RIES RIES7 ຈບັ ຄຄູ່ າໍ ສາໍ ຜັດພະຍນັ ຊະນະຕາມຊສື່ ດັ
RIES RIES
16 ໄກ ່ ລງີ ງົວ
RIES RIES RIES
RIES RIES RIແລນ ກວາງ ງ ູ
RI RI
ໝາ ປູ ສງິ
ປາ ໝູ ເສອື
146
໑໔໖
RIES RIES8 ຫັດຂຽນງາມ
RIES RIES
ໄກນ່ ້ອຍກນິ ເຂ້ົາ ຽນ
RIES RIES RIES
RIES RIES RI9 ອ່ານ ແລະ ສະກດົ ຄໍາ
RI RI
ຄໍາສບັ ພະຍັນຊະນະ ພະຍັນຊະນະຄວບ ສະຫຼະ ຕວົ ສະກົດ ວນັ ນະຍດຸ 16
ຄວາຍ ຄ ວ າຍ
ລຽ້ ງ
ຊອມ
ນ້ັນ
ຢ່ອນ
10 ຂຽນທວາຍ
ໃຫຂ້ ຽນທວາຍບດົ ກອນສດັ ລ້ຽງ ເລີມ່ ແຕ່ ສັດທີ່ຄົນລ່າໍ ລຽ້ ງ ຈນົ ເຖິງ
ໂຄມຂຶ້ນຂຂ່ີ ອນ.
11 ອາ່ ນ ແລະ ຈັດລຽງແຕລ່ ະວກັ ຂອງບດົ ກອນໃຫ້ຖກື ຕ້ອງຕາມລໍາດບັ
1. ເປດັ ໄກ່ ໝໝູ າພອ້ ມ ທັງແມວນາໍ ແດ່
2. ແຕ່ລະວນັ ແມນ່ ຕອ້ ງ ເກອື ລຽ້ ງລໍາ່ ແລ
3. ແຕວ່ າ່ ໃນເຮືອນຮຽມ ແມ່ນມພີ ຽງຫາ້
4. ສັດທ່ີ ຄນົ ລໍາ່ ລຽ້ ງ ມມີ າກເຫອືຼ ຫຼາຍ
໑໔໗ 147
RIES RIESບົດອ່ານເສີມ
RIES RIES
ຊ່ວຍແມ່ເກືອໄກ່
RIES RIES RIES
16 RIES RIES RI
RI RI
ພຕໍ ອນແລງຄ່ໍາຄ້ອຍ ເຫັນແມກ່ ອຍຮາໍ
ແລວ້ ຈຶ່ງ ເອາົ ໄປເທ ໃສ່ຮາງເທງິ ພນື້
ເປັດກໍ ພາກັນຫມຸ້ ກນິ ຮາໍ ເປນັ ໝູ່
ຂ້ອຍແນມເຫນັ ໄກ່ນ້ອຍ ພວມໝນົ້ ຍາດກນິ
ຂ້ອຍຈຶ່ງ ໄວວ່ອງຟາ້ ວ ຊຊູ ວ່ ຍມານດາ
ກໍາເຂາ້ົ ປຽນເອົາມາ ຫວາ່ ນລົງກາງພນ້ື
ຝູງໄກ່ ພາກັນເວັ້ນ ຮາງຮໍາເຊົາຍາດ
148 ໑໔໘
ເລີຍຫັນມາ ຕອດເຂົາ້ RIES RIESປຽນພ້ີເລອື ກເລມັ
ເປັດໄກ່ ທງັ ໃຫຍນ່ ້ອຍ RIES RIESມແີ ຕ່ໂຕພີ
ຍອ້ ນໄດ້ກິນອາຫານ ບໍ່ມວີ ັນເວັ້ນ
ແສນສກຸ ໃຈຄົນລ້ຽງ RIES RIES RIESຍາມຊອມຊົມຊນື່
ຂອ້ ຍມັກກິນໄຂຕ່ ້ມົ RIES RIES RIເລີຍລຽ້ ງໄກ່ຫາຼ ຍ ແທ້ແລ້ວ.
RI RI
ຄາໍ ຖາມ 16
1. ບດົ ກອນນ້ເີ ວ້ົາກ່ຽວກັບຫຍງັ ?
2. ແມ່ເອົາຫຍງັ ເກອື ເປດັ ?
3. ລາວເອົາຫຍັງເກອື ໄກ່?
4. ໃນບົດກອນນີມ້ ີຄາໍ ໃດແດ່ສາໍ ຜດັ ພະຍນັ ຊະນະ?
໑໔໙ 149
RIES RIES ບົດທີ 17 ທວນຄືນ
RIES RIES
ທວນຄນື ການອ່ານ
RIES RIES RIES 1 ອ່ານ ແລ້ວເລືອກເອາົ ຄາໍ ສບັ ແລະ ວະລີຕືມ່ ໃສ່ບອ່ ນວາ່ ງ
RIES RIES RI
RI RI ເພອ່ື , ຕອ້ ງ, ຂອງ, ເຄອ່ື ນໝນູ , ຍອ້ ນວາ່ , ເພາະວາ່
17 ການເຄ່ອື ນທຂ່ີ ອງລົດຖີບ
ການເຄືອ່ ນທີ.່ ..... ລດົ ຖບີ ແມ່ນງາ່ ຍດາຍ.
...... ເຮດັ ໃຫລ້ ດົ ຖບີ ເຄອ່ື ນທໄ່ີ ປ ທາໍ ອດິ ເຮາົ ຕອ້ ງເອາົ ຕນີ ຢນັ ຜາງຕນີ
ສອງຂ້າງໃຫໝ້ ນູ ເປນັ ວົງມົນ.
ເມື່ອຜາງຕີນລົດຖີບ...... ຈານໂສ້ໃຫຍກ່ ໍຈະເຄື່ອນໝູນ...... ມນັ ຢູ່
ຕດິ ກັບຜາງຕີນ.
ເວລາຈານໂສ້ໃຫຍເ່ ຄື່ອນໝູນ ຈະເຮັດໃຫ້ສາຍໂສເ້ ຄ່ືອນໝນູ ......
ມັນຢອູ່ ້ອມແຂວ້ ຂອງຈານໂສໃ້ ຫຍ.່
2 ຕອບຄໍາຖາມ ແລະ ບອກວາ່ ຄໍາຕອບນັນ້ ຢູ່ວັກໃດຂອງບົດ ແລ້ວຂຽນໃສປ່ ຶ້ມຂຽນ
1. ເພືອ່ ໃຫລ້ ົດຖບີ ເຄືອ່ ນທໄີ່ ປເຮາົ ຕ້ອງເຮດັ ແນວໃດ?
2. ເວລາເຮດັ ໃຫຜ້ າງຕນີ ເຄອ່ື ນໝນູ ຈະເຮດັ ໃຫອ້ ນັ ໃດແດເ່ ຄອ່ື ນໝນູ ?
3. ເມື່ອຈານໂສ້ໃຫຍ່ເຄືອ່ ນໝູນຈະເຮັດໃຫ້ອນັ ໃດເຄ່ືອນໝູນ?
4. ເມອ່ື ຈານໂສນ້ ອ້ ຍເຄື່ອນໝູນຈະເຮດັ ໃຫອ້ ັນໃດເຄ່ືອນໝນູ ?
5. ເມື່ອກງົ ຫງຼັ ເຄືອ່ ນໝນູ ລົດຖບີ ຈະເປນັ ແນວໃດ?
150 ໑໕໐
ທວນຄືນການເວົ້າRIES RIES
3 ເບິ່ງ ແລະ ອະທິບາຍກຽ່ ວກບັ ຮບູ ພາບRIES RIES
RIES RIES RIES 17
RIES RIES RI
1 2 RI RI
3 4
໑໕໑ 151
RIES RIES ທວນຄືນການຂຽນ
RIES RIES 4 ເບິງ່ ຮູບພາບຂທ້ໍ ີ 3 ແລ້ວຂຽນຈົດໝາຍຕາມໂຄງຮາ່ ງ
RIES RIES RIES ທ່ີ........, ວັນທ.ີ ... ເດືອນ .... ປ.ີ ...
RIES RIES RI
RI RI17 1. .......................ທີເ່ ຄົາລບົ ນັບຖຢື ່າງສງູ .
2. ຢໂູ່ ຮງຮຽນ................. ພາກັນຫົດນໍ້າ ແລະ ...............
3. ຜກັ ຂອງຫ້ອງພວກນ້ອງ.........................ກວ່າຫ້ອງອືນ່ .
4. ນອ້ ງໄດຝ້ າກ...............ກັບທາ້ ວກິ.......... ເອ້ອື ຍຄ.ູ
ສຸດທາ້ ຍນີ້ນ້ອງຂອໍ ວຍພອນໃຫ້ເອອື້ ຍຄູ ................
