถิงพี้ นองก็ มีใจฮาย หนีไปบอยูตอ ยานเขา วาลักเหลนชู หนีแทจากผัว แทแลว แตนั้น เศรษฐีเจา ฟงพากยบาแถลง มือซวงเถิง กอดบาหิวไห เพราะคิดเห็นความเวา ของบาเลาเหตุ เขาหาก เจาะพระเนตร เจาคราวนั้นเวทนา พอหาก ขัดขืนแท บใหไปทางอื่น เจาหาก ยังลื่นลน ไปแทคอบกรรม นั้นแลว
74 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เขาหาก ตัวะเอาแท ปุตตาตนลูก กูนี้ ไปใสราย ผิฆาลองนัทที พอนึกวา สองเจานี้ เปนเสี่ยวสหายฮัก จิ่งได ปละวางไป บไดขัดขืนขอ บัดนี้ พอสิผิปองฆา บักผีเวรเจาเสี่ยว ลูกนั้น เห็นมัน มาเทียวคา กลายใกลสิไลหนี บให มันยังคาง เปนคนดอมเพิ่น เอาให มันมุดเมี้ยน คราวนี้แนนอน ลูกเฮย พอก็ ทั้งเลาปากตาน น้ําตาหลั่งรินไหล เพราะเหลือใจเขาทํา ลูกโตคราวนั้น พออยาก ฟนคอไง ตนมันทลายมุน เกินมัน ทําหยาบชา เขยหลาลูกกู นี้เด แตนั้น ทาวก็ขอนําเจา เศรษฐีใหญวันทา ขาก็ขอ ดอมปตา อยากระทําสันนั้น ขอให พอกรุณาแท ตัวมันอยาทําโทษ พอเฮย กลัวยาน เปนบาปตอง เถิงเนื้อแหงอวน คันสิ ผิปองฆา ตัวมันก็หากงาย พอเฮย ลูกขอ หามพอเจา กลัวยานบาปเวร พอเฮย มันจัก เปนเข็ญของ บมีวายเปนจักเทื่อ เอาความดีตอสู ไปหนาสิอยูเย็น แตนั้น พระพอเจา ฟงพากยบาแถลง เอาแต ตามใจบา ฮ่ําเพิงดูแท อันวา บาคานทาว คิดแมน พอก็ ฟงแจมเจา ไปหนาบกระทํา นับแต สองหนอทาว เวาตอจากัน ก็หาก ดูนานเหิง อยูในนัททีกวาง อันวา ทั้งปวงพรอม ขนของขึ้นทา บางพอ หาบกะซา คําแกวใสเต็ม เขาก็ ขนเอาเมือ ใสโฮงหอกวาง อันวา นางคานทวง สันใดหาบเลง มานี้ สังวา ดูประหลาด แทขนแกวหลั่งมา นี้เด หรือวา แมนบาคานแท แปงสมฮูปใหม นางก็ ใจวูฮอน เลยคามลุกไป
75 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ยกยางยาย เถิงที่สะเภาทอง แลวจิ่ง เห็นบาคาน นั่งเทียมพระองคเจา กับทั้งเหงา มาดาตนแม นั่งลูบไล บาทาวบหนี อันวา ราชินีเจา เห็นพระองคตนพอ นางก็ ฮีบฟงฟาว ไปแทบนาน อันวา บาคานทาว เห็นนางชอยชื่น นางก็ เปยงปนเปอง กลัวยานบจริง แตนั้น พระแมเจา เวาตอบุตตี หากแมน ผัวแพงฮัก แหงนางถนอมไหว อันวา ภูธรทาว บาคานทาวซื่อ ลูกเฮย แมสิ บอกใหฮู นาง(นอย)จงฟง แมเนอ แมก็ เลาแตเคา เทาฮอดเจาะตา คราวเมื่อ ทรงความทุกข เวทนาปละขาว จาไป เถิงจอมเจา พระรัสสีผายแผ เพิ่นได ผายโผดให บาทาวจิ่งคืน เหตุวา โฉมสัณฐเจา งามปานอินทรแตง เพิ่นได ผายโผดให โฉมเจาจิ่งงาม เพิ่นหาก สงสารแท บาบุญบุตราช เฮานี้ เพิ่นหากนีรมิตให สะเภาแกวขี่มา อันวา ของในเหลม สะเภาทองนับบไขว นับแต ของอยูฮาน เฮานี้ก็บปาน ก็หาก แมนสมภารเจา บาบุญมีมาก ก็หาก หลายมากลน เงินเบี้ยนับบถอง หากแมน ผัวของเจา นางเฮยทาวซื่อ นางได ยินแมเวา ก็เลยเตนใสบา แลวก็ ยอมือนอม วันทาถวายบาท อันวา นางนาฏนอย ทั้งสะอื้นปากบเปน เพราะวา คิดเถิงโภยภัยตอง เถิงบาผัวมิ่ง นางก็ กอดเผาผู ผัวแกวบวาง ไดแลว ทั้งเลา แซว ๆ ไห บาคานโลมลูบ ออยแจมเจา นางนอยจงฟง พี่ถอน เปนนํากรรมของขอย เวรนําใชชาติ
