แผนการจัดการเรียนรู้หน่วยที่ 1 สมบัติของสารบริสุทธิ์

26

เกณฑ์การวัดประเมนิ ผล (ผา่ นเกณฑใ์ นระดับดี)

ชว่ งคะแนน ระดบั คณุ ภาพ

7-9 3 = ดี

4-6 2 = พอใช้

0-3 1 = ปรบั ปรุง

แนวทางในการประเมินทักษะการปฏบิ ตั ิ

ประเดน็ การ ระดบั คณุ ภาพ
ประเมนิ
3 (ด)ี 2 (พอใช้) 1 (ปรบั ปรงุ ) 0 (แกไ้ ข)
1. มีทกั ษะการ สมาชกิ ในกลุ่มมี
วางแผนทำงาน การวางแผนกอ่ น สมาชกิ ในกลมุ่ มี สมาชกิ ในกลมุ่ ไม่มี สมาชกิ ในกลมุ่ ไม่มี
กลุ่ม ลงมือทำปฏิบัติ การวางแผนก่อนลง
และชว่ ยเหลือกัน การวางแผนกอ่ น การวางแผนกอ่ นลง มอื ทำปฏิบตั ิ และไม่
2. มคี วาม ช่วยเหลอื กนั ทำงาน
กระตือรอื ร้นใน อย่างเต็มที่ ลงมอื ทำปฏิบตั ิ มือทำปฏบิ ัติ และ
การหาความรู้ สมาชกิ ในกลุ่มทกุ เฉยชาขาดสนใจไม่
คนรว่ มกนั ศึกษา และช่วยเหลอื กนั ช่วยเหลือกันทำงาน แสดงความอยากรู้
3. มีความมน่ั ใจ หาความรูอ้ ย่าง
และกลา้ เปน็ บางคน บางคน อยากเห็น
แสดงออก ต้งั ใจ
สมาชิกในกลมุ่ สมาชกิ ในกลมุ่ สมาชกิ ในกลมุ่ ไม่ สมาชิกในกล่มุ ไม่มี
สามารถนำเสนอ งาน
งานไดอ้ ย่างมัน่ ใจ ร่วมกนั ศกึ ษาหา ตั้งใจศกึ ษาหาความรู้
ถกู ตอ้ ง ชดั เจน
ความรูอ้ ย่างต้ังใจ

เปน็ บางคน

สมาชิกในกลมุ่ สมาชกิ ในกลมุ่ ไม่

สามารถนำเสนอ สามารถนำเสนองาน

งานได้อย่างม่ันใจ ไดอ้ ย่างมนั่ ใจ ถูกตอ้ ง

ถูกตอ้ ง ชัดเจน ชดั เจน

เปน็ บางคร้งั

27

แผนการจัดการเรยี นรทู้ ่ี 3

กลุม่ สาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวทิ ยาศาสตร์ 1 รหัสวิชา ว21101

หน่วยการเรียนรูท้ ี่ 1 เรอ่ื ง สมบตั ขิ องสารบรสิ ุทธิ์ เวลาเรียนรวม 9 ช่ัวโมง

เรอ่ื ง จดุ หลอมเหลวของสารบรสิ ทุ ธ์ิและสารผสม เวลา 1 ชั่วโมง

ระดับช้นั มธั ยมศึกษาปีท่ี 1 ภาคเรยี นที่ 1/2565

ผสู้ อน นายบุญเลิศล้ำ บญุ เกดิ วนั ท.ี่ ....เดือน...............พ.ศ.............

1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชวี้ ดั
มาตรฐาน ว 2.1 ม 1/4 เปรียบเทียบจุดเดือด จุดหลอมเหลวของสารบริสุทธิ์และสารผสม โดยการวัด

อณุ หภมู เิ ขียนกราฟแปลความหมายข้อมลู จากกราฟหรอื สารสนเทศ

2. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
2.1 ด้านความรู้ (K)
นกั เรียนสามารถอธบิ ายจดุ หลอมเหลวของสารบริสทุ ธิ์และสารผสมได้
2.2 ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)
นกั เรียนสามารถคำนวณหาจดุ หลอมเหลวของสารได้
2.3 ดา้ นคณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ (A)
1) มีวนิ ยั
2) ใฝ่เรยี นรู้
3) มงุ่ มน่ั ในการทำงาน

3. สมรรถนะสำคัญ
3.1 ความสามารถในการสอื่ สาร
3.2 ความสามารถในการคิด
3.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

4. สาระสำคญั
สารบริสุทธิ์เมื่อได้รับความร้อนจะหลอมเหลวที่อุณหภูมิหนึ่งและหลอมเหลวหมดที่อุณหภูมิหนึ่ง

จุดหลอมเหลวของสารหาได้จากการหาค่าเฉลี่ยของช่วงอุณหภูมิที่หลอมเหลวของสารนั้น สารบริสุทธิ์มีจุด
หลอมเหลวคงทีป่ ัจจัยบางประการท่มี ีผลต่อจุดเดอื ดและจุดหลอมเหลวของสารบริสุทธ์ิได้แก่ความบริสุทธิ์ของ
สารและความดนั บรรยากาศ

5. สาระการเรียนรู้
จุดหลอมเหลวของสารบริสทุ ธแ์ิ ละสารผสม

28

6. กิจกรรมการเรียนรู้ (กระบวนการสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ 5E)

ขน้ั ท่ี 1 ขน้ั สร้างความสนใจ (Engagement) (10 นาที)

1.1 ครกู ล่าวทักทายนกั เรยี น เชค็ ช่อื นกั เรียนทเ่ี ข้าชนั้ เรียน สอบถามพดู คุยกับนกั เรียนโดยทวั่ ไป

1.2 ครูทบทวนเนื้อหา เรื่อง จุดเดือดของสารบริสุทธิ์และสารผสม แล้วโยงเข้าสู่เนื้อหาจุดหลอมเหลว

ของสารบริสุทธ์ิและสารผสม

ขน้ั ที่ 2 ข้นั สำรวจและค้นหา (Exploration) (10 นาที)

2.1 นักเรียนศกึ ษาความรู้เพิ่มเตมิ จากหนังสือเรียนรายวชิ าพ้ืนฐาน วิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1 หน้า 23-

24

2.2 ครใู ห้นักเรียนดูกจิ กรรมการทดลองในวดิ โี อเร่ือง จุดหลอมเหลวของสารบรสิ ทุ ธแิ์ ละสารผสม

ขั้นท่ี 3 ขนั้ อธบิ ายและลงข้อสรุป (Explanation) (10 นาท)ี

ครูและนักเรียนร่วมกันอภิปรายจากการดูวิดีโอเรื่อง จุดหลอมเหลวของสารบริสุทธิ์และสารผสม และ

ถามคำถามดงั น้ี

1. สารทั้ง 2 ชนิดในกิจกรรมการทดลองในวิดีโอมีจุดหลอมเหลวเท่ากันหรือไม่ ลักษณะใด (แนว

คำตอบ ไมเ่ ทา่ กนั แนฟทาลนี ท่เี ป็นสารบรสิ ุทธมิ์ ีจดุ หลอมเหลวสงู กวา่ คือ 79 องศาเซลเซียส ส่วนสารผสมกรด

เบนโซอกิ ในแนฟทาลนี ทีเ่ ป็นสารผสมมจี ดุ หลอมเหลวต่ำกว่า คอื 74.75 องศาเซลเซยี ส

2. สารทงั้ 2 ชนดิ ในกิจกรรมมชี ่วงการหลอมเหลวเท่ากันหรือไม่ ลักษณะใด (แนวคำตอบ ไม่เท่ากัน

แนฟทาลีนที่เปน็ สารบริสุทธ์ิมีช่วงการหลอมเหลวแคบ ประมาณ 1องศาเซลเซียส สว่ นสารผสมกรดเบนโซอิก

ในแนฟทาลนี ท่เี ป็นสารผสมมีชว่ งการหลอมเหลวกว้าง ประมาณ 3.5 องศาเซลเซยี ส

ขัน้ ท่ี 4 ขนั้ ขยายความรู้ (Elaboration) (15 นาท)ี

4.1 ครอู ธบิ ายเพิม่ เตมิ เกีย่ วกับการหาช่วงอุณหภูมิและจุดหลอมเหลวของสารดงั น้ี

1. ชว่ งทอี่ ณุ หภูมทิ ี่สารหลอมเหลว หาไดจ้ าก อุณหภมู ิที่สารหลอมเหลวหมดลบด้วยอุณหภูมิของสาร

เมอื่ หลอมเหลว

2. จุดหลอมเหลวของสาร = อณุ หภมู ิทีส่ ารหลอมเหลวหมด - อณุ หภมู ขิ องสารเมอื่ เรม่ิ หลอมเหลว
2
4.2 ให้นักเรียนทำใบงานเรือ่ ง จดุ หลอมเหลวของสารบรสิ ทุ ธิ์และสารผสม

ข้ันที่ 5 ข้นั ประเมิน (Evaluation) (5 นาท)ี

5.1 ตรวจใบงานเร่อื ง จุดหลอมเหลวของสารบรสิ ทุ ธ์ิและสารผสม

5.2 ประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ จากพฤติกรรมการเรียนในชน้ั เรยี น

7. สื่อการเรยี นรู้และแหล่งการเรียนรู้
7.1 หนงั สือเรยี นรายวิชาพนื้ ฐาน วิทยาศาสตร์ ม.1 เลม่ 1 (นิยมวิทยา นว.)
7.2 ใบงาน เรอ่ื ง จุดหลอมเหลวของสารบริสทุ ธ์แิ ละสารผสม
7.3 วดิ ีโอเร่ือง จดุ หลอมเหลวของสารบริสทุ ธิแ์ ละสารผสม

29

8. ภาระงานและชิ้นงาน
ใบงาน เรื่อง จุดหลอมเหลวของสารบริสทุ ธ์ิและสารผสม

9. การวัดและการประเมินผล วธิ ีการวดั เครอ่ื งมอื เกณฑ์การประเมิน
สงิ่ ทต่ี ้องการวดั
แบประเมินใบงาน เร่ือง ผา่ นร้อยละ 70
ด้านความรู้ (K) การตรวจใบงาน จดุ หลอมเหลวของสาร ขนึ้ ไป
นักเรียนสามารถอธิบายจุด
หลอมเหลวของสารบรสิ ุทธ์แิ ละสาร บริสทุ ธิแ์ ละสารผสม ผ่านรอ้ ยละ 70
ผสมได้ ขน้ึ ไป
ด้านทกั ษะ (P) แบประเมนิ ใบงาน เรื่อง
นกั เรยี นสามารถคำนวณหาจุด การตรวจใบงาน จุดหลอมเหลวของสาร ระดับคณุ ภาพ
หลอมเหลวของสารได้ ดี/พอใช้/ปรับปรงุ
ดา้ นคณุ ลักษณะ (A) บริสทุ ธิ์และสารผสม ผ่านระดับดีขึ้นไป
1. มีวนิ ยั
2. ใฝเ่ รียนรู้ การสังเกต แบบประเมนิ ดา้ น
3. มงุ่ มัน่ ในการทำงาน พฤตกิ รรมในชัน้ คุณลักษณะอันพึง
ประสงคร์ ายบคุ คล
เรียน

