หลักสูตรสังคม2564

50

คำอธิบายรายวชิ า
สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 2 รหสั วชิ า ส21102

สาระการเรียนรูพ้ นื้ ฐาน กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ งั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ระดบั ชน้ั มธั ยมศึกษาปีท่ี 1 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 1.5 หน่วยกิต (60 ชม.)

ศกึ ษา วเิ คราะห์เกี่ยวกับความหมายและความสำคัญของเศรษฐศาสตร์เบื้องตน้ ทรัพยากรจำกัดกบั
ความต้องการมีไม่จำกัด ความขาดแคลน การเลอื กและค่าเสียโอกาส ความหมายและความสำคัญของการ
บรโิ ภคอย่างมีประสิทธภิ าพ หลกั การในการบรโิ ภคท่ดี ี ปจั จัยท่ีมอี ิทธพิ ลตอ่ พฤติกรรมการบรโิ ภค คา่ นิยม
และพฤตกิ รรมของการบริโภคของคนในสังคมปัจจุบัน รวมท้งั ผลดแี ละผลเสียของพฤตกิ รรมดงั กลา่ ว
ความหมายและความเป็นมาของปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ความเป็นมาของเศรษฐกิจพอเพยี ง และ
หลักการทรงงานของพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั รวมทัง้ โครงการตามพระราชดำริ หลกั การของเศรษฐกจิ
พอเพยี งการประยุกต์ใชป้ รัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในการดำรงชีวิต ความสำคัญ คณุ คา่ และประโยชน์ของ
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงต่อสงั คมไทย ความหมาย ประเภท และความสำคัญของสถาบันการเงินท่ีมี
ต่อระบบเศรษฐกิจ บทบาทหน้าท่ีและความสำคญั ของธนาคารกลาง การหารายได้ รายจ่าย การออม การ
ลงทุน ซึ่งแสดงความสมั พนั ธ์ระหว่างผู้ผลติ ผ้บู รโิ ภค และสถาบนั การเงิน ยกตวั อย่างท่สี ะท้อนให้เหน็ การ
พง่ึ พาอาศยั กนั และกนั การแขง่ ขันกันทางเศรษฐกจิ ในประเทศ ปญั หาเศรษฐกิจในชุมชน ประเทศ และ
เสนอแนวทางแกไ้ ข ความหมายและกฎอปุ สงค์ อุปทาน ปัจจัยท่ีมอี ิทธิพลตอ่ การกำหนดอุปสงค์และ
อุปทาน ความหมายและความสำคัญของทรัพย์สนิ ทางปญั ญา กฎหมายทีเ่ กีย่ วกับการคุ้มครองทรัพยส์ ินทาง
ปัญญาพอสังเขป ยกตวั อยา่ งการละเมิดแห่งทรัพย์สินทางปญั ญาแต่ละประเภท

โดยใช้ทักษะกระบวนการเรียนความรู้ความเข้าใจ กระบวนการกล่มุ กระบวนการสบื สวน
สอบสวน กระบวนการคิดวจิ ารณญาณ กระบวนการสรา้ งความคดิ รวบยอด กระบวนการสร้างความ
ตระหนกั การสรา้ งเจตคติ ค่านยิ ม กระบวนการปฏบิ ัติ และกระบวนการแก้ปัญหา เพ่ือให้นกั เรียนเกดิ
คณุ ลักษณะอนั พงึ ประสงค์ คือ รักชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซ่อื สัตย์ สจุ ริต มวี ินยั ใฝเ่ รียนรู้ อย่อู ยา่ งพอเพยี ง
มงุ่ มน่ั ในการทำงาน รักความเป็นไทย มจี ติ สาธารณะ

ศึกษา วิเคราะห์ ใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์สำรวจ สืบค้น พิกัดภูมิศาสตร์ (ละติจูด และลองจิจูด)

เส้นแบ่งเวลา และเปรียบเทียบวันเวลาของโลก ลักษณะทางกายภาพ ทำเลทต่ี ้ังของกจิ กรรมทางเศรษฐกิจ

สังคม รวมถึงปัจจัยทางกายภาพ ปัจจัยทางสังคมท่ีมีผลต่อทำเลท่ีต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคม

ในทวีปเอเชีย ทวีปออสเตรเลียและโอเชียเนีย สาเหตุการเกิดภัยพิบัติ ประเด็นปัญหาจากปฏิสัมพันธ์

ระหว่างสภาพแวดล้อมทางกายภาพกับมนุษย์ รวมถึงแนวทางการจัดการภัยพิบัติ การจัดการทาง

ทรัพยากรและสงิ่ แวดลอ้ มในทวีปเอเชีย ทวปี ออสเตรเลยี และโอเชยี เนีย

โดยใช้เคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์ในการสืบค้น วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง

ภูมิศาสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้ทักษะทางภูมิศาสตร์ด้านการสังเกต การแปลความข้อมูล

ทางภูมิศาสตร์ การคิดเชิงพื้นท่ี การคิดแบบองค์รวม การใช้เทคโนโลยี การใช้เทคนิคและเครื่องมือทาง

ภูมิศาสตร์ การคิดเชิงภูมิสัมพันธ์ การใช้สถิติพ้ืนฐาน รวมถึงทักษะด้านการส่ือสาร การใช้เทคโนโลยี

สารสนเทศ

51

เพ่ือให้เกิดความรู้ความเข้าใจ มีความสามารถทางภูมิศาสตร์ กระบวนการทางภูมิศาสตร์
ทักษะทางภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษที่ 21 ด้านการส่ือสาร การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ
ความสามารถในการคิดและแก้ปัญหา มีคุณลักษณะด้านจิตสาธารณะ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการ
ทำงาน มีส่วนร่วมในการจัดการ ภัยพิบัติและการอนุรักษ์ส่ิงแวดล้อมในประเทศไทย ทวีปเอเชีย ทวีป
ออสเตรเลยี และโอเชียเนยี

ตวั ช้วี ดั ส 3.1 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3
ส 3.2 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3, ม.1/4
ส 5.1 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3
ส 5.2 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3, ม.1/4

รวมตัวช้ีวดั 14 ตวั ช้ีวดั

52

คำอธิบายรายวชิ า
สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 3 รหสั วชิ า ส22101

สาระการเรยี นรู้พนื้ ฐาน กล่มุ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ระดบั ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 2 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 1.5 หน่วยกิต (60 ชม.)

ศึกษาและวิเคราะหเ์ กย่ี วกบั การเผยแพร่พระพุทธศาสนาเข้าสู่ประเทศเพ่ือนบา้ นและการนับถือ
พระพุทธศาสนา ความสำคัญของพระพุทธศาสนาท่ชี ว่ ยเสริมสรา้ งความเข้าใจอันดกี ับประเทศเพ่ือนบ้าน
ความสำคญั ของพระพุทธศาสนาทคี่ นนบั ถือในฐานะเป็นรากฐานของวัฒนธรรม เอกลักษณ์และมรดกของ
ชาติ ความสำคัญของพระพุทธศาสนากบั การพัฒนาชมุ ชนและการจัดระเบียบสงั คม

สรุปวิเคราะหพ์ ุทธประวตั ิ ประวัตพิ ระสาวก พุทธสาวกิ า โครงสรา้ งของพระไตรปิฎกและดำเนนิ
ชีวติ ดว้ ยวิธีคิดแนวโยนโิ สมนสกิ าร 2 วธิ ี คือ วธิ ีคดิ แบบอบุ ายปลกุ เรา้ คณุ ธรรมและวธิ คี ดิ แบบอรรถธรรม
สัมพนั ธ์ สวดมนต์แปลและแผ่เมตตา บริหารจติ และเจริญปัญญาแบบอาณาปานสติ ปฏิบัตติ นตาม
หลักธรรม ปฏบิ ัตติ นอย่างเหมาะสมต่อบุคคลต่างๆ ตามหลักศาสนา มารยาทของความเปน็ ศาสนกิ ชนทด่ี ี
ปฏบิ ตั ติ นใหถ้ กู ต้องตามศาสนพิธี วนั สำคญั ทางศาสนา ความแตกต่างของศาสนพธิ ี พิธกี รรมตามแนวปฏบิ ตั ิ
ของศาสนาอน่ื เพือ่ ความเข้าใจซ่งึ กนั และกัน

ปฏิบตั ติ นตามกฎหมายท่เี กยี่ วข้องกับตนเอง ครอบครัวชมุ ชนและประเทศ การปฏิบตั ิตนตาม
สถานภาพ บทบาท สทิ ธิ เสรีภาพ หน้าที่ในฐานะพลเมืองดีตามวิถีประชาธปิ ไตยความสำคญั และ
ความสัมพนั ธข์ องสถาบนั ของสงั คม เช่น สถาบันครอบครัว การศึกษา ศาสนา เศรษฐกิจ ทางการเมือง
การปกครอง ความคล้ายคลงึ และความแตกตา่ งของวัฒนธรรมไทยและวฒั นธรรมของประเทศในภูมิภาค
เอเชีย เพื่อนำไปสู่ความเขา้ ใจอนั ดรี ะหวา่ งกนั กระบวนการในการตรากฎหมาย ขอ้ มูลข่าวสารทาง
การเมือง การปกครองท่มี ผี ลกระทบต่อสังคมไทยในปจั จุบัน

โดยใช้ทักษะกระบวนการเรียนรู้ความร้คู วามเข้าใจ กระบวนการกลมุ่ กระบวนการสบื สวน
สอบสวน การคิดวจิ ารณญาณ การสรา้ งความคิดรวบยอด ตระหนักและสรา้ งเจตคติ คา่ นิยม การปฏบิ ตั ิ
และการแกป้ ัญหา

เพอื่ ให้ความรู้ ความเข้าใจเกย่ี วกบั พระพทุ ธศาสนา ปฏิบตั ติ นตามหลกั ธรรมทางพระพุทธ-ศาสนา
และกฎหมายท่ีเกย่ี วข้องกับตนเอง ครอบครวั ชุมชนและประเทศชาติไดถ้ ูกต้อง ก่อใหเ้ กิดคุณลักษณะอัน
พึงประสงคด์ า้ นความรกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ซ่ือสตั ยส์ ุจริต มวี ินยั ใฝ่เรียนรู้ อย่อู ยา่ งพอเพยี ง มุ่งม่ันใน
การทำงาน รักความเป็นไทย และมีจติ สาธารณะ

ตวั ชว้ี ัด ส 1.1 ม.2/1,ม.2/2, ม.2/3 , ม.2/4 , ม.2/5 , ม.2/6, ม.2/7,ม.2/8, ม.2/9, ม.
2/10,ม.2/11

ส 1.2 ม.2/1,ม.2/2, ม.2/3 , ม.2/4 , ม.2/5
ส 2.1 ม.2/1,ม.2/2, ม.2/3 , ม.2/4
ส 2.2 ม.2/1,ม.2/2
รวมตัวช้ีวัด 22 ตวั ชว้ี ดั

53

คำอธิบายรายวิชา
สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 4 รหสั วชิ า ส22102

สาระการเรียนรูพ้ น้ื ฐาน กลุ่มสาระการเรยี นร้สู งั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ระดบั ช้นั มัธยมศึกษาปีท่ี 2 ภาคเรียนท่ี 2 จำนวน 1.5 หน่วยกิต (60 ชม.)

ศกึ ษา วิเคราะห์ ปัจจยั ความหมายและความสำคัญของการลงทุนและการออมต่อระบบ
เศรษฐกิจ การบริหารจดั การเงินออมและการลงทนุ ภาคครัวเรอื น ปัญหาของการลงทุนและการออมใน
สังคมไทย ความหมาย ความสำคญั และหลักการผลติ สนิ ค้าและบรกิ ารอยา่ งมีประสิทธภิ าพ ปัจจยั ท่ีมี
อิทธพิ ลต่อการผลติ สนิ ค้าและบริการในท้องถิน่ หลักการและเป้าหมายปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง การ
รกั ษาและคุ้มครองสทิ ธปิ ระโยชน์ของผู้บรโิ ภค กฎหมายคมุ้ ครองสิทธิผูบ้ ริโภคและหนว่ ยงานท่ีเก่ียวข้อง
การดำเนินกจิ กรรมพทิ ักษส์ ทิ ธแิ ละผลประโยชน์ตามกฎหมายในฐานะผู้บรโิ ภค แนวทางการปกป้องสทิ ธิ
ของผ้บู ริโภค ระบบเศรษฐกิจ หลกั การและผลกระทบการพึง่ พาและการแข่งขันกนั ทางเศรษฐกจิ ใน
ภูมภิ าคเอเชีย การกระจายของทรัพยากรในโลกทส่ี ง่ ผลต่อความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจระหวา่ งประเทศ
เช่น น้ำมนั ป่าไม้ ทองคำ ถ่านหนิ แร่ เป็นต้น การแข่งขันทางการค้าในประเทศและต่างประเทศ

เพื่อใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจเกยี่ วกับปัจจัย ปัญหา ของการลงทนุ และการออมในสงั คมไทย
หลกั การผลติ สินค้าและบริการอยา่ งมีประสทิ ธิภาพ หลกั การและเป้าหมายปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
การรักษาและคุ้มครองสทิ ธิประโยชนข์ องผบู้ ริโภค ระบบเศรษฐกจิ ผลกระทบการพึ่งพาและการแข่งขันกัน
ทางเศรษฐกิจในภมู ภิ าคเอเชีย ความสัมพนั ธ์ทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ การแขง่ ขันทางการคา้ ใน
ประเทศและตา่ งประเทศ ความสัมพันธร์ ะหว่างลักษณะทางกายภาพและสังคมของทวีปยุโรปและแอฟริกา
การเปล่ยี นแปลงประชากร เศรษฐกิจ สงั คม และวัฒนธรรมของทวปี ยโุ รปและแอฟริกา ใหเ้ กิดคุณลักษณะ
อนั พงึ ประสงค์ด้านรกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ซื่อสัตย์สจุ รติ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ อย่อู ยา่ งพอเพียง ม่งุ ม่นั ในการ
ทำงาน รักความเปน็ ไทย มีความสามคั คี มีจิตสาธารณะ

โดยใชท้ ักษะกระบวนการเรียนรู้ ความเขา้ ใจ กระบวนการกลมุ่ กระบวนการสืบสวน สอบสวน
กระบวนการคิดจิรณญาณ กระบวนการสรา้ งความคิดรวบยอด กระบวนการตระหนกั กระบวนการสร้างเจต
คติ กระบวนการสรา้ งคา่ นิยม กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการแก้ปัญหา

ศึกษาการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์สำรวจ สืบค้น มาตราส่วน ทิศ และสัญลักษณ์ ลักษณะทาง
กายภาพ ทำเลท่ีต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ สังคม รวมถึงปัจจัยทางกายภาพ ปัจจัยทางสังคมที่มีผลต่อ
ทำเลท่ีต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวีปยุโรปและทวีปแอฟริกา สาเหตุการเกิดภัยพิบัติ
ประเด็นปญั หาจากปฏิสัมพนั ธ์ระหว่างสภาพแวดล้อมทางกายภาพกับมนษุ ย์ รวมถึงแนวทางการจัดการภัย
พิบตั ิ การจัดการทางทรพั ยากรและสิ่งแวดล้อมในทวปี ยโุ รป และทวปี แอฟรกิ า

โดยใช้เคร่อื งมือทางภูมิศาสตรใ์ นการสืบค้น วิเคราะห์ และสรุปขอ้ มูลตามกระบวนการทางภมู ศิ าสตร์
กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ ใช้ทักษะทางภูมิศาสตร์ด้านการสงั เกต การแปลความข้อมูลทางภมู ิศาสตร์
การคิดเชิงพ้ืนท่ี การคิดแบบองค์รวม การใช้เทคโนโลยี การใช้เทคนิคและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ การคิด
เชิงภมู สิ ัมพันธ์ การใชส้ ถิติพื้นฐาน รวมถึงทกั ษะดา้ นการสื่อสาร และการใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ

54

เพ่ือให้เกิดความรู้ความเข้าใจ มีความสามารถทางภูมิศาสตร์ กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทาง
ภูมิศาสตร์ และมีทกั ษะในศตวรรษที่ 21 ด้านการสื่อสาร การใช้เทคโนโลยสี ารสนเทศ ความสามารถในการ
คิดและแก้ปัญหา มีคุณลักษณะด้านจิตสาธารณะ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน มีส่วนรว่ มในการ
จดั การ ภัยพบิ ตั ิและการอนรุ ักษส์ ิง่ แวดลอ้ มในทวีปยุโรปและทวปี แอฟริกา

ตัวชว้ี ัด ส 3.1 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3 , ม.2/4
ส 3.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3 , ม.2/4
ส 5.1 ม.2/1, ม.2/2
ส 5.2 ม.2/1, ม.2/2, ม.2/3 , ม.2/4

รวมตัวชว้ี ดั 14 ตวั ช้ีวดั

55

คำอธิบายรายวิชา

สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม 5 รหัสวิชา ส23101

สาระการเรียนร้พู ื้นฐาน กลุ่มสาระการเรยี นร้สู งั คมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ระดับชั้นมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 3 ภาคเรียนท1ี่ จำนวน 1.5 หนว่ ยกิต ( 60 ชม.)

ศึกษา วเิ คราะห์ การเผยแผ่พระพุทธศาสนาสปู่ ระเทศตา่ งๆ ทว่ั โลก ความสำคัญของพระพุทธศาสนา

ในฐานะที่ช่วยสร้างสรรค์อารยธรรมและความสงบสุขแก่โลก ความสำคัญของพระพุทธศาสนากับปรัชญา

ของเศรษฐกิจพอเพียงและการพัฒนาอย่างยั่งยืน พุทธประวัติจากพระพุทธรูปปางต่างๆ การประพฤติตน

ตามแบบอย่างการดำเนินชีวิตและข้อคิดจากประวัติพุทธสาวก พุทธสาวิกา (พระอัญญาโกณฑัญญะ พระ

นางมหาปชาบดีโคตมีเถรี พระเขมาเถรี พระเจ้าปเสนทิโกศล) ชาดก (นันทิวิสาลชาดก สุวัณณหังสชาดก)

ศาสนกิ ชนตัวอย่าง (หมอ่ มเจ้าหญิงพนู พศิ มัย ดิศกุล ศาสตราจารยส์ ญั ญา ธรรมศักด์)ิ

อธิบายสังฆคุณและข้อธรรมสำคัญในกรอบอริยสัจ 4 ในเร่ืองทุกข์ (ธรรมที่ควรรู้) ประกอบด้วยขันธ์

5 (ไตรลักษณ์) สมุทัย (ธรรมท่ีควรละ) ประกอบด้วย หลักกรรม (วัฏฏะ 3) ปปัญจธรรม 3

(ตัณหา, มานะ, ทิฏฐิ) นิโรธ (ธรรมที่ควรรู้) ประกอบด้วย อัตถะ 3 มรรค (ธรรมที่ควรเจริญ) ประกอบด้วย

มรรคมีองค์ 8 ปัญญา 3 สัปปุริสธรรม 7 บุญกิริยาวัตถุ 3 อุบาสกธรรม 1 มงคล 38 (มี

ศิลปวิทยา พบสมณะ ฟังธรรมตามกาล สนทนาธรรมตามกาล) พุทธศาสนสุภาษิตในเร่ือง อตฺตา หเว ชิตํ

เสยฺโย, ธมฺมจารี สุขํ เสติ, ปมาโท มจฺจุโน ปทํ, สุสฺสูสํ ลภเต ปญญํ เรื่องน่ารู้จากพระไตรปิฎก : พุทธ

ปณิธาน 4 ในมหาปรินิพพานสูตร การปฏิบัติตนตามหลักธรรม ในการพัฒนาตน เพ่ือเตรียม

ความพร้อมสำหรับการทำงานและการมีครอบครัว การพัฒนาจิต เพ่ือการเรียนรแู้ ละดำเนินชีวิตด้วยวิธีคิด

แบบโยนิโสมนสิการ (วิธีคิดแบบอริยสัจ วิธีคิดแบบสืบสาวเหตุปัจจัย สวดมนต์แปล แผ่

เมตตา บริหารจิตและเจริญปัญญาด้วยอานาปานสติ) หน้าท่ีและบทบาทของสาวกและการปฏิบัติตนต่อ

สาวกได้ถูกต้อง ปฏิบัติตนอย่างเหมาะสมต่อบุคคลต่างๆ ตามหลักศาสนา ตามหน้าท่ีของศาสนิกชนที่ดี

ศาสนพิธี พิธีกรรม ประวัติวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา การแสดงตนเป็นพุทธมามกะ การเสนอแนวทาง

ในการธำรงรักษาศาสนาท่ีตนนับถือ การยอมรับความแตกต่างและวิถีการดำเนินชีวิตของศาสนิกชนใน

ศาสนาอ่ืน

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการทางสังคม กระบวนการปฏิบัติ

กระบวนการเผชิญสถานการณ์และแก้ปัญหา กระบวนการกลุ่ม เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจ สามารถ

นำไปปฏิบัติในการดำเนินชีวติ นำไปพฒั นาและแก้ปัญหาของชุมชนและสังคม มีคุณลักษณะอันพึงประสงค์

ในดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซอ่ื สตั ยส์ จุ รติ มีวินยั ใฝ่เรียนรู้ อยู่อยา่ งพอเพยี ง มุ่งมั่นในการทำงาน รกั ความ

เปน็ ไทย มีจติ สาธารณะ สมารถดำเนนิ ชวี ิตอยรู่ ่วมกนั ได้อยา่ งสนั ตสิ ุข

56

ศึกษา วิเคราะห์ความแตกตา่ งของการกระทำความผดิ ระหว่างคดีอาญาและคดีแพ่ง การมีส่วนรว่ ม
ในการปกป้องคมุ้ ครองผู้อน่ื ตามหลักสิทธมิ นุษยชน การอนุรักษ์วัฒนธรรมไทยและเลอื กรับวฒั นธรรมสากล
ทเ่ี หมาะสม ปจั จยั ทีก่ ่อให้เกิดปญั หาความขัดแย้งในประเทศ และการเสนอแนวคดิ ในการลดความขดั แยง้
การดำรงชวี ิตอย่างมีความสุขในประเทศและสงั คมโลก ระบอบการปกครองต่างๆ ท่ใี ชใ้ นปัจจบุ ัน
เปรยี บเทียบระบอบการปกครองของไทยกบั ประเทศอ่นื ๆ ท่ีมีการปกครองระบอบประชาธปิ ไตย
รฐั ธรรมนญู ฉบับปัจจบุ นั ในมาตราตา่ งๆ ที่เกย่ี วข้องกับการเลือกตง้ั การมสี ว่ นร่วมและการตรวจสอบการใช้
อำนาจรฐั ปัญหาทีเ่ ปน็ อปุ สรรคต่อการพัฒนาประชาธปิ ไตยของประเทศไทยและแนวทางแกไ้ ข

โดยใช้กระบวนการคิด การบวนการสืบค้นขอ้ มลู กระบวนการปฏบิ ตั ิ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการกล่มุ กระบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละแกป้ ัญหา

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏิบตั ิในการดำเนนิ ชวี ติ มคี ณุ ธรรม จริยธรรม
มคี ณุ ลักษณะอันพงึ ประสงค์ในด้านรกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซื่อสัตยส์ จุ ริต มีวนิ ยั ใฝ่เรียนรู้ รกั ความเปน็ ไทย
มจี ติ สาธารณะ เป็นสมาชิกที่ดขี องสงั คม สามารถดำเนนิ ชีวติ อย่างสนั ติสุขในสังคมไทยและสงั คมโลก

ตวั ช้วี ดั
ส 1.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5
ม.3/6 ม.3/7 ม.3/8 ม.3/9 ม.3/10
ส 1.2 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5
ม.3/6 ม.3/7
ส 2.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5
ส 2.2 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4
รวม 26 ตวั ชว้ี ัด

57

คำอธิบายรายวิชา
สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม 6 รหัสวิชา ส21302

สาระการเรียนรพู้ ้ืนฐาน กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรยี นที่ 2 จำนวน 1.5 หน่วยกติ (60 ชม.)