ດ້ວຍຄວາມ.................... ສູງ
.................................
ທວນຄນື ໄວຍາກອນ
5 ຕມ່ື ເຄອ່ື ງໝາຍຈຸດໃສ່ໃນຈົດໝາຍ
ທ່ບີ າ້ ນສສີ ະເກດ ວນັ ທີ 19 ສິງຫາ 2020
ບວົ ທອງ ເພືອ່ ນທຮ່ີ ັກແພງ
ດນົ ນານມາແລວ້ ທີຂ່ ອ້ ຍບ່ໍໄດຂ້ ຽນຈດົ ໝາຍຫາເຈົາ້ ກອ່ ນອ່ືນໝົດ
ຫວງັ ວາ່ ເຈ້ົາພອ້ ມດວ້ ຍພໍ່ ແມ່ ອາ້ ຍ ເອອ້ື ຍ ແລະ ນ້ອງຂອງເຈົ້າຄົງ
ສະບາຍດີ.
152 ໑໕໒
RIES RIESສ່ວນຂອ້ ຍແມ່ນສະບາຍດີເໝອື ນເດີມ ແຕ່ຍງັ ບ່ໍສ້ິນສຸດຄວາມຄິດ
RIES RIES
ຮອດຄດິ ເຖງິ ເຈົາ້ . ບວົ ທອງເອີຍ ປີນຂ້ີ ອ້ ຍຮຽນຢຫູ່ ້ອງ ປ.3 ແລວ້ ຂອ້ ຍ
RIES RIES RIES
RIES RIES RIຫວັງວາ່ ເຈ້ົາກໍຄງົ ຮຽນຢຫູ່ ອ້ ງ ປ.3 ຄືກນັ . ຂອ້ ຍຄິດຮອດເຈ້ົາຫຼາຍ ແລະ
RI RI
ຄິດເຖິງຄາວທ່ເີ ຮົາຮຽນຮວ່ ມກນັ ເຄີຍຫິນ້ຼ ນາໍ ກນັ ແລະ ຊວ່ ຍເຫືອຼ ເຊງິ່
ກັນ ແລະ ກນັ ຕະຫອຼ ດມາ.
6 ຈບັ ຄ່ຄູ ໍາສໍາຜັດພະຍັນຊະນະຕາມຊື່ອາຫານ 17
ແຈ່ວ ອ່ອມ ແກງ ປີ້ງ
ລາບ ຕໍາ ຈນື ລວກ
ປນ່ົ ອົບ ກອ້ ຍ ຕົ້ມ
153
໑໕໓
RIES RIES7 ອາ່ ນ ແລະ ສະກດົ ຄາໍ
RIES RIES
ຄາໍ ສບັ ພະຍນັ ຊະນະ ພະຍນັ ຊະນະຄວບ ສະຫຼະ ຕວົ ສະກດົ ວນັ ນະຍຸດ
RIES RIES RIES
RIES RIES RIເໝືອນໝເ ອື ນ
RI RI
ຄວາຍ
ຫິ້ນຼ
17 ຂວນັ
ໜອ້ ຍ
ຫຍຸງ້
8 ຂຽນທວາຍ
ໃຫຂ້ ຽນທວາຍບດົ ຂຄ້ໍ ວາມເຖງິ ລງຸ ພນັ ເລມ່ີ ແຕ່ ນາງນອ້ ຍຕອບວາ່ ຈນົ
ເຖງິ ຈງ່ຶ ຂຽນເອາົ .
9 ອ່ານ ແລະ ຈດັ ລຽງແຕລ່ ະວັກຂອງບົດກອນໃຫ້ຖກື ຕ້ອງຕາມລໍາດັບ
1. ຢາ່ ໄດ້ ໂລພາພນົ້ ກິນເກີນກາຍອີມ່
2. ເວົາ້ ເລ່ອື ງ ກນິ ແມນ່ ໃຫ້ ເຮົາຮາ່ໍ ຫວນຫາ
3. ມນັ ຈະ ພາຍາກຫຍຸ້ງ ຍາມທ້ອງອມ່ີ ເຕມັ
4. ກິນໃຫ້ ພຽງພດໍ ີ ອ່ີມພທີ າງທ້ອງ
154 ໑໕໔
ບົດອ່ານເສມີRIES RIES
RIES RIES
ຮູ້ບຸນຄຸນຄູ
RIES RIES RIES
RIES RIES RI 17
RI RI
ຂ້າຂໍນົບນອບນ້ອມ ກ້ົມກາບພະຄຸນຄູ ກອ່ ນເນີ
ທ່ານຜມູ້ ີພະຄຸນຫາຼ ຍ ເລດີ ປະມານເຫືຼອລົ້ນ
ຈກັ ຊິເອາົ ຫຍັງແທ້ ທຽມຄຸນຂອງທາ່ ນ ໄດ້ນາ
ພູເຂາົ ສູງສ່ງົ ພ້ນົ ພຽງຟາ້ ກໍບໍປ່ ານ ແທແ້ ລ້ວ
ຄິດເມືອ່ ຍງັ ໜ່ມຸ ນ້ອຍ ບ່ຮໍ ູຮ້ ່ອມດຽງສາ
ທາ່ ນພະຍາຍາມສອນ ຊູ່ເຊີງຈົນໄດ້
ເປນັ ຕ້ົນຫັດຂຽນແຕ້ມ ລງິ ລາຍຊັບພະຊໍ່
ອອມອາ່ ນຂານຂາດຂໍ້ ດໄີ ດ້ຄູຊ່ ່ແູ ນວ
໑໕໕ 155
ມາລະຍາດຄ່ອງແຄ້ວ RIES RIES ເສີມຊາດລາວຈະເລນີ
ອະນາໄມຖະໜອມຕົນ RIES RIES ໂລກໄພພອຍເວັ້ນ
ຮຽນວິຊາເສມີ ລຽ້ ງ ຊີວງັ ຕນົ ຕາມຊອບ
ພິບໄຫວແວວເກງັ່ ກ້າ RIES RIES RIES ບ່ງໍ ົມງໍ້ໂງ່ຄນົ
RIES RIES RI
ນາ້ໍ ໃຈສູງພງຸ່ ພ້ົນ RI RIບໍ່ບັງບຽດບຽນໃຜ ພ້ນຸ ແລວ້ .
ເຍອື່ ງໃດກໍສອນໃຫ້
17 ໃນຈິດໃຈບມໍ່ ອີ າໍ ບູຊາຄູຜູປ້ ະເສີດ
ສະເໝດີ າ້ ມພໍ່ແມ່ຄີງ
ຈ່ງຶ ຂໍຍໍມືໄຫວ້
ຂເໍ ທີດທນູ ຍ່ງິ ລ້ໍາ
ຄາໍ ຖາມ
1. ບດົ ກອນນ້ເີ ວາ້ົ ກຽ່ ວກັບຫຍງັ ?
2. ນັກຮຽນໄດ້ຮຽນຫຍັງແດ່ຈາກຄ?ູ
3. ເວລາພບົ ຄູ ຫືຼ ຜໃູ້ ຫຍເ່ ຮາົ ຄວນສະແດງຄວາມເຄາົ ລບົ ແນວໃດ?
156 ໑໕໖
ບດົ ທີ 18 ປະຫວດັ ເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທິລາດRIES RIES18
RIES RIES
ການອ່ານ
1 ຟງັ ແລະ ອ່ານປະຫວດັ ຂອງເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດRIES RIES RIES
RIES RIES RI
ເຈາົ້ ໄຊຍະເຊດຖາທິລາດRI RI
ເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດປະສດູ ໃນປີ ຄສ 1534 (ພສ 2077) ເປນັ
ລາຊະໂອລດົ ຂອງເຈາ້ົ ໂພທສິ າລະລາດ; ພະມານດາເປນັ ລາຊະທດິ າຂອງ
ເຈາົ້ ແຜ່ນດນິ ນະຄອນຊຽງໃໝ່.
ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທິລາດໄດ້ຖືກແຕ່ງຕ້ັງຂ້ຶນເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນນະ
ຄອນຊຽງໃໝໃ່ ນປີ ຄສ 1548 ເມື່ອອາຍຸ 14 ປ.ີ ມາຮອດປີ 1550 ພະ
໑໕໗ 157
RIES RIES ລາຊະບດິ າ ຜູ້ເປັນເຈາົ້ ແຜ່ນດນິ ອານາຈກັ ລາວລາ້ ນຊາ້ ງໄດ້ເສຍຊວີ ດິ .