76 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี คราวนี้ หมดบาปแลว เฮาสิไดอยูดี ดอกนา กรรมเวรนี้ ไปใสก็นําคอบ เถิงสิ อยูฟากฟา กรรมนั้นก็แลนเถิง บหอน หนีจากได เหมือนดังเสือสาง นองเฮย คันยานมันกัดหัว ก็บไปหาแท อันวา แนวกรรมนี้ ไปไสก็แขวนอยู แมนสิ ผุดเขาถ้ํา กรรมนั้นก็แลนเถิง นางก็ เซ็น ๆ ไห กระสันนําผัวมิ่ง บัดนี้ ก็หากสมควรแลว ฝูงเศรษฐีกลับตาว ขนเอาเงินแลแกว สาแลวยางเมือ พรอมพาบเกลี้ยง ทั้งสี่องคกษัตริย ขนของลงสะเภา เลาเมืองเถิงคุม อันวา กุมารีนอย นางงามเห็นฮูป บานั้น นางก็ ฮักอิ่นออย มองสิ่งหนายบเปน กับทั้ง เห็นคําแกว อนันตังตื้อติ้ว นางก็ ปวดจิ้ว ๆ ปานผ้ําบงเข็ม บัดนี้ หายโศกแลว บาคานมาฮอด นอนอยู หอยอดแกว บมีฮอนฮอมใด เจาก็ ฮักอิ่นออย เสมอเนตรตาตน อันวา นางกับบา บไดไกลกันได ก็หาก หลายวันได บาคานมาฮอด นอนอยู หองยอดแกว บมีฮอนฮอมใด เจาเฮย ทาวคดกลับเมืองพารา หวังโกหกญาติทาวซื่อ “ใหสูตัวะดอมกู วาบาเจ็บทอง ทาวมรณาแลว ตายไปลดชั่ว วาเนอ” บัดนี้ จักกลาวเจา หีนโหดคนพาล กอนแลว ขี่สะเภาขายของ ลาภรวยเหลือลน คนหาก พากันซื้อ ของมันบมีอั่ง คันขาย ของหมดตลอดแลว สิกลับบานตาวคืน คิดเถิง นางนาฏไท แกวแกนเมียสหาย
77 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี นับได สามเดือนปลาย ถายระดูเดือนล้ํา แลวก็ พากันยาย สะเภาทองกลับตาว มาแลว คิดเถิง นางยอดแกว สหายนั้นบลืม มันจิ่ง ปากกลาวตาน จาตอฝูงคุลี ใหสู ตัวะดอมกู วาบาเจ็บทอง ทาวมรณาแลว ตายไปลดชั่ว วาเนอ ฝูงขา เมี้ยนแจบแลว สิกลับบานตาวคืน กูสิ เอาคําให ตนสูคนละหมื่น ปนแจกให เสมอแทซูคน เขาก็ เออ ๆ พรอม หมดทุกคนพรอมพร่ํา อันวา บักคัทธราชนั้น คนิงนองบลืม แทแลว หวังสิ เอาตนเขา เฮียงสองเสมอฮูป คิดอยาก จูบแตแกม เมียเจาเสี่ยวสหาย มันบ มีความแท เสนหาฮักฮอ คือสิ นั่งจอกอ คอยถาเบิ่งสะเภา นองเฮย ผัวเจา ตายเสียแลว องคอวนสิมาอยู บุญชูเฮย อันวา สาวออนแอน บมีมมบาวพี่ชาย ดอกนา มันหาก หลายวันแลว สะเภาทองเฮ็วฮีบ ไปแลว ไดสองเดือนฮอดหอง พารากวางบนาน แลวก็ เอาเฮือเขา สะเภาพักจอด แลวก็ สุบสอดเสื้อ ดีแลวสิตาวไป หวังสิ ไปตัวะเจา ใหนางงามหลงเชื่อ มันก็ ฮีบฟงฟาว เถิงคุมบนาน เลยเลา ไปพานพอ บาคานเอิ้นเฮียก โตหาก ไดมากลน คําแกวดังรือ เสี่ยวเฮย แตนั้น หีนโหดเจา ไดยินขาวแถลงถาม จําแตเสียงวาจา สวนตัวหลงแท กูวา แมนมันตายแลว มายังสันเกา คีงซ้ํา งามออนแอน ดีแทกวาหลัง แทนอ ควรกู ปากกลาวตาน ถามเหตุจําเปน โตหาก ทําสันใด ฮูปงามปานแตม เฮาวา โตตายแลว มายังสันเกา สะเภาแกวอยูน้ํา ใผแทขี้มา เสี่ยวเฮย
78 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แตนั้น ซื่อกลาวตาน จาบอกความจริง โตหาก เจาะตาเฮา ลองไหลตามน้ํา ทาวก็ จาหมดถวน แนวใดบไดจง อันวา ฮูปเฮางามออนแอน รัสสีเจาโผดผาย เสี่ยวเฮย อันวา เงินคําแกว ของเฮาก็หลายหลาก อันวา สะเภาแลแกว แดงเขมอยูนัทที แตนั้น หีนโหดฮาย ฟงพากยบาแถลง คิดอยาก แปงโฉมตัว ใหคองงามคือทาว แลวก็หยับเขา หาบาเวาคอย ๆ เฮาอยาก ไดฮูปฮาง คือแทดังโต เสี่ยวเฮย ขอให พระกรุณาถอน เอาเฮาไปโผด เจาะเอา สองพระเนตรก้ํา เฮานี้แกวงหนี บักอัปรียคนชั่ว เห็นสหายฮูปหลอ มันซ้ํา นั่งจอกอ ขอเจาเทื่อเดียว นี้แลว แตนั้น ทาวก็คนซื่อ แทเห็นเสี่ยวมาวอน คิดอี่ดูตนเจา สหายแพงตนเสี่ยว เฮานี้ สิไปลาเมียแกว กับทั้งปตาตนพอ ขาสิ ไปเจาะพระเนตร กรรมบักเวรตอบ ความมัน หากมาวอนขา เจาะตาถิ้มลอง มันหาก เห็นขานอยนี้ งามลนลื่นเขา พอแมเจา พรอมพร่ําทั้งนาง บได ขีนขัดบา อยางใดบมีหาม เพราะวา อยากทํามันให ทรมานลดชั่ว ก็หาก เห็นชอบแลว บาทาวฮีบไป เคียดแตมันได กระทําบาทุกขโศก สมหัวใจอยากเอาพราอีโต ฟนไงใสกระบาล พุนแลว ทาวซื่อ พาทาวคดไปทําหลอ “โตจักไดฮูปฮาง ลื่นกวาภายหลัง แทแลว” พอเมื่อ จากันแลว บาคานโดยดวน หีนชนบชา วอนทาวกลาวแถลง
