แนวทางการปฏิบัติการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่และผู้บังคับบัญชายุวกาชาด

แนวปฏิบัติการจัดการฝกอบรม

เจา หนา ทีแ่ ละผูบังคบั บัญชายวุ กาชาด

กลุมสงเสริมและพัฒนายุวกาชาด
สาํ นักการลูกเสอื ยุวกาชาดและกิจการนกั เรยี น
สาํ นกั งานปลดั กระทรวงศึกษาธกิ าร

แนวปฏิบัติ

การจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าท่ี
และผู้บังคับบัญชายุวกาชาด

กลุ่มส่งเสรมิ และพฒั นายุวกาชาด
ส�ำ นักการลกู เสือ ยุวกาชาดและกจิ การนักเรยี น

สำ�นักงานปลัดกระทรวงศกึ ษาธกิ าร

แนวปฏิบัติการจดั การฝึกอบรมเจา้ หนา้ ทีแ่ ละผู้บงั คับบัญชายุวกาชาด

ปีท่พี ิมพ ์ พ.ศ. 2561
จ�ำ นวนพมิ พ ์ 2,000 เล่ม
ผู้จัดพิมพ ์ กลุม่ ส่งเสริมและพัฒนายวุ กาชาด
สำ�นักการลกู เสอื ยุวกาชาดและกจิ การนกั เรยี น

สำ�นกั งานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ

พมิ พท์ ี่ ห้างหนุ้ สว่ นจ�ำ กดั โรงพิมพ์อักษรไทย (น.ส.พ. ฟ้าเมอื งไทย)
เลขท่ี 85, 87, 89, 91 ซอยจรญั สนิทวงศ์ 40 ถนนจรญั สนิทวงศ์ แขวงบางยข่ี ัน
เขตบางพลัด กรงุ เทพมหานคร 10700
โทร. 0-2424-4557, 0-2424-0694 โทรสาร 0-2433-2858

คำ�น�ำ

แนวปฏิบัติการจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าท่ีและผู้บังคับบัญชายุวกาชาดเล่มน้ี
ส�ำ นกั การลกู เสอื ยวุ กาชาดและกจิ การนกั เรยี น โดยกลมุ่ สง่ เสรมิ และพฒั นายวุ กาชาด ไดป้ รบั ปรงุ เนอ้ื หาสาระ
จากแนวปฏิบัติการจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าท่ีและผู้บังคับบัญชายุวกาชาด ซ่ึงจัดพิมพ์ไว้
เมอื่ ปพี ทุ ธศกั ราช2559เนอ่ื งจากมกี ารเปลย่ี นแปลงแกไ้ ข ขอ้ บงั คบั และระเบยี บปฏบิ ตั เิ กยี่ วกบั ยวุ กาชาด
จากสภากาชาดไทย ตามข้อเสนอของสำ�นักการลูกเสือ ยุวกาชาดและกิจการนักเรียน สำ�นักงาน
ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ จึงได้จัดทำ�แนวปฏิบัติการจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่และผู้บังคับบัญชา
ยวุ กาชาดขนึ้ ใหม่ เพอ่ื ใหม้ คี วามสมบรู ณ์ ชดั เจน และถกู ตอ้ ง สามารถน�ำ ไปใชใ้ นการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ี
และผบู้ ังคบั บัญชายุวกาชาดใหเ้ ปน็ มาตรฐานเดยี วกันได้
สำ�นักการลูกเสือ ยุวกาชาดและกิจการนักเรียน ขอขอบพระคุณผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง
กบั การจดั ท�ำ แนวปฏบิ ตั กิ ารจดั การฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ทแ่ี ละผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาดเลม่ น้ีหวงั เปน็ อยา่ งยง่ิ วา่
เนือ้ หาสาระในเอกสารนจ้ี ะเปน็ ประโยชนแ์ ก่ผเู้ กย่ี วขอ้ งกบั การจัดกจิ กรรมยวุ กาชาดต่อไป

สำ�นักการลกู เสือ ยวุ กาชาดและกจิ การนักเรียน
สำ�นักงานปลัดกระทรวงศึกษาธกิ าร
กนั ยายน 2561



สารบญั

ค�ำ นำ� หนา้
บทน�ำ 1
ความสำ�คญั ของการฝึกอบรม 1
ความหมายของการฝึกอบรม 2
หลักการและวิธีการฝึกอบรม 3
วัตถุประสงคข์ องการฝึกอบรม 4
คณุ สมบัตขิ องคณะวทิ ยากรและผูเ้ ข้ารบั การฝึกอบรม 4
หน้าที่ของผู้อ�ำ นวยการฝึกอบรม 5
หนา้ ทข่ี องท่ีปรึกษาประจำ�หนว่ ยส ี 6
กจิ กรรมในการดำ�เนนิ การฝึกอบรมแบบอยคู่ า่ ยพักแรม 6
การปฐมนเิ ทศ 7
พิธตี ้อนรับ 14
พิธเี ปิด - พธิ ีปิดการฝึกอบรม 16
- พิธีเปิดการฝกึ อบรม 16
- พิธีปดิ การฝกึ อบรม 20
การตรวจเยยี่ ม 24
ธงท่ใี ชใ้ นการอยู่ค่ายพักแรม 30
พิธีหน้าเสาธง 33
การแสดงเงียบ 37
การแสดงรอบกองไฟ 38
ยวุ กาชาดสังสรรค์ 44
การสวดมนตแ์ ละแผ่เมตตา 45
นันทนาการ 48
การประเมินผลการฝกึ อบรม 48
การอภปิ รายทว่ั ไป 48
ตารางฝึกอบรมเจา้ หนา้ ทแ่ี ละผ้บู ังคบั บัญชายวุ กาชาด 49
- หลักสูตรครผู ูส้ อนกิจกรรมยุวกาชาด 50
- หลักสูตรผู้น�ำ ยวุ กาชาด 51
- หลักสูตรผ้บู ริหารงานยวุ กาชาด 52
- หลกั สูตรผู้ใหก้ ารอบรมเจ้าหนา้ ที่และผบู้ ังคับบญั ชายวุ กาชาด 53
- หลักสตู รผู้อ�ำ นวยการฝกึ อบรมยุวกาชาด

สารบัญ (ต่อ)

ระเบียบคณะกรรมการบรหิ ารยุวกาชาด ว่าด้วยการทำ�ความเคารพของยวุ กาชาด หนา้
ประกาศ ณ วนั ที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2561 54
ระเบียบคณะกรรมการบรหิ ารยุวกาชาด ว่าด้วยเครอื่ งแบบยุวกาชาด
ประกาศ ณ วันที่ 26 กนั ยายน พ.ศ. 2561 56
บรรณานกุ รม
ภาคผนวก 62
การด�ำ เนนิ การฝึกอบรม 63
การแบ่งหนา้ ทีร่ ับผดิ ชอบในการด�ำ เนนิ การฝึกอบรม 65
การมอบหมายหนา้ ทรี่ ะหวา่ งการด�ำ เนินการฝกึ อบรม 66
วสั ดุ-อปุ กรณท์ ่ีจำ�เปน็ สำ�หรับการฝึกอบรม 69
ตารางคะแนนกจิ กรรมประจำ�วัน 75
ตวั อยา่ งแบบให้คะแนนการตรวจเยี่ยม 78
ตัวอย่างแบบให้คะแนนหน่วยบริการ 79
ตัวอย่างแบบใหค้ ะแนนส�ำ หรับพธิ กี รประจำ�วัน 80
ตวั อยา่ งแบบทดสอบปากเปล่า 81
ตวั อย่างแบบใหค้ ะแนนกิจกรรมเดนิ ทางไกล 82
ตัวอยา่ งแบบประเมนิ ผลรายวชิ า 83
ตัวอยา่ งแบบประเมนิ ผลโครงการ 84
คณะผูจ้ ดั ทำ� 88
88

สารบญั (ตอ่ )

หน้า

ภาพประกอบ 12
ภาพท่ี 1 ตัวอยา่ งเคร่อื งหมายบรกิ าร
ภาพท่ี 2 การจัดพธิ ีเปิดการฝกึ อบรมในห้องประชมุ จดั แบบมพี ธิ ที างศาสนา 16
ภาพท่ี 3 การจัดพธิ ีเปดิ การฝึกอบรมในห้องประชมุ จัดแบบไมม่ พี ิธที างศาสนา 16
ภาพที่ 4 การเข้าแถวในพธิ ีเปิดการฝึกอบรมในสนาม 17
ภาพที่ 5 การชกั ธงขน้ึ ในพิธีเปิดการฝกึ อบรมในสนาม 18
ภาพที่ 6 การถอดหมวก สวดมนต์ สงบน่งิ และสวมหมวก 19
ภาพที่ 7 การชกั ธงลงในพธิ ปี ิดการฝึกอบรมในสนาม 23
ภาพที่ 8 การตรวจเครือ่ งแต่งกายของหัวหน้าหน่วย (ตรวจดา้ นหนา้ - ด้านหลงั ) 28
ภาพที่ 9 การขออนญุ าตเข้าแถวของรองหวั หนา้ หนว่ ย 28
ภาพที่ 10 ภาพเสาธง (มองจากดา้ นหนา้ - ด้านหลงั ) 30
ภาพที่ 11 ตวั อย่างธงชาติ ธงยุวกาชาด ธงมาตรฐานใหญ่ และธงมาตรฐานเลก็ 31
ภาพที่ 12 การปฏิบตั ใิ นการชกั ธงชาติลงประจำ�วัน 32
ภาพท่ี 13 การเปลย่ี นหนว่ ยบริการในพธิ ีหน้าเสาธง 36
ภาพท่ี 14 ตวั อยา่ งรูปแบบกองไฟ 39
ภาพท่ี 15 ภาพการจดั ท่นี ่ังการแสดงรอบกองไฟ 39



แนวปฏบิ ัตกิ ารจัดการฝึกอบรมเจ้าหนา้ ที่ 1
และผู้บงั คับบัญชายวุ กาชาด

บทน�ำ

กจิ กรรมยวุ กาชาด เป็นกิจกรรมทมี่ ่งุ ปลูกฝงั ใหเ้ ยาวชนปฏิบตั ิตนเป็นผู้ที่มีความจงรักภักดี
ต่อชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ มีความเป็นมิตรกับคนทั่วไป และบำ�เพ็ญตนให้เป็นประโยชน์
แกส่ ว่ นรวม ตลอดจนรกั ษาสขุ ภาพอนามัยของตนเอง และสง่ เสริมอนามยั ของผอู้ น่ื
กิจการยุวกาชาดในประเทศไทย ถือกำ�เนิดจากข้อเสนอในการประชุมของสันนิบาต
สภากาชาด เม่ือปี 2492 ณ กรุงเจนีวา ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ ท่ีเสนอแนะให้สภากาชาดทุกชาติ
จัดตง้ั กาชาดส�ำ หรับเด็ก เพอ่ื ฝึกอบรมใหร้ จู้ ักการอยดู่ กี ินดี รกั ษาสขุ ภาพอนามยั มคี วามเมตตากรุณา
ต่อเพอ่ื นมนษุ ย์ โดยไม่เลอื กชาติ ชนั้ วรรณะ มีศรทั ธา เสยี สละทำ�ประโยชน์แกส่ งั คม ตามวตั ถุประสงค์
ยุวกาชาดสากลว่า “Education for Peace & Good Health, Good Service, International
Friendship” และใหจ้ ดั วธิ ดี �ำ เนนิ การใหส้ อดคลอ้ งกบั ระบบการศกึ ษาของแตล่ ะประเทศ ซงึ่ ประเทศไทย
โดยจอมพลสมเดจ็ เจา้ ฟา้ บรพิ ตั รสขุ มุ พนั ธุ์ กรมพระนครสวรรคว์ รพนิ ติ ผซู้ ง่ึ ขณะนนั้ ทรงด�ำ รงต�ำ แหนง่
อุปนายกผู้อำ�นวยการสภากาชาดไทย ได้เสด็จไปร่วมประชุมแล้วกลับมาก่อตั้งกิจการยุวกาชาดข้ึน
ในปี พ.ศ. 2465 โดยใช้ชอื่ ในเบื้องต้นว่า “อนุสภากาชาด” และรบั เด็กชาย - หญิง อายุ 8 - 18 ปี
เขา้ เป็นสมาชิก ต่อมาเรยี กวา่ “อนกุ าชาด” และโดยท่ีพิจารณาเหน็ ว่า “อนกุ าชาด” ครอบคลมุ เฉพาะ
เด็กในโรงเรียนเท่าน้ัน ทำ�ให้กิจกรรมน้ีจำ�กัดวงอยู่เฉพาะระดับโรงเรียน สมควรขยายไป
จนถึงระดับอุดมศึกษา จึงได้เปล่ียนเป็น “ยุวกาชาด” ตามประกาศในพระราชกิจจานุเบกษา
ลงวันท่ี 16 มีนาคม 2521 และขยายอายุสมาชิกเป็นระหว่าง 7 - 25 ปี ประเทศไทยนับเป็นหน่ึง
ในยส่ี บิ ประเทศแรกของโลก ทก่ี อ่ ตง้ั กจิ การยวุ กาชาดขน้ึ ในประเทศ ปจั จบุ นั กจิ การยวุ กาชาดในสถานศกึ ษา
ด�ำ เนนิ งานโดยกลมุ่ สง่ เสรมิ และพฒั นายวุ กาชาด ภายใตก้ ารบรหิ ารงานของส�ำ นกั การลกู เสอื ยวุ กาชาด
และกจิ การนกั เรยี น ส�ำ นกั งานปลัดกระทรวงศกึ ษาธกิ าร

ความสำ�คญั ของการฝึกอบรม

การเปล่ยี นแปลงของโลกอยา่ งรวดเร็ว และการเจริญเตบิ โตทางดา้ นเทคโนโลยี ท�ำ ใหเ้ กิด
ช่องว่างของความรู้ ความสามารถของมนุษย์ ทุกหน่วยงานจะต้องมีการเตรียมความพร้อมที่ดีท่ีสุด
ซ่ึงปัจจัยหลักก็จะต้องเป็นเร่ืองของการศึกษาและอบรม ที่นับวันจะมองเห็นความจำ�เป็นมากข้ึน
ทง้ั ประเทศทพี่ ฒั นาแลว้ และประเทศทกี่ �ำ ลงั พฒั นา ทงั้ น้ี เพราะการศกึ ษาและอบรมเปน็ ตวั ชวี้ ดั ในการ
สร้างความแข็งแกร่งและสร้างกำ�ลังคนที่มีความสามารถ โดยเฉพาะในปัจจุบันที่มีการใช้เทคโนโลยี
แทนแรงงานคน ยง่ิ ท�ำ ใหเ้ กิดความจ�ำ เปน็ ท่จี ะตอ้ งอบรมเพอ่ื ใหค้ นมีทักษะทสี่ ูงยง่ิ ขนึ้ เพ่อื คงรักษางาน

2 แนวปฏบิ ตั ิการจดั การฝกึ อบรมเจ้าหน้าท่ี
และผู้บงั คบั บัญชายวุ กาชาด

ไว้ให้ได้ ประกอบกับการพัฒนาประเทศจำ�เป็นต้องให้ความสำ�คัญกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
ซง่ึ เปน็ กลไกส�ำ คญั ตอ่ ความส�ำ เรจ็ และเปน็ ทรพั ยากรทมี่ คี า่ ทส่ี ดุ ในองคก์ ารหรอื หนว่ ยงาน การฝกึ อบรม
เป็นเคร่ืองมือท่ีช่วยให้บุคลากร มีความรู้ ความสามารถ และมีศักยภาพสูง เพื่อพัฒนางานในส่วนท่ี
รบั ผิดชอบไดอ้ ย่างมีประสทิ ธิภาพและสรา้ งสรรค์ตอ่ สังคม
การฝึกอบรม นอกจากจะได้ประโยชน์ในการพัฒนาบุคลากรทางด้านเทคนิค วิธีการ
ความชำ�นาญและความเช่ียวชาญ ในการเพ่ิมผลผลิตของหน่วยงานแล้ว การฝึกอบรมยังสามารถ
ใชแ้ กป้ ญั หาอน่ื ๆทเ่ี กดิ ขน้ึ ในระหวา่ งการปฏบิ ตั งิ านได้ อาทิความคดิ เหน็ ทไ่ี มส่ อดคลอ้ งกนั ความไมช่ ดั เจน
ของขน้ั ตอนการปฏบิ ตั ิ เปน็ ตน้ ซง่ึ อาจมผี ลกระทบทงั้ ทางตรงและทางออ้ มตอ่ การปฏบิ ตั งิ าน การฝกึ อบรม
จะช่วยคลคี่ ลายใหเ้ กดิ ความชัดเจนได้

ความหมายของการฝึกอบรม

การฝึกอบรม คือ การจัดกระบวนการเรียนรู้หรือประสบการณ์ เพ่ือปรับเปลี่ยน
ลดพฤตกิ รรมไมพ่ งึ ประสงค์ ซงึ่ มผี ลตอ่ ความสามารถในการท�ำ งานของตนหรอื ผอู้ นื่ ทง้ั ในเรอื่ งของความรู้
ทกั ษะ เจตคติ จติ ส�ำ นึก ใหม้ ปี ระสิทธิภาพและประสิทธผิ ลตอ่ การปฏิบัติงาน รวมทงั้ มคี วามรับผิดชอบ
ในเรอื่ งตา่ ง ๆ ทบี่ คุ คลพงึ มตี อ่ องคก์ าร สงั คม และมวลมนษุ ยชาติ ในการปฏบิ ตั งิ านทต่ี นตอ้ งรบั ผดิ ชอบ
และเกี่ยวขอ้ ง (ฉัตรชัย ประภัศร, 2553 : 114)
การฝกึ อบรม เนน้ การฝกึ ใหร้ จู้ กั การอยรู่ ว่ มกบั ผอู้ นื่ รจู้ กั การท�ำ งานเปน็ กลมุ่ ฝกึ ความเปน็
ผู้นำ� และผู้ตามที่ดีตามบทบาทท่ีได้รับในแต่ละคราว นอกจากน้ันยังได้พัฒนาตนเองในด้าน
ความมีระเบียบวนิ ยั และความรับผิดชอบต่อตนเองและผ้อู ่ืน
ยุวกาชาดใช้กระบวนการในการหล่อหลอมเด็กและเยาวชนให้เกิดการเรียนรู้ เกิดทักษะ
จากการปฏบิ ตั กิ ิจกรรม โดยผา่ นกระบวนการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ีและผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด
กลมุ่ สง่ เสรมิ และพฒั นายวุ กาชาด ส�ำ นกั การลกู เสอื ยวุ กาชาดและกจิ การนกั เรยี น ส�ำ นกั งาน
ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ จึงได้ดำ�เนินการจัดทำ�หลักสูตรการฝึกอบรมสำ�หรับเจ้าหน้าท่ีและ
ผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด ซง่ึ เปน็ ค�ำ เรยี ก ครู อาจารยท์ จี่ ดั กจิ กรรมยวุ กาชาดในสถานศกึ ษา ผบู้ รหิ าร หรอื
เจ้าหนา้ ทขี่ องหนว่ ยงานทีร่ ับผิดชอบ หรือเกย่ี วขอ้ งกบั การส่งเสรมิ กิจกรรมยวุ กาชาด ซึง่ แบ่งหลกั สตู ร
การฝึกอบรมเป็น 5 หลักสตู ร เรยี งตามลำ�ดับ ดงั น้ี
หลักสูตรท่ี 1 หลักสตู รครูผสู้ อนกิจกรรมยุวกาชาด
หลักสตู รที่ 2 หลกั สูตรผู้นำ�ยวุ กาชาด
หลกั สตู รท่ี 3 หลกั สตู รผบู้ รหิ ารงานยวุ กาชาด
หลกั สตู รท่ี 4 หลกั สูตรผใู้ ห้การอบรมเจา้ หนา้ ทแี่ ละผู้บงั คับบัญชายุวกาชาด
หลกั สตู รท่ี 5 หลักสูตรผูอ้ �ำ นวยการฝกึ อบรมยุวกาชาด

แนวปฏิบัติการจดั การฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ี 3
และผบู้ งั คบั บญั ชายุวกาชาด