RIES RIES ເສນາອາມາດທັງຫາຼ ຍຝາ່ ຍນະຄອນຊຽງທອງ (ຫຼວງພະບາງ) ໄດເ້ ຊີນ
RIES RIES RIES 18 ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທິລາດຂ້ຶນເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນປົກຄອງນະຄອນຊຽງ
RIES RIES RI
RI RI ທອງ. ດງ່ັ ນນ້ັ , ພະອງົ ຈງ່ຶ ໄດປ້ ກົ ຄອງທງັ ສອງພະນະຄອນໃນເວລາດຽວກນັ .
ເຈ້າົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດ, ເມອື່ ຂຶ້ນປກົ ຄອງອານາຈກັ ລ້ານຊາ້ ງກໍ
ໄດສ້ າ້ ງສາບາ້ ນເມືອງໃຫມ້ ຄີ ວາມເຂັມ້ ແຂງ. ບັນຫາເດັ່ນໃນລັດຊະການ
ຂອງພະອົງຄື: ຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຊຽງດງົ -ຊຽງທອງມາຕ້ັງຢູວ່ ຽງຈນັ ໃນ
ປີ ຄສ 1560 ດ້ວຍເຫດວ່າວຽງຈນັ ເປັນດນິ ແດນທກ່ີ ວາ້ ງຂວາງ, ອຸດົມ
ສົມບູນໄປດ້ວຍພືດພັນທັນຍາຫານ, ສະດວກໃນການຕດິ ຕພ່ໍ ວົ ພນັ ກັບ
ຫົວເມືອງຕ່າງໆນບັ ທັງພາຍໃນ ແລະ ພາຍນອກ.
ພາຍຫັຼງໄດ້ຂນ້ຶ ເປັນເຈ້າົ ປກົ ຄອງອານາຈັກລ້ານຊ້າງແລ້ວ, ພະອງົ
ໄດກ້ ສ່ໍ າ້ ງກາໍ ແພງອອ້ ມເມອື ງວຽງຈນັ , ສາ້ ງວດັ ສສີ ະເກດໃນປີ ຄສ 1551,
ສ້າງຫພໍ ະແກ້ວ (ວັດຫພໍ ະແກ້ວ) ໃນປີ ຄສ 1565, ສ້າງພະທາດຫຼວງໃນ
ປີ ຄສ 1566, ສາ້ ງວັດສເີ ມອື ງ, ວັດອງົ ຕ້ື ແລະ ອນ່ື ໆ. ນອກນັນ້ ພະອງົ ຍງັ
ໄດຜ້ ກູ ສໍາພນັ ທະໄມຕກີ ັບອານາຈກັ ອະຍຸດທະຍາ ແລະ ອານາຈກັ ອນື່ ໆ
ອີກ.
ອະທບິ າຍສັບ
ເສນາອາມາດ: ຜ້ຮູ ັບໃຊ້ຊັ້ນຈາໍ ຂອງເຈາ້ົ ຊີວິດ ຫຼື ພະຍາ
ສໍາພນັ ທະໄມຕ:ີ ຄວາມຜູກພນັ ຮກັ ແພງກນັ ຖານເພອ່ື ນມິດ
158 ໑໕໘
RIES RIESທດິ າ: ລກູ ສາວ 18
RIES RIESບິດາ: ພ່ໍ
ປະສດູ : ເກີດ
RIES RIES RIESລັດຊະການ: ເວລາຢູ່ໃນການປົກຄອງຂອງເຈົ້າແຜ່ນດິນ
RIES RIES RIອງົ ໜ່ຶງໆ
RI RIມານດາ: ແມ່
ອານາຈັກ: ເຂດແດນຢູ່ໃນອໍານາດການປົກຄອງຂອງ
ລັດຖະບານໜ່ຶງໆ
ໂອລົດ: ລກູ ຊາຍ
2 ອ່ານ ແລວ້ ໝາຍ ໃສ່ຫອ້ ງຖກື ແລະ ໝາຍ ໃສຫ່ ້ອງຜິດ
ຂທ້ໍ ີ ປະໂຫຍກ ຖືກ ຜິດ
1 ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດເກີດໃນປີ ຄສ 1534
2 ເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດໄດ້ສ້າງວັດສີສະເກດໃນປີ
ຄສ 1551
3 ເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດເປນັ ລກູ ຊາຍກກົ ຂອງ ເຈ້າົ ຟ້າ
ງຸ່ມ
4 ເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດໄດສ້ າ້ ງຫພໍ ະແກວ້ ໃນປີ ຄສ
1560
5 ເຈາົ້ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດໄດ້ສ້າງພະທາດຫວຼ ງໃນປີ
ຄສ 1566
໑໕໙ 159
3 ອາ່ ນ ແລ້ວຕ່ມື ຄາໍ ສັບ ຫຼື ວະລໃີ ສ່ບອ່ ນວາ່ ງRIES ສ້າງພະທາດຫຼວງR ີປI ຄສE1566S RIES RI RI RI
RIES18 ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ, ຄວາມເຂັມ້ ແຂງ, ນະຄອນຫຼວງ, ວຽງ
RIES ຈນັ , ກາໍ ແພງ, ພະທາດຫຼວງRIES
ຕົວຢາ່ ງ: .....ປະສູດໃນປີ ຄສ 1534.
RIES ຄໍາຕອບ: ເຈົາ້ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດ ປະສດູ ໃນປີ ຄສ 1534.ປີ ຄສ 1560
ເກີດ ີປ ຄສ 1534
ຶຂ້ນຄອງຊຽງທອງRIປີEຄສ 1550S 1. ເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທິລາດໄດ້ສ້າງສາບາ້ ນເມືອງໃຫມ້ ີ......ຍ້າຍນະຄອນ ຼຫວງມາRIES
2. ພະອງົ ໄດ້ຍາ້ ຍ.....ຈາກຊຽງດົງ-ຊຽງທອງມາຕງັ້ ຢ່ວູ ຽງຈນັຕັ້ງຢູ່ວຽງຈັນ
3. .....ເປັນດນິ ແດນທີ່ກວາ້ ງຂວາງ
4. ພະອງົ ໄດ້ກໍ່ສາ້ ງ.....ອອ້ ມເມືອງວຽງຈັນ
5. ພະອງົ ໄດສ້ ້າງ.....ໃນປີ ຄສ 1566
ການເວາົ້
4 ເບ່ງິ ແລະ ເລ່າົ ຄືນຕາມເສນ້ັ ສະແດງ
160 ໑໖໐
ການຂຽນRIES RIES 18
5 ເບງິ່ ເສັ້ນສະແດງຂທ້ໍ ີ 4 ແລ້ວຂຽນບົດເລາົ່ ຄືນຕາມໂຄງຮ່າງRIES RIES
ຊບ່ື ົດ...............RIES RIES RIES
1. ເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດເກີດ..............................RIES RIES RI
2. ປີ ຄສ 1550...................................................RI RI
3. ປີ ຄສ 1560...................................................
4. ປີ ຄສ 1566...................................................
ໄວຍາກອນ
ເຄອື່ ງໝາຍວົງເລບັ ( )
6 ອາ່ ນ ແລະ ສງັ ເກດການໃສ່ເຄ່ືອງໝາຍວງົ ເລັບ
ສາ້ ງຫພໍ ະແກວ້ (ວັດຫໍພະແກ້ວ).
ເຄື່ອງໝາຍວງົ ເລບັ ( ) ໃຊໝ້ າຍຂຄ້ໍ ວາມເພມ່ີ ຕມ່ື , ຂ້ໍ
ຄວາມທຂ່ີ ະຫຍາຍ ຫືຼ ອະທບິ າຍຂຄ້ໍ ວາມຢນູ່ ອກວງົ ເລບັ ທຢ່ີ ູ່
ທາງໜາ້ .
ຕວົ ຢາ່ ງ: ນະຄອນຊຽງທອງ (ຫວຼ ງພະບາງ).
໑໖໑ 161
7 ອາ່ ນ ແລ້ວຕືມ່ ວງົ ເລບັ ໃສຂ່ ໍ້ຄວາມRIES RIES
RIES RIES
ຕົວຢາ່ ງ: ເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດໄດສ້ າ້ ງຫພໍ ະແກວ້ (ວດັ ຫພໍ ະແກວ້ )
RIES RIES RIES
18 ໃນປີ ຄສ 1565. RIES RIES RI
RI RI
ເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດປະສດູ ໃນປີ ຄສ 1534 ພສ 2077 ເປນັ
ລາຊະໂອລດົ ຂອງເຈາ້ົ ໂພທສິ າລະລາດ; ພະມານດາເປນັ ລາຊະທດິ າຂອງ
ເຈ້ົາແຜນ່ ດິນນະຄອນຊຽງໃໝ່.
ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທິລາດໄດ້ຖືກແຕ່ງຕ້ັງຂ້ຶນເປັນເຈ້ົາແຜ່ນດິນນະ
ຄອນຊຽງໃໝໃ່ ນປີ ຄສ 1548 ເມ່ອື ອາຍຸ 14 ປ.ີ ມາຮອດປີ 1550 ພະ
ລາຊະບິດາ ຜູເ້ ປນັ ເຈົ້າແຜນ່ ດນິ ອານາຈກັ ລາວລາ້ ນຊາ້ ງໄດເ້ ສຍຊວີ ິດ.
ເສນາອາມາດທງັ ຫາຼ ຍຝ່າຍນະຄອນຊຽງທອງ ຫຼວງພະບາງ ໄດ້ເຊີນ
ເຈົ້າໄຊຍະເຊດຖາທິລາດຂຶ້ນເປັນເຈົ້າແຜ່ນດິນປົກຄອງນະຄອນຊຽງ
ທອງ. ດງັ່ ນ້ນັ , ພະອົງຈງຶ່ ໄດ້ປກົ ຄອງທັງສອງພະນະຄອນໃນເວລາດຽວ
ກນັ .
8 ຫດັ ຂຽນງາມ
ອານາຈັກລ້ານ ້າງ
9 ອ່ານ ແລະ ສະກດົ ຄາໍ
ຄໍາສບັ ພະຍັນຊະນະ ພະຍັນຊະນະຄວບ ສະຫຼະ ຕົວສະກດົ ວັນນະຍຸດ
ເຊນີ ຊ ເີ ນ
162 ໑໖໒
ເມືອງRIES RIES 18
ສ້າງ RIES RIES
ກວ້າງ
ຍ້າຍ RIES RIES RIES
RIES RIES RI
10 ຂຽນທວາຍ RI RI
ໃຫຂ້ ຽນທວາຍເລື່ອງປະຫວັດເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທິລາດ ເລ່ມີ ແຕ່
ເຈ້າົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດໄດ້ຖກື ແຕ່ງຕງັ້ ຈນົ ເຖິງ ໃນເວລາດຽວກັນ.
11 ຈດັ ລຽງຄໍາສບັ ແລະ ວະລີໃຫເ້ ປນັ ປະໂຫຍກ
ຕົວຢາ່ ງ: ໃນປ/ີ ປະສດູ /1534/./ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດ/ຄສ.
ຄໍາຕອບ: ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດປະສດູ ໃນປີ ຄສ 1534.
1. ທ່/ີ ເປນັ /ວຽງຈນັ /./ດິນແດນ/ກວ້າງຂວາງ
2. ໄດສ້ ້າງສາ/ໃຫມ້ ີຄວາມ/ເຂັ້ມແຂງ/./ບ້ານເມອື ງ/ເຈ້ົາໄຊຍະເຊດຖາ
ທລິ າດ
3. ກໍາແພງ/ພະອົງ/ອອ້ ມ/./ໄດ້ກສໍ່ າ້ ງ/ເມືອງວຽງຈນັ
4. ຂອງເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດ/ແມ/່ ນະຄອນຊຽງໃໝ/່ ຂອງເຈາ້ົ ແຜນ່
ດິນ/ເປນັ ລູກສາວ
໑໖໓ 163
ບົດອາ່ ນເສີມRIES RIESປະຫວັດພະທາດຫຼວງ
RIES RIES
18
RIES RIES RIES
RIES RIES RI
RI RI
ພາຍຫຼັງການຍ້າຍນະຄອນຫຼວງຈາກຫຼວງພະບາງລົງມາຕັ້ງຢູ່
ວຽງຈນັ ພະເຈົາ້ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດ ໄດ້ນໍາພາປະຊາຊົນລາວສ້າງພະ
ທາດຫຼວງຂຶ້ນໃນປີ ຄສ 1566 ໂດຍໄດ້ສາ້ ງເປັນທາດໃຫຍກ່ ວມອມຸ ງຸ
ຫີນອັນເກາົ່ . ພະທາດຫຼວງມທີ າດນອ້ ຍສາມສບິ ອົງອອ້ ມພະທາດໃຫຍ່
ເປນັ ບໍລິວານ ພອ້ ມດວ້ ຍກມົ ມະລຽນ ແລະ ຫໄໍ ຫວທ້ ັງສທີ່ ິດ. ເມອ່ື ກສ່ໍ າ້ ງ
ສາໍ ເລດັ ເພນ່ິ ໄດໃ້ ສຊ່ ພ່ື ະທາດວາ່ : ພະເຈດີໂລກະຈຸລາມະນີ ແຕຄ່ ົນສວ່ ນ
164 ໑໖໔
RIES RIES ຫາຼ ຍມັກເອນ້ີ ວາ່ ທາດຫວຼ ງ ຊງ່ຶ ມຄີ ວາມໝາຍວ່າທາດທີ່ໃຫຍ.່
RIES RIES
ປີ ຄສ 1957 ລັດຖະບານລາວພາຍໃຕພ້ ະບໍລມົ ມະຊປູ ະຖາໍ ຂອງ 18
RIES RIES RIES
RIES RIES RI ພະເຈາົ້ ສີສະຫວ່າງວົງ ໄດ້ນາໍ ພາປະຊາຊນົ ເຮດັ ບຸນສະເຫມຼີ ສະຫຼອງອາ
RI RI ຍພຸ ະພດຸ ທະສາສະໜາ ຈງ່ຶ ໄດທ້ າໍ ການຟອກຄາໍ ແຕສ່ ວ່ ນກາງຂນ້ຶ ໄປ ແລະ
ໄດປ້ ນ້ັ ພະບລໍ ມົ ມະຮບູ ຂອງພະເຈາ້ົ ໄຊຍະເຊດຖາທລິ າດ ປະດດິ ສະຖານ
ໄວ້ທາງດາ້ ນຕາເວນັ ຕົກ ຊກື່ ັບປະຕູເຂາົ້ ກົມມະລຽນ ເພອ່ື ເປັນອະນສຸ າ
ວະລີທີ່ພະອົງໄດ້ຊົງສ້າງພະທາດຫຼວງຂ້ຶນໃຫ້ເປັນທ່ີສັກກະລະບູຊາ
ຕໍມ່ າ.
ຄາໍ ຖາມ
1. ບົດນ້ເີ ວາ້ົ ກຽ່ ວກັບຫຍງັ ?
2. ພະທາດຫວຼ ງໄດ້ສາ້ ງຂນ້ຶ ໃນປີ ຄສ ໃດ?
3. ໃຜເປນັ ຄົນສ້າງພະທາດຫຼວງ?
໑໖໕ 165
RIES RIES ບົດທີ 19 ນາງນ້ອຍໄປທຽ່ ວບນຸ ຊ້າງ
RIES RIES 19
RIES RIES RIES ການອາ່ ນ
RIES RIES RI 1 ຟັງ ແລະ ອ່ານບດົ ນາງນອ້ ຍໄປທຽ່ ວບນຸ ຊາ້ ງ
RI RI
ນາງນອ້ ຍໄປທ່ຽວບນຸ ຊ້າງ
ອາທດິ ແລວ້ ນີພ້ ່ໍ ແລະ ແມ່ຂອງນາງນອ້ ຍໄດພ້ າລາວໄປທຽ່ ວບນຸ
ຊ້າງຢແູ່ ຂວງໄຊຍະບູລີ. ມັນເປັນເທ່ືອທໍາອິດທລ່ີ າວໄດໄ້ ປ. ນາງນ້ອຍ
ຕືນ່ ເຕັ້ນ ແລະ ດໃີ ຈຫາຼ ຍ ມັນເປນັ ສ່ງິ ທີ່ພເິ ສດທ່ີສດຸ ສໍາລບັ ລາວ.
ໃນງານບຸນເຕັມໄປດ້ວຍຜຄູ້ ນົ ຫາຼ ຍຊົນເຜາ່ົ ເຂົາ້ ມາຮ່ວມງານ. ສງ່ິ ທີ່
ພິເສດທ່ີສຸດແມ່ນລາວໄດ້ເຫັນຊ້າງເປັນຈໍານວນຫຼວງຫຼາຍທີ່ປະດັບປະ
166 ໑໖໖
RIES RIESດາ ແລະ ເອຢ້ ອ້ ງຢາ່ ງສວຍງາມ.
RIES RIESຢໃູ່ ນບນຸ ປະເພນນີ ເ້ີ ພນ່ິ ໄດບ້ າສສີ ຂູ່ ວນັ ເພອ່ື ເປນັ ສລິ ມິ ງຸ ຄນຸ ໃຫຊ້ າ້ ງ.
