คู่มือความปลอดภัย บริษัท สยามเอ็นไวรอนเม็นทอลเทคโนโลยี่ จำกัด

โรงงานทีข่ าดความปลอดภัยย่อมให้ผลผลิตได้ 2 อย่าง คือ

ผลิตสินค้าด้อยคณุ ภาพและผลิตคนพกิ ารแก่สังคม
****************

บริษัท สยามเอ็นไวรอนเมนทอลเทคโนโลย่ี จากัด

** MN-SAF-01 Rev.01**

ผู้จัดทา
......................................................

(นายวิคิด สาบวั )
เจา้ หนา้ ที่ความปลอดภยั ในการทางานระดบั วิชาชีพ

ผู้ทบทวน

......................................................
(นายเสกสมบูรณ์ ใจดี)

ผจู้ ดั การฝ่ายวศิ วกรรมและซ่อมบารุง

ผ้อู นุมัติ
......................................................

(นายธรรมวรรธน์ ศรีชยั )
ผจู้ ดั การฝ่ายปฏิบตั ิการและจดั ซ้ือ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คมู่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่อื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หน้า : 2/83

บริษทั สยามเอ็นไวรอนเมนทอลเทคโนโลย่ี จากดั ได้ตระหนักถึงความสาคญั
ของความปลอดภยั ในการ ทางานของพนกั งานเป็นอย่างยงิ่ เนื่องจากความปลอดภยั เป็ น
ปัจจยั สาคญั ประการหน่ึงในการก้าวสู่ความสาเร็จสูงสุดของบริษทั ดังน้ันบริษัทจึง
สนบั สนุนใหม้ กี ิจกรรมดา้ นความปลอดภยั ควบคู่กบั กิจกรรมการเพม่ิ ผลผลติ ท้งั น้ีเพราะ
ความปลอดภยั ช่วยลดความสูญเสีย ลดตน้ ทุนการผลติ และยงั เสริมสรา้ งสวสั ดิภาพอนั
ดีแด่พนักงานทุกคน เพ่ือพฒั นาให้เป็ นทรัพยากรที่มีคุณภาพและสามารถตอบสนอง
นโยบายดา้ นการผลติ ไดอ้ ยา่ งเต็มประสิทธิภาพ

ด้วยเหตุน้ีบริ ษัทฯ โดยหน่วยงานความปลอดภัย อาชีวอนามัยและ
สภาพแวดลอ้ มในการทางาน จึงจดั ทาคู่มือความปลอดภยั ในการทางานข้ึนเพ่ือเผยแพร่
ความรู้และแนะนาแนวทางในการปฏิบตั ิงานอยา่ ง ปลอดภยั บริษทั ฯ หวงั เป็นอย่างย่งิ วา่
คูม่ อื ความปลอดภยั ในการทางานเล่มน้ีจะมีส่วนเสริมสร้างจติ สานึก ดา้ นความปลอดภยั
ให้เกิดข้ึนกบั พนกั งานบริษทั สยามเอ็นไวรอนเมนทอลเทคโนโลยี่ จากดั ทกุ คน

ดว้ ยความปรารถนาดีจาก

หน่วยงานความปลอดภยั อาชีวอนามยั และส่ิงแวดลอ้ ม

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่อื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หน้า : 3/83

สารบัญ หน้า
5
หัวข้อ 6
1. นโยบายความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสิ่งแวดลอ้ ม 6
2. บทบาทหนา้ ท่ี 7
8
2.1. บทบาทหนา้ ทขี่ องนายจา้ ง 9
2.2. บทบาทหนา้ ทขี่ องลูกจา้ ง 10
2.3. บทบาทหนา้ ท่ี จป.บริหาร 11
2.4. บทบาทหนา้ ที่ จป.หวั หนา้ งาน 12
2.5. บทบาทหนา้ ที่ จป.วิชาชีพ 13
2.6. บทบาทหนา้ ทค่ี ณะกรรมการความปลอดภยั 15
2.7. บทบาทหนา้ ที่หน่วยงานความปลอดภยั ฯ 22
3. กฏความปลอดภยั ทว่ั ไป 24
4. อบุ ตั เิ หตุ 27
5. อุปกรณ์ป้องกนั อนั ตรายส่วนบคุ คล (PPE) 27
6. ป้ายและสญั ลกั ษณ์เพ่อื ความปลอดภยั 29
7. ความปลอดภยั ในการทางาน 35
7.1. ความปลอดภยั ในการทางานกบั เครื่องจกั ร 37
7.2. ความปลอดภยั ในการทางานกบั เคร่ืองมือและเคร่ืองมือกล 41
7.3. ความปลอดภยั ในการทางานเกี่ยวกบั ไฟฟ้า 43
7.4. ความปลอดภยั ในการทางานกบั ที่สูง 44
7.5. ความปลอดภยั ในการทางานกบั วตั ถอุ นั ตรายหรือสารเคมี
7.6. ความปลอดภยั ในการทางานกบั ภาชนะรบั แรงดนั และภาชนะบรรจกุ า๊ ซ
7.7. ความปลอดภยั ในการจดั เก็บวสั ดุ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : ค่มู ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
สารบัญ หน้า : 4/83
หัวข้อ
หน้า
7.8. ความปลอดภยั ในการเคลอ่ื นยา้ ยและการจดั เกบ็ วสั ดุ 46
7.8.1.ความปลอดภยั ในการเคลอ่ื นยา้ ยวสั ดดุ ว้ ยมอื 46
7.8.2.ความปลอดภยั ในการใช้ Hand lift 47
7.8.3.ความปลอดภยั ในการใชร้ ถเขน็ 74
7.8.4.ความปลอดภยั ในการใชอ้ ปุ กรณล์ าเลียง 48
7.8.5.ความปลอดภยั ในการใชโ้ ฟลค์ ลฟิ ต์ 49
7.8.6.ความปลอดภยั ในการใชเ้ ครนและสลิง 53
55
7.9. ความปลอดภยั ในสถานท่อี บั อากาศ 57
7.10. ความปลอดภยั ในการทางานในสานกั งาน 60
8. การเตรียมความพรอ้ มและตอ้ บโตภ้ าวะฉุกเฉิน 60
8.1. การป้องกนั และระงบั อคั คีภยั 66
8.2. แผนตอบโตภ้ าวะฉุกเฉิน 69
9. สุขภาพอนามยั และโรคทีเ่ กิดจากการทางาน 72
10. การปฐมพยาบาลเบ้อื งตน้ 82
11. การสื่อสารเพอื่ ความปลอดภยั 83
12. บทกาหนดโทษ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่ือ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 5/83

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หนา้ : 6/83

1. นายจา้ งตดิ ประกาศสญั ลกั ษณ์เตือนอนั ตราย และเครื่องหมายเกย่ี วกบั ความปลอดภยั อาชีวอนา
มยั และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ให้เหมาะสมกบั ลกั ษณะและสภาพการทางานท่ีเห็นไดง้ ่าย ณ
สถานประกอบการ

2. นายจา้ งติดประกาศแสดงขอ้ มความสิทธิและหนา้ ที่ของนายจ้างและลุกจา้ งในที่ที่เห็นได้ง่าย ณ
สถานประกอบกิจการ

3. นายจ้างมีหน้าท่ีในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ
สภาพแวดลอ้ มในการทางาน พ.ศ. 2554

4. นายจ้างมีหน้าที่จัดและดูและสถานประกอบกิจการและลุกจ้างให้มีสภาพการทางาน และ
สภาพแวดลอ้ มในการทางานที่ปลอดภยั และถูกสุขลกั ษณะ รวมท้ังส่งเสริมและสนับสนุนการ
ปฏิบตั ิงาน ของลูกจา้ ง มิให้ลุกจา้ งไดร้ ับอนั ตรายต่อชีวิต ร่างกาย จติ ใจ และสุขภาพอนามยั

5. นายจ้างมีหน้าที่จัดและดูแลให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภยั ส่วนบุคคล ท่ีได้
มาตรฐาน ถา้ ลุกจา้ งไมส่ วมใส่อุปกรณด์ งั กลา่ ว ให้นายจา้ งสงั่ ใหห้ ยุดงานจนกว่าจะสวมใส่อปุ กรณ์น้นั

6. นายจา้ งมีหน้าท่ีจัดให้ผูบ้ ริหาร หัวหนา้ งาน และลุกจา้ งทุกคนไดร้ ับการฝึ กอบรมให้สามารถ
บริหารจดั การและดาเนินการดา้ นความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทางานได้
อย่างปลอดภยั ก่อนการเขา้ ทางาน เปล่ียนงาน เปล่ียนสถานท่ีทางาน หรือเปล่ียนแปลงเครื่องจักรอุป
กรณื

7. นายจ้างมีหน้าที่แจ้งให้ลูกจ้างทราบถึงอนั ตรายที่อาจเกิดข้ึนจากการทางาน และแจกคู่มือ
ปฏบิ ตั ิงาน ให้ลูกจา้ งทกุ คน ก่อนทีล่ ูกจา้ งจะเขา้ ทางาน เปลี่ยนงาน หรือเปล่ยี นสถานท่ีทางาน

8. นายจ้างมีหน้าท่ีติดประกาศ คาเตือน คาส่ัง หรือคาวินิจฉัย ของอธิบดีกรมสวสั ดิการ และ
คุม้ ครองแรงงาน พนกั งานตรวจความปลอดภยั หรือคณะกรรมการความปลออดภยั อาชีวอนามยั และ
สภาพแวดลอ้ มในการทางาน แลว้ แต่กรณี

9. นายจ้างเป็ นผู้ออกค่าใช้จ่ายในการดาเนินงานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และ
สภาพแวดลอ้ มในการทางาน

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หน้า : 7/83

1. ลูกจ้างมีหน้าท่ีในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติความปลอภัย อาชีวอนามัย และ
สภาพแวดลอ้ มในการทางาน พ.ศ. 2554

2. ลูกจ้างมีหน้าท่ีให้ความร่วมมือกบั นายจ้างในการดาเนินการ และส่งเสริมด้านความ
ปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน โดยคานึงถงึ สภาพของงานและหนา้ ท่ี
รับผิดชอบ

3. ลูกจา้ งมีหน้าที่แจ้งขอ้ บกพร่องของสภาพการทางานหรือการชารุดเสียหายของอาคาร
สถานที่ เครื่องมอื เครื่องจกั ร หรืออปุ กรณ์ ท่ีไมส่ ามารถแกไ้ ขได้ ดว้ ยตนเองต่อเจา้ หนา้ ทีค่ วาม
ปลอดภยั ในการทางาน หวั หนา้ งาน หรือผบู้ ริหาร

4. ลูกจ้างมีหนา้ ที่สวมใส่อุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภยั ส่วนบุคคลที่นายจ้างจดั ให้และ
ดแู ล ใหส้ ามารถใชง้ านไดต้ ามสภาพและลกั ษณะของงาน ตลอดระยะเวลาทางาน

5. ในสถานท่ีท่ีมีสถานประกอบกิจการหลายแห่ง ลูกจ้างมีหน้าที่ปฏิบตั ิตามหลักเกณฑ์
เก่ียวกบั ความปลอดภยั อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทางานของนายจา้ ง และสถาน
ประกอบกิจการอืน่ ทไ่ี มใ่ ชข่ องนายจา้ งดว้ ย

6. ลุกจา้ งมีสิทธิได้รับความคุม้ ครองจากการเลิกจา้ ง หรือถูกโยกยา้ นหนา้ ที่การงาน เพราะ
เหตุท่ีฟ้องร้องเป็นพยาน ให้หลกั บาน หรือให้ขอ้ มูลเกี่ยวกบั ความปลอดภัย อาชีวอนามยั และ
สภาพแวดลอ้ มในการทางาน ต่อพนกั งานตรวจความปลอดภยั คณะกรรมการความปลอดภยั
อาชีวอนามยั และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน หรือศาล

7. ลูกจา้ งมสี ิทธิไดร้ ับคา่ จา้ งหรือสิทธิประโยชนอ์ ่ืนใด ในระหว่างหยุดการทางาน หรือหยุด
กระบวนการผลิตตามคาส่งั ของพนกั งานตรวจความปลอดภยั เวน้ แต่ลูกจา้ งท่ีจงใจกระทาการ
เป็นเหตุ ให้มีการหยดุ การทางาน หรือหยดุ กระบวนการผลติ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่ือ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 8/83

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่ือ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 9/83

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 10/83

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 11/83

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 12/83

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่ือ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 13/83

1. ต้องปฏบิ ตั ิตามกฏระเบียบ คาแนะนา สัญลักษณ์ ป้ายเตือนต่างๆด้านความ
ปลอดภยั ฯอย่างเคร่งครัด

2. ผ้รู ับเหมาที่จะเข้ามาปฏบิ ัติงานภายในบริษัทฯ จะต้องได้รับการฝึ กอบรม และ
ชีแ้ จงกฎระเบยี บด้านความปลอดภัย และส่ิงแวดล้อม จากเจ้าหน้าทีบ่ ริษทั ฯ ก่อนปฏบิ ตั งิ าน
ทกุ คร้ัง.

