แผนการจัดการเรียนรู้ (นางสาวธนพรพรหม ระบือธรรม เลขที่ 10 หมู่เรียน D7 รหัสนักศึกษา 6281124035)

แผนการจัดการเรยี นรู
รายวิชาภาษาไทย ชั้นมธั ยมศกึ ษาปท ี่ 2

จดั ทำโดย
นางสาวธนพรพรหม ระบือธรรม เลขที่ 10

เสนอ
ผูชวยศาสตราจารย ดร.พัชรภี รณ บางเขยี ว

แผนการจดั การเรยี นรเู ลมน้เี ปน สว นหนง่ึ ของรายวชิ า
วิทยาการจดั การเรยี นรู (1190301)

มหาวทิ ยาลยั ราชภฏั บานสมเด็จเจาพระยา

คำนำ

แผนการจัดการเรียนรูรายวิชาภาษาไทย ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 จัดทำขึ้นเพื่อใชเปนแนวทาง
ในการจัดการเรียนการสอนที่เนนผูเรียนเปนสำคัญ ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช
2551

มาตรฐานการเรียนรูและตวั ชว้ี ดั จดุ ประสงคการเรยี นรู สาระสำคัญ สาระการเรียนรู คำอธิบายรายวชิ า
ตารางโครงสรางรายวิชา โครงสรางแผนการจัดการเรียนรูและแผนการจัดการเรียนรูรายหนวย 2 หนวย
เปนหนวยการเรียนรูที่ 1 ศิลปะการประพันธในวรรณคดีไทย หนวยการเรียนรูที่ 2 ศิลาจารึก หลักที่ 1
ทั้งหมด 9 แผนนอกจากนี้ยังมีใบงานและเกณฑการประเมินผล เพื่อเปนการวัดความสามารถของผูเรียน
วา ผเู รยี นมีความรู ความเขา ใจในระดับใด

การจัดทำแผนการจัดการเรียนรูฉบับนี้สำเร็จลุลวงไปดวยดี ผูจัดทำตองขอขอบพระคุณ
ผูชวยศาสตราจารย ดร. พัชรีภรณ บางเขียว เปนอยางยิ่งที่ทานไดใหคำแนะนำ คอยใหคำปรึกษา ตลอด
ระยะเวลาในการจัดทำแผนการจัดการเรียนรู และหวังเปนอยางยิ่งวาแผนการจัดการเรียนรูเลมนี้
จะเปนประโยชนตอผูที่จะนำไปใชในการจัดการเรียนการสอนในระดับชั้นมัธยมศึกษาปที่ 2 และสามารถ
พฒั นาใหผเู รียนเกิดการเรียนรอู ยางมีประสิทธิภาพ

ธนพรพรหม ระบือธรรม

ผูจัดทำ

สารบัญ หนา

เรอื่ ง 1-3
คำนำ 3-4
สารบัญ 4
แผนการจัดการเรยี นรูรายป 4
5-6
1. มาตรฐานการเรียนรูและตัวชี้วัด 7
2. จดุ ประสงคก ารเรยี นรู 8-13
3. สาระสำคัญ
4. สาระการเรยี นรู 14
5. คำอธิบายรายวชิ า 14
ตารางโครงสรางรายวชิ า 14
โครงสรางแผนการจดั การเรยี นรู 15
แผนการจดั การเรยี นรรู ายชว่ั โมง หนว ยท่ี ๑ ศิลปะการประพนั ธใ นวรรณคดีไทย 15
เรอ่ื ง พนื้ ฐานศลิ ปะการประพันธ 15
1. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตัวชีว้ ดั 15
2. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด 15
3. จดุ ประสงคการเรยี นรู 15
4. คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค 16-19
5. สมรรถนะสำคัญของผูเ รยี น 20-23
6. สาระการเรยี นรู
7. ภาระงาน/ช้นิ งานท่ีแสดงผลการเรยี นรู 24
8. กจิ กรรมการเรยี นรู 24
9. สื่อการเรียนรแู ละแหลง เรียนรู 24
10. การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรู 25
กจิ กรรมที่มอบหมาย/แบบทดสอบกอนและหลังเรียน และใบความรูตาง ๆ 25
เร่ือง กลวธิ กี ารประพันธในวรรณคดไี ทย 25
1. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตัวชี้วดั
2. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด
3. จดุ ประสงคก ารเรยี นรู
4. คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค
5. สมรรถนะสำคญั ของผูเ รียน
6. สาระการเรยี นรู

7. ภาระงาน/ช้ินงานทแ่ี สดงผลการเรียนรู 25
8. กจิ กรรมการเรยี นรู 25
25
9. สอื่ การเรียนรแู ละแหลง เรียนรู 26-30
31
10. การวดั และประเมินผลการเรยี นรู
กิจกรรมท่ีมอบหมาย/แบบทดสอบกอนและหลังเรียน และใบความรูตาง ๆ 32
เรอ่ื ง คุณคา่ ของวรรณคดี 32
1. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตัวชีว้ ัด 32
2. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด 33
33
3. จดุ ประสงคการเรยี นรู 33
33
4. คณุ ลักษณะอันพึงประสงค 33
5. สมรรถนะสำคญั ของผเู รียน 33
34-38
6. สาระการเรยี นรู 39-42

7. ภาระงาน/ช้นิ งานทีแ่ สดงผลการเรียนรู 43
8. กิจกรรมการเรียนรู 43
43-44
9. สื่อการเรยี นรูและแหลงเรยี นรู 44
44
10. การวัดและประเมนิ ผลการเรียนรู 44
กิจกรรมที่มอบหมาย/แบบทดสอบกอนและหลังเรยี น และใบความรูต าง ๆ 44
แผนการจดั การเรยี นรรู ายชวั่ โมง หนวยที่ 2 ศิลาจารึกหลกั ท่ี 1 44
เรอ่ื ง การอา นศิลาจารึกหลักที่ 1 44
1. มาตรฐานการเรียนร/ู ตัวชวี้ ดั 45-48
49-53
2. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด
54
3. จดุ ประสงคการเรียนรู 54
4. คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค

5. สมรรถนะสำคญั ของผูเรียน

6. สาระการเรยี นรู
7. ภาระงาน/ชนิ้ งานทแ่ี สดงผลการเรียนรู

8. กจิ กรรมการเรยี นรู

9. ส่ือการเรยี นรแู ละแหลงเรยี นรู
10. การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู
กิจกรรมท่ีมอบหมาย/แบบทดสอบกอนและหลังเรียน และใบความรูตา ง ๆ
เรอื่ ง การอา นศิลาจารึกหลกั ที่ 1 (ตอ)
1. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตัวช้วี ดั

2. สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด

3. จุดประสงคก ารเรียนรู 54
4. คุณลักษณะอันพึงประสงค 55
5. สมรรถนะสำคัญของผูเรยี น 55
6. สาระการเรยี นรู 55
7. ภาระงาน/ชน้ิ งานท่แี สดงผลการเรียนรู 55
8. กิจกรรมการเรยี นรู 55
9. สอ่ื การเรียนรแู ละแหลง เรยี นรู 55
10. การวัดและประเมินผลการเรียนรู 56-59
เรื่อง การอานสรุปความ
1. มาตรฐานการเรยี นรู/ตัวชีว้ ดั 60
2. สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด 60
3. จดุ ประสงคก ารเรยี นรู 60
4. คุณลักษณะอันพึงประสงค 61
5. สมรรถนะสำคญั ของผเู รียน 61
6. สาระการเรยี นรู 61
7. ภาระงาน/ชน้ิ งานทแ่ี สดงผลการเรียนรู 61
8. กิจกรรมการเรยี นรู 61
9. สือ่ การเรยี นรูและแหลง เรียนรู 61
10. การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู 62-65
กจิ กรรมท่ีมอบหมาย/แบบทดสอบกอนและหลังเรียน และใบความรูตาง ๆ 66
เรือ่ ง อกั ษรพอขนุ รามคำแหง
1. มาตรฐานการเรยี นร/ู ตัวชวี้ ัด 67
2. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด 67
3. จุดประสงคการเรยี นรู 67
4. คุณลักษณะอันพึงประสงค 68
5. สมรรถนะสำคัญของผูเรยี น 68
6. สาระการเรยี นรู 68
7. ภาระงาน/ช้นิ งานที่แสดงผลการเรียนรู 68
8. กจิ กรรมการเรียนรู 68
9. สือ่ การเรียนรูและแหลง เรยี นรู 68
10. การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู 69-73
กิจกรรมที่มอบหมาย/แบบทดสอบกอนและหลังเรียน และใบความรตู า ง ๆ 74

เรอ่ื ง คุณคาของศลิ าจารกึ หลักที่ 1 75
1. มาตรฐานการเรยี นรู/ตวั ชีว้ ดั 75
2. สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด 75-76
76
3. จุดประสงคก ารเรียนรู 76
4. คุณลักษณะอนั พึงประสงค 76
76
5. สมรรถนะสำคญั ของผเู รียน 76
6. สาระการเรยี นรู 77
7. ภาระงาน/ชิ้นงานที่แสดงผลการเรยี นรู 77-81
8. กจิ กรรมการเรยี นรู
82
9. สอ่ื การเรยี นรูและแหลง เรยี นรู 82
10. การวัดและประเมินผลการเรียนรู 82
83
เรื่อง คุณคาของศิลาจารกึ หลกั ท่ี 1 (ตอ ) 83
1. มาตรฐานการเรียนรู/ตวั ชีว้ ดั 83
2. สาระสำคัญ/ความคดิ รวบยอด 83
3. จดุ ประสงคการเรียนรู 83
83
4. คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค 84-88
5. สมรรถนะสำคญั ของผเู รยี น 89-93
6. สาระการเรียนรู 94

7. ภาระงาน/ชน้ิ งานที่แสดงผลการเรียนรู
8. กิจกรรมการเรียนรู

9. สอ่ื การเรียนรแู ละแหลงเรียนรู
10. การวดั และประเมนิ ผลการเรยี นรู
กิจกรรมท่ีมอบหมาย/แบบทดสอบกอ นและหลังเรยี น และใบความรตู า ง ๆ
บรรณานุกรม



1

แผนการจัดการเรียนรู

สาระการเรยี นรูภาษาไทย รายวชิ า ภาษาไทย

ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปท ี่ 2 ปก ารศกึ ษา 2564

ครูผูสอน นางสาวธนพรพรหม ระบือธรรม เวลา 120 ช่ัวโมง / 3 หนวยกติ

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….