30

31

ภาคผนวก

33

ใบงานเรอื่ ง จุดหลอมเหลวของสารบรสิ ุทธิ์

1. ใหน้ กั เรียนเติมชว่ งอุณหภมู ิท่ีสารหลอมเหลวและจุดหลอมเหลวของสารลงในตารางให้ถูกตอ้ ง

สาร อุณหภมู ขิ องสาร อุณหภูมิทสี่ าร ชว่ งอุณหภูมิท่ี จดุ หลอมเหลว

เมอื่ เริ่มหลอมเหลว หลอมเหลวหมด สารหลอมเหลว

แนฟทาลีน (ครงั้ ท่ี 1) 78.5 79.0

แนฟทาลนี (ครัง้ ท่ี 2) 78.0 78.5

แนฟทาลีน (ครง้ั ที่ 3) 78.5 79

กรดเบนโซอกิ 0.1 สว่ น 73.0 76.5
ต่อแนฟทาลีน 2 สว่ น

กรดเบนโซอิก 0.2 สว่ น 67.0 71.5
ตอ่ แนฟทาลีน 2 ส่วน

กรดเบนโซอกิ 0.4 ส่วน 64.5 69.5
ต่อแนฟทาลีน 2 ส่วน

2. ชว่ งอณุ หภมู ทิ ่ีหลอมเหลวของแนฟทาลีนท้ัง 3 คร้ังต่างกนั หรอื ไม่ อยา่ งไร
..............................................................................................................................................................................
3. จดุ หลอมเหลวของแนฟทาลนี ทง้ั 3 ครง้ั เท่ากนั หรอื ไม่ อยา่ งไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
4. ชว่ งอณุ หภูมทิ ่หี ลอมเหลวของสารผสมระหวา่ งกรดเบนโซอกิ กับแนฟทาลนี ที่มอี ตั ตราส่วนต่างกนั มีค่าเปน็
อย่างไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
5. จุดหลอมเหลวของสารผสมระหวา่ งกรดเบนโซอิกกับแนฟทาลนี ทีม่ ีอัตราสว่ นต่างกันมคี า่ เปน็ อยา่ งไร
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
6. แนฟทาลนี เป็นสาร.............................จดุ หลอมเหลวของแนฟทาลีนท้ัง 3 คร้งั มีค่า.........................และมีช่วง
อุณหภูมทิ ่ีหลอมเหลว.......................ในขณะท่ีสารผสมระหว่างกรดเบนโซอิกกบั แนฟทาลีนเปน็ สาร...................
มีจุดหลอมเหลว...............................................................................และมีช่วงอุณหภูมิท่หี ลอมเหลว...................
ชื่อ........................................................................................................................ช้ัน..................เลขท่ี................

34

เฉลยใบงานเรอ่ื ง จุดหลอมเหลวของสารบริสุทธิ์

1. ใหน้ กั เรียนเตมิ ช่วงอุณหภมู ทิ ่สี ารหลอมเหลวและจดุ หลอมเหลวของสารลงในตารางใหถ้ ูกตอ้ ง

สาร อณุ หภูมิของสาร อุณหภูมิทีส่ าร ช่วงอุณหภมู ทิ ี่ จดุ

เมอ่ื เรม่ิ หลอมเหลว หลอมเหลวหมด สารหลอมเหลว หลอมเหลว

แนฟทาลนี (ครั้งท่ี 1) 78.5 79.0 0.5 78.75

แนฟทาลีน (คร้ังท่ี 2) 78.0 78.5 0.5 78.25

แนฟทาลีน (ครั้งท่ี 3) 78.5 79 0.5 78.75

กรดเบนโซอิก 0.1 สว่ น 73.0 76.5 3.5 74.75
ตอ่ แนฟทาลนี 2 ส่วน

กรดเบนโซอกิ 0.2 ส่วน 67.0 71.5 4.5 69.25
ต่อแนฟทาลีน 2 ส่วน

กรดเบนโซอกิ 0.4 สว่ น 64.5 69.5 5.0 67.0
ตอ่ แนฟทาลีน 2 สว่ น

2. ชว่ งอุณหภูมิทีห่ ลอมเหลวของแนฟทาลนี ท้งั 3 ครัง้ ต่างกันหรอื ไม่ อยา่ งไร

ไมต่ ่างกัน มีค่าเท่ากับ 0.5 เทา่ กนั ซงึ่ เป็นช่วงอณุ หภูมิหลอมเหลวแคบ

3. จดุ หลอมเหลวของแนฟทาลนี ท้ัง 3 ครั้งเทา่ กนั หรือไม่ อยา่ งไร

จุดหลอมเหลวของแนฟทาลีนทัง้ 3 ครง้ั ไมเ่ ทา่ กัน แตใ่ กล้เคียงกัน คือ ครั้งท่ี 1 78.75 ครัง้ ที่ 2 78.25

และคร้งั ที่ 3 78.75 องศาเซลเซียส

4. ชว่ งอณุ หภูมทิ ่หี ลอมเหลวของสารผสมระหวา่ งกรดเบนโซอกิ กบั แนฟทาลีนท่ีมอี ัตตราสว่ นต่างกันมีคา่ เป็น

อย่างไร

ช่วงอณุ หภมู ิท่ีหลอมเหลวของสารผสมระหวา่ งกรดเบนโซอกิ และแนฟทาลีนท่ีมีอัตราสว่ นตา่ งกนั มี

ช่วงอณุ หภูมิทหี่ ลอมเหลวค่อนข้างกวา้ ง มีคา่ เพ่มิ ขนึ้ ตามอัตราส่วนของกรดเบนโซอิก

5. จดุ หลอมเหลวของสารผสมระหวา่ งกรดเบนโซอิกกบั แนฟทาลนี ทม่ี อี ตั ราสว่ นตา่ งกันมีคา่ เป็นอย่างไร

จุดหลอมเหลวของสารผสมระหว่างกรดเบนโซอกิ กบั แนฟทาลนี ทม่ี ีอตั ราส่วนต่างกันมีคา่ ไม่เทา่ กัน

โดยจดุ หลอมเหลวของกรดเบนโซอิก 0.1 สว่ น มีค่า 74.75 จดุ หลอมเหลวของกรดเบนโซอิก0.2 สว่ นต่อ

แนฟทาลนี 2 สว่ น มีค่า 69.25 และจุดหลอมเหลวของกรดเบนโซอกิ 0.4 สว่ นต่อแนฟทาลนี 2 สว่ น มคี ่า

67.0 องศาเซลเซียส

6. แนฟทาลีนเปน็ สารบริสทุ ธิ์จดุ หลอมเหลวของแนฟทาลนี ทง้ั 3 คร้ังมคี า่ ใกล้เคยี งกนั และมชี ว่ งอุณหภมู ทิ ี่

หลอมเหลวคอ่ นขา้ งแคบในขณะทส่ี ารผสมระหวา่ งกรดเบนโซอกิ กบั แนฟทาลนี เปน็ สารผสมมีจุดหลอมเหลว

ไมค่ งทข่ี นึ้ อยู่กบั อัตราส่วนของสารผสมนัน้ ๆ และมีช่วงอุณหภูมทิ ี่หลอมเหลวค่อนข้างกว้าง

ชือ่ ........................................................................................................................ชั้น..................เลขท่ี................

35

แบบประเมินใบงานเร่อื ง จดุ หลอมเหลวของสารบรสิ ุทธ์ิ

รายการประเมิน คะแนน เกณฑ์การใหค้ ะแนน
บอกส่งิ ท่โี จทย์ต้องการ ข้อ 1 5 คะแนน

5 บอกได้อย่างถกู ตอ้ งครบถว้ น
3 บอกได้อย่างถูกตอ้ ง ไมค่ รบถว้ น
0 บอกไม่ได้หรือบอกไมถ่ ูกตอ้ ง
ข้อ 2-6
1 ข้อละ 1 คะแนน
0.5 บอกได้อยา่ งถกู ตอ้ งครบถว้ น
0 บอกไดอ้ ยา่ งถูกตอ้ ง ไมค่ รบถว้ น
บอกไม่ได้หรอื บอกไมถ่ ูกต้อง

นำ้ หนกั คะแนน ระดบั คณุ ภาพ เกณฑ์การใหค้ ะแนน
70-100% ดีมาก
ข้อท่ี 1 = 5 คะแนน 50-60% ดี
0-40% ปรับปรุง
ข้อท่ี 2-6 = ข้อละ 1 คะแนน

คะแนนเตม็ 10 คะแนน

เกณฑ์การตัดสนิ (ผ่านเกณฑ์ 70% ขึน้ ไป)
ชว่ งคะแนน
7 – 10
4–6
0-3

แบบประเมนิ คุณลักษณะอนั พึงประสงค์ 36
ปผรละกเมาริน
ชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ่ี 1/………

ประเด็นการประเมิน
0มท่งุ 1กำมงา่ันาร2ในน3
ลำดับที่ ชอ่ื -นามสกลุ มวี ินัย ใฝเ่ รียนรู้ คะแนน
012 0123
1 3
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41

ลงช่อื .....................................................ผู้ประเมนิ
(นายบุญเลิศลำ้ บญุ เกิด)

วันที่ ..........เดือน..................พ.ศ. ............