RIES RIES RIESນາງນອ້ ຍໄດມ້ ໂີ ອກາດເອາົ ຝາ້ ຍມງຸ ຄນຸ ມດັ ໃສຂ່ າຊາ້ ງ. ໃນຂະນະທລ່ີ າວ 19
RIES RIES RI
RI RIເຂາ້ົ ໃກໆ້ ເຫນັ ວາ່ ໂຕຊ້າງໃຫຍ່ກວ່າລາວຫາຼ ຍເທົາ່ . ທໍາອິດລາວຢາ້ ນ, ຕ່ໍ
ມາເມືອ່ ໄດ້ເຂາົ້ ໃກ້ມັນແລ້ວ ເຫນັ ວ່າວ່າຊາ້ ງໂຕນີ້ໃຈດີຫຼາຍ ແລະ ບໍເ່ ປນັ
ຕາຢາ້ ນ. ຫຼັງຈາກບາສສີ ູ່ຂວັນແລວ້ ລາວໄດຊ້ ົມການສະແດງຄວາມສາ
ມາດຂອງຊ້າງຫຼາຍຮບູ ແບບ. ຊາ້ ງບາງໂຕຟ້ອນ, ບາງໂຕສະແດງທ່າ
ທາງຕາ່ ງໆ ເບ່ິງແລ້ວເປນັ ຕາໜ້າຮກັ ຫາຼ ຍ.
ສດຸ ທ້າຍ ພວກເຂົາໄດ້ໄປທຽ່ ວຊມົ ສິນຄາ້ ໃນງານຕະຫຼາດນດັ . ແມ່
ໄດຊ້ ້ອື າຫານປະຈໍາທອ້ ງຖິ່ນຂອງຊາວເມອື ງໄຊຍະບລູ ີ ແລະ ຂອງທີ່ລະ
ນຶກຫຼາຍຢາ່ ງ ທເີ່ ປັນສມີ ຂື ອງຄົນໃນທອ້ ງຖນິ່ . ນາງນ້ອຍເວາົ້ ວາ່ ການໄປ
ທຽ່ ວບນຸ ຊາ້ ງເທອ່ື ນມ້ີ ວ່ ນຫາຼ ຍ ແລະ ປໜີ າ້ ລາວກຈໍ ະໄປທຽ່ ວອກີ ແນນ່ ອນ.
ອະທິບາຍສບັ
ບາສີ: ການທາໍ ພິທີສຂູ່ ວນັ
ປະດບັ ປະດາ: ເອ້ ແລະ ຕົກແຕງ່ ໃຫ້ງາມ
ວິເສດ: ຍອດຍງິ່ , ຍອດຍຽ້ ມ ແລະ ດີເລີດ
2 ອາ່ ນ ແລະ ຕອບຄາໍ ຖາມ ແລ້ວຂຽນຄາໍ ຕອບໃສປ່ ມຶ້ ຂຽນ
1. ພແ່ໍ ມຂ່ ອງນາງນອ້ ຍໄປທຽ່ ວບນຸ ຊາ້ ງຢແູ່ ຂວງໃດ?
2. ໃນງານບນຸ ນາງນອ້ ຍໄດຊ້ ມົ ການສະແດງຫຍງັ ?
໑໖໗ 167
3. ເພິນ່ ໄດ້ປະດັບປະດາຊາ້ ງແນວໃດ?RIES RIES
4. ນາງນອ້ ຍມຄີ ວາມຮ້ສູ ຶກແນວໃດທໄ່ີ ດໄ້ ປທຽ່ ວບຸນຊາ້ ງ?RIES RIES
19 3 ອາ່ ນ ແລວ້ ຕື່ມຄໍາສັບ ຫືຼ ວະລໃີ ສ່ບ່ອນວ່າງRIES RIES RIES
RIES RIES RI
ບນຸ ຊ້າງ, ຈາໍ ນວນ, ໂອກາດ, ບາສສີ ູ່ຂວນັ , ຕະຫຼາດນັດ, ຕື່ນເຕ້ນັRI RI
ຕົວຢ່າງ: ນາງນ້ອຍມາທຽ່ ວ….. ເທອ່ື ນມີ້ ່ວນຫາຼ ຍ.
ຄາໍ ຕອບ: ນາງນອ້ ຍມາທ່ຽວ ບນຸ ຊ້າງ ເທອື່ ນີ້ມ່ວນຫາຼ ຍ.
1. ນາງນອ້ ຍ….. ແລະ ດີໃຈຫາຼ ຍ.
2. ເພນິ່ ….. ເພ່ອື ເປນັ ສລິ ິມງຸ ຄນຸ ໃຫກ້ ັບຊ້າງ.
3. ນາງນອ້ ຍໄດ້ເຫນັ ຊາ້ ງເປນັ ….. ຫວຼ ງຫຼາຍ.
4. ພວກເຮາົ ໄດ້ໄປທຽ່ ວຊມົ ສິນຄ້າໃນງານ…..
5. ນາງນອ້ ຍໄດ້ມ…ີ .. ເອາົ ຝ້າຍມຸງຄນຸ ມັດໃສ່ຂາຊ້າງ.
ການເວົ້າ
4 ເບິ່ງ ແລະ ເລາ່ົ ເຫດການຕາມຮູບພາບ
1 2
168
໑໖໘
ຂອບໃຈຫາຼ ນຫຼາຍໆRIES RIES
RIES RIES
19
RIES RIES RIES
34RIES RIES RI
RI RI
ການຂຽນ
5 ເບງ່ິ ຮູບພາບຂໍທ້ ີ 4 ແລວ້ ຂຽນບດົ ເລ່ົາຄນື ຕາມໂຄງຮາ່ ງ
ຊືບ່ ົດ...............
1. ຕອນເຊາົ້ ມໜ້ື ່ງຶ ນາງ..............................................
2. ໃນຂະນະທີ່ລາວໄປໂຮງຮຽນ...................................
3. ນາງນອ້ ຍລາວໄດ.້ ................................................
4. ເມືອ່ ຜູເ້ ຖົ້າທັງສອງຂາ້ ມທາງໄດ້ແລ້ວຈ່ຶງກາ່ ວ..............
ແລະ ນາງ..........................................................
ໄວຍາກອນ
ຄາໍ ກໍາມະ ກາລະອະດີດ
6 ອ່ານ ແລະ ສງັ ເກດຄໍາກໍາມະ ກາລະອະດີດ
ພແ່ໍ ມຂ່ ອງນາງນອ້ ຍໄດພ້ າລາວໄປທຽ່ ວບນຸ ຊາ້ ງຢແູ່ ຂວງໄຊຍະບລູ .ີ
໑໖໙ 169
RIES RIES ຄາໍ ກາໍ ມະ ກາລະອະດດີ ແມນ່ ຄາໍ ບອກເວລາທຜ່ີ າ່ ນພ້ນົ
RIES RIES
19 ໄປແລວ້ ເຊ່ັນ: ໄດ,້ ເຄຍີ , ແລ້ວ, ສໍາເລດັ .
RIES RIES RIES
RIES RIES RIຕົວຢ່າງ: ພວກເຮາົ ໄດຂ້ ້ນຶ ຫອ້ ງ ປ.3 ແລ້ວ.
RI RI
7 ຕມື່ ຄໍາກາໍ ມະ (ກາລະອະດີດ) ໃສ່ບ່ອນວາ່ ງໃນປະໂຫຍກ
ໄດ້, ເຄີຍ, ແລ້ວ.
1. ອາທດິ ແລ້ວນນີ້ າງນອ້ ຍ........ ໄປທ່ຽວບນຸ ຊາ້ ງ.
2. ເດອື ນ......... ນີ້ແມ່ໄປຢາມແມ່ເຖາົ້ .
3. ພໍ່ຂອ້ ຍ........ ເປັນທະຫານ.
4. ຂອ້ ຍ......... ໄປທຽ່ ວບຸນຊວ່ ງເຮອື ຫຼາຍເທື່ອ.......
8 ຫັດຂຽນງາມ
ຂ້ອຍໄປທຽ່ ວບຸນ ້າ
9 ອາ່ ນ ແລະ ສະກດົ ຄໍາ
ຄາໍ ສັບ ພະຍນັ ຊະນະ ສະຫະຼ ຕວົ ສະກົດ ວນັ ນະຍດຸ
ຊາ້ ງ ຊ າ ງ ້
ເຕນັ້
170 ໑໗໐
ຫຼາຍRIES RIES 19
ຮ່ວມ RIES RIES
ແລ້ວ
RIES RIES RIES
10 ຂຽນທວາຍ RIES RIES RI
RI RI
ໃຫຂ້ ຽນທວາຍເລອ່ື ງນາງນອ້ ຍໄປທຽ່ ວບນຸ ຊາ້ ງ ເລ່ີມແຕ່ ສຸດທ້າຍ
ຈນົ ເຖງິ ອກີ ແນ່ນອນ.
11 ເບງ່ິ ຮູບພາບ ແລວ້ ແຕງ່ ປະໂຫຍກ
1. ຕອນເຊ້າົ ວານນ.ີ້ ..........
2. ຂ້ອຍໄດ້...............