3. ต้องแต่งกายสุภาพเรียบร้อย ตามระเบียบการแต่งกายท่ีบริษทั ฯกาหนดไว้
4. ห้ามสูบบุหร่ีภายในอาคารสานักงาน หรือโรงงาน ยกเว้นพื้นทีส่ ูบบหุ รี่ที่กาหนดไว้
5. การเข้าพ้ืนทอ่ี าคารโรงงาน ต้องสวมใส่หมวก, ผ้าปิ ดจมูกกนั ฝ่ นุ และรองเท้า
นริ ภยั ทกุ คร้ัง
6. ต้องปฏบิ ัตงิ านตามข้นั ตอน ของขบวนการทางานครบทกุ ข้ันตอน ตามหน้าท่ี
ความรับผดิ ชอบท่ีบริษทั ฯกาหนดไว้
7. ห้ามดื่มสุรา หรือของมึนเมาเข้ามาในบริษทั ฯ และหากพบว่ามสี ภาพร่างกายไม่
พร้อมห้ามเข้ามาปฏบิ ตั งิ านโดยเดด็ ขาด
8.ห้ามหยอกล้อกนั ขณะปฏิบตั งิ าน เพราะอาจทาให้เกดิ อนั ตรายได้
9.ห้ามปรับแต่งหรือซ่อมแซมเคร่ืองจักรกลต่างๆที่ตัวเองไม่มีหน้าท่หี รือไม่ได้รับ
อนุญาตโดยเด็ดขาด
10.ห้ามวางส่ิงของกดี ขวางเครื่องดบั เพลิง ทางหนไี ฟ บนั ไดหนไี ฟ ทางออกฉุกเฉิน
และต้ไู ฟโดยเดด็ ขาด
11. ห้ามใช้อุปกรณ์ เคร่ืองมือ เคร่ืองจักรทช่ี ารุด และต้องใช้อปุ กรณ์ป้องกนั
อันตรายของเครื่องมือ เครื่องจักรทุกคร้ังขณะท่ีปฏบิ ตั ิงาน
12. ห้ามทงิ้ ขยะ หรือสารเคมที ุกประเภท ลงในท่อระบายนา้

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หนา้ : 14/83

13. หากพบส่ิงผดิ ปกติ อนั เป็ นเหตใุ ห้เกิดความเสียหายต่อชีวิตหรือทรัพย์สิน ต้อง
แจ้งต่อผ้บู งั คบั บญั ชาและเจ้าหน้าที่ส่วนความปลอดภัยฯให้ทราบทนั ที

14. ดูแล และจดั เกบ็ วสั ดสุ ิ่งของในสถานทท่ี างานให้เป็ นระเบยี บเรียบร้อย หลงั จาก
ทางานเสร็จ

15. ห้ามนาอาหาร เคร่ืองดืม ขนมขบเคยี้ ว ลูกอม หรือตามข้อกาหนดของ ISO เข้า
ไลน์การผลิต โดยเดด็ ขาด

16. ห้ามฉีดเคร่ืองดับเพลิงหรือสัญญาณแจ้งเหตฉุ ุกเฉินเล่นโดยไม่มีเหตุอนั ควร
17. กรณหี ญิงมีครรภ์ ห้ามยกของหนกั ,ขนึ้ ท่สี ูง หรือทางานทีอ่ าจเป็ นอันตรายต่อ
สุขภาพ และไม่ทางานในช่วงเวลา 24.00 – 06.00 น. หรือเกินกว่าท่ีกฏหมายกาหนด
18. กรณีเกิดเหตุเพลิงไหม้ ให้ไปรวมกนั ณ จดุ รวมพลตามทีก่ าหนดไว้ ของแต่ละ
พื้นที่

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คมู่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 15/83

คอื เหตกุ ารณ์ทีเ่ กิดข้ึนโดยไมไ่ ดว้ างแผนไวล้ ว่ งหนา้ ไม่ไดค้ าดคดิ ไมต่ ้งั ใจ ไมไ่ ด้ ลงทุน
ซ่ึงกอ่ ให้เกิดความบาดเจบ็ พิการ หรือตาย หรือทาใหท้ รพั ยส์ ินไดร้ ับความเสียหาย

1. การกระทาที่ไม่ปลอดภยั (Unsafe Acts)
เป็นสาเหตุของการเกิดอุบตั เิ หตรุ ้อยละ 85
การมีทศั นคติไม่ถูกตอ้ ง เชน่ อุบตั เิ หตุเป็นเรื่องของเคราะหก์ รรมแกไ้ ขป้องกนั ไมไ่ ด้
รูเ้ ทา่ ไม่ถงึ การณ์ คาดการณ์ผิด
ประมาทเลินเลอ่ พล้งั เผลอ เหม่อลอย ขาดความระมดั ระวงั
เร่งรีบ ลดั ข้นั ตอน
ถอดเครื่องกาบงั ส่วนทีเ่ ป็นอนั ตรายของเครื่องจกั รออกแลว้ ไมใ่ ส่คืน
หยอกลอ้ เลน่ กนั ระหวา่ งปฏิบตั งิ าน
ไม่สวมใส่อุปกรณป์ ัองกนั อนั ตรายส่วนบคุ คล
สภาพร่างกายไม่พรอ้ มหรือผดิ ปกติ เช่น ด่มื สุรา,

เมาคา้ ง, มปี ัญหาครอบครวั ใชส้ ิ่งเสพตดิ เป็นตน้
ไม่ปฏบิ ตั ติ ามกฎระเบียบของความปลอดภยั

ในการทางาน
ไมร่ ่วมกิจกรรมความปลอดภยั
ไมร่ ายงานอุบตั ิเหตุ
ขาดจิตสานึกความปลอดภยั

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 16/83

2. สภาพการทางานทไี่ ม่ปลอดภัย (Unsafe Conditions)
เป็นสาเหตขุ องการเกิดอุบตั ิเหตุรอ้ ยละ 15
เคร่ืองจกั ร เครื่องมือ อปุ กรณ์ชารุด ขาดการซอ่ มแซมหรือบารุงรักษา
การวางผงั โรงงานท่ไี ม่ถกู ตอ้ ง
ความไมเ่ ป็นระเบียบเรียบรอ้ ยและสกปรก

จดั เกบ็ วสั ดุส่ิงของไมเ่ ป็นระเบียบ
สิ่งแวดลอ้ มในการทางานไมด่ ี เชน่ แสงสว่าง
ไม่เพียงพอ, การระบาย อากาศไมด่ ี, เสียงดงั ,
ฝ่นุ ละออง, ความร้อนสูง, ไอระเหยของสารเคมี

ไม่มีการ์ดครอบป้องกนั ส่วนทเี่ ป็นอนั ตราย
ของเคร่ืองจกั ร หรือส่วนท่ี เคลอื่ นไหวตา่ ง ๆ เชน่
เฟือง, โซ่, พลู เลย,์ ไฟลวีล, เพลาเกลียว, ใบมดี ,
หรือความร้อน เป็นตน้

ระบบไฟฟ้า หรืออุปกรณไ์ ฟฟ้าชารุดบกพร่อง

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หนา้ : 17/83

ผลกระทบทางตรง (Direct Effect) สูญเสียอวยั วะ พิการ
อวยั วะ ร่างกายไดร้ บั บาดเจ็บ บาดแผล สูญเสียชีวติ
เกิดเจบ็ ป่ วยดว้ ยโรคจากการประกอบอาชีพ ค่ารกั ษา ค่าทาขวญั ค่าทาศพ
เงนิ ทดแทนกรณีบาดเจ็บ
ประกนั ชีวติ คา่

การสูญเสียเวลาทางานของพนกั งาน ผลกระทบทางอ้อม (Indirect Effect)
คา่ ใชจ้ า่ ยในการซ่อมแซม ขาดงาน หยุดงาน ทาใหข้ าดรายได้
เสียเวลาทางานเพราะตอ้ งหยดุ เครื่องจกั ร สูญเสียเวลาในการรักษาพยาบาล
ผลผลติ ลดลงเพราะขบวนผลติ หยุดชะงกั
เสียคา่ ใชจ้ ่ายโดยไม่ก่อใหเ้ กิดงาน ค่าใชจ้ ่าย คา่ เดินทาง
เสียชื่อเสียงและภาพพจนข์ องโรงงาน สูญเสียโอกาสในความกา้ วหนา้ ทางหร้า
อน่ื ๆ
ที่การงาน
หากเกิดความพกิ ารจะเพิ่มภาระให้

ครอบครัว
สูญเสียโอกาสทางสงั คม
หากสูญเสียชีวติ พอ่ -แม่ สามี-ภรรยา

บุตรจะไดร้ บั ความเดือดร้อนยากลาบาก
บริษทั สูญเสียบคุ ลากรท่ีมีความรูค้ วาม

สามารถ
ประเทศสูญเสียประชากรท่ีมคี ่าอนั เป็น

กาลงั สาคญั ในการพฒั นาประเทศ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คมู่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
หน้า : 18/83

1. การป้องกันท่ีเคร่ืองจกั รหรือแหล่งกาเนดิ (Source)
การออกแบบเคร่ืองจกั รโดยคานึงถงึ ความปลอดภยั เป็นพ้นื ฐาน
การสร้างการ์ดครอบส่วนท่ีเป็นอนั ตราย
การสรา้ งส่ิงก้นั ขวางไม่ให้คนเขา้ ใกลส้ ่วนทเี่ ป็นอนั ตราย
การตดิ ต้งั สวิตทท์ างานแบบกดป่ ุม 2 มอื
การตดิ ต้งั สวติ ทห์ ยดุ เครื่องฉุกเฉิน อาจเป็นแบบป่ ุมกดหรือเชือกก็ได้
มีการตรวจรักษาและซ่อมบารุงเคร่ืองจกั รเป็นประจาสมา่ เสมอ
การติดการ์ดโดยใชร้ ะบบลาแสงนิรภยั

2. การป้องกนั ทีท่ างส่ือหรือทางผ่าน (Path)
การกาหนดข้นั ตอนการทางานที่ปลอดภยั เป็นระเบียบปฏบิ ตั ิ
การจดั สถานที่ทางานใหเ้ ป็นสะอาดเป็นระเบียบเรียบรอ้ ย
จดั เก็บเครื่องมือ วตั ถดุ บิ และรถเข็นไวใ้ นทท่ี ีก่ าหนดตาแหน่งไว้
วตั ถสุ ิ่งของท่มี ีความยาวไม่ควรต้งั พิงผนงั แตค่ วรจดั วางนอนแนวราบส่วนวตั ถทุ ีม่ ี
ลกั ษณะกลมและกลิง้ ไดค้ วรมีล่มิ ลอ็ กไว้
ไม่ใหเ้ ลื่อนไถล
การตดิ ต้งั ป้ายหรือสัญญาณเตอื นอนั ตราย
อยา่ วางสิ่งของกีดขวางทางเดิน ประตู
ทางเขา้ ทางออกฉุกเฉิน หรือเคร่ืองดบั เพลงิ
การสร้างฉากเพ่อื แยกส่วนพ้ืนทเี่ ป็นพ้นื ท่ี
อนั ตรายแยกออกจากพ้ืนที่ปฏบิ ตั ิงาน