37

เกณฑ์การวัดประเมินผล (ผา่ นเกณฑใ์ นระดบั ด)ี

ชว่ งคะแนน ระดับคณุ ภาพ

7-9 3 = ดี

4-6 2 = พอใช้

0-3 1 = ปรบั ปรงุ

แนวทางในการประเมินคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

ประเด็นการประเมิน ระดบั คณุ ภาพ
1. มวี นิ ยั
3 (ด)ี 2 (พอใช)้ 1 (ปรบั ปรุง) 0 (แกไ้ ข)
นกั เรียนเข้าเรยี นตรง
ตอ่ เวลาสม่ำเสมอ นักเรียนเขา้ เรียน นกั เรยี นเขา้ เรียน นักเรียนไมเ่ ข้า
ตรงต่อเวลา ตรงต่อเวลา เรยี น ไมป่ ฏบิ ัติ
ปฏบิ ตั ติ าม บางคร้งั ปฏิบัติ
กฎระเบียบ ตามกฎระเบยี บ บางครงั้ ไม่ปฏิบตั ิ ตาม
สม่ำเสมอ บางครง้ั ตามกฎระเบียบ กฎระเบยี บ

2. ใฝเ่ รยี นรู้ มคี วามสนใจใน มีความสนใจใน มคี วามสนใจใน ไม่มีความ
กิจกรรมการเรียน กจิ กรรมการเรียน กจิ กรรมการเรยี น สนใจใน
การสอนสม่ำเสมอ การสอนสม่ำเสมอ การสอนบางครง้ั กิจกรรมการ
ทำใบกิจกรรมดว้ ย ทำใบกิจกรรมด้วย ไมท่ ำใบกิจกรรม เรียนการสอน
ตนเองบางคร้งั ไมท่ ำใบ
ตนเอง ดว้ ยตนเอง

กจิ กรรม

3. มงุ่ มน่ั ในการ นักเรียนตั้งใจทำงาน นกั เรยี นตงั้ ใจ นักเรียนไมต่ งั้ ใจ นักเรยี นไม่
ทำงาน อยา่ งเตม็ ทำงานอย่างเตม็ ทำงาน และสง่ งาน ทำงานสง่
ความสามารถแต่ ไม่ทันตามเวลาที่
ความสามารถ สง่ งานไมต่ รงตาม
ทำงานเสร็จ และสง่ เวลาที่กำหนด กำหนด

ทนั ตามเวลาท่ี
กำหนด

38

แผนการจัดการเรยี นรูท้ ่ี 4

กลุ่มสาระการเรยี นรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวิทยาศาสตร์ 1 รหสั วชิ า ว21101

หนว่ ยการเรยี นรูท้ ี่ 1 เรื่อง สมบตั ขิ องสารบริสทุ ธิ์ เวลาเรยี นรวม 9 ชวั่ โมง

เรือ่ ง ความหนาแนน่ ของสารบริสทุ ธ์ิ เวลา 2 ชว่ั โมง

ระดับชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 1 ภาคเรียนท่ี 1/2565

ผสู้ อน นายบญุ เลศิ ล้ำ บุญเกิด วนั ท.ี่ ....เดอื น...............พ.ศ.............

1. มาตรฐานการเรียนรู้/ตัวช้วี ดั
มาตรฐาน ว 2.1 ม 1/5 อธิบายและเปรียบเทยี บความหนาแนน่ ของสารบรสิ ุทธแิ์ ละสารผสม
ม 1/6 ใชเ้ ครือ่ งมือเพอื่ วดั มวลและปรมิ าตรของสารบริสทุ ธิแ์ ละสารผสม

2. จดุ ประสงคก์ ารเรียนรู้
2.1 ดา้ นความรู้ (K)
นักเรียนสามารถอธบิ ายความหนาแน่นของสารบรสิ ุทธิไ์ ด้
2.2 ด้านทักษะ/กระบวนการ (P)
นกั เรยี นสามารถใช้เครือ่ งมือเพือ่ วดั มวลและปริมาตรของสารบริสทุ ธไิ์ ด้
2.3 ด้านคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ (A)
1) มีวินัย
2) ใฝ่เรียนรู้
3) มุ่งมัน่ ในการทำงาน

3. สมรรถนะสำคัญ
3.1 ความสามารถในการสอ่ื สาร
3.2 ความสามารถในการคิด

4. สาระสำคญั
สารบรสิ ทุ ธ์ิแตล่ ะชนดิ มีความหนาแน่น หรือมวลตอ่ หน่ึงหน่วยปรมิ าตรคงท่ี เป็นค่าเฉพาะของสารน้ัน

ณ สถานะและอุณหภูมิหนึ่ง และสามารถวัดสารที่เป็นของเหลวหรือของแข็งท่ีไม่เป็นรูปทรงได้ 2 วิธีคือวธิ ีใช้
กระบอกตรวงและวธิ ใี ช้ถว้ ยยรู ีกา

5. สาระการเรยี นรู้
ความหนาแน่นของสารบริสุทธิ์

39

6. กจิ กรรมการเรียนรู้ (กระบวนการสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ 5E)
ชว่ั โมงที่ 1

ขั้นที่ 1 ขัน้ สร้างความสนใจ (Engagement) (10 นาท)ี
1.1 ครกู ล่าวทักทายนกั เรียน เช็คช่อื นักเรยี นท่เี ขา้ ชัน้ เรียน สอบถามพูดคยุ กับนักเรยี นโดยทว่ั ไป
1.2 ครูทบทวนเนื้อหา เรื่อง จุดเดือดจุดหลอมเหลวของสารบริสุทธิ์และสารผสม แล้วโยงเข้าสู่เนื้อหา

ความหนาแน่นของสารบรสิ ุทธ์ิ
ขนั้ ที่ 2 ขั้นสำรวจและคน้ หา (Exploration) (10 นาท)ี

2.1 นักเรียนศึกษาความรู้เพิม่ เติมจากหนังสอื เรียนรายวชิ าพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1 หน้า 26-
27

2.2 ครูให้นกั เรยี นสบื คน้ วิธกี ารหาปริมาตร ความหนาแนน่ ของสารวธิ ีตา่ ง ๆ แตกตา่ งจากในหนงั สือ
ขน้ั ท่ี 3 ขน้ั อธบิ ายและลงขอ้ สรุป (Explanation) (25 นาท)ี

3.1 ครูอธิบายการหาปริมาตร ความหนาแน่นโดยใชก้ ระบอกตวง ดังน้ี
3.1.1 เลือกกระบอกตวงท่ีมีขนาดพอเหมาะเหมาะและให้ปากกระบอกตวงกว้างพอทีจ่ ะหย่อนวตั ถุ

ลงไปได้
3.1.2 เตมิ น้ำพอประมาณ อ่านปริมาตรของนำ้ และบนั ทกึ ผล
3.1.3 ใช้ด้านเสน้ เลก็ ๆ หรอื เชือกผูกกบั วตั ถุไวใ้ ห้แน่น
3.1.4 หย่อนวตั ถุในกระบอกตวงท่ีมีน้ำ อ่านปริมาตรของนำ้ หลังจากหย่อนวตั ถุลงไปแลว้ บนั ทึกผล
3.1.5 นำคา่ ปริมาตรของนำ้ หลังจากหย่อนวตั ถลุ งไปมาลบออกด้วยปรมิ าตรของนำ้ ก่อนหน่อยนวัตถุ

กจ็ ะไดค้ า่ ปริมาตรของวตั ถนุ ้ัน ๆ
3.2 ครูอธิบายการหาปรมิ าตร ความหนาแน่นโดยใช้ถว้ ยยูรีกา ดงั นี้
3.2.1 เติมน้ำลงไปถ้วยยูรีกาจนน้ำล้นออกมาทางปลายท่อหยุดเติมน้ำและรอให้น้ำหยุดไหลจาก

ปลายทอ่
3.2.2 ใช้เสน้ ดา้ ยเลก็ ๆ หรือเชือกผกู กับวตั ถไุ ว้ใหแ้ นน่
3.2.3 เปลี่ยนบีกเกอร์รองรับน้ำจากถ้วยยูรีกาใหม่แล้วค่อย ๆ หย่อนวัตถุลงในถ้วยยูรีการอจนน้ำ

หยดุ ไหลลงบกี เกอร์
3.2.4 นำน้ำในบีกเกอรม์ าวัดปริมาตรโดยใช้กระบอกตรวง ซึ่งปรมิ าตรของนำ้ ในบีกเกอร์ทีว่ ัดได้คือ

ปรมิ าตรของวัตถนุ ้นั ๆ
ขน้ั ท่ี 4 ขั้นขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาท)ี

ครูถามคำถามสรุปองค์ความรู้ของนักเรียนว่า วิธีการวัดปริมาตรของสารมีกี่วิธี อะไรบ้าง แต่ละวิธีทำ
อย่างไร
ขั้นท่ี 5 ขั้นประเมนิ (Evaluation) (5 นาท)ี

ประเมินคุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ จากพฤตกิ รรมการเรียนในช้นั เรยี น

40

ช่วั โมงที่ 2
ขั้นที่ 1 ขนั้ สร้างความสนใจ (Engagement) (5 นาท)ี

ครูทบทวนเนื้อหาความหนาแน่นของสารบริสุทธ์ิ แล้วโยงเข้าสู่การทำกิจกรรมการทดลองความ
หนาแนน่ ของสารบริสุทธ์ิ
ขน้ั ที่ 2 ข้นั สำรวจและค้นหา (Exploration) (5 นาที)

นักเรียนศึกษาขั้นตอนวิธีการทำกิจกรรมการทดลอง ศึกษาจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน
วิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1 หนา้ 28
ขน้ั ที่ 3 ขั้นอธิบายและลงข้อสรปุ (Explanation) (30 นาที)

3.1 ครอู ธบิ ายขยายความวธิ ีการทำกจิ กรรมการทดลองใหล้ ะเอียดมากขนึ้
3.2 ครูแบง่ นักเรียนออกเป็น 10 กลุ่ม กลุ่มละ 4 คน ให้นักเรียนทำกิจกรรมทดลองดงั น้ี

3.2.1 ชัง่ ก้อนเหลก็ แล้วบันทกึ ผล ใชด้ า้ ยไปผกู คลอ้ งกับเหลก็
3.2.2 นำกอ้ นเหล็กไปหาปริมาตรโดยใชถ้ ว้ ยยูรีกา วดั ปริมาตร ของน้ำทลี่ ้นออกมา บันทึกผลลงในใบ
กิจกรรม ทำการทดลองซ้ำอกี 1 ครัง้ แตเ่ ปลย่ี นกอ้ นเหล็ก
3.2.3 หลงั ทำการทดลองเหลก็ ให้เปลย่ี นเปน็ ทองแดง แล้วทำการทดลองตามลำดบั และบันทึกผลลง
ในใบกิจกรรม เร่ือง ความหนาแน่นของสารบริสทุ ธ์ิ
ข้ันท่ี 4 ข้ันขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาท)ี
4.1 นกั เรยี นสง่ ตวั แทนรายงานผลการทำกิจกรรมการทดลองหน้าชน้ั เรยี น และร่วมกันสรปุ ภายในห้อง
4.2 นกั เรียนตอบคำถามท้ายกิจกรรมลงในใบกิจกรรม เรือ่ ง ความหนาแนน่ ของสารบรสิ ทุ ธิ์
ข้นั ที่ 5 ขั้นประเมิน (Evaluation) (5 นาที)
5.1 ตรวจใบกิจกรรม
5.2 ประเมนิ การทำงานกลุ่มตามกิจกรรม
5.3 ประเมนิ คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์