ศึกษา วิเคราะห์กลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ บทบาทหน้าท่ีของรัฐบาลในระบบเศรษฐกิจ นโยบาย

และกิจกรรมทางเศรษฐกิจของรัฐท่ีมีต่อบุคคล กลุ่มคนและประเทศชาติ ความสำคัญของการรวมกลุ่มทาง

เศรษฐกิจระหว่างประเทศ ผลกระทบท่ีเกิดจากภาวะเงินเฟ้อ เงินฝืด ผลเสียจากการว่างงานและแนว
ทางการแก้ปญั หา สาเหตุและวิธกี ารกีดกนั ทางการคา้ ในการค้าระหว่างประเทศ การมีสว่ นรว่ มในการแก้ไข
ปัญหาและพัฒนาท้องถิ่นตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ความสัมพันธ์ระหว่างแนวคิดเศรษฐกิจ

พอเพียงกบั ระบบสหกรณ์
เพ่อื ให้เกิดความรู้ความเขา้ ใจ เห็นความสำคัญและสามารถนำไปประยุกตใ์ ช้ในการดำเนินชวี ิต มีสว่ น

ร่วมในการแก้ไขปัญหาและพัฒนาท้องถ่ินตามปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีคุณธรรม จริยธรรมและมี

คุณลักษณะอันพึงประสงค์ในดา้ นวินัย ใฝเ่ รียนรู้ ซือ่ สัตย์สจุ รติ มุง่ มั่นในการทำงาน มจี ิตสาธารณะ อย่อู ย่าง
พอเพียง

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นขอ้ มูล กระบวนการทางสังคม กระบวนการเผชญิ

สถานการณ์และแกป้ ญั หา กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการกลมุ่
ศกึ ษาการใช้เครื่องมือทางภูมิศาสตร์สำรวจ สืบค้น แผนท่ีเฉพาะเร่ืองและเครอ่ื งมือทางภูมิศาสตร์ ลักษณะ

ทางกายภาพ ทำเลท่ีต้ังของกจิ กรรมทางเศรษฐกิจ สังคม รวมถึงปัจจัยทางกายภาพ ปัจจัยทางสังคมที่มีผล

ต่อทำเลที่ต้ังของกิจกรรมทางเศรษฐกิจและสังคมในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้ สาเหตุการเกิด

ภัยพิบัติ ประเด็นปัญหาจากปฏิสัมพันธ์ระหว่างสภาพแวดล้อมทางกายภาพกับมนุษย์ รวมถึงแนวทางการ

จดั การภัยพบิ ตั ิ การจดั การทรพั ยากรและสง่ิ แวดลอ้ มในทวปี อเมริกาเหนอื และทวีปอเมรกิ าใต้

โดยใช้เครอ่ื งมือทางภูมศิ าสตร์ในการสืบค้น วิเคราะห์ และสรุปขอ้ มูลตามกระบวนการทางภูมิศาสตร์

กระบวนการสบื เสาะหาความรู้ ใช้ทักษะทางภูมิศาสตร์ดา้ นการสงั เกต การแปลความข้อมูลทางภูมิศาสตร์

การคิดเชิงพื้นท่ี การคิดแบบองค์รวม การใช้เทคโนโลยี การใช้เทคนิคและเคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์ การคิด

เชงิ ภมู สิ ัมพนั ธ์ การใช้สถติ พิ ื้นฐาน รวมถงึ ทกั ษะด้านการสอ่ื สาร และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ

เพ่ือให้เกิดความรู้ความเข้าใจ มีความสามารถทางภูมิศาสตร์ กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะทาง

ภมู ิศาสตร์ และมีทกั ษะในศตวรรษท่ี 21 ดา้ นการสอ่ื สาร การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ ความสามารถในการ

คิดและแก้ปัญหา มีคุณลักษณะด้านจิตสาธารณะ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งมั่นในการทำงาน มีส่วนร่วมในการ

จัดการ ภัยพบิ ตั ิและการอนุรักษส์ ิ่งแวดลอ้ มในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปอเมริกาใต้

ตวั ชวี้ ัด

ส 3.1 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3
ส 3.2 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5 ม.3/6
ส 5.1 ม.3/1 ม.3/2

ส 5.2 ม.3/1 ม.3/2 ม.3/3 ม.3/4 ม.3/5

รวมตัวช้ีวัด 16 ตัวช้วี ัด

58

คำอธบิ ายรายวชิ า
ประวตั ิศาสตร์ 1 รหัสวิชา ส 21161

สาระการเรียนร้พู ืน้ ฐาน กล่มุ สาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ระดบั ช้นั มัธยมศกึ ษาปีท่ี 1 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 1.0 หน่วยกิต (40 ชม.)

ศกึ ษา วิเคราะห์ อธิบาย ระบุ ความสำคญั ของเวลาสำหรับการศกึ ษาประวตั ศิ าสตร์ความสมั พันธ์

และความสำคัญของอดีตที่มตี ่อปัจจุบันและอนาคต ท่มี าของศกั ราชทป่ี รากฏในเอกสารประวัตศิ าสตรไ์ ทย

ไดแ้ ก่ จ.ศ. / ม.ศ. /ร.ศ./พ.ศ. / ค.ศ. และ ฮ.ศ. วิธีการเทียบศักราชตา่ งๆ และตัวอยา่ ง การเทยี บ การใช้

ศักราชตา่ ง ๆ ทีป่ รากฏในเอกสารประวัตศิ าสตร์ไทย ความหมายและความสำคญั ของประวตั ิศาสตร์และ

วิธีการทางประวัติศาสตร์ทีม่ ีความสมั พนั ธ์เช่อื มโยงกนั ตวั อยา่ งหลกั ฐานในการศกึ ษาประวัตศิ าสตร์ไทยสมัย

สุโขทัย ทั้งหลกั ฐานชน้ั ต้น และหลักฐานชัน้ รอง นำวิธีการทางประวตั ศิ าสตร์ไปใชใ้ นการศึกษาเรื่องราวของ

ประวตั ศิ าสตรไ์ ทยสมัยก่อนสุโขทยั ในดินแดนประเทศไทย รฐั โบราณในดนิ แดนไทย เชน่ ศรีวชิ ัย ตามพร

ลงิ ค์ ทวารวดี รฐั ไทยในดินแดนไทย เชน่ ล้านนา นครศรีธรรมราช สพุ รรณภมู ิ การสถาปนาอาณาจักร

สุโขทัย พฒั นาการของอาณาจกั รสุโขทัย ในดา้ นการเมืองการปกครอง เศรษฐกจิ สงั คม และความสมั พนั ธ์

ระหวา่ งประเทศ วฒั นธรรม ภมู ิปญั ญาไทยในสมัยสโุ ขทยั และความเสื่อมของอาณาจกั รสุโขทัยทีม่ ีอิทธิพล

ต่อสงั คมไทยปัจจุบัน สมยั สโุ ขทัย สมยั อยธุ ยา สมัยธนบุรี สมัยรตั นโกสนิ ทร์ และเหตุการณ์สำคญั ในสมยั

สุโขทยั ทตี่ ้งั และสภาพทางภูมิศาสตร์ของประเทศตา่ ง ๆ ในภูมิภาคเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใตท้ ่มี ผี ลต่อ

พฒั นาการทางประวัติศาสตร์ สังคม เศรษฐกิจ และการเมืองของประเทศตา่ งๆในภมู ภิ าคเอเชยี ตะวันออก

เฉยี งใต้ ความรว่ มมอื ผ่านการรวมกลุ่มเป็นอาเซยี น ของประเทศในภูมภิ าคเอเชยี ตะวนั ออกเฉียงใตท้ ถี่ ือวา่

เป็นพัฒนาการของภมู ภิ าค ท่ีตง้ั และความสำคญั ของแหลง่ อารยธรรม แหลง่ มรดกโลกในประเทศต่างๆของ

ภมู ิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใตต้ ลอดจนอิทธิพลขิงอารยธรรมโบราณในดนิ แดนไทยที่มีต่อพฒั นาการของ

สงั คมไทยปจั จบุ นั

โดยใช้กระบวนการกลุ่มใหศ้ ึกษาค้นคว้า ต้งั คำถาม ตอบคำถาม บนั ทึกข้อมูล การร่วมมือกันเรยี นรู้

การแสดงความคดิ เหน็ การนำเสนอผลงานการคดิ วิเคราะห์ การคดิ คำนวณ การสรุปข้อมูลเพ่ือให้มีความ

เขา้ ใจเหตุการณท์ ีเ่ กดิ ขน้ึ ในอดีตมากข้ึน ใชว้ ิธกี ารทางประวตั ิศาสตร์ศกึ ษาหลกั ฐานทางประวตั ศิ าสตร์ จะ

ชว่ ยให้เขา้ ใจเรือ่ งราวของมนุษย์ในอดีตได้อย่างถกู ต้อง น่าเชอ่ื ถือเร่ืองราวทางประวัตศิ าสตรใ์ นดนิ แดน

ประเทศไทยได้ดยี ิง่ ขึ้น พฒั นาการของอาณาจักรสโุ ขทัยในด้านตา่ งๆทมี่ ีอิทธิพลตอ่ สงั คมไทยปัจจุบัน

พัฒนาการทางสงั คม เศรษฐกิจ การเมือง ตลอดจนแหลง่ อารยธรรมในเอเชียตะวนั ออกเฉียงใต้ ที่มผี ลตอ่

การดำเนินชีวติ ของประชากร ตระหนกั เห็นคุณคา่ ของความรกั ชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ซื่อสัตย์สจุ รติ มวี นิ ยั ใฝ่

เรยี นรู้ อยู่อยา่ งพอเพียง มุ่งม่ันในการทำงาน รกั ความเป็นไทย มจี ิตสาธารณะมีวนิ ยั สามารถนำมาใชใ้ นการ

ดำเนินชีวิตได้อย่างมคี วามสุข

ตัวชว้ี ดั ส. 4.1 ม.1/1, ม.1/2, ม.1/3

ส. 4.2 ม.1/1, ม.1/2

ส. 4.3 ม.1/1,ม.1/2,ม.1/3

รวมตัวช้ีวดั 8 ตวั ช้วี ัด

59

คำอธิบายรายวิชา

ประวตั ิศาสตร์ 2 รหัสวิชา ส22162

สาระการเรยี นรพู้ นื้ ฐาน กล่มุ สาระการเรยี นร้สู งั คมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม
ระดับช้ันมัธยมศกึ ษาปีที่ 2
ภาคเรยี นท่ี1 จำนวน 1.0 หน่วยกติ ( 40 ชม.)

ศึกษา วิเคราะห์ อธบิ าย ระบุ ประเมินค่า เห็นความสำคญั เก่ียวกับวธิ ีการประเมนิ ความน่าเชื่อถือ
ของหลกั ฐานทางประวตั ิศาสตร์ในลักษณะต่าง ๆ อย่างง่าย ๆ หลักฐานทางประวัตศิ าสตร์ไทย ท่ีอยใู่ น
ทอ้ งถน่ิ ของตนเอง หรอื หลักฐานสมัยอยธุ ยาและธนบรุ ี เชน่ ข้อความบางตอน ในพระราชพงศาวดารอยุธยา
จดหมายเหตชุ าวต่างชาติ การแยกแยะระหว่างข้อมูลกบั ความคดิ เหน็ รวมทงั้ ความจริงกบั ขอ้ เท็จจริงจาก
หลกั ฐานทางประวัติศาสตร์ ตัวอย่างการตีความข้อมลู จากหลกั ฐานท่ีแสดงเหตุการณส์ ำคัญในสมยั อยุธยา
และธนบุรี ความสำคัญของการวเิ คราะหข์ ้อมูลและการตีความทางประวัติศาสตร์ การสถาปนาอาณาจักร
อยุธยา ปัจจยั ท่ีส่งผลต่อความเจรญิ รงุ่ เรืองของอาณาจักรอยุธยา พฒั นาการของอาณาจักรอยุธยาในด้าน
การเมืองการปกครอง สงั คม เศรษฐกจิ และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ การเสยี กรงุ ศรอี ยธุ ยาครั้งท่ี 1
การก้เู อกราช ภมู ปิ ัญญาและวัฒนธรรมไทยสมยั อยุธยา เช่น การควบคมุ กำลังคนและศิลปวัฒนธรรม การ
เสียกรุงศรีอยธุ ยาคร้งั ท่ี 2 การกู้เอกราช และการสถาปนาอาณาจักรธนบุรี ภมู ิปัญญาและวฒั นธรรมไทย
สมัยธนบุรี วรี กรรมของบรรพบรุ ษุ ไทย ผลงานของบุคคลสำคัญของไทยท่ีมสี ว่ นสร้างสรรคช์ าติไทย เช่น
สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 พระสุริโยทยั พระนเรศวรมหาราช สมเดจ็ พระเจ้าตากสิน พระบาทสมเด็จพระ
พุทธยอดฟา้ จุฬาโลกมหาราช (ด้วง) สมเด็จพระบวรราชเจา้ มหาสรุ สิงนาถ ( บุญมา ) ท่ีตง้ั และสภาพทาง
ภมู ศิ าสตร์ พัฒนาการทางประวัตศิ าสตร์ สงั คม เศรษฐกิจ และ การเมืองของภูมิภาคเอเชยี (ยกเวน้ เอเชยี
ตะวันออกเฉียงใต้) ที่ต้ังและความสำคัญของแหล่งอารยธรรม โบราณในภูมภิ าคเอเชีย เช่น แหล่งมรดกโลก
ในประเทศต่างๆ ในภมู ิภาคเอเชีย อทิ ธิพลของอารยธรรมโบราณที่มีต่อภูมิภาคเอเชียในปัจจุบัน

โดยใชก้ ระบวนการเรียนแบบบูรณาการ กระบวนการสร้างความรู้ กระบวนการคดิ วิเคราะห์
กระบวนการสบื ค้นข้อมลู กระบวนการกล่มุ กระบวนการเผชญิ สถานการณแ์ ละการแกป้ ัญหา
กระบวนการคิดสร้างสรรค์ กระบวนการทางสังคม

เพือ่ ใหเ้ กิดความรู้ ความเข้าใจ ตระหนกั และเห็นคุณค่าหลักฐานทางประวตั ศิ าสตร์ ทแ่ี สดง
เหตุการณส์ ำคัญในสมัยอยุธยา และธนบรุ ี พัฒนาการของอาณาจกั รอยุธยาในด้านการเมืองการปกครอง
สงั คม เศรษฐกิจ และความสัมพนั ธ์ระหว่างประเทศ การเสียกรุงศรีอยธุ ยาครัง้ ท่ี 1 การเสยี กรุงศรีอยธุ ยา
ครง้ั ท่ี 2 การกเู้ อกราช ภมู ิปัญญาและวฒั นธรรมไทยสมัยอยุธยาและสมยั ธนบรุ ี วีรกรรมของบรรพบุรุษไทย
ผลงานของบุคคลสำคัญของไทยทีม่ สี ว่ นสร้างสรรค์ชาติไทย พฒั นาการทางประวัติศาสตร์ สงั คม เศรษฐกิจ
การเมือง ท่ีตง้ั และความสำคัญของแหล่งอารยธรรมโบราณของภมู ภิ าคเอเชีย มีคุณธรรม จริยธรรม
คุณลกั ษณะอนั พึงประสงค์ดา้ นความรักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ ซือ่ สตั ย์สจุ ริต มวี นิ ัย ใฝ่เรยี นรู้ อย่อู ย่างพอเพียง
ม่งุ มนั่ ในการทำงาน รักความเป็นไทย มีจิตสาธารณะมวี ินยั สามารถนำมาประยกุ ต์ใชใ้ นการดำเนินชีวติ ได้
อยา่ งมีความสุข

ตวั ช้วี ดั ส 4.1 ม.2/1,ม.2/2, ม.2/3
ส 4.2 ม.2/1,ม.2/2
ส 4.3 ม.2/1,ม.2/2, ม.2/3

รวมตัวชว้ี ดั 8 ตัวช้ีวัด

60

คำอธิบายรายวิชา

ประวตั ศิ าสตร์ 3 รหสั วชิ า ส 23163

สาระการเรียนรพู้ ้นื ฐาน กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ระดบั ชนั้ มัธยมศกึ ษาปที ่ี 3 ภาคเรียนท่ี1 จำนวน 1.0 หน่วยกิต (40 ชม.)

ศกึ ษา วิเคราะห์ อธิบายขน้ั ตอนของวธิ ีการทางประวัตศิ าสตรส์ ำหรบั การศกึ ษาเหตุการณ์ทาง
ประวตั ิศาสตรท์ เ่ี กิดข้นึ ในทอ้ งถิน่ ตนเอง นำวธิ ีการทางประวัตศิ าสตร์มาใช้ใน การศึกษาเร่ืองราว
ท่ีเกี่ยวข้องกับตนเอง ครอบครัว และทอ้ งถ่ินของตน อธิบายถงึ พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ สังคม
เศรษฐกิจ และการเมืองของภูมิภาคต่างๆของโลก (ยกเวน้ เอเชีย) โดยสังเขป อิทธพิ ลของอารยธรรม
ตะวันตกท่ีมีผลต่อพฒั นาการและการเปลีย่ นแปลงของ สังคมโลก วิเคราะหผ์ ลของการเปลีย่ นแปลงท่ี
นำไปสู่ความรว่ มมือและความขดั แยง้ ในคริสต์ศตวรรษท่ี 20 เชน่ สงครามโลกคร้งั ที่ 1 ครั้งที่ 2 สงครามเย็น
องค์การความรว่ มมอื ระหวา่ งประเทศ ตลอดจนความพยายามในการขจัดปญั หาความขดั แย้ง วเิ คราะห์
พฒั นาการของไทยสมยั รัตนโกสนิ ทร์ในด้านการเมืองการปกครองเศรษฐกจิ สังคมและความสัมพันธ์กับ
ตา่ งประเทศ และเหตกุ ารณ์สำคญั ที่มีผลต่อการพฒั นาชาตไิ ทย บทบาทของพระมหากษัตรยิ ใ์ นการ
สร้างสรรค์ความเจริญและความมน่ั คงของชาตสิ มัยรตั นโกสินทร์ ศึกษาภมู ิปญั ญาและวฒั นธรรมไทยสมัย
รัตนโกสินทร์ทม่ี ีอทิ ธพิ ลต่อการพัฒนาชาตไิ ทยจนถึงปัจจุบนั

โดยใชก้ ระบวนการอธิบาย การบรรยาย การอภปิ ราย การสอบถาม การสัมภาษณ์ การสืบค้น
กระบวนการกลมุ่ การใช้แหลง่ เรยี นรู้ การใช้เทคโนโลยี การบรู ณาการการเรียนรู้โดยโครงงาน การนำเสนอ
ในรปู แบบตา่ ง ๆ

เพ่ือใหม้ คี วามรู้ ความเข้าใจขัน้ ตอนของวธิ กี ารทางประวตั ิศาสตร์ พฒั นาการทางประวตั ิศาสตร์
สังคม เศรษฐกจิ และการเมืองของภมู ิภาคต่างๆของโลก ความรว่ มมอื และความขัดแยง้ ในคริสต์ศตวรรษท่ี
20 องคก์ ารความรว่ มมือระหว่างประเทศ ผลของการเปลี่ยนแปลงท่นี ำไปสู่ความรว่ มมือ และความขัดแย้ง
และความพยายามในการขจดั ปญั หาความขดั แย้ง

ตัวช้ีวัด ส 4.1 ม.3/1, ม.3/2
ส 4.2 ม.3/1, ม.3/2
ส 4.3 ม.3/1, ม.3/2, ม.3/3, ม.3/4

รวมตัวช้วี ดั 8 ตัวช้ีวดั

61

คำอธิบายรายวิชาพนื้ ฐาน
ระดบั ช้ันมธั ยมศกึ ษาตอนปลาย

62

คำอธบิ ายรายวิชา
พระพทุ ธศาสนา 1 รหัสวิชา ส31101

รายวิชาพนื้ ฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดับชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 1.0 หน่วยกติ (40 ชม.)

