เสภาเรื่องขุนช้างขุนแผน(1)

เสภาเร่ืองขนุ ชา้ งขนุ แผน

ตอน ขุนชา้ งถวายฎีกา

มัธยมศึกษาปที ี่ 6

เสภาเร่ืองขนุ ช้างขนุ แผน ตอน

ขุนช้างถวายฎีกา

ไมป่ รากฏหลักฐานชัดเจนวา่ ใครเป็นผู้แต่ง
จุดประสงค์ในการแต่ง : ใชข้ ับเสภา

ลกั ษณะคาประพนั ธ์ : กลอนเสภา

กลอนเสภาเปน็ คาประพนั ธ์ชนิดหนงึ่ ซงึ่ แต่งเพ่อื
ใช้ขับ เพราะใชเ้ ปน็ กลอนขบั จึงกาหนดคาไม่แนน่ อน
มุ่งการขบั เสภาเป็นสาคัญ จงึ ใชค้ า ๗ คา ถึง ๙ คา
การสง่ สมั ผัสนอกเหมอื นกบั กลอนสุภาพ แตไ่ ม่บงั คับ
หรือห้ามเสยี งสูง ตา่ ตามจานวนคาแต่ละวรรค
อยู่ในเกณฑ์กลอน ๗-๙

แผนผัง

กลอนเสภา

เสภาเรือ่ งขุนช้างขุนแผน
ตอน ขุนช้างถวายฎกี า

สมเด็จพระยาดารงราชานุภาพ ทรงอธบิ ายว่า เสภาเรื่องขุนชา้ ง
ขุนแผนเบ้อื งตน้ เล่าเพียงมุขปาฐะ (นิทานขนาดยาว) แลว้ แตง่ เปน็ กลอน
เสภาเฉพาะบางตอน บทเสภาสานวนหลวงนบั วา่ บริบูรณ์ในสมยั รชั กาลที่ ๓
วรรณคดีสโมสรในสมยั รัชกาลท่ี๖ ยกยอ่ งให้เสภาขนุ ช้างขนุ แผนเปน็ ยอด
ของกลอนสุภาพทม่ี ีความไพเราะดีเลิศท้ังดา้ นเน้อื หาและกระบวนกลอน

ประวตั ิ

สันนิษฐานว่าเป็นเร่อื งเกิดในสมยั สมเดจ็ พระรามาธบิ ดที ี่ ๒
ซ่ึงมหี ลักฐานอยูใ่ นคาให้การชาวกรุงเก่า ซึง่ เมือ่ ถงึ กรงุ รัตนโกสนิ ทร์
เร่ืองทแี่ ตง่ ไวแ้ ต่เดิมเหลือเพียงบางตอน พระบาทสมเด็จพระพุทธเลศิ
หลา้ นภาลัย จึงมีรับสงั่ ใหก้ วหี ลายทา่ นช่วยกนั แตง่ เพ่ิมเติม และพิมพ์
ขึน้ ครั้งแรกในปีพทุ ธศักราช ๒๔๖๐

ที่มาของเร่ือง

เรอ่ื งขนุ ชา้ งขุนแผนเป็นตานานเล่าสืบตอ่ มาในเมืองสุพรรณบรุ ีและ
กาญจนบุรี มีเค้าเรอ่ื งมาจากเร่อื งจรงิ ต้งั แต่สมยั กรงุ ศรอี ยุธยาเปน็ ราชธานี
ขนุ แผนเป็นทหารเอกของพระพนั วษา สามารถยกกองทพั ไปปราบเจ้านคร
เชยี งใหม่ ซง่ึ แยง่ ชงิ พระราชธดิ าของพระเจา้ กรงุ ศรสี ัตนาคนหุตลา้ นชา้ ง
ที่จะสง่ มาถวายสมเด็จพระพันวษา ในทส่ี ุดขุนแผนก็เป็นฝ่ายชนะ

ท่ีมาของเรื่อง

เรอื่ งน้มี ปี รากฏอยู่ในหนงั สอื ”คาใหก้ ารชาวกรุงเก่า...” ซ่ึงนบั วา่
เป็นเคา้ ท่มี าของเรอ่ื งขนุ ช้างขนุ แผน นับเป็นนิทานพื้นบา้ นเรอ่ื งยาวท่ีสดุ
ของชาวสุพรรณบรุ ี คร้ังกรงุ ศรอี ยธุ ยาตอนตน้ คอื สมยั พระพันวษา
ซึ่งเขา้ ใจกันว่า คือสมเดจ็ พระรามาธิบดีท่ี ๒ เพราะมเี นอื้ เร่อื งตรงกับ
ประวัตศิ าสตร์ ตอนทาศกึ เชียงใหม่