໑໗໑ 171
RIES RIES 19
RIES RIES
3. ຂ້ອຍຈູງແຂນ..............
RIES RIES RIES
RIES RIES RI ຂອບໃຈຫຼານຫຼາຍໆ
RI RI
4. ພເ່ໍ ຖ້າົ ...................
172 ໑໗໒
ບົດອາ່ ນເສີມRIES RIES
RIES RIES
ໄປຢາມພ່ເໍ ຖົາ້ ແມ່ເຖາ້ົ 19
RIES RIES RIES
RIES RIES RI
RI RI
ປີກາຍນ້ີ ໃນອາທິດພັກພາກຮຽນທີ 1 ຄອບຄວົ ຂອງທ້າວກໄິ ດ້ພາ
ລາວໄປຢາມພໍ່ເຖາ້ົ ແລະ ແມເ່ ຖ້ົາຢ່ແູ ຂວງຫຼວງພະບາງ. ການເດນີ ທາງ
ແມ່ນໃຊ້ເວລາດົນພສໍ ົມຄວນ. ຫນົ ທາງແມ່ນລະອດິ ລະອຽ້ ວ ເພາະພວກ
ເຂາົ ຂລີ່ ົດຂຶ້ນພລູ ົງຄ້ອຍໄປຕາມສັນພ,ູ ແຕ່ພວກເຂົາກໍໄປຮອດຈດຸ ໝາຍ
ດວ້ ຍຄວາມປອດໄພ.
ເມອ່ື ໄປຮອດເຮອື ນ, ທາ້ ວກິກແໍ ລ່ນໄປກອດພໍ່ເຖົ້າ ແລະ ແມ່ເຖົາ້
ດວ້ ຍຄວາມຄດິ ຮອດ. ລາວໄດເ້ ອາົ ຊດຸ ງາມໆມອບໃຫພ້ ວກເພນ່ິ ເປນັ ຂອງ
໑໗໓ 173
RIES RIES ຝາກຈາກວຽງຈັນ. ລາວຍາ່ ງເຂາ້ົ ໄປຊມ່ິ ໃສຫ່ ແູ ມ່ເຖົາ້ ວາ່ “ມ້ແື ລງພາ
RIES RIES ຫຼານໄປທຽ່ ວຕະຫາຼ ດກາງຄນື ແດ່ເດີ ຫຼານຢາກເຫນັ ”. ທາ້ ວກິເມອື່ ຍ
RIES RIES RIES 19 ຫຼາຍກັບການເດີນທາງ. ຫັງຼ ຈາກກນິ ເຂົ້າແລງແລ້ວ ລາວກນໍ ອນຫັບຼ ເລີຍ
RIES RIES RI
RI RI ບໄ່ໍ ດໄ້ ປທ່ຽວ.
ມ້ຕື ມ່ໍ າພ່ເໍ ຖາົ້ ແລະ ແມ່ເຖາົ້ ກໍໄດ້ພາພວກເຂາົ ທ່ຽວຊົມພະລາຊະວງັ
ແລະ ກໄໍ ປຂຶ້ນພູສີເພ່ອື ໄຫວ້ທາດ. ຫຼັງຈາກນັ້ນ, ພວກເຂົາກໄໍ ປທຽ່ ວຊມົ
ຕາດກວາງຊີ ຊງ່ຶ ເປັນນ້າໍ ຕກົ ຕາດທາໍ ມະຊາດທສ່ີ ວຍງາມ, ມນີ ກັ ທ່ອງ
ທ່ຽວມາທຽ່ ວຊມົ ເປັນຈໍານວນຫຼວງຫາຼ ຍ.
ໃນທ່ສີ ດຸ ກຮໍ ອດຕອນແລງ ຊ່ຶງເປັນເວລາທີ່ທຸກຄນົ ຄອງຄອຍ. ພວກ
ເຂາົ ໄດຂ້ ລ່ີ ດົ ຖບີ ທຽ່ ວຊມົ ເມອື ງ ແລະ ໄປເລາະຕະຫາຼ ດກາງຄນື ຢາ່ ງມວ່ ນ
ຊ່ນື .
ມ້ືຕມໍ່ າ ພວກເຂົາກໄໍ ດ້ເດນີ ທາງກບັ ນະຄອນຫວຼ ງວຽງຈນັ ແຕເ່ ຊ້ົາໆ
ທ້າວກຍິ ງັ ບໍທ່ ັນໄດ້ໄປຫາຼ ຍບ່ອນ ທ້າວກິຄິດວ່າ ຖ້າໄດ້ມາອກີ ເທອ່ື ໜ້າ
ລາວຈະໃຫພ້ ວກເພ່ນິ ພາໄປທຽ່ ວບອ່ ນໃໝ່ອກີ .
ຄາໍ ຖາມ:
1. ບົດເລອ່ື ງນ້ເີ ວາ້ົ ເຖິງຫຍັງ?
2. ທາ້ ວກິໄດໄ້ ປທ່ຽວໃສແດ?່
3. ຄອບຄົວຂອງທາ້ ວກໄິ ດ້ໄປຢາມໃຜ? ຢູ່ແຂວງໃດ?
174 ໑໗໔
ບດົ ທີ 20 ການໜ້ຶງເຂ້ົາRIES RIES 20
RIES RIES
ການອ່ານ
1 ຟງັ ແລະ ອາ່ ນບົດການໜງ້ຶ ເຂົາ້RIES RIES RIES
RIES RIES RI
ການໜງຶ້ ເຂົ້າRI RI
ອຸປະກອນ
- ເຂົາ້ ໝາ່
- ໝໍ້ໜຶ້ງ
- ມວຍ
- ຝາອດັ
ຂັນ້ ຕອນ
1. ຄາ້ ງໝ້ໍໜຶ້ງທ່ີມີນາ້ໍ ເທ່ົາກບັ ສອງຂມ້ໍ ື
ໃສ່ເຕົາໄຟ.
2. ຫດົ ນໍ້າໃສ່ມວຍໃຫ້ທວ່ົ .
໑໗໕ 175
RIES RIES 20
RIES RIES
3. ເຊເິ ຂາ້ົ ໝາ່ ໃສມ່ ວຍ
RIES RIES RIES
RIES RIES RI 4. ຮວາດນາໍ້ ໃສ່ເຂົາ້ ໃຫທ້ ວົ່ .
RI RI
5. ຍກົ ມວຍໃສໝ່ ໜ້ໍ ງ້ຶ ຢເູ່ ທງິ ເຕາົ ໄຟ
ແລວ້ ເອາົ ຝາໝໍ້ອດັ .
6. ສວາ່ ຍເຂາ້ົ ແລະ ເອາົ ເຂາ້ົ ໃສໃ່ ນ
ແອບເມອ່ື ເຂາ້ົ ສກຸ .
176 ໑໗໖
RIES RIES ອະທບິ າຍສບັ 20
RIES RIES ຄ້າງ: ວາງໃສ່ເທງິ
ສວ່າຍເຂົ້າ: ເອົາໄມ້ກະດ້າມຊວ້ານເຂົ້າໜຶ້ງສຸກແລ້ວປ້ີນ 177
RIES RIES RIES
RIES RIES RI ໄປມາ
RI RI ເຊ:ິ ເອົານາ້ໍ ຖອກລາ້ ງລງົ
ມວຍ: ເຄອ່ື ງສານດ້ວຍຕອກ ຫືຼ ເຮດັ ດວ້ ຍໄມ້ຮູບກົມ
ສງູ ໃຊ້ໄວ້ໜງ້ຶ ເຂ້າົ
ຮວາດ: ເອາົ ແນວທ່ີເປັນນໍ້າຖອກລົງ
2 ອ່ານ ແລະ ເລອື ກເອາົ ຄໍາຕອບທຖີ່ ກື ຕ້ອງ ແລ້ວຂຽນໃສ່ປຶ້ມຂຽນ
1. ສງ່ິ ໃດແມນ່ ອປຸ ະກອນທໃ່ີ ຊໜ້ ງ້ຶ ເຂາ້ົ ?
ກ. ຊາມ
ຂ. ມວຍ
ຄ. ໝຂໍ້ າງ
2. ຂໃ້ໍ ດແມ່ນຂັ້ນຕອນການໜ້ງຶ ເຂາົ້ ?
ກ. ເຊິເຂາ້ົ ໝ່າໃສ່ມວຍ
ຂ. ຕາກມວຍໃຫແ້ ຫງ້
ຄ. ລ້າງຜັກໃຫ້ສະອາດ
3. ເມື່ອເຂົ້າຢມູ່ ວຍສຸກແລວ້ ຄວນເຮັດແນວໃດ?
ກ. ເອາົ ຝາໝ້ໍອັດ
ຂ. ໄຂຝາປະໄວ້
ຄ. ສວາ່ ຍເຂ້ົາ
໑໗໗
RIES RIES 4. ຂໃ້ໍ ດບ່ແໍ ມ່ນຂັນ້ ຕອນການໜ້ຶງເຂາ້ົ ?