7. สอื่ การเรียนรูแ้ ละแหลง่ การเรียนรู้
7.1 หนังสอื เรยี นรายวิชาพนื้ ฐาน วทิ ยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1 (นิยมวทิ ยา นว.)
7.2 ใบกิจกรรม เร่ือง ความหนาแน่นของสารบริสทุ ธ์ิ
7.3 อปุ กรณ์ ไดแ้ ก่ ถ้วยยูรกี า เหลก็ เครอ่ื งช่งั

8. ภาระงานและช้ินงาน
ใบกจิ กรรม เรื่อง ความหนาแนน่ ของสารบริสุทธ์ิ

41

9. การวัดและการประเมนิ ผล

สิง่ ท่ีตอ้ งการวัด วธิ ีการวัด เคร่ืองมือ เกณฑ์การประเมนิ

ด้านความรู้ (K) การตรวจใบ แบประเมินใบกิจกรรม ผ่านรอ้ ยละ 70
นกั เรยี นสามารถอธบิ ายความ กจิ กรรม เร่อื ง ความหนาแนน่ ของ ข้ึนไป
หนาแนน่ ของสารบริสทุ ธ์ิได้
สารบริสุทธิ์ ผา่ นรอ้ ยละ 70
ด้านทกั ษะ (P) การตรวจใบ แบประเมนิ ใบกิจกรรม ขนึ้ ไป
นักเรียนสามารถใช้เครื่องมือเพื่อวัด กิจกรรม เรื่อง ความหนาแนน่ ของ
มวลและปรมิ าตรของสารบริสทุ ธิไ์ ด้ ระดบั คุณภาพ
สารบริสุทธ์ิ ดี/พอใช้/ปรบั ปรุง
ดา้ นคณุ ลกั ษณะ (A) การสงั เกต ผ่านระดบั ดขี นึ้ ไป
1. มีวนิ ยั พฤติกรรมในช้นั แบบประเมนิ ด้าน
2. ใฝ่เรยี นรู้ คุณลักษณะอันพึง
3. มุง่ มนั่ ในการทำงาน เรยี น ประสงคร์ ายบคุ คล

42

43

ภาคผนวก

45

ใบกจิ กรรมเร่ือง ความหนาแนน่ ของสารบริสุทธิ์

จดุ ประสงค.์ ........................................................................................................................................
วิธกี ารทดลอง

1. ช่งั กอ้ นเหล็กแล้วบนั ทึกผล ใชด้ า้ ยไปผูกคลอ้ งกับเหล็ก
2. นำกอ้ นเหลก็ ไปหาปริมาตรโดยใชถ้ ้วยยรู กี า วัดปริมาตร ของน้ำที่ลน้ ออกมา บันทึกผลลงในใบ
กจิ กรรม ทำการทดลองซ้ำอีก 1 คร้งั แต่เปล่ียนก้อนเหลก็
3. หลังทำการทดลองเหลก็ ใหเ้ ปล่ยี นเป็นทองแดง แล้วทำการทดลองตามลำดับและบนั ทกึ ผลลงในใบ
กจิ กรรม เรือ่ ง ความหนาแนน่ ของสารบริสุทธ์ิ

ตารางบันทกึ ผลการทำกจิ กรรม ปรมิ าตรของวัตถุ ความหนาแน่น
สาร คร้ังท่ี มวลของวตั ถุ

1
เหลก็ ก้อนที่ 1 2

3
1
เหลก็ ก้อนท่ี 2 2
3
1
ทองแดงกอ้ นที่ 1 2
3
1
ทองแดงกอ้ นท่ี 2 2
3

คำถามท้ายกิจกรรม
1. ความหนาแนน่ เฉลย่ี ของเหลก็ กอ้ นที่ 1 เท่ากับ................................................................................................
. ความหนาแนน่ เฉล่ียของเหล็กก้อนที่ 2 เทา่ กับ................................................................................................
. ความหนาแนน่ เฉล่ียของเหล็กกอ้ นที่ 1 และ 2 เปน็ อย่างไร............................................................................
2. ความหนาแนน่ เฉลยี่ ของทองแดงกอ้ นที่ 1 เทา่ กับ...........................................................................................
. ความหนาแน่นเฉล่ียของทองแดงกอ้ นท่ี 2 เทา่ กับ...........................................................................................
. ความหนาแน่นเฉลีย่ ของทองแดงกอ้ นที่ 1 และ 2 เปน็ อย่างไร........................................................................

46

3. ความหนาแน่นของเหลก็ และทองแดงมสี งิ่ ท่เี หมอื นกนั คอื
..............................................................................................................................................................................
และมสี ิ่งท่ตี า่ งกันคือ.............................................................................................................................................

สรุปผลการทดลอง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

กลุ่มท.่ี ......................................
1…………………………………………………………………………………………………………………..เลขที่.............................
2…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท่ี.............................
3…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท.ี่ ............................
4…………………………………………………………………………………………………………………..เลขที่.............................

47

เฉลยใบกจิ กรรมเรอื่ ง ความหนาแน่นของสารบริสุทธ์ิ
จุดประสงค์................................................................................................................... ......................
วิธีการทดลอง

1. ช่งั ก้อนเหล็กแลว้ บันทึกผล ใช้ดา้ ยไปผูกคลอ้ งกับเหลก็
2. นำกอ้ นเหล็กไปหาปรมิ าตรโดยใช้ถว้ ยยรู กี า วดั ปรมิ าตร ของน้ำทล่ี ้นออกมา บันทกึ ผลลงในใบ
กจิ กรรม ทำการทดลองซำ้ อีก 1 ครงั้ แต่เปล่ียนก้อนเหล็ก
3. หลงั ทำการทดลองเหลก็ ใหเ้ ปลย่ี นเปน็ ทองแดง แลว้ ทำการทดลองตามลำดบั และบนั ทึกผลลงในใบ
กิจกรรม เร่อื ง ความหนาแน่นของสารบริสุทธ์ิ

ตารางบนั ทกึ ผลการทำกิจกรรม ปรมิ าตรของวัตถุ ความหนาแน่น
สาร ครั้งที่ มวลของวตั ถุ

1
เหล็กกอ้ นท่ี 1 2

3
1
เหล็กกอ้ นท่ี 2 2
3
1
ทองแดงกอ้ นท่ี 1 2
3
1
ทองแดงกอ้ นที่ 2 2
3

คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. ความหนาแน่นเฉลี่ยของเหล็กกอ้ นท่ี 1 เท่ากับ................................................................................................
. ความหนาแน่นเฉลยี่ ของเหล็กกอ้ นท่ี 2 เทา่ กบั ................................................................................................
. ความหนาแน่นเฉลี่ยของเหลก็ ก้อนท่ี 1 และ 2 เปน็ อย่างไร............................................................................
2. ความหนาแน่นเฉลีย่ ของทองแดงก้อนที่ 1 เท่ากับ................................ข...ึน้ ..อ...ย..ู่ด...ลุ ..พ...นิ...จิ ..ข...อ..ง..ค...ร..ู ........................
. ความหนาแน่นเฉลีย่ ของทองแดงก้อนที่ 2 เท่ากบั ...........................................................................................
. ความหนาแนน่ เฉล่ียของทองแดงกอ้ นท่ี 1 และ 2 เป็นอยา่ งไร........................................................................

48

3. ความหนาแน่นของเหลก็ และทองแดงมีส่งิ ท่ีเหมือนกนั คอื
..............................................................................................................................................................................
และมีสงิ่ ท่ีตา่ งกนั คือ.............................................................................................................................................

สรุปผลการทดลอง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

กลุม่ ท่ี.......................................
1…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท่ี.............................
2…………………………………………………………………………………………………………………..เลขที่.............................
3…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท.่ี ............................
4…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท.่ี ............................

49

แบบประเมนิ ใบกจิ กรรมการทดลอง

ตอนท่ี 1 แนวทางการประเมนิ กิจกรรมการทดลอง เรื่อง ความหนาแนน่ ของสารบรสิ ทุ ธ์ิ

รายการประเมิน คะแนน เกณฑก์ ารใหค้ ะแนน

การทดลอง 2.5 ทดลองไดอ้ ยา่ งถูกต้องตามวิธีการทกี่ ำหนดให้

ใช้ในกจิ กรรม

1 ทดลองได้ตามวิธกี ารทีก่ ำหนดให้ แตม่ ี

ขอ้ บกพรอ่ งในการทำกิจกรรม

0 ไมส่ ามารถทดลองได้

2.5 บอกได้อยา่ งถูกต้องครบถ้วน

บันทกึ ผลการทดลอง 1 บอกไดอ้ ย่างถูกตอ้ ง ไมค่ รบถว้ น

0 บอกไม่ไดห้ รอื บอกไม่ถกู ต้อง

ตอนที่ 2 แนวทางการประเมนิ การตอบคำถามหลังทำกจิ กรรม

รายการประเมนิ คะแนน เกณฑ์การใหค้ ะแนน

บอกสง่ิ ท่ีโจทยต์ อ้ งการ ขอ้ 1-2 ข้อละ 2 คะแนน

1 บอกไดอ้ ย่างถกู ตอ้ งครบถ้วน

0.5 บอกไดอ้ ยา่ งถูกต้อง ไม่ครบถว้ น

0 บอกไมไ่ ดห้ รอื บอกไม่ถกู ต้อง

ข้อ3 1 คะแนน

1 บอกได้อย่างถูกตอ้ งครบถ้วน

0.5 บอกได้อยา่ งถกู ต้อง ไมค่ รบถว้ น

0 บอกไม่ไดห้ รอื บอกไมถ่ กู ต้อง

นำ้ หนักคะแนน

ตอนที่ 1 = 5 คะแนน

ตอนที่ 2 = 5 คะแนน

คะแนนเต็ม 10 คะแนน

เกณฑก์ ารตดั สิน (ผ่านเกณฑ์ 70% ขึน้ ไป)

ชว่ งคะแนน ระดับคุณภาพ เกณฑ์การให้คะแนน

7 – 10 70-100% ดีมาก

4 – 6 50-60% ดี

0-3 0-40% ปรับปรงุ

แบบประเมินคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ 50
ปผรละกเมาริน
ช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 1/………

ประเดน็ การประเมนิ
0มทุ่ง1กำมงานั่ าร2ในน3
ลำดับที่ ชอ่ื -นามสกุล มีวินัย ใฝเ่ รียนรู้ คะแนน
012 0123
1 3
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41

ลงช่อื .....................................................ผู้ประเมิน
(นายบุญเลิศล้ำ บุญเกดิ )

วันท่ี ..........เดือน..................พ.ศ. ............