ศกึ ษา วิเคราะห์ ลกั ษณะของสังคมชมพูทวีปและคตคิ วามเช่ือทางศาสนาสมัยกอ่ นพทุ ธกาล
พระพทุ ธเจา้ ในฐานะเปน็ มนุษย์ผู้ฝกึ ตนได้อย่างสงู สดุ ในการตรสั รู้ การก่อตั้ง วิธีการสอนและการเผยแผ่พระ
พุทธสาสนาตามแนวพุทธจรยิ า พระพุทธศาสนามที ฤษฎี วิธกี ารทีเ่ ปน็ สากล และมีข้อปฏิบัตทิ ่ยี ึดทางสาย
กลาง เนน้ การพฒั นาศรัทธาและปัญญาท่ีถกู ต้อง ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนากบั การศกึ ษาทีส่ มบูรณ์

ปฏิบัติตนตามหลักธรรมของพระพทุ ธศาสนา พระรตั นตรัย หลกั ธรรมในกรอบอริยสัจ 4
ประกอบด้วย ทุกข์ ( ขนั ธ์ 5 ) สมุทัย (หลักกรรม ในเรื่อง นิยาม 5 และวติ ก3 ) นโิ รธ ( ภาวนา 4 ) มรรค (
พระสัทธรรม 3 ปญั ญาวุฒิธรรม 4 พละ 5 อุบาสกธรรม 5 ) มงคล 38 ในเร่ืองการสงเคราะหบ์ ตุ ร
สงเคราะหภ์ รรยาหรือสามี สันโดษ พทุ ธศาสนสภุ าษติ ในเรอื่ ง จิตที่ฝกึ ดีแลว้ นำสขุ มาให้ บณั ฑติ ย่อมไม่
แสดงอาการขน้ึ ๆลงๆ คนไม่ถูกนนิ ทาไม่มีในโลก ฆ่าความโกรธได้ยอ่ มอยู่เป็นสขุ การสังคายนา
พระไตรปิฎก นำข้อคดิ แบบอยา่ งการดำเนนิ ชีวติ จากประวตั พิ ุทธสาวก พทุ ธสาวกิ า (พระอัสสชิ พระกีสา
โคตรมเี ถรี พระนางมัลลิกา หมอชีวกโกมารภัจจ์ ) พุทธศาสนิกชนตวั อยา่ ง (พระนาคเสน-พระยามลิ ินทร์ )
สมเดจ็ พระวนั รัต(เฮง เขมจารี ) พระอาจารยม์ ั่น ภูรทิ ตั โต อาจารยส์ ุชีพ ปุญญานภุ าพ )เวสสนั ดรชาดกไป
ประยกุ ตป์ ฏิบตั ใิ นการดำเนนิ ชวี ิต แก้ปัญหาของตนเอง ครอบครวั และสังคม ศึกษาประวัติของศาสดาและ
หลักคำสอนพน้ื ฐานของศาสนาทสี่ ำคัญในประเทศไทย ปฏิบัติตนเป็นชาวพุทธทดี่ ีต่อพระภกิ ษุ การปฏบิ ัติ
ตนเปน็ สมาชิกทดี่ ีของครอบครัวและสงั คม ปฎิบตั ิตนถูกต้องตามศานพธิ ี พธิ กี รรม หลักธรรม คตธิ รรมในวนั
สำคัญและเทศกาลสำคัญในพระพทุ ธศาสนาหรือศาสนาทต่ี นนับถอื ให้อยูร่ ่วมกนั ไดอ้ ย่างสันติสขุ

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสบื ค้นขอ้ มลู กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสงั คม
กระบวนการเผชญิ สถานการณ์ กระบวนการแกป้ ัญหาและกระบวนการกลุ่ม

เพื่อใหเ้ กิดความรู้ความเขา้ ใจ ประวตั ิ ความสำคญั ศาสดา หลักธรรมของพระพทุ ธศาสนาหรือ
ศาสนา ท่ตี นนับถือและศาสนาอืน่ มศี รัทธาทีถ่ ูกต้อง ยดึ ม่ัน และปฏิบัติตามหลักธรรม ตระหนกั และปฏบิ ัติ
ตนเป็นศาสนกิ ชนท่ดี ี และธำรงรักษาพระพุทธศาสนา หรือศาสนาท่ีตนนับถือ มคี ุณธรรม จรยิ ธรรม มี
คณุ ลกั ษณะอนั พึงประสงค์ในดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซื่อสตั ย์สจุ ริต มวี ินัย ใฝ่เรียนรู้ อยู่อย่าง
พอเพียง มงุ่ เนน้ ในการทำงาน รกั ความเป็นไทย มีจติ สาธารณะ สามารถอยรู่ ่วมกนั ได้อยา่ งสนั ติสขุ
ตัวชี้วดั ส 1.1 ม.4-6/1, ม.4-6/2 , ม.4-6/4 , ม.4-6/5 , ม.4-6/12, ม.4-6/13, ม.4-6/14 , ม.4-

6/15, ม.4-6/17, ม.4-6/18 , ม.4-6/21
ส 1.2 ม.4-6/1, ม.4-6/2, ม.4-6/4
รวมตัวชีว้ ดั 14 ตวั ชีว้ ัด

63

คำอธบิ ายรายวิชา

ประวัตศิ าสตร์ไทย รหัสวิชา ส31161

รายวิชาพ้ืนฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดบั ชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 4 ภาคเรยี นท่ี1 จำนวน 1.0 หน่วยกิต (40 ชม.)

ศกึ ษาวิเคราะห์ อภิปราย เกี่ยวกับเวลาและยุคสมัยทางประวัตศิ าสตร์ที่ปรากฏในหลักฐานทาง

ประวัติศาสตร์ไทยและ ตัวอย่างเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตรข์ องสังคมมนษุ ย์ท่ีปรากฏในหลกั ฐาน

ทางประวัติศาสตร์ ความสำคัญของยุคเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ ประเด็นสำคญั ของประวตั ิศาสตร์

ไทย เช่นแนวคิดเกยี่ วกบั ความเป็นมาของชาติไทย อาณาจักรโบราณในดนิ แดนไทย และอทิ ธิพลท่ีมตี ่อ

สังคมไทยปัจจยั ท่ีมีผลต่อการสถาปนาอาณาจักรไทยในช่วงเวลาตา่ งๆ สาเหตแุ ละผลของการปฏริ ูปการ

ปกครองบ้านเมือง การเลิกทาส เลกิ ไพร่ การเสดจ็ ประพาสยโุ รปและ หัวเมอื งสมัยรชั กาลที่ 5 ข้ันตอนของ

วธิ กี ารทาง ประวัตศิ าสตร์ โดยนำเสนอตัวอย่างทีละขนั้ ตอนอยา่ งชดั เจน คณุ ค่าและประโยชนข์ องวิธีการ

ทางประวตั ิศาสตรท์ ม่ี ตี ่อการศกึ ษาทางประวตั ศิ าสตร์ ผลการศกึ ษาหรอื โครงงาน แนวคดิ ประชาธิปไตย

ตัง้ แต่สมัยรัชกาลท่ี 6 จนถึงการเลยี่ นแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 สมยั รัชกาลที่ 7 บทบาทของสตรไี ทย

บทบาทของสถาบนั พระมหากษตั รยิ ใ์ นการพัฒนาชาติไทยในด้านต่างๆ เช่น การป้องกันและการรักษาเอก

ราชของชาติ การสรา้ งสรรค์วฒั นธรรมไทย บทบาทของสถาบนั พระมหากษัตริย์ในการพัฒนาชาตไิ ทยใน

ด้านตา่ งๆ เช่นการป้องกนั และรกั ษาเอกราชของชาติ การสร้างสรรคว์ ัฒนธรรมไทย อิทธิพลของวัฒนธรรม

ตะวนั ตกและตะวันออกที่มีต่อสังคมไทยผลงานของบุคคลสำคัญ ทั้งชาวไทยและต่างประเทศทมี่ ีสว่ น

สรา้ งสรรคว์ ัฒนธรรมและประวัติศาสตรไ์ ทย เช่น พระบาทสมเดจ็ พระพุทธเลศิ หล้านภาลัย

พระบาทสมเดจ็ พระนงั่ เกลา้ เจา้ อยหู่ ัว พระบาทสมเดจ็ พระมงกุฎเกล้าเจา้ อยู่หวั สมเด็จพระมหาสมณเจา้

กรมพระยาวชิรญาณวโรรส พระเจ้าพระบรมวงศ์เธอ กรมหลวงวงษาธิราชสนิท สมเด็จพระเจ้าพระบรม

วงศ์เธอ กรมพระยานริศรานวุ ัตตวิ งศ์ สมเด็จพระเจา้ บรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานภุ าพ หมอ่ ม

ราโชทยั หมอ่ มราชวงศ์กระต่ายอิศรางกูร สมเด็จเจา้ พระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค)

บาทหลวงปา เลอกัวซ์ พระยากลั ยา ณ ไมตรี(ดร.ฟรานซีส บี แซร์) ศาสตราจารยศ์ ิลป์ พรี ะศรี พระ

ยารัษฎานุประดษิ ฐ์มหศิ รภักดี(คอซิมบ้ี ณ ระนอง) ปัจจยั ที่ส่งเสรมิ สรา้ งสรรคภ์ ูมิปัญญาไทยและวัฒนธรรม

ไทย ซ่งึ มผี ลต่อสังคมไทยในปัจจบุ ัน เช่น พระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยู่หัวภูมพิ ลอดลุ ยเดช สมเดจ็ พระนาง

เจา้ สริ กิ ติ ์ิ พระบรมราชินีนาถ สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี สมเด็จพระเจา้ พี่นางเธอเจา้ ฟ้า

กลั ยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธวิ าสราชนครินทร์ สภาพแวดลอ้ มที่มีผลตอ่ การสร้างสรรคภ์ ูมิปญั ญาและ

วัฒนธรรมไทย วิถชี ีวติ ของคนไทยในสมยั ต่างๆ การสบื ทอดและการเปล่ียนแปลงของวัฒนธรรมไทย แนว

ทางการอนุรักษภ์ มู ปิ ญั ญาและวัฒนธรรมไทยและการมีส่วนรว่ มในการอนุรักษ์ วธิ กี ารมีสว่ นร่วมอนรุ ักษภ์ ูมิ

ปัญญาและวฒั นธรรมไทย

โดยใช้กระบวนการคิดวเิ คราะห์ กระบวนการสบื ค้นข้อมูล กระบวนการกลมุ่ กระบวนการปฏิบตั ิ

และวธิ ีการทางประวัตศิ าสตร์ จดั ทำเป็นโครงงานทางประวัตศิ าสตร์

เพ่อื ให้เกิด ความรู้ความเข้าใจและตระหนักถึงความสำคัญของเวลา และยคุ สมัยทาง

ประวัตศิ าสตรท์ ีป่ รากฏในหลกั ฐานทางประวัตศิ าสตร์ไทย ประวตั ิศาสตรส์ ากล สามารถใชว้ ิธีการและ

ข้นั ตอนของวิธกี ารทางประวัติศาสตร์มาวเิ คราะห์และนำเสนอข้อมลู ใหช้ ดั เจน เห็นคณุ ค่าและประโยชน์

ของวิธีการทางประวัติศาสตร์และมคี ุณลักษณะอนั พึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ มีวินัย ซ่อื สตั ย์

รกั ความเป็นไทย ใฝร่ ูใ้ ฝ่เรียน

ตวั ชี้วัด ส 4.1 ม.4-6/1, ม.4-6/2 ส.4.3 ม.4-6/1, ม.4-6/2, ม.4-6/3, ม.4-6/4 , ม.4-6/5
รวมท้ังหมด 7 ตัวชี้วัด

64

คำอธบิ ายรายวชิ า
หน้าทีพ่ ลเมือง วัฒนธรรมและการดำเนินชวี ติ รหสั วิชา ส 31121

รายวิชาพน้ื ฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวัฒนธรรม

ระดบั ชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 4 ภาคเรียนท่ี 2 จำนวน 1.0 หน่วยกติ (40 ชม.)

ศกึ ษา วิเคราะห์ ความสำคัญของโครงสร้างทางสังคม การขัดเกลาทางสังคมและการเปล่ยี นแปลงทาง
สังคม การแก้ปัญหาและแนวทางการพัฒนาทางสังคม การปฏิบัติตนและสนับสนุนให้ผู้อ่ืนประพฤติปฏิบัติ
ตนเป็นพลเมืองดีของประเทศชาติและสังคมโลก วัฒนธรรมไทยที่สำคัญ การปรับปรุงเปลี่ยนแปลงและ
อนุรักษ์วัฒนธรรมไทย และเลือกรับวัฒนธรรมสากล สถานการณ์สิทธิมนุษยชนในประเทศไทยและแนว
ทางการพัฒนา บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยฉบับปัจจุบันเก่ียวกับสิทธิมนุษยชน
ปัญหาการเมืองท่ีสำคัญในประเทศไทย การเมือง การปกครอง การประสานประโยชน์ร่วมกันระหว่าง
ประเทศ การแลกเปล่ียนเพ่ือชว่ ยเหลือและส่งเสรมิ ด้านวัฒนธรรม การศกึ ษา เศรษฐกิจ สังคม ความสำคัญ
และความจำเป็นที่ต้องธำรงรักษาไว้ซ่ึงการปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั ริย์ทรงเป็น
ประมุข การมีส่วนร่วมในการตรวจสอบ การใช้อำนาจรัฐ กฎหมายแพ่งเก่ียวกับตนเองและครอบครัว
กฎหมายแพ่งเกี่ยวกับนติ ิกรรมสัญญา กฎหมายอาญาในเรื่องความผิดเก่ียวกับทรัพย์ ความผิดเกี่ยวกับชีวิต
และร่างกาย กฎหมายอนื่ ท่ีสำคญั ขอ้ ตกลงระหวา่ งประเทศ

โดยใช้กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการทางสังคม
กระบวนการเผชิญสถานการณ์ กระบวนการแกป้ ัญหา กระบวนการกลมุ่

เพอื่ ให้เกิดความรู้ความเขา้ ใจ สามารถนำไปประยุกต์ปฏิบตั ิในการดำเนินชีวิต มีคณุ ธรรมจรยิ ธรรม
มคี ุณลักษณะอันพึงประสงค์ในด้านรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ มีวินัย ใฝ่เรยี นรู้ รักความเปน็ ไทย มีจติ สาธารณะ
สามารถดำเนินชีวติ อยา่ งสนั ตสิ ุขในสงั คมไทยและสงั คมโลก

ตวั ชว้ี ดั
ส 2.1 ม. 4-6/1 ม. 4-6/2 ม. 4-6/3 ม. 4-6/4 ม.4-6/5
ส 2.2 ม. 4-6/1 ม. 4-6/2 ม. 4-6/3 ม. 4-6/4

รวม 9 ตัวช้ีวดั

65

คำอธบิ ายรายวิชา
ภมู ศิ าสตร์ รหสั วิชา ส31181

รายวชิ าพนื้ ฐาน กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศึกษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ระดับชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 4 ภาคเรียนที่ 2 จำนวน 1.0 หน่วยกิต (40 ชม.)

ศึกษา ใช้แผนที่และเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการค้นหา วิเคราะห์ และสรุปข้อมูลตาม

กระบวนการทางภูมิศาสตร์ และนำภูมิสารสนเทศมาใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวัน การเปลี่ยนแปลงทาง

กายภาพของพน้ื ที่ซ่ึงได้รับอิทธิพลจากปัจจัยทางภมู ิศาสตร์ ลกั ษณะทางกายภาพซ่ึงทำให้เกิดปัญหาหรือภัย

พิบัตทิ างธรรมชาติ และปฏสิ มั พันธ์ระหว่างสิ่งแวดลอ้ มทางกายภาพกับกิจกรรมของมนุษย์ในการสร้างสรรค์

วิถกี ารดำเนินชีวิตของท้องถ่ินท้ังในประเทศไทยและภมู ิภาคต่าง ๆ ของโลก ความสำคัญของส่งิ แวดล้อมที่มี

ผลต่อการดำเนินชีวิตของมนุษย์ สถานการณ์ สาเหตุ และผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงด้าน

ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของประเทศไทยและภูมิภาคต่าง ๆ ของโลก ระบุมาตรการการป้องกัน

และแก้ไขปัญหากฎหมายและนโยบายด้านทรัพยากรธรรมชาติและส่ิงแวดล้อม บทบาทขององค์การที่

เก่ียวข้อง การประสานความรว่ มมือท้ังในประเทศและระหว่างประเทศ วิเคราะห์แนวทางและมสี ่วนรว่ มใน

การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดลอ้ มเพอ่ื การพัฒนาท่ยี ง่ั ยืน

โดยใช้ทักษะทางภูมิศาสตร์ด้านการสังเกต การแปลความข้อมูลทางภูมิศาสตร์ การใช้เทคนิคและ

เคร่ืองมือทางภูมิศาสตร์ การคิดเชิงพื้นที่ การคิดแบบองค์รวม การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ การใช้สถิติ

พ้ืนฐาน ใช้แผนท่ีและเครื่องมือทางภูมิศาสตร์ในการสืบค้น วิเคราะห์และสรุปข้อมูลตามกระบวนการทาง

ภมู ศิ าสตร์ กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ รวมถงึ ทักษะด้านการส่อื สารและการรู้เทา่ ทันส่ือ

เพ่ือให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ มีความสามารถทางภูมิศาสตร์ กระบวนการทางภูมิศาสตร์ ทักษะ

ภูมิศาสตร์ และมีทักษะในศตวรรษที่ 21 มีคุณลักษณะด้านจิตสาธารณะ มีวินัย ใฝ่เรียนรู้ มุ่งม่ันในการ

ทำงาน มีส่วนร่วมในการจดั การ พัฒนาทรพั ยากรธรรมชาติและส่งิ แวดล้อมอยา่ งยั่งยืน

ตัวชว้ี ัด
ส 5.1 ม.4-6/1 ม.4-6/2 ม.4-6/3
ส 5.2 ม.4-6/1 ม.4-6/2 ม.4-6/3 ม.4-6/4
รวม 7 ตัวชวี้ ัด

66

คำอธบิ ายรายวชิ า

เศรษฐศาสตร์ รหสั วิชา ส 32141

รายวิชาพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดับช้ันมัธยมศกึ ษาปีท่ี 5 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 1.0 หนว่ ยกิต (40 ชม.)

ศึกษาและอภปิ รายการกำหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจแบบตา่ งๆ และบทบาทของรฐั ใน
การแทรกแซงราคาและควบคุมราคา เพ่ือการแจกจ่ายและจดั สรรในเศรษฐกิจ

ตระหนักถึงความสำคญั ของปรัชญา ของเศรษฐกิจพอเพียงที่มีตอ่ เศรษฐกิจ สังคมของประเทศ
และประยุกตใ์ ชเ้ ศรษฐกจิ พอเพยี งในการดำเนินชีวติ ของตนเองและครอบครัว และเห็นความสำคัญในการ
นำปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้ในการวางแผนพัฒนา เศรษฐกิจและสงั คมฉบบั ปัจจบุ ัน

อธิบายความหมาย ววิ ัฒนาการของสหกรณใ์ นประเทศไทย ตระหนักถึงความสำคญั ของระบบ
สหกรณใ์ นการพัฒนาเศรษฐกิจในระดบั ชมุ ชนและประเทศ วิเคราะห์ปญั หาทางเศรษฐกิจในชมุ ชนและ
เสนอแนวทางแกไ้ ข บทบาทของ รฐั บาลดา้ นนโยบายทางการเงนิ การคลังในการพฒั นาเศรษฐกจิ ของ
ประเทศ วเิ คราะหส์ าเหตุ และผลกระทบทเี่ กิดจากภาวะทางเศรษฐกิจ และบอกแนวทางในการแก้ปัญหา
ของนโยบายการเงิน การคลงั ศึกษาววิ ัฒนาการ ของการเปิดเสรที างเศรษฐกจิ และใช้กระบวนการอภิปราย
เพอื่ วเิ คราะห์ผลกระทบของการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจใน ยุคโลกาภิวัฒน์ท่ีมีผลต่อสังคมไทย วิเคราะหผ์ ลดี
ผลเสยี ของความร่วมมือทางเศรษฐกิจระหวา่ งประเทศในรูปแบบตา่ งๆ ทน่ี ำไปสู่การพึ่งพา การแข่งขนั การ
ขดั แย้ง และการประสานประโยชนท์ างเศรษฐกิจการค้าระหว่างประเทศ

เพ่อื ใหม้ คี วาม รู้ความเข้าใจหลักเศรษฐศาสตร์ ปัญหาทีเ่ กิดข้นึ แนวทางการแก้ไข รูจ้ กั ใช้
ทรพั ยากรธรรมชาติใหเ้ กดิ ประโยชนส์ ูงสดุ เป็นแนวทางในการแก้ไขปญั หาตา่ งๆ ให้มปี ระสิทธิภาพเพื่อให้
ประชาชนมีชีวิตความเปน็ อยู่ท่ีดี และสง่ ผลให้ประเทศเจริญก้าวหนา้

ตัวช้ีวดั ส 3.1 ม.4-6/1, ม. 4-6/2, ม. 4-6/3, ม. 4-6/4
ส 3.2 ม.4-6/1, ม. 4-6/2, ม. 4-6/3

รวมทั้งหมด 7 ตัวช้วี ดั

67

คำอธิบายรายวิชา
พระพทุ ธศาสนา 2 รหสั วชิ า ส 32102

รายวชิ าพื้นฐาน กลุ่มสาระการเรยี นรูส้ ังคมศกึ ษา ศาสนาและวฒั นธรรม

ระดับชนั้ มธั ยมศึกษาปที ี่ 5 ภาคเรียนท่ี 2 จำนวน 1.0 หน่วยกติ ( 40 ชม.)

ศกึ ษา วิเคราะห์ลักษณะประชาธปิ ไตยในพระพุทธศาสนา หลกั การของพระพทุ ธศาสนา กบั
วทิ ยาศาสตร์ การคิดตามนัยแหง่ พระพุทธศาสนาและการคดิ แบบวทิ ยาศาสตร์ พระพทุ ธศาสนาเนน้ การ
ฝกึ หัดอบรมตน การพึ่งตนเองและมงุ่ สู่ความอิสรภาพ ความหมายคุณค่าของโลกธรรม 8 สมุทยั (ธรรมที่
ควรละ) กรรมนยิ าม (กรรม 12 ) มิจฉาวานิชชา 5 (ธรรมนิยาม) นิโรธ (ธรรมทีค่ วรบรรลุ) นิพพาน มรรค
(ธรรมท่คี วรเจรญิ )อปริหานิยธรรม 7 ปาปณิกธรรม3 ทิฎฐธมั มิกัตสงั วัตตนิกธรรม 4 โภคอาทยิ ะ 5
อริยวัฑฒิ 5 มงคล 38 ไดแ้ ก่ ถูกโลกธรรมจติ ไมห่ วน่ั ไหว จติ ไม่โศกเศรา้ จติ ไมม่ วั หมอง จติ เกษม
ปฏิรูปการี ธุรวาอฏุ ชาตา วนิ ทุเตธนิ คนขยนั เอาการเอางาน กระทำเหมาะสม ยอ่ มหาทรพั ย์ได้ วายเม
เกว ปรโิ ส ยาว อตถฺ สฺส นปิ ทฺ า เกิดเปน็ คนควรจะพยายามจนกวา่ จะประสบผลสำเร็จ สนฺตุฏรี ปรมํ ธนํ
ความสนั โดษเปน็ ทรัพย์อยา่ งย่งิ อิณาทานํ ทุกฺขํ โลเก การเปน็ หนีเ้ ป็นทุกข์ในโลก ศึกษาวิเคราะห์ พระ
อมสทุ ธะ พระองคุลิมาล พระธมั มทินนาเถรี จิตตคหบดี มโหสถชาดก พระพรหมมงั คลาจารย์
(ปัญญานนั ทภิกข)ุ ดร.เอ็ม เบดการ์ และตัวอย่างผลท่ีเกิดจากการกระทำความดี ความชวั่ โยนโิ สมนสกิ าร
ด้วยวธิ คี ดิ แบบอรยิ สัจ หลกั ธรรมกบั การเรยี นรขู้ ้อ 13 พัฒนาการเรียนรดู้ ว้ ยวธิ คี ดิ แบบโยนิโสมนสิการ
10 วธิ ี (เน้นวิธีคดิ แบบแยกแยะ สว่ นประกอบแบบสามญั ลกั ษณะแบบเป็นอย่ใู นขณะปัจจบุ ัน และแบบ
วภิ ัชชวาท)

1) วธิ ีคดิ แบบสบื สาวเหตุปัจจยั
2) วิธีคดิ แบบแยกแยะส่วนประกอบ
3) วิธคี ดิ แบบสามัญลกั ษณะ
4) วธิ ีคดิ แบบอริยสัจ
5) วิธคี ดิ แบบอรรถธรรมสัมพนั ธ์
6) วธิ คี ดิ แบบคณุ ค่าแท้ – คุณค่าเทยี ม
7) วธิ ีคิดแบบคณุ –โทษ และทางออก
8) วธิ ีคดิ แบบเปน็ อย่ใู นขณะปจั จุบัน
9) วธิ คี ิดแบบอบุ าย ปลุกเรา้ คุณธรรม
10) วิธีคิดแบบวภิ ัชชวาท
สวดมนตแ์ ปลและแผ่เมตตารแู้ ละเข้าใจวิธีปฏิบตั ิและประโยชน์ของการบริหารจิตและเจริญปญั ญา
ศีล การบริหารจิต และเจริญปัญญา ตามหลักสติปัฏฐาน นำหลักการบริหารจิต และเจริญปัญญาไปใช้ใน
การพิจารณา พฒั นาการเรียนรรู้ ูค้ ณุ ภาพชีวิตและสงั คม ประเภทของศาสนพธิ ีในพระพทุ ธศาสนา
ศาสนาพธิ เี นือ่ งด้วยพทุ ธบัญญตั ิ เช่น พิธีแสดงตนเปน็ พุทธมามกะ พธิ เี วียนเทยี น ถวายสงั ฆทาน
ถวายผา้ อาบน้ำฝน พธิ ที อดกฐิน พธิ ีปวารณา ศาสนพิธที ่ีพระพทุ ธศาสนา เข้าไปเกย่ี วเน่ือง เชน่ การทำบุญ
เลี้ยงพระในโอกาสต่างๆ ความหมาย ความสำคัญ คติธรรม ในพิธีกรรมบถสวดมนต์ของนกั เรยี น งานพธิ ี
คณุ คา่ และประโยชน์ พธิ ีบรรพชาอปุ สมบท คุณสมบตั ิของผ้อู ปุ สมบท เคร่ืองอฏั ฐะบริขาร
ประโยชนข์ องการบรรพชาอปุ สมบท บุญพธิ ี ทานพิธี กุศลพิธี คณุ ค่าและประโยชน์ของศาสนพธิ ีการ
แสดงตนเปน็ พุทธมามกะ

68

โดยใชก้ ระบวนการคิดวิเคราะห์ กระบวนการสืบคน้ ข้อมูล กระบวนการปฏบิ ตั ิกระบวนการกล่มุ
กระบวนการเผชญิ สถานการณ์และการแก้ปัญหา กระบวนการคดิ สร้างสรรค์ กระบวนการแบบวัฏจกั ร
การเรียน 4 Mat

เพื่อใหเ้ กดิ ความรู้ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏบิ ัติในการดำเนนิ ชวี ิตมคี ณุ ธรรม จริยธรรม มี
คณุ ลักษณะอนั พึงประสงค์ ในด้านรกั ชาติ ศาสน์ กษัตรยิ ์ ซ่ือสตั ย์ มวี นิ ยั ใฝเ่ รียนรู้ รกั ความเป็นไทย มจี ติ
สาธารณะ มงุ่ ม่ันในการทำงาน สามรถดำเนินชีวติ อย่างนั ติสขุ ในสังคมไทยและสงั คมโลก

ตวั ชว้ี ัด ส 1.1 ม.4–6/6, ม.4-6/7, ม.4–6/8 , ม.4–6/13, ม.4-6/14 , ม.4–6/15 ,ม.4–6/19,
ม.4-6/20

ส 1.2 ม.4–6/2 , ม.4-6/3

รวมท้ังหมด 10 ตวั ชวี้ ัด

69

คำอธิบายรายวชิ า

ประวตั ิศาสตรส์ ากล รหสั วชิ า ส 32162

รายวิชาพน้ื ฐาน กล่มุ สาระการเรยี นร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดับช้นั มัธยมศกึ ษาปีที่ 5 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 1.0 หนว่ ยกติ ( 40 ชม.)

ศึกษา วิเคราะห์ ความสำคัญของเวลาและยุคสมัยทางประวัติศาสตร์ที่แสดงถึงการเปลี่ยนแปลง
ของมนุษยชาติ ขั้นตอนของวิธกี ารทางประวัติศาสตร์ คุณค่าและประโยชน์ของวิธีการทางประวัติศาสตรท์ ี่มี
ต่อการศึกษาประวัติศาสตร์สากล อารยธรรมลุ่มแม่น้ำไทกรีส – ยูเฟรทีส ไนล์ หวางเหอ สินธุ และอารย
ธรรมกรีก โรมัน การติดต่อระหว่างโลกตะวันออกกับโลกตะวันตกที่มีผลต่อพฒั นาการและการเปลย่ี นแปลง
ของโลก เหตุการณ์สำคญั ตา่ งๆ ท่ีส่งผลตอ่ การเปลย่ี นแปลงของโลกในปจั จบุ ัน การขยาย การล่าอาณานิคม
ของประเทศในยุโรปไปยังทวีปอเมริกา แอฟริกาและเอเชีย และผลกระทบ ความร่วมมือและความขัดแย้ง
ของมนุษยชาติในโลก สถานการณ์สำคัญของโลกในคริสต์ศตวรรษท่ี 21

โดยใช้วิธีการทางประวัติศาสตร์ กระบวนการคิด กระบวนการสืบค้นข้อมูล กระบวนการปฏิบัติ
กระบวนการทางสงั คม กระบวนการเผชญิ สถานการณ์ กระบวนการแก้ปญั หา กระบวนการกลมุ่
กระบวนการเรยี นแบบวิจารณญาณ และวธิ ีการทางประวตั ศิ าสตร์ จัดทำเปน็ โครงงานทางประวตั ศิ าสตร์

เพ่อื ใหเ้ กิด ความรู้ความเข้าใจและตระหนักถึงความสำคญั ของเวลา และยคุ สมัยทาง
ประวตั ิศาสตร์ทีป่ รากฏในหลกั ฐานทางประวัตศิ าสตรไ์ ทย ประวัติศาสตร์สากล สามารถใช้วธิ ีการและ
ขั้นตอนของวิธีการทางประวตั ศิ าสตร์มาวิเคราะห์และนำเสนอข้อมูลใหช้ ัดเจน วเิ คราะห์เหตุการณ์สำคัญท่ี
เกิดข้ึนในโลกในอดตี ท่ีสามารถเชอื่ มโยงมาสเู่ หตุการณ์ในยุคปจั จุบันและมีคุณลักษณะอันพงึ ประสงค์ในดา้ น
รกั ชาติ ศาสน์ กษัตริย์ มีวินยั ซอื่ สัตย์ รกั ความเปน็ ไทย ใฝร่ ูใ้ ฝเ่ รยี น

ตวั ชวี้ ดั ส 4.1 ม.4-6/1, ม.4-6/2
ส 4.2 ม. 4-6/1, ม. 4-6/2 , ม. 4-6/3 , ม.4-6/4

รวมท้ังหมด 6 ตัวชวี้ ดั

70

คำอธิบายรายวิชา
พระพทุ ธศาสนา 3 รหสั วิชา ส33103

รายวชิ าพ้ืนฐาน กลุ่มสาระการเรียนรูส้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดับชั้นมัธยมศกึ ษาปที ี่ 6 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 1.0 หน่วยกติ (40 ชม.)

ศึกษา วิเคราะห์ พุทธประวตั ิด้านการบรหิ ารและการธำรงรกั ษาพระพทุ ธศาสนาพระพทุ ธศาสนา
เป็นศาสตรแ์ ห่งการศกึ ษา พระพทุ ธศาสนาเน้นความสมั พันธ์ของเหตปุ จั จยั และวิธกี ารแกป้ ญั หา
พระพุทธศาสนาฝึกฝนตนไม่ให้ประมาท ม่งุ ประโยชนส์ ุขและสนั ติภาพแก่บคุ คล สังคมและโลก
พระพุทธศาสนากับปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงและการพฒั นาที่ยง่ั ยนื ความสำคัญของพระพทุ ธศาสนากับ
การเมือง พระพทุ ธศาสนากับสนั ตภิ าพ ความหมายและคุณค่าของสังฆะ จิต เจตสกิ ปฎจิ จสมปุ บาท
นิวรณ์ 5 อปุ าทาน 4 อธิปไตย 3 สาราณียธรรม 6 ทศพิธราชธรรม 10 วิปัสสนาญาณ 9 มงคลชีวิต 38
ได้แก่ ความเพยี รเผากเิ ลส การประพฤติพรหมจรรย์ เห็นอรยิ สัจ บรรลุนิพพาน พุทธศาสนสุภาษิต
ราชา มขุ ํ มนุสสฺ านํ : พระราชาเปน็ ประมขุ ของประชาชน สติ โลกสมฺ ิ ชาคโร : สตเิ ป็นเครือ่ งตืน่ ในโลก
นตฺถิ สนตฺ ปิ รํ สขุ ํ : สุขอ่นื ยง่ิ กวา่ ความสงบไม่มี นิพพฺ านํ ปรมํ สุขํ : นพิ พานเป็นสุข อย่างย่งิ

ประวัตพิ ทุ ธสาวก พทุ ธสาวิกา พระอานนท์ พระปฏาจาราเถรี จูฬสภุ ทั ทา สมุ นมาลาการ ศา
สนกิ ชนตวั อยา่ ง พระบาทสมเดจ็ พระจุลจอมเกลา้ เจา้ อยหู่ ัว พระโพธิญาณเถร(ชา สุภทโฺ ท ) พระพรหม
คณุ าภรณ์ ( ป.อ.ปยุตโต ) อนาคาริก ธรรมปาละ มหาชนกชาดก หลกั ธรรมในการอยู่ร่วมกนั อยา่ งสนั ติ
สขุ สาราณยี ธรรม 6 อธิปไตย 3 มิจฉาวณชิ ชา 5 อริยวัฑฒิ 5 โภคอาทิยะ 5 ครสิ ต์ศาสนา ไดแ้ ก่ บัญญตั ิ
10 ประการ ศาสนาอิสลาม ไดแ้ ก่ หลกั จริยธรรม สภาพปัญหาในชมุ ชนและสงั คม หลักธรรม คตธิ รรมท่ี
เกย่ี วเน่อื งในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาและเทศกาลสำคัญในพระพุทธศาสนาหรือศาสนาอ่ืน การ
ปกปอ้ งคุ้มครองพระพุทธสาสนา ธำรงรักษาพระพุทธศาสนาของพทุ ธบริษัทในสังคมไทย การปลูกจติ สำนกึ
และการมีส่วนรว่ มในสงั คมไทย

โดยใช้กระบวนการคิดวเิ คราะห์ กระบวนการสืบคน้ ข้อมลู กระบวนการปฏบิ ัติ กระบวนการกลมุ่
การะบวนการเผชิญสถานการณแ์ ละการแกป้ ัญหา กระบวนการคิดสรา้ งสรรค์ กระบวนการแบบวฏั จักร
การเรยี น 4 Mat

เพอื่ ใหเ้ กิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถนำไปปฏบิ ตั ิในการดำเนนิ ชวี ติ มคี ณุ ธรรมจรยิ ธรรม
มคี ณุ ลักษณะอันพึงประสงค์ ในดา้ นรักชาติ ศาสน์ กษตั ริย์ ซอื่ สตั ย์ มวี ินัย ใฝเ่ รยี นรู้ รกั ความเป็นไทย
มจี ิตสาธารณะ มุ่งม่ันในการทำงาน สามารถดำเนินชีวติ ไดอ้ ย่างสันติสุขในสงั คมไทยและสังคมโลก

ตวั ชี้วดั ส 1.1 ม.4-6/3, ม.4-6/9, ม.4-6/10, ม.4-6/11, ม.4-6/12, ม.4-6/13, ม.4-6/14,
4-6/21 , ม.4-6/22
ส 1.2 ม.4-6/4 , ม.4-6/5

รวมตัวชีว้ ัด 11 ตัวชี้วดั

71

คำอธิบายรายวิชาเพิ่มเติม
หลกั สตู รท้องถน่ิ

72

คำอธิบายรายวชิ า

มกุ ดาหารศึกษา รหสั วิชา ส21264

รายวชิ าเพมิ่ เติม กล่มุ สาระการเรยี นรู้สังคมศึกษา ศาสนา และ

วัฒนธรรม

ระดับชน้ั มธั ยมศกึ ษาปีท่ี 1 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 1.0 หน่วยกิต ( 40

ชม.)

ศึกษา วิเคราะห์ สรุป นำเสนอ เกยี่ วกบั ที่ต้งั อาณาเขตติดต่อ ลักษณะ ภูมปิ ระเทศภูมิอากาศ
พืชพรรณธรรมชาติ ธรณีวทิ ยา ลักษณะทางเศรษฐกิจในเรื่องการผลติ ในท้องถิ่น การสง่ ออก การ
ประกอบอาชีพอ่ืนๆ ลกั ษณะทางสังคม เชื้อชาติ ศาสนา ปัญหาในชมุ ชน/สงั คม ลักษณะทางวัฒนธรรมใน
เรื่องการแตง่ กาย ภาษา อาหาร

โดยใช้กระบวนการสบื ค้น วิเคราะหข์ ้อมลู กระบวนการกลุ่ม การฝกึ ปฏบิ ัติ การบนั ทึกข้อมลู
เพ่ือใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจ ความคิดตระหนัก มิจติ สำนึกรกั หวงแหนท้องถิ่นของตนเอง พัฒนา
ผเู้ รียนเป็นผมู้ ีวินยั ใฝ่ร้ใู ฝ่เรียน ม่งุ ม่ันในการทำงาน ซื่อสัตยส์ จุ ริต มคี วามรักชาติ ศาสน์ กษตั รยิ ์ รกั ความ
เป็นไทย การมจี ติ สาธารณะ มีทกั ษะชวี ิต การสอื่ สาร การใช้เทคโนโลยี ประยุกต์ไปใชใ้ นชวี ติ ประจำวนั

ผลการเรยี นรู้

1. รู้ เขา้ ใจสภาพภูมศิ าสตร์ของ จงั หวดั มกุ ดาหาร
2. รู้ เขา้ ใจเก่ียวกบั ทรัพยากรธรรมชาติ ของจงั หวัดมุกดาหาร
3. รู้ เข้าใจเกย่ี วกับสภาพเศรษฐกิจของจงั หวัดมุกดาหาร
4. รู้ เข้าใจลักษณะการปกครองของจังหวดั มุกดาหาร
5. รู้ เขา้ ใจแหล่งท่องเทยี่ วทางประวตั ศิ าสตร์ และวัฒนธรรมของจังหวดั มุกดาหาร

รวมทงั้ หมด 5 ผลการเรยี นรู้

73

คำอธิบายรายวิชา

ทอ้ งถ่ินศกึ ษา รหัสวิชา ส22265

รายวชิ าเพ่ิมเติม กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดบั ชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 2 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 1.0 หนว่ ยกติ (40 ชม.)

ศกึ ษา วิเคราะห์ สรุป นำเสนอ เกย่ี วกับประวัติ ความเปน็ มาของประเพณี พิธีกรรม ความเชื่อ
ของชนเผ่าตา่ งๆ ในจงั หวัดมกุ ดาหาร การปฏิบัตติ น การมสี ่วนร่วมในประเพณี พธิ กี รรม และความเช่ือ
ต่างๆ การมสี ่วนในการอนรุ ักษป์ ระเพณี พิธีกรรม และความเช่ือของท้องถิน่ ประวตั ผิ ลงานของบุคคลสำคัญ
ในท้องถิ่น บคุ คลที่ปกครองจังหวัดมุกดาหารจากอดตี จนถึงปจั จบุ นั พระภกิ ษสุ งฆ์ในท้องถนิ่ พร้อมนำ
แนวคิด แบบอยา่ งท่ีดมี าปรับใช้ในการดำรงชีวติ ต่อตนเอง สังคมและประเทศชาติ

โดยใช้กระบวนการกลุ่มให้สบื คน้ ข้อมูล ค้นคว้า วิเคราะห์ อธิบาย แสดงความคิดเห็นการต้งั คำถาม
การตอบคำถาม การนำเสนอผลงาน การสรุปเพื่อให้เกิดความรู้ ความเขา้ ใจ ตระหนกั เหน็ คุณคา่ ของ
ประเพณี พิธกี รรม ความเชอื่ ของชนเผา่ ตา่ งๆ ในจังหวัดมุกดาหาร ประวตั ิ ผลงานของบุคคลสำคญั ใน
ทอ้ งถ่ิน ใหเ้ ป็นบคุ คลในการใฝ่รู้ ใฝ่เรียน รับผิดชอบ ซอ่ื สตั ย์ มีเหตผุ ล มุ่งมนั่ ในการทำงาน ทำงานรว่ มกับ
ผู้อื่นอยา่ งสร้างสรรค์ มจี ิตสาธารณะ รัก ศรทั ธาบุคคลในท้องถิน่ สามารถนำไปเป็นแบบอยา่ งในการดำเนิน
ชีวิต

ผลการเรยี นรู้
1. อธิบายกลุ่มชาติพันธุ์ แหล่งที่อยู่อาศัยของประชากรในจังหวัดมุกดาหารได้
2. ร้แู ละเขา้ ใจความหมาย ที่มาของประเพณี ความเชอ่ื และพธิ ีกรรมในจงั หวัดมุกดาหาร
3. รู้ เขา้ ใจ ปฏิบัตติ นในประเพณี พิธีกรรม ความเช่ือ ของกลุ่มชนชาตติ า่ งๆ ในจังหวดั มุกดาหารได้
4. วิเคราะหป์ ระวตั ิ ผลงานของพระภกิ ษุในท้องถ่ิน ตลอดจนนำแนวคิด แบบอย่างทด่ี ี มาปรับใช้
ในการ ดำรงชีวิตต่อตนเอง สังคมและประเทศชาติ
5. วเิ คราะห์ประวัติ ผลงานของบคุ คลในท้องถนิ่ บุคคลทปี่ กครองจังหวดั มุกดาหาร พร้อมนำ
แบบอยา่ งมาใช้ ในการดำเนนิ ชีวติ

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรยี นรู้

74

คำอธิบายรายวชิ า
ภูมิปญั ญาทอ้ งถ่นิ รหสั วชิ า ส23266

รายวิชาเพม่ิ เติม กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดับช้ันมัธยมศึกษาปที ี่ 3 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 1.0 หน่วยกิต (40 ชม.)