หลักการและวิธีการฝึกอบรม

การจัดการฝกึ อบรมในแตล่ ะหลักสตู ร มีหลกั การและวิธีการฝึกอบรม ดงั นี้
1. รายวิชาและกิจกรรมท่ีใช้ในการฝึกอบรม ให้เป็นไปตามหลักสูตรท่ีสำ�นักการลูกเสือ
ยวุ กาชาดและกจิ การนักเรยี น ก�ำ หนด
2. วิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรม ต้องมีคุณสมบัติตามท่ีสำ�นักการลูกเสือ ยุวกาชาด
และกจิ การนักเรียน ก�ำ หนด
3. การฝึกอบรมใหจ้ ัดแบบอยคู่ า่ ยพกั แรมหรอื ตามหลักสูตรทีก่ �ำ หนด
4. การใหค้ วามรทู้ างวชิ าการ ควรมกี ารสอดแทรกเพลง เกม มีอุปกรณ์ และสอ่ื ประกอบ
เชน่ คอมพวิ เตอร์ แผ่นบันทึกขอ้ มูล (CD) วีดทิ ัศน์ ภาพ แผนภมู ิ ฯลฯ
5. วิธีการถ่ายทอดความรู้ให้แก่ผู้เข้ารับการฝึกอบรม ควรใช้กระบวนการที่หลากหลาย
โดยเน้นการปฏิบัติ เช่น การแสดง การสาธิต การทดลอง การฝึกปฏิบัติจริง การสอนโดยใช้เกม
การสอนแบบฐาน เปน็ ต้น แล้วสรุปขอ้ ความส�ำ คญั อีกครงั้ หน่ึง
6. การจัดกิจกรรมภาคค�่ำ ควรมที ัง้ ด้านวิชาการและนนั ทนาการ
7. ผเู้ ขา้ รบั การฝึกอบรมแตล่ ะรุน่ จ�ำ นวน 40 - 60 คน
8. การแบ่งผู้เข้ารับการฝึกอบรมเป็นหน่วยสี ให้จัดหน่วยสีละ 6 - 10 คน การ
กำ�หนดหน่วยสี ให้กำ�หนดตามสีประจำ�วัน ซึ่งเป็นวันแรกของการฝึกอบรมตามลำ�ดับ ตัวอย่างเช่น
หากวันแรกของการฝกึ อบรมเปน็ วนั พธุ กำ�หนดหน่วยสแี รกเปน็ สเี ขียว สตี อ่ ไปเป็นสแี สด สฟี า้ สมี ่วง
สเี หลอื ง และสชี มพู เรยี งไปตามล�ำ ดบั เปน็ ตน้ การจดั ทพ่ี กั ใหพ้ กั เปน็ หนว่ ยสี ยกเวน้ ผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม
ที่เป็นผ้ชู าย ใหอ้ ยใู่ นดลุ ยพินจิ ของผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรม
9. การนง่ั ในหอ้ งประชมุ หรอื เขา้ แถว ใหจ้ ดั หนว่ ยบรกิ ารอยซู่ า้ ยมอื ของผเู้ รยี ก หวั หนา้ หนว่ ย
อยหู่ วั แถว รองหวั หนา้ หนว่ ยอยทู่ ้ายแถว
10. การเปลย่ี นหวั หนา้ หนว่ ยและรองหวั หนา้ หนว่ ยใหด้ �ำ เนนิ การหลงั จากเสรจ็ สน้ิ การตรวจเยย่ี ม
ตอนเชา้ ของทุกวัน
11. การจดั วทิ ยากร ตอ้ งจดั ใหม้ วี ทิ ยากรบรรยาย วทิ ยากรจดั กจิ กรรม วทิ ยากรด�ำ เนนิ งาน
หรือวทิ ยากรด้านอ่ืนท่ีจำ�เปน็ สำ�หรบั การฝกึ อบรม รวมทง้ั ควรจัดให้มวี ทิ ยากรทป่ี รึกษาประจ�ำ หน่วยสี
อย่างนอ้ ย หน่วยสีละ 1 คน
12. สง่ เสรมิ การทำ�งาน โดยวิธกี ารจงู ใจ ใช้ระบบขบวนการหม่พู วก และใหม้ ีความคดิ ริเรม่ิ
สร้างสรรค์
13. การจดั กจิ กรรม ควรมกี ารจงู ใจใหเ้ กดิ การแขง่ ขนั ในระบบหนว่ ย โดยการใหค้ ะแนนหรอื
มอบรางวัล

4 แนวปฏบิ ัติการจดั การฝึกอบรมเจา้ หนา้ ที่
และผบู้ ังคบั บัญชายวุ กาชาด

14. การฝึกอบรม ควรให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมีกิจกรรมทำ�อยู่เป็นประจำ� โดยยึดหลัก
ใช้เวลาวา่ งใหเ้ ป็นประโยชนต์ ่อการเรียนร้ใู ห้มากทสี่ ุด
15. สง่ิ ทต่ี อ้ งแสดงใหเ้ หน็ เดน่ ชดั ในระหวา่ งการฝกึ อบรม ไดแ้ ก่ ก�ำ หนดเวลากจิ กรรมประจ�ำ วนั
ตารางคะแนนกจิ กรรม ผลการทดสอบ รายช่ือวทิ ยากร และผลงานของผูเ้ ขา้ รบั การฝึกอบรม ฯลฯ
16. ระหว่างการฝึกอบรม อาจจัดให้มีมุมนิทรรศการเกี่ยวกับกิจกรรมยุวกาชาด
เพอื่ เสริมความรแู้ ก่ผเู้ ข้ารบั การฝึกอบรมตามความเหมาะสม
17. การทดสอบปากเปลา่ จดั เปน็ รายบคุ คลและระบบหนว่ ยอยา่ งนอ้ ยประเภทละ 1 หวั ขอ้
ตามท่ีก�ำ หนด ยกเวน้ บางหลกั สูตรท่กี �ำ หนดวธิ กี ารสอบเป็นการเฉพาะ
18. ผสู้ �ำ เรจ็ การฝกึ อบรม จะไดร้ บั วฒุ บิ ตั รและเครอ่ื งหมายวฒุ ติ ามแตล่ ะหลกั สตู รทก่ี �ำ หนด
ยกเว้นหลักสูตรผู้อำ�นวยการฝึกอบรมยุวกาชาดจะได้รับวุฒิบัตร และจะได้รับเครื่องหมายวุฒิ
กต็ อ่ เมอ่ื ไดจ้ ดั สง่ ผลงาน เพอ่ื ขอรบั การแตง่ ตงั้ เปน็ ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมยวุ กาชาด และผา่ นการพจิ ารณา
ตามเกณฑท์ ี่กำ�หนด

วตั ถปุ ระสงคข์ องการฝึกอบรม

เพอื่ ใหผ้ เู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมมคี วามรู้ ความเขา้ ใจ ทกั ษะ และเจตคตทิ ด่ี ตี อ่ กจิ การยวุ กาชาด
สามารถถา่ ยทอดความรู้ และด�ำ เนนิ การใหเ้ ป็นรูปแบบเดียวกนั ตามวัตถุประสงค์ท่กี �ำ หนดไว้

คุณสมบัติของคณะวิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรม

คณะวทิ ยากร
1. ผอู้ ำ�นวยการฝกึ อบรมในหลักสูตรต่าง ๆ ตอ้ งเป็นผู้มคี วามรู้ ประสบการณ์ในหลักสูตร
ทด่ี �ำ เนนิ การฝกึ อบรม และส�ำ เรจ็ การฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ทแ่ี ละผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด หลกั สตู รผอู้ �ำ นวยการ
ฝึกอบรมยุวกาชาด หรือผ้ทู ่ไี ด้รับหนังสือสำ�คัญการแต่งต้งั ให้เป็นผ้อู ำ�นวยการฝึกอบรมยุวกาชาดจาก
ปลดั กระทรวงศกึ ษาธกิ าร
2. คณะวทิ ยากรด�ำ เนนิ งาน ควรส�ำ เรจ็ การฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ทแ่ี ละผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด
หลักสูตรใดหลักสูตรหนึ่งมาแล้ว
3. วิทยากรผู้ให้การฝึกอบรม หรือบรรยายทางวิชาการ จะต้องเป็นผู้ทรงคุณวุฒิและ
มีความรู้ ความชำ�นาญเฉพาะในวชิ าน้นั ๆ
ผู้เขา้ รบั การฝึกอบรม
1. หลักสูตรครผู ู้สอนกจิ กรรมยวุ กาชาด ได้แก่ ครู อาจารย์ และบคุ ลากรทางการศกึ ษา
ในสถานศึกษาและหน่วยงานท่เี ก่ยี วข้องทกุ สังกดั บคุ คลทัว่ ไปทส่ี นใจ โดยมีสขุ ภาพแข็งแรง สมบรู ณ์
ไม่มีโรคประจำ�ตวั ทร่ี ้ายแรง อันเปน็ อปุ สรรคต่อการฝึกอบรม
2. หลกั สตู รผนู้ �ำ ยวุ กาชาดไดแ้ ก่ผทู้ สี่ �ำ เรจ็ การฝกึ อบรมหลกั สตู รครผู สู้ อนกจิ กรรมยวุ กาชาด
โดยมสี ขุ ภาพแขง็ แรง สมบูรณ์ ไมม่ ีโรคประจ�ำ ตวั ท่ีรา้ ยแรง อันเป็นอุปสรรคตอ่ การฝกึ อบรม

แนวปฏบิ ัติการจดั การฝกึ อบรมเจ้าหนา้ ที่ 5
และผบู้ งั คับบญั ชายวุ กาชาด

3. หลักสูตรผู้บริหารงานยุวกาชาด ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษา ผู้บริหารการศึกษา
ผู้บริหารหน่วยงาน หรือผู้ที่สำ�เร็จการฝึกอบรมหลักสูตรผู้นำ�ยุวกาชาดมาแล้ว โดยมีสุขภาพ
แข็งแรง สมบูรณ์ ไม่มีโรคประจำ�ตวั ทีร่ า้ ยแรง อนั เป็นอปุ สรรคต่อการฝึกอบรม
4. หลกั สตู รผใู้ หก้ ารอบรมเจา้ หนา้ ทแ่ี ละผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด ไดแ้ ก่ ผทู้ ส่ี �ำ เรจ็ การฝกึ อบรม
หลักสูตรผู้นำ�ยุวกาชาด หรือหลักสูตรผู้บริหารงานยุวกาชาดมาแล้ว โดยมีสุขภาพแข็งแรง
สมบูรณ์ ไมม่ ีโรคประจ�ำ ตัวท่รี า้ ยแรง อนั เปน็ อุปสรรคตอ่ การฝึกอบรม
5. หลักสูตรผู้อำ�นวยการฝึกอบรมยุวกาชาด ได้แก่ ผู้ท่ีสำ�เร็จการฝึกอบรมหลักสูตรผู้ให้
การอบรมเจา้ หนา้ ทแี่ ละผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาดมาแลว้ โดยมสี ขุ ภาพแขง็ แรง สมบรู ณ์ ไมม่ โี รคประจ�ำ ตวั
ที่รา้ ยแรง อันเป็นอปุ สรรคต่อการฝึกอบรม

หนา้ ทีข่ องผู้อ�ำ นวยการฝึกอบรม

1. ประชมุ วางแผนเตรียมความพรอ้ มกอ่ นการฝึกอบรม
2. ด�ำ เนนิ การฝึกอบรมใหบ้ รรลุผลตามวัตถุประสงค์ของหลักสตู รทก่ี �ำ หนดไว้
3. ต้อนรับ ปฐมนิเทศ ช้แี จงวัตถปุ ระสงค์ของการฝึกอบรม เกณฑ์การผ่านการฝึกอบรม
และแนะน�ำ วิทยากร
4. ควบคุม อำ�นวยการ ชี้แนะแนวทางแก้ไข ปรับปรุง และประสานงานกับฝ่ายต่าง ๆ
ใหก้ ารฝกึ อบรมด�ำ เนินไปด้วยความเรยี บรอ้ ยตามเปา้ หมาย
5. ตอ้ นรบั อำ�นวยความสะดวก จดั หาวัสดอุ ปุ กรณ์ให้แก่วิทยากรพิเศษท่เี ชญิ มา
6. เข้าฟงั การบรรยายของวิทยากรและบนั ทกึ สรุปใจความสำ�คญั ไวเ้ พื่ออ้างองิ
7. จัดวทิ ยากรบรรยายแทน ถ้าวิทยากรท่ีเชิญมาไมส่ ามารถมาบรรยายได้
8. ประชมุ คณะวิทยากรทุกวนั เพือ่ ประเมนิ ผลการฝกึ อบรมและเสนอแนะแนวทางแก้ไข
ปรบั ปรุง
9. ทำ�ความร้จู ัก ใหค้ วามเป็นกนั เอง และให้ค�ำ ปรึกษาแกผ่ ู้เขา้ รับการฝึกอบรม
10. สนับสนุน ส่งเสริมให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมได้มีโอกาสแสดงความคิดเห็นและ
ความสามารถ
11. สรา้ งเสรมิ ความเขา้ ใจ ความสามคั คี และความสมั พนั ธอ์ นั ดใี นหมผู่ เู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม
คณะวทิ ยากร และระหวา่ งผู้เข้ารับการฝกึ อบรมกบั วิทยากร
12. รบั ฟังความคิดเหน็ ปัญหา ข้อเสนอแนะของผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมและคณะวิทยากร
13. ระหวา่ งการฝึกอบรม จดั วทิ ยากรประชมุ หัวหนา้ หนว่ ย เพอื่ รับทราบปญั หา อปุ สรรค
ในแต่ละวัน

6 แนวปฏิบตั กิ ารจัดการฝึกอบรมเจา้ หนา้ ที่
และผู้บงั คบั บญั ชายุวกาชาด

14. พิจารณาอนุญาตให้ผเู้ ขา้ รบั การฝึกอบรมออกนอกค่าย
15. เป็นวิทยากรบรรยายภาควิชาการหรอื ภาคปฏิบตั อิ ย่างนอ้ ย 1 วชิ า
16. ส่งตวั ผู้เขา้ รับการฝกึ อบรมกลับตน้ สังกัดหลังจากเสร็จส้นิ การฝึกอบรม
17. อภปิ รายผลและตอบขอ้ ซกั ถาม
18. ปฏิบตั ิหน้าท่ีอ่นื ๆ ตามท่ีเหน็ สมควร

หน้าทีข่ องที่ปรึกษาประจำ�หนว่ ยสี

1. เยย่ี ม และดแู ลทุกข์ สขุ ของผู้เข้ารบั การฝกึ อบรมในหน่วยที่รับผดิ ชอบ
2. ใหค้ �ำ ปรึกษา แนะน�ำ และขอ้ เสนอแนะแกผ่ เู้ ขา้ รบั การฝึกอบรมตามทีไ่ ด้รับค�ำ รอ้ งขอ
3. ควบคมุ ดูแล ผเู้ ขา้ รับการฝกึ อบรมให้ปฏบิ ตั ติ ามหลักปฏิบัติการอยคู่ ่าย
4. เมอ่ื มีปญั หาและอุปสรรค ให้รายงานผอู้ �ำ นวยการฝึกอบรมทราบ
5. ปฏิบตั หิ น้าที่อน่ื ๆ ตามทผ่ี อู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมมอบหมาย

กิจกรรมในการดำ�เนินการฝึกอบรมแบบอยูค่ ่ายพักแรม

1. การปฐมนิเทศ
2. พธิ ตี อ้ นรับ และกจิ กรรมกลุ่มสมั พันธ์
3. พธิ ีเปิด - พิธปี ดิ การฝึกอบรม
4. การตรวจเยย่ี ม
5. พธิ ีหน้าเสาธง
6. การแสดงเงียบ (เฉพาะหลกั สูตรผู้น�ำ ยุวกาชาด)
7. การแสดงรอบกองไฟ (ยกเวน้ หลักสตู รผ้อู ำ�นวยการฝึกอบรมยวุ กาชาด)
8. ยุวกาชาดสงั สรรค์
9. การสวดมนตแ์ ละแผ่เมตตา
10. ทดสอบข้นั ตน้ - ขั้นปลาย และทดสอบปากเปล่าเปน็ รายบคุ คล และระบบหนว่ ย
11. เลือกประธานร่นุ
12. งานท่มี อบหมาย

แนวปฏิบัติการจดั การฝึกอบรมเจา้ หน้าท่ี 7
และผู้บงั คบั บญั ชายวุ กาชาด

การปฐมนิเทศ

กระบวนการฝกึ อบรมจะตอ้ งมกี ารปฐมนเิ ทศผเู้ขา้ รบั การฝกึ อบรมทกุ ครง้ั เพอ่ื จะไดท้ ราบหลกั การ
ปฏบิ ตั ขิ ณะอยคู่ า่ ย แตก่ อ่ นด�ำ เนนิ การปฐมนเิ ทศ ใหพ้ ธิ กี รทไี่ ดร้ บั มอบหมายแนะน�ำ การใชส้ มดุ หรอื แฟม้
หวั ข้อการปฐมนิเทศ
1. กล่าวต้อนรบั ผูเ้ ข้ารบั การฝกึ อบรม และชแ้ี จงวัตถุประสงคข์ องการฝึกอบรม
2. เกณฑ์การตดั สินการส�ำ เรจ็ การฝกึ อบรม
3. แนะน�ำ วทิ ยากรและเจา้ หนา้ ท ่ี
4. หลกั ปฏิบตั ใิ นการอยูค่ ่าย
5. ก�ำ หนดกิจกรรมประจำ�วนั
6. การแตง่ กาย
7. หนว่ ยบรกิ าร
8. การต้อนรบั และขอบคณุ วิทยากร
9. สัญญาณนกหวีด
10. วัสดุอุปกรณท์ แ่ี จกให้ผู้เข้ารบั การฝึกอบรม
11. แนะนำ�สถานท่ี
12. สวสั ดิการ
ผู้ดำ�เนนิ การปฐมนเิ ทศ คือ
1. ผู้อ�ำ นวยการฝกึ อบรม
2. รองผู้อ�ำ นวยการฝกึ อบรม
3. บุคคลทไ่ี ดร้ ับมอบหมาย
รายละเอยี ดของหัวข้อการปฐมนิเทศ
1. กล่าวต้อนรบั ผเู้ ข้ารับการฝึกอบรม และชีว้ ตั ถปุ ระสงค์ของการฝกึ อบรม
(ตวั อยา่ ง)“สวสั ดผี เู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมทกุ ทา่ นในนามของคณะผดู้ �ำ เนนิ การจดั การฝกึ อบรม
เจ้าหนา้ ที่และผบู้ ังคบั บญั ชายวุ กาชาด หลักสตู ร..................ขอแสดงความยินดแี ละขอต้อนรับทุกท่าน
ท่ีมาเข้ารับการฝึกอบรมเพ่ืออุดมการณ์ด้วยความศรัทธา และพร้อมที่จะนำ�ความรู้ที่ได้รับไปเผยแพร่
ถา่ ยทอดใหแ้ กส่ มาชกิ ยวุ กาชาดในโรงเรยี นของทา่ นไดเ้ ปน็ อยา่ งดี อนั จะเปน็ ผลสง่ ใหส้ มาชกิ ยวุ กาชาด
เหล่านนั้ เตบิ โตข้ึนเป็นผู้มคี วามประพฤติดี เปน็ ผู้เสยี สละ และรูจ้ กั บ�ำ เพญ็ ตนให้เปน็ ประโยชนต์ ่อผูอ้ ืน่
ตามหลักการกาชาดตอ่ ไป”