RIES RIES ກ. ຫົດນ້າໍ ໃສມ່ ວຍໃຫທ້ ່ວົ
RIES RIES RIES 20 ຂ. ຮວາດນາໍ້ ໃສ່ເຂາົ້ ໃຫ້ທ່ວົ
RIES RIES RI
RI RI ຄ. ຫົດນາ້ໍ ໃສມ່ ວຍແລວ້ ຕາກໄວ້
3 ອ່ານ ແລວ້ ຕ່ມື ຄາໍ ສັບ ຫຼື ວະລໃີ ສ່ບອ່ ນວາ່ ງ
ຫົດ, ຮວາດ, ເຊ,ິ ສວາ່ ຍ, ຄ້າງ
ຕວົ ຢ່າງ: ..... ນ້ໍາໃສມ່ ວຍໃຫທ້ ົວ່ .
ຄາໍ ຕອບ: ຫດົ ນາໍ້ ໃສ່ມວຍໃຫທ້ ວົ່ .
1. ..... ໝໍ້ໜຶ້ງທີ່ມນີ ້ໍາເທາົ່ ກັບສອງຂມໍ້ ືໃສ່ເຕາົ ໄຟ.
2. ..... ເຂາ້ົ ແລະ ເອົາເຂ້ົາໃສ່ໃນແອບ ເມືອ່ ເຂາ້ົ ສຸກ.
3. ..... ນໍາ້ ໃສເ່ ຂ້າົ ໃຫທ້ ວ່ົ .
4. ..... ເຂາ້ົ ໝ່າໃສມ່ ວຍ.
178 ໑໗໘
ການເວ້າົRIES RIES 20
4 ເບິງ່ ແລະ ບອກການໜຶ້ງໝາກອຕຶ າມຮູບພາບRIES RIES
1RIES RIES RIES 2
RIES RIES RI
3 RI RI 4
5 6
179
໑໗໙
RIES RIES ການຂຽນ
RIES RIES
20
RIES RIES RIES
RIES RIES RI 5 ເບິ່ງຮບູ ພາບຂ້ທໍ ີ 4 ແລ້ວຂຽນບດົ ວິທີການຕາມໂຄງຮາ່ ງ
RI RI
ຊບື່ ົດ...............
1. ຜາ່ .....................................................................
2. ລາ້ ງ...................................................................
3. ຈັບ....................................................................
4. ອັດ....................................................................
5. ຍົກ....................................................................
6. ຖອກ..................................................................
ໄວຍາກອນ
ຄາໍ ກາໍ ມະ
6 ອ່ານ ແລະ ສງັ ເກດຄໍາກໍາມະ
ເຊິເຂ້ົາໝາ່ ໃສມ່ ວຍ.
ຄາໍ ກາໍ ມະ ແມນ່ ຄາໍ ທສ່ີ ະແດງເຖງິ ການເຄອ່ື ນໄຫວຂອງ
ຄົນ, ສດັ ແລະ ວັດຖສຸ ່ິງຂອງຕ່າງໆ ເຊ່ນັ : ເຊ,ິ ໃສ,່ ຮວາດ,
ຄ້າງ, ສວ່າຍ, ຫົດ...
180 ໑໘໐
RIES RIES 7 ຈບັ ຄຄູ່ ໍາກາໍ ມະໃສກ່ ບັ ຮບູ ພາບ 20
RIES RIES
ຮວາດ 181
RIES RIES RIES ຄ້າງ
RIES RIES RI ສວາ່ ຍ
RI RI ຍົກ
ອດັ
ເຊິ
໑໘໑
RIES RIES8 ຫດັ ຂຽນງາມ
RIES RIES
20 ເ ເິ ຂ້ົາໝາ່ ໃສ່ມວຍ
RIES RIES RIES
RIES RIES RI9 ອ່ານ ແລະ ສະກົດຄໍາ
RI RI
ຄາໍ ສບັ ພະຍນັ ຊະນະ ພະຍນັ ຊະນະຄວບ ສະຫຼະ ຕົວສະກດົ ວັນນະຍຸດ
ຄາ້ ງ ຄ າງ ້
ອັດ
ມວຍ
ໜງ້ຶ
ຮວາດ
10 ຂຽນທວາຍ
ໃຫຂ້ ຽນທວາຍບດົ ການໜງ້ຶ ເຂົ້າ ເລ່ມີ ແຕ່ ຄາ້ ງໝໍ້ໜງ້ຶ ທີມ່ ນີ າ້ໍ ເທ່ົາ
ກັບສອງຂມ້ໍ ໃື ສເ່ ຕາົ ໄຟ ຈົນເຖິງ ແລ້ວເອົາຝາໝ້ໍອັດ.
182 ໑໘໒
RIES RIES 11 ເບິງ່ ຮບູ ພາບ ແລວ້ ແຕ່ງປະໂຫຍກ 20
RIES RIES
1. ລ້າງ..... 183
RIES RIES RIES 2. ຈັບ.....
RIES RIES RI 3. ອດັ .....
RI RI 4. ຍກົ .....
໑໘໓
RIES RIESບດົ ອາ່ ນເສມີ ການໜ້ຶງໄຂ່
RIES RIES
20 ອຸປະກອນ
RIES RIES RIES
RIES RIES RI- ຖວ້ ຍ
RI RI- ບ່ວງ
- ໝຊ້ໍ ຶງ
- ເຕົາໄຟ
- ຈອກ
ສ່ວນປະສມົ
- ໄຂ່
- ເກອື
- ນໍາ້ ປາ
- ຫອມບ່ວົ , ຫອມປ້ອມ
- ນາ້ໍ
ຂ້ນັ ຕອນ
1. ທັບໄຂໃ່ ສຖ່ ້ວຍ.
184 ໑໘໔
RIES RIES 20
RIES RIES
2. ຖອກນາໍ້ ໃສ່ສອງສ່ວນຂອງໄຂ.່
RIES RIES RIES
3. ຕ່ືມເຄ່ອື ງປງຸ ໃສຕ່ າມໃຈມກັ .RIES RIES RI
4. ຄນົ ໄຂກ່ ບັ ເຄອື່ ງປຸງໃຫ້ເຂົ້າກນັ .RI RI
5. ວາງຖວ້ ຍໄຂໃ່ ສໝ່ ຊ້ໍ ງຶ ທຄ່ີ າ້ ງຢເູ່ ຕາົ ໄຟ.
໑໘໕ 185
RIES RIES 20
RIES RIES
6. ອດັ ຝາໝໍ້ຊຶງທຄີ່ າ້ ງຢເູ່ ທງິ ເຕາົ ໄຟ
RIES RIES RIES
RIES RIES RI .
RI RI
7. ຍກົ ໝ້ໍຊຶງອອກຈາກເຕາົ ໄຟເມ່ືອ
ໄຂສ່ ຸກ.
ຄາໍ ຖາມ
1. ບົດນີ້ເວາ້ົ ກຽ່ ວກັບຫຍງັ ?
2. ອຸປະກອນທໃ່ີ ຊມ້ ຫີ ຍງັ ແດ?່
3. ຂນ້ັ ຕອນທສີ ່ີຂອງການໜງ້ຶ ໄຂ່ເຮັດແນວໃດ?
186 ໑໘໖
ບົດທີ 21 ການລ້າງຖ້ວຍRIES RIES 21
RIES RIES
ການອ່ານ
1 ຟັງ ແລະ ອາ່ ນບດົ ການລ້າງຖ້ວຍRIES RIES RIES
RIES RIES RI
ການລາ້ ງຖວ້ ຍRI RI
ອຸປະກອນ
- ນາໍ້
- ຊາມ
- ຖ້ວຍ, ຈານ, ບ່ວງ
- ນ້ໍາຢາລາ້ ງຈານ
- ຟອຍຜດັ
ຂນັ້ ຕອນ
1. ເປດີ ນໍາ້ ໃສຊ່ າມ ແລ້ວລ້າງເສດ
ອາຫານທີ່ຕດິ ຖວ້ ຍອອກ.
2. ຖອກນໍາ້ ທລ່ີ ້າງເສດອາຫານອອກ
ຈາກຊາມ.
໑໘໗ 187
3. ບບີ ນາ້ໍ ຢາລາ້ ງຈານໃສຟ່ ອຍRIES RIES
RIES RIES
21 ຜດັ ແລວ້ ຜດັ ຖວ້ ຍ,ຈານເທອ່ື
RIES RIES RIES
ລະໃບ ແລະ ບວ່ ງເທອ່ື ລະRIES RIES RI
ກາ້ ນ. RI RI
4. ເປີດນໍ້າໃສ່ຊາມແລ້ວໄລຖ້ວຍ,
ຈານ ແລະ ບວ່ ງດ້ວຍນ້ໍາສະ
ອາດປະມານ 2-3 ເທອື່ .