1. มาตรฐานการเรียนรแู ละตวั ชีว้ ัด
สาระท่ี 1 การอาน

มาตรฐาน ท 1.1 ใชก ระบวนการอานสรางความรูและความคิด เพื่อนำไปใชตัดสินใจ แกปญ หาในการ
ดำเนินชวี ิตและมีนิสัยรกั การอาน

สาระที่ 2 การเขียน
มาตรฐาน ท 2.1 ใชก ระบวนการเขียนเขยี นส่ือสาร เขยี นเรยี งความ ยอความ และเขยี นเรอ่ื งราว

ในรูปแบบตาง ๆ เขียนรายงานขอ มูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาคันควาอยางมีประสทิ ธิภาพ

สาระที่ 3 การฟง การดู และการพดู
มาตรฐาน ท 3.1 สามารถเลือกฟงและดอู ยางมวี ิจารณญาณ และพูดแสดงความรคู วามคดิ

และความรสู กึ ในโอกาสตาง ๆ อยางมีวิจารณญาณและสรา งสรรค

สาระที่ 4 หลักการใชภาษาไทย
มาตรฐาน ท 4.1 เขาใจธรรมชาตขิ องภาษาและหลกั ภาษาไทย การเปลี่ยนแปลงของภาษาและพลัง

ของภาษา ภมู ิปญ ญาทางภาษา และรกั ษาภาษาไทยไวเปนสมบัตขิ องชาติ

สาระท่ี 5 วรรณคดแี ละวรรณกรรม
มาตรฐาน ท 5.1 เขาใจและแสดงความคิดเหน็ วิจารณว รรณคดีและวรรณกรรมไทยอยางเห็นคณุ คา

และนำมาประยุกตใ ชในชวี ิตจริง

ตวั ชีว้ ัด
มาตรฐาน ท 1.1 ใชก ระบวนการอานสรา งความรูและความคดิ เพ่ือนำไปใชต ัดสินใจ แกปญหาในการ

ดำเนินชีวิตและมนี สิ ัยรกั การอาน

ท 1.1 ม. 2/1 อา นออกเสียงบทรอ ยแกว และบทรอยกรองไดถ ูกตอ ง

ท 1.1 ม. 2/2 จบั ใจความสำคัญ สรุปความ และอธบิ ายรายละเอียดจากเรือ่ งท่ีอาน

ท 1.1 ม. 2/3 เขียนผังความคิดเพ่อื แสดงความเขาใจในบทเรียนตาง ๆ ที่อา น

ท 1.1 ม. 2/4 อภปิ รายแสดงความคดิ เหน็ และขอโตแยงเกี่ยวกบั เรอื่ งที่อา น

ท 1.1 ม. 2/5 วิเคราะหและจำแนกขอเทจ็ จริง ขอ มลู สนบั สนนุ และขอคดิ เห็นจากบทความที่อาน

ท 1.1 ม. 2/6 ระบุขอสงั เกตการชวนเช่อื การโนมนาวหรือความสมเหตสุ มผลของงานเขียน

ท 1.1 ม. 2/7 อา นหนังสอื บทความหรือคำประพันธอยางหลากหลาย และประเมินคุณคา หรอื

แนวคดิ ท่ไี ดจ ากการอานเพื่อนำไปใชแ กป ญหาในชีวติ

2

ท 1.1 ม. 2/8 มมี ารยาทในการอาน
มาตรฐาน ท 2.1 ใชกระบวนการเขียนเขียนส่ือสาร เขียนเรยี งความ ยอ ความ และเขียนเรอ่ื งราวในรปู แบบ
ตา ง ๆ เขียนรายงานขอมลู สารสนเทศและรายงานการศึกษาคันควา อยางมีประสทิ ธิภาพ

ท 2.1 ม. 2/1 คดั ลายมือตวั บรรจงครงึ่ บรรทดั
ท 2.1 ม. 2/2 เขียนบรรยายและพรรณนา
ท 2.1 ม. 2/3 เขยี นเรียงความ
ท 2.1 ม. 2/4 เขยี นยอความ
ท 2.1 ม. 2/5 เขียนรายงานการศกึ ษาคน ควา
ท 2.1 ม. 2/6 เขยี นจดหมายกิจธุระ
ท 2.1 ม. 2/7 เขียนวิเคราะห วจิ ารณแ ละแสดงความรคู วามคดิ เหน็ หรอื โตแ ยง ในเร่ืองท่ีอา น
อยางมีเหตผุ ล
ท 2.1 ม. 2/8. มีมารยาทในการเขยี น
มาตรฐาน ท 3.1 สามารถเลือกฟง และดูอยางมีวจิ ารณญาณ และพูดแสดงความรคู วามคิด และความรสู ึกใน
โอกาสตาง ๆ อยางมีวจิ ารณญาณและสรางสรรค
ท 3.1 ม. 2/1 พูดสรปุ ใจความสำคญั ของเร่ืองที่ฟงและดู
ท 3.1 ม. 2/2 วเิ คราะหข อเท็จจริงขอ คิดเห็นและความนาเชื่อถือของขาวสารจากสื่อตา ง ๆ
ท 3.1 ม. 2/3 วิเคราะหและวจิ ารณเรอ่ื งทฟ่ี ง และดูอยา งมีเหตผุ ล เพ่ือนำขอคิดมาประยุกตใ ชใ นการ
ดำเนนิ ชวี ิต
ท 3.1 ม. 2/4 พดู ในโอกาสตา ง ๆ ไดตรงตามวตั ถุประสงค
ท 3.1 ม. 2/5 พดู รายงานเรื่องหรือประเด็นที่ศึกษาคันควา จากการฟง การดู และการสนทนา
ท 3.1 ม. 2/6. มีมารยาทในการฟงการดู และการพดู
มาตรฐาน ท 4.1 เขาใจธรรมชาตขิ องภาษาและหลักภาษาไทย การเปลีย่ นแปลงของภาษา และพลังของภาษา
ภูมิปญญาทางภาษา และรักษาภาษาไทยไวเปน สมบตั ขิ องชาติ
ท 4.1 ม. 2/1 สรา งคำในภาษาไทย
ท 4.1 ม. 2/2 วเิ คราะหโครงสรางประโยคสามญั ประโยครวม และประโยคซอน
ท 4.1 ม. 2/3 แตง บทรอยกรอง
ท 4.1 ม. 2/4 ใชค ำราชาศัพท
ท 4.1 ม. 2/5 รวบรวมและอธิบายความหมายของคำภาษาตางประเทศที่ใชในภาษาไทย
มาตรฐาน ท 5.1 เขา ใจและแสดงความคดิ เห็น วิจารณว รรณคดแี ละวรรณกรรมไทยอยา งเห็นคณุ คาและนำมา
ประยุกตใชใ นชวี ติ จริง
ท 5.1 ม. 2/1 สรุปเน้อื หาวรรณคดแี ละวรรณกรรมทีอ่ านในระดบั ทยี่ ากขนึ้
ท 5.1 ม. 2/2 วเิ คราะหแ ละวิจารณว รรณคดี วรรณกรรมและวรรณกรรมทองถนิ่ ที่อา นพรอ มยก
เหตผุ ลประกอบ

3

ท 5.1 ม. 2/3 อธิบายคณุ คา ของวรรณคดี และวรรณกรรมท่ีอา น
ท 5.1 ม. 2/4 สรุปความรแู ละขอคดิ จากการอานไปประยุกตใ ชในชีวติ จริง
ท 5.1 ม. 2/5 ทองจำบทอาขยานตามที่กำหนด และบทรอยกรองท่มี คี ุณคาตามความสนใจ

2. จดุ ประสงคก ารเรยี นรู
2.1 ความรู (K)

1. นกั เรยี นอธิบายความหมายของวรรณศลิ ปได (K)
2. นักเรยี นแยกประเภทของศิลปะคำประพันธไ ดอ ยา งถกู ตอง
3. นกั เรยี นอธบิ ายคุณคา และขอคิดจากเร่ืองท่ีอาน และสรุปเกย่ี วกับศลิ ปะการประพันธในวรรณคดี
ไทย (K)
4. นกั เรียนอา นออกเสยี งเนือ้ ความในศิลาจารึกหลักที่ ๑ ไดถกู ตอง และสรปุ ใจความสำคญั วเิ คราะห
และแสดงความคดิ เหน็ เกี่ยวกับเรีอ่ งที่อานได (K)
5. นกั เรียนตอบคำถามและสรุปใจความสำคญั วิเคราะห และแสดงความคดิ เห็นเก่ยี วกบั เร่อี งท่ีอา นได
(K)
6. นกั เรยี นสรปุ ใจความสำคญั วิเคราะห และแสดงความคิดเหน็ เก่ียวกับเร่ีองที่อา นได (K)
7. นกั เรยี นบอกลักษณะ อานและเขยี นประโยคหรอื ขอความทีเ่ ขยี นดวยอักษรสมัยพอขนุ รามคำแหง
ได (K)
8. นกั เรียนพูดหรอื แสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องท่ีอาน ฟง หรอื ดูไดอยางมีเหตผุ ล (K)
9. นกั เรียนสรปุ ใจความสำคญั วเิ คราะห และแสดงความคิดเหน็ บอกคุณคา และขอคิดจากเร่ืองทอ่ี า น
ได (K)
2.2 ทกั ษะ/กระบวนการ (P)
1. นักเรียนเกดิ กระบวนการแสวงหาขอ มูล (P)
2. นักเรยี นเกิดทักษะการส่ือสารและกระบวนการคิด (P)
3. นกั เรียนเกดิ ทักษะการอานออกเสยี ง กระบวนการคิด และทกั ษะการอา นสรุปความ (P)
4. นักเรยี นเกดิ กระบวนการคิดและทักษะการอา นสรปุ ความ (P)
5. นักเรียนเกิดกระบวนการคิดและทักษะการอานจับใจความ (P)
6. นกั เรยี นเกิดกระบวนการคิดและทักษะการเขียน (P)
7. นกั เรยี นเกดิ กระบวนการคิดและทักษะกระบวนการกลุม (P)
8. นักเรยี นเกิดกระบวนการคิดและทักษะการอา นวิเคราะห (P)
2.3 คณุ ธรรม จริยธรรมและคา นิยม (A)
1. นักเรยี นเห็นคณุ คาและซาบซ้ึงในวรรณคดีไทย (A)
2. นักเรยี นเหน็ คณุ คาของภมู ิปญ ญาทางภาษาและมมี ารยาทในการอา น (A)
3. นักเรยี นเหน็ คุณคาของภมู ิปญญาทางภาษา (A)

4

4. นกั เรียนมีมารยาทในการอานและมนี ิสยั รักการอา น (A)
5. นักเรียนเหน็ คณุ คาและซาบซึง้ ในการอานวรรณคดีและวรรณกรรมไทย (A)

3. สาระสำคญั
ภาษาไทยเปน เอกลักษณข องชาตเิ ปน สมบัตทิ างวฒั นธรรม อนั กอใหเกิดความเปน เอกภาพและ

เสริมสรางบคุ ลกิ ภาพของคนในชาติใหมีความเปน ไทย เปน เครือ่ งมือในการตดิ ตอสอ่ื สารเพ่ือสรางความเขา ใจ
และดวามสัมพันธท่ีดตี อกนั ทำใหสามารถประกอบกจิ ธุระ การงาน และดำรงชีวิตรว มกันในสงั คม
ประชาธิปไตยไดอยางสันติสุข และเปน เคร่ืองมือในการแสวงหาความรู ประสบการณจ ากแหลง ขอ มลู
สารสนเทศตา ง ๆ เพ่ือพฒั นาความรู กระบวนการคดิ วเิ คราะห วจิ ารณ และสรา งสรรค ใหท ันตอ การ
เปลย่ี นแปลงทางสังคมและความกา วหนาทางวิทยาศาสตร เทคโนโลยี ตลอดจนนำไปใชในการพัฒนาอาชีพให
มคี วามมัน่ คงทางเศรษฐกิจ นอกจากน้ียังเปนสื่อแสดงภูมิปญญาของบรรพบรุ ุษดานวัฒนธรรม ประเพณี
สนุ ทรียภาพ เปน สมบตั ิลำ้ คาควรแกก ารเรียนรู อนุรกั ษและสบื สานใหค งอยคู ชู าติไทยตลอดไป