8 แนวปฏิบตั กิ ารจดั การฝึกอบรมเจา้ หน้าท่ี
และผูบ้ งั คับบญั ชายุวกาชาด

2. เกณฑ์การตดั สินการสำ�เรจ็ การฝกึ อบรม
ผู้เข้ารับการฝึกอบรมจะสำ�เร็จการฝึกอบรม มีสิทธิ์ได้รับวุฒิบัตรและเครื่องหมายวุฒิ
ตามแต่ละหลักสูตรท่ีกำ�หนด ยกเว้นหลักสูตรผู้อำ�นวยการฝึกอบรมยุวกาชาดจะได้รับวุฒิบัตร
และจะได้รับเคร่ืองหมายวุฒิต่อเม่ือได้จัดส่งผลงาน เพ่ือขอรับการแต่งต้ังเป็นผู้อำ�นวยการ
ฝึกอบรมยุวกาชาด และผ่านการพิจารณาตามเกณฑ์ท่กี �ำ หนด โดยต้องปฏิบัตติ ามเกณฑด์ งั ตอ่ ไปน้ี
2.1 ประเภทบคุ คล
1) ตอ้ งไมข่ าดการฝึกอบรมเกนิ 3 ชัว่ โมง
2) ต้องผ่านการทดสอบปากเปล่าเป็นรายบุคคลอย่างน้อย 2 รายการ คือ
ค�ำ ปฏิญาณตนยวุ กาชาด และวตั ถุประสงค์ยวุ กาชาดสากล (ทัง้ ภาษาไทย และภาษาองั กฤษ) ถ้าจะมี
การทดสอบอย่างอนื่ ให้อยูใ่ นดลุ ยพนิ จิ ของผู้อ�ำ นวยการฝึกอบรม
3) ก�ำ หนดใหม้ กี ารทดสอบขน้ั ตน้ และขน้ั ปลายของการฝกึ อบรมในหลกั สตู รตา่ ง ๆ
โดยก�ำ หนดเวลาในการทดสอบของแตล่ ะหลักสูตร ดงั นี้
- หลกั สตู รครูผู้สอนกิจกรรมยุวกาชาด จ�ำ นวนแบบทดสอบ 20 ข้อ
ใหเ้ วลาในการทำ�แบบทดสอบ 10 นาที
- หลักสตู รผู้นำ�ยวุ กาชาด จ�ำ นวนแบบทดสอบ 40 ข้อ
ให้เวลาในการทำ�แบบทดสอบ 20 นาที
- หลกั สูตรผ้บู รหิ ารงานยวุ กาชาด จ�ำ นวนแบบทดสอบ 40 ข้อ
ใหเ้ วลาในการท�ำ แบบทดสอบ 20 นาที
- หลกั สตู รผู้ใหก้ ารอบรมเจ้าหนา้ ทแี่ ละผู้บังคบั บญั ชายุวกาชาด
จ�ำ นวนแบบทดสอบ 40 ขอ้ ให้เวลาในการทำ�แบบทดสอบ 20 นาที
- หลกั สูตรผ้อู �ำ นวยการฝึกอบรมยวุ กาชาด จ�ำ นวนแบบทดสอบ 40 ข้อ
ให้เวลาในการทำ�แบบทดสอบ 20 นาที
4) คะแนนการทดสอบขนั้ ปลาย ต้องได้คะแนนไมน่ ้อยกว่ารอ้ ยละ 60
2.2 ประเภทหน่วย
1) ต้องผ่านการทดสอบปากเปล่า โดยการรอ้ งเพลงพิธีการยุวกาชาด อยา่ งน้อย
1 เพลง คือ เพลงบริการ ถา้ มกี ารทดสอบอย่างอ่ืนให้อย่ใู นดลุ ยพินจิ ของผอู้ ำ�นวยการฝึกอบรม
2) แต่ละหน่วยสีต้องได้รับคะแนนรวมกิจกรรมประจำ�วันไม่น้อยกว่าร้อยละ 60
(ยกเวน้ หลกั สูตรครผู สู้ อนกจิ กรรมยุวกาชาด เน่ืองจากเป็นหลกั สตู รทีไ่ มไ่ ดพ้ ักค้าง)
3. แนะนำ�วทิ ยากรและเจ้าหนา้ ท่ี
(ตวั อยา่ ง) “การฝึกอบรมใด ๆ จะสำ�เร็จได้กต็ ้องประกอบดว้ ย ผเู้ ขา้ รับการฝกึ อบรม
และคณะวทิ ยากร ซ่ึงการฝกึ อบรมจะตอ้ งไดร้ ับความรว่ มมือจากคณะวทิ ยากรหลายหนว่ ยงานมาร่วม
ฝึกอบรมในครงั้ นี้ ไดแ้ ก.่ .............” (รองผอู้ ำ�นวยการฝกึ อบรม วทิ ยากร ตามคำ�สัง่ )

แนวปฏบิ ัตกิ ารจัดการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ี 9
และผูบ้ ังคับบญั ชายวุ กาชาด

4. หลกั ปฏิบตั ใิ นการอยคู่ า่ ย
4.1 การปฏิบตั ติ นขณะอยู่ในค่าย
1) มรี ะเบยี บวนิ ยั ในตนเอง และปฏบิ ตั ติ ามหลกั ปฏบิ ตั กิ ารอยคู่ า่ ยตามทกี่ �ำ หนดไว้
อย่างเคร่งครัด
2) ปฏบิ ัติตามค�ำ สัง่ ของผ้อู ำ�นวยการฝึกอบรมและวิทยากร
3) ตรงต่อเวลาและมีความพรอ้ มเพรยี งกนั อยู่เสมอ
4) สามัคคี อดทน รู้จักให้อภัย และเสยี สละเพือ่ ประโยชนส์ ่วนรวม
5) มคี วามพรอ้ มเพอ่ื ปฏบิ ตั งิ านตามทไ่ี ดร้ บั มอบหมาย ดว้ ยความคลอ่ งแคลว่ วอ่ งไว
6) แบง่ หน้าท่ีการทำ�งานและร่วมกันรบั ผดิ ชอบงานตามที่ได้รบั มอบหมาย
7) ปฏิบัติตอ่ กันตามขบวนการหม่พู วก และมมี นุษยสัมพันธท์ ด่ี ี
8) พยายามปรบั ตนเองใหเ้ ข้ากบั สิ่งแวดลอ้ มภายในค่ายใหเ้ รว็ ทส่ี ุด
9) รักษาอนามยั ของตนเองและสง่ เสรมิ อนามยั ของผูอ้ น่ื
10) ส่งเสรมิ ความคิดริเริม่ สร้างสรรค์
11) ปฏิบตั ภิ ารกิจและกิจกรรมตา่ ง ๆ ตามทีไ่ ด้รับมอบหมาย
12) ต้องอยู่ร่วมการฝึกอบรมตลอดระยะเวลาทีก่ ำ�หนด
13) การออกนอกค่ายต้องได้รับอนุญาตจากผู้อำ�นวยการฝึกอบรม ซ่ึงจะอนุญาต
เฉพาะกรณีจ�ำ เปน็ เทา่ นัน้ และตอ้ งไม่เกินหลักเกณฑท์ ี่ก�ำ หนดไว้
4.2 การปฏิบตั ิตนขณะอยใู่ นหอ้ งประชมุ
1) ใหเ้ กียรติและต้ังใจฟังวิทยากร
2) น่ังอยา่ งสภุ าพ
3) ไมพ่ ูดคุยหรือน่งั หลบั
4) เม่อื มีกิจจ�ำ เปน็ ตอ้ งออกนอกห้องประชุม ให้ทำ�ความเคารพผูบ้ รรยายก่อน
5) ปฏบิ ัตกิ ิจกรรมตามที่ก�ำ หนดด้วยความตัง้ ใจ
6) ไมใช้โทรศพั ท์ หรือสง่ เสียงรบกวนผูอ้ ืน่
5. กำ�หนดกิจกรรมประจ�ำ วนั
05.00 น. ตน่ื นอน
05.30 น. กายบรหิ าร
06.00 น. ปฏบิ ตั ภิ ารกิจสว่ นตวั
07.00 น. รบั ประทานอาหาร
07.30 น. ตรวจเยย่ี ม

10 แนวปฏิบตั กิ ารจัดการฝึกอบรมเจา้ หน้าที่
และผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด

08.00 น. พธิ ีหนา้ เสาธง
09.00 น. ฝึกอบรม
12.15 น. รบั ประทานอาหาร
13.00 น. ผูเ้ ข้ารับการฝกึ อบรมพร้อมกนั ทีห่ ้องประชมุ
13.30 น. ฝกึ อบรม
17.00 น. ประชุมวทิ ยากร และประชุมหวั หน้าหน่วย
18.00 น. ชกั ธงชาตลิ ง (ถา้ มธี งมาตรฐานใหญใ่ หช้ กั ลงภายหลงั ชกั ธงชาตลิ งแลว้ )
รบั ประทานอาหาร
19.00 น. ฝกึ อบรม
21.30 น. สวดมนต์ แผเ่ มตตา ร้องเพลงสรรเสรญิ พระบารมี
หมายเหตุ : ก�ำ หนดเวลากิจกรรมประจำ�วนั นี้อาจเปลย่ี นแปลงไดต้ ามความเหมาะสม
6. การแตง่ กาย
6.1 การแตง่ กายในพธิ เี ปดิ และพธิ ปี ดิ การฝกึ อบรม พธิ หี นา้ เสาธง และในการตรวจเยย่ี ม
1) วทิ ยากร แตง่ เครอื่ งแบบผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาดใหถ้ กู ตอ้ งตามระเบยี บปฏบิ ตั ิ
เก่ียวกับยุวกาชาด แบบท่ี 1(สามารถดูรายละเอียดในระเบียบคณะกรรมการบริหารงานยุวกาชาด
ว่าดว้ ยเครอ่ื งแบบยวุ กาชาด “วา่ ด้วยเคร่ืองแบบยุวกาชาด ในภาคผนวกทา้ ยเล่ม”
2) ผู้เข้ารับการฝึกอบรม แต่งเคร่ืองแบบผู้บังคับบัญชายุวกาชาดให้ถูกต้อง
ตามระเบียบปฏิบัติเกี่ยวกับยุวกาชาด แบบท่ี 1 ผูกผ้าผูกคอตามหน่วยสีที่กำ�หนดให้
ประดับเครื่องหมายบริการที่อกเสื้อด้านซ้าย (กรณีได้รับมอบหมายให้เป็นหน่วยบริการ) ประดับ
ป้ายชอ่ื ทอ่ี กเส้อื ดา้ นขวา
3) กรณีที่ปฏิบัติหน้าที่หัวหน้าหน่วยหรือรองหัวหน้าหน่วย ประดับเครื่องหมาย
หัวหน้าหน่วยหรือรองหัวหน้าหน่วยท่ีอกเส้ือด้านขวาเหนือป้ายช่ือ โดยวิทยากรเป็นผู้มอบให้
ในวนั ปฐมนเิ ทศ และเปลย่ี นหนา้ ทห่ี วั หนา้ หนว่ ย รองหวั หนา้ หนว่ ย ทกุ วนั ภายหลงั เสรจ็ สน้ิ การตรวจเยย่ี ม
กอ่ นไปเขา้ แถวในพธิ หี นา้ เสาธง (ยกเว้น หลกั สูตรครูผู้สอนกจิ กรรมยุวกาชาดใหเ้ ปลย่ี นหวั หน้าหน่วย
รองหัวหน้าหน่วย ในห้องประชมุ )
6.2 การแต่งกายในการฝึกอบรม
1) วทิ ยากร แตง่ เครอื่ งแบบผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาดใหถ้ กู ตอ้ งตามระเบยี บปฏบิ ตั ิ
เกยี่ วกับยวุ กาชาด (แบบที่ 1) กรณีต้องปฏบิ ตั ิกจิ กรรมอื่น เช่น เดินทางไกล ศกึ ษาดูงานนอกสถานท่ี
ใหอ้ ยู่ในดุลยพนิ จิ ของผอู้ ำ�นวยการฝึกอบรม หรอื ผ้ทู ่ีได้รบั มอบหมาย
2) ผู้เขา้ รับการฝึกอบรม แตง่ กายชดุ ล�ำลองสุภาพ (กระโปรงหรือกางเกงขายาว
เสอ้ื แขนยาวหรอื แขนสนั้ รองเทา้ ผา้ ใบ หรอื รองเทา้ หมุ้ สน้ แบบสภุ าพ หา้ มใสร่ องเทา้ แตะฟองนำ�้ ) ผทู้ ปี่ ฏบิ ตั ิ
หนา้ ทเี่ ปน็ หนว่ ยบรกิ ารใหป้ ระดบั เครอื่ งหมายบรกิ ารทอ่ี กเสอื้ ดา้ นซา้ ย ยกเวน้ การแสดงในกจิ กรรมตา่ ง ๆ
ใหแ้ ตง่ กายตามบทบาททไ่ี ด้รบั หรือกรณีเดินทางไกล หรือศึกษาดงู านนอกสถานท่ี ใหอ้ ย่ใู นดลุ ยพนิ ิจ
ของผู้อ�ำนวยการฝึกอบรม หรอื ผ้ทู ี่ไดร้ บั มอบหมาย

แนวปฏิบตั ิการจัดการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ที่ 11
และผบู้ งั คบั บญั ชายุวกาชาด

7. หัวหนา้ หนว่ ยและรองหวั หน้าหนว่ ย
1) เปน็ ผนู้ �ำ หรอื ผแู้ ทนของหนว่ ยในการท�ำ กจิ กรรมตา่ ง ๆ ตามทค่ี ณะวทิ ยากรมอบหมาย
2) ในการเข้าแถวหน้ากระดาน หัวหน้าหน่วยจะอยู่หัวแถวด้านขวาของแถว
รองหวั หนา้ หนว่ ยอยทู่ า้ ยแถวดา้ นซา้ ยมอื แตถ่ า้ เปน็ แถวตอนหวั หนา้ หนว่ ยจะอยหู่ วั แถว รองหวั หนา้ หนว่ ย
อยทู่ า้ ยแถว
ทัง้ น้ี ให้สับเปลี่ยนหน้าท่ีหวั หน้าหน่วย รองหัวหนา้ หนว่ ย หลังจากเสร็จสน้ิ การตรวจเยีย่ ม
ก่อนพธิ ีหนา้ เสาธง
8. หนว่ ยบรกิ าร
8.1 หน้าที่ของหนว่ ยบรกิ าร
1) นำ�รอ้ งเพลงชาติ สวดมนต์ แผเ่ มตตา และร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี
2) ชกั ธงชาตขิ น้ึ ในตอนเชา้ ชกั ธงชาตลิ งในตอนเยน็ และชกั ธงมาตรฐานใหญ่ (ถา้ ม)ี
3) ดูแลท�ำความสะอาดสถานท่ีท่ีใช้ร่วมกัน เช่น ห้องน�้ำ ห้องสุขา ห้องประชุม
โรงอาหาร เปน็ ตน้
4) อ�ำ นวยความสะดวกแก่วิทยากรที่มาบรรยายและผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม
5) ตกแต่งสถานที่ที่ใช้ร่วมกัน เช่น จัดท่ีน่ังผู้เข้ารับการฝึกอบรม โต๊ะรับแขก
โตะ๊ บรรยาย จดั ดอกไมโ้ ต๊ะรบั แขก โต๊ะบรรยาย เปน็ ต้น
6) จดั การเกีย่ วกับการแสดงรอบกองไฟ
7) รบั ผดิ ชอบงานอ่นื ๆ ทไี่ ด้รับมอบหมาย
ทงั้ นี้ จัดใหม้ ีผตู้ รวจการปฏิบตั ิหนา้ ทีห่ นว่ ยบริการอย่างนอ้ ย 1 คน
8.2 การเปล่ยี นหน่วยบริการ
1) หน่วยบริการหน่วยแรกจะเร่ิมปฏิบัติงานต้ังแต่ได้รับมอบหมาย และให้มี
การเปล่ียนหน่วยบริการเวลา 08.00 น. ในพธิ หี นา้ เสาธงในวันต่อไปทุกวัน
2) ในวนั สดุ ท้ายของการฝึกอบรมแตล่ ะหลักสูตร ตง้ั แต่เวลา 08.00 น. เปน็ ต้นไป
จนถึงพิธีปิดการฝึกอบรม ให้จัดผู้แทนบริการอาสาสมัครทำ�หน้าที่บริการตามความจำ�เป็นและ
ความเหมาะสม
หมายเหตุ ยกเวน้ หลกั สตู รครผู สู้ อนกจิ กรรมยวุ กาชาด ซงึ่ ไมพ่ กั คา้ ง จงึ ไมต่ อ้ ง
มีการตรวจเย่ียม และไม่มีพิธีหน้าเสาธง ให้ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม หรือผู้ท่ีได้รับมอบหมาย จัดให้มี
การเปล่ียนหนว่ ยบรกิ ารในห้องประชุม โดยไมต่ ้องมพี ิธกี าร
8.3 การมอบหมายเครือ่ งหมายบริการ
ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมมอบหมายใหท้ กุ หนว่ ยท�ำ หนา้ ทห่ี นว่ ยบรกิ ารในแตล่ ะวนั ของ
การฝึกอบรม โดยมอบเคร่ืองหมายบริการให้หน่วยบริการในวันแรกของการฝึกอบรมทำ�หน้าที่ตั้งแต่
วนั ปฐมนเิ ทศ และเมอ่ื ปฏบิ ตั หิ นา้ ทส่ี �ำ เรจ็ ตามทไ่ี ดร้ บั มอบหมายแลว้ จะตอ้ งมอบเครอ่ื งหมายบรกิ ารใหห้ นว่ ย
ท่ีไดร้ บั มอบหมายเป็นหน่วยบริการในวนั ถดั ไป โดยจะเปล่ียนหนว่ ยบริการในพิธหี นา้ เสาธง

12 แนวปฏบิ ตั ิการจดั การฝกึ อบรมเจา้ หน้าท่ี
และผูบ้ ังคับบัญชายวุ กาชาด

เครอ่ื งหมายบรกิ ารท�ำ ดว้ ยรบิ บน้ิ สขี าว หรอื วสั ดสุ ขี าว รปู ทรงกลมมเี สน้ ผา่ ศนู ยก์ ลาง
ประมาณ 3 - 4 เซนตเิ มตร มีอักษรสีแดงว่า “บริการ” อยตู่ รงกลาง ประดับทอ่ี กเส้อื ดา้ นซา้ ย

บรกิ าร บริการ บรกิ าร

9. การต้อนรับและขอบคณุ วทิ ยากร
9.1 เพลงตอ้ นรบั วทิ ยากร
1) กรณเี ปน็ วทิ ยากรทย่ี งั ไมไ่ ดร้ บั การแนะน�ำ ใหร้ จู้ กั มากอ่ น ใหใ้ ชเ้ พลง “ยนิ ดที ร่ี จู้ กั ”
การปฏบิ ัติ ยืนตรง ร้องเพลงพรอ้ มกนั

เพลงยนิ ดที รี่ จู้ กั
ยนิ ดที ่ีรจู้ กั ทา่ นทีร่ กั ขอเชิญร่วมจติ
เรารกั กนั ฉันท์มติ ร รกั สนทิ เหมือนพน่ี อ้ งกัน
ยินดีทร่ี ูจ้ ัก ท่านท่รี กั ขอร่วมใจมัน่
ขอใหผ้ ูกสัมพันธ ์ เพ่อื รกั กนั ใหน้ านเถดิ เอย
2) กรณเี ปน็ วทิ ยากรทไ่ี ดร้ บั การแนะน�ำ ใหร้ จู้ กั แลว้ ใหใ้ ชเ้ พลง “สวสั ดยี วุ กาชาด”
การปฏบิ ัติ ยืนตรง ร้องเพลงพรอ้ มกัน

เพลงสวสั ดยี ุวกาชาด
สขุ ใจที่ได้มาพบหนา้ พวกเรายวุ กาชาดไทย
สวสั ดี สวัสดี มีชัย สดช่นื แจม่ ใส สวัสดี สวสั ดี
9.2 เพลงขอบคุณวทิ ยากร
เมอื่ วทิ ยากรบรรยายจบแต่ละคร้ัง หรอื ในโอกาสทเี่ หมาะสม ให้ขอบคุณวิทยากร
โดยใช้เพลง “ขอบคณุ ”
การปฏบิ ตั ิ ยนื ตรง รอ้ งเพลงพรอ้ มกนั เมอื่ จบเพลงใหก้ ม้ ศรี ษะ โนม้ ตวั ไปขา้ งหนา้
เลก็ นอ้ ยพร้อมกับปรบมือ แลว้ นัง่ ลง

เพลงขอบคณุ
ขอขอบพระคุณยงิ่ ดว้ ยใจจรงิ ทก่ี รณุ า
ชืน่ จิตเป็นหนกั หนา ขอขอบพระคณุ ขอขอบพระคณุ

แนวปฏบิ ัตกิ ารจัดการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ี 13
และผบู้ งั คับบญั ชายุวกาชาด

10. สญั ญาณนกหวดี สญั ญาณนกหวดี ทใี่ ชใ้ นการฝกึ อบรมยวุ กาชาด ใชใ้ นกรณตี า่ ง ๆ ดงั นี้
10.1 เตือน คอื เป่ายาว 1 ครงั้ ( )
กรณีที่ใช้ ตอ้ งเป่าเตอื นกอ่ นทุกครั้งท่จี ะเป่าสญั ญาณอืน่ ๆ
การปฏบิ ตั ิ ทุกคนเงียบ เตรียมรบั ฟงั สญั ญาณท่ีจะเปา่ ตอ่ ไป
10.2 เรยี กทง้ั หมด คอื เปา่ สนั้ ติดต่อกนั หลายครง้ั ( )
กรณีทใ่ี ช้ ใช้เปา่ เรยี กทกุ คน
การปฏิบัติ ทุกคนวง่ิ ไปหาผู้เรยี กโดยเร็ว
10.3 เหตุฉุกเฉนิ คือ เป่าสั้น 1 ครัง้ ยาว 1 คร้ัง ( )
กรณที ีใ่ ช้ ใช้เปา่ ให้ทกุ คนทราบวา่ มเี หตกุ ารณ์ฉกุ เฉนิ เกิดขึ้น
การปฏบิ ตั ิ ทุกคนรวมกลุ่มกันอยู่ท่ีเดิม เตรียมพร้อมท่ีจะปฏิบัติตาม
ค�ำ สง่ั ตอ่ ไป
10.4 เรยี กหวั หน้าหนว่ ย คอื เปา่ สน้ั 3 ครงั้ ยาว 1 ครง้ั ( )
กรณที ี่ใช้ ใช้เปา่ เรียกหวั หน้าหนว่ ย
การปฏบิ ตั ิ หวั หนา้ หนว่ ย หรอื ผทู้ ไ่ี ดร้ บั มอบหมายวง่ิ ไปหาผเู้ รยี กโดยเรว็
10.5 ชกั ธงชาติลงประจ�ำ วนั คอื เปา่ ยาว 3 ครั้ง และสั้น 1 คร้ัง
( )
กรณีทใี่ ช้ ใชเ้ ปา่ ขณะชักธงชาติลง
การปฏบิ ตั ิ ผู้แทนหนว่ ยบริการ 2 คน ท�ำ หน้าทช่ี กั ธงชาตลิ ง อีก 1 คน
ยืนด้านหลัง 2 คนแรก ทำ�หน้าท่ีเป่าสัญญาณนกหวีด
การชักธงชาติให้ชักลงเรื่อย ๆ ขณะธงลง ทุกคนที่อยู่ใกล้
บริเวณเสาธงให้หยุดปฏิบัติภารกิจชั่วคราว แล้วยืนตรง
หันหน้าไปทางเสาธงเพ่ือเคารพธงชาติ กรณีที่มี
ธงมาตรฐานใหญ่ข้ึนในวันน้ัน ให้ชักธงมาตรฐานใหญ่ลง
หลังจากชักธงชาติลงแล้ว (ดูรายละเอียดข้ันตอน
การปฏบิ ตั ใิ นหน้า 32)
10.6 ปฏิบตั ติ ่อไป หรือกระท�ำ ต่อไป คือ เป่ายาว 2 คร้งั
( )
กรณีท่ใี ช้ (1) ใช้เป่ากรณีท่ีมอบหมายให้ทุกคนปฏิบัติงานแล้วต้องการให้
กระท�ำ ต่อไป