79 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ทาวก็ จัดแจงแลว พรอมพร่ําบรบวรณ ทาวก็ ลงโฮงไป ฮอดสะเภาวังน้ํา คนหาก ไปนําทาว สิบคนเปนหมู เลยเลา ออกจากบาน ยามเชากอนงาย อันวา เฮือสะเภาผาย หลายวันเลยลอง ไปแลว จนวา ฮอดแหงหอง สถานกวางพระรัสสี หมอคด วาจาเวา เจาะตาเฮาเถาะเสี่ยว แตนั้น ทาวก็จัดคนให หมอไวพรอมพร่ํา เจาะเอา สองพระเนตรก้ํา บักเวรนี้แกวงหนี แลวจิ่ง เอามันเขา หาดอนนาวแก แลวก็สั่งให คําเวาซูอัน คันเสือ มาแท ๆ ใหโตทําดังกลาว มานั้น โตจัก ไดฮูปฮาง ลื่นกวาภายหลัง แทแลว อันวา ผีบาปชา ฮองฮ่ําทังคาง อันวา คําบาสอน ฮอดบมีทางเตี้ยง มันหาก เค็ง ๆ ตาน เสียงดังออกสนั่น บจัก ไหแลฮอง เสียงกองดังผี บจักตีนจักหนา ขาโงโตสะเมน มันเปนหนายาน คางฮองสนั่นเนือง แทแลว อันวา พระบาทเจา ตนซื่อหนีไป ชมทางไกล จิ่งสิคืนเมือบาน พากัน ไปหาเหลน ทางไกลประเทศอื่น จิ่งคอย กลับตาวบาน คืนหองแหงเฮา เจาเฮย แลวก็ พากันผาย สะเภาทองลอยลอง ไปแลว ตามกระแสแมน้ํา ชมบานเลียบสะพัง ฟงเสียง แซว ๆ เวา จาผญาสวยเสียด เขาหาก พากันหาว คือปลาพอน้ําใหม ฝูงหมู สาวส่ํานอย หัวยุมตอแย แทแลว
80 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ทาวคดถืกเสือกิน “เสือก็เตนคาบทื้น ทะยานเขาแกดึง” บัดนี้ จักกลาวเจา เนาไพรกลางปา รักษาเผาผู บุญกวางยอดธรรม อยูนํา รัสสีเจา ภาวนาผายแผ เขาก็ ไปเที่ยวเหลน ดงกวางใหสวงเหงา แดดผัด สีฮอน ๆ เสือเลาโฮยแฮง เลยเลา แยงสะพังหลวง ทาเคยกินน้ํา พอเมื่อ ไปเถิงแลว เห็นบักเวรนอนอยู เสือก็ สลาดฮู เหมือนดามดังหลัง มันก็ เอาตนเขา หมอพุทโธเตนใส ยอเอา หางปายเปอง ดังเจาวาพุทโธ หมอที่สองเลยไป แยดังแถมซ้ํา อันวา บาคานทาว หีนชนคนบาป ใจวูฮอน ขมเขมบมใน เลยบ ไขวาจา อยางใดพอฮู ก็หาก หลงเสียแท ความบาสอนบอก คึดบออกซอกบพอ จําไดแตพุทโธ อันวา เสือหลวงเจา ธัมโมวาสิคาบ หมอสังโฆผัดหามไว ใหเฮาเขาทดลอง แลวก็ เยาะยองเขา เปองปายทวารหาง เลยแย มันหาก ใจขมเขม อั่งมาคือน้ํา อันวา โมโหนี้ โทโสก็ไหลหลั่ง แมนอันใด มันชางมาปายเปอง กูนี้บเซา กูอยาก ฟนคอไง ใหมันตายดับชาติ สาเด มันก็ ฮายฟู ๆ ทั้งซ้ําดานํา เสือก็ เห็นมันแลว เปนคนอันบาป เสือก็ เตนคาบทื้น ทะยานเขาแกดึง อันวา สามเสือเจา ดึงกินคาบแก พอปาน หมาคาบเนื้อ บมีพนฮอมตาย แทแลว เสือก็ กินยังซิ้น หีนชนคนบาป
81 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี กินใหหมดตลอดเกลี้ยง เหลือแทแตหัว พอเมื่อ สามเสือเจา กินอาหารแลวตาว กินน้ําแลว กลับหองแหงรัสสี อันนี้ เขาวาอับปรียแท หีนชนคนบาป แมนวา คนหยาบชา บุญสิค้ําก็บมี มันหาก เปนสันนี้ แนวคนหีนโหด เถิงสิ ผายโผดไว คุณนั้นก็บมี ดีแตให เสือกินคาบแก ยังแต หัวขอหลอ กาแฮงจีกกิน แทแลว ทาวซื่อกลับมาหาเสี่ยว พอกะโหลกผีทาวคด “เห็นแตหัวขอหลอ ตายแลวแตนาน” บัดนี้ จักกลาวเถิงบาคานทาว ชมภูมิประเทศ กอนแลว ยินสนุกมวนแมง ใจเจาชื่นบาน แทแลว ยายจากบาน ดูยิ่งหลายวัน นับได สามเดือนปลาย สิตาวคืนมาบาน อันวา บาคานทาว ลงสะเภากลับตาว มาแลว ตามกระแสแมน้ํา หลายมื้อคอยไป เขาก็ผอเยี้ยม ดอนใหญพระโยคี บอนหัว ผีตายแหง บักเวรคนชั่วชา มันหาก วาจาเอิ้น สหายแพงเจาเสี่ยว โตชาง ปละละไว เฮา(นั้น) ผูเดียว บคึด เห็นคราวแพงฮัก ขอดกันเปนแกว เฮาหาก คนตายแลว จิตใจยังอยู เสี่ยวเฮย ชางสิ ปละละถิ้ม เฮานี้บควร พอแม สอนสั่งให ตั้งแตหัวที ตั้งแต คราวเปนเด็ก ขอดกันเปนแกว เพิ่นหาก สอนเฮาแลว แพงกันเทาชั่ว บให ฮูเคียดคอย กันแทฮักแพง คิดเห็น แตสองเถา ตาเฮาปตุเรศ เพิ่นหาก สอนสั่งให เฮานั้นอยาหลง