5. ຂວ້ໍາຖ້ວຍ, ຈານ ແລະ ບ່ວງ
ທີລ່ ້າງແລ້ວປະໄວ້ເພື່ອໃຫ້
ມນັ ແຫ້ງ.
ອະທບິ າຍສບັ ໑໘໘
ຂວາ້ໍ : ເອົາຖ້ວຍ, ຈານທ່ລີ ້າງສະອາດແລ້ວງຸມລງົ
ບບີ : ເອາົ ມືເນັນ້ ເຂາົ້ ສອງຂາ້ ງ
ໄລ: ລາ້ ງ, ລາ້ ງຄືນໃຫສ້ ະອາດ
188
RIES RIES2 ອ່ານ ແລະ ຕອບຄາໍ ຖາມ ແລວ້ ຂຽນຄາໍ ຕອບໃສ່ປມຶ້ ຂຽນ
RIES RIES
1. ບດົ ນີ້ເວ້ົາກຽ່ ວກບັ ຫຍັງ? 21
RIES RIES RIES2. ອຸປະກອນທີ່ໃຊມ້ ີຫຍັງແດ?່
RIES RIES RI
RI RI3. ການລາ້ ງຖ້ວຍມີຂັ້ນຕອນໃດແດ່?
3 ອ່ານ ແລວ້ ຕືມ່ ຄໍາສັບ ຫືຼ ວະລໃີ ສບ່ ອ່ ນວາ່ ງ
ຖອກ, ບີບ, ຊາມ, ຂວ້າໍ , ຜັດ, ສະອາດ, ເປີດ, ແຫ້ງ, ເສດອາຫານ
ຕົວຢ່າງ: ..... ນ້ໍາທີ່ລ້າງເສດອາຫານອອກຈາກຊາມ.
ຄໍາຕອບ: ຖອກ ນໍ້າທລ່ີ ້າງເສດອາຫານອອກຈາກຊາມ.
1. ..... ຖວ້ ຍທລ່ີ າ້ ງແລວ້ ປະໄວ້ ເພື່ອໃຫ້ມນັ .....
2. ..... ນໍ້າໃສ່ຊາມ ແລ້ວລ້າງ..... ທີ່ຕິດຖ້ວຍອອກ.
3. ..... ນາ້ໍ ຢາລາ້ ງຈານໃສຟ່ ອຍຜດັ ແລວ້ ..... ຖວ້ ຍເທອ່ື ລະໃບໃຫທ້ ວ່ົ .
4. ເປດີ ນາ້ໍ ໃສ່..... ແລວ້ ໄລຖວ້ ຍດວ້ ຍນາໍ້ ..... ປະມານ 2-3 ນາໍ້ .
ການເວາ້ົ
4 ເບ່ິງ ແລະ ບອກການລາ້ ງຈອກຕາມຮູບພາບ
1 2
189
໑໘໙
RIES RIES 21
RIES RIES
34
RIES RIES RIES
RIES RIES RI ການຂຽນ
RI RI 5 ເບ່ິງຮູບພາບຂ້ທໍ ີ 4 ແລ້ວຂຽນບົດວິທກີ ານຕາມໂຄງຮ່າງ
ຊືບ່ ດົ ..............................
1. ເປີດ..................................................................
2. ຜດັ ....................................................................
3. ໄລ....................................................................
4. ຂວ້ໍາ..................................................................
ໄວຍາກອນ
ຄາໍ ນາມ
6 ອາ່ ນ ແລະ ສັງເກດຄາໍ ນາມ
ບບີ ນໍາ້ ຢາລ້າງຈານໃສຟ່ ອຍຜັດ ແລ້ວຜດັ ຖ້ວຍເທອື່ ລະໃບໃຫ້ທົວ່ .
ຄາໍ ນາມ ແມນ່ ຄາໍ ທໃ່ີ ຊເ້ ປນັ ຊຂ່ື ອງຄນົ , ສດັ ແລະ ວດັ ຖຸສ່ງິ
ຂອງຕ່າງໆ ເຊນ່ັ : ຟອຍຜັດ, ນໍ້າຢາລ້າງຈານ, ຖ້ວຍ...
190 ໒໙໐
RIES RIES 7 ຈບັ ຄຄູ່ າໍ ກໍາມະໃສກ່ ັບຮບູ ພາບ 21
RIES RIES
ເປີດ 191
RIES RIES RIES ຂວາໍ້
RIES RIES RI ບບີ
RI RI ໄລ
ຜັດ
໒໙໑
RIES RIES8 ຫດັ ຂຽນງາມ
RIES RIES
21 ຜັດຈອກເທືອ່ ລະໜວ່ ຍ
RIES RIES RIES
RIES RIES RI9 ອາ່ ນ ແລະ ສະກົດຄໍາ
RI RI
ຄາໍ ສັບ ພະຍັນຊະນະ ສະຫະຼ ຕົວສະກດົ ວນັ ນະຍຸດ
ບບີ ບ ີ ບ
ຂວ້ໍາ
ຜດັ
ໜວ່ ຍ
ຈອກ
10 ຂຽນທວາຍ
ໃຫ້ຂຽນທວາຍບົດການລາ້ ງຖວ້ ຍ ເລີ່ມແຕ່ ເປີດນາໍ້ ໃສຊ່ າມ ຈນົ ເຖງິ
ປະມານ 2-3 ເທອ່ື .
11 ຈດັ ລຽງຄາໍ ສບັ ແລະ ວະລໃີ ຫເ້ ປນັ ປະໂຫຍກ
ຕວົ ຢາ່ ງ: ໄລຖວ້ ຍ/ປະມານ 2-3 ເທືອ່ /ເປີດນາ້ໍ ໃສ່ຊາມ/ດ້ວຍນໍາ້
ສະອາດ/./ແລ້ວ/
ຄໍາຕອບ: ເປີດນໍາ້ ໃສຊ່ າມແລວ້ ໄລຖວ້ ຍດ້ວຍນໍາ້ ສະອາດປະມານ 2-3
ເທືອ່ .
1. ອອກຈາກ/ທ່ີລ້າງ/ຖອກນາໍ້ /./ຊາມ/ເສດອາຫານ
192 ໒໙໒
2. ປະໄວ/້ ./ຂວໍ້າ/ເພອ່ື /ຖ້ວຍ/ໃຫມ້ ັນແຫງ້ /ທລ່ີ ້າງແລວ້RIES RIES21
3. ເສດອາຫານ/ໃສຊ່ າມ/ແລ້ວລາ້ ງ/ທຕີ່ ດິ ຖ້ວຍອອກ/./ເປີດນາ້ໍRIES RIES
4. ຟອຍຜັດ/ບີບ/ເທືອ່ ລະໃບ/ນ້ໍາຢາລ້າງຈານ/ແລ້ວຜດັ ຖ້ວຍ/ໃສ່/ໃຫ້
RIES RIES RIES
ທ່ວົ /. RIES RIES RI
RI RI
ບດົ ອ່ານເສີມ ການລາ້ ງຜັກ
ອປຸ ະກອນ
- ນາ້ໍ
- ຊາມ
- ຜັກ
ຂນ້ັ ຕອນ
1. ເປີດນໍ້າໃສຊ່ າມໃຫ້ຫຼາຍ.
໒໙໓ 193
.RIES RIES
RIES RIES
21
RIES RIES RIES
2. ເອາົ ຜັກລົງໃສໃ່ ນຊາມນໍ້າ.RIES RIES RI
RI RI
3. ລ້າງຜກັ ເທື່ອລະຕ້ົນແລວ້ ເອົາ
ວາງໄວ້ຊາມທ່ີສະອາດ.
4. ຖອກນໍ້າທ່ລີ ້າງຜກັ ອອກ. ໒໙໔
194
RIES RIES 21
RIES RIES
5. ເປີດນາໍ້ ໃສຊ່ າມແລ້ວເອາົ ຜກັ ມາ
ລາ້ ງອີກ. RIES RIES RIES
RIES RIES RI
6. ເອາົ ຜັກທີ່ລ້າງແລ້ວມາໃສຊ່ າມRI RI
ທສີ່ ະອາດ.
ຄໍາຖາມ 195
1. ບດົ ນີ້ເວົ້າກ່ຽວກບັ ຫຍັງ?
2. ອປຸ ະກອນທີໃ່ ຊ້ມຫີ ຍັງແດ?່
3. ການລ້າງຜກັ ມີຈກັ ຂັນ້ ຕອນ?
4. ຂນ້ັ ຕອນທີ່ຫ້າຂອງການລ້າງຜກັ ແມ່ນເຮດັ ແນວໃດ?
໒໙໕