4. สาระการเรยี นรู
ภาษาไทยเปน ทักษะทตี่ อ งฝกฝนจนเกิดความชำนาญในการใชภ าษาเพ่ือการส่ือสาร การเรียนรอู ยาง

มีประสทิ ธภิ าพ และเพ่ือนำไปใชใ นชีวิตจริง
การอาน การอา นออกเสยี งคำ ประโยค การอานบทรอ ยแกว คำประพนั ธช นดิ ตา ง ๆ การอา นในใจ

เพ่อื สรางความเขาใจ และการคิดวิเคราะห สังเคราะหความรจู ากสงิ่ ท่อี าน เพ่ือนำไปปรบั ใชในชีวติ ประจำวนั
การเขียน การเขยี นสะกดคำตามอักขรวิธี การเขียนสื่อสารรูปแบบตาง ๆ การเขยี นเรียงความ

ยอ ความ เขยี นรายงานจากการศกึ ษาคันควา เขยี นตามจินตนาการเขยี นวิเคราะหวิจารณ และเขียนเชงิ
สรางสรรค

การฟง การดู และการพูด การฟงและดอู ยา งมีวจิ ารณญาณ การพูดแสดงความคิดเหน็ ความรูสกึ
พูดลำดับเรื่องราวตา ง ๆ อยา งเปน เหตเุ ปนผล การพดู ในโอกาสตาง ๆ ทัง้ เปนทางการและไมเปน ทางการและ
การพูดเพ่ือโนม นาวใจ

หลักการใชภ าษาไทย ศึกษาธรรมชาติและกฎเกณฑของภาษาไทยการใชภ าษาใหถูกตองเหมาะสม
กบั โอกาสและบคุ คล การแตงบทประพันธป ระเภทตาง ๆ และอทิ ธิพลของภาษาตา งประเทศในภาษาไทย

วรรณคดีและวรรณกรรม วเิ คราะหว รรณคดีและวรรณกรรมเพื่อศกึ ษาขอมูลแนวความคิด คุณคาของ
งานประพนั ธ และเพื่อความเพลดิ เพลนิ การเรยี หูรูและทำความเขา ใจ บทเห บทรองเลน ของเด็ก เพลงพน้ื บาน
ที่เปนภมู ปิ ญญาที่มคี ุณคาของไทย ซ่งึ ไดถายทอดความรสู กึ นึกคดิ คา นิยม ขนบธรรมเนียมประเพณี เรือ่ งราว
ของสังคมในอดีต และความงดงามของภาษา เพอื่ ใหเ กิดความซาบซ้งึ และภูมใิ จในบรรพบรุ ุษที่ไดส ัง่ สมสบื ทอด
มาจนถงึ ปจ จบุ ัน

5

5. คำอธบิ ายรายวชิ า

คำอธิบายรายวิชาพืน้ ฐาน

ท ๒๒๑๐๑ ภาษาไทยพ้ืนฐาน กลมุ สาระการเรียนรูภาษาไทย
ช้ันมัธยมศกึ ษาปท ่ี 2 ภาคเรยี นท่ี 1 เวลา 60 ชว่ั โมง จำนวน 1.5 หนวยกิต

อานออกเสียงรอยแกวประเภทบทบรรยาย พรรณนา และบทรอยกรองประเภทกลอนเสภากลอนบท
ละคร และกาพยหอโคลง จับใจความสำคัญจากวรรณคดีและวรรณกรรมในบทเรียน ใชผังความคิดสรุปความ
และอธิบายรายละเอียดจากเรื่องที่อาน อภิปรายแสดงความคิดเห็นและขอโตแยง วิเคราะหและจำแนก
ขอเท็จจริง ขอมูล จากบทสนทนา บทความ ระบุขอสังเกตการณชวนเชื่อ การโนมนา วหรือความสมเหตุสมผล
และเลือกอานหนังสือ บทความหรือคำประพันธตามความสนใจ และประเมินคุณคาจากการอานเพื่อนำไปใช
แกปญหาในชีวิตและมีมารยาทในการอาน มีทักษะการเขียนบรรยาย พรรณนา เขียนยอความจากสื่อตาง ๆ
เขยี นจดหมายกิจธุระ และมมี ารยาทในการเขียน พูดสรุปใจความสำคัญ วเิ คราะหและวิจารณเร่ืองท่ีไดฟงและ
ดอู ยางมีเหตุผล พูดในโอกาสตาง ๆ ไดตรงตามวัตถปุ ระสงค การพดู รายงานการศึกษาคน ควาจากแหลงเรียนรู
ตาง ๆ และมีมารยาทในการดูการฟง และการพูด ศึกษาหลักการสรางคำในภาษาไทย แตงบทรอยกรอง
ประเภทกลอนสุภาพ ศึกษาหลักการการพินิจคุณคาของวรรณคดีและวรรณกรรม วิเคราะห วิจารณ อธิบาย
สรุปความรูและขอคิดจากการอานวรรณคดีและวรรณกรรม พรอมยกเหตุผลประกอบ เพื่อไปประยุกตใชใน
ชวี ติ จรงิ ทอ งจำบทอาขยานตามทีก่ ำหนดและบทรอ ยกรองที่มีคณุ คาตามความสนใจ

โดยใชกระบวนการอานรอยแกวและรอยกรอง อธิบาย จับใจความสำคัญ สรุปความคิด อภิปราย
แสดงความคิดเห็น วิเคราะหจำแนกขอเท็จจริง ขอมูล จากบทสนทนา บทโฆษณา บทความ ระบุขอสังเกต
การณชวนเชื่อ การโนมนาว สรางคำในภาษาไทย เขียนตัวอักษรไทย เขียนบรรยาย พรรณนา เขียนยอความ
พูดในโอกาสตาง ๆ ไดตรงตามวัตถปุ ระสงค รหู ลักการสรางคำในภาษาไทย แตง บทรอ ยกรอง

เพือ่ ใหมีความสามารถในการสอื่ สาร การคดิ การแกปญ หา การใชท กั ษะชวี ติ ผลติ งานอยางสรา งสรรค
สามารถนำคุณคาไปประยุกตใชแกปญหาในชีวิตจริง มีมารยาทในการอาน การเขียน การฟง การดู การพูด
และรกั ความเปนไทย

รหัสตวั ชี้วัด
ท 1.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8
ท 2.1 ม.2/1 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/6 ม.2/8

ท 3.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/6

ท 4.1 ม.2/1 ม.2/3
ท 5.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4

รวมท้ังหมด 24 ตวั ชว้ี ดั

6

ท ๒๒๑๐๑ ภาษาไทยพน้ื ฐาน คำอธิบายรายวิชาพืน้ ฐาน
ชั้นมัธยมศึกษาปท ่ี 2 ภาคเรยี นท่ี 2
กลมุ สาระการเรยี นรูภ าษาไทย
เวลา 60 ชว่ั โมง จำนวน 1.5 หนวยกิต

ศึกษาหลักการวิเคราะหจำแนกขอเท็จจริงและขอคิดเห็น ระบุขอสังเกตการชวนเชื่อจากเรื่องที่อาน
อานหนังสือและประเมินคุณคาจากการอานเพื่อนำไปใชแกปญหาในชีวิต เขียนรายงานจากการศึกษาคนควา
จดหมายกิจธุระ วิเคราะหวิจารณแสดงความคิดเห็นเรื่องทีอ่ านอยางมีเหตุผล พูดในโอกาสตาง ๆ พูดรายงาน
จากการศึกษาคนควา แตงกลอนสุภาพ รวบรวมและอธิบายความหมายของคำภาษาตางประเทศที่ใชใน
ภาษาไทย อธิบายคุณคาของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อาน ทองจำบทอาขยานและบทรอยกรองที่มีคุณคา
ตามความสนใจ

โดยใชก ระบวนการทางภาษา กระบวนการกลมุ สมั พันธ จดั การเรยี นรูเ พ่ือพฒั นาความคิด เรียนรูแบบ
โครงงาน ใหรูวิธีการแกปญหาอยางเปนระบบ วางแผน คิดวิเคราะห ประเมินผล ฝกการเปนผูนำและผูตาม
มคี วามสามารถในการใชเ ทคโนโลยี สามารถสรางองคค วามรไู ปใชป ระโยชนใ นชีวติ ประจำวนั

มีคุณธรรม จริยธรรม และมีมารยาทในการใชภาษา เปนผูมีคุณลักษณะอันพึงประสงค มีมารยาทใน
การอาน การเขียน การฟง การดูและการพูด เห็นคุณคาภาษาไทยซึ่งเปนเอกลักษณของชาติ รักชาติ ศาสน
กษตั รยิ  ซอื่ สัตยสจุ รติ มีวินยั เรยี นรู อยูอยางพอเพียง มุงมนั่ ในการทำงาน รกั ความเปนไทยและมีจิตสาธารณะ
เพ่ือใหเกิดการเรียนรูอยา งมปี ระสทิ ธิภาพ ภาคภูมิใจในภาษาไทย และรกั ษาไวเปน สมบตั ิของชาติ

รหสั ตัวช้ีวดั

ท 1.1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8
ท 2.1 ม.2/2 ม.2/5 ม.2/6 ม.2/7 ม.2/8
ท 3.1 ม.2/4 ม.2/5 ม.2/6
ท 4.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5
ท 5.1 ม.2/1 ม.2/2 ม.2/3 ม.2/4 ม.2/5

รวมทั้งหมด 24 ตัวช้วี ัด

7

ตารางโครงสรางรายวิชา

รายวชิ าพื้นฐาน รหัสวชิ า ท 22101 กลมุ สาระการเรียนรภู าษาไทย

ชั้นมัธยมศึกษาปท่ี 2 ปการศึกษา 2564 เวลา 120 ชั่วโมง

หนวยท่ี ชื่อหนวยการเรยี นรู เวลา
(ช่ัวโมง)
อารัมภบทพจนารถ
1 ศิลปะการประพนั ธในวรรณคดีไทย 1
2 ศิลาจารึกหลกั ท่ี 1 3
3 โคลงภาพพระราชพงศาวดาร 6
4 อาน เขียน จบั ใจความสำคญั เพอื่ พดู แสดงความคดิ เหน็ อยางสรา งสรรค 9
5 คำราชาศัพท 6
6 รามเกยี รต์ิ ตอนนารายณป ราบนนทก 6
7 คำทม่ี าจากภาษาตางประเทศ 6
8 สรา งคำในภาษาไทย 6
9 การเขยี นเรยี งความ 5
10 เขียนรายงาน และพูดรายงานการศึกษาคนควา 6
6
สอบปลายภาคเรียนที่ 1 60
11 บทเสภาสามคั คเี สวก 9
12 วเิ คราะหโ ครงสรางประโยค 4
13 กลอนดอกสรอ ยรำพึงในปาชา 9
14 เขียนจดหมายกจิ ธุระ 4
15 กาพยห อโคลงประพาสธารทองแดง 9
16 เขยี นบรรยายและพรรณนา 5
17 โคลงสภุ าษติ 8
18 การพดู ในโอกาสตาง ๆ 7
19 แตง กลอนสภุ าพ 5
60
สอบปลายภาคเรียนที่ 2 120
รวม

8

วชิ าภาษาไทยพ้ืนฐาน โครงสรา งแผนการจัดการเรยี นรู 60 คาบเรียน
ชั้นมธั ยมศึกษาปที่ 2 รหสั วชิ า ท22101 ปการศกึ ษา 2564
กลุมสาระการเรียนรภู าษาไทย
ภาคเรียนท่ี 1