82 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ฮีบมา เอาเฮาแท ไปนําเปนหมู ปละใหเฮาอยูนี่ กลัวยานเผตผี เสี่ยวเฮย แตนั้น ทาวก็เอาเฮือเขา ไปดูเยี่ยมผอ เห็นแต หัวขอหลอ ตายแลวแตนาน อันวา บาคานทาว วาจาเอิ้นเฮียก โตหาก เปนคนผอกพน ตายแลวเลาเมือ เปนรือ เฮานี้ เปนคนแนวเชื้อ ฝูงคนเดินประเทศ โตหาก เปนเผตฮาย ตายคางแคชล บควร ไปนําแท ตัวเฮาผิดเพศ เผตกลับคนก็ตางเชื้อ ไปไดฮอมใด เสี่ยวเฮย ใหโต เนาในหอง ดอนขวางหิมเวศ โตหาก เปนเผตฮาย เมือถอนบควร แตนั้น หัวผีหลอน นอมเหนี่ยวขอเมือ โตหาก ลืมคําเขือ พอแมเฮาสอนไว บควร ไลเฮาถิ้ม โตเฮาพลัดพราก โตสิ ขีนคําปากเวา คําเถาสั่งสอน แทนอ เฮานี้ คนตายแลว จิตใจหากยังอยู ฮับเอา เฮาฮวมหอง คุณนั้นหากสิมี อยาสิ อัปรียเวา เข็ดขวงเปนบาป เอาเฮาฮวมหอง พอไดตานปากนํา สังสิ จําเฮาให อยูผูเดียวดูเปลา สังบ หลุโตนแท ตนเฮาพอสะหนอย แทนอ พี่บนอง ตายแทผูเดียว แทนอ อันวา ศรีเสลียวหนา บาคานก็สังเวช เลยเอา หัวแจมเจา เมือพรอมพร่ํามวล พอเมื่อ สมควร(แลว) บาคานฮีบบอก สูฮีบ กวัดแกวงเปอง สะเภาแกวออกวัง อันวา พระบาทเจา เนาอยูทางใน กับหัวผี คอยจากันเหลน ก็หาก เปนเวลาแท สามวันตั้งแตกลาว
83 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี หัวผีทาวคด ตัวะทาวซื่อไปคาเมืองธานี “เฮานี้คนตายแลว สิค้ําคูนนําหมู” แตนั้น ผีเลยจากปากเวา ดอมแกวเสี่ยวสหาย วาโอนอเสี่ยวเฮย เฮานี้คนตายแลว สิค้ําคูนนําหมู โตอยากได เงินแกวดังรือ คันโต พอใจแท เอาเฮาไปเที่ยว บได คึดอยากแท เอาใหงายดาย อายเสี่ยวตาน ตอบเผตบมีนาน โตสิ ทําสันใด บอกมาใหฮู อันวา วัตถุผา เงินคําของหายาก ชาติที่ หัวหลอน ๆ สิหาไดฮอมใด ใผสิ บอยากได เงินหมื่นคําแสน หลายทอใดแฮงสิดี บมีทางอั้น มีพันแลว อยากไดมีแสนมีโกฏิ ความทะยานอยากได คนนั้นบพอ โตหาก คึดฮุงพอ เห็นฮวมทางใด หรือโต เห็นขุมเงิน จิ่งวาจาเวา พาเฮา ไปเอาถอน ทางใดมันอยู อันวา ผูหลอนลาน ตัวเวาเลาจา เอาแต วาสนาโตแท มีเฮาเปนที่เพิ่ง เฮาสิ คิดชอยให เงินแกวอยาแคน อันวา ใตแวนแควน เมืองใหญธานี มันหาก มีเงินคํา มากมายหลายลน เฮาสิ ทําตนลอ ลวงเอาไดงาย ไปพันตอสู เฮานี้สิปากดอม ธรรมดาคนนี้ ตายไปดับชาติ ใผหอน จาปากตาน เหมือนแทดังเฮา อันวา หัวผีหลอน เมืองเขาก็มีมาก ใหโต ไปปากเวา เขานั้นสิปากดอม ใหวา เมืองเจานี้ มีมากหัวผี หากบ มีโตจา ดังผีเมืองพุน เขาได ยินคําเวา ของโตเปนประหลาด