14 แนวปฏิบตั ิการจัดการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ี
และผู้บงั คบั บัญชายุวกาชาด

การปฏิบตั ิ เมื่อหมดเวลาในการมอบหมายให้ทุกคนปฏิบัติงานหรือ
กระท�ำ หนา้ ท่ี หรอื ถงึ ก�ำ หนดเวลาทน่ี ดั หมายแลว้ ยงั ตอ้ งการ
ใหท้ ุกคนปฏบิ ัติหน้าทตี่ อ่ ไป ใหใ้ ชส้ ญั ญาณนกหวีดน้ี
กรณีทีใ่ ช้ (2) ใชเ้ ปา่ กรณที ป่ี ฏบิ ตั ฐิ านกจิ กรรม และจะตอ้ งมกี ารเปลยี่ นฐาน
กจิ กรรม
การปฏบิ ัติ เปา่ ยาว 1 ครั้ง ให้หยุดกิจกรรม เปา่ ยาว 2 ครั้ง ให้เปลี่ยน
ฐานกจิ กรรม
11. วัสดุอุปกรณท์ ีแ่ จกใหผ้ ู้เข้ารบั การฝึกอบรม
รายละเอยี ดในภาคผนวก
12. แนะนำ�สถานท่ี
12.1 การใช้สถานท่ี ได้แก่ ที่พัก ที่รับประทานอาหาร ท่ีประกอบกิจกรรม และ
หอ้ งสุขา เป็นต้น
12.2 การอำ�นวยความสะดวก และบรกิ ารต่าง ๆ ตามความเหมาะสม
12.3 ขอ้ กำ�หนดต่าง ๆ ของสถานทท่ี ใ่ี ช้ในการฝกึ อบรม
ขอ้ เสนอแนะเพม่ิ เตมิ : อาจเสนอแนะประวตั คิ วามเปน็ มาของสถานทโ่ี ดยสงั เขป
13. สวสั ดกิ าร
13.1 อาหารมื้อหลัก อาหารว่างและเครือ่ งด่มื
13.2 การบรกิ ารกรณมี กี ารเจบ็ ป่วย
13.3 การบรกิ ารฝากซือ้ ของ ฯลฯ

พิธีตอ้ นรับ

พิธีต้อนรับ จัดขึ้นเพื่อให้เกิดความประทับใจแก่ผู้เข้ารับการฝึกอบรม โดยจัดพิธี
ในวันแรกของการฝกึ อบรม การจัดกิจกรรมในพธิ ีตอ้ นรับด�ำ เนนิ การ ดงั น้ี
1. ชีแ้ จงวัตถุประสงคข์ องพธิ ีต้อนรบั
2. จดั พิธีตอ้ นรบั
3. กรณีจัดเป็นฐาน ควรมีความแตกต่างกัน เช่น ฐานฝึกกำ�ลังใจ ฐานฝึกความอดทน
ฐานส่งเสรมิ ความสามัคคี ฯลฯ
4. ควรมีสถานทีใ่ ห้ผู้เข้ารบั การฝึกอบรมมาอย่รู วมกัน และกำ�หนดเวลาทแี่ น่นอน
5. ควรจัดใหเ้ กิดความประทบั ใจ
6. ควรใช้รปู แบบของกจิ กรรมกลุ่มสัมพันธ์
7. หลกั การและระเบียบปฏบิ ัติอาจน�ำ ไปสอดแทรกในพธิ ตี ้อนรบั ดว้ ย

แนวปฏบิ ัติการจดั การฝกึ อบรมเจ้าหนา้ ที่ 15
และผูบ้ งั คบั บัญชายุวกาชาด

หมายเหตุ : พิธีต้อนรับ ดำ�เนินการได้หลายรูปแบบตามความเหมาะสม ให้อยู่ใน
ดุลยพินิจของผู้อำ�นวยการฝึกอบรม เช่น พิธีเทียน บายศรีสู่ขวัญ รำ�สี่ภาค กลองยาว ฟ้อนเล็บ
มอบดอกไม้ เปน็ ต้น
ตัวอย่าง พธิ เี ทียน ดำ�เนนิ การดงั น้ี
ก. ส่ิงทตี่ อ้ งจัดเตรยี ม
1. แผ่น หรือกระบะเป็นสัญลักษณ์เครื่องหมายยุวกาชาด จ�ำนวน 1 แผ่น
ขนาดรศั มีไม่ต�่ำกวา่ 12 นิ้ว
1.1 ปกั เทยี นไวท้ ว่ี งกลมสีนำ�้ เงินเท่ากบั จ�ำนวนผู้เข้ารบั การฝึกอบรม
1.2 ปักเทียนที่กากบาทสีแดงเท่ากับจำ�นวนวิทยากร (หรือผู้แทนวิทยากร
ตามความเหมาะสม) โดยจัดระยะใหเ้ หมาะสมและสวยงาม
1.3 ปักเทียนขนาดใหญ่กว่าเทียนของวิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรม
จำ�นวน 1 เลม่ ส�ำ หรับผ้อู �ำ นวยการฝึกอบรม โดยใหป้ กั อยตู่ รงกลางของกากบาทสแี ดง
2. ซ้มุ ประตูทางเขา้ หอ้ งประชมุ มแี ผ่นป้ายตดิ อยูท่ ่ซี ุม้ มขี ้อความประทับใจ เช่น
2.1 “ยนิ ดตี ้อนรับทุกท่าน”
2.2 “เราทกุ คนเปน็ พ่ีน้องกัน We are all brothers”
3. เทียน 1 เลม่ พร้อมเชงิ เทียนส�ำ หรบั ต่อเทียน
ข. แนวปฏบิ ัติ
1. ผู้อ�ำ นวยการฝึกอบรม วิทยากร เจ้าหนา้ ท่ี และผ้เู ข้ารบั การฝกึ อบรมเข้าแถว
อยู่หน้าซุ้ม จัดแถวให้เหมาะสมและสวยงาม (นิยมจดั เปน็ แถวตอน)
2. พธิ กี รจดุ เทียนแลว้ สง่ ให้ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรม
3. ผู้อำ�นวยการฝกึ อบรมกลา่ วตอ้ นรบั
4. หัวหน้าหน่วยหน่วยแรกเดินมารับเทียนจากผู้อ�ำนวยการฝึกอบรม แล้วน�ำ
ผู้เข้ารับการฝึกอบรมท้ังหมดลอดซุ้ม เสร็จแล้วไปจุดเทียนเล่มใดเล่มหน่ึงที่แผ่นหรือกระบะเทียน
ที่จัดเตรียมไว้ โดยให้จุดเทียนท่ีปักอยู่ในขอบวงกลมสีน�้ำเงิน แล้วส่งเทียนให้คนถัดไปจุดต่อ ๆ กัน
ในลักษณะเวยี นขวา ผู้ที่จดุ เทยี นเสรจ็ แลว้ กลบั ไปประจ�ำที่น่งั
5. คณะวทิ ยากรรบั เทยี นตอ่ จากผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมคนสดุ ทา้ ย น�ำ ไปจดุ ทบี่ รเิ วณ
กากบาทสแี ดงและใหผ้ อู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมรบั เทยี นเปน็ คนสดุ ทา้ ย น�ำ ไปจดุ เทยี นเลม่ ทต่ี งั้ ไวต้ รงกลาง
กากบาทสีแดง
6. คณะวิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรมทุกคนยืนตรง ร่วมกันร้องเพลง
“แสนสขุ สนั ต”์ 2 จบ (ไม่ตอ้ งปรบมอื )
7. คณะวิทยากรช่วยกันดบั เทยี นโดยใช้มอื ปัด
8. คณะวิทยากรและผเู้ ข้ารับการฝึกอบรมน่งั ประจ�ำ ท่ี
9. คณะวิทยากรด�ำ เนินรายการตามท่ีก�ำ หนด

16 แนวปฏบิ ตั ิการจดั การฝึกอบรมเจ้าหนา้ ที่
และผ้บู งั คบั บัญชายวุ กาชาด

พิธีเปิด - พิธีปิดการฝึกอบรม

ก. พิธเี ปิดการฝึกอบรม
มี 2 แบบ คอื พิธเี ปดิ การฝกึ อบรมในหอ้ งประชมุ และพธิ เี ปิดการฝกึ อบรมในสนาม
1. พิธเี ปิดการฝึกอบรมในหอ้ งประชุม จดั ได้ 2 แบบ คอื
1.1 แบบท่ี 1 จัดแบบมพี ธิ ที างศาสนาพทุ ธ ให้ถอื ปฏิบตั ดิ งั นี้
1) จดั ใหม้ โี ตะ๊ หมบู่ ชู าพรอ้ มพระพทุ ธรปู
ตัง้ อยู่ดา้ นหนา้ ห้องประชมุ ตง้ั ธงชาติ ธงยวุ กาชาดดา้ นขวาของ
พระพทุ ธรปู พระบรมฉายาลกั ษณพ์ ระบาทสมเดจ็ พระเจา้ อยหู่ วั
อยดู่ ้านซา้ ย (ดังภาพ)
2) ใหผ้ เู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม ผมู้ เี กยี รติ
วิทยากร และเจ้าหนา้ ท่ผี เู้ ก่ียวขอ้ งนงั่ ประจำ�ที่
3) ประธานมาถึงห้องประชุม พธิ กี รสัง่ “ทง้ั หมด - ตรง” ให้ทุกคนยืนตรง
เคารพประธาน
4) เชญิ ประธานจดุ ธปู เทยี นบชู าพระรตั นตรยั ทกุ คนทอ่ี ยใู่ นหอ้ งประชมุ ยนื ตรง
5) ประธานเรม่ิ จดุ เทยี น ใหท้ กุ คนในหอ้ งประชมุ ประนมมอื ผทู้ น่ี บั ถอื ศาสนาอน่ื
อยู่ในกริ ยิ าสำ�รวม
6) ประธานกราบ ใหท้ กุ คนกม้ ศรี ษะจรดปลายนว้ิ หวั แมม่ อื ทร่ี ะหวา่ งคว้ิ 3 ครง้ั
7) ประธานโคง้ ค�ำ นบั แลว้ เดนิ กลบั มานง่ั ประจ�ำ ทเ่ี ดมิ หรอื ยนื บนแทน่ รบั รายงาน
ทุกคนในห้องประชุมนง่ั ลง
8) ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมหรอื ผทู้ ไี่ ดร้ บั มอบหมายกลา่ วรายงานวตั ถปุ ระสงค์
ของการจดั การฝกึ อบรม
9) ประธานให้โอวาทและกล่าวเปิดการฝึกอบรม
10) พิธีกรสงั่ “ทงั้ หมด - ตรง”
11) ผ้อู �ำ นวยการฝึกอบรม วิทยากร และผูเ้ ขา้ รับการฝึกอบรมไปทำ�พธิ เี ปดิ
การฝกึ อบรมในสนาม
1.2 แบบที่ 2 จดั แบบไมม่ ีพิธีทางศาสนา ใหถ้ ือปฏบิ ัตดิ ังนี้
1) ด้านหน้าห้องประชุม ต้ังธงชาติ
ธงยวุ กาชาดอยดู่ า้ นขวาของพระบรมฉายาลกั ษณพ์ ระบาทสมเดจ็
พระเจา้ อยู่หวั (ดังภาพ)
2) ใหผ้ เู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม ผมู้ เี กยี รติ
วิทยากร และเจ้าหนา้ ทผ่ี เู้ กีย่ วขอ้ งน่งั ประจำ�ที่

แนวปฏบิ ัติการจดั การฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ 17
และผบู้ ังคับบญั ชายุวกาชาด

3) ประธานมาถึงห้องประชมุ พธิ กี รสง่ั “ท้งั หมด - ตรง” ใหท้ ุกคนยืนตรง
เคารพประธาน
4) เชิญประธานประกอบพิธี ทุกคนท่ีอยู่ในห้องประชุมยืนตรง ประธาน
ถวายความเคารพพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว แล้วเดินกลับมาน่ังที่เดิม หรือ
ยนื บนแทน่ รบั รายงาน ทุกคนในหอ้ งประชุมน่ังลง
5) ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรม หรอื ผทู้ ไี่ ดร้ บั มอบหมายกลา่ วรายงานวตั ถปุ ระสงค์
การจัดการฝึกอบรม
6) ประธานใหโ้ อวาทและกล่าวเปดิ การฝกึ อบรม
7) พธิ กี รสั่ง “ทั้งหมด - ตรง”
8) ผูอ้ �ำ นวยการฝกึ อบรม วทิ ยากร และผูเ้ ข้ารับการฝึกอบรมไปท�ำ พธิ ีเปิด
การฝกึ อบรมในสนาม
2. พิธีเปิดการฝกึ อบรมในสนาม ใหถ้ ือปฏบิ ตั ิดงั นี้
2.1 พิธีกรยืนหน้าเสาธง ห่างจากเสาธงประมาณ 3 ก้าว ใช้สัญญาณนกหวีด
เรยี กทงั้ หมด พธิ กี รสง่ั “แถว” แลว้ ท�ำ สญั ญาณมอื แถวครงึ่ วงกลม ผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมทงั้ หมดเขา้ แถว
ครงึ่ วงกลม เรยี งล�ำ ดบั ตามหนว่ ยสี หนว่ ยแรกอยทู่ างซา้ ยมอื ของพธิ กี ร และหนว่ ยสดุ ทา้ ยอยทู่ างขวามอื
ของพิธีกร แต่ละหน่วยยืนห่างกัน 1 ช่วงแขน แต่ละคนในหน่วยห่างกัน 1 ช่วงศอก หัวหน้าหน่วย
อยทู่ างขวาของแถว รองหวั หนา้ หนว่ ยอยทู่ า้ ยแถวเสมอ หวั หนา้ หนว่ ยของหนว่ ยแรก ยนื อยแู่ นวเดยี วกบั
พิธีกรด้านซ้ายมือ และรองหัวหน้าหน่วยของหน่วยสุดท้ายยืนอยู่แนวเดียวกับพิธีกรด้านขวามือ
โดยให้ห่างจากพิธีกรในระยะเทา่ กัน เมอ่ื จดั แถวเรยี บร้อยแลว้ พธิ ีกรสั่ง “นิ่ง” แล้วส่งั “พกั ”
ระหว่างท่ีผู้เข้ารับการฝึกอบรมกำ�ลังจัดแถว ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม วิทยากร
เขา้ แถวหน้ากระดานหลงั เสาธง ห่างจากเสาธงประมาณ 3 กา้ ว หนั หนา้ ไปทางผเู้ ข้ารบั การฝกึ อบรม
ผอู้ ำ�นวยการฝกึ อบรมยืนอย่กู ลางแถว ตรงกบั เสาธง (ดงั ภาพ)

การเขา้ แถวในพิธีเปดิ การฝกึ อบรมในสนาม

18 แนวปฏิบตั กิ ารจดั การฝึกอบรมเจ้าหนา้ ที่
และผูบ้ ังคับบัญชายวุ กาชาด

2.2 พธิ กี รนดั หมายผู้แทนหนว่ ยบริการ รวม 6 คน ท�ำ หน้าท่ีชกั ธงชาติ 2 คน
ชักธงยวุ กาชาด 2 คน น�ำ รอ้ งเพลงชาติ 1 คน น�ำ สวดมนต์ 1 คน จากนัน้ พิธกี รเดนิ ไปยืนอยดู่ า้ นขวา
หรอื ดา้ นซ้ายของเสาธง
2.3 พิธีกรเชิญผู้แทนหน่วยบริการ 4 คน ชักธงชาติ ธงยุวกาชาด โดยยืนเป็น
แถวหน้ากระดานหน้าเสาธง ห่างจากเสาธงประมาณ 3 ก้าว แล้วทำ�ความเคารพโดยคนทางขวาสุด
สงั่ “แถว - ตรง” “วนั ทยหัตถ์” “มอื ลง” คนทางขวาของแต่ละคู่ กา้ วเท้าไปขา้ งหนา้ 2 กา้ ว เทา้ ชิด
ปลดเชือกและถอยกลับมายืนที่เดิม ส่งเชือกให้คนทางซ้ายของแต่ละคู่ คนทางขวาสุดสั่ง “พัก”
(การกา้ วไปขา้ งหนา้ และก้าวถอยหลัง ควรก้าวเทา้ ซ้ายก่อนเสมอ)

กาชักธงขึน้ ในพิธีเปิดการฝกึ อบรมในสนาม
2.4 พิธีกรสั่ง “เคารพธงชาติ ท้ังหมด - ตรง” “วันทยหัตถ์” ให้ทุกคน
ทำ�วันทยหัตถ์พร้อมกัน ผู้แทนหน่วยบริการ 1 คน นำ�ร้องเพลงชาติ ทุกคนร้องรับต่อไปพร้อมกัน
จนจบ การชักธงจะต้องให้ธงชาติอยู่เหนือธงยุวกาชาด โดยให้มีระยะห่างประมาณ 1 ช่วงธง และ
ใหค้ นทางซา้ ยมอื ของแตล่ ะคเู่ ปน็ ผชู้ กั ธงขน้ึ ขณะทช่ี กั ธงนน้ั เชอื กจะตอ้ งตงึ อยเู่ สมอ เมอ่ื ชกั ธงสยู่ อดเสาแลว้
ให้คนทางขวาของแต่ละคู่ทำ�หน้าท่ีเป็นผู้ผูกเชือกธง แล้วถอยหลังกลับเข้าที่เดิม เมื่อเสร็จเรียบร้อย
คนทางขวาสุดส่ัง “วันทยหัตถ์” “มือลง” (พิธีกร และคณะวิทยากรท่ียืนด้านหลังเสาธง เอามือลง
พร้อมกันผู้ชักธง) แล้วส่ัง “ขวา - หัน” กลับไป เข้าแถวตามเดิม และทำ�วันทยหัตถ์เหมือนกับ
สมาชกิ ทุกคนในแถว พิธกี รสัง่ “มือลง” ทกุ คนในแถวเอามอื ลง แขนอยู่ข้างล�ำ ตัวในท่าตรง
2.5 พธิ กี รสง่ั “ถอดหมวก”ใหท้ กุ คนใชม้ อื ขวาจบั ทกี่ ะบงั หนา้ หมวกแลว้ ถอดหมวก
แนบไวข้ า้ งล�ำ ตวั พธิ กี รสง่ั “เตรยี มสวดมนต”์ ทกุ คนประนมมอื โดยใหก้ ะบงั หนา้ หมวกอยรู่ ะหวา่ งฝา่ มอื
ตัวหมวกขนานกับลำ�ตัว และให้ด้านในของหมวกหันไปทางซ้าย ผู้แทนหน่วยบริการนำ�สวดมนต์
บทบูชาพระรัตนตรัย (นำ�สวดทีละวรรค) เสร็จแล้วให้ลดมือลง โดยมือขวาจับท่ีกะบังหน้าหมวก
แขนอยูข่ า้ งลำ�ตัว

แนวปฏบิ ัติการจดั การฝึกอบรมเจ้าหนา้ ที่ 19
และผู้บังคับบัญชายุวกาชาด

2.6 พธิ กี รสงั่ “สงบนง่ิ เพอื่ ระลกึ ถงึ .....ปฏบิ ตั ”ิ ทกุ คนกม้ ศรี ษะเลก็ นอ้ ย มอื ขวา
(ที่ถือหมวก) ทับมือซ้ายไว้ข้างหน้าในระดับต่�ำกว่าเอว โดยกิริยาส�ำรวมเป็นเวลา 1 นาที พิธีกรส่ัง
“สวมหมวก” ให้ยกมือขวาทีจ่ ับกระบงั หนา้ หมวกข้นึ สวมหมวก โดยใช้มือซา้ ยช่วยประคองดา้ นหลงั
เพ่อื จดั หมวก (ดังภาพ) และลดมอื ลงในท่าตรง เมือ่ ทกุ คนสวมหมวกเรยี บร้อยแล้ว ส่ัง “พัก”
การสงบน่งิ อาจส่ังใหร้ ะลึกถงึ ผ้มู ีพระคณุ ท่ัวไป หรือผูม้ พี ระคณุ ต่อกจิ การ
กาชาดและยุวกาชาด