51

เกณฑ์การวัดประเมินผล (ผา่ นเกณฑใ์ นระดบั ดี)

ชว่ งคะแนน ระดับคณุ ภาพ

7-9 3 = ดี

4-6 2 = พอใช้

0-3 1 = ปรบั ปรุง

แนวทางในการประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์

ประเด็นการประเมนิ ระดับคุณภาพ
1. มวี ินัย
3 (ด)ี 2 (พอใช)้ 1 (ปรบั ปรุง) 0 (แกไ้ ข)
2. ใฝเ่ รยี นรู้ นกั เรียนเข้าเรยี นตรง
ตอ่ เวลาสม่ำเสมอ นกั เรยี นเขา้ เรยี น นักเรียนเข้าเรยี น นักเรยี นไมเ่ ขา้
ตรงตอ่ เวลา ตรงตอ่ เวลา เรยี น ไมป่ ฏบิ ัติ
ปฏบิ ตั ติ าม บางครั้ง ปฏบิ ัติ ตามกฎระเบียบ
กฎระเบียบ ตามกฎระเบยี บ บางคร้ัง ไม่ปฏบิ ตั ิ
สม่ำเสมอ บางครัง้ ตามกฎระเบยี บ ไม่มคี วามสนใจ
มคี วามสนใจใน ในกิจกรรมการ
กิจกรรมการเรยี น มีความสนใจใน มคี วามสนใจใน เรียนการสอน ไม่
การสอนสม่ำเสมอ ทำใบกิจกรรม
ทำใบกิจกรรมด้วย กิจกรรมการเรยี น กิจกรรมการเรยี น

ตนเอง การสอนสม่ำเสมอ การสอนบางคร้งั

ทำใบกิจกรรมดว้ ย ไมท่ ำใบกิจกรรม

ตนเองบางครง้ั ดว้ ยตนเอง

3. มงุ่ ม่นั ในการ นักเรียนตั้งใจทำงาน นกั เรยี นตั้งใจ นักเรยี นไม่ตงั้ ใจ นกั เรยี นไม่
ทำงาน อยา่ งเต็ม ทำงานอย่างเตม็ ทำงาน และส่งงาน ทำงานสง่
ความสามารถแต่ ไมท่ นั ตามเวลาท่ี
ความสามารถ สง่ งานไมต่ รงตาม
ทำงานเสร็จ และส่ง เวลาทก่ี ำหนด กำหนด

ทนั ตามเวลาที่
กำหนด

52

แผนการจดั การเรียนรูท้ ี่ 5

กล่มุ สาระการเรยี นร้วู ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวชิ าวทิ ยาศาสตร์ 1 รหัสวิชา ว21101

หนว่ ยการเรียนรูท้ ี่ 1 เร่อื ง สมบตั ขิ องสารบรสิ ทุ ธ์ิ เวลาเรียนรวม 9 ช่ัวโมง

เรอ่ื ง ความหนาแนน่ ของสารผสม เวลา 1 ชั่วโมง

ระดับช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 ภาคเรยี นที่ 1/2565

ผู้สอน นายบญุ เลิศล้ำ บญุ เกิด วันท่.ี ....เดือน...............พ.ศ.............

1. มาตรฐานการเรยี นรู้/ตวั ช้วี ัด
มาตรฐาน ว 2.1 ม 1/5 อธบิ ายและเปรียบเทยี บความหนาแน่นของสารบริสทุ ธ์ิและสารผสม
ม 1/6 ใชเ้ คร่อื งมอื เพื่อวัดมวลและปรมิ าตรของสารบริสุทธ์แิ ละสารผสม

2. จุดประสงค์การเรยี นรู้
2.1 ดา้ นความรู้ (K)
นักเรียนสามารถอธิบายความหนาแน่นของสารผสมได้
2.2 ด้านทกั ษะ/กระบวนการ (P)
นกั เรยี นสามารถใช้เคร่ืองมือเพือ่ วดั มวลและปริมาตรของสารผสมได้
2.3 ด้านคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)
มวี นิ ยั ใฝ่เรยี นรู้ มงุ่ มน่ั ในการทำงานและรับผดิ ชอบตอ่ งานทไี่ ดร้ บั มอบหมาย

3. สมรรถนะสำคญั
3.1 ความสามารถในการสือ่ สาร
3.2 ความสามารถในการคดิ
3.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

4. สาระสำคญั
สารผสมมีความหนาแนน่ ไม่คงที่ขึ้นอยู่กบั ชนิดและสดั ส่วนของสารทผี่ สมอยู่ด้วยกันถ้ามีอัตราส่วนผสม

ต่างกัน คา่ ความหนาแน่นกจ็ ะต่างตามไปดว้ ย

5. สาระการเรียนรู้
ความหนาแนน่ ของสารผสม

53

6. กิจกรรมการเรยี นรู้ (กระบวนการสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ 5E
ขน้ั ที่ 1 ขนั้ สร้างความสนใจ (Engagement) (10 นาที)

1.1 ครูกลา่ วทักทายนักเรียน เช็คช่ือนักเรยี นท่ีเขา้ ชัน้ เรยี น สอบถามพูดคยุ กับนกั เรยี นโดยทว่ั ไป
1.2 ครทู บทวนเนื้อหา เร่อื ง ความหนาแน่นของสารบรสิ ุทธ์ิ แลว้ โยงเขา้ สเู่ นอ้ื หาความหนาแน่นของสาร
ผสม
ขน้ั ท่ี 2 ขั้นสำรวจและคน้ หา (Exploration) (5 นาท)ี
นักเรียนศึกษาขั้นตอนวิธีการทำกิจกรรมการทดลอง ศึกษาจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน
วทิ ยาศาสตร์ ม.1 เลม่ 1 หน้า 30
ข้ันท่ี 3 ขั้นอธิบายและลงข้อสรปุ (Explanation) (30 นาท)ี
3.1 ครูอธิบายขยายความวธิ กี ารทำกจิ กรรมการทดลองให้ละเอียดมากข้นึ
3.2 ครูแบ่งนกั เรยี นออกเปน็ 10 กลมุ่ กลุ่มละ 4 คน ใหน้ ักเรยี นทำกิจกรรมทดลองดงั น้ี

3.2.1 ใส่สารละลายโซเดียมคลอไรด์ 10% (W/V) 100 cm3 ลงในกระบอกตวง
3.2.2 ชั่งมวลของบีกเกอรเ์ ปลา่ ๆขนาด 100 cm3 บนั ทกึ ผล
3.2.3 เทสารละลายโซเดียมคลอไรด์จาก ข้อที่ 3.2.1ลงในบีกเกอร์ ชั่งมวลของสารละลายและบีก
เกอรร์ วมกัน บนั ทึกผลลงในใบกิจกรรม
3.2.4 นำมวลของสารละลายและบีกเกอร์ มาลบออกด้วยมวลของบีกเกอร์เปล่า ๆ จะได้มวลของ
สารละลายโซเดียมคลอไรด์แล้วนำไปคำนวณหาคา่ ความหนาแนน่ ของสารละลายตอ่ ไป
3.2.5 ทำการทดลองซ้ำในข้อ 3.2.1-3.2.4อกี 1 คร้งั เพอ่ื ปอ้ งกันผลคาดเคลือ่ น
3.2.6 เปลี่ยนอุปกรณ์ชุดใหม่ เปลี่ยนมาใช้สายละลายโซเดียมครอไรด์ 15% (W/V) สารละลาย
นำ้ ตาลทราย 10% (W/V) และสารละลายน้ำตาลทราย 15% (W/V) แทนตามลำดับ
ขน้ั ท่ี 4 ขน้ั ขยายความรู้ (Elaboration) (10 นาที)
4.1 นักเรียนส่งตวั แทนรายงานผลการทำกจิ กรรมการทดลองหน้าชั้นเรียน และร่วมกนั สรุปภายในหอ้ ง
4.2 นกั เรยี นตอบคำถามทา้ ยกิจกรรมลงในใบกิจกรรม เร่อื ง ความหนาแนน่ ของสารผสม
ขั้นท่ี 5 ขัน้ ประเมิน (Evaluation) (5 นาที)
5.1 ตรวจใบกิจกรรม
5.2 ประเมนิ การทำงานกลมุ่ ตามกจิ กรรม
5.3 ประเมนิ คุณลักษณะอันพึงประสงค์

7. สอื่ การเรียนรแู้ ละแหลง่ การเรยี นรู้
7.1 หนังสอื เรยี นรายวชิ าพนื้ ฐาน วทิ ยาศาสตร์ ม.1 เลม่ 1 (นิยมวทิ ยา นว.)
7.2 ใบกิจกรรม เร่ือง ความหนาแน่นของสารผสม
7.3 อุปกรณ์ ได้แก่ กระบอกตวง เคร่ืองชั่ง บกี เกอร์

7.4 สารได้แก่ โซเดียมคลอไรด์ นำ้ ตาลทราย

54

8. ภาระงานและชนิ้ งาน
ใบกิจกรรม เรื่อง ความหนาแนน่ ของสารผสม

9. การวดั และการประเมินผล วธิ ีการวดั เคร่ืองมือ เกณฑก์ ารประเมนิ
ส่งิ ทตี่ ้องการวัด
การตรวจใบ แบประเมินใบกิจกรรม ผ่านรอ้ ยละ 70
ด้านความรู้ (K) กจิ กรรม เรื่อง ความหนาแน่นของ ขน้ึ ไป
นักเรียนสามารถอธบิ ายความ
หนาแนน่ ของสารผสมได้ การตรวจใบ สารผสม ผา่ นร้อยละ 70
ดา้ นทกั ษะ (P) กิจกรรม แบประเมนิ ใบกจิ กรรม ขึ้นไป
นกั เรียนสามารถใชเ้ คร่ืองมือเพ่ือวดั เรือ่ ง ความหนาแนน่ ของ
มวลและปริมาตรของสารผสมได้ การสงั เกต ระดับคณุ ภาพ
ด้านคุณลักษณะ (A) พฤตกิ รรมในชัน้ สารผสม ดี/พอใช้/ปรับปรงุ
1. มวี ินยั แบบประเมินด้าน ผ่านระดับดีขึ้นไป
2. ใฝเ่ รยี นรู้ เรยี น คณุ ลักษณะอนั พึง
3. มงุ่ มัน่ ในการทำงาน ประสงคร์ ายบคุ คลและ
แบบประเมินการทำงาน

กลุ่ม

55

56

ภาคผนวก

58

ใบกิจกรรมเร่ือง ความหนาแน่นของสารผสม

จุดประสงค.์ ........................................................................................................................................