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หน้า : 19/83

3. การป้องกนั ที่ผ้ปู ฏบิ ัตงิ าน (Receiver)

การสวมเคร่ืองแบบที่ถกู ตอ้ ง เรียบร้อย เชน่

- ชายเส้ือ แขนเส้ือ ขากางเกง เข็มขดั ไม่รุ่มร่าม

- ตดิ กระดมุ เส้ือทุกเมด็ ใหเ้ รียบร้อย
- รวบผม หรือสวมหมวกคลุมผมใหเ้ รียบร้อย

- ไมถ่ อดเส้ือผา้ ขณะทางาน
- ไม่สวมเส้ือผา้ ทเี่ ปียกน้าหรือน้ามนั เพราะอาจถูกไฟดูดหรือไฟไหมไ้ ด้
- ไม่นาเครื่องมอื ที่มคี วามแหลมคมหรือสารไวไฟไวใ้ นกระเป๋ าชุดทางาน

การปฏบิ ตั ิตามระเบยี บการปฏิบตั งิ านตามคมู่ อื อย่างเคร่งครดั

การใชอ้ ุปกรณ์ป้องกนั อนั ตรายส่วนบคุ คลทีถ่ ูกตอ้ งและเหมาะสม

การออกแบบเคร่ืองมอื กลเพ่อื ใชท้ างานแทนคนในงานทม่ี ีความเสี่ยงสูง

การออกกฎระเบียบขอ้ บงั คบั ในการทางาน

หมวกนิรภยั ตามแบบที่ รดั สายหมวกนิรภยั ใตค้ างใหเ้ รียบรอ้ ย
กาหนสดวมใส่แว่นตานิรภยั
ชุดปฏบิ ตั งิ านควรซักใหส้ ะอาด
ป้องกนั การกระเด็น, (ถา้ มคี ราบน้ามนั บนเส้ือผา้ อาจมี
อนั ตรายไดเ้ ม่ือปฏบิ ตั งิ านกบั เปลวไฟ
สวมเส้ือแขนยาวถา้ ตอ้ ง
ปฏบิ ตั ิงานที่อาจเกดิ อนั ตราย

จากเปลวไฟ, สารเคมี

ในกระเป๋ าเส้ือไมค่ วรใส่ของ ตดิ กระดมุ เส้ือใหเ้ รียบรอ้ ย
มีคมหรือสิ่งทีอ่ าจเกิด
อนั ตรายได้ ซบั ในของกระเป๋ าควรพบั เก็บ
ไวใ้ นกระเป๋ ากางเกงให้
สวมถุงมอื ให้เหมาะสม เรียบรอ้ ย
กบั งานที่จะปฏบิ ตั ิ สวมใส่รองเทา้ ให้
เหมาะสมกบั การ
ปลายแขนเส้ือหรือชาย ปฏบิ ตั งิ าน
กางเกงตอ้ งติดกระดุม

หรือเหน็บชายให้
เรียบรอ้ ย

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 20/83

ข้นั ตอนการรายงานอุบตั เิ หตุในงาน(กรณีกะเช้า)
1. พนกั งานผปู้ ระสบเหตุ ผปู้ ่ วย หรือพนกั งานผเู้ ห็นเหตุการณ์ แจง้ หัวหนา้ งาน หรือจป.วชิ าชีพ
2. หวั หนา้ งานหรือจป.วิชาชีพ แจง้ ฝ่ายบคุ คล และรายงานผบู้ ริหารหรือนายจา้ งทราบ
3. หวั หนา้ งาน จป.วิชาชีพ ตรวจสอบประเมนิ ความรุนแรงของอุบตั ิเหตุ หรือการเจบ็ ป่ วย
4. ถา้ บาดเจ็บหรือเจ็บป่ วยเลก็ นอ้ ยใหก้ ารปฐมพยาบาลและพกั ฟ้ื นยงั หอ้ งปฐมพยาบาล
5. กรณีบาดเจบ็ จากอุบตั เิ หตรุ ะดบั ปานกลางถงึ รา้ ยแรงใหฝ้ ่ายบคุ คลเขียนใบส่งตวั ของบริษทั
และประสานงานนาส่งโรงพยาบาลทที่ างบริษทั ได้ทาสญั ญาไว้ หรือ ใหจ้ ป.วชิ าชีพเขียนใบส่ง
ตวั กองทุนเงนิ ทดแทน และนาส่งโรงพยาบาล
6. กรณีเจ็บป่ วยระดบั ปานกลางหรือรุนแรงพนกั งานใช้สิทธิประกนั สังคมตามโรงพยาบาลทมี่ ี
สิทธิรักษาโดย จป.วชิ าชีพจะดาเนินการจดั หารถเดินทางให้
7. เรียกประชุมสอบสวนหาสาเหตุของอบุ ตั ิเหตุ กาหนดมาตรการป้องกนั ไม่ให้เกิดเหตุซ้า
8. หวั หนา้ แผนกทเี่ กิดเหตเุ ขียนบนั ทึกใบรายงานอบุ ตั เิ หตุ รายงานผบู้ ริหารหรือนายจา้ ง

ข้นั ตอนการรายงานอุบัติเหตุในงาน(กรณกี ะบ่ายและกะดึก)
1. พนกั งานผปู้ ระสบเหตุ ผปู้ ่ วย หรือพนกั งานผเู้ ห็นเหตกุ ารณ์ แจง้ หวั หนา้ งาน
2. หวั หนา้ งาน ตรวจสอบประเมนิ ความรุนแรงของอุบตั ิเหตุ หรือการเจ็บป่ วย
3. ถา้ บาดเจ็บหรือเจ็บป่ วยเล็กนอ้ ยใหก้ ารปฐมพยาบาลและพกั ฟ้ืนตามหอ้ งสานกั งานของแตะ่
แผนก
4. กรณีบาดเจ็บจากอบุ ตั เิ หตรุ ะดบั ปานกลางถึงรา้ ยแรงให้หวั หนา้ งานติดต่อรถฉุกเฉินในแต่ละ
สปั ดาห์ พาส่งโรงพยาบาลท่บี ริษทั ไดท้ าสญั ญาไว้ และโทรแจง้ จป.วิชาชีพ
5. ใหผ้ บู้ าดเจ็บสารองจ่ายคา่ รักษาพยาบาลและนาใบเสร็จพรอ้ มใบรับรองแพทยม์ าเบิก
ค่าใชจ้ ่ายกบั ฝ่ายบคุ คล

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คูม่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอ่ื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หนา้ : 21/83

6. จป.วิชาชีพ แจง้ ฝ่ายบคุ คล และรายงานผบู้ ริหารหรือนายจา้ งทราบ
7. กรณีเจบ็ ป่ วยระดบั ปานกลางหรือรุนแรงพนกั งานใช้สิทธิประกนั สงั คมตามโรงพยาบาลทีม่ ี
สิทธิรกั ษาโดยใหห้ วั หนา้ งานติดตอ่ รถฉุกเฉินในแตล่ ะสัปดาห์ เป็นคนดาเนินการพาไปส่งที่
โรงพยาบาล
8. เรียกประชุมสอบสวนหาสาเหตขุ องอบุ ตั ิเหตุ กาหนดมาตรการป้องกนั ไมใ่ ห้เกิดเหตซุ ้า
9. หัวหนา้ แผนกที่เกิดเหตเุ ขยี นบนั ทกึ ใบรายงานอบุ ตั ิเหตุ รายงานผบู้ ริหารหรือนายจา้ ง

หลงั จากเกิดอุบตั ิเหตุข้นึ แลว้ บริษทั ฯ มีความห่วงใยพนกั งานผบู้ าดเจ็บซ่ึงถือเป็นทรัพยากร
ทม่ี ีคา่ สุงสุด จงึ ไดก้ าหนดมาตรการใหก้ ารชว่ ยเหลอื ฟ้ื นฟทู ้งั ร่ายกายและจิตใจ เพือ่ ให้ผบู้ าดเจบ็
มีขวญั และกาลงั ใจทดี่ ี กลบั มาปฏบิ ตั ิงานไดด้ งั เดมิ โดยมมี าตรการกาหนดไว้ ดงั ตอ่ ไปน้ี

1. บริษทั ฯจะรีบนาพนกั งานท่ีบาดเจบ็ ส่งโรงพยาบาลโดยเร็ว
2. บริษทั ฯจะแจง้ ญาติ เพือ่ คนรู้จกั แทนพนกั งาน กรณีทีผ่ ูบ้ าดเจ็บน้นั ไมส่ ามารถทาเองได้
3. บริษทั ฯจะส่งตวั แทน เชน่ หัวหนา้ งาน จป.วิชาชีพ เจา้ หนา้ ทฝี่ ่ายบคุ คล เขา้ เย่ียม
พนกั งานผบู้ าดเจ็บตอ้ งนอนคา้ งโรงพยาบาลตามความเหมาะสม
4. บริษทั ฯจะประสานงานกบั กองทุนเงินทดแทนเพ่อื อานวยความสะดวกให้กบั พนกั งาน
ในการไดร้ บั เงนิ ทดแทน กรณีบาดเจบ็ ถึงข้นั หยุดงานเกิน 3 วนั ข้นึ ไป (ตามใบรับรองแพทย)์
5. บริษทั ฯไดจ้ ดั ทาประกนั ชีวิตใหก้ บั พนกั งานทุกท่าน
6. บริษทั ฯจะทาการประเมินสุขภาพร่างกาย
ของพนกั งานก่อนกลบั เขา้ ทางานวา่ สามารถทา
หนา้ ท่ีเดิมไดเ้ ลยหรือไม่ ถา้ ไม่ไดจ้ ะตอ้ งพิจารณา
ให้ทาหนา้ ทอ่ี ืน่ ไปกอ่ นจนกว่าสุขภาพจะสมบรู ณ์
พร้อมทางานในหนา้ ทเ่ี ดมิ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่อื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หน้า : 22/83

อุปกรณ์ป้องกันอันตรายส่ วนบุคคล (Personal Protection Equipment) หรือ พี พี อี (PPE)
หมายถึง อปุ กรณ์ท่ีสวมใส่ปกคลมุ ส่วนใดส่วนหน่ึงของร่างกาย เพอ่ื ป้องกนั อนั ตรายท่อี าจ
เกิดข้นึ เน่ืองจากสภาพและส่ิงแวดลอ้ มในขณะปฎิบตั งิ าน โดยทวั่ ไปในการทางานจะมีการ
ป้องกนั และควบคมุ สภาพแวดลอ้ มของการทางานกอ่ น โดยการแกไ้ ขปรับปรุงทางวิศวกรรม
เชน่ การปรับเปล่ยี นเคร่ืองจกั ร เปล่ยี นวธิ ีการทางาน เป็นตน้

1. อปุ กรณ์ป้องกนั ศรีษะ (Head Protection) เป็นอปุ กรณท์ ่ใี ชส้ าหรบั ป้องกนั ศรีษะจาก
การถูกกระแทก หรือวตั ถุจากท่สี ูงตกลงมากระแทก และป้องกนั ตรายจากไฟฟ้าและสารเคมี
เหลว ซ่ึงอุปกรณป์ ้องกนั ศรีษะท่สี าคญั คอื หมวกนิรภยั (Safety Hat) และหมวกกนั ศรีษะชน
(Bump Hat)

2. อปุ กรณ์ป้องกันดวงตา (Safety Glasses) ใชส้ าหรบั ป้องกนั ดวงตาจากการกระแทกกบั
ของแขง็ ป้องกนั สารเคมีหรือวตั ถกุ ระเด็นเขา้ ตาจนไดร้ บั อนั ตรายในขณะปฎิบตั ิงาน

3. อุปกรณ์ป้องกนั หู (Ear Protection) เป็นอุกรณท์ ีใ่ ชส้ าหรบั ป้องกนั เสียงที่ดงั เกินกว่าที่
หูคนเราจะสามารถรับได้ ไดแ้ ก่ ปลก๊ั ลดเสียง (Ear Plug) ครอบหูลดเสียง (Ear Muffs)