84 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เขาตอง บอกขาวขึ้น เถิงเจาพระยอดเมือง อยาได เคืองคาแคน เงินคําหายาก เฮาฮีบไปอยาชา พันไดดังใจแถลง แตนั้น เสี่ยวก็เห็นชอบแท ดอมทานผีหลวง เพราะวา ผีเมืองเขา ปากบเปนสันนี้ ทาวก็ ดีใจแท เอาสะเภากลับตาว อันวา บาบาวทาว ผีหลอนเลาจา อันวา ผูพาไปนั้น ควาญคูลีชอยชื่น เห็นสิ ไดเที่ยงแท เงินแกวดังจา เขาก็ พากันผาย สะเภาทองลอยลอง ไปแลว มือสืบมื้อ ไปหนาบเซา ก็จิ่ง เขาฮอดใกล เมือง(ใหญ)ธานี ที่นั้น เปนสถานเพียง แจสะเภาเซายั้ง เจาก็ จากับเจา หัวผีออยอิ่น ยินสนุกมวนแมง สองเจาชื่นชม แลวเลา มมจากน้ํา เขาฝงเซาแฮง ผีแถลงคําจา อยานานสหายแกว พอเมื่อ จากันแลว บาคานจัดฮีบ สุบเสื้อผา ดาเนื้อฮีบไป แตนั้น ทาวก็ผายตนเขา ธานีเมืองใหญ อันวา หัวผีตาย อยูแคมคันฮั้ว ทาวก็ ขัว(ๆ)ตาน ถามผีลองเบิ่ง อันวา พระบาทเจา เมืองนี้อยูรือ หรือวา ไปเทียวเหลน ทางไกลประเทศอื่น อันวา หัวเผตฮาย บมีตานปากดอม ทาวก็ เดินไปหนา ถามไปหลายแหง ผีปากตาน ดอมทาวถองความ ทาวก็ หัวยุมเปย เลยเลาวาจา อันวา หัวผีตาย ปากบเปนเมืองนี้ อวนก็ ผีถามแท หลายหัวบตานตอ เมืองขอยพุน ยังแตหัวขอหลอ ก็ยังตานปากเปน เขาได ยินคําเวา บาคานเปนประหลาด ใผชาง มีวาทเวา ผีหลอนปากเปน
85 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ทาวซื่อแพพนัน ตกเปนทาสเมืองธานี “เขาก็ถูเอาทาว เมือโฮงเปนทาส” ขอยหาก เห็นแตแลว ตายไปดับชาติ บหอน จาปากตาน เปนแทดังคน เขาหาก เห็นผีหลอน เมืองใดแยมพระโอษฐ เจาชาง มีวาทเวา จาเหลนลายพาง แทนอ ทาววา เมืองของขอย ตายไปก็หากปาก บาดวา เมืองเจานี้ ตายแลวปากบเปน เขาก็ เห็นบาทาว วาจาเวาลาย ก็เลย ยกยางยาย เถิงคุมขวงพญา แลวก็ วันทาไหว ประนมมือกมขาบ ขานอย ทราบซูขอ มาแจงตอพญา จักวา ชายเซ็งกลา คนใดเดินเทียว เขาวา หัวผีหลอน เมืองพุนปากเปน ขาบ เคยเห็นแท คนตายกลับปาก ขาหาก คึดอยากแท เขาเวาเหมียดหู แทแลว แตนั้น พระแยมพระโอษฐตาน จาตอนายนักการ ใหไป ทันเขามา เทียวพลันเดียวนี้ สังมา อัปรียเวา คนตายกลับปาก เมืองเขา มีเที่ยงแท หรือเขาเวาลายเฮา เขาก็ ไวแวนฟาว ตามทางเลยแลน เถิงที่ พระบาทเจา เลยตานกลาวชวน ฮีบมา ไปกับขอย หาพญายศใหญ เพิ่นอยาก เห็นหนาเจา ตนขอยจิ่งดวนมา นี้แลว แตนั้น ทาวก็ไวแวนฟาว ตามทางยายยาง เถิงสถานใหญกวาง พญาเจากราบทูล พระก็ ซงมงหนา ถามบาโดยฮีบ อันวา คนบานเจา ตายแลวปากเปน นั้นรือ หรือวา หาความเยย วาจาเหลนมวน ถาวา แมนเที่ยงแท เชิญใหวามา แตนั้น ทาวก็ยอมือไหว พญาหลวงโดยฮีบ
86 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี บานขานอย ตายแลวปากเปน พระเฮย ขาได นํามาแท หัวผีตัวหนึ่ง อยูสะเภาทาน้ํา ความเวาก็หากมี อันวา ผีเมืองเจา พญาหลวงสังบปาก ขานอย ถามเบิ่งแลว เย็นจอยปากบเปน แตนั้น พระก็อัศจรรยแท คนตายกลับปาก ขาสิ เอาของให พอสะเภาเหลมหนึ่ง เงินก็มีบแพ เทถิ่มก็บถอง ถาหากวา หัวผีหลอน ทางเมืองเจาบปาก ดังนั้น เฮาสิเอา เปนขาใช ในนี้บใหหนี โตสิ พอใจหรือ สันใดใหวา ทาวบชา ประนมมือแลววาเอา เขาก็ พากันฟาว ลงไปเฮ็วฮีบ พญาแจมเจา ไปพรอมพร่ํากัน คนก็ ไหลหลั่งแนน นําทางเอาอั่ง หวังอยาก เห็นกระดูกหลอน หัวเวาปากเปน พอเมื่อ ไปเถิงน้ํา สะเภาทองพักจอด คนก็ นั่งซายลาย มองสิ่งลําแล แตนั้น บาคานทาว ศรีเสลียวหลิงล่ํา เขาไป หาขอหลอ หัวเจากลาวจา จาเสียงนอย วาจาออยอิ่น เฮาสิ เอาใหได เงินแกวใสสะเภา ใหเอา เฮาไปไว สัจจาใหตั้งเที่ยง กันเนอ แลวจิ่ง ถามเผาผู เฮานี้สิปากนํา แตนั้น ทาวก็เอาหัวหลอน บักผีเวรลงฝง ก็หาก เถิงทากวาง วางไวล่ําแล คนก็ หลายบแพ ยืดสองมองดู บจัก ชายหรือหญิง บาวสาวหลายลน ลางคน ซวงมือเขา บายนมสาวบฮูเมื่อ มัวแต เหลียวล่ําสิ่ง หัวผีหลอนสิปากจา แตนั้น บาคานทาว วาจาเอิ้นเฮียก ขอให พระเผาผู พญาเจาล่ําแล ขอให มาจวนใกล หัวผีสิถามเหตุ