ถอดหมวก สวดมนต์ สงบนงิ่ สวมหมวก
หมายเหตุ : การปฏิบตั ใิ นขอ้ 2.5 - ข้อ 2.6 กรณนี ับถือศาสนาอ่ืน หรือมหี ลายศาสนา
ใหป้ ฏบิ ตั ติ ามขนบธรรมเนยี ม จารตี ประเพณี วฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ โดยเนน้ ใหท้ กุ ศาสนาไดป้ ฏบิ ตั ศิ าสนกจิ
2.7 พิธีกรเชิญผู้อำ�นวยการฝึกอบรม (โดยการทำ�วันทยหัตถ์ และผู้อำ�นวยการ
ฝกึ อบรมท�ำ วนั ทยหตั ถร์ บั แลว้ ลดมอื ลง) ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมเดนิ ไปทห่ี นา้ เสาธง พธิ กี รสง่ั “ทง้ั หมด - ตรง”
“วันทยหัตถ์” “มือลง” (ให้ทุกคนทำ�วันทยหัตถ์ตามคำ�ส่ัง ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ
แล้วลดมือลง) แล้วส่ัง “พัก” ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมกล่าวเปิดการฝึกอบรม เน้นถึงหลักปฏิบัติการ
อย่คู ่าย และแนะน�ำ วิทยากรใหม่ (ถ้ามี)
2.8 เมอื่ ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมกลา่ วจบ พธิ กี รสง่ั “ทงั้ หมด - ตรง” “วนั ทยหตั ถ”์
“มอื ลง” (ผู้อำ�นวยการฝกึ อบรมท�ำ วันทยหตั ถ์รับ แล้วลดมอื ลง) ผูอ้ ำ�นวยการฝึกอบรมเดินกลับไปยนื
หลังเสาธง พิธกี รสง่ั “พัก”
2.9 เมอื่ ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมกลบั ไปยืนหลังเสาธงเรยี บรอ้ ยแล้ว คณะวทิ ยากร
จะต้องแยกออกจากแถว ใหว้ ิทยากรคนทอ่ี ยูท่ างขวาสุดของแถวส่ัง “วทิ ยากร - ตรง” “ขวา - หนั ”
วทิ ยากรทุกคนทำ�ขวาหัน แยกย้ายกันไปปฏิบัติหนา้ ที่ ในระหว่างนนั้ พิธกี รชแ้ี จงและนัดหมายผู้เข้ารับ
การฝกึ อบรม เสรจ็ เรยี บรอ้ ยแลว้ สงั่ “ทงั้ หมด - ตรง” “แยกแถว” ผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมทกุ คนท�ำ ขวาหนั
แลว้ แยกกนั ไปตามท่นี ดั หมาย

20 แนวปฏิบัติการจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าท่ี
และผู้บังคับบัญชายวุ กาชาด

ข. พธิ ปี ดิ การฝึกอบรม
มี 2 แบบ คือ พิธีปดิ การฝกึ อบรมในหอ้ งประชมุ และพธิ ปี ดิ การฝกึ อบรมในสนาม
1. พิธปี ิดการฝึกอบรมในห้องประชมุ จดั ได้ 2 แบบ คอื
1.1 แบบที่ 1 จดั แบบมีพธิ ที างศาสนาพุทธ ใหถ้ ือปฏิบัติดังนี้
1) จัดให้มีโต๊ะหมู่บูชาพร้อมพระพุทธรูปตั้งอยู่ด้านหน้าห้องประชุม
ต้ังธงชาติ ธงยวุ กาชาด ด้านขวาของพระพุทธรูป พระบรมฉายาลกั ษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยูห่ ัว
อยู่ด้านซา้ ย
2) ให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรม ผู้มีเกียรติ วิทยากร และเจ้าหน้าท่ีผู้เก่ียวข้อง
น่ังประจำ�ท่ี
3) ประธานมาถงึ ห้องประชมุ พธิ กี รส่ัง “ท้ังหมด - ตรง” ให้ทกุ คนยืนตรง
เคารพประธาน
4) เชญิ ประธานจดุ ธปู เทยี นบชู าพระรตั นตรยั ทกุ คนทอ่ี ยใู่ นหอ้ งประชมุ ยนื ตรง
5) ประธานเรม่ิ จดุ เทยี น ใหท้ กุ คนในหอ้ งประชมุ ประนมมอื ผทู้ น่ี บั ถอื ศาสนาอน่ื
อยูใ่ นกิรยิ าสำ�รวม
6) ประธานกราบ ใหท้ กุ คนกม้ ศรี ษะจรดปลายนว้ิ หวั แมม่ อื ทร่ี ะหวา่ งคว้ิ 3 ครง้ั
7) ประธานโคง้ ค�ำ นบั แลว้ เดนิ กลบั มานง่ั ประจ�ำ ทเ่ี ดมิ หรอื ยนื บนแทน่ รบั รายงาน
ทุกคนในหอ้ งประชุมนั่งลง
8) ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายกล่าวรายงานผล
การฝกึ อบรม
9) ประธานมอบรางวัลให้แก่ผู้ที่ได้คะแนนสูงสุดในการทดสอบขั้นต้นและ
ขน้ั ปลาย และหนว่ ยสีท่ีไดค้ ะแนนรวมกิจกรรมประจ�ำ วนั สูงสุด
10) ประธานมอบวุฒิบตั รและเคร่ืองหมายวฒุ ิ
การรบั วฒุ บิ ตั รและเครอ่ื งหมายวฒุ ิ ใหผ้ อู้ �ำ นวยการฝกึ อบรม หรอื ผทู้ ไ่ี ดร้ บั
มอบหมาย อ่านรายชอ่ื ผูส้ ำ�เรจ็ การฝึกอบรมทีละคน เม่ืออ่านถงึ หนว่ ยใดให้ทกุ คนในหน่วยนน้ั ยืนตรง
และเดินออกมารับตามรายช่ือท่ีอ่าน โดยยืนห่างจากประธานประมาณ 2 ก้าว ทำ�ความเคารพ
ดว้ ยการยนื ตรง รบั วฒุ บิ ตั รและเครอ่ื งหมายวฒุ ดิ ว้ ยมอื ขวา แลว้ กลบั เขา้ ทเ่ี ดมิ โดยไมต่ อ้ งท�ำ ความเคารพอกี
(การปรบมอื ให้ปรบมือเฉพาะคนแรกและคนสุดท้าย)
11) พธิ กี รสง่ั “ทง้ั หมด - ตรง” “กลา่ วค�ำ ปฏญิ าณตน” ผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม
กลา่ วค�ำ ปฏิญาณตนยวุ กาชาด จบแลว้ ทุกคนน่ังลง
12) ประธานใหโ้ อวาทและกลา่ วปิดการฝึกอบรม
13) พธิ ีกรสั่ง “ท้ังหมด - ตรง”

แนวปฏิบัติการจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าท่ี 21
และผบู้ ังคบั บัญชายวุ กาชาด

14) ประธานและทุกคนในห้องประชุมยืนเข้าแถวเป็นวงกลม ไหล่ชิดไหล่
ไขว้แขนขวาทับแขนซา้ ย แล้วจบั มอื กนั ร่วมกันรอ้ งเพลง “ชุมนุมยวุ กาชาด” 1 จบ ขณะทีร่ ้องเพลง
ให้โยกตัวไปทางขวาและทางซ้ายสลับกันไป โดยโยกไปทางขวาก่อน เม่ือร้องเพลงจบ ให้ปล่อยมือ
แลว้ กา้ วถอยหลัง 1 กา้ ว และร่วมกันรอ้ งเพลง “อาลยั พ่ีนอ้ ง” 1 จบ
ข้อเสนอแนะเพ่ิมเติม อาจใช้เพลงใดเพลงหน่ึงหรือสองเพลงก็ได้
ตามความเหมาะสม และการรอ้ งเพลงทงั้ 2 เพลง ไม่ต้องยืนเปน็ หนว่ ยสี
15) เมื่อจบแล้วคณะวิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรมไปทำ�พิธีปิด
การฝึกอบรมในสนาม
1.2 แบบที่ 2 จดั แบบไม่มีพิธีทางศาสนา ใหถ้ อื ปฏบิ ัติดังนี้
1) ด้านหน้าห้องประชุม ต้ังธงชาติ ธงยุวกาชาดอยู่ด้านขวาของพระบรม
ฉายาลักษณพ์ ระบาทสมเด็จพระเจ้าอย่หู วั
2) ให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรม ผู้มีเกียรติ วิทยากรและเจ้าหน้าท่ีผู้เกี่ยวข้อง
น่ังประจำ�ที่
3) ประธานมาถึงห้องประชุม พิธกี รสงั่ “ทง้ั หมด - ตรง” ให้ทกุ คนยืนตรง
เคารพประธาน
4) เชิญประธานประกอบพิธี ทุกคนที่อยู่ในห้องประชุมยืนตรง ประธาน
ถวายความเคารพพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หวั แล้วเดินกลบั มานั่งประจำ�ทีเ่ ดิม
หรือยืนบนแทน่ รับรายงาน ทกุ คนในหอ้ งประชุมน่งั ลง
5) ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม หรือผู้ที่ได้รับมอบหมายกล่าวรายงานผล
การฝึกอบรม
6) ประธานมอบรางวัลให้แก่ผู้ท่ีได้คะแนนสูงสุดในการทดสอบข้ันต้น
และขนั้ ปลาย และหน่วยท่ีไดค้ ะแนนรวมกจิ กรรมประจำ�วนั สงู สุด
7) ประธานมอบวุฒิบัตร และเคร่ืองหมายวุฒิ (ดูรายละเอียดท่ีพิธีปิด
การฝึกอบรมในหอ้ งประชุม : การจัดแบบมพี ิธที างศาสนาพทุ ธ ข้อ 10 หนา้ 20)
8) พธิ ีกรสั่ง “ทง้ั หมด - ตรง” “กลา่ วค�ำ ปฏญิ าณตน” ผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม
กลา่ วค�ำ ปฏิญาณตนยุวกาชาด จบแล้วทกุ คนน่ังลง
9) ประธานใหโ้ อวาทและกลา่ วปดิ การฝกึ อบรม
10) พิธกี รสงั่ “ท้ังหมด - ตรง”

22 แนวปฏิบัตกิ ารจัดการฝกึ อบรมเจ้าหน้าท่ี
และผบู้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด

11) ประธานและทุกคนในห้องประชุมยืนเข้าแถวเป็นวงกลม ไหล่ชิดไหล่
ไขว้แขนขวาทบั แขนซ้าย แลว้ จับมือกัน ร่วมกันรอ้ งเพลง “ชมุ นุมยวุ กาชาด” 1 จบ ขณะทรี่ อ้ งเพลง
ให้โยกตัวไปทางขวาและทางซ้ายสลับกันไป โดยโยกไปทางขวาก่อน เมื่อร้องเพลงจบให้ปล่อยมือ
แล้วกา้ วถอยหลงั 1 ก้าว และร่วมกนั รอ้ งเพลง “อาลัยพ่ีน้อง” 1 จบ
ข้อเสนอแนะเพ่ิมเติม อาจใช้เพลงใดเพลงหนึ่งหรือสองเพลงก็ได้
ตามความเหมาะสม และการรอ้ งเพลงท้ัง 2 เพลง ไม่ต้องยนื เปน็ หนว่ ยสี
12) เม่ือจบแล้วคณะวิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรมไปทำ�พิธีปิด
การฝกึ อบรมในสนาม
ทั้งนี้ พิธีเปิด และพิธีปิดการฝึกอบรมในห้องประชุม ท่ีมีผู้นับถือ
หลายศาสนาเขา้ รบั การฝกึ อบรมคราวเดยี วกนั ใหป้ ฏบิ ตั ติ ามขนบธรรมเนยี ม จารตี ประเพณี วฒั นธรรม
ท้องถิ่น โดยเนน้ ใหท้ กุ ศาสนาได้ปฏิบตั ิศาสนกิจ
2. พิธีปดิ การฝึกอบรมในสนาม ใหถ้ ือปฏบิ ัติดังน้ี
2.1 พิธีกรยืนหน้าเสาธง ห่างจากเสาธงประมาณ 3 ก้าว ใช้สัญญาณนกหวีด
เรยี กทง้ั หมด พธิ กี รสง่ั “แถว” แลว้ ท�ำ สญั ญาณมอื แถวครง่ึ วงกลม ผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมทง้ั หมดเขา้ แถว
ครง่ึ วงกลมเรยี งล�ำ ดบั ตามหนว่ ยสี หนว่ ยแรกอยทู่ างซา้ ยมอื ของพธิ กี ร และหนว่ ยสดุ ทา้ ยอยทู่ างขวามอื
ของพิธีกร แต่ละหน่วยยืนห่างกัน 1 ช่วงแขน แต่ละคนในหน่วยห่างกัน 1 ช่วงศอก หัวหน้าหน่วย
อยทู่ างขวาของแถว รองหวั หนา้ หนว่ ยอยทู่ า้ ยแถวเสมอ หวั หนา้ หนว่ ยของหนว่ ยแรก ยนื อยแู่ นวเดยี วกบั
พิธีกรด้านซ้ายมือ และรองหัวหน้าหน่วยของหน่วยสุดท้ายยืนอยู่แนวเดียวกับพิธีกรด้านขวามือ
โดยใหห้ า่ งจากพธิ กี รในระยะเท่ากัน เมอื่ จดั แถวเรียบร้อยแลว้ พธิ ีกรส่ัง “น่ิง” แลว้ สง่ั “พัก”
ระหวา่ งทผ่ี เู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมก�ำ ลงั จดั แถว ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรม วทิ ยากร
เขา้ แถวหนา้ กระดานหลงั เสาธง หา่ งจากเสาธงประมาณ 3 กา้ ว หนั หน้าไปทางผเู้ ขา้ รับการฝกึ อบรม
ผอู้ �ำ นวยการฝึกอบรมยืนอยู่กลางแถว ตรงกบั เสาธง
2.2 พิธีกรนัดหมายผู้แทนบริการอาสาสมัคร รวม 6 คน ทำ�หน้าที่ชักธงชาติ
2 คน ชกั ธงยุวกาชาด 2 คน และชกั ธงมาตรฐานใหญ่ 2 คน (ถา้ ม)ี

แนวปฏิบตั ิการจดั การฝกึ อบรมเจ้าหนา้ ที่ 23
และผูบ้ งั คบั บญั ชายวุ กาชาด

การชกั ธงลงในพิธีปิดการฝกึ อบรมในสนาม
2.3 พธิ กี รเชญิ ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรม กลา่ วปดิ การฝกึ อบรม (โดยการท�ำ วนั ทยหตั ถ์
และผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ แล้วลดมือลง) ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมเดินไปท่ีหน้าเสาธง
พิธีกรส่ัง “ทั้งหมด - ตรง” “วันทยหัตถ์” “มือลง” (ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ แล้ว
ลดมอื ลง) แล้วสั่ง “พัก” ผอู้ �ำ นวยการฝึกอบรมกลา่ วปดิ การฝกึ อบรม
2.4 เมอื่ ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมกลา่ วปดิ การฝกึ อบรมจบ พธิ กี รสง่ั “ทง้ั หมด - ตรง”
“วันทยหัตถ์” “มือลง” (ให้ทุกคนทำ�วันทยหัตถ์ตามคำ�สั่ง ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ
แลว้ ลดมือลง) ผ้อู ำ�นวยการฝึกอบรมเดินกลบั ไปยืนหลงั เสาธง พธิ ีกรสง่ั “พกั ”
2.5 พิธีกรเชญิ ผแู้ ทนบริการอาสาสมคั รทั้ง 6 คน ชักธงชาติ ธงยวุ กาชาด และ
ธงมาตรฐานใหญ่ (ถ้ามี) โดยยืนเป็นแถวหน้ากระดานหน้าเสาธง ห่างจากเสาธงประมาณ 3 ก้าว
แล้วทำ�ความเคารพโดยคนทางขวาสุดสั่ง “แถว - ตรง” “วันทยหัตถ์” “มือลง” คนทางขวา
ของแตล่ ะคู่ กา้ วเทา้ ไปขา้ งหนา้ 2 กา้ ว เทา้ ชดิ ปลดเชอื กและถอยกลบั มายนื ทเี่ ดมิ สง่ เชอื กใหค้ นทางซา้ ย
ของแตล่ ะคู่ คนทางขวาสดุ สงั่ “พกั ” (การกา้ วไปขา้ งหนา้ และกา้ วถอยหลงั ควรกา้ วเทา้ ซา้ ยกอ่ นเสมอ)
2.6 พิธีกรส่ัง “เคารพธงชาติ ท้ังหมด - ตรง” “วันทยหัตถ์” ให้ทุกคน
ทำ�วันทยหัตถ์พร้อมกัน ผู้แทนบริการอาสาสมัครชักธงยุวกาชาด และธงมาตรฐานใหญ่ลงมาก่อน
แลว้ ตามดว้ ยธงชาติใหม้ รี ะยะหา่ งกนั ประมาณ1ชว่ งธง(ไมต่ อ้ งรอ้ งเพลงชาติหรอื เพลงใดๆ)ใหค้ นทางขวา
ของแต่ละค่ทู �ำ หน้าท่ีเปน็ ผชู้ กั ธงลง และผูกเชือกธง แล้วถอยหลังกลบั เขา้ ท่ีเดิม เม่ือเสร็จเรียบร้อยแลว้
คนทางขวาสุดสั่ง “วันทยหัตถ์” “มือลง” (พิธีกร และคณะวิทยากรที่ยืนด้านหลังเสาธง เอามือลง
พร้อมกนั ผ้ชู ักธง) แล้วสั่ง “ขวา - หัน” กลับไปเขา้ แถวตามเดิม และทำ�วนั ทยหตั ถ์เหมอื นกับสมาชิก
ทุกคนในแถว พิธีกรสง่ั “มอื ลง” “พกั ”

24 แนวปฏบิ ัตกิ ารจัดการฝึกอบรมเจ้าหนา้ ที่
และผบู้ ังคับบญั ชายวุ กาชาด

2.7 พิธีกรเชิญผู้อำ�นวยการฝึกอบรมจับมือกับคณะวิทยากรและผู้เข้ารับการ
ฝึกอบรม โดยยืนห่างจากผู้อำ�นวยการฝึกอบรมพอประมาณ ทำ�วันทยหัตถ์ (ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม
ท�ำ วนั ทยหตั ถร์ บั ) พธิ กี รใชค้ �ำ บอกวา่ “เชญิ ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมจบั มอื กบั คณะวทิ ยากร และผเู้ ขา้ รบั
การฝึกอบรม” (ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมและพิธีกร ลดมือลง) ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม เดินไปจับมือ
กับคณะวิทยากรและผู้เข้ารับการฝึกอบรม โดยเร่ิมจับมือกับวิทยากรท่ียืนอยู่ทางขวาสุดของแถว
เปน็ คนแรก (ใชม้ อื ขวา) แลว้ จบั มอื กบั วทิ ยากรและผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมคนตอ่ ๆ ไป โดยเวยี นไปทางขวา
ขณะเดยี วกนั ทกุ คนกเ็ ดนิ ตามผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมทลี ะคนและจบั มอื ใหค้ รบเชน่ กนั กอ่ นจบั มอื ทกุ ครงั้
ใหท้ กุ คนท�ำ ความเคารพกนั ดว้ ยการท�ำ วนั ทยหตั ถ์ ระหวา่ งจบั มอื กนั ทกุ คนรอ้ งเพลง “กอ่ นจะจากกนั ไป”
เม่อื ทุกคนกลบั มาเขา้ แถวตามเดิมแล้ว ให้รว่ มกนั ร้องเพลง “ลาก่อน” 2 จบ เมอ่ื ข้นึ เพลงเทยี่ วที่สอง
ให้ทุกคนยกมือขวาข้นึ โบกมืออำ�ลา พรอ้ มกับเรม่ิ กา้ วถอยหลังต่อเน่ืองจนจบเพลงแล้วแยกกันไป