ทีม่ าของกลอนเสภา

การขับเสภาสนั นษิ ฐานวา่ มวี วิ ัฒนาการมาจากการเล่านิทาน เลา่ นทิ านน้ัน

ฟงั กนั นานเขา้ กน็ า่ เบื่อ เห็นเป็นเร่ืองจาเจ จึงมคี นคิดจะเล่าให้แปลกโดยแต่งเป็นบท
กลอนใหค้ ลอ้ งจองกันใช้ขับลานา มีกรับเป็นเครือ่ งเคาะจงั หวะ และนยิ มเล่าเร่ืองขุนช้าง
ขุนแผนอยเู่ พียงเรอื่ งเดียว อาจเป็นเพราะเร่อื งขนุ ชา้ งขนุ แผนนเี้ ป็นเรอ่ื งสนุก ถอดแบบ
ชวี ิตคน มีท้ังสุขและทกุ ข์ ก่อให้เกดิ ความสะเทอื นอารมณเ์ ปน็ ท่จี ับใจของผู้ฟงั

เสภาเร่ืองขนุ ช้างขนุ แผน

เนือ้ เรื่องย่อ ก่อนจะมาถงึ

ตอน ขุนช้างถวายฎกี า

พมิ พลิ าไลย พลายแกว้ และขนุ ชา้ งเป็นเพ่อื นเล่นกันมาต้ังแต่
เด็ก

ฉนั ทาให้
แมพ่ ิมจ๊ะ

เมือ่ พิมพิลาไลยได้เตบิ โตข้ึนเป็น
สาวงาม ก็ไดพ้ บรักกับพลายแก้วอกี คร้ัง
ขณะที่พลายแก้วบวชเป็นเณรทีว่ ัดปา่
เลไลยก์ เณรแก้วเหน็ นางพมิ ก็มใี จ
รักใครช่ อบพอจนถงึ กับแอบสึก
ไปหานางบนเรอื น

ฝ่ายขุนช้างผู้ร่ารวยแตม่ ี
รปู ร่างหนา้ ตาอปั ลกั ษณ์ กห็ ลงรัก
นางพิม จึงอ้อนวอนใหแ้ มเ่ ทพทอง
ผ้เู ป็นมารดาไปสขู่ อ

ฝ่ายนางพิมกเ็ กรงวา่ มารดาจะรับ
ขนั หมากของขนุ ช้างจึงใหน้ างสายทอง
พี่เลยี้ งไปสง่ ขา่ วให้เณรแกว้ รีบชิงมาสู่ขอ
นางพมิ กอ่ น เณรแก้วจึงลาสกิ ขาและ
ขอใหน้ างทองประศรมี ารดาของตนไป
สขู่ อนางพมิ ท้ังสองจึงไดแ้ ต่งงานกนั

หลงั จากเขา้ หอเพียง ๒ วนั
พลายแก้วต้องนาทัพไปรบกับพระเจ้า
เชยี งใหม่ ขนุ ชา้ งพยายามทาทกุ ทางให้
นางพิมใจออ่ นยอมเปน็ ภรรยาของตน
ให้ได้ นางพิมตรอมใจเรือ่ งพลายแก้ว
จนลม้ ป่วยจึงตอ้ งเปลย่ี นชื่อเปน็ วันทอง

ขนุ ชา้ งหลอกว่า พลายแกว้
เสยี ชีวิตในสนามรบแลว้ นางศรปี ระจนั
มารดาของวนั ทองเกรงว่านางวนั ทองจะ
ถกู รบิ เป็นมา่ ยหลวง จงึ บังคับใหน้ าง
แตง่ งานกับขนุ ช้าง นางไม่เชื่อวา่ พลาย
แกว้ จะตายในสนามรบ จงึ พยายามขัดขนื
ขุนช้างและร้ังรอจนกระทัง่ พลายแกว้ ชนะ
ศกึ กลบั มา