87 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี พญา ก็ฮีบฟงฟาว เลยคามลุกไป เขาฮอดใกล พระบาทแถลงจา ขอให เปนคําสัจ ซูทางจริงแท ถามหา หัวผีหลอน ของพระองคพุมปาก ใหเอา เงินแลแกว มาใหใสสะเภา คันวา มันบเวา สิขออยูดอมพญา ขอยอม เปนทาสา บขีนขัดไท คนก็ หลามไหลเขา ยอคอกมสอง ชอมแต บาบาวทาว สิถามถอยแหงผี อันวา ศรีคานเจา วาจาเอิ้นเฮียก ขอให โตปากตาน ใหชาวบานเพิ่นฟง เสี่ยวเฮย มันก็ มิดอิ้งติ้ง บมีโตตอบความ โลดบไขวาจา ตอบาไททาว ก็หาก หมดความแลว บาคานหนาหลา ไปแลว สังบ ปากกลาวตาน เฮานี้เสี่ยวสหาย ตั้งแตกี้ ก็ยังเลาพลอยจา คือดัง มีวิญญาณ ปากดอมกันแท มาคราวนี้ เปนสังสงัดอยู สังมา ตัวะยัวะเยา เปนขาใหเพิ่นตี แทนอ ทาวก็เอิ้น เสี่ยว ๆ หลายที มันบ มีจาขาน มิดปานหอยไข อันวา บาไททาว มโนในเหงาหงอม เขาก็ จับผูเจา คุลีพรอมพร่ํากัน อันวา ฝูงชาวบาน อนันตังตื้อติ่ว บจัก ปบแลฮอง หัวเยยตอบา แทแลว เขาก็ ตบมือพรอม หัวขวัญเตอะเติ่น วาผีปากเวา เปนแทอยากไลหู เขาก็ ถูเอาทาว เมือโฮงเปนทาส ฝูงมหาดเล็กนอย บมีมมจากเขา แทแลว ยูทาง เขาบอกใช กระทําเวียกนาสวน ทําบมียามเซา ค่ําดายจิ่งเห็นบาน อันวา บาคานทาว บุญมียังยอม เขายัง เกรงเผาผู บุญกวางยอดอินทร
88 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ยังวา มียามเวน เซาแฮงหายโศก สวนวา พวกลูกนอง บานั้นบไดเซา แทแลว อันวาทาว ทุกขอยูทรมาร ทั้งอาหารการกิน แจวบองเกลือจ้ํา คันวา ยามนอนนั้น แสนอาบันทุกขโศก เขาซ้ํา เอาเขาหอง ตะรางพุนพักเซา เขาเอาไว กุญแจทองอัดแจบ ฝูงหมู พวกไพรนอย เลยไหตอกัน เฮาก็ คิดเถิงบาน พาราของเกา เฮาเด เฮาสิ ตายอยูคาง เมืองนี้เที่ยงจริง แทแลว แตนั้น ทาวก็เวาจอย ๆ จาตอฝูงคุลี คันวา กรรมเฮามี จิ่งไดมาเปนขา คันวา หมดกรรมแลว ฝูงเฮาสิไดตาว คืนแลว เจาอยา ไดฮองฮ่ําไห ยังสิไดตาวเมือ เจาเฮย อันวา เงินคําแกว เมืองเฮาบเขินขาด คันเขา ทราบขาวแลว สินําค้ําไถเอา ดอกนา แตนั้น พวกมหาดนอย พรอมพร่ํากันนอน บาคานสอนความเพียร ซูคนจําได ก็หาก หลายวันแลว พากันเปนทาส ไดสองเดือนขนาดแท ปลายนั้นสี่วัน ทาวก็ คิดฮอยชั้น เปนหวงเมียกู กูหาก มาพลอยพลัด พร่ํานานบเห็นหนา ตั้งแต ไปเทียวเหลน ทางใกลประเทศอื่น ไดสามเดือนลวงเขา มาแลวบไดเมือ เปนทุกข ยังบมั้ว นําบักหาผีตาย มันผัดมาขาย อยูเมืองภายพี้ จั่งแมน อัปรียแท เถิงกูจตุฆาต สวนวา นางนาฏนอย ทางบานฮ่ําคนิง บเด นีรเวรบมั้ว ทุกขโศกทรมาน คราวเมื่อ มันเจาะตา เวทนาหลายชั้น ซ้ํามา ตัวะกูเขา ในตะรางเปนทาส ตายอยูคาง คานี้บไดเมือ แลวนอ
89 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เมียทาวซื่อ นําหาผัว “ขอยสินําเผาผู บุญกวางบไล” บัดนี้ จักกลาวเถิงศรีคานนอย เมียแพงบาบาว กอนแลว นางก็ คองเผาผู ผัวแกวบตาวมา จักวา เอาไปฆา เจาะตาคือเกา บฮู นางก็ โสกาเศรา คนิงผัวออยอิ่น คิดเห็นแตทาว บุญกวางหากไป จักวา ตกทีปใต หากอยูหนใด คันสิ ไปนํามา บฮูทางหนก้ํา นางก็ นําคําขึ้น เมือทูลเถิงพอ ยอมือ แปะใสเกลา ทั้งไหพองจา อันวา บาคานไท จอมขวัญผัวมิ่ง ลูกนั้น จักวา ไปแหงหอง หนก้ําแกวใด บฮู ลูกขอ ลาบาทไท ไปแทตาวนํา จักวา ไปทางใต หนใดบฮูแหง ขอเชิญ พอแจมเจา บุญกวางสองญาณ แดถอน แตนั้น พระบาทไท เศรษฐีใหญซงคิด อุกหัวใจ ดังสิเภทพังมาง ยานเขา ผิปองฆา บาคานของเกา เขาหาก ตัวะยัวะเยา ไปฆาดังรือ จิ่งบ เห็นกลับบาน คืนมาคอบพอ สิจัดคนให ไปนําหรือวาบ หรือสิให ศรีคานไท สิไปนําผัวมิ่ง เจาเด ทาวนั้น ลงไปใต ถามไปจักฮูเหตุ ตามเขตฮิมแมน้ํา คนนั้นทองเทียว อันวา ศรีเสลียวงามแกว ยอมือทูลบาท ขอยสิ นําเผาผู บุญกวางบไล นางก็ ไวแวนฟาว ลงเฮือนเฮ็วฮีบ อันวา พอแจมเจา หาใหบนาน พอประมาณได สิบชายคนขนาด หญิงพร่ําพรอม ตามเจาแตงแปง
90 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี แลวก็ แยงลงหอง โฮงหลวงเฮ็วดวน เถิงทาน้ํา สะเภาแกวบนาน นางก็ วานเขาให ขับสะเภาอยาหยอน เขาก็ จับปนเปอง สะเภาเจาวองไว ก็จิ่ง เถิงทีปใต หลายแหงคาเม นางก็ วอนเถิงตา เทพพะอินทรเทิงฟา ขอให มาชูขา ใหเถิงผัวแกวกิ่ง ขอจง หลิงล่ําเยี่ยม ฝูงขาพลัดพลอย แดถอน อันวา ขานอยนี้ ทรงโศกแสนถนัด ผัวขา ตกพลอยพลัด พร่ํานานบเห็นหนา ขอให อินตาเจา เทพาผายโผด วิสุกรรมเทวบุตร ลงซอยนางศรีคาน “แลวก็ฮอนฮอดไทเทวราชอินตา” แลวก็ ฮอนฮอดไท เทวราชอินตา หินศิลาเลยแข็ง นั่งนอนบมีได พระก็ แลลงใต โลกลุมชุมพู ก็จิ่ง เห็นบุญชูนาง เหนี่ยววอนขอไหว เห็นทั้งทาว บาคานเปนทาส เปนขา ทําเวียกบาน ธานีพุนพร่ํานาน พระก็ วาจาตาน วิสุกรรมเฮ็วฮีบ ไปบอก ศรีแจมเจา นางนอยอยูสะเภา บอกวา ผัวแจมเจา ตกแหงธานี วาเนอ เวรของบาคานมี ทุกขจนเขาใช อินทรก็ ยอเอาให ผลผลายอยื่น หมากมวงทิพยใหญลวน สุกเขมกลิ่นหอม ใหไป วางตอหนา สะเภานางเดินฮอด วิสุกรรมไดแลว เลยฟาวตาวลง แยงไปตันทางหนา บอนสะเภาไปผาน กลับเพศเปนลูกบาน ลงน้ําโสรจสรง ทั้งเอา หมากมวงทิพยพรอม ของประเสริฐวางไป
91 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี ก็หากนําไปเวิน อยูนัททีภายหนา แตนั้น ศรีคานแกว นําสะเภาลอยลอง ไปแลว เถิงที่ พระเผาผู นางนอยเลาถาม เจาหาก ไปพานพอ สะเภาทองอายซื่อ บเด บได ยินขาวเจา ผัวขอยดังรือ ทาวนั้น อยูแหงหอง เมืองใหญพารา พุนแลว ทาวหาก นําสะเภาหนีแตนาน บตาวคืนมาบาน ถาเจา เห็นพานพอ กรุณาบอกขอยแหน ขอยสิ ไปเฮียกเอิ้น มาแทใหตาวคืน แตนั้น วิสุกรรมเจา วาจาแถลงบอก ผัวเจา ตกแหงหอง ธานีพุนถิ่นไกล ก็หาก เต็มทีแท บาคานผัวมิ่ง เจานั้น อุบาทวตอง เปนขาแหงเขา ใหเจา ไปเอาถอน เงินคํานําไถ เอาเนอ ทาวหาก ทุกขแท ๆ หิวไหเวทนา อันวา ภรรยานอย ไดยินผัวติดยาก นางก็ ปากบได ทั้งไหเมื่อยแคน กลับออกจากแวนแควน ไปปาววิสุกรรม เบิกสะเภาลอยเลาะ ลองลงตามน้ํา วิสุกรรมบชา เสด็จคืนโดยฮีบ ขึ้นสู ผาสารทแกว เมืองฟาที่สถาน แทแลว นางศรีคานไดหมากมวงทิพย “อันวาหมากไมนั้น ดูแปกหอมสนิท” บัดนี้ จาเถิงนางนอย เดินสะเภาลอยลอง ตามกระแสแมน้ํา หลายมื้อบเซา ที่นั้น เปนเวินแท ขอนฟูเดียระดาษ อันวา นางนาฏนอย แลสิ่งล่ําดู เลยเลา เห็นผลไม ผาลาลอยลองเวิน หมากมวงใหญกวากําปน สุขเขมเฮื่องเฮียง นางก็ จาคําตาน นางสนมโดยฮีบ