โรงเรยี นวดั อนิ ทาราม

หนวยท่ี ชอ่ื หนวยการเรียนรู มาตรฐาน สาระสำคัญ คาบเรียน
1 อารมั ภบทพจนารถ การเรยี นรู (สาระการเรียนรูแกนกลาง 1
2 ศิลปะการประพนั ธ ตวั ชี้วัด และสาระการเรยี นรเู พิ่มเตมิ ) 3
3 ในวรรณคดไี ทย ผลการเรียนรู
ท 2.1 ม. 2/1 คดั ลายมือตัวบรรจงครึ่งบรรทัด 6
ศิลาจารกึ หลักที่ 1 - คัดลายมอื แบบอาลักษณและแบบตาง ๆ
ท 5.1 ม. 2/1 การพิจารณาวรรณคดีไทย 9
โคลงภาพพระราช ท 5.1 ม. 2/2 - พน้ื ฐานศลิ ปะการประพันธ
พงศาวดาร ท 5.1 ม. 2/3 - กลวธิ ีในการประพันธ
ท 5.1 ม. 2/4 - คุณคา ของวรรณคดี
ท 5.1 ม. 2/5
ท 1.1 ม. 2/1 วรรณคดีวิจักษเรื่อง ศลิ าจารกึ หลกั ที่ 1
ท 1.1 ม. 2/2 - ทมี่ าและความสำคญั เน้ือเร่ืองยอ ลกั ษณะสำคญั
ท 1.1 ม. 2/4 - ถอดคำประพนั ธ แปลความ ตีความ ขยายความ
ท 1.1 ม. 2/8 - วเิ คราะหภาษาและลีลาวรรณศลิ ป
ท 5.1 ม. 2/1 - วิเคราะหคุณคาทางภาษาและคุณคาทางสังคม
ท 5.1 ม. 2/2
ท 5.1 ม. 2/3 โคลงภาพพระราชพงศาวดาร
ท 5.1 ม. 2/4 - ท่ีมาและความสำคัญ เน้ือเรื่องยอ ลักษณะสำคญั
ท 1.1 ม.2/1 - ถอดคำประพนั ธ แปลความ ตคี วาม ขยายความ
ท 1.1 ม.2/2 - วิเคราะหโวหารภาพพจน รสวรรณคดี และ
ท 1.1 ม.2/4 สุนทรยี ภาพทางวรรณศิลป
ท 1.1 ม.2/8 - วิเคราะหคุณคา ทางสงั คม
ท 5.1 ม.2/1
ท 5.1 ม.2/2
ท 5.1 ม.2/3
ท 5.1 ม.2/4

9

อาน เขยี น จบั ท 1.1 ม.2/2 อาน เขยี น จบั ใจความสำคญั เพื่อพดู แสดงความ

ใจความสำคัญเพื่อ ท 1.1 ม.2/4 คิดเห็นอยางสรา งสรรค

พดู แสดงความ ท 1.1 ม.2/8 - เขียนสรปุ ความและเขียนยอความ

4 คดิ เหน็ อยา ง ท 2.1 ม.2/4 - การอา น เขียน เพื่อจับใจความสำคัญ 6
สรางสรรค ท 2.1 ม.2/7 - ตำแหนงของใจความสำคญั 6
6
(การอานจบั ใจความ ท 2.1 ม.2/8 - การเขียนยอ ความ 6
5
สำคัญ/การเขยี นยอ - การเขยี นแปลความ ตีความ ขยายความ และเขยี น

ความ) แสดงความคดิ อยา งสรางสรรค

ท 4.1 ม.2/4 ใชคำราชาศพั ท

5 ใชคำราชาศัพท - การสรางคำราชาศัพท
- การใชค ำราชาศพั ท

- การใชค ำราชาศพั ทต ามฐานะของบคุ คล

สอบกลางภาคเรียนที่ 1

ท 1.1 ม.2/1 รามเกยี รต์ิ ตอนนารายณป ราบนนทก

ท 1.1 ม.2/2 - แนะนำเร่ืองรามเกยี รติ์ ที่มาและความสำคัญ เนื้อ

รามเกยี รติ์ ตอน ท 1.1 ม.2/4 เร่อื งยอ ลักษณะของกลอนบทละคร

6 นารายณป ราบ ท 1.1 ม.2/8 - ถอดคำประพันธ แปลความ ตคี วาม ขยายความ
นนทก ท 5.1 ม.2/1 - วิเคราะหโ วหารภาพพจน รสวรรณคดี

ท 5.1 ม.2/2 สุนทรียภาพทางวรรณศลิ ป

ท 5.1 ม.2/3 - วิเคราะหตวั ละคร พฤติกรรมและนสิ ัยตัวละคร

ท 5.1 ม.2/4 - วิเคราะหค ณุ คาของเร่ืองกับชีวติ ประจำวัน

ท 4.1 ม.2/5 คำท่มี าจากภาษาตา งประเทศ

- อิทธพิ ล/เหตผุ ลของการนำคำภาษาตางประเทศ

7 คำท่ีมาจาก เขา มาใช
ภาษาตางประเทศ - รวบรวมและอธบิ ายความหมายของ คำ

ภาษาตางประเทศท่ีใชใ นภาษาไทย

- ลักษณะของคำภาษาตางประเทศ

ท 4.1 ม.2/1 สรา งคำในภาษาไทย (การสรา งคำสมาส)

- คำบาล/ี สันสกฤต

8 สรางคำในภาษาไทย - หลกั การสมาสคำ
- ชนดิ ของคำสมาส

- ความแตกตา งระหวางคำสมาส และคำสนธิ

10

ท 2.1 ม.2/3 การเขียนเรียงความ

ท 2.1 ม.2/8 - สวนประกอบของเรยี งความ

9 การเขียนเรยี งความ - การรอยเรียงความ 6
- เขยี นเรียงความเชงิ สรา งสรรค 6

- การเขยี นเรยี งความเกยี่ วกบั ประสบการณ

10 เขียนรายงาน และ ท 2.1 ม.2/5 เขียนรายงาน และพูดรายงานการศึกษาคน ควา
พูดรายงาน ท 3.1 ม.2/5 - ความสำคัญและขน้ั ตอนของรายงาน
ท 3.1 ม.2/6
การศึกษาคนควา - การเขียนรายงาน
- การนำเสนอรายงาน

สอบปลายภาคเรยี นที่ 1

รวม 10 หนวยการเรียน

วิชาภาษาไทยพนื้ ฐาน โครงสรา งแผนการจัดการเรยี นรู 11
ช้ันมัธยมศกึ ษาปที่ 2 รหสั วชิ า ท22101
กลุมสาระการเรียนรภู าษาไทย 60 คาบเรยี น
ภาคเรียนท่ี 1 ปก ารศกึ ษา 2564

โรงเรยี นวัดอินทาราม

หนว ยท่ี ชื่อหนวย มาตรฐานการ สาระสำคัญ คาบ
การเรยี นรู เรียนรู ตัวช้วี ดั (สาระการเรยี นรแู กนกลาง เรยี น

/ผลการเรียนรู และสาระการเรยี นรูเพ่ิมเติม)

ท 1.1 ม.2/1 บทเสภาสามัคคีเสวก
- ทองบทอาขยาน บทเสภาสามคั คเี สวก ตอน
ท 1.1 ม.2/2 วิศวกรรมา
- ที่มาและความสำคัญ เนื้อเร่ืองยอ ลักษณะสำคญั
ท 1.1 ม.2/4 - ถอดคำประพนั ธ แปลความ ตคี วาม ขยายความ
- วิเคราะหโ วหารภาพพจน รสวรรณคดี และ
1 บทเสภาสามคั คี ท 1.1 ม.2/8 สุนทรยี ภาพทางวรรณศลิ ป 9
เสวก ท 5.1 ม.2/1 - วเิ คราะหคณุ คา ท่ีไดรับจากเรื่อง 4
ท 5.1 ม.2/2 9
วิเคราะหโครงสรา งประโยค
ท 5.1 ม.2/3 - วลี กลมุ คำ และประโยค
- ประโยคและประเภทของประโยค
ท 5.1 ม.2/4 - ประโยคความเดียว ความรวม ความซอ น
- ความแตกตา งของประโยคความเดียว ความรวม
ท 5.1 ม.2/5 ซอ น
กลอนดอกสรอยรำพึงในปา ชา
ท 4.1 ม.2/2 - ที่มาและความสำคญั เน้ือเร่ืองยอ ลกั ษณะสำคญั
- ถอดคำประพนั ธ แปลความ ตีความ ขยายความ
วิเคราะห - วิเคราะหโ วหารภาพพจน รสวรรณคดี และ
2 โครงสราง สุนทรียภาพทางวรรณศลิ ป
- วิเคราะหค ณุ คา ดานแนวคิดและดานอารมณ
ประโยค

ท 1.1 ม.2/1

ท 1.1 ม.2/2

ท 1.1 ม.2/4

3 กลอนดอกสรอย ท 1.1 ม.2/8
รำพึงในปา ชา ท 5.1 ม.2/1

ท 5.1 ม.2/2

ท 5.1 ม.2/3

ท 5.1 ม.2/4

12

ท 5.1 ม.2/5 เขียนจดหมายกิจธุระ 4
- ความสำคญั และขั้นตอนการเขียน
4 ท 2.1 ม.2/6
เขยี นจดหมาย - จดหมายเชญิ วิทยากร
กิจธุระ
- จดหมายขอความอนุเคราะห

สอบกลางภาคเรยี นที่ 29

ท 1.1 ม.2/1 กาพยห อโคลงประพาสธารทองแดง

ท 1.1 ม.2/2 - ทมี่ าและความสำคญั เนื้อเรื่องยอ ลกั ษณะสำคญั

5 กาพยหอโคลง ท 1.1 ม.2/4 - ถอดคำประพนั ธ แปลความ ตคี วาม ขยายความ 9
ประพาสธาร ท 1.1 ม.2/8 - วเิ คราะหโวหารภาพพจน รสวรรณคดี และ
ท 5.1 ม.2/1 สนุ ทรยี ภาพทางวรรณศลิ ป
ทองแดง ท 5.1 ม.2/2 - วเิ คราะหคุณคาทางอารมณและธรรมชาติ

ท 5.1 ม.2/3

ท 5.1 ม.2/4

ท 2.1 ม.2/2 เขียนบรรยายและพรรณนา

6 เขยี นบรรยาย - ลักษณะของการเขยี นบรรยายและพรรณนา 5
และพรรณนา - รปู แบบเฉพาะของการเขยี นบรรยายและพรรณนา

- กลวธิ กี ารเขียนบรรยายและพรรณนา

ท 1.1 ม.2/1 โคลงสภุ าษิต

ท 1.1 ม.2/2 - ทม่ี าและความสำคัญ เนื้อเรื่องยอ ลกั ษณะสำคัญ

ท 1.1 ม.2/4 ของโคลงสุภาษิต ทง้ั 3 เรื่อง

7 โคลงสุภาษิต ท 1.1 ม.2/8 - ถอดคำประพนั ธ แปลความ ตคี วาม ขยายความ 8
ท 5.1 ม.2/1 - วิเคราะหค ณุ คา ท่ีพบจากเรื่อง/แนวคดิ ขอคิด