พลายแก้วได้รบั บรรดาศกั ดิ์เป็น
ขนุ แผน และได้นางลาวทองเปน็ ภรรยา
นางวนั ทองเหน็ นางลาวทองมากบั ขุนแผนก็
โกรธและเกดิ วิวาทกัน นางวนั ทองพูดตดั
ขาดขุนแผน ขนุ แผนโกรธจึงเข้าข้างนางลาว
ทองแลว้ พานางลาวทองไปอยู่กบั นางทอง
ประศรที ี่กาญจนบุรี

นางวนั ทองเสียใจมาก
คดิ ว่าขุนแผนสิ้นรกั ตนแล้ว
และในท่ีสุดก็ถกู มารดาบังคบั
ให้เข้าหอกบั ขุนชา้ งนางจงึ
ตอ้ งเป็นภรรยาขนุ ช้าง
ดว้ ยความจาใจ

อกี ๒ วันตอ่ มา ขุนแผนคดิ ถงึ นางวันทอง
จงึ ลอบขน้ึ เรือนขนุ ช้าง เมื่อเห็นนางวนั ทองนอนคกู่ บั
ขนุ ช้างกโ็ กรธมาก แตข่ ุนแผนก็ทาได้แคด่ ่าประจานให้
ทัง้ สองได้รบั ความอบั อายแลว้ ลงจากเรือนไป

ขนุ ชา้ งโกรธมากและหาทางแกแ้ ค้นอยูต่ ลอด ต่อมา
จึงสบโอกาสเม่ือนางลาวทองไมส่ บาย ขนุ แผนเป็น
หว่ งและอยากกลบั ไปดูแลจึงฝากเวรไวก้ บั ขนุ ชา้ ง
ขนุ ชา้ งกราบทลู สมเด็จพระพันวษาวา่ ขุนแผนหนเี วร

ขนุ แผนถกู ลงโทษใหอ้ อกตระเวนด่าน
อยู่ชายแดน และให้นาตัวนางลาวทองมา
กกั บรเิ วณไว้ในวงั ไม่ให้ท้งั สองพบกนั

ขุนแผนโกรธแคน้ ขนุ ช้างจึง
คดิ จะชงิ ตวั นางวนั ทอง แต่ตอ้ งหา
ของวิเศษ ๓ อยา่ ง คือ ดาบฟ้าฟ้ืน
กมุ ารทอง และมา้ สหี มอกมาเปน็
อาวธุ และผู้ช่วยเสยี ก่อน

ขุนแผนแอบไปพานางวนั ทองเรร่ ่อน
ไปอย่ตู ามปา่ จนกระท่ังนางตั้งครรภ์เม่ือ
นางใกล้คลอด ขนุ แผนสงสารนางทไี่ ดร้ ับ
ความลาบากจึงขอใหพ้ ระพจิ ิตรพาไป
มอบตัว เม่อื ขุนแผนและนางวันทอง
กราบทูลเรอื่ งราวทง้ั หมด

สมเดจ็ พระพนั วษาจงึ ทรงตัดสนิ ให้
ขนุ แผนชนะความ ไดน้ างวนั ทองคนื
สว่ นขุนช้างถูกลงโทษดว้ ยการถูกปรบั ไหม

ตอ่ มาขุนแผนคดิ ถงึ นางลาวทองจงึ ขอ
พระราชทานนางคนื สมเดจ็ พระพันวษากรว้ิ มาก
มีรับส่งั ใหก้ มุ ตวั ขนุ แผนไปจองจาไว้ในคกุ ขุนแผน
ยอมตดิ คกุ โดยไม่คดิ หนีแตอ่ ยา่ งใด ทั้ง ๆ ท่ีมีวชิ า
อาคมจะสะเดาะโซต่ รวนหนไี ปก็ยอ่ มได้

วนั หนง่ึ ขนุ ช้างได้
โอกาส ขณะที่นางวนั ทองจะไป
เยย่ี มขนุ แผนในคกุ จงึ ให้บ่าวไพร่
มาดักฉุดนางวนั ทอง นางจึง
ตอ้ งอย่กู ับขนุ ชา้ งจนกระทั่ง
คลอดลูกชายชอ่ื วา่ พลายงาม

เมอ่ื ขุนชา้ งรวู้ ่าพลาย
งามเปน็ ลูกของขุนแผนก็คิด
แค้น จงึ ลวงไปฆา่ ในปา่ แต่
ผพี รายบริวารของขนุ แผน
มาช่วยปกปอ้ งคุ้มครองไว้