การตรวจเยี่ยม

การตรวจเย่ียมผู้เข้ารับการฝึกอบรมเป็นเสมือนการตรวจเย่ียมสมาชิกยุวกาชาด
ในการอยู่ค่ายพักแรม มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบความเป็นระเบียบเรียบร้อยของการแต่งกาย
การใชค้ ำ�สงั่ ของหวั หน้าหนว่ ย ขบวนการหมพู่ วก รวมทง้ั เยีย่ มเยือน เพ่อื สอบถามทกุ ข์ สขุ ของสมาชิก
ยุวกาชาด การตรวจเยย่ี มในการฝึกอบรมให้ถอื ปฏิบตั ดิ ังน้ี
1. ให้แบง่ สายตรวจออกเปน็ 2 สาย สายละอยา่ งนอ้ ย 2 คน
2. การปฏบิ ตั กิ ารตรวจเยยี่ มใหด้ �ำ เนนิ การตรวจเยย่ี มผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมทท่ี พ่ี กั เรม่ิ เวลา
07.30 น. ทุกวัน ยกเว้นทม่ี ีพิธีเปดิ การฝึกอบรมไม่ตอ้ งมกี ารตรวจเย่ียม
3. วันแรกของการตรวจเยี่ยม ให้เร่ิมตรวจจากหน่วยแรกของแต่ละสายก่อน ตั้งแต่
วนั ทสี่ องของการตรวจเยี่ยม ให้ตรวจซ้ำ� สายเดิม แต่จะสลับหนว่ ยของแตล่ ะสายก็ได้
4. คะแนนในการตรวจเยีย่ ม มคี ะแนนเต็ม 40 คะแนน โดยกำ�หนดดังตอ่ ไปนี้
4.1 คะแนนมาตรฐานประจำ�วันในแต่ละวัน ให้มีช่วงคะแนนแตกต่างกันวันละ
4 คะแนน จากนอ้ ยไปหามาก เชน่ การฝกึ อบรมหลกั สตู รผนู้ �ำ ยวุ กาชาด ซง่ึ ก�ำ หนดใหจ้ ดั อบรม 6 วนั 5 คนื
วนั แรกของการตรวจเยย่ี มคะแนนมาตรฐาน 26 คะแนน วนั ทส่ี องคะแนนมาตรฐานเพม่ิ เปน็ 30 คะแนน
เปน็ ต้น
4.2 คะแนนมาตรฐานวันสุดท้ายของการอยู่ค่ายต้องไม่ต�่ำกว่า 38 คะแนน
ของทกุ หลกั สตู รทม่ี กี ารตรวจเย่ียม

แนวปฏบิ ตั กิ ารจัดการฝึกอบรมเจ้าหน้าที่ 25
และผูบ้ งั คับบญั ชายวุ กาชาด

5. ให้มแี บบบนั ทกึ คะแนนการตรวจเย่ยี มประจ�ำ วัน (ดใู นภาคผนวก)
6. สง่ิ ท่ีคณะสายตรวจต้องตรวจและสังเกตขณะไปท�ำ การตรวจเยีย่ ม มดี ังน้ี
6.1 การปฏิบัติในการรับการตรวจเย่ียม ความพร้อมเพรียง เข้มแข็ง ถูกต้อง
ความสะอาดเรยี บรอ้ ยของร่างกาย ได้แก่ เล็บ ผม ผิวหนงั ฟัน ตา ปาก ฯลฯ และเครื่องแต่งกาย ได้แก่
หมวก ปา้ ยช่อื ผ้าผูกคอ รองเท้า เส้ือ กระโปรง เขม็ ขัด เครื่องหมายบริการ ฯลฯ
6.2 ความสะอาดและความเปน็ ระเบยี บเรยี บรอ้ ยในการจดั อปุ กรณส์ �ำหรบั รบั ประทาน
อาหาร และภาชนะส�ำหรับใสน่ ำ�้ ดืม่ การใชห้ ลมุ เปียก หลุมแหง้ (กรณีไม่มีหลุมเปียกหลุมแห้ง ให้ตรวจ
ท่ีทงิ้ ขยะแทน)
6.3 ความสะอาดและความเป็นระเบียบเรียบร้อยในการจัดภายในและภายนอกท่ีพัก
ไดแ้ ก่ เครอื่ งนอน ขันนำ�้ สบู่ รองเทา้ กระเปา๋ ไมก้ วาด จอบ เสยี ม มีด การตากผ้า ฯลฯ
6.4 ความคดิ รเิ รมิ่ สรา้ งสรรคใ์ นการจดั และตกแตง่ ภายใน และภายนอกทพ่ี กั ใหส้ วยงาม
น่าอยู่อาศัย
7. ถา้ คา่ ยฝกึ อบรมมสี ถานทแ่ี ละอปุ กรณเ์ พยี งพอทจ่ี ะท�ำ หลมุ เปยี กและหลมุ แหง้ ได้ ใหท้ �ำ
อย่างละ 1 หลุม มีขนาดพอเหมาะทจี่ ะใช้ไดด้ ีกบั จำ�นวนวนั ที่อยูค่ ่าย ให้ถอื ปฏิบัตดิ งั น้ี
7.1 บนปากหลุมเปียกมีตะแกรงรองรับเศษวัสดุปิดไว้ ก้นหลุมจะไม่มีเศษวัสดุอ่ืนอยู่
นอกจากประเภทน้ำ� เอาเศษวัสดุทตี่ ิดบนตะแกรงมาเทไวใ้ นหลมุ แห้ง
7.2 ก้นหลุมแห้งต้องมีเฉพาะขยะแห้ง และต้องเอาดินปากหลุมกลบขยะก้นหลุม
ทกุ วนั ก่อนการตรวจเยย่ี มตอนเชา้ (ขยะ ควรเปน็ ขยะทย่ี ่อยสลายตามธรรมชาตไิ ด้)
ดินท่ีขุดออกจากหลุมเปียกและหลุมแห้งเม่ือถึงวันสุดท้ายก่อนการตรวจเยี่ยม
จะต้องกลบหลุมให้เรียบร้อยเหมือนไม่มีรอยขุดไว้ กรณีไม่สามารถขุดหลุมเปียกหลุมแห้งได้ ให้ทำ�
ท่ีใส่ขยะแทน
8. การเก็บเครื่องนอนและของใชภ้ ายในและภายนอกท่พี ักใหป้ ฏิบตั ิดงั น้ี
8.1 ยดึ หลกั อนามยั เชน่ ไมต่ ากผา้ เปยี กไวใ้ นหอ้ งนอน หรอื รวมกบั ผา้ แหง้ ไมเ่ กบ็ ทนี่ อน
ของแต่ละคนมากองรวมไวใ้ นท่เี ดยี วกัน เป็นตน้
8.2 ยึดหลักขบวนการหมู่พวก สิ่งใดเหมือนกันหรือคล้ายกัน หรือใช้งานในลักษณะ
ใกลเ้ คียงกัน ใหเ้ กบ็ ไว้เป็นหมวดหมู่ เชน่ แปรงสีฟนั ยาสีฟนั ขันน้ำ� สบู่ เป็นต้น การเกบ็ เครอ่ื งนอน
ของแต่ละคน ควรวางผ้าหม่ มุ้ง หมอน ใหเ้ หมือนกัน โดยยึดหลกั ความสะอาดเรยี บร้อยเป็นส�ำคัญ
9. ใหห้ วั หนา้ สายตรวจถามทกุ ข์ สขุ และความเปน็ อยขู่ องผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมตามสมควร

26 แนวปฏิบัตกิ ารจดั การฝึกอบรมเจ้าหนา้ ที่
และผ้บู งั คับบญั ชายุวกาชาด

10. การตรวจเยย่ี มในแตล่ ะวัน มีแนวปฏิบัตดิ ังน้ี
10.1 ให้คณะสายตรวจแยกกันไปตรวจเย่ียมตามสายท่ีก�ำหนด โดยวันแรกของ
การตรวจเย่ียม คณะสายตรวจแต่ละสายจะตรวจเย่ียมเรียงตามล�ำดับหน่วยสี วันต่อไปให้ตรวจ
ซ�้ำสายเดมิ แต่จะสลบั หน่วยสีในแต่ละสายได้ เช่น วนั แรกคณะสายตรวจสายท่ี 1 ตรวจเยี่ยมหน่วยสี
เหลอื ง ชมพู และเขยี วตามล�ำดบั วนั ตอ่ ไปคณะสายตวจสายท่ี 1 ตรวจเยย่ี มซำ้� สายเดมิ แตจ่ ะตรวจเยย่ี ม
สลบั เปน็ หนว่ ยสีชมพู หรอื สเี ขยี วก่อนก็ได้ แลว้ ตามด้วยหน่วยสีท่ีเหลอื ในสายเดียวกัน เป็นตน้
10.2 วนั ทสี่ ามของการตรวจเยย่ี ม คณะสายตรวจชุดเดียวกับวันแรกท�ำ หน้าทตี่ รวจ
ตามสายตรวจเดิม และให้หัวหน้าหน่วย หรือผู้แทนของทุกหน่วย เป็นผู้ติดตามคณะสายตรวจไป
สงั เกตการณ์ และดูวธิ ีการตรวจเยี่ยม
10.3 วันที่ส่ี จัดให้ผู้ติดตาม ซึ่งเป็นผู้สังเกตการณ์ในวันท่ีสามน้ัน ออกไปตรวจเย่ียม
ตามสายท่ีกำ�หนดแทนคณะสายตรวจ โดยสับเปลี่ยนสายกันไม่ให้ตรงกับหน่วยของตนเอง และ
ให้คณะสายตรวจติดตามไปสงั เกตการณ์อยา่ งนอ้ ยสายละ 1 คน
10.3.1 ให้หัวหน้าหน่วยหรือผู้แทนหน่วยท่ีไปตรวจเยี่ยม ยืนเข้าแถว
หน้ากระดานหลงั เสาธง รายงานผลการตรวจเยีย่ มในพธิ หี น้าเสาธงทุกคน
10.3.2 วันสุดท้ายของการฝึกอบรม จัดให้ผู้ติดตามซ่ึงเป็นผู้สังเกตการณ์
ออกไปตรวจเยย่ี มและให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมทำ�หน้าที่เป็นพิธีกร 1 คน และประธานรุ่นทำ�หน้าที่
เปน็ ผอู้ ำ�นวยการฝกึ อบรม
11. การฝึกอบรมแต่ละหลักสูตรมีจำ�นวนวันไม่เท่ากัน ดังนั้น การสับเปลี่ยนสายตรวจ
และการให้หัวหน้าหน่วยไปสังเกตการณ์ ให้พิจารณาโดยคำ�นวณตามจำ�นวนวัน เวลา ท่ีกำ�หนดไว้
ในแต่ละหลักสูตรเป็นเกณฑ์ ให้หัวหน้าหน่วยติดตามการตรวจเย่ียมก่อนวันสุดท้ายของการฝึกอบรม
เช่น หลักสูตรผู้นำ�ยุวกาชาด ให้หัวหน้าหน่วยติดตามการตรวจเยี่ยมวันท่ี 5 ของการฝึกอบรม และ
หลกั สตู รผบู้ รหิ ารงานยวุ กาชาด ใหห้ วั หนา้ หนว่ ยตดิ ตามการตรวจเยย่ี มวนั ที่ 4 ของการฝกึ อบรม เปน็ ตน้
12. การปฏิบัตขิ องผรู้ บั การตรวจเย่ยี มและคณะสายตรวจ มีแนวปฏิบัติดงั นี้
12.1 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมเข้าแถวหน้ากระดานแถวเดียวหน้าท่ีพักเป็นหน่วยสี
เพอ่ื รอรับการตรวจเยย่ี ม โดยหัวหน้าหน่วยอยูห่ วั แถว รองหวั หน้าหนว่ ยอย่ทู า้ ยแถว
12.2 เม่ือคณะสายตรวจ จะตรวจหน่วยใด ให้หัวหน้าสายตรวจ ยืนห่างจาก
หัวหน้าหน่วยประมาณ 3 ก้าว คณะสายตรวจเยี่ยมยืนด้านซ้ายแนวเดียวกับหัวหน้าสายตรวจ
หัวหน้าหน่วยส่ัง “หน่วยสี....ตรง” “วันทยหัตถ์” (คณะสายตรวจทำ�วันทยหัตถ์รับ) หัวหน้าหน่วย
ลดมือลงแล้วก้าวออกไปข้างหน้า 1 ก้าว ทำ�วันทยหัตถ์และรายงานว่า “หน่วยสี....มีสมาชิก....คน
ชาย...คน หญงิ ....คน (หรอื ชายทง้ั หมด หรือหญงิ ท้งั หมด) พร้อมที่จะรบั การตรวจแลว้ คะ่ (ครบั )”

แนวปฏิบตั ิการจดั การฝึกอบรมเจา้ หน้าท่ี 27
และผ้บู ังคบั บัญชายวุ กาชาด

12.3 เมอ่ื รายงานเสรจ็ แลว้ หวั หนา้ หนว่ ยลดมอื ลง ถอยหลงั กลบั เขา้ ทเี่ ดมิ ท�ำ วนั ทยหตั ถ์
และสั่ง “มือลง” “พกั ” คณะสายตรวจลดมือลง
12.4 หวั หนา้ สายตรวจกา้ วไปขา้ งหน้าหนงึ่ กา้ ว เพอ่ื ตรวจดา้ นหนา้ ของหัวหนา้ หน่วย

(ระหว่างน้ีให้คณะสายตรวจแยกไปตรวจภายในและภายนอกท่ีพัก) หัวหน้าหน่วยปฏิบัติท่าตรง
โดยอัตโนมัติ เมื่อตรวจด้านหน้าเสร็จแล้ว หัวหน้าสายตรวจสั่ง “หัวหน้าหน่วย กลับหลัง - หัน”
เพ่อื ตรวจด้านหลังของหัวหน้าหนว่ ย และสัง่ “กลับหลัง - หัน” อีกคร้ังหนึง่
12.5 หัวหน้าสายตรวจเดินไปตรวจสมาชิกคนต่อไปในหน่วย ในลักษณะสืบเท้าไป

ด้านข้างทางขวามือ ขณะเดียวกันให้หัวหน้าหน่วยก้าวออกมายืนด้านซ้ายมือของหัวหน้าสายตรวจ

ในแนวเดียวกัน เม่ือหัวหน้าสายตรวจสืบเท้าไปทางด้านขวา หัวหน้าหน่วยจะต้องสืบเท้าตาม

ในลักษณะเดยี วกนั จนครบทุกคน เพือ่ รบั ฟงั คำ�แนะนำ�จากหัวหนา้ สายตรวจ ขณะท่หี ัวหน้าสายตรวจ

เดินไปตรวจผู้ใดให้ผู้น้ันปฏิบัติท่าตรงโดยอัตโนมัติ เมื่อผู้ตรวจผ่านไปแล้วก็ให้ผู้นั้นปฏิบัติท่าพัก

โดยอัตโนมัติเชน่ เดยี วกัน

12.6 เม่ือหัวหน้าสายตรวจ ตรวจมาถึงรองหัวหน้าหน่วย และตรวจด้านหน้าของ
รองหัวหน้าหน่วยแล้ว หัวหน้าสายตรวจสั่ง “รองหัวหน้าหน่วย กลับหลัง - หัน” เพื่อตรวจ
ด้านหลังของรองหัวหน้าหน่วย และส่ัง “กลับหลัง - หัน” อีกครั้งหน่ึง เมื่อรองหัวหน้าหน่วยรับ
การตรวจเสรจ็ แลว้ หวั หนา้ สายตรวจแจง้ ใหร้ องหวั หนา้ หนว่ ยตามคณะสายตรวจ ซงึ่ เขา้ ไปตรวจภายใน

และภายนอกท่ีพักอยู่ก่อนแล้ว เพ่ือรับคำ�แนะนำ�จากคณะสายตรวจมาปรับปรุงแก้ไข ให้รองหัวหน้า

หน่วยทำ�วันทยหัตถ์ (หัวหน้าสายตรวจทำ�วันทยหัตถ์รับ แล้วลดมือลง) รองหัวหน้าหน่วยลดมือลง

แล้วแยกออกจากแถว

28 แนวปฏบิ ตั ิการจดั การฝึกอบรมเจ้าหน้าท่ี
และผ้บู งั คบั บญั ชายวุ กาชาด

12.7 เม่ือหัวหน้าสายตรวจ ตรวจด้านหน้าเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้เดินอ้อมหลังแถว
เพ่ือตรวจด้านหลัง โดยตรวจจากท้ายแถวไปหัวแถว ในลักษณะสืบเท้าไปด้านข้างทางขวามือ
หัวหน้าหน่วยสืบเท้าตามไปเช่นเดียวกับการตรวจด้านหน้า โดยให้ทุกคนในแถวอยู่ในท่าพัก
เม่ือตรวจคนสุดท้ายเสร็จ (คนที่สองซ่ึงยืนติดกับหัวหน้าหน่วย) ให้หัวหน้าหน่วยเข้าแถวตามเดิม
หวั หนา้ สายตรวจยนื ตรงกลางแถวเพอ่ื สนทนา ถามทกุ ข์ สขุ จนกวา่ คณะสายตรวจและรองหวั หนา้ หนว่ ย
จะกลับมา

การตรวจเครื่องแตง่ กายของหัวหนา้ หน่วย

ภาพท่ี 1 ตรวจด้านหนา้ ภาพท่ี 2 ตรวจดา้ นหลัง

12.8 เมื่อรองหัวหน้าหน่วยกลับจากการตามคณะสายตรวจแล้ว ต้องกลับมาเข้าแถว
ตามเดมิ ใหข้ ออนญุ าตหวั หนา้ สายตรวจกอ่ นเขา้ แถว โดยยนื อยทู่ า้ ยแถว ดา้ นหนา้ หา่ งจากแถวประมาณ
1 ก้าว หนั หนา้ ไปทางหัวหน้าสายตรวจ ทำ�วนั ทยหัตถ์ แลว้ พดู วา่ “ขออนุญาตเขา้ แถวค่ะ (ครับ)”
(หวั หนา้ สายตรวจท�ำ วนั ทยหตั ถร์ บั แลว้ ลดมอื ลง) เมอ่ื หวั หนา้ สายตรวจอนญุ าตแลว้ ใหร้ องหวั หนา้ หนว่ ย
ลดมอื ลงกลบั เข้าแถวตามเดมิ

การขออนุญาตเขา้ แถวของรองหัวหนา้ หน่วย

แนวปฏิบัติการจดั การฝึกอบรมเจา้ หน้าท่ี 29
และผบู้ ังคบั บัญชายุวกาชาด

12.9 เม่ือคณะสายตรวจ ตรวจเสร็จเรียบร้อยแล้ว ให้หัวหน้าสายตรวจยืนห่างจาก
หัวหน้าหน่วย ประมาณ 3 ก้าว คณะสายตรวจยืนด้านซ้ายมือของหัวหน้าสายตรวจแนวเดียวกับ
หวั หนา้ สายตรวจ หวั หนา้ หนว่ ยสงั่ “หนว่ ยส.ี ...ตรง” “วนั ทยหตั ถ”์ (คณะสายตรวจท�ำ วนั ทยหตั ถร์ บั )
แล้วพูดว่า “ขอบคุณค่ะ (ครับ)” โดยไม่ต้องก้าวออกมาจากแถว หลังจากน้ันหัวหน้าหน่วยส่ัง
“มือลง” “พัก” (คณะสายตรวจลดมอื ลง แล้วไปตรวจหนว่ ยถดั ไป)
12.10 เมื่อคณะสายตรวจผ่านไปแล้ว ให้หัวหน้าหน่วยก้าวออกมาด้านหน้าของแถว
ยืนตรงกลางแถว หันหน้าเข้าหาสมาชิกในหน่วยของตนเอง แล้วแจ้งเร่ืองท่ีหัวหน้าสายตรวจแนะนำ�
พร้อมท้งั ข้อเสนอแนะ เพอื่ ปรับปรงุ แกไ้ ข เสร็จแลว้ หวั หน้าหน่วยกลับไปยนื เขา้ แถวที่เดมิ รองหวั หน้า
หน่วยก้าวออกมาด้านหน้าของแถว และปฏิบัติเช่นเดียวกับหัวหน้าหน่วย เม่ือรองหัวหน้าหน่วย
แจ้งความเห็นและข้อเสนอแนะของคณะสายตรวจท่ีตรวจภายในที่พักและภายนอกท่ีพักเสร็จแล้ว
ให้กลบั ไปยืนเข้าแถวทีเ่ ดิม จากนั้น หัวหนา้ หนว่ ย สงั่ “หน่วยส.ี ...ตรง” “แยกแถว” เตรียมพร้อมไป
เขา้ แถวในพธิ ีหนา้ เสาธง
13. การรายงานผลการตรวจเย่ียม ให้คณะสายตรวจรายงานผลการตรวจเย่ียม
ในพธิ หี น้าเสาธงตอนเช้า โดยถือปฏบิ ตั ิดงั นี้
13.1 ให้คณะสายตรวจสรุปผลการตรวจเยี่ยมของแต่ละสาย แล้วลงนามรับรอง
ในใบรายงานการตรวจเยย่ี ม ก่อนการรายงานการตรวจเยยี่ ม
13.2 วนั แรกของการตรวจเยยี่ ม ใหผ้ ู้ตรวจรายงานผลการตรวจเยยี่ มทุกคน วนั ต่อไป
ใหห้ วั หนา้ สายตรวจแตล่ ะสายเปน็ ผรู้ ายงานเพยี งคนเดยี ว หรอื จะมอบใหผ้ ตู้ รวจทา่ นอนื่ ในสายเดยี วกนั
เป็นผู้รายงานก็ได้ สำ�หรับการรายงานผลการตรวจหน่วยบริการ ให้ปฏิบัติหลังจากการรายงานผล
การตรวจเย่ียมของทกุ สายแลว้
13.3 การรายงานผลการตรวจเย่ียม ให้กล่าวถึงข้อดที คี่ วรชมเชยกอ่ น โดยไมต่ ้องระบุ
หน่วยสีท่ีได้รับคำ�ชมเชย แล้วจึงเสนอแนะการปรับปรุงภายหลัง โดยไม่ต้องระบุหน่วยสี ให้กล่าว
แต่ข้อเท็จจริงท่ัวไป ผู้รายงานผลการตรวจเย่ียมไม่ต้องบอกคะแนนท่ีได้ ให้ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม
เปน็ ผูก้ ล่าวสรปุ
ขอ้ เสนอแนะเพมิ่ เตมิ อาจมกี ารนดั หมายใหส้ ายตรวจสายท่ี 1 เขา้ แถวดา้ นขวามอื
ของผู้อำ�นวยการฝึกอบรม สายตรวจสายท่ี 2 และผู้ตรวจหน่วยบริการเข้าแถวด้านซ้ายมือของ
ผอู้ ำ�นวยการฝกึ อบรม เพือ่ ความสะดวกและเรยี บร้อย
13.4 ให้หัวหน้าสายตรวจมอบใบรายงานผลการตรวจเยี่ยมแก่ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม
หลงั จากรายงานผลการตรวจเยี่ยมจบแล้ว