ท 5.1 ม.2/2 คณุ คาของเรือ่ ง

ท 5.1 ม.2/3 - ตวั อยางนทิ านอสี ปเร่ืองอ่นื ๆ

ท 5.1 ม.2/4

ท 3.1 ม.2/4 การพดู ในโอกาสตางๆ

8 การพดู ในโอกาส ท 3.1 ม.2/5 เชน 7
ตาง ๆ ท 3.1 ม.2/6 - การพดู อวยพร
ท 1.1 ม.2/6 - การพดู โนม นา ว

ท 1.1 ม.2/7 - การพูดโฆษณา

9 แตง กลอนสุภาพ ท 4.1 ม.2/3 แตง กลอนสภุ าพ 5

13

- ลักษณะของกลอน
- การเรยี บเรียงเนื้อหาในกลอนสภุ าพ
- แตงกลอนสุภาพ
สอบปลายภาคเรยี นที่ 2
รวม 9 หนวยการเรยี น

14

แผนการจดั การเรียนรทู ี่ ๑

หนวยการเรียนรทู ่ี ๑ ชือ่ ศลิ ปะการประพันธใ นวรรณคดไี ทย

เรื่อง พนื้ ฐานศิลปะการประพันธ เวลาสอน ๕๐ นาที

กลมุ สาระการเรียนรู ภาษาไทย วิชา ภาษาไทยพื้นฐาน รหัสวชิ า ท ๒๒๑๐๑

ชั้นมธั ยมศึกษาปที่ ๒ ภาคเรียนที่ ๑ ปก ารศึกษา ๒๕๖๔

ผูส อน นางสาวธนพรพรหม ระบือธรรม ครพู เ่ี ลีย้ ง นางสาวพชั ราภรณ สมขาว

มาตรฐานการเรียนรู
มาตรฐาน ท ๑.๑ ใชกระบวนการอานสรางความรูและความคิดเพื่อนำไปใชตัดสินใจ แกปญหาใน

การดำเนินชีวิต และมีนิสยั รักการอาน
มาตรฐาน ท ๕.๑ เขาใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณวรรณคดีและวรรณกรรมไทยอยางมีคุณคา

และนำมาประยุกตใชใ นชวี ิตจริง
ตัวช้ีวดั

ท ๑.๑ ม.๒/๗ อานหนังสือ บทความ หรือคำประพันธอยางหลากหลาย และประเมินคุณคาหรือแนวคิด
ท่ไี ดจ ากการอาน เพอื่ นำไปใชแ กปญหาในชวี ิต

ท ๕.๑ ม.๒/๑ สรปุ เน้อื หาวรรณคดีและวรรณกรรมทีอ่ า นในระดับทยี่ ากขึ้น
สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด

วรรณคดีโบราณของไทยมีจุดมุงหมายหลักเพื่อการอานฟงเสียงและการขับลำนำประกอบการแสดง

มหรสพ นอกจากความไพเราะงดงาม วรรณคดีควรตองมีเนื้อหาที่สื่อความหมายทั้งเพื่อความบันเทิงและ

ความจรรโลงใจดวย กวีจึงตองคิดหากลวิธีการประพันธใหผลงานนั้นออกมาอยางเหมาะเจาะ ซึ่งเรียกวา

วรรณศลิ ป

จดุ ประสงคก ารเรียนรู

ความรู (K)
นักเรียนอธิบายความหมายของวรรณศิลปได
ทักษะ/กระบวนการ (P)
นักเรียนเกดิ กระบวนการแสวงหาขอ มูล
คณุ ธรรม จริยธรรมและคา นยิ ม (A)
นักเรียนเห็นคุณคา และซาบซ้งึ ในวรรณคดีไทย

15

คุณลักษณะอันพึงประสงค
๑. ใฝเรยี นรู

๒. รักความเปนไทย

สมรรถนะสำคญั ของผเู รียน
๑. ความสามารถในการสื่อสาร

๒. ความสามารถในการคิด
สาระการเรียนรู

พ้นื ฐานศลิ ปะการประพันธ
ภาระงาน/ชนิ้ งานทีแ่ สดงผลการเรียนรู

- แบบทดสอบกอนเรียนเรื่อง ศลิ ปะการประพนั ธใ นวรรณคดีไทย
- ศึกษาใบความรูเร่ือง พืน้ ฐานศิลปะการประพันธ
กจิ กรรมการเรียนรู
ขนั้ นำ
- ครผู สู อนแนะนำตัวกับนักเรียน และต้ังคำถามเกีย่ วกบั ความรูพนื้ ฐานศิลปะการประพนั ธ
- นักเรียนทำแบบทดสอบกอนเรยี นเร่ือง ศลิ ปะการประพนั ธใ นวรรณคดีไทย ในรูปแบบออนไลน
ผานชอ งทาง Google Form
ขัน้ สอน
- ครผู ูสอนแจกใบความรเู ร่ือง พืน้ ฐานศิลปะการประพันธ
- นกั เรยี นฟงบรรยายความรเู รื่อง พ้นื ฐานศิลปะการประพันธ
ข้นั สรปุ
- ครผู สู อนใหนักเรียนซักถามขอสงสยั เพิ่มเติม
- ครผู สู อนมอบหมายใหนกั เรยี นกลบั ไปทบทวนใบความรู
สือ่ การเรียนรแู ละแหลงเรียนรู
๑. แบบทดสอบกอนเรียนเรื่อง ศิลปะการประพันธใ นวรรณคดีไทย
๒. โปรแกรมนำเสนอภาพนิง่ เรอื่ ง พน้ื ฐานศลิ ปะการประพันธ
๓. ใบความรูเรื่อง พน้ื ฐานศิลปะการประพนั ธ

16

การวดั และประเมนิ ผลการเรียนรู

ประเด็นการพิจารณา วิธีการ เครอ่ื งมือ เกณฑการประเมิน
ความรู (K) แบบสังเกตพฤติกรรม ๙-๑๐ ดีมาก
นักเรียนสามารถอธิบาย การรว มกิจกรรมใน รายบคุ คล ๗-๘ ดี
ความหมายของวรรณศลิ ปไ ด ชน้ั เรยี น ๕-๖ พอใช
แบบสังเกตพฤติกรรม ๐-๔ ควรปรบั ปรุง
ทักษะ/กระบวนการ (P) การรวมกจิ กรรมใน รายบุคคล ๙-๑๐ ดีมาก
นกั เรียนเกดิ กระบวนการ ชน้ั เรียน ๗-๘ ดี
แสวงหาขอมลู แบบสังเกตพฤติกรรม ๕-๖ พอใช
รายบุคคล ๐-๔ ควรปรบั ปรงุ
คุณธรรม จริยธรรมและ การสงั เกตพฤติกรรม ๙-๑๐ ดมี าก
คานยิ ม (A) รายบคุ คล ๗-๘ ดี
นักเรียนเหน็ คุณคา และซาบซ้ึง ๕-๖ พอใช
ในวรรณคดไี ทย ๐-๔ ควรปรับปรุง

17

เกณฑก ารประเมนิ การสังเกตพฤตกิ รรมรายบคุ คล

เกณฑก ารประเมนิ ดมี าก (๓) ระดบั คะแนน ควรปรบั ปรงุ (๐)
ดี (๒) พอใช (๑)

๑. ความตงั้ ใจ ตั้งใจและมสี มาธิใน ตัง้ ใจเรียนดี อาจมี ตง้ั ใจเรยี น แต ไมต ง้ั ใจเรียน

ในการเรยี น การเรยี นตลอดเวลา บางครัง้ ท่ีสนใจสงิ่ อ่นื บอ ยครง้ั ท่สี นใจสิ่งอื่น

มีการถามตอบกบั ที่ไมเอือ้ ประโยชนตอ ท่ไี มเ ออ้ื ประโยชนต อ

ครูผูสอน การเรียน มกี ารถาม การเรยี น ไมมกี ารถาม

ตอบกบั ครูผูส อนบาง ตอบกับครผู สู อน

๒. การตอบคำถาม ใหความรวมมือ แสดง ใหค วามรว มมือ แสดง ใหความรวมมือ แสดง ไมแสดงความสนใจ

ในชน้ั เรยี น ความสนใจ มกี ารถาม ความสนใจ มีการถาม ความสนใจ มีการถาม ไมม ีการถามตอบหรือ

ตอบหรือแลกเปล่ยี น ตอบหรือแลกเปล่ยี น ตอบหรอื แลกเปล่ียน แลกเปลี่ยนความคิด

ความคิดภายในชนั้ ความคดิ ภายในชน้ั ความคดิ ภายในช้นั ภายในช้นั เรียน

เรยี นอยางสม่ำเสมอ เรยี นอยางบอยคร้ัง เรยี นบาง

๓. การใหความ ใหความรวมมือในการ ใหความรวมมือในการ ใหความรว มมือในการ ไมใ หค วามรวมมือใน

รวมมือในการทำ ทำกิจกรรมอยา งดีทุก ทำกิจกรรมแตขาด ทำกิจกรรมแตข าด การทำกิจกรรมเลย

กจิ กรรม คร้ังดว ยความเต็มใจ ความกระตอื รือรน เตม็ ใจ ตอ งมกี ารย้ำ

และมีความ เตอื นมากกวา ๓ ครั้ง

กระตือรือรน

๔. การเขา ชัน้ เรยี น เขา ช้นั เรียน ไมเ ขา ชัน้ เรียน

เกณฑการประเมนิ ผล

คะแนน ผลการประเมิน

๙ - ๑๐ ดีมาก

๗ - ๘ ดี

๕ - ๖ พอใช

๐ - ๔ ควรปรับปรุง

(*เกณฑผ า นการประเมนิ ผล ตองไดผลการประเมนิ ระดับพอใชข ึน้ ไป)

ลงชอ่ื ..................................................ผสู อน ลงชอื่ ......................................................ผูส อน
(นางสาวธนพรพรหม ระบอื ธรรม) (นางสาวพชั ราภรณ สมขาว)
นักศกึ ษาฝกประสบการณวิชาชพี ครูพเ่ี ล้ยี ง

18

บันทกึ หลังสอน
๑. ผลการสอน

๒. ปญหาและอุปสรรค

๓. ขอ เสนอแนะ

ลงชอื่ ...................................................ผสู อน
()

19

ความเห็นของผูนเิ ทศ/ตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
รายวิชา........................................รหสั .........................
ความเหน็ และขอเสนอแนะของหัวหนา สถานศกึ ษาหรือผูท่ีไดรับมอบหมาย

ลงช่อื ................................................................

()
..........................................................

........../...................../..................