นางวันทองใหพ้ ลายงามไปอยู่
กับนางทองประศรีผเู้ ป็นยา่ ท่เี มอื ง
กาญจนบุรี สว่ นนางจาต้องอยกู่ บั ขนุ ชา้ ง
จนกระทง่ั พลายงามโตเป็นหนมุ่ ไดร้ ับ
ราชการทหารเชน่ เดียวกับบิดา และมคี วาม

ดคี วามชอบไดเ้ ปน็ จมน่ื ไวยวรนาถ

ในงานแตง่ งานของจมื่นไว นางวนั ทอง
และขนุ ช้างมาช่วยงานขุนช้างเมาเหลา้ มเี รอ่ื งวิวาท
กนั ขนุ ช้างถกู จมื่นไวยทารา้ ยจงึ ไปถวายฎีกา
กล่าวโทษ สมเดจ็ พระพนั วษาทรงใหม้ กี ารไต
รส่ วนความ และดาน้าพิสจู น์ ขนุ ชา้ งแพจ้ งึ มีรบั สั่ง
ให้ประหารชีวติ แต่นางวนั ทองขอรอ้ งใหจ้ ม่ืนไวยก
ราบทลู ขอพระราชทานอภยั โทษ จม่ืนไวยเหน็ แก่
มารดาจึงยอมกราบทูลขอชีวิตขุนชา้ งไว้

เม่อื พระไวยชนะความขนุ ชา้ งแลว้ ก็อย่มู าด้วย
ความสขุ และคดิ ว่าจะรับแม่กลับมาอยกู่ ับขุนแผน
พอตกคา่ จึงออกเดินทางไปบา้ นขนุ ช้างสะกด
ผู้คน ภูตพรายแลว้ แล้วสะเดาะกลอนเข้าไปถึง
ห้องนอนของนางวนั ทอง ถอนสะกดนางวัน
ทองแลว้ เจรจากนั

พระไวยแจ้งว่าจะมารับนางวนั ทอง
กลบั ไปบ้าน นางวนั ทองพูดทดั ทานและ
แนะนาใหน้ าเรอื่ งขึน้ กราบทลู พระพนั วษา
พระไวยไม่เห็นด้วยและจะพาไปใหไ้ ด้
นางวนั ทองจนใจจึงยอมไปกับพระไวย

เสภาเร่อื งขนุ ชา้ งขนุ แผน

เนือ้ เรื่องยอ่

ตอน ขุนช้างถวายฎีกา

เพจภาษาไทยไม่จ๊ักเดยี ม

ขุนช้างต่ืนขึ้นมาไม่พบนางวันทอง ให้บ่าว
ไพรค่ น้ หากไ็ มพ่ บ ฝ่ายพระไวยได้คิดวา่ ถ้าขนุ ชา้ งรู้
ว่าลักพาตัวนางวนั ทองมากค็ งจะนาความขึ้นกราบ
ทูลสมเด็จพระพนั วษา มารดาก็จะตอ้ งโทษ คิดแล้ว
จงึ ให้หมืน่ วเิ ศษผลไปหาขุนช้างทีบ่ ้านชว่ ยไกลเ่ กลย่ี
เรอื่ งราว โดยใหบ้ อกขนุ ชา้ งวา่ ตนจบั ไข้อยูห่ ลายวนั

ขอตัวแมม่ าช่วยดแู ลพอใหต้ นหายไข้แลว้ จะส่งมารดา
คนื กลบั หม่นื วิเศษผลรบั คาแลว้ ก็รีบไปบา้ นขุนช้างแจ้งเรื่อง
ตามทีพ่ ระไวยสัง่ มาทุกประการ ขุนช้างได้ฟงั ก็ท้ังโกรธและ
แคน้ แตก่ ็ขม่ ความโกรธแลว้ ก็ตอบไปวา่ ไม่เป็นไร
เรอ่ื งการเจ็บไข้ และถา้ ขดั สนสง่ิ ใดก็ขอให้มาเอาทีต่ นได้

ขุนชา้ งท้ังโกรธและแคน้ ใจจงึ ร่างฎีการ้อง
ทกุ ข์ เม่ือร่างฟ้องเสร็จแล้วก็ไปคอยเฝ้า
พันวษาท่ีตาหนกั นา้ พอสมเด็จพระพนั วษา
เสด็จกลบั วงั ทางเรอื ตอนจวนค่า
ขนุ ช้างก็ลงลอยคอเขา้ ถวายฎีกา