ศึกษา วิเคราะห์ สรปุ นำเสนอ เกี่ยวกับประเพณี ความเช่ือ พธิ ีกรรม กล่มุ ชาติพนั ธ์ุ และแหลง่ ที่
อยู่อาศยั ของชนเผ่าในจงั หวัดมุกดาหาร ลักษณะภมู ปิ ญั ญาท้องถิน่ ในเร่ืองความเช่ือ ประเพณี ศาสนา และ
วัฒนธรรมในเรื่องการแต่งกาย ภาษา อาหาร ของชาวมกุ ดาหาร ภูมิปัญญาท้องถิ่นประเพณวี ัฒนธรรม
แหลง่ ทอ่ งเทย่ี ว แหล่งโบราณสถาน โบราณวัตถใุ นจงั หวดั มุกดาหาร ไดแ้ ก่ ภูผาเทบิ แก่งกะเบา น้ำตกตาด
โตน รอยพระพทุ ธบาทเขามโนรมย์ วดั ภูดา่ นแต้ วดั ป่าวิเวกวัฒนาราม วัดภูจ้อก้อ เจดีย์แมช่ แี ก้ว วัดสอง
คอน วดั ศรเี วินไชย ภูสระดอกบัว อุทยานฐานวรภทั ร สิ่งแวดลอ้ มของจงั หวัด ปัญหาสิ่งแวดลอ้ ม และการมี
สว่ นร่วมในการอนุรกั ษ์ทรัพยากรและส่ิงแวดล้อมเพอื่ การพัฒนาทีย่ ง่ั ยืน

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการสืบค้น วเิ คราะห์ข้อมูล การอภิปราย การสอบถาม การ
สัมภาษณ์ การใช้แหลง่ เรียนรู้ การใช้เทคโนโลยี การบนั ทกึ ขอ้ มูล การบรู ณาการการเรยี นรู้โดยโครงงาน
การนำเสนอในรปู แบบต่าง ๆ

เพอื่ ใหเ้ กดิ ความรู้ ความเข้าใจ ความคิดตระหนกั เหน็ คุณคา่ ของประเพณี วฒั นธรรม ความเชื่อ
พธิ ีกรรม กลุ่มชาติพันธุ์ แหลง่ ทอ่ี ยู่อาศัยของชนเผ่าในจงั หวัดมกุ ดาหาร และภูมปิ ญั ญาท้องถ่นิ ให้มี
คณุ ลกั ษณะอนั พงึ ประสงค์ ความมีวินัย ใฝ่รใู้ ฝ่เรียน มุง่ มั่นในการทำงาน ซื่อสัตยส์ ุจริต มีความรักชาติ
ศาสน์ กษัตริย์ รกั ความเปน็ ไทย การมจี ิตสาธารณะ มที ักษะชีวติ การสอ่ื สาร การใชเ้ ทคโนโลยี ประยกุ ต์ไป
ใชใ้ นชวี ติ ประจำวัน

ผลการเรียนรู้
1. รู้ เข้าใจประวตั ิศาสตร์ ความเป็นมาของจังหวัดมกุ ดาหารพอสังเขป
2. รู้ เข้าใจสามารถอธิบายประวตั ิของแหล่งท่องเทยี่ วทีส่ ำคัญในจังหวดั มกุ ดาหารได้
3. รู้ เข้าใจสามารถอธบิ ายประวตั ิ ความเปน็ มาของโบราณสถาน โบราณวตั ถุ จังหวดั มกุ ดาหารได้
4. อธบิ ายแหล่งทอ่ งเทย่ี วทางธรรมชาติ และมีส่วนร่วมในการอนรุ กั ษ์ท้องถน่ิ
5. รู้ เข้าใจ อธบิ ายในภูมปิ ญั ญาทอ้ งถิ่น สามารถ นำมาปฏิบตั ิใช้ในชีวิตประจำวันได้

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรยี นรู้

75

คำอธิบายรายวิชา
อาเซียนศกึ ษา รหสั วิชา ส23281

สาระการเรยี นรู้เพิ่มเติม กล่มุ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดบั ชนั้ มธั ยมศึกษาปีที่ 3 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 1.0 หนว่ ยกติ (40 ชม.)

ศกึ ษา สบื คน้ และวิเคราะห์ข้อมูลเกยี่ วกับอาเซียนในเร่ืองกำเนิดอาเซียน สัญลักษณ์อาเซียน ธง
อาเซยี น คำขวญั ของอาเซียน เพลงประจำอาเซยี น ภาษาของอาเซียน ปฏิญญาอาเซียน วิสยั ทศั น์อาเซยี น
กฎบัตรอาเซียน ประเทศสมาชกิ อาเซียน ในเรื่องธงชาตแิ ละตราประจำแผ่นดินของประเทศสมาชิกอาเซยี น
แตล่ ะประเทศ สภาพทางภมู ิศาสตร์ ประวตั ิความเป็นมา การเมอื งการปกครอง เศรษฐกิจ สงั คมและ
วัฒนธรรม ความสัมพันธร์ ะหว่างประเทศกบั ไทย ประชาคมอาเซียนในเร่ืองภูมิหลงั ประชาคมอาเซียน เสา
หลักประชาคมอาเซียน ท้งั ประชาคมการเมืองและความม่ันคงอาเซียน ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน และ
ประชาคมสงั คมและวฒั นธรรมอาเซยี น บทบาทของไทยในการจัดตั้งประชาคมอาเซียน บทบาทของ
อาเซยี นต่อประเทศสมาชิกท้งั ต่อประเทศไทยและต่อประเทศสมาชิกอ่ืน ในด้านต่าง ๆ อาเซียนกบั
ความสัมพนั ธ์ภายนอกอาเซียนในเรือ่ งองค์กรอาเซียน ดา้ นการดำเนินงานของอาเซียน การตดั สนิ ใจ การ
ระงับข้อพิพาท ความสัมพนั ธภ์ ายนอกของอาเซยี นกบั ประเทศคเู่ จรจากบั กลมุ่ ประเทศ และกบั องค์กร
ระหว่างประเทศ

โดยใชท้ ักษะการสือ่ สาร การคดิ การแกป้ ญั หา การใชเ้ ทคโนโลยสี ารสนเทศ กระบวนการกลุ่ม
กระบวนการทางสังคม กระบวนการนำเสนอข้อมูล และวธิ ีการทางประวัติศาสตร์

เพ่ือใหน้ ักเรยี นเกิดความรู้ ความเขา้ ใจ สามารถคดิ วิเคราะห์ สร้างองค์ความรใู้ หม่ ตระหนกั เห็น
คุณคา่ มีความภูมใิ จในความเป็นไทยและความเปน็ อาเซียน ร่วมกันรบั ผิดชอบต่อประชาคมอาเซยี น มวี ิถี
ชวี ิตประชาธปิ ไตย ยึดม่นั ในหลักธรรมาภิบาล สนั ติวธิ ี สนั ตธิ รรม ยอมรับความแตกต่างในการนับถือศาสนา
และดำเนินชีวิตตามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

ผลการเรียนรู้
1. รู้และเข้าใจเกย่ี วกบั อาเซียนในเรื่องกำเนิดอาเซยี น สมาชกิ อาเซียน ธงอาเซียน คำขวัญของ
อาเซียน เพลงประจำอาเซียน ภาษาของอาเซยี น ปฏญิ ญาอาเซียน วสิ ัยทัศน์ อาเซยี น และกฏบัตรอาเซยี น
2. รู้และเขา้ ใจเกี่ยวกบั ประเทศสมาชกิ อาเซียนในเรือ่ งธงชาติและตราประจำแผน่ ดนิ ของประเทศ
สมาชกิ อาเซียนในแตล่ ะประเทศ สภาพทางภูมิศาสตร์ ประวัติความเป็นมา การเมอื งการปกครอง
เศรษฐกจิ สงั คมและวัฒนธรรม และความสัมพนั ธ์ระหวา่ งประเทศกับไทย
3. รู้และเขา้ ใจเกี่ยวกับประชาคมอาเซียนในเร่ืองภมู ิหลงั ประชาคมอาเซียนและเสาหลกั ประชาคม
อาเซียน รวมท้ังวเิ คราะห์บทบาทของไทยในการจัดต้งั ประชาคมอาเซียน และนำไปใชเ้ มื่อเข้าสปู่ ระชาคม
อาเซยี น
4. รแู้ ละเข้าใจเกยี่ วกับบทบาทของอาเซียนต่อประเทศสมาชกิ ทงั้ ต่อประเทศไทยและต่อประเทศ
สมาชกิ ในดา้ นตา่ ง ๆ
5. รู้และเข้าใจเกี่ยวกับอาเซียนกบั ความสัมพนั ธ์ภายนอกอาเซียนในเร่ืององค์กรอาเซียนด้านการ
ดำเนนิ งานของอาเซยี น การตัดสนิ ใจ การระงบั ข้อพิพาท ความสัมพันธภ์ ายนอกของอาเซียนกับประเทศคู่
เจรจา กลุ่มประเทศ และองค์การระหว่างประเทศ

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรียนรู้

76

คำอธบิ ายรายวิชา
อาเซียนศึกษา รหสั วิชา ส33241

สาระการเรียนรู้เพม่ิ เติม กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดับช้ันมัธยมศึกษาปที ่ี 6 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 1.0 หน่วยกิต (40 ชม.)

ศึกษา สบื คน้ และวเิ คราะห์ข้อมลู เกย่ี วกบั ความร้พู ้นื ฐานอาเซยี นในเรื่องประวัตคิ วามเป็นมาของอาเซียน
การกอ่ ตงั้ อาเซยี น สมาชกิ อาเซยี น การบรหิ ารงานขั้นตอนการดำเนนิ งานของอาเซยี น อัตลกั ษณแ์ ละสัญลกั ษณ์
อาเซียน ปฏญิ ญาอาเซียน วิสัยทศั นอ์ าเซยี น กฎบัตรอาเซยี น ประเทศสมาชกิ อาเซียนในเรอื่ งธงชาตแิ ละตรา
ประจำแผน่ ดนิ ของประเทศสมาชกิ อาเซียนแตล่ ะประเทศ สภาพทางภมู ศิ าสตร์ ประวตั ิความเปน็ มา การเมอื ง การ

ปกครอง เศรษฐกิจ สงั คมและวัฒนธรรม ความสัมพนั ธ์ระหวา่ งประเทศกับไทย ประชาคมอาเซยี นในเรื่องการ
จดั ต้งั ประชาคมอาเซยี น เสาหลกั ประชาคมอาเซยี น บทบาทของไทยในการจัดตั้งประชาคมอาเซียน อาเซียนกบั
ความสมั พันธ์ภายนอกอาเซยี นในเรอื่ งการรวมกลุม่ เศรษฐกจิ อาเซยี น บทบาทของกลุ่มเศรษฐกจิ อาเซยี น
ความสมั พันธภ์ ายนอกอาเซียน ทัง้ อาเซียน + 3 ความร่วมมือในเวทีประชมุ สดุ ยอกเอเชียตะวันออก อาเซียนกบั
ประเทศคู่เจรจา อาเซียนกบั สหภาพยุโรป และอาเซียนกับองคก์ รสหประชาชาติ พลวัตอาเซียนในทศวรรษหนา้ ใน

เร่อื งทที่ ้าทายและอนาคตของอาเซียนในทศวรรษหนา้
โดยใช้ทักษะการสอ่ื สาร การคิด การแกป้ ัญหา การใชเ้ ทคโนโลยีสารสนเทศ กระบวนการกลุ่ม

กระบวนการทางสงั คม กระบวนการนำเสนอข้อมลู และวธิ กี ารทางประวตั ศิ าสตร์
เพอ่ื ให้นักเรยี นเกิดความรู้ ความเข้าใจ สามารถคิด วเิ คราะห์ สรา้ งองคค์ วามรู้ใหม่ ตระหนัก เห็นคณุ ค่า

มคี วามภูมิใจในความเปน็ ไทยและความเปน็ อาเซียน รว่ มกันรบั ผดิ ชอบตอ่ ประชาคมอาเซียน มวี ิถีชีวติ
ประชาธปิ ไตย ยึดมน่ั ในหลกั ธรรมาภบิ าล สันตวิ ิธี สนั ติธรรม ยอมรับความแตกตา่ งในการนับถอื ศาสนา และ
ดำเนินชีวติ ตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ผลการเรยี นรู้

1. รแู้ ละเข้าใจเก่ยี วกับความรพู้ นื้ ฐานอาเซียนในเรอื่ งประวัตคิ วามเป็นมาของอาเซียน การก่อตง้ั อาเซยี น
สมาชิกอาเซยี น การบรหิ ารและขนั้ ตอนการดำเนนิ งานของอาเซียน อตั ลักษณ์และสัญลกั ษณ์ของอาเซยี น ปฏิญญา
อาเซยี น วิสยั ทัศน์อาเซยี น และกฏบตั รอาเซียน

2. รู้และเขา้ ใจเกยี่ วกับประเทศสมาชิกอาเซียนในเรอ่ื งธงชาติและตราประจำแผน่ ดนิ ของประเทศสมาชกิ
อาเซยี นแตล่ ะประเทศ สภาพทางภมู ิศาสตร์ ประวัติความเป็นมา การเมืองการปกครอง เศรษฐกจิ สงั คมและ
วัฒนธรรมและความสมั พนั ธร์ ะหว่างประเทศกับไทย

3. รแู้ ละเขา้ ใจเกย่ี วกับประชาคมอาเซียนในเรอื่ งการจดั ต้ังประชาคมอาเซียนและเสาหลักประชาคม
อาเซยี น รวมทัง้ วิเคราะหบ์ ทบาทของไทยในการจัดตง้ั ประชาคมอาเซยี น และนำไปใชเ้ มือ่ เข้าสปู่ ระชาคมอาเซยี น

4. รู้และเขา้ ใจเก่ียวกับประชาคมอาเซยี นกบั ความสมั พนั ธภ์ ายนอกเซยี นในเร่ืองการรวมกลุ่มเศรษฐกจิ
อาเซียน บทบาทของกลุม่ เศรษฐกจิ อาเซียน และความสมั พนั ธภ์ ายนอกอาเซียน

5. ร้แู ละเขา้ ใจเก่ียวกบั พลวัตอาเซียนในทศวรรษหนา้ ในเร่ืองท่ที ้าทายและอนาคตของอาเซียนในทศวรรษ
หนา้

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรยี นรู้

77

คำอธบิ ายรายวชิ าเพิ่มเตมิ
ระดับชนั้ มธั ยมศึกษาตอนต้น

78

คำอธิบายรายวชิ า

หนา้ ทพ่ี ลเมืองและศีลธรรม 1 รหัสวิชา ส21221

สาระการเรยี นรู้เพม่ิ เติม กลมุ่ สาระการเรียนรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดับชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ี่ 1 ภาคเรยี นที่ 1 จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ (20 ชม.)

มสี ว่ นรว่ มอนรุ กั ษ์มารยาทไทยในการแสดงความเคารพ การสนทนา การแต่งกาย การมีสัมมา
คารวะ แสดงออกถึงความเอ้ือเฟอ้ื เผื่อแผแ่ ละเสียสละตอ่ สังคม เหน็ คุณค่า อนรุ ักษ์ ขนบธรรมเนียม
ประเพณี ศิลปวฒั นธรรมและภูมปิ ญั ญาไทย ปฏิบัติตนเป็นผ้มู วี นิ ยั ในตนเอง ในเร่ืองความซ่อื สตั ย์สุจรติ
ขยันหมัน่ เพยี ร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏบิ ัติหนา้ ที่ และยอมรับผลท่เี กิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏิบตั ติ นเป็นแบบอยา่ งของความรกั ชาติ ยึดมั่นในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตริย์
ประยกุ ต์ และเผยแพร่พระบรมราโชวาทในเร่อื งมีเหตผุ ล รอบคอบ หลักการทรงงาน ในเร่ืองการใช้
ธรรมชาตชิ ว่ ยธรรมชาติ การปลูกป่าในใจคน และหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงปฏบิ ัตติ นเป็นผูม้ วี ินยั
ในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสตั ยส์ จุ ริต ขยนั หม่ันเพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ และตงั้ ใจปฏบิ ัติหนา้ ท่ี

ปฏิบัตติ นเป็นพลเมืองดตี ามวถิ ีประชาธปิ ไตย ในการมีส่วนรว่ มในกจิ กรรมต่างๆ ของสงั คม
การตดั สินใจ โดยใช้เหตผุ ลมสี ว่ นร่วมและรับผิดชอบในการตัดสนิ ใจในกิจกรรมของห้องเรียนและโรงเรียน
ตรวจสอบข้อมูลเพ่ือใชป้ ระกอบการตดั สนิ ใจในกจิ กรรมตา่ งๆ ปฏบิ ตั ิตนเปน็ ผมู้ ีวนิ ัยในตนเอง ในเร่ืองความ
ซ่ือสตั ย์สุจริต อดทน ขยันหม่ันเพียร ใฝ่หาความรู้ ต้งั ใจปฏิบัตหิ น้าท่ี และยอมรับผลท่เี กิดจากการกระทำ
ของตนเอง

ยอมรบั ความหลากหลายในวัฒนธรรมในภูมภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ในเรอ่ื งวถิ ีชีวิต
วฒั นธรรม ศาสนา ส่ิงแวดล้อม อยรู่ ่วมกนั อย่างสันติและพ่ึงพาซ่งึ กันและกนั ในสงั คมพหุวัฒนธรรม ด้วยการ
เคารพซึ่งกันและกนั ไม่แสดงกริ ยิ าและวาจาดหู ม่นิ ผ้อู ่นื ช่วยเหลือซง่ึ กันและกนั แบ่งปัน มีสว่ นรว่ มในการ
แกป้ ญั หาความขัดแย้งโดยสันตวิ ิธี ในเรื่องการทะเลาวิวาท ความคิดเหน็ ไม่ตรงกนั ด้วยการเจรจาไกลเ่ กลย่ี
การเจรจาต่อรอง การระงบั ความขดั แยง้ ปฏบิ ัตติ นเป็นผู้มีวนิ ัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสตั ย์สจุ รติ อดทน
ขยันหมั่นเพยี ร ใฝ่หาความรู้ ต้งั ใจปฏิบัติหนา้ ท่ี และยอมรับผลทีเ่ กิดจากการกระทำของตนเอง

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการคดิ กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์
กระบวนการแกป้ ญั หา กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนกั กระบวนการสร้าง
ค่านยิ ม และกระบวนการสรา้ งเจตคติ

เพือ่ ใหผ้ ู้เรยี นมีลักษณะทดี่ ขี องคนไทย ภาคภมู ิใจในความเป็นไทย แสดงออกถงึ ความรักชาติ ยดึ ม่ัน
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบันพระมหากษัตริย์ เปน็ พลเมืองดใี นระบอบประชาธปิ ไตยอนั มพี ระมหากษัตริย์
ทรงเปน็ ประมุข มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง อยู่รว่ มกับผ้อู ื่นอยา่ งสนั ติ จดั การความขัดแย้งด้วย
สันตวิ ิธี และมวี นิ ยั ในตนเอง

ผลการเรยี นรู้
1. มีสว่ นรว่ มในการอนรุ กั ษ์มารยาทไทย
2. เห็นคณุ ค่าและอนุรักษ์ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และภมู ปิ ัญญาไทย
3. ประยุกตแ์ ละเผยแพร่ พระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
4. มสี ว่ นรว่ มและรบั ผิดชอบในการตดั สนิ ใจ ตรวจสอบข้อมูลเพอ่ื ใช้ประกอบการตัดสินใจ

ในกิจกรรมต่าง ๆ
5. มสี ว่ นร่วมในการแก้ปญั หาความขัดแย้งโดยสนั ติวธิ ี

รวมท้ังหมด 5 ผลการเรียนรู้

79

คำอธิบายรายวชิ า
หน้าท่พี ลเมืองและศลี ธรรม 2 รหสั วชิ า ส21222

สาระการเรียนรู้เพ่ิมเติม กลุ่มสาระการเรียนรูส้ งั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดับชน้ั มัธยมศกึ ษาปที ี่ 1 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 0.5 หน่วยกิต (20 ชม.)