20

แบบทดสอบกอนเรียนเรื่อง ศิลปะการประพนั ธในวรรณคดีไทย

https://forms.gle/7cUdpJZJAririGMW8

คำชี้แจง ๑. ใหน ักเรียนกรอกชอื่ -นามสกลุ เลขท่ี ช้นั เรยี น ใหถกู ตองกอนเรม่ิ ทำขอสอบ
๒. แบบทดสอบนี้เปน แบบปรนัยชนิดเลอื กตอบ ๔ ตัวเลือก คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน
จำนวน ๑๐ ขอ ใชเวลาในการทำ ๑๕ นาที
๓. เมื่อกดสงขอสอบแลวจะไมสามารถแกไ ขคำตอบไดอีก

๑. ขอใดกลา วไมถ ูกตองเกี่ยวกับวรรณคดีไทย
ก. วรรณคดโี บราณของไทยมีจดุ มุง หมายหลกั เพ่ือการอานฟง เสียงและการขบั ลำนำประกอบการแสดง
มหรสพ
ข. วรรณคดี วรรณกรรมที่ไดร ับยกยอ งวามีคณุ คาเชิงวรรณศิลป
ค. วรรณคดี คอื บทประพันธที่มุงใหค วามเพลิดเพลิน ใหเ กิดความรสู ึกนกึ คิดและอารมณตาง ๆ
ตามผเู ขยี น
ง. วรรณคดี คือ งานเขยี นท่วั ไปทงั้ หมดทุกประเภท ทกุ รปู แบบทีส่ อื่ ความหมายใหผูอ านเขาใจได

๒. การเลน เสยี งในขอ ใดตา งจากขออ่ืน
ก. นกนอ ยนอนแนบน้ำ ในนา
ข. เมอ่ื ม่ังมมี ากมายมิตรหมายมอง
ค. เสียงซอออออออ เอ่ือยเพลง
ง. ลางลงิ ลงิ ลอดไม ลางลงิ

๓. ขอใดเปนการเลน เสยี งพยญั ชนะ
ก. ถึงบางพูดพูดดีเปน ศรีศักดิ์
ข. อนั ทจ่ี ริงหญงิ ชายยอมหมายรัก
ค. ครวญเครงครำ่ คร้ังคอนคืนเวลา
ง. เทพนมปฐมพรหมสี่หนา

21

๔. "เหน็ รอหกั เหมือนหน่งึ รกั พี่รอรา แตร อทารั่งทุกขมาตามทาง" จากบทประพนั ธข างตน เปนกลวธิ ีการ
ประพันธชนดิ ใด

ก. การเลน เสียงสระ
ข. การเลนเสียงวรรณยกุ ต
ค. การเลนคำซ้ำ
ง. การเลน คำพอง
๕. “คนเห็นคนเปน คนน่นั แหละคน คนเห็นคนใชค นใชค นไม เกดิ เปน คนตองเปนคนทกุ คนไป จนหรือมีผดู ี
ไพรไมพน คน" จากบทประพันธขางตนมีลักษณะเดนตามขอใด
ก. การเลนเสียงพยัญชนะ
ข. การเลนคำซำ้
ค. การเลนคำพอง
ง. การเลนคำเชงิ ถาม
๖. "แววกลองยำ่ คำ่ เสียงดังต้มั ต้มั ตุมตุม ควันไฟที่ลอยเปน กลุม นั้นแหละเขาสุมกองไฟไลยุง" เปนการใช
ภาพพจนใ นลกั ษณะใด
ก. การใชอปุ มา
ข. การใชอ ุปลักษณ
ค. การใชบคุ คลวัต
ง. การใชสัทพจน
๗. "เรียบรอยราวกับผาพับไว" เปนการใชภาพพจนในลักษณะใด
ก. การใชอ ุปมา
ข. การใชอ ปุ ลกั ษณ
ค. การใชบ คุ คลวัต
ง. การใชส ัทพจน
๘. "ดอกเอย เจา ดอกพยอม ถา วา คนเขาขอหอมแลวจะทำยงั ไง จะหลบไหม จะหลีกไหม จะเลี่ยงไหม ถา
เลยี่ งไมไดแ ลว เจาจะทำยังไงด"ี เปน การใชภ าพพจนในลกั ษณะใด
ก. การใชอุปมา
ข. การใชอ ปุ ลักษณ
ค. การใชบุคคลวตั
ง. การใชสัทพจน

22

๙. ขอใดไมใ ชการแสดงภาพพจนดว ยวิธอี ปุ ลักษณ
ก. แมเ นอ้ื เยน็ เปน หวงมหรรณพ พี่ขอพบศรีสวัสด์เิ ปนมัจฉา

ข. แมเปนบวั ตัวพเ่ี ปน ภมุ รา เชยผกาโกสุมประทุมทอง

ค. เจาเปน ถ้ำอำไพขอใหพ ี่ เปนราชสีหสิงสูเ ปน คสู อง
ง. จะตดิ ตามทรามสงวนนวลละออง เปน คูครองพศิ วาสทุกชาตไิ ป
๑๐. ขอใดไมใ ชคุณคาของวรรณคดไี ทย
ก. คุณคา ดานสติปญญา
ข. คุณคา ดานเนื้อหา

ค. คุณคา ดานวรรณศิลป

ง. คุณคา ดานสังคม

เฉลย

ขอ ท่ี ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐
ตอบ ง ค ค ง ข ง ก ค ง ก

23

ใบความรเู ร่ือง พน้ื ฐานศิลปะการประพันธ

24

แผนการจดั การเรียนรูที่ ๒

หนวยการเรยี นรูท่ี ๑ ช่อื ศลิ ปะการประพันธในวรรณคดีไทย

เรอ่ื ง กลวธิ ีการประพันธในวรรณคดีไทย เวลาสอน ๕๐ นาที

กลมุ สาระการเรียนรู ภาษาไทย วชิ า ภาษาไทยพ้นื ฐาน รหสั วชิ า ท ๒๒๑๐๑

ช้ันมัธยมศึกษาปท ่ี ๒ ภาคเรียนท่ี ๑ ปการศึกษา ๒๕๖๔

ผสู อน นางสาวธนพรพรหม ระบือธรรม ครูพเี่ ลย้ี ง นางสาวพชั ราภรณ สมขาว

มาตรฐานการเรียนรู
มาตรฐาน ท ๒.๑ ใชกระบวนการเขียนเขียนสื่อสาร เขียนเรียงความ ยอความ และเขียนเรื่องราว

ในรปู แบบตาง ๆ เขยี นรายงานขอ มูลสารสนเทศและรายงานการศึกษาคนควา อยางมีประสิทธิภาพ
มาตรฐาน ท ๕.๑ เขาใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณวรรณคดีและวรรณกรรมไทยอยางมีคุณคา

และนำมาประยุกตใชในชีวิตจริง
ตัวชวี้ ัด

ท ๒.๑ ม.๒/๗ เขียนวิเคราะห วิจารณ และแสดงความรู ความคิดเห็น หรือโตแยง ในเรื่องที่อาน
อยางมีเหตผุ ล

ท ๕.๑ ม.๒/๓ อธบิ ายคุณคาของวรรณคดีและวรรณกรรมที่อา น
สาระสำคญั /ความคดิ รวบยอด

ศิลปะการประพันธ คือ การใชถอยคำทำใหผูอานเกิดจินตภาพ และอารมณสรางบรรยากาศ

ใหกลมกลืนกับเนื้อเรื่องทำใหผูอานเกิดอารมณรวมไดเปนอยางดีโดยใชกลวิธีการประพันธเบื้องตน อันไดแก

การเลนเสียง การเลนคำ และการใชภาพพจน ซึ่งนับวาเปนคุณคาทางดานวรรณศิลปท่ีผูประพันธไดเรียงรอ ย

ออกมาอยา งเสนาะหู ควรคา แกการฟงและการอนรุ กั ษ

จุดประสงคก ารเรียนรู
ความรู (K)
นกั เรียนแยกประเภทของศิลปะคำประพนั ธไดอ ยางถูกตอ ง

ทกั ษะ/กระบวนการ (P)
นกั เรียนเกดิ ทักษะการคดิ และกระบวนการแสวงหาขอมลู
คณุ ธรรม จรยิ ธรรมและคา นิยม (A)
นกั เรยี นเห็นคณุ คา และซาบซึ้งในวรรณคดีไทย

25

คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค
๑. ใฝเรียนรู
๒. มุงมัน่ ในการทำงาน
๓. รักความเปน ไทย

สมรรถนะสำคัญของผเู รียน
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
๒. ความสามารถในการคิด
๓. ความสามารถในการใชเทคโนโลยี

สาระการเรยี นรู
กลวิธกี ารประพนั ธใ นวรรณคดไี ทย

ภาระงาน/ชน้ิ งานที่แสดงผลการเรยี นรู
- กิจกรรม ภาพพจนกำหนดสถานะ

กจิ กรรมการเรียนรู
ข้ันนำ
- ครูผูส อนระบุคำสำคญั (Keyword) เกี่ยวกบั เน้ือหาทจี่ ะเรียน คอื การเลน เสยี ง การเลนคำ และการใช

ภาพพจน และใหนกั เรยี นหาความหมายของคำจากการบรรยาย เพอื่ นำไปตอบคำถามทายคาบเรียน
ขัน้ สอน
- นกั เรยี นนำหนงั สอื เรียนวชิ าภาษาไทย วรรณคดีวจิ กั ษ ม.๒ ข้ึนมาเปดหนา ท่ี ๒
- นักเรียนฟงบรรยายความรูเร่ือง กลวธิ กี ารประพันธใ นวรรณคดไี ทย
ขน้ั สรปุ
- ครผู ูสอนสมุ นักเรียนอธบิ ายคำสำคญั ท่ีกำหนดไวใ นตนคาบเรียน
- ครูผสู อนมอบหมายการบา นและอธบิ ายกจิ กรรม ภาพพจนก ำหนดสถานะ
- ครผู สู อนใหนักเรยี นซักถามขอ สงสัยเพิ่มเตมิ

สอ่ื การเรียนรูและแหลงเรยี นรู
๑. หนังสือเรยี นวชิ าภาษาไทย วรรณคดวี ิจักษ ม.๒
๒. โปรแกรมนำเสนอภาพน่งิ เร่ือง กลวิธกี ารประพนั ธใ นวรรณคดีไทย

26

การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรู

ประเด็นการพจิ ารณา วิธกี าร เครอื่ งมือ เกณฑก ารประเมิน
ความรู (K) ๙-๑๐ ดีมาก
นักเรียนสามารถแยกประเภท การรว มกจิ กรรมใน แบบสงั เกตพฤติกรรม ๗-๘ ดี
ของศลิ ปะคำประพันธไ ดอยาง ชน้ั เรียน รายบคุ คล ๕-๖ พอใช
๐-๔ ควรปรบั ปรุง
ถกู ตอง ๙-๑๐ ดีมาก
ทกั ษะ/กระบวนการ (P) ๗-๘ ดี
นกั เรียนเกิดทักษะการคดิ และ ประเมินผลงานนักเรยี น แบบประเมินผลงาน ๕-๖ พอใช
กระบวนการแสวงหาขอมูล จากกิจกรรมเรื่อง ๐-๔ ควรปรบั ปรงุ
ภาพพจนก ำหนด
สถานะ ๙-๑๐ ดีมาก
คณุ ธรรม จรยิ ธรรมและ ๗-๘ ดี
คานิยม (A) การสังเกตพฤติกรรม แบบสงั เกตพฤติกรรม ๕-๖ พอใช
นักเรยี นเห็นคณุ คาและซาบซ้ึง รายบุคคล รายบุคคล ๐-๔ ควรปรับปรุง
ในวรรณคดไี ทย

27

เกณฑก ารประเมิน เรอื่ ง ภาพพจนกำหนดสถานะ

ประเดน็ การประเมนิ เกณฑการใหค ะแนน

๑. ความถูกตอ งของ (๓) ดีมาก (๒) ดี (๑) พอใช (๐) ปรับปรงุ
เนอ้ื หา
เนอ้ื หาเปน ไปตามที่ เนื้อหาเปนไปตาม เน้อื หาเปน ไปตาม เนื้อหาไมเปน ไป
กำหนด รายละเอยี ด ท่กี ำหนด ทีก่ ำหนด ตามที่กำหนด
ครอบคลุมทกุ สวน รายละเอยี ด รายละเอยี ด รายละเอยี ด
ครอบคลุม ครอบคลุมบางสว น ไมครอบคลมุ