สมเดจ็ พระพนั วษาเหน็ เข้ากท็ รง

พโิ รธใหร้ ับฎกี าไวแ้ ลว้ เอาตัวไปเฆ่ียน
๓๐ ที จากนัน้ ใหต้ ้ังกฤษฎกี าว่า
ต้งั แตน่ ี้ไปถา้ ใครปลอ่ ยใหใ้ ครเข้ามาใน
ลอ้ มวงตอ้ งระวางโทษประหารชวี ติ
เจด็ ช่วั โคตร

ฝา่ ยขนุ แผนรวู้ า่ พระไวยรับนางวันทองมา
จงึ มาหาทเ่ี รอื นพระไวย ปลุกนางวันทองขึ้นมา
สนทนาด้วย ได้พรา่ ราพันถึงความหลังท่ีตก
ทุกขไ์ ดย้ ากด้วยกนั มา นางวันทองแนะนา
ขนุ แผนให้นาความขน้ึ เพ็ดทลู พระพันวษา
และไม่ยอมตกเป็นของขนุ แผน พอตกดึกกฝ็ ัน
ไปว่าถูกพยคั ฆต์ ะครบุ คาบตัวไปในป่าก็ตกใจ
ต่นื เลา่ ความฝันให้ขุนแผนฟังขุนแผนไดฟ้ ังกร็ ้วู ่า
ฝันร้ายจะมอี นั ตรายถงึ ชีวิต

เช้าวันร่งุ ขนึ้ สมเดจ็ พระพนั วษาเสด็จออกว่า
ราชการ เหน็ ขนุ ช้างเขา้ เฝ้าอยกู่ ็โปรดให้นา
ฎีกาของขุนชา้ งมาทอดพระเนตรก็พโิ รธ
จมื่นไวยท่ลี อบข้นึ เรือนผู้อนื่

ทาเหมือนวา่ บ้านเมืองไมม่ กี ฎหมาย
และตรสั วา่ เร่ืองฟอ้ งรอ้ งแยง่ ชงิ นาง
วันทองนี้เหตใุ ดจงึ ไม่ยุติ

กลับผลดั เปลยี่ นเวียนกันกล่าวโทษราวกับวา่
ในโลกน้ไี ม่มหี ญงิ อนื่ แล้วจงึ มีดารับส่ังให้
หมื่นศรไี ปเอาตัวนางวันทอง ขุนแผนและ
พระไวยมาเฝา้ ทงั้ ๓ คน ได้ฟงั ความกต็ กใจ

มันเกิดเหตุท้ังน้ีก็เพราะหญิง จึงหึงหวงชว่ งชิงยุ่งย่ิงอยู่

จาจะตัดรากใหญ่ใหห้ ล่นพรู ให้ลกู ดอกดกอยู่แตก่ งิ่ เดียว

ขุนแผนพานางไปเขา้ เฝา้ สมเด็จพระพนั วษาทรงพิจารณาตาม
ความที่นางวันทองทลู ช้แี จง แลว้ สรปุ วา่ เรอื่ งทง้ั หมดเกิดจาก
นางวนั ทองเปน็ ต้นเหตุ จงึ ให้นางวันทองตดั สนิ ใจว่าจะอยู่กับ
ใคร หรือถ้าไม่อยากอยู่กบั ทั้งสองคน จะเลือกอยู่กบั ลูกก็ได้
นางวันทองเม่ือถึงคราวจะส้นิ อายุ ทาใหน้ างตกประหมา่ จนไม่
อาจจะตัดสินใจเลอื กได้วา่ ควรจะอยู่กบั ใคร และหวังจะใหส้ มเดจ็

พระพนั วษาชว่ ยตัดสนิ ให้

สมเด็จพระพนั วษาได้ทรงฟงั นางวนั ทอง
พูด แลว้ ก็พิโรธย่งิ นัก ตรสั ประณาม
นางทองวา่ เป็นหญงิ หลายใจอย่าอย่ใู ห้
หนกั แผน่ ดินให้เอาตัวไปประหารชีวิต

คณุ ค่าวรรณคดี
เสภาเรื่องขนุ ช้างขนุ แผน

ตอน ขุนช้างถวายฎีกา

คณุ คา่ ดา้ นวรรณศิลป์

๑. เรือ่ งขุนช้างขนุ แผนเปน็ ยอดของกลอนเสภา ดีเลิศทัง้ ดา้ น
เนอ้ื หา และกระบวนกลอน ใช้เป็นบทขบั เสภาในเทศกาลต่าง ๆ