วธิ ีการทดลอง

1 ใสส่ ารละลายโซเดียมคลอไรด์ 10% (W/V) 100 cm3 ลงในกระบอกตวง
2 ชัง่ มวลของบกี เกอรเ์ ปล่า ๆขนาด 100 cm3 บนั ทึกผล
3 เทสารละลายโซเดียมคลอไรด์จาก ข้อที่ 3.2.1ลงในบีกเกอร์ ชั่งมวลของสารละลายและบีกเกอร์รวมกัน
บันทกึ ผลลงในใบกจิ กรรม
4 นำมวลของสารละลายและบีกเกอร์ มาลบออกด้วยมวลของบีกเกอร์เปล่า ๆ จะได้มวลของสารละลาย
โซเดยี มคลอไรดแ์ ล้วนำไปคำนวณหาคา่ ความหนาแนน่ ของสารละลายตอ่ ไป
5 ทำการทดลองซำ้ ในขอ้ 3.2.1-3.2.4อกี 1 คร้งั เพอื่ ปอ้ งกนั ผลคาดเคลอื่ น
6 เปลยี่ นอปุ กรณ์ชดุ ใหม่ เปลี่ยนมาใช้สายละลายโซเดยี มครอไรด์ 15% (W/V) สารละลายน้ำตาลทราย 10%
(W/V) และสารละลายน้ำตาลทราย 15% (W/V) แทนตามลำดบั

ตารางบันทกึ ผลการทำกิจกรรม มวลของ มวลของ มวลของ ความ
บีกเกอร์ สารละลาย สารละลาย หนาแนน่
ปรมิ าตรของ และบีกเกอร์
สาร ครั้งท่ี สายละลาย

โซเดยี มครอไรด์ 1
10% (W/V) 2
3
โซเดยี มครอไรด์ 1
15% (W/V) 2
3
น้ำตาลทราย 1
10% (W/V) 2
3
น้ำตาลทราย 1
15% (W/V) 2
3

59
คำถามท้ายกิจกรรม
1. ความหนาแนน่ เฉลยี่ ของโซเดยี มครอไรด์ 10% (W/V) เท่ากับ.........................................................................
. ความหนาแนน่ เฉลีย่ ของโซเดียมครอไรด์ 15% (W/V) เท่ากบั ........................................................................
. ความหนาแนน่ เฉลี่ยของโซเดยี มครอไรด์ 10% และ 15% เปน็ อยา่ งไร..........................................................

2. ความหนาแน่นเฉล่ียของน้ำตาลทราย 10% (W/V) เทา่ กับ.............................................................................
. ความหนาแนน่ เฉลี่ยของน้ำตาลทราย 15% (W/V) เท่ากับ.............................................................................
. ความหนาแน่นเฉล่ียของนำ้ ตาลทราย 10% (W/V) และ 15% เปน็ อย่างไร....................................................
3. ความหนาแน่นของสารละลายโซเดยี มคลอไรด์และสารน้ำตาลทรายมีสิ่งทเ่ี หมือนกันหรอื ไม่ อย่างไร
..............................................................................................................................................................................
และมีส่ิงทตี่ า่ งกนั คือ.............................................................................................................................................

สรปุ
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

กลมุ่ ท.่ี ......................................

1…………………………………………………………………………………………………………………..เลขที่.............................
2…………………………………………………………………………………………………………………..เลขที่.............................
3…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท่.ี ............................
4…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท่ี.............................

60

เฉลยใบกิจกรรมเรือ่ ง ความหนาแน่นของสารผสม

จดุ ประสงค.์ ........................................................................................................................................
วธิ กี ารทดลอง
1 ใส่สารละลายโซเดียมคลอไรด์ 10% (W/V) 100 cm3 ลงในกระบอกตวง
2 ชงั่ มวลของบกี เกอรเ์ ปลา่ ๆขนาด 100 cm3 บนั ทกึ ผล
3 เทสารละลายโซเดียมคลอไรด์จาก ข้อที่ 3.2.1ลงในบีกเกอร์ ชั่งมวลของสารละลายและบีกเกอร์รวมกัน
บันทึกผลลงในใบกจิ กรรม
4 นำมวลของสารละลายและบีกเกอร์ มาลบออกด้วยมวลของบีกเกอร์เปล่า ๆ จะได้มวลของสารละลาย
โซเดยี มคลอไรด์แลว้ นำไปคำนวณหาคา่ ความหนาแนน่ ของสารละลายตอ่ ไป
5 ทำการทดลองซำ้ ในข้อ 3.2.1-3.2.4อกี 1 ครั้งเพื่อปอ้ งกันผลคาดเคลือ่ น
6 เปล่ียนอปุ กรณ์ชดุ ใหม่ เปลี่ยนมาใช้สายละลายโซเดียมครอไรด์ 15% (W/V) สารละลายน้ำตาลทราย 10%
(W/V) และสารละลายนำ้ ตาลทราย 15% (W/V) แทนตามลำดบั

ตารางบันทกึ ผลการทำกจิ กรรม มวลของ มวลของ มวลของ ความ
บีกเกอร์ สารละลาย สารละลาย หนาแนน่
ปริมาตรของ และบีกเกอร์
สาร ครงั้ ที่ สายละลาย

โซเดียมครอไรด์ 1
10% (W/V) 2
3
โซเดียมครอไรด์ 1
15% (W/V) 2
3
นำ้ ตาลทราย 1
10% (W/V) 2
3
นำ้ ตาลทราย 1
15% (W/V) 2
3

61

คำถามทา้ ยกจิ กรรม
1. ความหนาแนน่ เฉลีย่ ของโซเดยี มครอไรด์ 10% (W/V) เท่ากับ.........................................................................
. ความหนาแน่นเฉลี่ยของโซเดียมครอไรด์ 15% (W/V) เท่ากับ........................................................................
. ความหนาแน่นเฉลย่ี ของโซเดยี มครอไรด์ 10% และ 15% เป็นอย่างไร..........................................................

2. ความหนาแนน่ เฉลีย่ ของนำ้ ตาลทราย 10% (W/V) เทา่ กับ.............................................................................
. ความหนาแน่นเฉล่ียของนำ้ ตาลทราย 15% (W/V) เทา่ กับ.............................................................................
. ความหนาแน่นเฉลยี่ ของนำ้ ตาลทราย 10% (W/V) และ 15% เปน็ อย่างไร....................................................
3. ความหนาแน่นของสารละลายโซเดียมคลอไรด์และสารน้ำตาลทรายมีสิ่งทเ่ี หมอื นกนั หรอื ไม่ อยา่ งไร
..............................................................................................................................................................................

และมสี ง่ิ ท่ีตา่ งกนั คือ..........................................................ข..น้ึ...อ...ย...ู่ด...ุล..พ....นิ ...จิ ...ข..อ...ง..ค...ร..ู.............................................

สรุปผลการทดลอง
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

กลมุ่ ท.่ี ......................................

1…………………………………………………………………………………………………………………..เลขที่.............................
2…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท.่ี ............................
3…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท.่ี ............................
4…………………………………………………………………………………………………………………..เลขท.่ี ............................

62

แบบประเมินใบกจิ กรรมการทดลอง

ตอนท่ี 1 แนวทางการประเมิน กิจกรรมการทดลอง เร่อื ง ความหนาแนน่ ของสารผสม

รายการประเมิน คะแนน เกณฑ์การให้คะแนน
การทดลอง 2.5 ทดลองไดอ้ ยา่ งถูกต้องตามวธิ ีการที่กำหนดให้
ใช้ในกิจกรรม
บันทกึ ผลการทดลอง 1 ทดลองไดต้ ามวิธกี ารทีก่ ำหนดให้ แต่มี
ขอ้ บกพรอ่ งในการทำกิจกรรม
0 ไม่สามารถทดลองได้
2.5 บอกได้อย่างถูกต้องครบถว้ น
1 บอกไดอ้ ยา่ งถูกต้อง ไมค่ รบถว้ น
0 บอกไม่ได้หรือบอกไมถ่ กู ต้อง

ตอนที่ 2 แนวทางการประเมนิ การตอบคำถามหลงั ทำกจิ กรรม

รายการประเมนิ คะแนน เกณฑ์การให้คะแนน
บอกส่งิ ทโ่ี จทยต์ ้องการ ขอ้ ละ 2.5 คะแนน
2.5 บอกได้อย่างถูกต้องครบถ้วน
1.5 บอกไดอ้ ย่างถกู ต้อง ไม่ครบถ้วน
0 บอกไมไ่ ดห้ รอื บอกไมถ่ ูกต้อง

นำ้ หนกั คะแนน ระดับคุณภาพ เกณฑ์การให้คะแนน
70-100% ดมี าก
ตอนท่ี 1 = 5 คะแนน 50-60% ดี
0-40% ปรับปรงุ
ตอนท่ี 2 = 5 คะแนน

คะแนนเต็ม 10 คะแนน

เกณฑ์การตัดสนิ (ผา่ นเกณฑ์ 70% ข้ึนไป)
ช่วงคะแนน
7 – 10
4–6
0-3

แบบประเมินคณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ 63
ปผรละกเมาริน
ช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 1/………

ประเด็นการประเมิน
0มทุ่ง1กำมงา่ันาร2ในน 3
ลำดับที่ ชอ่ื -นามสกลุ มีวนิ ัย ใฝเ่ รยี นรู้ คะแนน
012 0123
1 3
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41

ลงชอ่ื .....................................................ผ้ปู ระเมิน
(นายบญุ เลศิ ล้ำ บุญเกิด)

วนั ท่ี ..........เดือน..................พ.ศ. ............