๒. ภาษาท่ีใช ไมม ีการสะกดคำผดิ การสะกดคำผดิ การสะกดคำผดิ การสะกดคำผิด
๓. ความตรงตอ เวลา ไมเกนิ ๒ แหง
สงงานภายในเวลาที่ ๓ แหง ๔ แหงขน้ึ ไป
กำหนด สงงานลาชา กวา
กำหนด ๑ วัน สงงานลา ชากวา สง งานลาชา กวา

กำหนด ๒ วัน กำหนดเกนิ

๓ วันข้นึ ไป

๔. ความคดิ สรางสรรค แสดงออกถึง ไมแ สดงแนวคิดใหม
ในการนำเสนอขอ มลู
ความคดิ สรางสรรค

แปลกใหม

เกณฑก ารประเมินผล

คะแนน ผลการประเมนิ

๙ - ๑๐ ดมี าก

๗ - ๘ ดี

๕ - ๖ พอใช

๐ - ๔ ควรปรับปรุง

(*เกณฑผา นการประเมินผล ตอ งไดผลการประเมนิ ระดับพอใชขึ้นไป)

28

เกณฑก ารประเมนิ การสังเกตพฤตกิ รรมรายบคุ คล

เกณฑก ารประเมนิ ดมี าก (๓) ระดบั คะแนน ควรปรบั ปรงุ (๐)
ดี (๒) พอใช (๑)

๑. ความตงั้ ใจ ตั้งใจและมสี มาธิใน ตัง้ ใจเรียนดี อาจมี ตง้ั ใจเรยี น แต ไมต ง้ั ใจเรียน

ในการเรยี น การเรยี นตลอดเวลา บางครัง้ ท่ีสนใจสงิ่ อ่นื บอ ยครัง้ ท่สี นใจสิ่งอื่น

มีการถามตอบกบั ที่ไมเอือ้ ประโยชนตอ ท่ไี มเออ้ื ประโยชนต อ

ครูผูสอน การเรียน มกี ารถาม การเรยี น ไมมกี ารถาม

ตอบกบั ครูผูส อนบาง ตอบกบั ครผู สู อน

๒. การตอบคำถาม ใหความรวมมือ แสดง ใหค วามรว มมือ แสดง ใหความรวมมือ แสดง ไมแสดงความสนใจ

ในชน้ั เรยี น ความสนใจ มกี ารถาม ความสนใจ มีการถาม ความสนใจ มีการถาม ไมม ีการถามตอบหรือ

ตอบหรือแลกเปล่ยี น ตอบหรือแลกเปล่ยี น ตอบหรอื แลกเปล่ียน แลกเปลี่ยนความคิด

ความคิดภายในชนั้ ความคดิ ภายในชน้ั ความคดิ ภายในช้นั ภายในช้นั เรียน

เรยี นอยางสม่ำเสมอ เรยี นอยางบอยคร้ัง เรยี นบาง

๓. การใหความ ใหความรวมมือในการ ใหความรวมมือในการ ใหความรว มมือในการ ไมใ หค วามรวมมือใน

รวมมือในการทำ ทำกิจกรรมอยา งดีทุก ทำกิจกรรมแตขาด ทำกจิ กรรมแตข าด การทำกิจกรรมเลย

กจิ กรรม คร้ังดว ยความเต็มใจ ความกระตอื รือรน เตม็ ใจ ตองมกี ารย้ำ

และมีความ เตอื นมากกวา ๓ ครั้ง

กระตือรือรน

๔. การเขา ชัน้ เรยี น เขา ชั้นเรียน ไมเ ขา ชัน้ เรียน

เกณฑการประเมนิ ผล

คะแนน ผลการประเมิน

๙ - ๑๐ ดีมาก

๗ - ๘ ดี

๕ - ๖ พอใช

๐ - ๔ ควรปรับปรุง

(*เกณฑผ า นการประเมนิ ผล ตองไดผลการประเมนิ ระดับพอใชข ึน้ ไป)

ลงชอ่ื ..................................................ผสู อน ลงชอื่ ......................................................ผูส อน
(นางสาวธนพรพรหม ระบอื ธรรม) (นางสาวพชั ราภรณ สมขาว)
นักศกึ ษาฝกประสบการณวิชาชพี ครูพเ่ี ล้ยี ง

29

บันทกึ หลังสอน
๑. ผลการสอน

๒. ปญหาและอุปสรรค

๓. ขอ เสนอแนะ

ลงชอื่ ...................................................ผสู อน
()

30

ความเห็นของผูนเิ ทศ/ตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
รายวิชา........................................รหสั .........................
ความเหน็ และขอเสนอแนะของหัวหนา สถานศกึ ษาหรือผูท่ีไดรับมอบหมาย

ลงช่อื ................................................................

()
..........................................................

........../...................../..................

31

กิจกรรม ภาพพจนกำหนดสถานะ

คำชีแ้ จง : ใหน ักเรยี นตัง้ สถานะผานทางเฟซบุก Facebook โดยใชวรรณศลิ ปป ระเภทตาง ๆ ทไ่ี ดเ รียนมาจาก
บทเรียนเรื่อง กลวิธีการประพันธในวรรณคดีไทย จากนั้นโพสตผานทางเฟซบุกกลุม ม.2 ภาษาไทยป 2564
และใสเครื่องหมายสี่เหลี่ยม (Hashtag) ตามดวย วรรณศิลปinfacebook และ ประเภทวรรณศิลป_ชนิดของ
วรรณศิลป
ยกตัวอยาง

ความรกั ของเรากเ็ ปรียบดั่งไฟเซอร อยากจะพบเจอ แตเ ธอบอกใหรอ
#วรรณศลิ ปi nfacebook #การใชภาพพจน_ อุปมา

32

แผนการจัดการเรียนรทู ี่ ๓

หนว ยการเรยี นรทู ่ี ๑ ชื่อ ศลิ ปะการประพันธใ นวรรณคดีไทย

เรือ่ ง คณุ คา ของวรรณคดี เวลาสอน ๕๐ นาที

กลุมสาระการเรียนรู ภาษาไทย วชิ า ภาษาไทยพืน้ ฐาน รหสั วชิ า ท ๒๒๑๐๑

ชน้ั มธั ยมศึกษาปที่ ๒ ภาคเรยี นท่ี ๑ ปก ารศกึ ษา ๒๕๖๔

ผสู อน นางสาวธนพรพรหม ระบอื ธรรม ครพู ่เี ล้ียง นางสาวพัชราภรณ สมขาว

มาตรฐานการเรียนรู
มาตรฐาน ท ๕.๑ เขาใจและแสดงความคิดเห็น วิจารณวรรณคดีและวรรณกรรมไทยอยางมีคุณคา

และนำมาประยุกตใชในชวี ติ จริง
ตวั ชวี้ ดั

ท ๕.๑ ม.๒/๒ วิเคราะหและวิจารณวรรณคดวี รรณกรรม และวรรณกรรมทองถิน่ ท่ีอาน พรอมยกเหตุผล
ประกอบ

ท ๕.๑ ม.๒/๓ อธบิ ายคุณคาของวรรณคดีและวรรณกรรมท่ีอาน
ท ๕.๑ ม.๒/๔ สรุปความรแู ละขอคิดจากการอา น ไปประยกุ ตใชใ นชวี ติ จริง
สาระสำคญั /ความคิดรวบยอด
หนังสือที่ไดรับการยกยองเปนวรรณคดีนั้นตองเปนหนังสือที่ดี คือ มีศิลปะในการนำเสนอเรื่อง

มีความงามของการใชถอยคำหรือที่เรียกวาสุนทรียภาพ ทำใหผูอานไดรับความสนุกสนานเพลิดเพลิน

จรรโลงจิตใจ สามารถยกระดับจิตใจ ไมชักนำใหประพฤติเสื่อมลง มีคุณคาทั้งดานเนื้อหา ดานวรรณศิลป

ดา นสงั คม และขอ คดิ ที่สามารถนำไปประยุกตใ ชในชีวิตประจำวันได

จดุ ประสงคก ารเรียนรู

ความรู (K)
นักเรยี นอธิบายคณุ คาและขอคิดจากเร่ืองท่ีอา น และสรปุ เกี่ยวกบั ศิลปะการประพนั ธใ นวรรณคดไี ทย
ทกั ษะ/กระบวนการ (P)
นกั เรยี นเกิดทกั ษะการสอ่ื สารและกระบวนการคดิ
คณุ ธรรม จริยธรรมและคานิยม (A)
นกั เรยี นเหน็ คณุ คา และซาบซึ้งในวรรณคดีไทย

33

คุณลักษณะอันพงึ ประสงค
๑. ใฝเรียนรู
๒. มงุ มน่ั ในการทำงาน
๓. รกั ความเปนไทย

สมรรถนะสำคัญของผเู รยี น
๑. ความสามารถในการสื่อสาร
๒. ความสามารถในการคิด

สาระการเรียนรู
คณุ คา ของวรรณคดี

ภาระงาน/ชนิ้ งานที่แสดงผลการเรียนรู
- แบบทดสอบหลงั เรียนเรื่อง ศลิ ปะการประพันธในวรรณคดไี ทย

กจิ กรรมการเรียนรู
ข้นั นำ
- ครผู ูสอนซกั ถามเก่ียวกบั กิจกรรม ภาพพจนก ำหนดสถานะ ทีน่ ักเรยี นไดร ับมอบหมาย
- สมุ ผลงานของนักเรียน ๕ คน มานำเสนอในชัน้ เรยี น แลวใหเ พื่อนในชน้ั เรยี นวเิ คราะหความถกู ตอง

และวิจารณผ ลงาน
ขน้ั สอน
- นักเรียนฟงบรรยายความรูเรื่อง คณุ คา ของวรรณคดี
ขนั้ สรุป
- ครูผูสอนใหน กั เรียนซกั ถามขอสงสัยเพิ่มเติม
- นกั เรียนทำแบบทดสอบหลังเรยี นเร่ือง ศิลปะการประพันธใ นวรรณคดีไทย ในรูปแบบออนไลน

ผา นชองทาง Google Form
สื่อการเรียนรแู ละแหลง เรียนรู

๑. ส่ือออนไลนจากกจิ กรรม ภาพพจนกำหนดสถานะ
๒. โปรแกรมนำเสนอภาพนิ่ง เรื่อง คุณคา ของวรรณคดี
๓. แบบทดสอบหลังเรียนเร่ือง ศิลปะการประพันธในวรรณคดไี ทย

34

การวัดและประเมนิ ผลการเรยี นรู

ประเด็นการพจิ ารณา วธิ กี าร เครอื่ งมือ เกณฑก ารประเมิน
ความรู (K)
นักเรยี นอธบิ ายคุณคาและ ทดสอบหลังเรยี น แบบประเมนิ ผล คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน
การทดสอบกอนเรยี น/ ๖ คะแนนขึ้นไป
ขอ คิดจากเรื่องที่อา น และสรุป หลงั เรยี นเรือ่ ง ศลิ ปะการ จึงผา นเกณฑ

เก่ยี วกับศลิ ปะการประพันธใน ประพันธในวรรณคดีไทย

วรรณคดไี ทย
ทกั ษะ/กระบวนการ (P)
นกั เรียนเกดิ ทักษะการสอ่ื สาร การรวมกิจกรรมใน แบบสังเกตพฤติกรรม ๙-๑๐ ดีมาก
ชัน้ เรียน รายบุคคล ๗-๘ ดี
และกระบวนการคิด แบบสงั เกตพฤติกรรม ๕-๖ พอใช
รายบคุ คล ๐-๔ ควรปรับปรุง
คุณธรรม จริยธรรมและ การสงั เกตพฤติกรรม ๙-๑๐ ดมี าก
คานยิ ม (A) รายบุคคล ๗-๘ ดี
นกั เรยี นเห็นคณุ คาและซาบซึ้ง ๕-๖ พอใช
ในวรรณคดีไทย ๐-๔ ควรปรบั ปรุง

35

แบบประเมินผลการทดสอบกอนเรียน/หลังเรยี น
วชิ า ภาษาไทยพนื้ ฐาน รหสั วชิ า ท ๒๒๑๐๑

หนวยการเรยี นรูท ี่ ๑ ศลิ ปะการประพันธใ นวรรณคดไี ทย ชนั้ มธั ยมศึกษาปที่ ๒

ชื่อ.....................................................................................................ชั้น ม.๒/............... เลขท.่ี ...............