4. อปุ กรณ์ป้องกันมือ (Hand Protection) ในขณะปฎิบตั ิงานทตี่ อ้ งใชส้ ่วนของมอื น้ิวมอื
และแขน น้นั มคี วามเสี่ยงอนั ตรายจากการสัมผสั กบั ส่ิงของ วสั ดอุ ปุ กรณ์ หรือสารเคมที อี่ าจทา
ให้เกิดอนั ตายรา้ ยแรงได้ ไดแ้ ก่ ถงุ มอื ยางกนั ไฟฟ้า ถุงมือกนั ความรอ้ น ถงุ มือยางชนิด
ไวนีลหรือนีโอพรีน

5. อปุ กรณ์ป้องกันเท้า (Safety Footwear) ใชส้ าหรบั ป้องกนั อนั ตรายทีอ่ าจเกิดจากการ
กระแทก หรือวตั ถหุ รือสารเคมีหกใส่เทา้ รวมถงึ ป้องกนั การสัมผสั กบั กระแสไฟฟ้าจากการ
ปฎิบตั ิงาน

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 23/83

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : ค่มู อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 24/83

สี / ลกั ษณะ ความหมาย ตัวอย่างการใช้งาน
ระวงั สารเคมอี นั ตราย,ระวงั ไฟฟ้าแรงสูง,
เตือน / ระวงั มีอนั ตราย ระวงั อนั ตรายจากเคร่ืองจกั ร ,ระวงั ของมคี ม
บงั คบั ให้ตอ้ งสวมเคร่ืองป้องกนั ส่วนบุคคล
บงั คบั ใหต้ อ้ งปฏบิ ตั ิ เครื่องหมายบงั คบั / แนะนา
ทางหนีไฟ, ทางออกฉุกเฉิน, โทรศพั ท์
แสดงสภาวะปลอดภยั ฉุกเฉิน, หอ้ งพยาบาล, อ่างลา้ งตา/ฝักบวั
ชาระฉุกเฉิน
หยุด / ห้าม ห้ามถ่ายรูป, หา้ มทานอาหาร, หา้ มสูบบหุ ร่ี,
ห้ามตรงไป, หยุดตรวจ, จากดั ความเร็ว

เ ค รื่ อ ง ห ม า ย เ ตื อ น ช นิ ด ต่ า ง ๆ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คมู่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 25/83

เ ค ร่ื อ ง ห ม า ย บั ง คั บ ช นิ ด ต่ า ง ๆ

เ ค ร่ื อ ง ห ม า ย ส ภ า วะ ปล อ ด ภั ย
เ ค รื่ อ ง ห ม า ย อั ค คี ภั ย

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คมู่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
เ ค รื่ อ ง ห ม า ย ห้ า ม ช นิ ด ต่ า ง ๆ หน้า : 26/83

STOP 15
KM.

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หนา้ : 27/83

1.ความปลอดภัยในการทางานกับเครื่องจักร
เคร่ืองจกั ร หมายถึง ส่ิงที่ประกอบดว้ ยชิน้ ส่วนหลายชิ้น สาหรับกอ่ กาเนิดพลงั งาน

เปล่ยี นหรือแปลสภาพพลงั งาน ท้งั น้ีดว้ ยกาลงั น้า ไอน้า หรือพลงั ลม แกส๊ ไฟฟ้า หรือพลงั งาน
อน่ื อยา่ งหน่ึงอยา่ งใดหรือหลายย่างรวมกนั และหมายความถึง เคร่ืองอุปกรณ์ ไฟลวีล ปุลเล่
สายพาน เพลา เกียร์ หรือสิ่งอนื่ ทที่ างานสมั พนั ธก์ นั รวมถึงเคร่ืองมือกลดว้ ย

เครื่องมือนริ ภยั หมายถึง อปุ กรร์ป้องกนั อนั ตรายจากเครื่องจกั ร ทต่ี ดิ ต้งั เพื่อป้องกนั จดุ
อนั ตราย ของเคร่ืองจกั ร หรือป้องกนั ไมใ่ หอ้ วยั วะส่วนใด ในร่างกายเขา้ ใกลจ้ ดุ ท่ีเป็นอนั ตราย
ไดแ้ ก่ การ์ด Guard ,ลาแสง Sensor ,อปุ กรณ์บงั คบั การกดสองมอื เป็นตน้

ลักษณะอันตรายทีเ่ กดิ จากเครื่องจักร
ในการทางานกบั เครื่องจกั รพนกั งานมกั ไดร้ ับ

อนั ตราย ดงั น้ี การ๔เคร่ืองจกั รหนีบ ครูด คาด กระแทก
ชน ตี บบี อดั ทบั ตดั เฉือน เจาะ ทาใหไ้ ดร้ ับบาดเจ็บ
สุญเสียอวยั วะ ไปจนกระทงั่ เสียชีวติ ดงั น้ีในรูปแบบการ
ทางานตอ้ งทาดว้ ยคาวมระมดั ระวงั

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คมู่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่อื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หน้า : 28/83

ความปลอดภัยในการทางานกบั เครื่องจักรท่วั ไป
1. หา้ มใชเ้ ครื่องจกั รโดยไม่มหี นา้ ท่ีหรือไมไ่ ดร้ ับปารฝึกอบรมมากอ่ น
2. เคร่ืองจกั รทส่ี ั่งซ้ือใหม่ หรือนามาใชใ้ นกระบวนการผลติ ตอ้ งทาการข้นึ ทะเบยี นและ
ประเมินความเสี่ยงก่อนใชง้ านทกุ คร้งั
3. กอ่ นปฏิบตั ิงานตอ้ งตรวจสอบสภาพเครื่องจกั รวา่ อยใู่ น
สภาพดเี สมอ
4. อยา่ ใชเ้ ครื่องจกั รเกินกาลงั จะเกิดอนั ตราย
5. ใชเ้ คร่ืองจกั รอยา่ งระมดั ระวงั ปฏบิ ตั ิตามค่มู ือ หรือ
ข้นั ตอนทีก่ าหนดเสมอ
6. อย่าถอดเคร่ืองมอื นิระภยั หรือท่คี รอบป้องกนั อนั ตรายจากเคร่ืองจกั รออกโดยเดด้ ขาด
7. สวมใส่อปุ กรณค์ ุม้ ครองความปลอดภยั อย่างเหมาะสม
8. ระวงั อย่าใหม้ ือ หรือส่ วนใดของร่างกายเขา้ ใกลจ้ ุดหมนุ จุดหนีบหรือส่วนเคลอื่ นไหวของ
เคร่ืองจกั ร
9. ขระเครื่องจกั รกาลงั ทางาน อยา่ ปรับแต่งทาความสะอาด หรือพยายามดึงชิ้นงานที่ติดขดั
โดยไม่หยดุ เครื่องกอ่ น
10. สวมใส่เส้ือผา้ ท่ีกระชบั ไมค่ วรใส่เครื่องประดบั ท่ีอาจถกู เคร่ืองจกั รหนีบหรือดึงเขา้ ไปได้
11. ขระทาการตรวจสอบ แกไ้ ข หรือซ่อมแซมเครื่องจกั ร ให้แขวนป้ายเตือน และใส่กญุ แจ
ลอ๊ ค (Log-Out, Tag-Out) ตลอดเวลา
12. หากพบเครื่องจกั ร เคร่ืองมอื
นิรภยั หรือท่คี รอบป้องกนั อนั ตราย
จากเคร่ืองจกั รชารุด หรือสูญหายไป
ใหร้ ีบแจง้ หวั หนา้ งานทนั ที

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หน้า : 29/83

2.ความปลอดภัยในการทางานกับเคร่ืองมือ และเครื่องมือกล

เครื่องมือ หรือ Hand Tools หมายถึง อุปกรณ์ในการทางานทเ่ี ราใชง้ านโดยอาศยั

กาลงั จากมือและแขนโดยทว่ั ไปจะเป็นอุปกรณ์ขนาดเล็ก พอเหมาะพอเจาะกบั มือเรา และมี
น้าหนกั เบา เพ่อื ที่จะไดใ้ ชง้ านไดอ้ ยา่ งสะดวกและ เหมาะสมือนน่ั เอง เชน่ สกดั ตะไบ ไขควง
คอ้ น เป็นตน้

เคร่ืองมือกล มี 2 ชนิด คอื เครื่องมือกล และเคร่ืองมือกลชนิดเคลอื่ นยา้ ยได้
- เครื่องมือกล หมายถงึ เครื่องมือท่ที างานโดยอาศยั พลงั งานจากไฟฟ้า เคร่ืองยนต์
หรือตน้ กาลงั อื่นๆ ปกตจิ ะมีจนาดใหญ่ และมนี ้าหนกั มาก ไมส่ ามารถเคลอ่ื นยา้ ยไดด้ ว้ ยมอื
เช่น เครื่องกลึง สว่านแทน่ /เคร่ืองเจาะ เลอ่ื ยวงเดอื น เป็นตน้

- เครื่องมือกลชนิดเคล่อื นย้ายได้ หมายถงึ
เคร่ืองมือกลขนาดเล็กทส่ี ามารถเคลอื่ นยา้ ยไดง้ ่าย ไมไ่ ดย้ ดึ ติด
แน่นอยู่กบั ที่ เชน่ สว่านมือไฟฟ้า เล่อื ยมอื ไฟฟ้า เคร่ืองเช่ือมฟ้า
เคร่ืองเชื่อมแกส๊ เป้นตน้

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คูม่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอ่ื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 30/83

ความปลอดภัยในการทางานกบั เคร่ืองกลงึ
1. ตรวจสอบส่วนตา่ ง ๆ ของเครื่องกลึงทกุ คร้งั ก่อนการทางาน วา่ อยูใ่ นสภาพพร้อมที่จะ
ทางานอย่างปลอดภยั ถา้ มขี อ้ บกพร่องใหแ้ จง้ ผคู้ วบคมุ แกไ้ ขทนั ที
2. ตอ้ งสวมแวน่ ตานิรภยั ทกุ คร้ังท่ปี ฏิบตั งิ านบนเคร่ืองกลึง
3. กอ่ นเปิดสวิตซ์เคร่ือง ตอ้ งแน่ใจวา่ จบั งาน จบั มีดกลึงแน่นและถอดประแจขนั หัวจบั ออก
แลว้
4. สวติ ซ์หรือป่ มุ นิรภยั ต่าง ๆ ของเคร่ืองกลึง เช่น ทหี่ วั เคร่ือง เบรกที่ฐานเคร่ืองตอ้ งอย่ใู น
สภาพพร้อมที่จะทางาน
5. ขณะกลงึ จะมเี ศษโลหะออกมา ห้ามใชม้ ือดงึ เศษโลหะเป็นอนั ขาด ใหใ้ ชเ้ หลก็ ขอเกี่ยวหรือ
แปรงปัดแทน
6. ห้ามสวมถงุ มือขณะทางานกลงึ รวมท้งั แหวน นาฬกิ า เส้ือผา้ ท่ีหลวม หรือเน็คไท ซ่ึงหวั จบั
งานจะดงึ เขา้ หาหวั จบั จนเป็นอนั ตรายได้
7. ตอ้ งถอดประแจขนั หวั จบั ออกทกุ คร้งั ที่ขนั หรือคลายหวั จบั แลว้ เสร็จ
8. ระวงั ชุดแทน่ เลอ่ื นจะชนกบั หวั จบั งาน เพราะจบั งานส้ันจนเกินไป
9. หา้ มจบั มดี กลึงออกมาจากชุดป้อมมดี ยาวเกินไป และไมค่ วรเลือ่ นแท่นเล่ือนบนออกมาให้
ห่างจากจดุ ก่ึงกลางมากเกินไป จะทาให้ป้อมมดี ไม่แขง็ แรงและมดี สน่ั ได้
10. ห้ามใชม้ ือลูบหวั จบั เพอื่ ให้หยดุ หมนุ ให้ใชเ้ บรกแทนและหา้ มใชม้ ือลบู ชิน้ งานเพราะคม
งานอาจจะบาดมอื ได้
11. การถอดและจบั ยดึ หวั จบั (Chuck) จะตอ้ งใช้
ไมร้ องรบั ท่ีสะพานแท่นเครื่องเสมอ
12. ตอ้ งหยุดเครื่องทุกคร้งั ทจ่ี ะถอดจบั หรือวดั
ชิน้ งาน