64

เกณฑ์การวัดประเมินผล (ผา่ นเกณฑใ์ นระดบั ด)ี

ชว่ งคะแนน ระดับคณุ ภาพ

7-9 3 = ดี

4-6 2 = พอใช้

0-3 1 = ปรบั ปรงุ

แนวทางในการประเมินคุณลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์

ประเด็นการประเมนิ ระดบั คณุ ภาพ
1. มวี ินัย
3 (ด)ี 2 (พอใช)้ 1 (ปรบั ปรุง) 0 (แกไ้ ข)
นกั เรียนเข้าเรยี นตรง
ตอ่ เวลาสม่ำเสมอ นักเรียนเขา้ เรียน นกั เรยี นเขา้ เรียน นักเรียนไมเ่ ข้า
ตรงต่อเวลา ตรงต่อเวลา เรยี น ไมป่ ฏบิ ัติ
ปฏบิ ตั ติ าม บางคร้งั ปฏิบัติ
กฎระเบียบ ตามกฎระเบยี บ บางครงั้ ไม่ปฏิบตั ิ ตาม
สม่ำเสมอ บางครง้ั ตามกฎระเบียบ กฎระเบยี บ

2. ใฝเ่ รยี นรู้ มคี วามสนใจใน มีความสนใจใน มคี วามสนใจใน ไม่มีความ
กิจกรรมการเรียน กจิ กรรมการเรียน กจิ กรรมการเรยี น สนใจใน
การสอนสม่ำเสมอ การสอนสม่ำเสมอ การสอนบางครง้ั กิจกรรมการ
ทำใบกิจกรรมดว้ ย ทำใบกิจกรรมด้วย ไมท่ ำใบกิจกรรม เรียนการสอน
ตนเองบางคร้งั ไมท่ ำใบ
ตนเอง ดว้ ยตนเอง

กจิ กรรม

3. มงุ่ ม่นั ในการ นักเรียนตั้งใจทำงาน นกั เรยี นตงั้ ใจ นักเรียนไมต่ งั้ ใจ นักเรยี นไม่
ทำงาน อยา่ งเตม็ ทำงานอย่างเตม็ ทำงาน และสง่ งาน ทำงานสง่
ความสามารถแต่ ไม่ทันตามเวลาที่
ความสามารถ สง่ งานไมต่ รงตาม
ทำงานเสร็จ และสง่ เวลาที่กำหนด กำหนด

ทนั ตามเวลาท่ี
กำหนด

65

แผนการจดั การเรียนรทู้ ่ี 6

กล่มุ สาระการเรียนรวู้ ิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี รายวิชาวิทยาศาสตร์ 1 รหัสวชิ า ว21101

หนว่ ยการเรยี นรู้ท่ี 1 เรื่อง สมบตั ขิ องสารบรสิ ุทธ์ิ เวลาเรยี นรวม 9 ชว่ั โมง

เรอื่ ง ความหนาแนน่ ของสาร เวลา 2 ช่วั โมง

ระดับช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี 1 ภาคเรยี นที่ 1/2565

ผู้สอน นายบญุ เลิศลำ้ บุญเกดิ วันท่ี.....เดอื น...............พ.ศ.............

1. มาตรฐานการเรยี นรู้/ตัวชวี้ ดั
มาตรฐาน ว 2.1 ม 1/5 อธิบายและเปรียบเทยี บความหนาแน่นของสารบริสุทธแ์ิ ละสารผสม

ม 1/6 ใชเ้ คร่ืองมอื เพ่ือวดั มวลและปรมิ าตรของสารบริสุทธิแ์ ละสารผสม

2. จุดประสงคก์ ารเรียนรู้
2.1 ดา้ นความรู้ (K)
นักเรียนสามารถอธบิ ายความหนาแน่นของสารบริสุทธิ์และสารผสมได้
2.2 ดา้ นทักษะ/กระบวนการ (P)
นกั เรยี นมที กั ษะในการคำนวณหาความหนาแนน่ ของสารบริสุทธิ์และสารผสมได้
2.3 ดา้ นคณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ (A)
มวี นิ ัย ใฝเ่ รียนรู้ มุง่ มนั่ ในการทำงานและรับผิดชอบต่องานทไี่ ดร้ บั มอบหมาย

3. สมรรถนะสำคญั
3.1 ความสามารถในการสื่อสาร
3.2 ความสามารถในการคิด
3.3 ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี

4. สาระสำคญั
สารบริสุทธ์ิแต่ละชนิดมคี วามหนาแนน่ หรือมวลต่อหนง่ึ หนว่ ยปรมิ าตรคงท่ี เป็นคา่ เฉพาะของสารนนั้

ณ สถานะและอุณหภมู หิ นง่ึ แต่สารผสมมีความหนาแนน่ ไม่คงทขี่ ึ้นอยกู่ ับชนิดและสดั สว่ นของสารที่ผสมอยู่
ดว้ ยกนั

5. สาระการเรียนรู้
ความหนาแน่นของสารบริสทุ ธ์ิและสารผสม

66

6. กจิ กรรมการเรยี นรู้ (กระบวนการสอนแบบสบื เสาะหาความรู้ 5E)

ชัว่ โมงท่ี 1

ขน้ั ท่ี 1 ขน้ั สรา้ งความสนใจ (Engagement) (5 นาที)

ครูกลา่ วทกั ทายนักเรยี น และทบทวนกิจกรรมการทดลอง ความหนาแน่นของสารบริสุทธิ์และสารผสม

โดยต้ังคำถามดังน้ี

จากการทำกิจกรรมการทดลองนกั เรยี น ได้อะไรจากการทดลอง

ขน้ั ท่ี 2 ขนั้ สำรวจและค้นหา (Exploration) (10 นาที)

2.1 ครูแบ่งนักเรียนออกเปน็ 10 กลุ่ม กลุ่มละ 4 คน ให้นักเรยี นศึกษาตารางจากหนงั สือเรียนรายวชิ า

พื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1 หนา้ 32

ข้นั ที่ 3 ขั้นอธบิ ายและลงขอ้ สรปุ (Explanation) (30 นาที)

3.1 ครอู ธิบายเพม่ิ เตมิ จากการทำกิจกรรมดังนี้

ความหนาแน่นของสารบริสุทธ์ิชนิดเดียวกันมีค่าเท่ากันไม่ว่าสารบริสุทธิน์ ั้น ๆ จะมีขนาดหรือน้ำหนกั

เป็นเท่าไรก็ตาม สารบริสุทธิ์ต่างชนิดกันจะมีค่าความหนาแน่นต่างกัน ส่วนสารผสมถึงแม้ว่าจะเป็นสารผสม

ชนดิ เดียวกนั แตถ่ ้ามีอัตราสว่ นผสมตา่ งกันความหนาแนน่ ก็จะตา่ งกัน

ค่าความหนาแน่นเปน็ สารเปน็ ค่าเฉพาะของสารบรสิ ทุ ธ์ิน้ัน ๆ ณ สถานะความดนั และอณุ หภูมิ ดังตาราง

ต่อไปน้ี

ชนดิ ของสาร สถานะ ความหนาแนน่

ทองคำ ของแขง็ 19.3
เหล็ก ของแขง็ 7.87
นำ้ แข็ง ของแขง็ 0.92
ทองแดง ของแขง็ 8.96
เงิน ของแขง็ 10.50
นำ้ แขง็ แหง้ ของแขง็ 1.56

ปรอท ของเหลว 13.6
น้ำทะเล ของเหลว 1.03
นำ้ มนั พืช ของเหลว 0.90
เอทานอล ของเหลว 0.81
ของเหลว 1.00
นำ้ ของเหลว 1.18
คาร์บอนไดออกไซด์

เหลว

ไนไตรเจน แก๊ส 0.0012
ออกซเิ จน แกส๊ 0.0013
ฮเี ลยี ม แกส๊ 0.0002
ครอลนี แกส๊ 0.003
อากาศ แกส๊ 0.0012
แกส๊ 0.0006
ไอนำ้ แก๊ส 0.0016
คาร์บอนไดออกไซต์

67

ขน้ั ท่ี 4 ขนั้ ขยายความรู้ (Elaboration) (5 นาที)
ครูอธิบายให้นักเรียนศึกษาวิธีการคำนวณจากหนังสือเรียนรายวิชาพื้นฐาน วิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1

หนา้ 26
ขั้นท่ี 5 ขน้ั ประเมิน (Evaluation) (5 นาท)ี

ครสู ังเกตพฤติกรรมในหอ้ งเรยี นของนักเรียน
ชัว่ โมงท่ี 2
ขัน้ ที่ 1 ข้ันสร้างความสนใจ (Engagement) (5 นาท)ี

ครทู บทวนเน้ือหาเรอ่ื งความหนาแนน่ ของสารบรสิ ทุ ธแ์ิ ละสารผสม
ขั้นที่ 2 ข้ันสำรวจและคน้ หา (Exploration) (10 นาที)

2.1 ครอู ธิบายใหน้ กั เรยี นศกึ ษาวิธีการคำนวณจากหนังสอื เรียนรายวิชาพ้นื ฐาน วิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1
หน้า 26

2.2 ครูอธบิ ายวธิ ีการคำนวณอย่างละเอียด ดังน้ี
สมบัติบางประการของสารบริสุทธิ์ นอกจากจะมีจุดเดือดและจุดหลอมเหลวคงที่แล้ว ค่าความ

หนาแนน่ ของสารเป็นค่าเฉพาะตวั ของสารบริสุทธ์นิ ัน้ ๆ ความหนาแน่นของสารหาไดจ้ าก

ความหนาแน่นของสาร = มวลของสาร
ปรมิ าตรของสาร

หรือ D = m
v

เม่อื D คือ ความหนาแน่นของสาร มีหน่วยเปน็ กรมั ตอ่ ลกู บาศก์เซนตเิ มตร (g/cm3) หรือกิโลกรัมตอ่

ลูกบาศกเ์ มตร (m3)
m คือ มวลของสาร มหี น่วยเปน็ กรัม (g) หรอื กิโลกรมั (kg)

v คอื ปริมาตรของสาร มีหน่วยเปน็ ลูกบาศก์เซนติเมตร (cm3) หรือ ลกู บาศก์เมตร (m3)

ขน้ั ที่ 3 ขั้นอธบิ ายและลงข้อสรปุ (Explanation) (10 นาที)

ครูยกตวั อยา่ งการคำนวณดังน้ี

ตัวอย่าง นำวัตถุก้อนหนึ่งไปชั่งอ่านค่ามวลได้ 500 กรัม เมื่อนำไปหาปริมาตรโดยการแทนที่น้ำ

ได้200 ลกู บาศกเ์ ซนตเิ มตร วตั ถุกอ้ นนม้ี คี วามหนาแนน่ เทา่ ใด
m
วธิ ีทำ จากสตู ร D = v

โจทย์กำหนด m=500g , v= 200 cm3

แทนคา่ D = 500
200

D = 2.5

ตอบ วตั ถุก้อนน้มี คี วามหนาแน่น 2.5 g/ cm3

68

ขั้นท่ี 4 ขัน้ ขยายความรู้ (Elaboration) (30 นาที)
4.1 ให้นักเรยี นทำใบงานเรอ่ื ง ความหนาแน่นของสารบริสุทธ์ิ
4.2 ทดสอบท้ายหนว่ ยที่ 1 สมบตั ิของสารบริสุทธิ์

ขน้ั ที่ 5 ข้นั ประเมนิ (Evaluation) (5 นาท)ี
5.1 ตรวจใบงานและตรวจแบบทดสอบทา้ ยหนว่ ยที่ 1
5.2 ประเมินคณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ จากพฤตกิ รรมการเรียนในหอ้ งเรียน
5.3 ประเมนิ สมรรถนะสำคญั ในการสอ่ื สารและการคดิ

7. ส่อื การเรียนรูแ้ ละแหล่งการเรยี นรู้
7.1 หนังสอื เรยี นรายวชิ าพ้นื ฐาน วิทยาศาสตร์ ม.1 เล่ม 1 (นิยมวิทยา นว.)
7.2 ใบงาน เร่อื ง ความหนาแน่นของสารบรสิ ุทธิ์
7.3 แบบทดสอบทา้ ยหน่วยที่ 1 เรื่อง สมบัติของสารบรสิ ทุ ธิ์