92 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี เอาผลหมากไม มาใหแกเฮา แดถอน แตนั้น เขาก็บายมือเปอง จับเอาโดยฮีบ ยกยื่นให นางนอยฮับเอา อันวา หมากไมนั้น ดูแปกหอมสนิท เปนผาลา มวงกะเส็นสุกเขม นางหาก เห็นสมควรแลว หาแนวมาปาด ก็หาก ไดมีดนอย สับปนกลิ่นหอม ก็หาก ดูแชบซอย หอมออนทั้งนัว นางก็ ยินสะออนคิด ใครเอาเมือไว พอเมื่อ กินหมดแลว เอาแกนออกตากแดด บอกให สาวชวงใช หาตะกราใสดิน ขอยสิ เอาหมากไม ผลมวงกระเสนสุก มันหาก ดูหอมแท เมืองเฮาบมีปลูก กันแลว เขาก็ เอามาให จอมพระนางโดยดวน เอาดิน ใสตะกรา นางหลาฮับเอา แลวก็ เอาหมากไม ผลมวงลงปลูก เอาไปวาง เพื่อประสงคฮดน้ํา ก็ยอเอาได ขันสลามาตักถอก พอเมื่อ น้ําถืกแลว เขียวอวนออนใบ อันวา นางนาฏไท แกวแกนคนิงคิด สังวา ผลผลา เกิดเปนไวฟาว พอเมื่อ ตักเอาน้ํา ฮดลงกลับเกิด เปนหนอเบี้ย ใบซองออนงาม เปนที่ อัศจรรยแท ทั้งหัวหลิงล่ํา ดูถอน เขาก็ มองล่ําสิ่ง เห็นแลวแปลกก็ใจ แตนั้น นางก็บายยอเปอง ทีสองฮดฮวด ตนมวงเจา ลําอวนออนงาม กกหาก พอปานกลาง ส่ําคนยืนขึ้น นางก็ ซวงมือเปอง จับเอาขันสลา ตักสาด สามเทื่อแลว ใบซอนดอกแซม ก็หาก หอมอูดเอา เทาทั่วในสะเภา เขาก็ อัศจรรย ซูคนจาตาน อันวา ศรีคานแกว ยอขันถอกใส
93 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี สี่เทื่อแลว เปนปุมหมากยอย ใหญบนอย ประมาณทอกํามือ คนก็ เสียงแซว ๆ อะเหยหัวเสียงหาว อันวา นางคานนอย บายขันถอกใส ซ้ําบาดหา สุกเขมกลิ่นหอม นางก็เปอง บิดปดออกยายกัน เขาก็ ปนกันกิน ซูคนหัวจื้น สังมา หวานเหลือลน ผิดแปลกเมืองเฮา แทนอ สังบ มีแกนใน สืบเปนแนวเชื้อ พอได เมือทางบาน ทําการเพาะปลูก อันนี้ ตั้งหากหมากลวน ๆ ใบสิซอนก็บมีแลว ในเมื่อ ปดหมดแลว กกมันผัดยัง แกนขอหลอ คาคางอยูกะเชา อันวา ศรีคานเจา นางงามก็ชมชื่น นางก็ ตักสาดน้ํา ลงซ้ําเทื่อสอง ก็หากได เสมอดังใจจง คันวา ลองทีใด ก็ดังเดียวกันแท นางก็ เอาแพยาย สะเภาทองเปองปน ไปแลว เหลียวเห็น ปลาดีดบอน เคิงคาวมากหลาย ปลาฉลามทั้งปลาเปา ปลาสะเภาปลาบึกใหญ เขาหาก ลอยลองเหลน ในน้ําอเนกนอง แทแลว นางก็ มองไปหนา สุดตาฟาต่ํา ๆ นางก็ คิดฮ่ําขอ คนิงตั้งตอผัว ปานนี้ ทาวหากทุกขบมั้ว เปนทาสทาสา มาจัก เวรปาปง จิ่งไดเปนสันนี้ อันวา ศรีคานแกว คนิงผัวทั้งโศก น้ํา(ตา) ตกอาบหนา นางนอยยาวโยม
94 ทาวคดทาวซื่อ : โครงการทํานุบํารุงศิลปวัฒนธรรม ปงบประมาณ 2562 ภูมิปญญาจากเอกสารใบลานวัดโนนบอน ตําบลบุงหวาย อําเภอวารินชําราบ จังหวัดอุบลราชธานี นางศรีคานฮอดเมืองธานี พนันเอาเมืองบาน “คันวาจริงคําแท สิยอเมืองใหเคิ่งหนึ่ง เฮาสิยอมอบให เมืองนั้นบขีน” ลมหาก พัดปนเปอง สะเภาใหญหลายวัน คันวา หลายวันคืน จอดสะเภาเซายั้ง คันวา เถิงวันหนา สะเภาทองยายลวง ไปแลว ก็หาก หลายพร่ํามื้อ เถิงเทาฮอดเมือง ทีนั้น เปนเขตหอง ธานีนคเรศ นางก็ สังเกตแลว เลยเขาจอดสะเภา แลวก็ เซาอยูยั้ง สถานที่วังเวิน นางก็ เตินคุลี ฮีบไปอยาชา ฮีบมา ไปกับขอย ชมเมืองตางประเทศ นักสนมหนุมนอย ตามเจาบวาง นางก็ ยกยางยาย เดินเทียวตามถนน คนก็เหลียวเห็น พองแลตากระดาง นางก็ เดินเหลี้ยงหลาง นําทางโอนออน ตามนครใหญกวาง คนแนนอยูเต็ม นางก็ เล็งไปหนา หาพญายศใหญ คันวา ไปฮอดแลว ยอนิ้วขาบลง ขาไหวเจา องคเอกในมนุษย ยังคอย เทียรฆาคง อยูยืนยาวหมั้น บชาง มีโภยตอง อันตรายบังเบียด พิษพยาธิไข ในเนื้อบมี แดรือ พระก็เวา จาตอนางงาม เฮาก็ เทียรฆาคง อยูยืนยาวหมั้น บชาง มีโภยตอง อันตรายจักสิ่ง นางเฮย เจาหาก อยูแหงหอง หนก้ําฝายใด ใจประสงคสังแท เดินมาหาพระบาท อันวา ผัวแจมเจา นางนอยเลาบมี บเด แตนั้น นางนาฏไท จาตอพญาหลวง บได มีแนวหา เทียวเดินชมเหลน