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หน้า : 31/83

ความปลอดภัยในการทางานกบั เคร่ืองเจาะ
1. กอ่ นใชเ้ คร่ืองเจาะทกุ คร้งั จะตอ้ งตรวจดูความพรอ้ มของเครื่องก่อนใชเ้ สมอ ถา้ เคร่ือง
ชารุดอาจเป็นอนั ตรายตอ่ ผปู้ ฏบิ ตั ิงานได้
2. การจบั ยดึ ชิน้ งานจะตอ้ งจบั ยึดใหแ้ น่นและจะตอ้ งจบั ใหถ้ ูกวธิ ี
3. ศึกษาข้นั ตอนและวธิ ีการใชเ้ ครื่องเจาะ
และวิธกี ารทางานให้ถกู ตอ้ ง
4. จะตอ้ งแต่งกายให้รดั กุมถกู ตอ้ งตาม
กฎความปลอดภยั
5. จะตอ้ งสวมแว่นตานิรภยั ป้องกนั เศษ
โลหะกระเด็นเขา้ ตา

การบารุงรักษาเครื่องเจาะ
ไม่วา่ จะเป็นเคร่ืองเจาะชนิดใด ใน

การบารุงรกั ษาก็จะใชห้ ลกั การเดยี วกนั จะตา่ ง
กนั ก็ตรงจุดบารุงรักษาจะมากนอ้ ยแตกต่างกนั ไป ซ่ึงวธิ ีการบารุงรักษามีดงั น้ี คือ

1. จะตอ้ งตรวจสอบระบบไฟฟ้าใหอ้ ยู่ในสภาพทีส่ มบูรณต์ ลอดเวลา เมอื่ อุปกรณ์
ไฟฟ้าเกิดชารุดเสียหายจะตอ้ งซ่อมแซมหรือเปลีย่ นใหใ้ ชไ้ ดด้ ี

2. จะตอ้ งตรวจสอบชิน้ ส่วนต่าง ๆ ของเครื่องให้พรอ้ มใชง้ านตลอดเวลา
3. กอ่ นใชง้ านจะตอ้ งหยดน้ามนั หล่อลนื่ ในส่วนท่เี คล่ือนท่ี
4. ควรมแี ผนการบารุงรกั ษาเป็นระยะตามระยะเวลาทีก่ าหนด เป็นการบารุงรักษา
เชิงป้องกนั
5. หลงั จากเลกิ ใชง้ านจะตอ้ งทาความสะอาดและชโลมดว้ ยน้ามนั

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หน้า : 32/83

ความปลอดภัยในการทางานกับเคร่ืองเช่ือม
1. เม่อื เลิกงานใหป้ ิดสวิทชไ์ ฟฟ้าทีจ่ ่ายไปยงั ตเู้ ช่ือม
2. การทางานเชื่อมในที่สูง ตอ้ งใชเ้ ข็มขดั นิรภยั รัดเอวและเกี่ยวยดึ กบั ส่ิงท่มี น่ั คงตลอดเวลา
3. ถา้ จาเป็นตอ้ งเช่ือมภาชนะทีม่ ีสารไวไฟอยู่ภายใน เชน่ ถงั น้ามนั จะตอ้ งลา้ งและทาความ
สะอาดเสียกอ่ น และกอ่ นเช่ือมจะตอ้ งแน่ใจวา่ ไม่มไี อระเหยของสาร ไวไฟตกคา้ งอยู่
4. กอ่ นท่ีจะเชื่อมจะตอ้ งแน่ใจว่าไม่มีวสั ดตุ ดิ ไฟอยใู่ กลก้ บั บริเวณท่ีจะทาการเชื่อม ตอ้ ง
จดั เตรียมถงั ดบั เพลงิ ทีเ่ หมาะสมกบั งานท่ีทาการเช่ือม
5. ถา้ จาเป็นตอ้ งเชื่อมวสั ดหุ รือภาชนะทเ่ี ป็นพิษต่อร่างกาย เชน่ ตะกว่ั โลหะอาบสังกะสี
จะตอ้ งมเี ครื่อง ดูดควนั หรือสวมเคร่ืองกรองอากาศ หรือจดั ใหม้ ีการระบายอากาศทีเ่ หมาะสม
6. อยา่ มองแสงไฟเชื่อมดว้ ยตาเปลา่
7. เคร่ืองเช่ือมทุกชนิดตอ้ งตอ่ สายดินอย่างถกู ตอ้ งและแน่นหนา
8. สายไฟเช่ือมตอ้ งอยู่ในสภาพดี ขอ้ ตอ่ ตอ้ งแน่นหนาและหุม้ ฉนวนให้เรียบรอ้ ย
9. สายไฟเชื่อมไม่แช่น้าในขณะทก่ี าลงั ทางานอยู่
10. ในกรณีท่ีตอ้ งเช่ือมในที่เปี ยกช้ืน ตอ้ งสวมรองเทา้ ยางและหาวสั ดทุ ีเ่ ป็นฉนวนไฟฟ้ารอง
พ้ืนตรงจดุ ท่จี ะทาการเชื่อม
11. ใชห้ นา้ กากและกระจกป้องกนั แสงใหเ้ หมาะสมกบั สภาพของงาน

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คมู่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
หน้า : 33/83

ความปลอดภยั ในการทางานกับเครื่องตดั แก๊ส
1. ก่อนเคลอ่ื นยา้ ยถงั แกส๊ / ลม ตอ้ งถอดหัวปรบั ความดนั ออก และขณะเคล่ือนยา้ ยตอ้ งปิดฝา
หวั ถงั ดว้ ยทกุ คร้ัง ห้ามแบกกลิง้
2. เม่ือตอ้ งวางสายลม สายแก๊ส ขา้ มทางผา่ นตอ้ งแขวนไวส้ ูงเหนือศีรษะ หรือตอ้ งใชไ้ มว้ างก้นั
ท้งั สองขา้ งเพอ่ื กนั คนหรือกนั รถทบั
3. หวั ตดั แก๊ส หวั ปรบั ความดนั ถา้ เกิดบกพร่องตอ้ งแจง้ ผบู้ งั คบั บญั ชาเพื่อ ซ่อมแซมทนั ที
4. ตรวจสายของถงั แก๊ส / ลมอย่างสม่าเสมอ และทกุ คร้ังก่อนนาออกใชส้ ายตอ้ งไม่รว่ั แตก ขอ้
ต่อตอ้ งไม่หลวม และห้ามใชส้ ายทีม่ ีรอยไหม้
5. หัวตดั ตอ้ งมวี าลว์ กนั ไฟกลบั (CHECK VALUE)
6. ก่อนตดั แก๊สตอ้ งแน่ใจวา่ ไมม่ วี สั ดตุ ดิ ไฟ อยูใ่ กล้
บริเวณที่จะทาการตดั พร้อมท้งั จดั เตรียมถงั ดบั เพลิง
7. หลงั จากเลกิ ใชแ้ กส๊ ตอ้ งปิดแก๊สในถงั เสียก่อน

ข้อแนะนา
1. ขณะตดั ดว้ ยแกส๊ ควรใส่ถงุ มือเพื่อป้องกนั ความร้อนและสะเก็ดไฟ ระวงั ไม่ใหส้ ายลม

แกส๊ พาดอยหู่ รือใกลก้ บั สายไฟฟ้า
2. ทอ่ แกส๊ / ลม ทีต่ ้งั อยู่ ตอ้ งผูกโซ่หรือเชือกเพ่อื กนั ลม้ ไวท้ ุกคร้งั และไม่ควรต้งั ไวใ้ กล้

สายไฟฟ้า ท่ออะเซติลีนหรือท่อแกส๊ ตอ้ งต้งั ไวไ้ ม่ควรนอนท่อออกซิเจนหรือท่อลมตอ้ งไม่ให้
เป้ือนน้ามนั จาระบี

ความปลอดภยั ในการทางานกับเคร่ืองตดั ไฟเบอร์
1. กอ่ นปฏิบตั ิงานตอ้ งตรวจสอบใบหินตดั (Cutting Wheel) วา่ ไมแ่ ตกชารุด
2. สวมหนา้ กากหรือสวมแวน่ ตาก่อนทกุ คร้งั
3. สวมถุงมอื หนงั ทุกคร้ังทป่ี ฏิบตั ิงาน
4. ไมค่ วรใชต้ ดั ชิ้นงานเกินกาลงั ของเครื่องตดั
5. ห้ามนาวสั ดุใดๆมาเจยี รหรือลบั ทดี่ า้ นขา้ งโดยเด็ดขาด

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่อื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 34/83

ความปลอดภยั ในการทางานกบั เครื่องตัด เครื่องเจียร
1. ก่อนปฏบิ ตั งิ านตอ้ งตรวจสอบหินเจียรวา่ ไม่แตก ชารุด และตอ้ งมีเครื่องป้องกนั สเกด็ วสั ดุ
กระเดน็
2. ก่อนเจยี รตอ้ งสวมหนา้ กากและแวน่ ตาก่อนทุกคร้งั
3. หา้ มใชด้ า้ นขา้ งของหินเจยี ร เจียรชิ้นงาน
4. หินเจียรทใ่ี ชง้ านจนเกิดความโคง้ ข้ึนบริเวณหนา้ หินเจียร ใหต้ ดั ส่วนทโี่ คง้ นูนออกไปดว้ ย
เคร่ืองมือปรบั แตง่ หนา้ หินเจยี ร
5. การเจยี รชิ้นงานใชห้ ินเจยี รชนิดหยาบก่อน แลว้ จึงใช้หินเจียรชนิดละเอยี ดอกี คร้ัง
6. แท่นรองชิน้ งานตอ้ งวางในแนวระนาบ และห่างจากหินเจยี รประมาณ 1/8 นิ้ว
7. ไมค่ วรเจียรงานเกินกาลงั ของเคร่ืองเจยี ร
8. หวั หนา้ งานมหี นา้ ที่ตรวจสอบพนกั งานให้ปฏบิ ตั ิตามกฏความปลอดภยั

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คมู่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอ่ื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
หนา้ : 35/83

3.ความปลอดภัยในการทางานเก่ียวกับไฟฟ้า

ความปลอดภัยในการปฏิบัติงานเกย่ี วกบั ไฟฟ้า
1. กอ่ นปฏบิ ตั งิ านตอ้ งตรวจดเู สียก่อนวา่ เครื่องมอื และอุปกรณ์ ตา่ ง ๆ ทใี่ ชใ้ นงานไฟฟ้า
ชารุด แตก หกั หรือเปล่า
2. กอ่ นปฏิบตั ิงาน เช่น การตอ่ สายไฟ ควรยกสะพาน
ไฟ (Cut Out) ออกเสียกอ่ น
3. ขณะทางานไมค่ วรหยอกลอ้ กนั เป็นอนั ขาด
4. ไม่ควรเส่ียงอนั ตรายเมอื่ ไมม่ ีความแน่ใจ
5. ขณะทางานมือ เทา้ ตอ้ งแห้ง หรือสวมรองเทา้
6. ก่อนปฏบิ ตั งิ าน ควรจะเขยี นวงจรดูเสียกอ่ นเพอ่ื
ความไม่ประมาท
7. เม่ือเสร็จงาน กอ่ นจา่ ยกระแสไฟฟ้า ควรตรวจสอบวงจรไฟฟ้าใหล้ ะเอยี ดและถูกตอ้ ง
เสียกอ่ น
8. เมื่อจะจา่ ยกระแสไฟฟ้าตอ้ งดใู ห้แน่ใจ วา่ ไม่มีใครปฏิบตั ิงานไฟฟ้าอยู่
9. ไม่ควรนาฟิวส์ท่โี ตกวา่ ขนาดที่ใช้ หรือวสั ดอุ น่ื ๆ เชน่ ลวดทองแดงแทนฟิวส์
10. รอยตอ่ สายไฟฟ้า ตอ้ งใชผ้ า้ เทปพนั สายให้เรียบรอ้ ยเสียก่อน
11. ต่อวงจรใหเ้ สร็จเสียก่อน จึงนาปลายสายท้งั คู่เขา้ แผงสวิทช์
12. สายเคร่ืองมอื ไฟฟ้าตอ้ งใชช้ นิดหุม้ ฉนวน 2 ช้นั ถา้ ขาดตอ้ งเปลยี่ นใหมท่ ้งั เส้น