มสี ว่ นรว่ มอนุรักษ์มารยาทไทยในการแสดงความเคารพ การสนทนา การแต่งกาย การมีสัมมา
คารวะ แสดงออกถึงความเอ้ือเฟอ้ื เผ่ือแผแ่ ละเสียสละต่อสังคม เห็นคุณค่า อนุรักษ์ ขนบธรรมเนียม
ประเพณี ศิลปวัฒนธรรมและภูมปิ ญั ญาไทย ปฏิบตั ิตนเป็นผู้มีวินยั ในตนเอง ในเร่ืองความซอ่ื สัตยส์ จุ รติ
ขยันหม่ันเพยี ร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏบิ ัตหิ น้าท่ี และยอมรับผลทีเ่ กิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏิบตั ติ นเป็นแบบอยา่ งของความรักชาติ ยึดมนั่ ในศาสนา และเทิดทนู สถาบนั พระมหากษตั ริย์
ประยกุ ต์ และเผยแพร่พระบรมราโชวาทในเร่อื งมีเหตุผล รอบคอบ หลกั การทรงงาน ในเรอ่ื งการใช้
ธรรมชาตชิ ่วยธรรมชาติ การปลูกป่าในใจคน และหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงปฏิบัตติ นเปน็ ผมู้ วี ินัย
ในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสตั ยส์ จุ รติ ขยนั หม่ันเพียร อดทน ใฝห่ าความรู้ และตัง้ ใจปฏบิ ัตหิ น้าท่ี

ปฏิบัตติ นเปน็ พลเมืองดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย ในการมีสว่ นร่วมในกิจกรรมต่างๆ ของสังคม
การตัดสินใจ โดยใช้เหตุผลมีส่วนรว่ มและรบั ผดิ ชอบในการตัดสนิ ใจในกิจกรรมของหอ้ งเรียนและโรงเรียน
ตรวจสอบขอ้ มูลเพื่อใชป้ ระกอบการตัดสินใจในกิจกรรมต่าง ๆ ปฏบิ ัตติ นเป็นผมู้ วี นิ ยั ในตนเอง ในเร่ือง
ความซื่อสัตยส์ ุจรติ อดทน ขยันหม่ันเพยี ร ใฝ่หาความรู้ ต้งั ใจปฏิบัติหนา้ ที่ และยอมรบั ผลทเ่ี กิดจากการ
กระทำของตนเอง

ยอมรับความหลากหลายในวัฒนธรรมในภูมภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ ในเร่ืองวิถชี ีวิต
วัฒนธรรม ศาสนา สง่ิ แวดล้อม อยรู่ ่วมกันอย่างสนั ตแิ ละพึ่งพาซึง่ กนั และกันในสงั คมพหวุ ัฒนธรรม ดว้ ยการ
เคารพซึ่งกนั และกนั ไมแ่ สดงกริ ยิ าและวาจาดูหม่นิ ผอู้ ่นื ชว่ ยเหลือซ่งึ กันและกัน แบ่งปนั มสี ่วนร่วมในการ
แกป้ ญั หาความขดั แย้งโดยสันติวิธี ในเรอ่ื งการทะเลาวิวาท ความคดิ เห็นไม่ตรงกนั ด้วยการเจรจาไกลเ่ กลีย่
การเจรจาต่อรอง การระงับความขดั แยง้ ปฏิบัตติ นเปน็ ผมู้ ีวินยั ในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสัตยส์ ุจรติ อดทน
ขยนั หมนั่ เพยี ร ใฝ่หาความรู้ ต้งั ใจปฏิบัตหิ น้าท่ี และยอมรับผลที่เกดิ จากการกระทำของตนเอง

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ์
กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการสบื เสาะหาความรู้ กระบวนการสรา้ งความตระหนัก กระบวนการสร้าง
คา่ นยิ ม และกระบวนการสร้างเจตคติ

เพ่ือใหผ้ เู้ รียนมลี กั ษณะที่ดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรกั ชาติ ยดึ มั่น
ในศาสนา และเทิดทนู สถาบนั พระมหากษัตรยิ ์ เป็นพลเมืองดใี นระบอบประชาธิปไตยอนั มีพระมหากษตั ริย์
ทรงเป็นประมุข มสี ่วนรว่ มทางการเมืองการปกครอง อย่รู ่วมกับผอู้ นื่ อย่างสันติ จดั การความขัดแยง้ ดว้ ย
สันติวิธี และมีวินยั ในตนเอง

ผลการเรยี นรู้
1. แสดงออกถงึ ความเออื้ เฟอ้ื เผอ่ื แผ่ และเสยี สละต่อสังคม
2. เป็นแบบอย่างของความรักชาติ ยดึ มัน่ ในศาสนา และเทิดทนู สถานบนั พระมหากษตั ริย์
3. ปฏิบตั ิตนเปน็ พลเมอื งดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย
4. ยอมรับความหลากหลายทางสงั คมวัฒนธรรมในภูมภิ าคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และอยู่รว่ มกัน

อย่างสันตแิ ละพ่ึงพาซ่งึ กันและกัน
5. ปฏิบัติตนเป็นผูม้ ีวินยั ในตนเอง

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรยี นรู้

80

คำอธิบายรายวชิ า
หน้าทพี่ ลเมืองและศลี ธรรม 3 รหัสวชิ า ส22223

สาระการเรียนรู้เพม่ิ เติม กลมุ่ สาระการเรยี นร้สู งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดับชน้ั มธั ยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรยี นท่ี 1 จำนวน 0.5 หน่วยกิต (20 ชม.)

มสี ่วนร่วมและแนะนำผู้อื่นให้อนุรักษ์มารยาทไทยในการแสดงความเคารพ การสนทนา
การแต่งกาย การมีสัมมาคารวะ แสดงออกและแนะนำผู้อ่ืนใหม้ ีความเอื้อเฟอ้ื เผ่ือแผแ่ ละเสยี สละตอ่ สงั คม
เหน็ คณุ ค่า อนรุ กั ษ์ และสบื สานขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรมและภมู ปิ ัญญาไทยปฏบิ ตั ติ น
เป็นผมู้ ีวนิ ยั ในเรอ่ื งความซื่อสัตยส์ ุจรติ ขยนั หม่ันเพียร อดทน ตั้งใจปฏบิ ัติหน้าที่ และยอมรับผลทีเ่ กดิ จาก
การกระทำของตนเอง

ปฏบิ ตั ติ นเป็นแบบอย่างและแนะนำผู้อ่ืนให้มกี ารปฏบิ ัติตนท่ีแสดงออกถึงความรกั ชาติ ยึดมัน่
ในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ ์ ประยกุ ต์ และเผยแพร่พระบรมราโชวาทในเรอ่ื งการมีสติ
ความขยัน อดทน หลักการทรงงาน ในเรอื่ งภมู สิ ังคม ขาดทุนคือกำไร และหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยส์ จุ รติ ขยนั หมัน่ เพยี ร อดทน ใฝ่หาความรู้ และ
ตัง้ ใจปฏบิ ัตหิ น้าที่

ปฏิบัตติ นเป็นพลเมืองดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย ในเรื่องการติดตามขา่ วสารบา้ นเมือง ความกลา้ หาญ
ทางจริยธรรม การเป็นผู้นำและการเป็นสมาชกิ ท่ีดี มสี ่วนร่วมและรบั ผดิ ชอบในการตดั สินใจตอ่ กิจกรรม
ของห้องเรยี นและโรงเรียน ตรวจสอบขอ้ มลู เพื่อใชป้ ระกอบการตัดสินใจในกจิ กรรมต่าง ๆ และรทู้ ันขา่ วสาร
ปฏบิ ตั ิตนเปน็ ผมู้ วี นิ ัยในตนเอง ในเร่อื งความซอื่ สตั ย์สจุ ริต อดทน ขยนั หมัน่ เพยี ร ใฝห่ าความรู้ ตง้ั ใจปฏบิ ัติ
หนา้ ที่ และยอมรบั ผลที่เกดิ จากการกระทำของตนเอง

เห็นคุณคา่ ของการอยู่รว่ มกันในภูมภิ าคเอเชยี อยา่ งสันติ และพง่ึ พาอาศยั ซึ่งกนั และกนั โดยคำนงึ ถึง
ความหลากหลายทางสงั คม วัฒนธรรมในภมู ิภาคเอเชีย ในเรื่องวิถีชวี ติ วฒั นธรรม ศาสนา ส่ิงแวดล้อมการ
อยู่รว่ มกันในทางพหุสงั คมวฒั นธรรม และการพึง่ พาซ่ึงกนั และกนั ในการแสดงความเคารพซงึ่ กันและกนั
ไมแ่ สดงกริ ิยาและวาจาดูหมิน่ ผู้อ่ืน ชว่ ยเหลอื ซึง่ กนั และกนั แบง่ ปัน มสี ว่ นร่วมและเสนอแนวทางการ
แก้ปญั หาความขดั แย้งโดยสันตวิ ธิ ีเกยี่ วกับการละเมิดสทิ ธิ การใช้ของสว่ นรวม ด้วยการเจรจาไกลเ่ กลย่ี
การเจรจาต่อรอง การระงับความขดั แย้ง ปฏิบัติตนเป็นผมู้ ีวนิ ัยในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตย์สจุ ริต อดทน
ใฝ่หาความรู้ ต้งั ใจปฏบิ ัตหิ น้าท่ียอมรับผลท่ีเกดิ จากการกระทำของตนเอง

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการคดิ กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์
กระบวนการแก้ปญั หา กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนกั กระบวนการสรา้ ง
คา่ นยิ ม และกระบวนการสรา้ งเจตคติ

เพอ่ื ให้ผเู้ รียนมีลกั ษณะท่ีดีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปน็ ไทย แสดงออกถงึ ความรักชาติ ยดึ มน่ั
ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตริย์
ทรงเป็นประมุข มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง อยู่ร่วมกบั ผู้อ่นื อยา่ งสนั ติ จัดการความขดั แย้งด้วย
สนั ตวิ ิธี และมีวินยั ในตนเอง

81

ผลการเรียนรู้

1. มสี ่วนร่วมและแนะนำผู้อ่นื ใหอ้ นุรกั ษม์ ารยาทไทย
2. เห็นคุณคา่ อนรุ ักษ์ และสืบสานขนบธรรมเนียม ประเพณี ศลิ ปวฒั นธรรม และภมู ิปัญญาไทย
3. ประยกุ ตแ์ ละเผยแพร่พระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี ง
4. มีส่วนร่วมและรบั ผดิ ชอบในการตัดสนิ ใจ ตรวจสอบข้อมูลเพื่อใช้ประกอบการตัดสนิ ใจ

ในกจิ กรรมต่าง ๆ และรู้ทันข่าวสาร
5. มีส่วนร่วมและเสนอแนวทางการแก้ปญั หาความขัดแย้งโดยสนั ติวธิ ี

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรียนรู้

82

คำอธิบายรายวชิ า
หนา้ ทพ่ี ลเมืองและศลี ธรรม 4 รหสั วิชา ส22224

สาระการเรียนรู้เพ่ิมเติม กลมุ่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดบั ชัน้ มัธยมศกึ ษาปที ี่ 2 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 0.5 หน่วยกิต (20 ชม.)

มสี ่วนรว่ มและแนะนำผู้อนื่ ให้อนุรักษ์มารยาทไทยในการแสดงความเคารพ การสนทนา
การแต่งกาย การมีสัมมาคารวะ แสดงออกและแนะนำผู้อ่ืนใหม้ คี วามเอื้อเฟือ้ เผื่อแผแ่ ละเสยี สละต่อสงั คม
เหน็ คุณคา่ อนุรกั ษ์ และสบื สานขนบธรรมเนยี ม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรมและภมู ิปัญญาไทยปฏบิ ัติตน
เป็นผมู้ ีวินยั ในเรือ่ งความซื่อสัตย์สจุ ริต ขยนั หมัน่ เพยี ร อดทน ต้ังใจปฏิบัติหนา้ ที่ และยอมรับผลทเ่ี กิดจาก
การกระทำของตนเอง

ปฏบิ ัติตนเป็นแบบอยา่ งและแนะนำผูอ้ ่ืนให้มีการปฏบิ ตั ิตนทแ่ี สดงออกถึงความรกั ชาติ ยึดมั่น
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบันพระมหากษัตริย์ ประยกุ ต์ และเผยแพร่พระบรมราโชวาทในเรอื่ งการมีสติ
ความขยนั อดทน หลักการทรงงาน ในเร่อื งภูมสิ ังคม ขาดทุนคอื กำไร และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งปฏบิ ตั ิตนเป็นผูม้ วี ินยั ในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตยส์ ุจรติ ขยันหมน่ั เพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ และ
ตัง้ ใจปฏบิ ัตหิ น้าที่

ปฏิบัตติ นเปน็ พลเมืองดีตามวิถีประชาธปิ ไตย ในเร่ืองการติดตามข่าวสารบา้ นเมือง ความกล้าหาญ
ทางจริยธรรม การเป็นผู้นำและการเปน็ สมาชิกทด่ี ี มีสว่ นร่วมและรบั ผิดชอบในการตดั สินใจต่อกจิ กรรม
ของห้องเรยี นและโรงเรียน ตรวจสอบข้อมูลเพอื่ ใช้ประกอบการตัดสนิ ใจในกิจกรรมต่าง ๆ และรทู้ ันข่าวสาร
ปฏบิ ัติตนเปน็ ผูม้ ีวนิ ัยในตนเอง ในเรือ่ งความซือ่ สัตยส์ ุจริต อดทน ขยันหมัน่ เพียร ใฝ่หาความรู้ ต้ังใจปฏิบัติ
หนา้ ที่ และยอมรบั ผลทเ่ี กดิ จากการกระทำของตนเอง

เห็นคุณคา่ ของการอยรู่ ว่ มกนั ในภมู ิภาคเอเชียอยา่ งสนั ติ และพง่ึ พาอาศัยซึ่งกันและกนั โดยคำนึงถึง
ความหลากหลายทางสังคม วัฒนธรรมในภูมภิ าคเอเชีย ในเร่อื งวิถชี ีวติ วฒั นธรรม ศาสนา สงิ่ แวดล้อมการ
อยู่ร่วมกนั ในทางพหสุ งั คมวัฒนธรรม และการพง่ึ พาซงึ่ กนั และกนั ในการแสดงความเคารพซึ่งกันและกัน
ไมแ่ สดงกริ ิยาและวาจาดูหมนิ่ ผู้อนื่ ช่วยเหลือซงึ่ กนั และกนั แบง่ ปัน มีสว่ นร่วมและเสนอแนวทางการ
แกป้ ญั หาความขดั แย้งโดยสันติวิธีเก่ียวกับการละเมดิ สิทธิ การใช้ของสว่ นรวม ด้วยการเจรจาไกล่เกลย่ี
การเจรจาตอ่ รอง การระงบั ความขดั แยง้ ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินยั ในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสัตย์สจุ รติ อดทน
ใฝ่หาความรู้ ตัง้ ใจปฏบิ ัตหิ น้าที่ยอมรับผลทีเ่ กดิ จากการกระทำของตนเอง

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์
กระบวนการแก้ปญั หา กระบวนการสบื เสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนกั กระบวนการสร้าง
คา่ นิยม และกระบวนการสรา้ งเจตคติ

เพอ่ื ให้ผ้เู รียนมลี กั ษณะที่ดขี องคนไทย ภาคภมู ิใจในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมน่ั
ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ เปน็ พลเมืองดใี นระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษตั รยิ ์
ทรงเป็นประมุข มสี ่วนรว่ มทางการเมืองการปกครอง อย่รู ่วมกับผู้อื่นอย่างสนั ติ จดั การความขดั แยง้ ด้วย
สนั ติวิธี และมีวินัยในตนเอง

83

ผลการเรียนรู้

1. แสดงออกและแนะนำผู้อืน่ ให้มีเอ้ือเฟ้ือเผ่ือแผ่ และเสยี สละต่อสงั คม
2. เปน็ แบบอยา่ งและแนะนำผอู้ ื่นให้มีความรักชาติ ยึดม่นั ในศาสนา และเทิดทูนสถานบัน

พระมหากษัตรยิ ์
3. ปฏบิ ัติตนเป็นพลเมอื งดีตามวิถีประชาธิปไตย
4. เห็นคุณค่าของการอยู่รว่ มกนั ในภูมภิ าคเอเชยี อยา่ งสนั ติและพึง่ พาซ่ึงกนั และกนั
5. ปฏิบตั ติ นเป็นผ้มู ีวินัยในตนเอง

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรยี นรู้

84

คำอธิบายรายวชิ า
หน้าที่พลเมอื งและศีลธรรม 5 รหสั วิชา ส23225

สาระการเรยี นรเู้ พ่มิ เตมิ กลมุ่ สาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดบั ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 3 ภาคเรยี นที่ 1 จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ (20 ชม.)

มีสว่ นรว่ มและแนะนำผู้อื่นให้อนุรกั ษ์และยกย่องมารยาทไทย ในเร่ืองการแสดงความเคารพ
การสนทนา การแตง่ กาย การมีสมั มาคารวะ แสดงออก แนะนำผอู้ น่ื และมสี ว่ นร่วมในกิจกรรมเกี่ยวกับ
ความเอื้อเฟื้อเผ่ือแผแ่ ละเสียสละต่อสงั คม เหน็ คุณค่า อนรุ ักษ์ สบื สาน และประยุกต์ขนบธรรมเนยี ม
ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรมและภมู ิปัญญาไทยปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต
ขยันหมั่นเพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ ตั้งใจปฏบิ ัตหิ นา้ ท่ี และยอมรับผลทีเ่ กิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏบิ ัติตนเปน็ แบบอย่างและมีส่วนร่วมในการจัดกจิ กรรมที่แสดงออกถงึ ความรกั ชาติ ยดึ ม่ัน
ในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ประยุกตแ์ ละเผยแพร่พระบรมราโชวาท ในเร่ืองการเสยี สละ
ความซ่อื สัตย์ หลกั การทรงงาน ในเร่ืองศึกษาข้อมูลอย่างเป็นระบบ แกป้ ัญหาท่ีจุดเลก็ และหลกั ปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพยี ง ปฏิบัติตนเป็นผ้มู วี ินยั ในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสัตยส์ จุ รติ ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝห่ า
ความรู้ และตงั้ ใจปฏิบัติหนา้ ที่

ปฏิบัตติ นเปน็ พลเมืองดีตามวถิ ปี ระชาธิปไตย ในเร่ืองการใช้สทิ ธแิ ละหน้าที่ การใช้เสรภี าพอยา่ ง
รับผดิ ชอบ การมสี ่วนร่วมในการเลือกตงั้ มสี ่วนรว่ มและรับผิดชอบในการตัดสินใจตอ่ กจิ กรรม
ของห้องเรียนและโรงเรยี น ตรวจสอบขอ้ มูล ตรวจสอบการทำหน้าท่ขี องบุคคลเพ่ือใช้ประกอบการตัดสินใจ
ปฏิบตั ติ นเปน็ ผ้มู วี นิ ัยในตนเอง ในเรื่องความซือ่ สตั ยส์ ุจรติ ขยันหม่นั เพียร ใฝห่ าความรู้ ตั้งใจปฏบิ ัตหิ นา้ ท่ี
และยอมรับผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง

เห็นคุณค่าของการอยูร่ ว่ มกันอยา่ งสันติ ท่ามกลางความหลากหลายทางวัฒนธรรมในภูมิภาคต่าง ๆ
ของโลก ในเร่ืองวถิ ีชวี ติ วฒั นธรรม ศาสนา สิ่งแวดลอ้ ม การอย่รู ่วมกันในทางพหุสังคมวัฒนธรรมและการ
พง่ึ พาซ่งึ กันและกนั ในการแสดงความเคารพซึ่งกนั และกัน ไมแ่ สดงกริ ิยาและวาจาดหู มิน่ ผู้อ่นื ช่วยเหลอื
ซงึ่ กนั และกนั แบ่งปนั มีส่วนร่วมและเสนอแนวทางการป้องกันปญั หาความขดั แย้งในเร่อื งทศั นคติ ความคิด
ความเชอื่ ชู้สาว ปฏบิ ตั ิตนเปน็ ผู้มวี นิ ัยในตนเอง ในเร่ืองความซือ่ สตั ยส์ ุจริต อดทน ใฝ่หาความรู้ ตั้งใจปฏบิ ัติ
หน้าท่ี และยอมรบั ผลท่ีเกิดจากการกระทำของตนเอง

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการคดิ กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์
กระบวนการแก้ปญั หา กระบวนการสบื เสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนกั กระบวนการสร้าง
คา่ นิยม และกระบวนการสรา้ งเจตคติ

เพ่อื ให้ผเู้ รียนมลี กั ษณะท่ดี ีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปน็ ไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมน่ั
ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ ์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษตั ริย์
ทรงเปน็ ประมุข มสี ่วนรว่ มทางการเมืองการปกครอง อยรู่ ่วมกบั ผ้อู น่ื อยา่ งสนั ติ จัดการความขัดแย้งด้วย
สนั ติวธิ ี และมวี นิ ยั ในตนเอง

85

ผลการเรียนรู้

1. มสี ่วนรว่ ม แนะนำผอู้ ่นื ให้อนุรักษ์ และยกยอ่ งผู้มมี ารยาทไทย
2. เหน็ คุณคา่ อนุรักษ์ สบื สาน และประยุกตข์ นบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรม และ

ภูมปิ ัญญาไทย
3. ประยุกตแ์ ละเผยแพรพ่ ระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจ

พอเพียง
4. มสี ่วนรว่ มและรับผดิ ชอบในการตดั สนิ ใจ ตรวจสอบขอ้ มลู ตรวจสอบการทำหนา้ ท่ขี องบุคคล

เพอื่ ใช้ประกอบการตดั สนิ ใจ
5. มีสว่ นร่วมและเสนอแนวทางการป้องกนั ปัญหาความขดั แย้ง

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรียนรู้

86

คำอธิบายรายวิชา
หน้าท่พี ลเมืองและศีลธรรม 6 รหัสวิชา ส23226

สาระการเรยี นรเู้ พิ่มเตมิ กลุม่ สาระการเรียนรสู้ งั คมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดบั ชนั้ มัธยมศกึ ษาปีที่ 3 ภาคเรยี นที่ 2 จำนวน 0.5 หนว่ ยกติ (20 ชม.)