ขอ เฉลย กอ นเรียน หลงั เรยี น หมายเหตุ
ถกู ผดิ ถูก ผดิ
ขอท่ี ๑ ตอบ ง เกณฑการใหคะแนน
ขอ ที่ ๒ ตอบ ค  คะแนน ๙-๑๐ หมายถึง ดมี าก
ขอท่ี ๓ ตอบ ค  คะแนน ๗-๘ หมายถงึ ดี
ขอที่ ๔ ตอบ ง  คะแนน ๕-๖ หมายถึง พอใช
ขอ ท่ี ๕ ตอบ ข  คะแนน ๐-๔ หมายถึง ปรบั ปรุง
ขอ ที่ ๖ ตอบ ง เกณฑการผาน
ขอ ท่ี ๗ ตอบ ก - ระดับคะแนนพอใชจ ึงผา นเกณฑ
ขอ ที่ ๘ ตอบ ค บนั ทกึ ผลการใชแ บบทดสอบ
ขอ ท่ี ๙ ตอบ ง .......................................................................
ขอท่ี ๑๐ ตอบ ก .......................................................................
.......................................................................
รวมคะแนน

36

เกณฑก ารประเมนิ การสังเกตพฤตกิ รรมรายบคุ คล

เกณฑก ารประเมนิ ดมี าก (๓) ระดบั คะแนน ควรปรบั ปรงุ (๐)
ดี (๒) พอใช (๑)

๑. ความตงั้ ใจ ตั้งใจและมสี มาธิใน ตัง้ ใจเรียนดี อาจมี ตง้ั ใจเรยี น แต ไมต ง้ั ใจเรียน

ในการเรยี น การเรยี นตลอดเวลา บางครัง้ ท่ีสนใจสงิ่ อ่นื บอ ยครัง้ ท่สี นใจสิ่งอื่น

มีการถามตอบกบั ที่ไมเอือ้ ประโยชนตอ ท่ไี มเออ้ื ประโยชนต อ

ครูผูสอน การเรียน มกี ารถาม การเรยี น ไมมกี ารถาม

ตอบกบั ครูผูส อนบาง ตอบกบั ครผู สู อน

๒. การตอบคำถาม ใหความรวมมือ แสดง ใหค วามรว มมือ แสดง ใหความรวมมือ แสดง ไมแสดงความสนใจ

ในชน้ั เรยี น ความสนใจ มกี ารถาม ความสนใจ มีการถาม ความสนใจ มีการถาม ไมม ีการถามตอบหรือ

ตอบหรือแลกเปล่ยี น ตอบหรือแลกเปล่ยี น ตอบหรอื แลกเปล่ียน แลกเปลี่ยนความคิด

ความคิดภายในชนั้ ความคดิ ภายในชน้ั ความคดิ ภายในช้นั ภายในช้นั เรียน

เรยี นอยางสม่ำเสมอ เรยี นอยางบอยคร้ัง เรยี นบาง

๓. การใหความ ใหความรวมมือในการ ใหความรวมมือในการ ใหความรว มมือในการ ไมใ หค วามรวมมือใน

รวมมือในการทำ ทำกิจกรรมอยา งดีทุก ทำกิจกรรมแตขาด ทำกจิ กรรมแตข าด การทำกิจกรรมเลย

กจิ กรรม คร้ังดว ยความเต็มใจ ความกระตอื รือรน เตม็ ใจ ตองมกี ารย้ำ

และมีความ เตอื นมากกวา ๓ ครั้ง

กระตือรือรน

๔. การเขา ชัน้ เรยี น เขา ชั้นเรียน ไมเ ขา ชัน้ เรียน

เกณฑการประเมนิ ผล

คะแนน ผลการประเมิน

๙ - ๑๐ ดีมาก

๗ - ๘ ดี

๕ - ๖ พอใช

๐ - ๔ ควรปรับปรุง

(*เกณฑผ า นการประเมนิ ผล ตองไดผลการประเมนิ ระดับพอใชข ึน้ ไป)

ลงชอ่ื ..................................................ผสู อน ลงชอื่ ......................................................ผูส อน
(นางสาวธนพรพรหม ระบอื ธรรม) (นางสาวพชั ราภรณ สมขาว)
นักศกึ ษาฝกประสบการณวิชาชพี ครูพเ่ี ล้ยี ง

37

บันทกึ หลังสอน
๑. ผลการสอน

๒. ปญหาและอุปสรรค

๓. ขอ เสนอแนะ

ลงชอื่ ...................................................ผสู อน
()

38

ความเห็นของผูนเิ ทศ/ตรวจสอบแผนการจัดการเรียนรู
รายวิชา........................................รหสั .........................
ความเหน็ และขอเสนอแนะของหัวหนา สถานศกึ ษาหรือผูท่ีไดรับมอบหมาย

ลงช่อื ................................................................

()
..........................................................

........../...................../..................

39

สอื่ ออนไลนจ ากกิจกรรม ภาพพจนก ำหนดสถานะ

40

แบบทดสอบหลงั เรยี นเรอ่ื ง ศลิ ปะการประพันธใ นวรรณคดไี ทย

https://forms.gle/DjXWKjeFGZbKJNJ47

คำชี้แจง ๑. ใหนักเรยี นกรอกช่อื -นามสกลุ เลขท่ี ชั้นเรยี น ใหถูกตองกอนเริ่มทำขอสอบ
๒. แบบทดสอบน้ีเปนแบบปรนัยชนดิ เลอื กตอบ ๔ ตัวเลอื ก คะแนนเต็ม ๑๐ คะแนน
จำนวน ๑๐ ขอ ใชเวลาในการทำ ๑๕ นาที
๓. เม่อื กดสงขอสอบแลวจะไมสามารถแกไ ขคำตอบไดอ ีก

๑. ขอ ใดกลาวไมถ กู ตอ งเกย่ี วกับวรรณคดไี ทย
ก. วรรณคดีโบราณของไทยมีจุดมุงหมายหลกั เพ่ือการอา นฟงเสยี งและการขบั ลำนำประกอบการแสดง
มหรสพ
ข. วรรณคดี วรรณกรรมที่ไดร ับยกยองวา มีคุณคาเชงิ วรรณศิลป
ค. วรรณคดี คือ บทประพนั ธท่มี ุงใหความเพลดิ เพลนิ ใหเกิดความรูสึกนกึ คดิ และอารมณตาง ๆ
ตามผูเขยี น
ง. วรรณคดี คือ งานเขียนทัว่ ไปทงั้ หมดทุกประเภท ทกุ รูปแบบที่สอ่ื ความหมายใหผ อู านเขา ใจได

๒. การเลนเสยี งในขอ ใดตางจากขออืน่
ก. นกนอยนอนแนบน้ำ ในนา
ข. เมื่อมัง่ มมี ากมายมิตรหมายมอง
ค. เสยี งซอออออออ เอื่อยเพลง
ง. ลางลิงลงิ ลอดไม ลางลิง

๓. ขอ ใดเปน การเลน เสยี งพยญั ชนะ
ก. ถงึ บางพูดพดู ดีเปน ศรีศักด์ิ
ข. อันทจ่ี รงิ หญิงชายยอมหมายรัก
ค. ครวญเครงครำ่ ครั้งคอนคืนเวลา
ง. เทพนมปฐมพรหมสี่หนา

41

๔. "เหน็ รอหกั เหมือนหน่งึ รกั พี่รอรา แตร อทารั่งทุกขมาตามทาง" จากบทประพนั ธข างตน เปนกลวธิ ีการ
ประพันธชนิดใด

ก. การเลนเสียงสระ
ข. การเลนเสียงวรรณยกุ ต
ค. การเลนคำซ้ำ
ง. การเลนคำพอง
๕. “คนเห็นคนเปน คนน่นั แหละคน คนเห็นคนใชค นใชค นไม เกดิ เปน คนตองเปนคนทกุ คนไป จนหรือมีผดู ี
ไพรไมพน คน" จากบทประพันธขางตนมีลักษณะเดนตามขอใด
ก. การเลน เสียงพยัญชนะ
ข. การเลนคำซำ้
ค. การเลน คำพอง
ง. การเลน คำเชงิ ถาม
๖. "แววกลองยำ่ ค่ำ เสียงดังต้มั ต้มั ตุมตุม ควันไฟที่ลอยเปน กลมุ นั้นแหละเขาสุมกองไฟไลยุง" เปนการใช
ภาพพจนใ นลกั ษณะใด
ก. การใชอปุ มา
ข. การใชอ ปุ ลักษณ
ค. การใชบคุ คลวัต
ง. การใชสัทพจน
๗. "เรียบรอยราวกับผาพับไว" เปนการใชภาพพจนในลักษณะใด
ก. การใชอ ุปมา
ข. การใชอ ุปลกั ษณ
ค. การใชบ ุคคลวัต
ง. การใชส ัทพจน
๘. "ดอกเอย เจา ดอกพยอม ถา วา คนเขาขอหอมแลวจะทำยงั ไง จะหลบไหม จะหลีกไหม จะเลี่ยงไหม ถา
เลยี่ งไมไดแ ลว เจาจะทำยังไงด"ี เปน การใชภ าพพจนในลกั ษณะใด
ก. การใชอ ุปมา
ข. การใชอุปลกั ษณ
ค. การใชบ ุคคลวตั
ง. การใชสัทพจน

42

๙. ขอใดไมใ ชการแสดงภาพพจนดว ยวิธอี ปุ ลักษณ
ก. แมเ นอ้ื เยน็ เปน หวงมหรรณพ พี่ขอพบศรีสวัสด์เิ ปนมัจฉา

ข. แมเปน บวั ตัวพเ่ี ปน ภมุ รา เชยผกาโกสุมประทุมทอง

ค. เจาเปน ถ้ำอำไพขอใหพ ี่ เปนราชสีหสิงสูเ ปน คสู อง
ง. จะตดิ ตามทรามสงวนนวลละออง เปน คูครองพศิ วาสทุกชาตไิ ป
๑๐. ขอ ใดไมใ ชคุณคาของวรรณคดไี ทย
ก. คณุ คา ดานสติปญญา
ข. คุณคา ดานเนื้อหา

ค. คุณคา ดานวรรณศิลป

ง. คณุ คา ดานสังคม

เฉลย

ขอ ที่ ๑ ๒ ๓ ๔ ๕ ๖ ๗ ๘ ๙ ๑๐
ตอบ ง ค ค ง ข ง ก ค ง ก