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คูม่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
หน้า : 36/83

ข้อควรระวงั เกยี่ วกบั การใช้ไฟฟ้า
1. อยา่ ใชส้ วิทช์ปิด-เปิดไฟฟ้าบนเตียงนอน เพราะอาจพลกิ ตวั นอนทบั แตก จะถกู ไฟฟ้าดูดได้
2. อย่าเปิ ดวทิ ยหุ รือใชไ้ ฟฟ้าในห้องน้าท่ชี ้ืนแฉะ ถา้ กระแสไฟฟ้ารว่ั อาจเป็นอนั ตรายถึงชีวิต
ได้
3. อปุ กรณ์ไฟฟ้าทแ่ี ตกชารุด ควรซ่อมแซมหรือ
เปลยี่ นใหเ้ รียบรอ้ ย
4. อยา่ ใชข้ อ้ ตอ่ แยก เสียบปลกั๊ หลายทาง เป็นการ
ใชก้ ระแสไฟเกินกาลงั อาจทาใหส้ ายร้อนและเกิด
ไฟไหมไ้ ด้
5. อย่าใชว้ สั ดุอ่นื แทนฟิวส์ หรือใชฟ้ ิวสเ์ กินขนาด
6. อย่าปลอ่ ยใหส้ ายเครื่องไฟฟ้า เช่น พดั ลม
ลอดใตเ้ สื่อหรือพรม เปลือกหุม้ หรือฉนวนอาจ
แตกเกิดไฟชอ๊ ตไดง้ ่าย
7. อย่าเดินสายไฟชวั่ คราวอย่างลวก ๆ อาจเกิดอนั ตรายได้
8. อยา่ แกไ้ ฟฟ้าเองโดยไมม่ คี วามรู้
9. อยา่ เดนิ สายไฟตดิ ร้วั สังกะสีหรือเหลก็ โดยไม่ใชว้ ิธีร้อยในทอ่ ไฟฟ้าอาจรวั่ เป็นอนั ตรายได้
10. อย่าปล่อยใหเ้ คร่ืองใชไ้ ฟฟ้าเปี ยกน้า เพราะน้าจะเป็ นสะพานให้ไฟฟ้ารวั่ ไหลออกมาได้
11. อยา่ ใชเ้ คร่ืองมอื ไฟฟ้าทีไ่ ม่มีฉนวนหุม้ เป็นทจี่ บั เช่น ไขควง หวั แร้ง เคร่ืองวดั ไฟฟ้า ฯลฯ
12. อย่านาเครื่องใชไ้ ฟฟ้าที่ใชก้ ระแสตรงไปใชก้ บั ไฟกระแสสลบั ควรตรวจสอบให้ดี
เสียก่อน
13. สวทิ ชแ์ ละสะพานไฟ (Cut Out) ทกุ แห่งตอ้ งปิด-เปิ ดไดส้ ะดวก
14. อย่ายืนบนพ้นื คอนกรีตดว้ ยเทา้ เปลา่ ขณะปฏิบตั ิงานเกี่ยวกบั ไฟฟ้า ควรใชผ้ า้ ยางหรือสวม
ใส่รองเทา้

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คมู่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่ือ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หน้า : 37/83

4 . ค ว า ม ปล อด ภั ย ใ น กา ร ทา งา น บ น ที่ สู ง
การทางานบนที่สูง หมายถงึ ลกั ษณะงานท่ีผูป้ ฏบิ ตั ิงานข้ึนไปปฏิบตั ิงานท่ีมรี ะยะห่าง

จากพ้ืนในระดบั ท่เี ป็นอนั ตราย เมอื่ ตกลงมาอาจก่อให้เกดิ การบาดเจบ็ พิการหรือเสียชีวติ ได้

ข้อปฏบิ ตั ใิ นการทางานบนที่สูงเพือ่ ความปลอดภัย
1. เป็นผไู้ ดร้ ับมอบหมายและมีคุณสมบตั ิในการทางานในที่สูง
2. สวมใส่เครื่องแต่งกายใหร้ ัดกมุ และเรียบร้อย
3. จดั เตรียมแสงสวา่ งใหเ้ พียงพอ และพร้อมในการทางาน
4. สวมอปุ กรณืป้องกนั อนั ตรายส่วนบุคคลขณะทางานเสมอ ไดแ้ ก่ ถงุ มือปราศจาคน้ามนั

รองเทา้ นิรภยั เข็มขดั นิรภยั และหมวกนิรภยั
5. ห้ามทางานบนท่ีสูงเพียงลาพงั คนเดียว
6. ห้ามเคล่ือนตวั อยา่ งรวดเร็ว เมอื่ ทางานสูงกว่าพ้นื 2 เมตรข้ึนไป
7. ห้ามโยนส่ิงของหรือเครื่องมอื ใหแ้ กผ่ อู้ ยู่ทสี่ ูง
8. หา้ มทิง้ สิ่งของหรือเคร่ืองมอื ลงสู่เบ้อื งลา่ ง
9. การตดั -เชื่อมบนท่ีสูง ให้ตรวจสอบและเคลอ่ื นยา้ ยเช้ือเพลิง และสารไวไฟทุกชนิดใน

พ้ืนท่ีเบ้อื งล่างก่อน และขณะตดั -เชื่อม ให้ทางานดว้ ยความระมดั ระวงั
10. ผคู้ วบคุมงานตอ้ งดูแลไมใ่ หใ้ คร
เดนิ ผ่านเบ้ืองล่าง จุดทางาน
11. ระวงั ขอยก(Hanger) ชนเมือ่ จา
เป้นตอ้ งทางานในเสน้ ทางของขอ
ยก(Hanger

12. ขณะยืนบนหลงั คากระเบ้ือง ห้ามเหยียบที่แผ่นกระเบ้อื งโดยตรง

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : ค่มู อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่ือ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หนา้ : 38/83

ข้อปฏิบัติในการใช้บนั ไดพาดด้วยความปลอดภัย มดี งั น้ี
1. เลอื กประเภทของบนั ได ให้สามารถรับน้าหนกั คนและงานได้ ขนาดยาวพอเหมาะ ถา้
ทางานเก่ียวกบั ไฟฟ้า ตอ้ งเลอื กบนั ไดที่มีประจเุ ป็นฉนวนไฟฟ้า
2. ตรวจสภาพกอ่ นใชง้ าน บนั ไดตอ้ งแขง็ แรงไม่ชารุด
3. การคล่อื นยา้ ยและการยก บนั ไดยาวไมเ่ กิน 5 เมตร ยกคนเดียวได้ โดยพาดกบั ไหล่
แนวนอน ปลายดา้ นหนา้ สูง 2 เมตร ส่วนแขนอีกขา้ งคอยพยงุ ควบคุมทศิ ทาง
4. การปีนบนั ได บนั ไดตอ้ งแข็งแรงไม่ชารุด วางบนั ไดบนฐานทม่ี น่ั คง ไม่ลืน่ และวางใหท้ า
มมุ ประมาณ 68-75 องศา
5. การทางานบนบนั ได งานท่ีทาห่างจากข้นั บนั ได(บน) ไมเ่ กิน 1 เมตร ถา้ ทางานบนทส่ี ูงให้
คาดเข็มขดั นิรภยั

ข้อห้าม
- หา้ มใชบ้ นั ไดขณะทางานร่าวมกนั มากกว่า 1 คน
- ห้ามดดั แปลงบนั ไดไปใชง้ านอย่างอ่นื เชน่ ทาเป็นทางเดินระหว่างตกึ
- หา้ มนง่ั ทางานบนข้นั บนั ได

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่อื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
ความปลอดภัยในการใช้น่งั ร้าน หนา้ : 39/83
นง่ั ร้าน หมายความวา่ ที่ทางานซ่ึงจดั ไว้
สูงจากพ้ืนดนิ หรือจากพ้นื ของอาคาร หรือส่วน
ของงานก่อสร้าง สาหรับเป็นทร่ี องรับผผู้ ทู้ างาน
หรือวสั ดเุ ป็นการกอ่ สรา้ งชว่ั คราว ลกั ษณะ
อนั ตรายคือการตกลงมา อาจไดร้ บั บาดเจ็บ
พกิ าร หรือเสี่ยงชีวิต มีท้งั แบบชนิดอยูก่ บั ท่ี

ข้อปฏิบตั ใิ นการทางานเกยี่ วกบั น่ังร้านเพื่อความปลอดภยั มดี งั น้ี
1. การประกอบนงั่ รา้ นตอ้ งไดร้ บั อนุญาตและตรวจสอบก่อนใชง้ าน
2. ตอ้ งป้องกนั ร่วงหนา้ มใิ หว้ สั ดุ หรือเศษวสั ดตุ กในระหวา่ งกอ่ ต้งั หรือระหว่างใชง้ าน แต่

ละระดบั ของนงั่ ร้านจะตอ้ งปูดว้ ยกระดาน ไมใ้ ห้เตม็ ท่ี และมีราวไมก้ ้นั ระดบั ของพ้ืนโดยรอบ
3. ชอ่ งทางข้นึ ลงของแตล่ ะข้นั บนั ได จะตอ้ งมขี นาดพอเหมาะในการข้นึ ลง
4. ยดึ กระดานแต่ละแผน่ ให้แน่น
5. การกอ่ ต้งั หรือร้ือถอนตอ้ งหย่อนวสั ดุหรืออปุ กรณ์ทกุ อย่างของนงั่ ร้านลงมา โดย

ปลอดภยั ห้ามโยนลงมา

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คมู่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 40/83

นงั่ ร้านเคล่อื นที่
1. ห้ามเขน็ นงั่ รา้ นขระทม่ี ีบคุ คลใดๆอยดู่ า้ นบน
2. หา้ มเข็นนงั่ ร้านลอ้ เล่ือนขา้ มส่ิงกีดขวางตา่ งๆ เช่น สายไฟ ท่อน้า เป็นตน้ รวมถงึ หา้ มเข็น

นงั่ รา้ นผ่าน บริเวณท่ีเป็นหลมุ หรือพ้ืนทล่ี าดเอยี ง พ้ืนที่ขรุ ะขระ
3. การเขน็ นงั่ รา้ น ห้ามมใิ หผ้ เู้ ขน็ นงั่ ร้านอย่ดู า้ นในของโครงนงั่ รา้ นเดด็ ขาด
4. ไมค่ วรเขน็ นง่ั ร้านเพยี งลาพงั จานวนผุเ้ ข็นนง่ั ร้านควรมคี วามเหมาะสม กบั น้าหนกั และ

ขนาดของนง่ั ร้าน
5. ตรวจสอบให้แน่ใจวา่ บริเวณทีเ่ ขน็

นง่ั รา้ นไป ไมม่ สี ่ิงกีดขวางดา้ นบน เช่น
สายไฟ

6. บริเวณท่เี ขน้ นงั่ รา้ นไป ตอ้ งบอก
ให้ผูท้ ่ีปฏิบตั ิงานบริเวณน้นั หลบไปกอ่ น
ป้องกนั นง่ั รา้ นลม้ ทบั

7. เม่อื เข็นนง่ั ร้านไปถงึ บริเวณทีท่ างาน
ให้ยึดคายนั นงั่ รา้ นให้แน่นหนา และ
ล็อคลอ้ นง่ั ร้านทกุ ขา้ ง

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอ่ื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังท่ี : 01
หนา้ : 41/83