30 แนวปฏบิ ัติการจดั การฝกึ อบรมเจ้าหน้าท่ี
และผบู้ งั คบั บัญชายวุ กาชาด

ธงท่ใี ชใ้ นการอย่คู า่ ยพกั แรม
1. เสาธงท�ำ ได้ 2 แบบ อยา่ งใดอยา่ งหนึ่ง คือ
1.1 แบบที่ 1 มีเสาธง 3 เสา ให้เสาธงชาติอยู่ตรงกลาง ความสูงพอประมาณ
แต่ให้สงู กวา่ อีก 2 เสา สว่ นเสาธงยุวกาชาดและธงมาตรฐานใหญ่มีความสงู เท่ากนั (แบบท่ี 1)
1.2 แบบท่ี2 ตง้ั เสาธงเดยี ว แตม่ คี านพาดขวางส�ำ หรบั ชกั ธงยวุ กาชาดและธงมาตรฐานใหญ่
(แบบท่ี 2)

ภาพเสาธง (มองจากด้านหนา้ ) ภาพเสาธง (มองจากดา้ นหลงั )

2. ผนื ธง มดี งั น้ี
2.1 ธงชาติ ขนาด กว้าง 80 เซนตเิ มตร ยาว 120 เซนตเิ มตร
2.2 ธงยวุ กาชาด ขนาด กวา้ ง 80 เซนตเิ มตร ยาว 120 เซนตเิ มตร ใชเ้ ปน็ ธงประจ�ำ คา่ ย
2.3 ธงมาตรฐานใหญ่ ทำ�ด้วยผ้าสีขาวเป็นรูปสามเหลี่ยมหน้าจั่ว ขนาดฐานยาว
80 เซนตเิ มตร และอกี 2 ด้าน ยาวดา้ นละ 120 เซนติเมตร มขี อบทำ�ด้วยแถบผา้ สีกรมท่าขนาดกวา้ ง
5 เซนตเิ มตร มีเครอ่ื งหมายยุวกาชาดขนาดเหมาะสมอย่ตู รงกลางทัง้ 2 ด้าน

แนวปฏิบตั กิ ารจัดการฝกึ อบรมเจ้าหนา้ ที่ 31
และผูบ้ ังคับบัญชายุวกาชาด

2.4 ธงมาตรฐานเล็ก ทำ�ด้วยผ้าสีขาวเป็นรูปสามเหล่ียมหน้าจั่ว ขนาดฐานยาว
20 เซนติเมตรและอกี 2 ด้าน ยาวดา้ นละ 35 เซนติเมตร มีเครือ่ งหมายยุวกาชาด ขนาดเหมาะสม
อยู่ตรงกลางทัง้ 2 ด้าน และมคี นั ธงยาวพอสมควร

ธงชาติ ธงยุวกาชาด

ธงมาตรฐานใหญ่ ธงมาตรฐานเล็ก

3. การใช้ธง
3.1 ธงชาติ ชักขึ้นสู่ยอดเสาในพิธีเปิด ชักลงในพิธีปิด และชักข้ึนในพิธีหน้าเสาธง
เวลา 08.00 น. และชักลงเวลา 18.00 น. ทกุ วนั
3.2 ธงยวุ กาชาด ชกั ขนึ้ สยู่ อดเสาในพิธีเปดิ และชกั ลงในพธิ ีปิดการฝกึ อบรม
3.3 ธงมาตรฐานใหญ่ ชักข้ึนเมื่อทุกหน่วยได้รับธงมาตรฐานเล็ก และชักลงทุกวัน
หลังจากชกั ธงชาตลิ งประจ�ำ วนั ในเวลา 18.00 น. แล้ว
3.4 ธงมาตรฐานเล็ก ใช้สำ�หรับมอบให้หน่วยท่ีได้คะแนนการตรวจเย่ียมถึงเกณฑ์
มาตรฐานของแตล่ ะวนั และนำ�ไปประดับไว้หน้าที่พัก

32 แนวปฏบิ ัติการจัดการฝกึ อบรมเจา้ หน้าท่ี
และผบู้ งั คบั บญั ชายุวกาชาด

4. การชักธงชาติลงประจ�ำวัน ก่อนเวลา 18.00 น. ให้ผู้แทนหน่วยบริการ 3 คน
แต่งเคร่ืองแบบยุวกาชาด ท�ำหน้าที่ในการชักธงชาติลง โดยให้ท�ำหน้าที่เป่าสัญญาณนกหวีด 1 คน
อีก 2 คน ท�ำหนา้ ทีช่ ักธงชาตลิ ง
ผู้ชักธงยนื ห่างจากเสาธงประมาณ 3 ก้าว ผู้ท�ำหน้าท่ีเป่าสัญญาณนกหวดี ยนื ด้านหลงั
ผู้ชักธง (ยืนตรงกลางระหว่างผู้ชักธงทั้ง 2 คน ในระยะห่างพอประมาณ) ผู้ชักธงที่ยืนอยู่ทางด้าน
ขวามือสั่ง “แถว - ตรง” “วันทยหัตถ์” “มือลง” (ทั้ง 3 คน ท�ำวันทยหัตถ์ และมือลงพร้อมกัน)
แล้วก้าวเข้าไปข้างหน้า 2 ก้าว เท้าชิดปลดเชือกธง ถอยหลังกลับมายืนท่ีเดิม ส่งเชือกธง
ให้คนทางซ้ายมือ เมื่อถึงเวลา 18.00 น. เป่าสัญญาณนกหวีดชักธงชาติลงประจ�ำวัน
(ให้ผู้ท�ำหน้าท่ีเป่าสัญญาณนกหวีดท�ำวันทยหัตถ์ด้วย) คนทางขวาเป็นผู้ชักธงลงอย่างสม่�ำเสมอ และ
ขณะชักธงชาติลงผู้ท่ีอยู่ในบริเวณนั้นหยุดปฏิบัติภารกิช่ัวคราว แล้วยืนตรงหันหน้าไปทางเสาธง
เพ่ือเคารพธงชาติ เมื่อชักธงชาติลงจากยอดเสาแล้ว ให้คนทางขวาเป็นผู้ผูกเชือกธง
กรณีมีธงมาตรฐานใหญ่ข้ึนในพิธีหน้าเสาธงตอนเช้า ให้ชักธงมาตรฐานใหญ่ลงด้วย
โดยหลังจากชักธงชาติลงแล้วให้ผู้ชักธงทั้ง 2 คน เคล่ือนตัวไปทางขวา ชักธงมาตรฐานใหญ่ลง
โดยไม่ต้องใช้สัญญาณนกหวีด และให้ชักธงลงตามปกติ เม่ือชักธงลงเสร็จเรียบร้อยแล้ว
ให้ผู้ผูกเชือกธงถอยหลังกลับเข้าท่ีเดิมแล้วส่ัง “วันทยหัตถ์” “มือลง” “ขวา - หัน”
ทั้ง 3 คนแยกยา้ ยไป

ผู้ท�ำ หน้าทีเ่ ป่าสญั ญาณนกหวดี

การปฏิบตั ใิ นการชักธงชาตลิ งประจ�ำ วัน

แนวปฏิบตั ิการจัดการฝกึ อบรมเจ้าหนา้ ท่ี 33
และผบู้ ังคับบัญชายุวกาชาด

พิธีหน้าเสาธง

ระหว่างอยู่ค่ายพักแรม ต้องมีพิธีหน้าเสาธงในสนามเวลาประมาณ 08.00 น. ทุกวัน
ใหถ้ ือปฏบิ ตั ดิ งั นี้
1. พธิ ีกรยืนหน้าเสาธง หา่ งจากเสาธงประมาณ 3 กา้ ว ใชส้ ัญญาณนกหวีดเรยี กทั้งหมด
พิธกี รส่ัง “แถว” แล้วทำ�สญั ญาณมือแถวครง่ึ วงกลม ผ้เู ขา้ รบั การฝกึ อบรมทง้ั หมดเข้าแถวคร่งึ วงกลม
เรียงลำ�ดับตามหน่วยสี หน่วยแรก (หน่วยบริการใหม่) อยู่ทางซ้ายมือของพิธีกร และหน่วยสุดท้าย
(หนว่ ยบรกิ ารเกา่ ) อยทู่ างขวามอื ของพธิ กี ร แตล่ ะหนว่ ยยนื หา่ งกนั 1 ชว่ งแขน แตล่ ะคนในหนว่ ยหา่ งกนั
1 ช่วงศอก หัวหน้าหน่วยอยู่ทางขวาของแถว รองหัวหน้าหน่วยอยู่ท้ายแถวเสมอ หัวหน้าหน่วย
ของหน่วยบริการใหม่หน่วยแรกยืนอยู่แนวเดียวกับพิธีกรด้านซ้ายมือ และรองหัวหน้าหน่วย
ของหน่วยบริการเก่าหน่วยสุดท้ายยืนอยู่แนวเดียวกับพิธีกรด้านขวามือ โดยให้อยู่ห่างจาก
พธิ ีกรในระยะเทา่ กัน เมอื่ จัดแถวเรยี บร้อยแล้ว พิธีกรส่ัง “น่ิง” แล้วสงั่ “พกั ” ส�ำ หรับวนั ตอ่ ๆ ไป
หนว่ ยบรกิ ารท่ีทำ�หนา้ ท่ีแลว้ ให้เขา้ แถวตอ่ เป็นหน่วยสดุ ท้าย ตามลำ�ดับ
ระหว่างท่ีผู้เข้ารบั การฝกึ อบรมกำ�ลังจัดแถว ผอู้ ำ�นวยการฝกึ อบรม วิทยากร เข้าแถว
หนา้ กระดานหลงั เสาธง หา่ งจากเสาธงประมาณ 3 กา้ ว หนั หนา้ ไปทางผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม ผอู้ �ำ นวยการ
ฝกึ อบรมยืนอย่กู ลางแถว ตรงกบั เสาธง (ดังภาพที่ หน้า 17)
2. พิธีกรนดั หมายผแู้ ทนหน่วยบรกิ าร ท�ำ หนา้ ทีช่ กั ธงชาติ 2 คน น�ำ ร้องเพลงชาติ 1 คน
น�ำ สวดมนต์ 1 คน จากน้ันพิธกี รเดนิ ไปยนื อยูด่ ้านขวาหรือด้านซ้ายของเสาธง
3. พิธีกรเชิญผู้แทนหน่วยบริการท้ัง 2 คน ชักธงชาติขึ้นสู่ยอดเสา โดยยืนเป็นแถว
หนา้ กระดานหนา้ เสาธง หา่ งจากเสาธงประมาณ 3 กา้ ว แลว้ ท�ำ ความเคารพโดยคนขวาสง่ั “แถว - ตรง”
“วนั ทยหตั ถ”์ “มอื ลง” คนทางขวา กา้ วเทา้ ไปขา้ งหนา้ 2 กา้ ว เทา้ ชดิ ปลดเชอื กและถอยกลบั มายนื ทเี่ ดมิ
สง่ เชอื กใหค้ นทางซา้ ย แลว้ สง่ั “พกั ” (การกา้ วไปขา้ งหนา้ และกา้ วถอยหลงั ควรกา้ วเทา้ ซา้ ยกอ่ นเสมอ)
4. พิธีกรสั่ง “เคารพธงชาติ ทั้งหมด - ตรง” “วันทยหัตถ์” ให้ทุกคนทำ�วันทยหัตถ์
พรอ้ มกนั ผแู้ ทนหนว่ ยบรกิ าร 1 คน น�ำ รอ้ งเพลงชาติ ทกุ คนรอ้ งรบั ตอ่ ไปพรอ้ มกนั จนจบ การชกั ธงชาติ
จะต้องให้ธงขึ้นทางขวามือ โดยให้คนทางซ้ายมือเป็นผู้ชักธงขึ้น ขณะท่ีชักธงน้ัน เชือกจะต้อง
ตึงอยู่เสมอ เม่ือชักธงชาติสู่ยอดเสาแล้ว ให้คนทางขวาทำ�หน้าท่ีเป็นผู้ผูกเชือกธง แล้วถอยหลังกลับ
เข้าท่ีเดิม เม่ือเสร็จเรียบร้อยคนทางขวาสั่ง “วันทยหัตถ์” “มือลง” (พิธีกร และคณะวิทยากร
ที่ยืนด้านหลังเสาธง เอามือลงพร้อมกันผู้ชักธง) แล้วสั่ง “ขวา - หัน” กลับไปเข้าแถวตามเดิม
และทำ�วันทยหัตถ์เหมือนกับสมาชิกทุกคนในแถว พิธีกรสั่ง “มือลง” ทุกคนเอามือลงแขนอยู่ข้าง
ลำ�ตัวในท่าตรง

34 แนวปฏบิ ตั ิการจัดการฝึกอบรมเจา้ หน้าท่ี
และผู้บงั คบั บัญชายุวกาชาด

5. พธิ กี รสงั่ “ถอดหมวก” ใหท้ กุ คนใชม้ อื ขวาจบั ทก่ี ะบงั หนา้ หมวก แลว้ ถอดหมวก แขนอยู่
ข้างลำ�ตัว พิธีกรสั่ง “เตรียมสวดมนต์” ทุกคนประนมมือ โดยให้กะบังหน้าหมวกอยู่ระหว่างฝ่ามือ
ตัวหมวกขนานกับลำ�ตัว และให้ด้านในของหมวกหันไปทางซ้าย ผู้แทนหน่วยบริการนำ�สวดมนต์
บทบูชาพระรัตนตรัย (นำ�สวดทีละวรรค) เสร็จแล้วให้ลดมือลง โดยมือขวาจับท่ีกะบังหน้าหมวก
แขนอยูข่ ้างล�ำ ตัว
6. พิธีกรสั่ง “สงบน่ิง เพ่ือระลึกถึง.....ปฏิบัติ” ทุกคนก้มศีรษะเล็กน้อย มือขวา
(ที่ถือหมวก) ทับมือซ้ายไว้ข้างหน้าในระดับต�่ำกว่าเอว โดยกิริยาส�ำรวมเป็นเวลา 1 นาที พิธีกรส่ัง
“สวมหมวก” ใหย้ กมือขวาที่จบั กระบงั หนา้ หมวกขึน้ สวมหมวก โดยใช้มือซา้ ยช่วยประคองดา้ นหลงั
เพื่อจัดหมวก และลดมอื ลงในท่าตรง เม่ือทกุ คนสวมหมวกเรียบรอ้ ยแล้ว สง่ั “พัก”
การสงบนิ่ง อาจสั่งให้ระลึกถึงผู้มีพระคุณท่ัวไป หรือผู้มีพระคุณต่อกิจการกาชาด
และยุวกาชาด
หมายเหตุ การปฏบิ ัติในขอ้ 5 และขอ้ 6 กรณนี บั ถือศาสนาอืน่ หรอื มหี ลายศาสนา
ใหป้ ฏบิ ตั ติ ามขนบธรรมเนยี ม จารตี ประเพณี วฒั นธรรมทอ้ งถน่ิ โดยเนน้ ใหท้ กุ ศาสนาไดป้ ฏบิ ตั ศิ าสนกจิ
7. พิธีกรเชิญผู้อำ�นวยการฝึกอบรม (โดยการทำ�วันทยหัตถ์ และผู้อำ�นวยการฝึกอบรม
ทำ�วันทยหัตถ์รับ แล้วลดมอื ลง) ผอู้ ำ�นวยการฝึกอบรมไปท่ีหน้าเสาธง และพธิ กี รสง่ั “ทัง้ หมด - ตรง”
“วันทยหัตถ์” “มือลง” (ให้ทุกคนทำ�วันทยหัตถ์ตามคำ�ส่ัง ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ
แล้วลดมือลง) แล้วส่ัง “พัก” ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมกล่าวถึงการอยู่ค่ายและการตรวจเยี่ยม
โดยให้คณะสายตรวจรายงานผลการตรวจเย่ียม รวมทั้งให้ผู้ตรวจหน่วยบริการ รายงานผลการตรวจ
การปฏิบตั งิ านของหนว่ ยบริการด้วย
8. การรายงานการตรวจเยย่ี ม และการรายงานการตรวจหนว่ ยบรกิ าร เมอ่ื ผอู้ �ำ นวยการ
ฝกึ อบรมเชญิ หวั หนา้ สายตรวจ (เชญิ ทลี ะสาย) ใหห้ วั หนา้ สายตรวจออกไปยนื แนวเดยี วกบั ผอู้ �ำ นวยการ
ฝกึ อบรมดา้ นซา้ ยหรอื ดา้ นขวากไ็ ด้ หนั หนา้ เขา้ หาผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมและท�ำ วนั ทยหตั ถ์ แลว้ ลดมอื ลง
(ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ แล้วลดมือลง) เสร็จแล้วหันหน้าไปทางผู้เข้ารับการฝึกอบรม
รายงานผลการตรวจเยี่ยมต่อผู้อำ�นวยการฝึกอบรม และผู้เข้ารับการฝึกอบรม จบแล้วส่งใบรายงาน
ให้ผู้อำ�นวยการฝึกอบรม ทำ�วันทยหัตถ์ แล้วลดมือลง (ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ
แล้วลดมือลง) กลับเข้าท่ีเดิม (การรายงานอาจยืนระดับเดียวกับผู้อำ�นวยการฝึกอบรม
หรอื กา้ วออกไปขา้ งหนา้ 1 กา้ ว) (ดแู นวปฏบิ ตั ใิ นการรายงานผลการตรวจเยยี่ มในหวั ขอ้ การตรวจเยย่ี ม
ข้อ 12 หน้า 26) ผตู้ รวจคนตอ่ ไปออกมารายงานการตรวจเยย่ี มตามล�ำ ดบั (โดยไมต่ อ้ งสง่ ใบคะแนน)
เมอ่ื คณะสายตรวจทง้ั 2 สาย รายงานผลการตรวจเยี่ยมเสร็จแล้ว ผู้ตรวจหน่วยบริการรายงานผล
การตรวจการปฏบิ ตั งิ านของหนว่ ยบรกิ าร โดยปฏบิ ัติเช่นเดียวกบั หวั หน้าสายตรวจ

แนวปฏิบตั กิ ารจัดการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ี 35
และผู้บงั คับบญั ชายวุ กาชาด

ข้อเสนอแนะเพิ่มเติม การออกไปรายงานผลการตรวจเย่ียม คณะสายตรวจ
ควรนัดหมายการยืนและการออกจากแถว แล้วรายงานผลการตรวจเพอ่ื ความเปน็ ระเบียบเรยี บรอ้ ย

เมื่อคณะสายตรวจหรือผู้ที่ได้รับมอบหมายรายงานผลครบทุกคนแล้ว ผู้อำ�นวยการ

ฝึกอบรมกลา่ วสรปุ และมอบธงมาตรฐานเล็กให้กับหนว่ ยทไี่ ดร้ บั คะแนนถงึ เกณฑ์มาตรฐาน
9. การรบั ธงมาตรฐานเลก็ เมอ่ื ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมเชญิ หนว่ ยสใี ดออกไปรบั ธงมาตรฐานเลก็
ให้หัวหน้าหน่วยสีนั้น วิ่งออกไปยืนเข้าแถวหน้ากระดาน คนแรกยืนตรงหน้าผู้อำ�นวยการฝึกอบรม