มีสว่ นรว่ มและแนะนำผู้อน่ื ให้อนรุ กั ษ์และยกย่องมารยาทไทย ในเรื่องการแสดงความเคารพ
การสนทนา การแตง่ กาย การมสี มั มาคารวะ แสดงออก แนะนำผู้อนื่ และมีส่วนร่วมในกิจกรรมเกยี่ วกับ
ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และเสียสละต่อสงั คม เห็นคุณค่า อนรุ ักษ์ สืบสาน และประยุกต์ขนบธรรมเนยี ม
ประเพณี ศลิ ปวฒั นธรรมและภูมิปัญญาไทยปฏิบตั ิตนเป็นผู้มวี ินัยในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสตั ยส์ ุจรติ
ขยันหมั่นเพียร อดทน ใฝห่ าความรู้ ตั้งใจปฏิบัตหิ น้าที่ และยอมรบั ผลทเ่ี กิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏบิ ัติตนเปน็ แบบอย่างและมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมทแี่ สดงออกถึงความรกั ชาติ ยึดมั่น
ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ ์ ประยุกตแ์ ละเผยแพร่พระบรมราโชวาท ในเร่ืองการเสยี สละ
ความซ่อื สัตย์ หลกั การทรงงาน ในเร่อื งศึกษาขอ้ มลู อยา่ งเป็นระบบ แก้ปัญหาทจ่ี ดุ เล็ก และหลักปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพียง ปฏิบัติตนเป็นผูม้ ีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่อื สตั ย์สจุ รติ ขยนั หมนั่ เพยี ร อดทน ใฝห่ า
ความรู้ และตั้งใจปฏิบัติหน้าที่

ปฏิบัตติ นเปน็ พลเมืองดตี ามวิถีประชาธิปไตย ในเร่ืองการใช้สทิ ธิและหนา้ ท่ี การใช้เสรีภาพอยา่ ง
รับผดิ ชอบ การมสี ว่ นร่วมในการเลอื กตง้ั มีส่วนร่วมและรบั ผดิ ชอบในการตัดสนิ ใจต่อกจิ กรรม
ของห้องเรียนและโรงเรยี น ตรวจสอบขอ้ มลู ตรวจสอบการทำหน้าท่ขี องบุคคลเพ่ือใช้ประกอบการตัดสินใจ
ปฏิบตั ิตนเปน็ ผมู้ วี นิ ยั ในตนเอง ในเรอื่ งความซอื่ สตั ย์สุจรติ ขยนั หมน่ั เพียร ใฝห่ าความรู้ ตงั้ ใจปฏบิ ัติหนา้ ที่
และยอมรบั ผลท่เี กิดจากการกระทำของตนเอง

เห็นคุณค่าของการอยรู่ ว่ มกันอยา่ งสนั ติ ท่ามกลางความหลากหลายทางวฒั นธรรมในภูมิภาคต่าง ๆ
ของโลก ในเร่ืองวิถชี วี ติ วฒั นธรรม ศาสนา สิง่ แวดล้อม การอยู่ร่วมกนั ในทางพหุสังคมวัฒนธรรมและการ
พง่ึ พาซ่งึ กนั และกัน ในการแสดงความเคารพซ่งึ กันและกัน ไมแ่ สดงกิริยาและวาจาดูหมิ่นผูอ้ ื่น ชว่ ยเหลอื
ซงึ่ กนั และกนั แบง่ ปัน มีส่วนรว่ มและเสนอแนวทางการป้องกนั ปัญหาความขัดแยง้ ในเร่ืองทศั นคติ ความคดิ
ความเชอื่ ชู้สาว ปฏบิ ัติตนเปน็ ผู้มีวนิ ัยในตนเอง ในเรื่องความซอ่ื สัตยส์ จุ ริต อดทน ใฝ่หาความรู้ ต้งั ใจปฏิบัติ
หนา้ ท่ี และยอมรบั ผลท่ีเกิดจากการกระทำของตนเอง

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์
กระบวนการแกป้ ัญหา กระบวนการสืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสร้างความตระหนกั กระบวนการสรา้ ง
คา่ นิยม และกระบวนการสร้างเจตคติ

เพ่อื ใหผ้ ู้เรียนมลี กั ษณะทีด่ ีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปน็ ไทย แสดงออกถึงความรกั ชาติ ยึดมนั่
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษัตรยิ ์ เปน็ พลเมืองดใี นระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตริย์
ทรงเปน็ ประมุข มสี ว่ นรว่ มทางการเมืองการปกครอง อยูร่ ่วมกบั ผู้อื่นอย่างสนั ติ จัดการความขดั แย้งด้วย
สนั ตวิ ธิ ี และมวี ินยั ในตนเอง

87

ผลการเรียนรู้

1. แสดงออก แนะนำผู้อ่ืน และมีสว่ นรว่ มในกิจกรรมเกยี่ วกับความเอื้อเฟ้ือเผื่อแผ่ และเสยี สละ
2. เป็นแบบอยา่ งและมีสว่ นรว่ มในการจัดกิจกรรมทแี่ สดงออกถึงความรักชาติ ยดึ มนั่ ในศาสนา

และเทดิ ทูนสถานบนั พระมหากษตั รยิ ์
3. ปฏิบัตติ นเป็นพลเมืองดตี ามวถิ ปี ระชาธปิ ไตย
4. เห็นคุณคา่ ของการอยรู่ ว่ มกันในภูมิภาคตา่ งๆ ของโลกอย่างสันติ และพง่ึ พาซ่ึงกันและกัน
5. ปฏบิ ตั ิตนเปน็ ผู้มวี นิ ยั ในตนเอง

รวมท้ังหมด 5 ผลการเรียนรู้

88

คำอธบิ ายรายวชิ าเพิ่มเตมิ
ระดับชัน้ มธั ยมศกึ ษาตอนปลาย

89

คำอธิบายรายวิชา
หน้าท่พี ลเมืองและศลี ธรรม รหสั วิชา ส32221

สาระการเรียนร้เู พ่มิ เตมิ กลุ่มสาระการเรียนร้สู ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดบั ช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 5 ภาคเรยี นที่ 1 จำนวน 0.5 หน่วยกติ (20 ชม.)

มสี ่วนรว่ มและแนะนำผู้อน่ื ให้อนรุ ักษ์และเผยแพรม่ ารยาทไทยสู่สาธารณะ ในเร่ืองการแสดง
ความเคารพ การสนทนา การแตง่ กาย การมสี ัมมาคารวะ เห็นคุณคา่ อนุรกั ษ์ สบื สาน ประยกุ ตแ์ ละ
เผยแพร่ขนบธรรมเนียมประเพณี ศลิ ปวฒั นธรรมและภมู ิปัญญาไทย ปฏิบตั ติ นเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่อง
ความอดทน ใฝ่หาความรู้และตงั้ ใจปฏิบัตหิ น้าที่

ปฏบิ ัติตนเป็นแบบอย่าง มีส่วนรว่ มในการจัดกิจกรรม และสนบั สนนุ ให้ผู้อน่ื แสดงออกถึง
ความรักชาติ ยดึ มัน่ ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ ์ ปฏบิ ัติตนเป็นแบบอย่าง ประยกุ ต์ และ
เผยแพรพ่ ระบรมราโชวาทในเร่อื งการมรี ะเบยี บวินัย ความสามคั คี หลกั การทรงงาน ในเร่อื งระเบิดจากข้าง
ใน ไมต่ ดิ ตำราบริการรวมท่ีจดุ เดียว ใชอ้ ธรรมปราบอธรรม และหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งปฏบิ ัติตน
เป็นผมู้ วี ินัยในตนเอง ในเรื่องความซือ่ สัตย์สจุ รติ ขยนั หม่ันเพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ ตั้งใจปฏิบัตหิ น้าที่
ยอมรับผลท่ีเกิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏิบัตติ นเป็นแบบอยา่ งและส่งเสริมสนับสนุนใหผ้ ู้อนื่ เป็นพลเมอื งดตี ามวถิ ีประชาธปิ ไตย ในเร่อื ง
การเปน็ ผู้นำและการเปน็ สมาชิกทด่ี ี การใชส้ ิทธแิ ละหน้าท่ี การใชเ้ สรีภาพอยา่ งรบั ผดิ ชอบ ความกล้าหาญ
ทางจรยิ ธรรม การเสนอแนวทางการแกป้ ัญหาสังคมต่อสาธารณะ การติดตามและประเมนิ ข่าวสาร
ทางการเมือง และการรเู้ ทา่ ทันส่ือ การมสี ่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมือง ประยุกตใ์ ชก้ ระบวนการ
ประชาธปิ ไตยในการวิพากษ์ประเดน็ นโยบายสาธารณะทีต่ นสนใจ มสี ว่ นร่วมและตัดสนิ ใจเลือกตั้งอย่างมี
วจิ ารณญาณ รู้ทนั ข่าวสารและรู้ทันสื่อคาดการณ์เหตุการณ์ล่วงหน้าบนพ้นื ฐานของข้อมูล

ยอมรับในอัตลกั ษณแ์ ละเคารพความหลากหลายในสงั คมพหวุ ัฒนธรรม เหน็ คุณค่าของการ
อยูร่ ว่ มกันอยา่ งสนั ติ และพ่งึ พาซึ่งกันและกันด้วยการเคารพซึง่ กันและกนั ไม่แสดงกริ ยิ าและวาจาดหู มิน่
ผอู้ ่ืน ช่วยเหลือซงึ่ กันและกนั ปฏิบัตติ นเปน็ ผู้มวี ินยั ในตนเอง

โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์
กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการสบื เสาะหาความรู้

เพ่ือให้ผ้เู รยี นมีลกั ษณะทด่ี ีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเปน็ ไทย แสดงออกถงึ ความรกั ชาติ ยดึ มั่น
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั รยิ ์
ทรงเป็นประมขุ มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง มีวิจารณญาณในการเลอื กต้งั และการวพิ ากษน์ โยบาย
สาธารณะอยู่รว่ มกับผู้อ่ืนอยา่ งสนั ติ จดั การความขดั แย้งดว้ ยสนั ติวิธี และมวี ินัยในตนเอง

90

ผลการเรียนรู้
1. มีส่วนรว่ มและแนะนำผู้อ่ืนให้อนุรกั ษ์ และเผยแพรม่ ารยาทไทยสู่สาธารณะ
2. เปน็ แบบอย่าง มีส่วนรว่ มในการจัดกิจกรรม และสนบั สนนุ ให้ผูอ้ ่ืนแสดงออกถงึ ความรักชาติ

ยึดมนั่ ในศาสนา และเทดิ ทูนสถานบนั พระมหากษัตรยิ ์
3. เปน็ แบบอยา่ งและส่งเสรมิ สนับสนนุ ให้ผู้อื่นเปน็ พลเมืองดตี ามวถิ ปี ระชาธิปไตย
4. มีส่วนร่วมและตัดสนิ ใจเลือกต้งั อย่างมสี ิจารณญาณ
5. คาดการณ์เหตุการณ์ล่วงหน้าบนพน้ื ฐานของข้อมูล
6. เหน็ คณุ ค่าของการอยรู่ ว่ มกนั อยา่ งสันติ และพึ่งพาซง่ึ กันและกัน

รวมท้ังหมด 5 ผลการเรยี นรู้

91

คำอธิบายรายวิชา
หน้าทพ่ี ลเมอื งและศลี ธรรม 2 รหัสวิชา ส32222

สาระการเรยี นรู้เพ่ิมเตมิ กลมุ่ สาระการเรยี นรู้สงั คมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม

ระดบั ชน้ั มัธยมศึกษาปีที่ 5 ภาคเรยี นที่ 2 จำนวน 0.5 หน่วยกิต (20 ชม.)

มีส่วนร่วมและแนะนำผู้อ่ืนให้อนรุ กั ษ์และเผยแพร่มารยาทไทยสู่สาธารณะ ในเร่ืองการแสดง
ความเคารพ การสนทนา การแต่งกาย การมสี ัมมาคารวะ เหน็ คุณคา่ อนรุ ักษ์ สืบสาน ประยกุ ตแ์ ละ
เผยแพร่
ขนบธรรมเนียมประเพณี ศิลปวฒั นธรรมและภมู ิปัญญาไทย ปฏิบัติตนเป็นผู้มวี ินยั ในตนเอง ในเรื่อง
ความอดทน ใฝ่หาความรู้และตง้ั ใจปฏิบตั ิหนา้ ที่

ปฏบิ ตั ติ นเปน็ แบบอย่าง มีส่วนร่วมในการจัดกจิ กรรม และสนับสนุนให้ผ้อู ืน่ แสดงออกถงึ
ความรักชาติ ยึดมนั่ ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ ์ ปฏบิ ัติตนเปน็ แบบอย่าง ประยกุ ต์ และ
เผยแพร่พระบรมราโชวาทในเรือ่ งการมรี ะเบียบวินยั ความสามคั คี หลกั การทรงงาน ในเร่อื งระเบิดจากข้าง
ใน ไม่ตดิ ตำราบรกิ ารรวมทจี่ ุดเดียว ใชอ้ ธรรมปราบอธรรม และหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงปฏบิ ตั ติ น
เป็นผ้มู ีวินยั ในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสตั ยส์ ุจริต ขยนั หมัน่ เพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ ตงั้ ใจปฏบิ ัตหิ น้าท่ี
ยอมรับผลทีเ่ กิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏิบัตติ นเป็นแบบอย่างและส่งเสริมสนบั สนนุ ให้ผู้อนื่ เป็นพลเมอื งดตี ามวิถีประชาธปิ ไตย ในเร่อื ง
การเปน็ ผูน้ ำและการเป็นสมาชิกทด่ี ี การใช้สิทธิและหน้าท่ี การใช้เสรีภาพอย่างรบั ผิดชอบ ความกล้าหาญ
ทางจริยธรรม การเสนอแนวทางการแก้ปัญหาสังคมต่อสาธารณะ การติดตามและประเมินข่าวสาร
ทางการเมอื ง และการรู้เท่าทันส่ือ การมสี ่วนร่วมในกจิ กรรมทางการเมือง ประยุกตใ์ ชก้ ระบวนการ
ประชาธิปไตยในการวิพากษ์ประเด็นนโยบายสาธารณะทีต่ นสนใจ มีสว่ นร่วมและตดั สินใจเลอื กตงั้ อย่างมี
วิจารณญาณ รทู้ นั ขา่ วสารและรู้ทนั สื่อคาดการณ์เหตุการณ์ลว่ งหนา้ บนพืน้ ฐานของข้อมูล

ยอมรบั ในอตั ลักษณ์และเคารพความหลากหลายในสังคมพหวุ ัฒนธรรม เหน็ คณุ คา่ ของการ
อยรู่ ่วมกนั อย่างสันติ และพงึ่ พาซึ่งกนั และกันดว้ ยการเคารพซง่ึ กนั และกนั ไม่แสดงกริ ยิ าและวาจาดูหมิน่
ผอู้ ่ืน ชว่ ยเหลอื ซง่ึ กันและกัน ปฏบิ ัตติ นเป็นผู้มวี ินยั ในตนเอง

โดยใชก้ ระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการเผชิญสถานการณ์
กระบวนการแกป้ ญั หา กระบวนการสืบเสาะหาความรู้

เพื่อใหผ้ ูเ้ รียนมลี ักษณะทด่ี ขี องคนไทย ภาคภมู ิใจในความเป็นไทย แสดงออกถงึ ความรกั ชาติ ยึดม่นั
ในศาสนา และเทิดทนู สถาบนั พระมหากษัตริย์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษตั รยิ ์
ทรงเป็นประมขุ มสี ว่ นร่วมทางการเมืองการปกครอง มวี ิจารณญาณในการเลือกตั้ง และการวิพากษน์ โยบาย
สาธารณะอยู่รว่ มกบั ผอู้ ่นื อย่างสันติ จัดการความขดั แยง้ ด้วยสนั ติวิธี และมวี นิ ยั ในตนเอง

92

ผลการเรียนรู้

1. เหน็ คณุ ค่า อนุรกั ษ์ สบื สาน ประยุกต์ และเผยแพร่ ขนบธรรมเนยี ม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรม
และภูมิปัญญาไทย

2. เป็นแบบอย่างประยุกตแ์ ละเผยแพร่ พระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

3. ประยกุ ต์ใช้กระบวนการประชาธิปไตยในการวิพากษป์ ระเด็นนโยบายสาธารณะทต่ี นสนใจ
4. รู้ทันขา่ วสารและรู้ทันสื่อ
5. ยอมรับในอัตลกั ษณแ์ ละเคารพความหลากหลายในพหุวฒั นธรรม
6. ปฏบิ ตั ติ นเป็นผู้มีวินัยในตนเอง

รวมท้ังหมด 5 ผลการเรียนรู้

93

คำอธบิ ายรายวชิ า
หน้าที่พลเมืองและศีลธรรม 3 รหัสวชิ า ส33223

สาระการเรยี นรู้เพิม่ เตมิ กล่มุ สาระการเรียนร้สู ังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดบั ชัน้ มัธยมศึกษาปีท่ี 6 ภาคเรียนที่ 1 จำนวน 0.5 หน่วยกิต (20 ชม.)

แสดงออก แนะนำผอู้ น่ื และยกยอ่ งบุคคลที่มีความเอื้อเฟื้อเผ่ือแผแ่ ละเสียสละต่อสงั คม ปฏิบัตติ น
เปน็ ผ้มู วี ินยั ในตนเอง ในเร่ืองใฝ่หาความรู้

ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่าง มสี ่วนร่วมในการจัดกจิ กรรม และสนับสนุนใหผ้ อู้ ่ืนแสดงออกถึง
ความรักชาติ ยดึ มน่ั ในศาสนา และเทดิ ทูนสถาบันพระมหากษัตรยิ ์ ปฏบิ ัติตนเปน็ แบบอย่าง ประยกุ ต์ และ
เผยแพรพ่ ระบรมราโชวาทในเร่อื งการมีระเบยี บวนิ ยั ความสามคั คี หลักการทรงงาน ในเร่อื งระเบิดจากข้าง
ใน ไมต่ ดิ ตำราบริการรวมทจี่ ุดเดยี ว ใช้อธรรมปราบอธรรม และหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งปฏิบตั ติ น
เป็นผู้มวี ินัยในตนเอง ในเรื่องความซ่อื สตั ยส์ ุจรติ ขยันหมนั่ เพียร อดทน ใฝ่หาความรู้ ตง้ั ใจปฏบิ ัตหิ น้าท่ี
ยอมรับผลท่เี กิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏิบัตติ นเปน็ แบบอยา่ งและส่งเสริมสนับสนุนให้ผู้อ่ืนเป็นพลเมอื งดตี ามวิถปี ระชาธปิ ไตย ในเรอื่ ง
การเป็นผู้นำและการเปน็ สมาชกิ ท่ีดี การใชส้ ทิ ธิและหนา้ ท่ี การใชเ้ สรีภาพอยา่ งรบั ผิดชอบ ความกล้าหาญ
ทางจรยิ ธรรม การเสนอแนวทางการแก้ปญั หาสังคมต่อสาธารณะ การตดิ ตามและประเมนิ ขา่ วสาร
ทางการเมอื ง และการร้เู ทา่ ทันสื่อ การมีสว่ นร่วมในกจิ กรรมทางการเมือง ประยุกตใ์ ช้กระบวนการ
ประชาธิปไตยในการวิพากษป์ ระเด็นนโยบายสาธารณะที่ตนสนใจ มสี ว่ นร่วมและตัดสินใจเลือกต้งั อย่างมี
วจิ ารณญาณ รู้ทนั ข่าวสารและรทู้ นั สื่อคาดการณเ์ หตุการณ์ลว่ งหนา้ บนพ้ืนฐานของข้อมูล

มีส่วนร่วมในการแกป้ ัญหาเม่ือเกิดความขัดแยง้ โดยสันตวิ ธิ ี ด้วยการเจรจาไกลเ่ กล่ยี การเจรจา
ตอ่ รองการระงับความขดั แย้ง และสร้างเครือข่ายป้องกนั ปัญหาความขัดแย้ง ปฏิบตั ติ นเปน็ ผู้มีวนิ ยั ในตนเอง
ในเรื่องความซอ่ื สัตยส์ ุจรติ อดทน และยอมรบั ผลท่เี กิดจากการกระทำของตนเอง

โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบตั ิ กระบวนการเผชิญสถานการณ์
กระบวนการแกป้ ัญหา กระบวนการสืบเสาะหาความรู้

เพอื่ ให้ผเู้ รยี นมลี กั ษณะที่ดขี องคนไทย ภาคภมู ิใจในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรกั ชาติ ยึดมน่ั
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบนั พระมหากษัตรยิ ์ เปน็ พลเมืองดีในระบอบประชาธปิ ไตยอันมีพระมหากษัตริย์
ทรงเปน็ ประมุข มีส่วนรว่ มทางการเมืองการปกครอง มีวจิ ารณญาณในการเลือกตั้ง และการวิพากษน์ โยบาย
สาธารณะ อยู่รว่ มกบั ผอู้ ่ืนอย่างสันติ จดั การความขัดแยง้ ด้วยสันตวิ ธิ ี และมีวินยั ในตนเอง

ผลการเรียนรู้
1. แสดงออก แนะนำผู้อ่ืน และยกย่องบุคคลทีม่ ีความเอื้อเฟื้อเผ่อื แผแ่ ละเสียสละ
2. เป็นแบบอย่างประยกุ ต์และเผยแพร่ พระบรมราโชวาท หลกั การทรงงาน และหลักปรัชญาของ

เศรษฐกจิ พอเพยี ง
3. ประยกุ ตใ์ ชก้ ระบวนการประชาธิปไตยในการวพิ ากษ์ประเดน็ นโยบายสาธารณะที่ตนสนใจ
4. รู้ทันขา่ วสารและรูท้ ันสื่อ
5. มสี ว่ นรว่ มในการแก้ปญั หาเม่อื เกิดความขัดแย้งโดยสันตวิ ิธี และสร้างเครือขา่ ยปอ้ งกนั ปญั หา

ความขัดแย้ง
รวมท้ังหมด 5 ผลการเรียนรู้

94

คำอธิบายรายวิชา
หนา้ ที่พลเมอื งและศีลธรรม 4 รหัสวิชา ส33224

สาระการเรยี นรเู้ พิม่ เตมิ กลมุ่ สาระการเรยี นรสู้ ังคมศกึ ษา ศาสนา และวัฒนธรรม

ระดับชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 6 ภาคเรยี นท่ี 2 จำนวน 0.5 หน่วยกิต (20 ชม.)