8. ภาระงานและชนิ้ งาน

ใบงาน เรอ่ื ง ความหนาแน่นของสารบรสิ ุทธิ์

9. การวดั และการประเมนิ ผล

สิ่งที่ต้องการวดั วธิ กี ารวดั เคร่อื งมือ เกณฑ์การประเมิน
การตรวจใบงาน แบบประเมนิ ใบงานเร่ือง
ด้านความรู้ (K) ความหนาแนน่ ของสารบรสิ ทุ ธ์ิ ผา่ นรอ้ ยละ 70
นักเรียนสามารถอธิบายความ และตรวจ และตรวจแบบทดสอบเร่อื ง ขึ้นไป
หนาแน่นของสารบริสุทธิ์และ แบบทดสอบ สมบตั ิของสารบริสทุ ธิ์
สารผสมได้ ผ่านร้อยละ 70
ดา้ นทักษะ (P) การตรวจใบงาน แบบประเมินใบงานเร่อื ง ข้ึนไป
นกั เรยี นมีทักษะในการ ความหนาแนน่ ของสารบรสิ ุทธ์ิ
คำนวณหาความหนาแน่นของ การสังเกต ระดับคุณภาพ
สารบรสิ ทุ ธิ์และสารผสมได้ พฤตกิ รรมในชนั้ แบบประเมินดา้ นคุณลักษณะ ดี/พอใช้/ปรับปรงุ
ด้านคุณลักษณะ (A) อนั พงึ ประสงค์รายบุคคล ผา่ นระดับดขี ้นึ ไป
1. มวี นิ ัย เรยี น ระดบั คุณภาพ
2. ใฝเ่ รียนรู้ แบบประเมนิ สมรรถนะ ดี/พอใช้/ปรับปรงุ
3. มุ่งม่นั ในการทำงาน ประเมิน ผา่ นระดบั พอใชข้ ้นึ ไป
สมรรถนะสำคญั สมรรถนะ
1. ความสามารถในการสือ่ สาร
2. ความสามารถในการคดิ

69

70

ภาคผนวก

72

ใบงานเรื่อง ความหนาแนน่ ของสารบริสทุ ธ์ิ

จงเติมคำหรือข้อความลงในชอ่ งวา่ งให้ถกู ต้อง

1. วตั ถุแท่งหน่งึ กวา้ ง 7 เซนติเมตร ยาว 15 เซนติเมตร สูง 4 เซนติเมตร เมอ่ื นำไปชงั่ ไดม้ วล 84 กรมั วตั ถุแท่ง
นี้ มคี วามหนาแน่นเปน็ เทา่ ใด

..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

2.ของเหลวชนดิ หน่ึงมีความหนาแนน่ 0.17 g/cm3 ถ้าตวงของเหลวนีม้ า 105 cm3 จะชัง่ ได้มวลกก่ี รัม

..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

3. วตั ถกุ ้อนหน่ึงมคี วามหนาแนน่ 1.65 g/cm3 มวล 240 กรมั เมื่อนำไปหาปรมิ าตรโดยใช้ถว้ ยยรู กี าจะได้
ปรมิ าตรเท่าใด
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
..............................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................

ชื่อ.............................................................................................................ช้นั ม.1/....... เลขที่...........................

73

แบบทดสอบทา้ ยหน่วยท่ี 1

เรือ่ ง สมบตั ิของสารบรสิ ุทธ์ิ

จงเลอื กคำตอบทถี่ ูกตอ้ งทส่ี ุดเพียงคำตอบ

1. ข้อใดกล่าว ไม่ ถกู ต้อง

ก. สารเนื้อเดียวเปน็ สารบรสิ ุทธิ์ 5 เมอ่ื นำของเหลว A,B,C และ D ไปหาอณุ หภมู ิ

ข. สารบรสิ ุทธท์ิ กุ ชนิดเปน็ สารเน้อื เดียว ขณะเดือด แล้วดั อณุ หภูมิตอ่ ไปอกี 5 นาที นำ

ค. สารเนื้อผสมเปน็ สารไมบ่ ริสุทธิ์ ข้อมลู ท่ไี ด้มาเขียนกราฟแสดงความสมั พนั ธ์

ง. สารเนื้อเดยี วอาจเป็นสารบรสิ ทุ ธิ์หรอื สารไม่ ระหวา่ งอุณหภมู กิ บั เวลาจะไดก้ ราฟดังน้ี

บรสิ ทุ ธกิ์ ไ็ ด้ A ก. A,D
B
2. ข้อใดไม่มผี ลตอ่ จดุ เดือด จดุ หลอมเหลวของสาร ุอณหภู ิม D ข. B,C
สารบริสทุ ธิ์
C ค. B,C
เวลา ง. C,D

ก. ความบรสิ ุทธิข์ องสาร

ข. ความดนั บรรยากาศ 6. หลกั การหาปรมิ าตรของสารโดยใช้ถว้ ยยูรีกา

ค. ปรมิ าณของสารบรสิ ุทธ์ิ ตรงกบั ขอ้ ใด

ง. ถูกทุกขอ้ ก. การนำวตั ถุไปช่งั ในถ้วยยูรกี า

ข. การนำวตั ถไุ ปแทนท่นี ำ้ ในถ้วยยรู กี า

สาร ช่วงที่อณุ หภูมหิ ลอมเหลว (℃) ค. การนำวัตถุไปชั่งและตวงโดยใช้ถ้วยยรู กี า

A 107.1-112.8 ง. การนำวตั ถุและนำ้ ไปชัง่ ในถ้วยยรู กี า

B 88.4-89.1

C 96.5-103.2 7. วตั ถชุ นดิ หนง่ึ มีมวล 154.08 กรัม มคี วาม

3. จากตารางสารใดควรเปน็ สารบริสุทธ์ิ หนาแน่น 1.07 g/cm3 จะมีปรมิ าตรเทา่ ใด
ก. สาร A ก. 136 cm3 ข. 138 cm3
ข. สาร B ค. 139 cm3 ง. 144 cm3

ค. สาร C 8. ขอ้ ใดกล่าวไมถ่ ูกตอ้ ง
ง. สาร A และ C ก.โดยทวั่ ไปของแข็งจะมีความหนาแนน่ มากกว่า

4. ถ้าเอาน้ำไปต้มในหบุ เขที่อยู่ต่ำกว่า ของเหลว
ระดับนำ้ ทะเล จุดเดือดของนำ้ จะเป็นอย่างไร ข.โดยท่ัวไปของเหลวจะมคี วามหนาแนน่ มากว่า
ก. จดุ เดือดของน้ำจะลดลง แกส็
ข.จดุ เดอื ดของนำ้ จะเพิ่มสูงข้นึ ค. ของแขง็ จะมคี วามหนาแน่นมากกวา่ ของเหลว
ค. จดุ เดือดของน้ำจะคงท่ีไม่เปล่ยี นแปลง เสมอ

ง. จดุ เดอื ดของนำ้ จะเพมิ่ สูงข้ึนแลว้ ลดลง

ง. ของเหลวบางชนดิ มีความหนาแน่นมากกวา่ 74
ของแขง็
9. ถ้านำวตั ถุมวล 408 กรมั ปริมาตร 400 cm3 ไป 10. ทำไมเรือท่ีทำจากเหลก็ จึงลอยน้ำได้
หยอ่ นลงในนำ้ วัตถุจะจมหรอื ลอยเพราะเหตใุ ด ก. เพราะนำ้ ทะเลมคี วามหนาแนน่ มากและมีแรง
ก.ลอยปรม่ิ น้ำ เพราะวตั ถมุ คี วามหนาแนน่ ลอยตัวสงู สามารถพยงุ เรือให้ลอยน้ำได้
ใกลเ้ คียงน้ำ ข. เพราะการทำรปู รา่ งเป็นเรอื ทำให้มวลลดลงและ
ข. ลอยปรม่ิ นำ้ เพราะวัตถุมีความหนาแนน่ น้อย มแี รงพยุงของนำ้ ทะเล
กวา่ นำ้ ค. เพราะการทำรปู ร่างเปน็ เรือทำให้มชี ่องว่าง
ค. ลอยน้ำ เพราะวัตถุมคี วามหนาแน่นนอ้ ยกวา่ นำ้ ภายในและมีมวลเพม่ิ มากขน้ึ
ง. จมน้ำเพราะวตั ถุมีความหนาแนน่ มากกวา่ นำ้ ง. เพราะการทำรูปรา่ งเปน็ เรอื ทำใหม้ ีชอ่ งว่าง
ภายในและมปี รมิ าตรเพิ่มขน้ึ

เฉลย 75

เฉลยใบงานเรอ่ื ง ความหนาแนน่ ของสารบรสิ ุทธิ์

จงเติมคำหรอื ข้อความลงในช่องว่างใหถ้ กู ต้อง

1. วัตถุแทง่ หน่งึ กว้าง 7 เซนตเิ มตร ยาว 15 เซนติเมตร สงู 4 เซนติเมตร เมอ่ื นำไปชง่ั ไดม้ วล 84 กรมั วตั ถแุ ทง่
นี้ มีความหนาแนน่ เป็นเทา่ ใด

วธิ ีทำ จากสูตร D = m
v
โจทยก์ ำหนด m=84 g , v= 7x15x4=420 cm3

แทนค่า D = 84
420

D = 0.2

ตอบ วตั ถุแท่งนมี้ ีความหนาแน่น 0.2 g/ cm3

2.ของเหลวชนดิ หน่ึงมีความหนาแน่น 0.17 g/cm3 ถา้ ตวงของเหลวน้มี า 105 cm3 จะช่งั ไดม้ วลก่กี รมั

วิธีทำ จากสูตร D = m
v
โจทย์กำหนด D= 0.17 g/ cm3 , v= 105 cm3
m
แทนคา่ 0.17 = 105

m = 17.85

ตอบ จะชัง่ ได้มวล 17.85 กรมั

3. วตั ถกุ อ้ นหนง่ึ มีความหนาแนน่ 1.65 g/cm3 มวล 240 กรัม เมื่อนำไปหาปรมิ าตรโดยใช้ถ้วยยรู กี าจะได้
ปริมาตรเทา่ ใด

วิธที ำ จากสตู ร D = m
v

โจทย์กำหนด D= 1.65 g/ cm3 , m= 240 g

แทนค่า 1.65 = 240
v

v = 145.45

ตอบ จะชั่งปริมาตร 145.45 ลูกบาศกเ์ ซนติเมตร

ชอื่ .............................................................................................................ชั้น ม.1/....... เลขท.่ี ..........................