๒. ลกั ษณะสาคัญของกลอนเสภา มฉี นั ทลักษณค์ ลา้ ยกับความสุภาพ
คอื ๑ บทมี ๔ วรรคหรือ ๒ คากลอน จานวนคาในวรรคมักจะมี
๗- ๙ คา กลอนเสภา นิยมใช้คานาวา่ ”จะกล่าวฝ่าย” “จะกลา่ วถงึ ”
“ครานน้ั ”

คุณค่าดา้ นวรรณศลิ ป์

๓. ลักษณะเดน่ ของบทเสภาขุนช้างขนุ แผน ตอนขุนชา้ งถวายฎกี า
ในเนื้อหาสามารถแสดงบุคลิกนสิ ยั ของตัวละครไดอ้ ย่างชดั เจนและยัง
แฝงขอ้ คดิ กบั เรือ่ งความรกั ระหว่างแมก่ บั ลกู และสะท้อนใหเ้ หน็ ความ
จงรักภักดีต่อองคพ์ ระมหากษตั ริย์อยา่ งสดุ

คุณคา่ ดา้ นวรรณศลิ ป์

๔. สะทอ้ นอารมณต์ ่าง ๆ ได้แก่
๔.๑ อารมณ์โกรธแคน้ และสะเทอื นใจ

เช่น ตอนทข่ี ุนช้างโกรธพระไวยที่มาพานางวันทองไป

ยงิ่ คดิ เดือดดาลทะยานใจ ฉวยไดก้ ระดานชนวนมา
ร่างฟ้องทอ่ งเทียบใหเ้ รยี บร้อย ถอ้ ยคาถถ่ี ้วนเป็นหนักหนา

คุณคา่ ด้านวรรณศลิ ป์

๔. สะทอ้ นอารมณ์ต่าง ๆ ได้แก่
๔.๒ อารมณว์ ิตกห่วงใย

เช่น ตอนท่ขี ุนแผนทานายฝนั รา้ ยของนางวนั ทอง

ครั้งนีน้ า่ จะมอี ันตราย ฝันร้ายสาหัสตดั ตารา
พเิ คราะหด์ ทู ั้งยามอฐั กาล ก็บนั ดาลฤกษแ์ รงเป็นหนักหนา
มิรูท้ ี่จะแถลงแจ้งกจิ จา กอดเมยี เมนิ หนา้ นา้ ตากระเด็น

คณุ ค่าดา้ นวรรณศลิ ป์

๔. สะท้อนอารมณ์ต่าง ๆ ได้แก่
๔.๓ อารมณ์เศรา้ เสียใจ

เช่น ตอนทนี่ างวันทองตอบพระไวยกอ่ นทจี่ ะตัดสนิ ใจไปกับลูก

ทกุ วันนใี้ ชแ้ ม่จะพาสุข มีแต่ทกุ ขใ์ จเจ็บดง้ั เหนบ็ หนาม
ต้องจาจนทนกรรมที่ตดิ ตาม จะขืนความคดิ ไปกใ็ ชท่ ี

คุณคา่ ดา้ นวรรณศิลป์

๕. มีการพรรณนาถงึ เรอ่ื งฝนั ร้าย ประหลาดใจน้องฝนั พรน่ั อรุ า
แมงมมุ ทุม่ อกทีร่ ิมฝา
เช่น ตอนท่นี างวนั ฝันร้าย ดงั วญิ ญานางจะพรากไปจากกาย

เลา่ ความบอกผวั ด้วยกลวั ภัย
ใต้เตียงเสียงหนูกก็ กุ กกั
ยิ่งหวาดหวน่ั พรัน่ ตัวกลวั มรณา

คุณคา่ ด้านวรรณศลิ ป์

๖. การบรรยายโวหาร

เช่น บรรยายพธิ ีกรรมตอนท่พี ระไวยจะไปพานางวนั ทองกลับบา้ นตนเอง

ฟ้าขาวดาวเด่นดวงสวา่ ง จันทร์กระจา่ งทรงกลดหมดเมฆสน้ิ
จึงเซน่ เหล้าขา้ วปลาให้พรายกนิ เสกขมน้ิ วา่ นยาเข้าทาตัว