5 . ค ว า ม ปล อ ด ภั ย ใ น ก า ร ทา ง า น กั บ วั ตถุ อั น ต ร า ย หรื อ ส า ร เ ค มี
สารเคมี หมายถึง สารทีป่ ระกอบดว้ ยธาตุเดียวกนั หรือสารประกอบจากธาตตุ ่างๆ

รวมกนั ดว้ ยพนั ธะเคมี

สารเคมอี นั ตราย หมายความว่า ธาตุ
สารประกอบ หรือสารผสม ซ่ึงมสี ถานะ
เป็นของแขง็ ของเหลว หรือกา๊ ซ ไมว่ ่าจะ
อย่ใู นรูปของเสน้ ใย ฝ่นุ ละออง ไอ ฟมู ที่
มคี ุณสมบตั ิอยา่ งหน่ึงอยา่ งใด หรือหลาย
อยา่ งรวมกนั

วัตถุอนั ตราย หมายถึง วตั ถุทีส่ ามารถลกุ ไหมไ้ ด้ ตดิ ไฟได้ และระเบดิ ได้ ซ่ึงวตั ถุ
อนั ตรายเหล่าน้ีจะมกี ฏหมายควบคุมพิเศษ และมขี อ้ บงั คบั ในการทางานโดยเฉพาะอกี ดว้ ย

ข้อปฏิบตั ิในการทางานกับสารเคมอี ันตรายและวตั ถุอันตราย
1. พ้ืนทจี่ ดั เกบ็ วตั ถุอนั ตรายหรือสารเคมี ตอ้ งมกี ารระบายอากาศทด่ี ี
2. กาหนดผทู้ ี่สามารถเขา้ -ออก พ้ืนที่ และมีป้ายช้ีบง่ ชดั เจนไวห้ นา้ ทางเขา้ -ออก
3. หา้ มผทู้ ไี่ ม่มหี นา้ ทเ่ี กี่ยวขอ้ ง เขา้ -ออก พ้ืนท่ีจดั เกบ้ สารเคมแี ละวตั ถอุ นั ตรายเด็ดขาด
4. ผปู้ ฏบิ ตั ิงานตอ้ งสวมใส่ PPE เช่น หนา้ กาก

แว่นตา ถงุ มือทุกคร้ังกอ่ นเร่ิมงาน
5. ถา้ ไดร้ ับอุบตั ิเหตจุ ากสารเคมี ผเู้ ขา้ ทาการ

ชว่ ยเหลือจะตอ้ งรีบขน้ ยา้ ยผปู้ ่ วยออกไปสู่บริเวณ
ท่ีโลง่ โดยเร็วทส่ี ุด และปฏบิ ตั ิตาม MSDS ของสารเคมีน้นั ๆ

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คูม่ ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
หนา้ : 42/83

ข้อปฏิบัตใิ นการทางานกบั สารเคมอี นั ตรายและวตั ถอุ นั ตราย (ต่อ)
6. หีบห่อหรือภาชนะบรรจุสารเคมที ุกชนิดตอ้ งมีฉลากบง่ ช้ีทช่ี ดั เจน
7. กอ่ นทางานตอ้ งทราบชนิด และอนั ตรายทีอ่ าจเกิดข้นึ จาก MSDS
8. หลกี เลย่ี งการสมั ผสั สารเคมโี ดยตรง
9. ห้ามรับประทานอาหาร เคร่ืองดมื หรือสูบบุหรี่ ขณะทางานกบั สารเคมี
10. ก่อนทานอาหาร สูบบุหร่ี หรือเขา้ หอ้ งน้า ตอ้ งถอดอุปกรณ์ป้องกนั อนั ตราย และลา้ ง

มอื หสะอาดกอ่ นทกุ คร้ัง
11. ห้ามผทู้ ไี่ ม่มีหนา้ ท่ีเก่ียวขอ้ งทางานเกี่ยวกบั สารเคมี
12. หากสารเคมีหก ตอ้ งรายงานผบู้ งั คบั บญั ชา ทาการกาจดั ตามวธิ ีแนะนาของคู่มอื
13. อปุ กรณป์ ้องกนั อนั ตรายทใี่ ชแ้ ลว้ ตอ้ งทาความสะอาด หรือทาลายท้ิงตามคาแนะนา
14. เมือ่ ทางานเสดตอ้ งลา้ งมือ อาบน้า และผลดั เปล่ยี นเส้ือผา้
15. การเก็บสารเคมีควรแยกเกบ็ ให้เป็นระเบียบตามชนิดและประเภท ของสารเคมี
16. เมอื่ สารเคมีกระเด็นโดนผวิ หนงั รีบลา้ งบริเวณทโี่ ดนสารเคมที นั ทใี ห้ลา้ งอยา่ งนอ้ ย 15
นาที
17. ถอดเส้ือผา้ ท่ีถูกสารเคมอี อกทนั ที หากรุนแรงมากใหล้ า้ งน้าอกี คร้ัง
18. เมือ่ สารเคมกี ระเด็นเขา้ ตา ควรปฏบิ ตั ิ ดงั น้ี

- ไปที่อา่ งลา้ งตาฉุกเฉิน
- ลมื ตาตลอดเวลาในน้า โดยให้
น้าไหลผ่านตา ประมาณ15 นาที
- รีบพบแพทยหื รือพยาบาลทนั ที

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมื่อ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หน้า : 43/83

6 . ค ว า ม ป ล อ ด ภั ย ใ น ก า ร ทา ง า น กั บ ภ า ช น ะ รั บ แ ร ง ดั น แ ล ะ ภ า ช น ะ บุ ร ร จุ ก๊ า ซ

ข้อปฏิบตั ิในการทางานเก่ยี วกบั ภาชนะรับแรงดันและภาชนะบรรจุก๊าซ มีดงั น้ี
1. พิจารณาเลอื กใชข้ อง วสั ดุ อุปกรณท์ ่ีไดม้ าตรฐาน และมีวิศวกรรับรอง
2. การติดต้งั เลอื กทาเลให้เหมาะสม เป็นสดั ส่วนมผี นงั ก้นั
3. บริเวณใกลเ้ คียงไม่ควรมผี ปู้ ฏบิ ตั ิงานอนื่ อยู่ โดยเฉพาะดา้ นหนา้ ฝาภาชนะรับแรงดนั จะมี

อนั ตรายสูง
4. สาหรบั บรรจุก๊าซ โดยเฉพาะก๊าซทไี่ วไฟ เชน่ กา๊ ซปิโตรเลยี ม ตอ้ งพจิ ารณาตดิ ต้งั ไวน้ อก

อาคารโรงงาน บริเวณท่ีไม่๔กแสงแดดและฝน อากาศถ่ายเทไดด้ ี ไมม่ สี ิ่งทก่ี อ่ ให้เกิดประกาย
ไฟ มีร้ัวลอ้ มรอบพร้อมป้ายเตือน มอี ปุ กรณืดบั เพลิงชนิดที่เหมาะสม ติดต้งั ไวใ้ นบริเวณ
ใกลเ้ คยี ง

5. หา้ มใชง้ านท่คี วามดนั สูงกว่าท่ีกาหนดเด็ดขาด เพราะอาจเกิดการระเบิดไดต้ ลอดเวลา
6. ผทู้ ีไ่ ดร้ ับการควบคุมตอ้ งไดร้ บั การฝึกอบรม ดา้ นความปลอดภยั ในการทางานเก่ียวกบั
ภาชนะรบั แรงดนั และภาชนะบรรจุกา๊ ซ
7. การตรวจสอบความปลอดภยั ในการทางาน ภาชนะรับแรงดนั ตอ้ งตรวจทุกปี ส่วน
ภาชนะบรรจุก๊าซ ตอ้ งพจิ ารณาตามความเหมาะสม เชน่ ท่อออกซิเจน ตรวจทุก 3 ปี ถงั
ปิโตรเลยี มเหลว ตรวจ 5 หรือ 10 ปี โดยผตู้ รวจสอบจะตอ้ งเป้นวศิ วกรตาม พรบ.วิศวกร

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : ค่มู ือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
7.ความปลอดภัยในการจัดเก็บวัสดุ หนา้ : 44/83

การจัดเกบ็ วัสดทุ ี่มีลักษณะเป็ นรูปทรงเป็ นกล่อง
1. กล่องทบ่ี รรจุวสั ดุควรวางบนฐานรองวสั ดุเพอ่ื

สะดวกต่อการเคลอื่ นยา้ ยและเพอื่ ป้องกนั ความชื่น
กน้ กล่อง

2. ความสูงของวสั ดตุ อ้ งคานึงถงึ ขอ้ จากดั ของ
อปุ กรณเ์ คร่ืองมอื ท่ใี ชใ้ นการเคลอื่ นยา้ ย/จดั เก็บ

ส่ิงท่ีสาคญั ที่ควรพิจารณา คือ ของของกล่องน้นั ไมส่ ามารถรับน้าหนกั ไดม้ าก ดงั น้นั ในการ
จดั วาง ควรใชก้ ระดาษวางคน่ั ระหว่างแต่ละข้นั ของกลอ่ งทวี่ างซ้อนกนั อย่เู พอ่ื ป้องกนั การ
เล่ือนและลม้ ลงของกองวสั ดุ

การจัดเก็บวสั ดุที่มีลักษณะ/รูปทรงเป็ นถงั บาร์เรลและถังทรงกระบอก
1. การจดั เก็บวสั ดทุ ีม่ ลี กั ษณะดงั กล่าว ในแนวนอนบนพ้ืน ตอ้ งคานึงถงึ การจดั การท่ี

สมมาตรและเป็นระเบยี บเท่ากนั เพอ่ื ใหก้ องวสั ดุมีความมนั่ คง โดยจดั วางกองพสั ดุซอ้ นกนั
เป็นรูปทรงพีระมดิ โดยแถวแรกท่อี ย่ชู ้นั ลา่ งสุดตอ้ มลี มิ่ หรืออปุ กรณย์ ดึ ท่ีปลายท้งั สองดา้ น
เพ่ือป้องกนั ไมใ่ ห้วสั ดุเลื่อนไปมาได้

2. การจดั เก็บวสั ดดุ งั กล่าวในแนวต้งั บนพ้นื ควรใชบ้ านรองวสั ดุ เชน่ แผ่นรอง เพือ่ ความ
สะดวกในการเคลอ่ื นยา้ ย และเพมิ่ ความนั่ คง
ในการซอ้ นกนั ระหว่างช้นั ของกองวสั ดุข้นึ อยู่
กบั น้าหนกั ของวสั ดุและความแขง็ แรงของถงั

3. การจดั เกบ็ ในแนวนอบนช้นั วาง ตอ้ งออก
แบบช้นั วาง Racks ให้มีขนาดพอดี กบั รูปทรง
ของถงั ดงั กลา่ ว

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอ่ื : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
หนา้ : 45/83

การจดั เก็บวสั ดทุ ม่ี ลี กั ษณะเป็ นถุงหรือกระสอบ
1. ผมุ้ ดั ปากถุงใหเ้ รียบรอ้ ยและวางปากถุงเขา้ ดา้ นในของกองวสั ดุ เพื่อป้องกนั มใิ หว้ สั ดุ

ภายในถงุ นนั่ ร่วงหล่นออกมา เมื่อปากกถุงขาดหรือแตก แลว้ จึงวางแถวทีส่ องและแถวถดั ข้นึ
ไปโดยวางสลบั หรือวางไว้ ระหว่างถุงสองถงุ ในแถวลา่ ง

2. เม่ือวางซอ้ นถงุ หรือกระสอบสูงเกิน 5 ฟุต จะตอ้ งลด
แถวหนา้ ลงไปหน่ึงแถว และหลงั จากน้นั ถา้ วางสูงข้นึ
ไปทุกๆ 3 ฟุต จะตอ้ งลดแถวหนา้ ลงหน่ึงแถวเสมอ

3. ในการเคลอ่ื นยา้ ยตอ้ งนาถุง หรือกระสอบออกจากกองทางดา้ นบนเสมอ อย่าดงึ ออกจาก
ตรงกลางหรือทมี่ ุมดา้ นใดดา้ นหน่ึง ท้งั น้ีเพ่อื ป้องกนั มิให้กองกระสอบ หรือถงุ น้ีลม้ ลงมา
และควรใหค้ วามระมดั ระวงั ไมท่ าใหถ้ งุ หรือกระสอบ เกิดการฉีกขาด