แสดงออก แนะนำผอู้ ่ืน และยกย่องบุคคลที่มคี วามเอ้ือเฟ้ือเผื่อแผแ่ ละเสียสละต่อสงั คม ปฏิบัติตน
เปน็ ผู้มวี นิ ัยในตนเอง ในเร่ืองใฝห่ าความรู้

ปฏิบัตติ นเป็นแบบอย่าง มีส่วนร่วมในการจัดกจิ กรรม และสนับสนนุ ให้ผ้อู น่ื แสดงออกถึง
ความรกั ชาติ ยดึ มน่ั ในศาสนา และเทิดทนู สถาบันพระมหากษตั ริย์ ปฏบิ ตั ิตนเป็นแบบอย่าง ประยุกต์ และ
เผยแพร่พระบรมราโชวาทในเรอื่ งการมรี ะเบียบวนิ ยั ความสามัคคี หลักการทรงงาน ในเรอ่ื งระเบิดจากข้าง
ใน ไมต่ ดิ ตำราบรกิ ารรวมทจี่ ุดเดียว ใชอ้ ธรรมปราบอธรรม และหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งปฏิบัติตน
เปน็ ผู้มวี ินยั ในตนเอง ในเรื่องความซอ่ื สตั ยส์ จุ ริต ขยนั หม่ันเพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ ต้ังใจปฏิบัติหน้าที่
ยอมรบั ผลท่ีเกิดจากการกระทำของตนเอง

ปฏิบัตติ นเปน็ แบบอยา่ งและส่งเสรมิ สนบั สนนุ ให้ผู้อ่ืนเป็นพลเมอื งดตี ามวิถีประชาธิปไตย ในเร่อื ง
การเปน็ ผ้นู ำและการเปน็ สมาชิกทีด่ ี การใช้สิทธแิ ละหน้าที่ การใช้เสรีภาพอย่างรบั ผิดชอบ ความกล้าหาญ
ทางจริยธรรม การเสนอแนวทางการแก้ปญั หาสังคมต่อสาธารณะ การติดตามและประเมนิ ขา่ วสาร
ทางการเมือง และการรู้เท่าทันสอื่ การมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางการเมือง ประยุกต์ใช้กระบวนการ
ประชาธปิ ไตยในการวิพากษป์ ระเดน็ นโยบายสาธารณะท่ีตนสนใจ มีสว่ นรว่ มและตัดสินใจเลอื กต้งั อยา่ งมี
วจิ ารณญาณ รู้ทนั ขา่ วสารและรู้ทันส่อื คาดการณ์เหตุการณ์ล่วงหน้าบนพนื้ ฐานของข้อมูล

มีสว่ นร่วมในการแกป้ ัญหาเมื่อเกิดความขดั แยง้ โดยสันติวิธี ด้วยการเจรจาไกลเ่ กลีย่ การเจรจา
ต่อรองการระงบั ความขัดแย้ง และสรา้ งเครือข่ายป้องกนั ปัญหาความขัดแย้ง ปฏบิ ัตติ นเปน็ ผ้มู ีวนิ ยั ในตนเอง
ในเร่ืองความซ่ือสตั ยส์ จุ ริต อดทน และยอมรับผลท่เี กิดจากการกระทำของตนเอง

โดยใช้กระบวนการกลุ่ม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์
กระบวนการแก้ปัญหา กระบวนการสบื เสาะหาความรู้

เพ่อื ให้ผ้เู รยี นมีลักษณะที่ดขี องคนไทย ภาคภมู ิใจในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรกั ชาติ ยดึ มนั่
ในศาสนา และเทดิ ทนู สถาบันพระมหากษัตรยิ ์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอนั มพี ระมหากษตั ริย์
ทรงเป็นประมขุ มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง มีวิจารณญาณในการเลือกตง้ั และการวิพากษ์นโยบาย
สาธารณะ อย่รู ่วมกบั ผู้อืน่ อย่างสันติ จดั การความขัดแยง้ ด้วยสันติวธิ ี และมวี นิ ยั ในตนเอง

ผลการเรียนรู้
1. เป็นแบบอยา่ ง มสี ว่ นร่วมในการจัดกิจกรรม และสนับสนุนให้ผู้อืน่ แสดงออกถงึ ความรกั ชาติ

ยึดม่ันในศาสนา และเทดิ ทูนสถานบันพระมหากษัตรยิ ์
2. เปน็ แบบอยา่ งและสง่ เสรมิ สนับสนนุ ให้ผู้อนื่ เปน็ พลเมืองดตี ามวถิ ีประชาธิปไตย
3. มสี ว่ นร่วมและตัดสินใจเลอื กตัง้ อย่างมีสิจารณญาณ
4. คาดการณ์เหตุการณ์ลว่ งหน้าบนพ้นื ฐานของข้อมลู
5. ปฏบิ ัตติ นเป็นผูม้ ีวินัยในตนเอง

รวมทั้งหมด 5 ผลการเรียนรู้

95

รายวิชา หนา้ ท่พี ลเมอื ง (เพ่มิ เติม)
บรู ณาการหลักสตู รตา้ นทจุ ริตศึกษา

96

รายวิชา หนา้ ท่ีพลเมอื งและศลี ธรรม 1-2
กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศกึ ษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชน้ั มธั ยมศึกษาปที ี่ 1 ภาคเรียนที่ 1-2 รหัสวิชา ส 21221, ส21222 เวลา 40 ชว่ั โมง/ปี

…………………………………….
มสี ่วนร่วมอนรุ กั ษ์มารยาทไทยในการแสดงความเคารพ การสนทนา การแต่งกาย การมีสัมมา
คารวะ แสดงออก ถึงความเอ้ือเฟ้ือเผือ่ แผแ่ ละเสียสละต่อสังคม เห็นคุณค่าและอนุรักษ์ขนบธรรมเนียม
ประเพณีศิลปวฒั นธรรมและภมู ิ ปญั ญาไทย ปฏิบัตติ นเปน็ ผู้มวี นิ ยั ในตนเอง ในเรื่องความซื่อสตั ย์สจุ ริต
ขยันหม่ันเพยี ร อดทน ใฝห่ าความรู้ ตัง้ ใจ ปฏิบัติหนา้ ท่ี และยอมรบั ผลทเ่ี กดิ จากการกระทำของตนเอง
ปฏิบตั ติ นเป็นแบบอย่างของความรกั ชาติ ยึดม่ันในศาสนา และเทิดทูนสถาบนั พระมหากษัตริย์ ประยกุ ต์
และเผยแพร่พระบรมราโชวาท ในเรอ่ื งมีเหตุผล รอบคอบ หลกั การทรงงาน ในเร่อื งการใช้ธรรมชาตชิ ว่ ย
ธรรมชาติ การปลูกป่าในใจคน และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ปฏิบัตติ นเปน็ ผู้มีวินยั ในตนเอง ใน
เร่ืองความซอื่ สัตย์ สุจริต ขยนั หมัน่ เพยี ร อดทน ใฝ่หาความรู้ และต้งั ใจปฏิบตั ิหนา้ ที่ ปฏิบัติตนเป็นพลเมือง
ดตี ามวิถปี ระชาธิปไตย ในการมีสว่ นร่วมในกิจกรรมต่างๆ ของสังคม การตัดสินใจ โดยใช้ เหตุผล มสี ่วนรว่ ม
และรบั ผิดชอบในการตดั สนิ ใจในกิจกรรมของห้องเรียนและโรงเรยี น ตรวจสอบข้อมลู เพ่ือใชป้ ระกอบ
ประกอบการตัดสนิ ใจในกจิ กรรมต่างๆ ปฏิบัตติ นเป็นผมู้ ีวนิ ัยในตนเองในเรือ่ งความซื่อสัตยส์ จุ รติ อดทน
ขยนั หม่ันเพียร ใฝห่ าความรู้ ตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ และยอมรับผลท่ีเกดิ จากการกระทำของตนเอง ยอมรับ
ความหลากหลายทางสงั คมวัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใตใ้ นเรื่องวิถีชวี ติ วฒั นธรรม ศาสนา
สง่ิ แวดลอ้ ม อยรู่ ่วมกันอยา่ งสนั ติ และพึง่ พาซ่ึงกันและกันในสังคมพหุวฒั นธรรม ดว้ ยการเคารพซึ่งกนั และ
กัน ไม่แสดงกริ ิยาและวาจาดูหมิ่นผู้อื่น ช่วยเหลอื ซึ่งกนั และกัน แบ่งปัน มีสว่ นร่วมในการแก้ปญั หาความ
ขัดแย้งโดยสนั ติ วิธี ในเร่ืองการทะเลาะวิวาท ความคิดเห็นไม่ตรงกัน ด้วยการเจรจาไกลเ่ กล่ยี การเจรจา
ต่อรอง การระงบั ความขัดแย้ง ปฏบิ ตั ิตนเปน็ ผู้มวี นิ ยั ในตนเอง ในเร่ืองความซ่ือสตั ย์สจุ รติ อดทน ใฝห่ า
ความรู้ ตั้งใจปฏบิ ตั ิหน้าที่ ยอมรับผลทเ่ี กิด จากการกระทำของตนเอง โดยใช้กระบวนการกลมุ่
กระบวนการคิด กระบวนการปฏบิ ตั ิ กระบวนการเผชญิ สถานการณ์ กระบวนการ แกป้ ัญหา กระบวนการ
สืบเสาะหาความรู้ กระบวนการสรา้ งความตระหนัก กระบวนการสร้างค่านยิ ม และกระบวนการ สร้างเจต
คติ เพ่ือให้ผเู้ รยี น มีลักษณะทดี่ ีของคนไทย ภาคภูมใิ จในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรักชาติ ยดึ มั่นใน
ศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษตั ริย์ เปน็ พลเมืองดีในระบอบประชาธปิ ไตยอนั มีพระมหากษัตรยิ ์
ทรงเปน็ ประมุข มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง อยู่ร่วมกบั ผูอ้ ่ืนอยา่ งสนั ติ จัดการความขัดแย้งโดย
สันติวิธี และมีวนิ ยั ในตนเอง
ยทุ ธศาสตรช์ าตวิ ่าดว้ ยการปอ้ งกันและปราบปรามการทจุ ริต ระยะที่ 3 (พ.ศ.2560-2564) ได้
กำหนดยทุ ธศาสตร์ท่ี 1 สร้างสงั คมท่ีไม่ทนต่อการทุจริต อันมกี ลยุทธว์ ่าดว้ ยเร่ืองของการปรับฐานความคิด
ทกุ ชว่ งวัย ต้งั แต่ปฐมวยั ใหส้ ามารถแยกระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนกบั ผลประโยชน์ส่วนรวม สง่ เสรมิ ใหม้ ี
ระบบและกระบวนการกล่อมเกลาทางสังคมเพ่อื ตา้ นทจุ รติ ประยุกต์หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงเป็น
เคร่อื งมอื ตา้ นทจุ รติ เสรมิ พลังการมสี ว่ นร่วมของชมุ ชน (Community) และบูรณาการทุกภาคส่วนเพอื่
ตอ่ ต้านการทุจริต

97

ผลการเรยี นรู้
1. มสี ่วนรว่ มในการอนรุ กั ษม์ ารยาทไทย
2. แสดงออกถึงความเอื้อเฟือ้ เผ่อื แผ่ และเสียสละต่อสงั คม
3. เหน็ คุณค่าและอนุรักษ์ขนบธรรมเนียม ประเพณี ศลิ ปวัฒนธรรม และภมู ปิ ัญญาไทย
4. เปน็ แบบอยา่ งของความรักชาติ ยดึ มนั่ ในศาสนา และเทิดทูนสถาบนั พระมหากษตั รยิ ์
5. ประยกุ ตแ์ ละเผยแพร่พระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
6. ปฏิบัตติ นเป็นพลเมอื งดตี ามวถิ ีประชาธปิ ไตย
7. มสี ว่ นรว่ มและรบั ผิดชอบในการตดั สนิ ใจ ตรวจสอบข้อมูลเพอื่ ใช้ประกอบการตัดสนิ ใจในกจิ กรรมต่างๆ
8. ยอมรบั ความหลากหลายทางสงั คมวฒั นธรรมในภูมภิ าคเอเชยี ตะวันออกเฉียงใต้ และอยรู่ ่วมกนั อย่าง
สันติ และพึง่ พาซ่ึงกันและกนั
9. มีส่วนร่วมในการแก้ปญั หาความขัดแย้งโดยสนั ติวิธี
10. ปฏบิ ัตติ นเปน็ ผูม้ วี ินยั ในตนเอง
11. รแู้ ละเขา้ ใจเกี่ยวกบั การแยกแยะระหว่างผลประโยชน์ส่วนตนและผลประโยชน์สว่ นรวม
12. ตระหนกั และเหน็ ความสำคัญของการต่อต้านและป้องกันการทุจรติ
13. ร้แู ละเขา้ ใจเก่ียวกับความละอายและความไม่ทนต่อการทจุ ริต
14. ปฏิบัติตนเป็นผลู้ ะอายและไม่ทนต่อการทุจริตทกุ รูปแบบ
15. ตระหนักและเหน็ ความสำคัญของการต่อต้านและป้องกันการทุจรติ
16. รู้และเข้าใจเก่ียวกับ STRONG:จิตพอเพียงต้านทจุ ริต
17. ปฏบิ ตั ิตนเป็นผูท้ ี่ STRONG:จิตพอเพยี งต้านทจุ ริต
18. ตระหนักและเห็นความสำคัญของการตอ่ ต้านและป้องกนั การทุจริต
19. รแู้ ละเขา้ ใจเก่ียวกบั พลเมืองและมคี วามรบั ผิดชอบตอ่ สังคม
20. ปฏบิ ัติตนตามหน้าที่พลเมือง และมีความรบั ผดิ ชอบต่อสงั คม
21. ตระหนกั และเหน็ คุณคา่ ความสำคญั ของการตอ่ ต้านและปอ้ งกันการทุจริต

รวมท้ังหมด 21 ผลการเรียนรู้

98

รายวิชา หนา้ ทพี่ ลเมอื งและศีลธรรม 3-4
กลุ่มสาระการเรยี นรู้สงั คมศึกษา ศาสนา และวฒั นธรรม
ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 ภาคเรียนที่ 1-2 รหสั วชิ า ส22223, ส22224 เวลา 40 ช่ัวโมง/ปี

มีส่วนร่วมและแนะนำผู้อื่นให้อนุรักษ์มารยาทไทย ในการแสดงความเคารพ การสนทนา การแต่ง
กาย การมีสัมมาคารวะ แสดงออกและแนะนำผู้อื่นให้มีความเอ้ือเฟื้อเผื่อแผ่และเสียสละต่อสังคม เห็น
คุณค่า อนุรักษ์ และสืบสานขนบธรรมเนียม ประเพณี ศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาไทย ปฏิบัติตนเป็นผู้มี
วินัยในตนเอง ในเร่ือง ความซ่ือสัตย์สุจริต ขยันหมั่นเพียร อดทน ตั้งใจปฏิบัติหน้าท่ี และยอมรับผลท่ีเกิด
จากการกระทำของตนเอง

ปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างและแนะนำผู้อื่นให้มีการปฏิบัติตนท่ีแสดงออกถึงความรักชาติ ยึดมั่นใน
ศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ ประยุกต์และเผยแพรพระบรมราโชวาท ในเร่ืองการมีสติ
ความขยัน อดทน หลักการทรงงาน ในเร่ืองภูมิสังคม ขาดทุนคือกำไร และหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง ปฏิบัติตนเป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเรื่องความซื่อสัตย์สุจริต ขยันหม่ันเพียร อดทน ใฝ่หาความรู
และต้งั ใจปฏบิ ตั ิหน้าที่

ปฏิบัติตนเป็นพลเมืองดตี ามวิถีประชาธิปไตย ในเรื่องการติดตามข่าวสารบ้านเมือง ความกล้าหาญ
ทางจริยธรรม การเปน็ ผู้นำและการเป็นสมาชิกท่ีดี มีสว่ นร่วมและรับผิดชอบในการตัดสินใจต่อกจิ กรรมของ
หองเรียนและโรงเรียน ตรวจสอบข้อมูลเพ่ือใช้ประกอบการตัดสินใจในกิจกรรมต่าง ๆ และรูทันข่าวสาร
ปฏิบัติตน เป็นผู้มีวินัยในตนเอง ในเร่ืองความซื่อสัตย์สุจริต อดทน ต้ังใจปฏิบัติหน้าท่ี ใฝ่หาความรู และ
ยอมรับผลทเ่ี กดิ จากการกระทำของตนเอง

เห็นคุณคา่ ของการอยูรว่ มกนั ในภูมภิ าคเอเชียอยา่ งสันติ และพึง่ พาอาศัยซ่ึงกันและกันโดยคำนึงถงึ
ความหลากหลายทางสงั คม วัฒนธรรมในภูมิภาคเอเชยี ในเร่ืองวิถชี ีวติ วฒั นธรรม ศาสนา สิ่งแวดล้อม กา
รอยรู ว่ มกนั ในสังคมพหวุ ฒั นธรรมและการพึง่ พาซ่ึงกนั และกัน ในเร่ืองการเคารพซ่ึงกันและกนั ไมแสดง
กิริยา และวาจาดหู ม่ินผู้อนื่ ช่วยเหลอื ซ่งึ กันและกนั แบง่ ปัน มสี ว่ นรว่ มและเสนอแนวทางการแกปัญหา
ความขดั แย้ง โดยสันติวิธเี ก่ียวกับการละเมดิ สทิ ธิ การใช้ของส่วนรวม ด้วยการเจรจาไกลเกล่ยี การเจรจา
ต่อรอง การระงับ ความขัดแย้ง ปฏบิ ัติตนเป็นผู้มวี ินยั ในตนเอง ในเรื่องความซ่ือสัตย์สจุ ริต อดทน ใฝ่หา
ความรู ตัง้ ใจปฏบิ ัตหิ น้าท่ี ยอมรบั ผลที่เกิดจากการกระทำของตนเอง

โดยใช้กระบวนการกลุม กระบวนการคิด กระบวนการปฏิบัติ กระบวนการเผชิญสถานการณ
กระบวนการ แกปัญหา กระบวนการสืบเสาะหาความรู กระบวนการสร้างความตระหนัก กระบวนการสรา้ ง
ค่านยิ ม และกระบวนการสร้างเจตคติ

เพื่อให้ผู้เรยี นมลี กั ษณะท่ดี ีของคนไทย ภาคภูมิใจในความเป็นไทย แสดงออกถึงความรกั ชาติ ยึดมั่น
ในศาสนา และเทิดทูนสถาบันพระมหากษัตริย์ เป็นพลเมืองดีในระบอบประชาธิปไตยอันมพี ระมหากษัตริย์
ทรงเป็นประมุข มีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครอง อยู่ร่วมกับผู้อ่ืนอย่างสันติ จัดการความขัดแย้งด้วยสันติวิธี
และมีวนิ ัยในตนเอง

99

ผลการเรียนรู
1. มสี ว่ นร่วมและแนะนำผู้อืน่ ให้อนรุ กั ษม์ ารยาทไทย
2. แสดงออกและแนะนำผู้อนื่ ให้มคี วามเอ้ือเฟื้อเผ่ือแผ่ และเสียสละต่อสังคม
3. เห็นคุณค่า อนรุ กั ษ์ และสืบสานขนบธรรมเนยี ม ประเพณี ศิลปวฒั นธรรม และภูมปิ ัญญาไทย
4. เป็นแบบอย่างและแนะนำผู้อนื่ ให้มีความรักชาติ ยึดมน่ั ในศาสนา และเทิดทูนสถาบัน

พระมหากษตั ริย์
5. ประยกุ ต์และเผยแพรพระบรมราโชวาท หลักการทรงงาน และหลักปรัชญาของ

เศรษฐกิจพอเพียง
6. ปฏบิ ัตติ นเป็นพลเมอื งดีตามวิถปี ระชาธปิ ไตย
7. มสี ่วนร่วมและรับผดิ ชอบในการตดั สนิ ใจ ตรวจสอบข้อมูลเพอ่ื ใช้ประกอบการตัดสนิ ใจใน

กิจกรรมต่างๆ และรูทนั ข่าวสาร
8. เห็นคุณค่าของการอยรู ว่ มกนั ในภมู ภิ าคเอเชียอย่างสนั ติ และพ่งึ พาซ่ึงกันและกัน
9. มสี ่วนร่วมและเสนอแนวทางการแกปัญหาความขดั แยง้ โดยสันตวิ ธิ ี
10. ปฏิบตั ติ นเป็นผู้มีวนิ ยั ในตนเอง

รวมทั้งหมด 10 ผลการเรยี นรู