การจัดเก็บวัสดุจาพวกไม่ท่อนหรือไม้แผ่น
1. ควรเกบ็ ไม่ทอ่ นหรือไมแ่ ผน่ ไวภ้ ายนอกโรงงาน
ยกเวน้ ว่ามีบางส่วนท่ีตอ้ งใชร้ ีบดว่ น การจดั เกบ็ ควร

แยกประเภท ตามขนาดและความยาวโดยแยกกองขนาดของไมไ้ วต้ ่างหาก
2. พ้นื ทีท่ ่ีใชจ้ ดั เก็บกองไมจ้ ะตอ้ งแขง็ แรง ถา้ จะเกบ็ ไวน้ านควรเป็นพ้ืนคอนกรีต มีการ

ระบายน้าดี ไมเ่ ป็นทีข่ งั น้า และตอ้ งมกี ารตรวจสอบเป็นระยะๆ ดวู ่ากองไมท่ ่อนไม่เล่ือนตวั
กระจดั กระจาย

3. ในการจดั เรียงไมแ้ ต่ละท่อน ควรมกี ารวางไมห้ รือวสั ดุทแ่ี ขง็ แรงหนุนในแนวขวางกบั
ท่อนไมก้ ่อนเพ่ือความสะดวกในการเคลอื่ นยา้ ยและเพื่อใหเ้ กิดการระบายอากาศที่ดี ร่วมท้งั
ไม่ควรจดั วางกองไม้ ทอ่ นหรือไมแ่ ผ่น ใหส้ ูงมากนกั โดยทว่ั ไปไมค่ วรสูงเกิน 6 ฟตุ ท้งั น้ีเพอ่ื
ความสะดวกในการเคลอ่ื นยา้ ยโดยแรงคน แต่ถา้ ใชเ้ คร่ืองจกั รหรือเครื่องยนตใ์ นการ
เคล่อื นยา้ ย อาจจดั วางกองไมไ้ ดส้ ูงถงึ 16 ฟตุ หรือมากกวา่ แต่ไม่ควรสูงกวา่ 20 ฟตุ ซ่ึง
สามารถยก เคลอื่ นยา้ ย โดยรถยกได้

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : ค่มู อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเม่ือ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
หนา้ : 46/83

8 . ค ว า ม ปล อ ด ภั ย ใ น ก า ร เ ค ล่ื อ นย้ า ย แ ล ะ จั ด เ ก็ บ วั สดุ ด้ ว ย แ ร ง ค น

ความปลอดภัยในการเคลอ่ื นย้ายวสั ดุด้วยมือ
1. พจิ ารณาดูความสามารถดา้ นร่างกายของตวั เอง “ยกไหวหรือไม่”
2. วางเทา้ ให้ห่างจากวถั ตุประมาณ 8-12 น้ิว แยกขาออกเลก็ นอ้ ย เพื่อการทรงตวั ทดี่ ี
3. ยอ่ ตวั ลงหรือนง่ั ยองๆ โดยใหห้ ลงั ตรง และวจบั ของน้นั ให้มนั่ คงดว้ ยฝ่ามอื
4. ยกวตั ถุข้ึนตรงๆ โดยใหเ้ ขา่ เป้นส่วนท่ีรับน้าหนกั หลงั ตรงให้ใชก้ าลงั ขา อยา่ ใชก้ าลงั
ของส่วนหลงั เป็นอนั ขาด
5. การวางวตั ถลุ ง ก็ใหใ้ ชห้ ลกั การเดยี วกนั กบั ยกของข้ึน

การยกส่ิงของหรือเคลื่อนยา้ ยใดๆ จะตอ้ งรูจ้ กั วธิ ีทีถ่ ูกตอ้ ง หากทาไม่ถกู วธิ ีแลว้ อาจกอ่ ให้เกิด
อนั ตรายได้ ซ่ึงการยกของหนกั ตามมาตรฐาน ตามขอ้ กาหนดกฏหมาย มกี ารแบง่ ประเภทไวด้ งั น้ี

พนักงานชาย ยกไม่เกิน 50 กิโลกรัม พนกั งานหญงิ ยกไม่เกนิ 25 กิโลกรัม

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คู่มอื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้ังที่ : 01
หน้า : 47/83

ความปลอดภัยในการใช้รถลากพาเลท แฮนด์ลฟิ ต์ (Hand Pallet truck)
1. แตง่ กายใหเ้ หมาะสม สวมใส่อุปกรณ์คุม้ ครองความปลอดภยั ส่วนบุคคล เชน่
รองทา้ นิรภยั
2. ควรยกข้นึ เพียงเลก็ นอ้ ยในสามารถเคล่ือนตวั ได้ ไมจ่ าเป็นตอ้ งยกข้ึนสุด นอกจาก
จะไม่ตอ้ งอกแรงเกินจาเป็นแลว้ ยงั ช่วยให้กระบอกยกไม่รับ
ภาระมากเกินไป ป้องกนั ความเสียหายและชว่ ย
รกั ษาสมดลุ ยใ์ นการเคลอ่ื นทอี่ กี ดว้ ย
3. เมื่อไมไ่ ดใ้ ชง้ านไม่ควรยกขอ้ งคา้ งไว้
4. เมือ่ งาไมย่ กข้นึ หยุดโยกป้ัมข้ึน ไม่ควรฝืนยกและหาสาเหตุ
5. ขณะใชง้ าน ยก ลาก เคลื่อนท่ี ไม่ควรมผี ใู้ ดอยู่ใกลด้ า้ นของงาทยี่ กของ คนควรอยูด่ า้ นฝ่ัง
ของคนั โยก เพราะจะเป็นตาแหน่งที่ปลอดภยั ขณะทางาน ขระวางพาเลทให้ระวงั เทา้
6. ใชร้ ถในพ้นื ที่ท่กี าหนดไม่บรรทกุ ของเกินพิกดั
7. ไม่ควรนารถไปท้งิ ไวก้ ลางแดด โดนฝนนานๆ เพราะจะทาให้อุปกรณต์ ่างๆเส่ือมสภาพเร็ว

ความปลอดภัยในการใช้รถเข็น
การใชร้ ถเขน็ ในการเคล่ือนยา้ ยวสั ดจุ ะทาให้การเคล่ือนยา้ ยวสั ดุปลอดภยั
และมีความสะดวกรวดเร็วมากข้ึน อยา่ งไรกต็ าม การใชร้ ถเข็นอยา่ งไม่

ถูกวิธี อาจก่อใหเ้ กิดอบุ ตั เิ หตทุ ้งั ตอ่ ตวั พนกั งาน และผทู้ เี่ ก่ียวขอ้ งได้
1. อยา่ ใชร้ ถเขน็ ผิดวตั ถปุ ระสงค์ เชน่ โดยสารไปกบั รถเข็น หรือใชร้ ถเข็น

ผลกั ดนั สิ่งของ หรือรถคนั อ่ืน
2. อย่าบรรทกุ ข้าหนกั เกินกว่ารุเขน็ จะรับได้
3. จดั วางสิ่งของให้ของท่หี นกั สุดอยดู่ า้ นลา่ ง
4. ขระเขน็ รถใหเ้ ดินดว้ ยความเร็วปกติ อยา่ วิง่
5. อย่าเข็นรถดว้ ยมือทีล่ ืน่ หรือเปี ยกน้าเพราะจะบงั คบรถไดไ้ มส่ ะดวก

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เรื่อง : คมู่ อื ความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมือ่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ที่ : 01
หนา้ : 48/83

6. ขระจอดรถให้ลอ็ คลอ้ หรือนาส่ิงของมาวางขดั ลอ้ ไวเ้ สมอ
7. เม่อื เขน้ ผา่ นทางลาดพ้นื ที่เปี ยก ลน่ื หรือขรุ ะ ใหเ้ ดนิ อยา่ งชา้ ๆ ดว้ ยความระมดั ระวงั
8. อย่าจอดกีดขวางทางเดนิ ประตู หรือส่ิงของทพี่ นกั งานคนอืน่ ตอ้ งหยิบใช้
9. การเข็นรถลงทางลาดให้รถเข็นอยู่ดา้ นหนา้ ถา้ เปน้ การเขน็ ข้ึนทางลาด ใหเ้ ขน็ อยู่ดา้ นหลงั
10. เมื่อถงึ ทางแยกหรือบริเวณมมุ ใหห้ ยุดรถเพราะอาจชน กบั เพอ่ื ร่วมงานที่เดนิ ผา่ นมาได้
ใหท้ างคนเดินไปก่อน

ข้อปฏิบัตใิ นการใช้อุปกรณ์ลาเลียงเพ่อื ความปลอดภัย
1. ผคู้ วบคมุ อปุ กรณ์ลาเลียงตอ้ งผา่ นการอบรม และหา้ มไมใ่ หผ้ ไู้ มม่ หี นา้ ท่ีเดนิ เครื่อง
2. ผูป้ ฏบิ ตั ิงานตอ้ งสวมใส่เส้ือผา้ ท่เี หมาะสมและควรระมดั ระวงั ไมใ้ หเ้ ส้ือผา้ ผม หรือ

เครื่องประดบั หรือส่วนของร่างกายอ่ืนๆ เขา้ ไปสมั ผสั ในส่วนทีเ่ คลอื่ นที่ ของอปุ กรณล์ าเลยี ง
เพราะอาจถูกหนีบหรือดงึ เขา้ ไปในอปุ กรณืได้

3. ผปู้ ฏบิ ตั ิงานตอ้ งสวมใส่อปุ กรณป์ ้องกนั อนั ตรายส่นบคุ คล ใหเ้ หมาะสมกบั ลกั ษณะงาน
4. ห้ามถอดอุปกรณ์นิระภยั หรืออปุ กรณ์ป้องกนั อนั ตรายออก
5. หา้ มผูป้ ฏบิ ตั งิ านเดินขา้ ม หรือข้นึ ไปนง่ั ยืน เดิน บนอุปกรณ์ ลาเลียงโดยเด็ดขาด
6. ก่อนใชง้ านหรือเปิดเครื่องอปุ กรณ์ลาเลยี ง ผคู้ วบคุมควรตรวจสอบใหแ้ น่ใจว่า
ผปู้ ฏบิ ตั งิ านทุกคน อยใู่ นตาแหน่งท่ีปลอดภยั ก่อนเดนิ เครื่อง และถา้ เป้นไปไดค้ วรมีการให้
สญั ญาณเตอื น เช่น แสง เสียง เพือ่ ให้ผปู้ ฏิบตั งิ านทราบวา่ จะเริ่มเดนิ เครื่อง
7. รักษาความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อย
8. บารุงรกั ษาตามคาแนะนาของผผู้ ลิต

Safety Manual หมายเลขเอกสาร
MN-SAF-01
เร่ือง : คู่มือความปลอดภยั อาชีวอนามยั
และสภาพแวดลอ้ มในการทางาน ออกเอกสารเมอื่ : 02/12/62
แกไ้ ขคร้งั ท่ี : 01
ความปลอดภัยในการใช้รถยก (Forklift) หน้า : 49/83

ฟอร์คลิฟเครื่องยนตแ์ บบนง่ั ฟอร์คลฟิ ไฟฟ้าแบบยืน

ค่มู ือการใช้รถยก FORKLIFT อย่างถกู วธิ ี
1. ผทู้ ีไ่ ดร้ บั การอนุญาต และอบรมอยา่ งถกู ตอ้ งเทา่ น้นั
ถงั จะสามารถขบั ฟอร์คลิฟได้

2. ตรวจสภาพรถทกุ คร้งั ก่อนเร่ิมงาน

3. รายงานโดยทนั ทีทนั ใดตอ่ หวั หนา้ งาน เมอ่ื ตรวจพบ
ส่ิงบกพร่องเสียหาย หรือเมอ่ื ตอ้ งการซ่อม

4. อยา่ บรรทุกน้าหนกั เกิน