ห่างประมาณ 3 ก้าว คนต่อไปยืนต่อแถวทางซ้ายมือของคนแรกตามลำ�ดับก่อน - หลัง ครบแล้ว
คนทางขวาสดุ ของแถวสงั่ “แถว - ตรง” “วนั ทยหตั ถ”์ “มอื ลง” (ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมท�ำ วนั ทยหตั ถร์ บั
แล้วลดมือลง) แล้วก้าวเท้าซ้ายไปข้างหน้า 1 ก้าว เท้าชิด ทำ�วันทยหัตถ์ ลดมือลงรับธงด้วยมือขวา

แล้วเปล่ียนไปถือด้วยมือซ้าย ทำ�วันทยหัตถ์ ลดมือลง (ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ

แล้วลดมือลง) เม่ือรับธงจากผู้อำ�นวยการฝึกอบรมแล้ว ให้ถอยกลับมายืนที่เดิม จากนั้น

ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมจะสืบเท้าไปทางขวามือให้ตรงกับหัวหน้าหน่วยคนต่อไป (การรับธงให้ปฏิบัติ

เช่นเดียวกับคนแรก) เมื่อรับธงมาตรฐานเล็กครบแล้ว ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมกลับมายืนจุดเดิม
คนทางขวาสุดของแถวส่ัง “วันทยหัตถ์” “มือลง” (ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมทำ�วันทยหัตถ์รับ
แลว้ ลดมือลง) “ขวา - หนั ” วง่ิ กลับท่เี ดมิ
10. ผู้อำ�นวยการฝึกอบรมสรุปผลรายงานการตรวจเย่ียม การทำ�งานของหน่วยบริการ
และการฝึกอบรมของวันท่ีผ่านมา ให้ข้อคิด แนวปฏิบัติส้ัน ๆ จบแล้วพิธีกรสั่ง “ทั้งหมด - ตรง”
“วันทยหัตถ”์ “มือลง” ผอู้ �ำ นวยการฝกึ อบรมท�ำ วันทยหตั ถร์ บั ลดมือลง แลว้ เดนิ กลบั ไปยนื ดา้ นหลงั
เสาธง พิธกี รส่งั “พกั ”
11. ถ้าทุกหน่วยได้รับธงมาตรฐานเล็กครบในวันใด จะต้องชักธงมาตรฐานใหญ่ข้ึน
สยู่ อดเสา เพ่ือแสดงใหเ้ หน็ วา่ การจัดค่ายได้เกณฑ์มาตรฐาน โดยใหพ้ ิธกี รนดั หมายผูแ้ ทนหนว่ ยบรกิ าร
2 คน ทำ�หน้าท่ีชักธงมาตรฐานใหญ่ ผู้แทนหนว่ ยบริการทัง้ 2 คน ยืนเป็นแถวหน้ากระดานหน้าเสาธง
ห่างจากเสาธงประมาณ 3 ก้าว คนขวามือสั่ง “แถว - ตรง” “วันทยหัตถ์” “มือลง” ก้าวเท้าไป
ข้างหนา้ 2 ก้าว เทา้ ชิด ปลดเชือกธง ถอยกลบั มายนื ในตำ�แหนง่ เดมิ ส่งเชือกให้คนทางซ้ายทำ�หนา้ ที่
เป็นผู้ชักธง พิธีกรให้ทุกคนร้องเพลง “มาร์ชยุวกาชาด” 2 จบ พร้อมกับปรบมือตามจังหวะเพลง
และเมอ่ื เรม่ิ ร้องเพลงให้ชกั ธงมาตรฐานใหญ่ข้ึนได้
การชกั ธงใหส้ าวเชือกข้นึ ไปตามปกติ เมอื่ ชักธงสยู่ อดเสาแลว้ ใหค้ นทางขวาทำ�หน้าที่
เปน็ ผผู้ ูกเชือกธง เม่อื เสรจ็ เรยี บร้อยแลว้ คนทางขวาส่ัง “วันทยหตั ถ”์ “มือลง” “ขวา - หัน” กลับ
ไปเข้าแถวตามเดมิ (ธงมาตรฐานใหญจ่ ะชักลงภายหลงั จากชกั ธงชาติลงในเวลา 18.00 น. ของทกุ วนั )

36 แนวปฏิบตั กิ ารจัดการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ี
และผู้บงั คับบญั ชายวุ กาชาด

12. การเปล่ียนหน่วยบริการ หน่วยท่ีจะรับหน้าท่ีเป็นหน่วยบริการในวันที่ทำ�พิธี
หน้าเสาธงนั้น จะเป็นหน่วยบริการใหม่ ให้พิธีกรสั่ง “หน่วยบริการใหม่ - ตรง” “ขวา - หัน”
แลว้ ใชค้ �ำ บอกวา่ เดนิ ไปเขา้ แถวหนา้ กระดานหนา้ เสาธง หนั หนา้ เขา้ หาเสาธง และหนว่ ยทป่ี ฏบิ ตั หิ นา้ ท่ี
เปน็ หนว่ ยบรกิ ารในวนั กอ่ น จะเปน็ หนว่ ยบรกิ ารเกา่ พธิ กี รสงั่ “หนว่ ยบรกิ ารเกา่ - ตรง” “ซา้ ย - หนั ”
แล้วใช้คำ�บอกว่า เดินไปเข้าแถวหน้ากระดาน หันหลังให้เสาธง ยืนให้ตรงกับหน่วยที่จะรับมอบ
เคร่ืองหมายบริการ ห่างประมาณ 1 ก้าว แล้วให้หน่วยบริการเก่ามอบเคร่ืองหมายบริการให้หน่วย
บริการใหม่ ขณะที่มอบเครื่องหมายบริการ ให้ทุกคนร้องเพลง “บริการ” 1 จบ พร้อมกับปรบมือ
ตามจังหวะเพลง เสร็จแล้วพธิ ีกรสัง่ “ขวา - หัน” หนว่ ยบริการท้งั ใหมแ่ ละเกา่ ท�ำ ขวาหัน กลับเขา้ ที่
แล้วสง่ั “พกั ” พธิ กี รเดนิ กลับไปยนื หนา้ เสาธง
ข้อเสนอแนะเพ่ิมเติม การมอบเครื่องหมายบริการ หน่วยบริการเก่าจะส่งมอบให้
หน่วยบริการใหม่ประดับเครื่องหมายเองหรือจะประดับให้ก็ได้ ในกรณีนี้ หากผู้มอบเป็นผู้ชายและ
ผูร้ บั มอบเป็นผู้หญงิ ควรสง่ มอบใหฝ้ ่ายผ้หู ญงิ ประดับเครอ่ื งหมายเอง

หนว่ ยบริการใหม่ หน่วยบรกิ ารเกา่
เขา้ แถวหนา้ เสาธงหนั หนา้ เขา้ แถวหนา้ เสาธงหนั หลงั

เขา้ หาเสาธง ให้เสาธง

การเปล่ียนหน่วยบรกิ ารในพิธหี น้าเสาธง
13. คณะวิทยากรจะแยกออกจากแถว โดยให้วิทยากรคนที่อยู่ทางขวาสุดของแถว
ส่ัง “วิทยากร - ตรง” “ขวา - หัน” คณะวิทยากรทุกคนทำ�ขวาหันแยกย้ายกันไปปฏิบัติหน้าที่
ในระหว่างนั้น พิธีกรช้ีแจงและนัดหมาย เสร็จเรียบร้อยแล้วสั่ง “ทั้งหมด - ตรง” “แยกแถว”
ผูเ้ ขา้ รบั การฝกึ อบรมทกุ คนทำ�ขวาหัน แล้วแยกกันไปตามที่นัดหมาย

แนวปฏิบตั ิการจดั การฝกึ อบรมเจ้าหน้าที่ 37
และผบู้ งั คบั บญั ชายุวกาชาด

การแสดงเงียบ

1. ขั้นตอนการแสดงเงยี บ
1.1 การเตรยี มสถานท่ี การจดั ทน่ี งั่ ใหใ้ ชร้ ปู แบบเหมอื นการแสดงรอบกองไฟ แตไ่ มม่ ี
กองไฟและท่ีนัง่ ของผู้ติดตาม
1.2 การเตรียมบุคลากร
1.2.1 ประธาน เพอ่ื จบั สลากชดุ การแสดง มอบรางวลั และกลา่ วสรปุ ผลการแสดง
1.2.2 พธิ กี ร เปน็ ผจู้ ดั ท�ำ สลากตวั ละครเทา่ กบั จ�ำ นวนผเู้ ขา้ รบั การฝกึ อบรม ชแ้ี จง
นัดหมายและแนะนำ�การแสดง
1.2.3 กรรมการตัดสิน อย่างน้อย 3 คน พิจารณาจากการแต่งกาย อุปกรณ์
ประกอบการแสดง บทบาทการแสดง แลว้ คัดเลือกผแู้ สดงดเี ดน่ แตล่ ะประเภท ประเภทละ 1 รางวลั
2. ดำ�เนินการจดั การแสดงเงียบ
2.1 พธิ กี รนัดหมาย ช้แี จง แนะน�ำ การแสดง และจับสลาก
2.2 การเตรียมตัวของผ้แู สดง ให้เวลา 5 - 20 นาที เพ่ือการเตรียมตวั และแตง่ กาย
ตามบทบาทในสลากที่จบั ได้ โดยไม่ให้ผูอ้ ืน่ ทราบวา่ ไดส้ ลากอะไร และใหจ้ �ำ หมายเลขในสลากของตน
ใหไ้ ดว้ า่ หมายเลขอะไร แสดงเป็นอะไร
2.3 เชิญประธาน เมื่อผู้แสดงเตรียมตัวเรียบร้อยแล้ว และกลับมาน่ังประจำ�ที่
ตามเวลานัดหมาย พิธกี รจะเชิญประธาน เมือ่ ประธานมาถึงแลว้ สงั่ “ท้งั หมด - ตรง” ใหท้ ุกคนยืนตรง
เพอื่ ท�ำ ความเคารพประธาน เมอ่ื ประธานเขา้ ประจำ�ที่เรยี บรอ้ ยกด็ ำ�เนนิ รายการตอ่ ไป
2.4 เรียกหมายเลข การเรียกหมายเลขตามสลาก จะเรียกตามใบรายการของพิธีกร
หรือจะท�ำ สลากหมายเลขอีกชดุ ใหป้ ระธานจับกไ็ ด้
2.5 เคารพประธาน เมอื่ พธิ กี รเรยี กหมายเลขตรงกบั สลากของผแู้ สดงคนใด ใหผ้ แู้ สดง
คนนน้ั ยนื ขนึ้ กา้ วออกมายนื อยดู่ า้ นหนา้ หนว่ ยสขี องตน แลว้ ท�ำ ความเคารพประธานตามเอกลกั ษณข์ อง
ตวั ละคร หรือโดยการไหว้
2.6 การแสดง เมอ่ื เคารพประธานแล้ว ให้เร่ิมแสดงตามบทบาทของตวั ละครที่ได้รับ
โดยห้ามผู้แสดงใช้เสียงประกอบ ใช้เวลาในการแสดงประมาณ 1 นาที พิธีกรจะใช้สัญญาณนกหวีด
เปา่ หนงึ่ คร้งั เพอื่ หยุดการแสดง ผ้แู สดงต้องหยุดคา้ งอยู่กบั ทีใ่ นทา่ ทางท่ที �ำ อยู่คร้งั สุดท้าย
2.7 ทายบทบาทของผู้แสดง พิธกี รจะเรยี กผทู้ ไี่ ม่ไดแ้ สดงคนใดคนหน่ึง เป็นผทู้ ายวา่
ผู้แสดงคนใด แสดงเป็นอะไร จะทายเป็นรายบุคคลหรือเป็นชุดก็ได้ ถ้าทายไม่ถูกให้ผู้แสดงส่ายหน้า
และทำ�ท่าค้างไว้เช่นเดิม เมื่อได้รับอนุญาตจากพิธีกรจึงเริ่มแสดงต่อ แต่ถ้าทายถูกให้ผู้แสดง
โค้งใหผ้ ูท้ าย และโคง้ ค�ำ นับเพ่ือท�ำ ความเคารพประธาน แลว้ กลบั เข้าทนี่ ง่ั ทุกคนปรบมือ

38 แนวปฏิบตั ิการจัดการฝึกอบรมเจา้ หน้าที่
และผบู้ ังคบั บัญชายุวกาชาด

2.8 มอบรางวลั เมอื่ แสดงครบหมดทกุ คนแลว้ กรรมการสง่ ผลคะแนนใหพ้ ธิ กี รประกาศ
ผูแ้ สดงดเี ดน่ เพอื่ รับรางวัลจากประธานตามสมควร
2.9 ประธานกล่าวปิด เมื่อดำ�เนินกิจกรรมจบ พิธีกรเชิญประธานกล่าวสรุป และ
ปิดการแสดงเงยี บ จากนนั้ พธิ กี รจะสรุปเน้อื หา จุดมุ่งหมาย วิธีการ และขน้ั ตอนการแสดงเงยี บ

การแสดงรอบกองไฟ

1. ความเปน็ มาของการแสดงรอบกองไฟ
ในสมัยก่อนพวกพ่อค้าได้นำ�กองคาราวานของตนขนสินค้าขายจากเมืองหนึ่งไปยัง
อีกเมืองหน่ึงในตอนกลางคืนมีการหยุดพัก จุดกองไฟและน่ังรอบ ๆ เพ่ือแก้หนาว ป้องกันขโมย
สัตว์ร้าย และมีการร้องรำ�ทำ�เพลงเป็นการผ่อนคลายอารมณ์ พวกอินเดียนแดงมีประเพณีก่อกองไฟ
กระท�ำ พธิ บี วงสรวงผสี างนางไม้ มกี ารเลน่ รอบกองไฟเพอ่ื ความสนกุ และตอ่ มาไดม้ กี ารแสดงรอบกองไฟ
ในกิจกรรมลูกเสือ ซ่ึงลอร์ด บาเดล โพเอลล์เป็นผู้ริเริ่มนำ�มาใช้ในการพาลูกเสือรุ่นแรกของโลก
ไปอยคู่ า่ ยพกั แรมทเี่ กาะบราวนซ์ ี ประเทศองั กฤษ เมอ่ื ปี พ.ศ. 2450 การแสดงรอบกองไฟเปน็ สว่ นหนงึ่ ของ
“การชุมนุมรอบกองไฟ” ซ่ึงมีการฝึกอบรม โดยให้ลูกเสือมาประชุมพร้อมกันในตอนกลางคืน และ
ในเวลาเดียวกนั มกี ารแสดงรอบกองไฟดว้ ย
ส�ำ หรบั กิจกรรมยุวกาชาดไดจ้ ัดใหม้ ีการแสดงรอบกองไฟขึน้ เป็นครัง้ แรก เมือ่ วนั ท่ี 23
พฤศจกิ ายน 2506 ในคืนสดุ ทา้ ยของการอยู่คา่ ยพกั แรมของการฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ท่ีและผู้บงั คบั บัญชา
ยุวกาชาด หลักสตู รผูน้ �ำ ยุวกาชาด ณ ค่ายลูกเสอื วชิราวธุ อ�ำ เภอศรีราชา จังหวดั ชลบุรี
2. การเตรียมการ ในการแสดงรอบกองไฟ
2.1 สถานที่
ควรเลือกสถานท่ีกลางแจ้ง มีบริเวณกว้างขวางพอกับจำ�นวนผู้เข้าร่วมงาน และ
ไม่ห่างไกลจากท่พี กั เกนิ ไป กรณีฝนตกหรือมเี หตุพเิ ศษ จะจดั ภายในอาคารและใช้กองไฟเทยี มก็ได้
2.2 กองไฟ
ใช้ฟืนท่หี าได้จากบริเวณค่ายพกั แรม การก่อไฟมี 3 แบบ คอื
2.2.1 แบบกระโจม ไฟแรงดี แตส่ ้นิ เปลอื งเชอื้ เพลงิ
2.2.2 แบบปริ ามดิ หรอื แบบคอกหมู แสงสวา่ งน้อย แต่อยูไ่ ด้นาน
2.2.3 แบบผสม นำ�ทง้ั สองแบบมารวมกนั เหมาะส�ำ หรบั การแสดงทใี่ ชเ้ วลานาน

แนวปฏบิ ตั ิการจัดการฝึกอบรมเจา้ หน้าที่ 39
และผู้บังคับบัญชายวุ กาชาด

หน่วยบริการท�ำหน้าท่ีเล้ียงไฟให้ติดอยู่ตลอดเวลา ถ้าลุกมากใช้น�้ำพรมรอบ ๆ
หรือกระจายกองฟืนออกแล้วค่อย ๆ พรมน�้ำ ไม่ควรสาดน�้ำเข้ากองไฟ การก่อกองไฟท่ีถูกต้อง
ควรจะจดั ใหไ้ ฟมอดพอดกี บั เวลาเลกิ แสดง ในการนจ้ี ะตอ้ งเตรียมฟืนและน้�ำส�ำรองไว้ดว้ ย

แบบกระโจม แบบปริ ามดิ หรอื แบบคอกหมู แบบผสม

หมายเหตุ ประเทศต่าง ๆ ทั่วโลกให้ความสำ�คัญกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
และรักษาสิ่งแวดล้อม ซ่ึงส่งผลกระทบกับสภาพภูมิอากาศ และคุณภาพชีวิตของมนุษย์ ดังน้ัน
การก่อไฟด้วยไม้จริงจะทำ�ให้เกิดควันไฟอันเป็นมลพิษทางอากาศ ซ่ึงเป็นอันตรายต่อมนุษย์และโลก
จึงควรละเว้นการกอ่ ไฟดว้ ยไมจ้ ริง โดยอนุโลมให้ใชไ้ ฟเทยี มแทนได้
2.3 การจดั ทีน่ งั่ ของผู้แสดง
จัดเป็นรูปวงกลมให้กองไฟอยู่ตรงกลาง ผู้แสดงน่ังเรียงกันเป็นหน่วยสีในพื้นท่ี
ท่ีกำ�หนด ให้หน่วยบริการอยู่ทางด้านซ้ายมือของประธาน ท่ีน่ังประธานและแขกผู้มีเกียรติ ควรจัด
ต่างหากไมร่ วมกับหนว่ ยหนึง่ หน่วยใด และต้องสงั เกตทิศทางลม อย่าใหค้ วนั ไฟรบกวนประธาน

ภาพการจดั ทนี่ ่ังการแสดงรอบกองไฟ

40 แนวปฏบิ ัตกิ ารจดั การฝกึ อบรมเจา้ หนา้ ที่
และผ้บู ังคับบัญชายวุ กาชาด

2.4 ประธานและผูต้ ิดตาม
คณะวทิ ยากรจะตอ้ งปรกึ ษาหารอื กนั กอ่ นวา่ จะเชญิ ใครเปน็ ประธานและผตู้ ดิ ตาม
2.5 พธิ กี ร
จดั เตรยี มรายละเอยี ดส�ำ หรบั การแสดง ก�ำ กบั ควบคมุ ดแู ลรายการแสดงและเวลา
ให้เป็นไปตามจุดประสงค์ (ต้นรายการควรใช้เพลงปลุกใจ ตอนกลางใช้เพลงร่ืนเริงหรือเพลงรำ�วง
ตอนทา้ ยรายการควรเปน็ เพลงจงั หวะชา้ ๆ เพลงทม่ี คี ติ เพลงลา หรอื เพลงอวยพร) พธิ กี รแตง่ เครอื่ งแบบ
ผบู้ งั คับบญั ชายุวกาชาด (แบบท่ี 1) และควรเป็นผมู้ ปี ระสบการณ์ สามารถน�ำ นันทนาการ และแก้ไข
ปัญหาเฉพาะหนา้ ไดด้ ี
3. ข้ันตอนการแสดงรอบกองไฟ
การแสดงรอบกองไฟของยุวกาชาดให้ปฏบิ ัติตามขน้ั ตอนต่อไปน้ี
3.1 ผู้เข้ารับการฝึกอบรมนั่งประจำ�ท่ี พิธีกรแจ้งให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมทราบว่า
ผใู้ ดเปน็ ประธานและผตู้ ิดตาม นดั หมาย ซักซอ้ มขน้ั ตอนพิธีการ
3.2 การจดุ ไฟ เมือ่ ได้เวลาอนั สมควร พธิ กี รส่งั ใหห้ นว่ ยบริการจุดไฟเพ่ือเชิญประธาน
ทุกคนอยู่ในอาการสำ�รวม วิทยากรที่ได้รับมอบหมายเชิญประธาน เมื่อประธานเข้ามาในบริเวณพิธี
พธิ ีกรส่งั “ทัง้ หมด - ตรง” ให้ทุกคนยืนตรงเคารพประธาน
3.3 ประธานกล่าวเปิด ประธานเดินเข้าไปใกล้กองไฟพอประมาณ เพื่อเตรียมกล่าว
เปิดการแสดงรอบกองไฟ สว่ นผู้ตดิ ตามยืนประจ�ำทีท่ ่จี ดั ไว้ ประธานยกแขนขวาเหยยี ดตรงไปขา้ งหน้า
คว�่ำฝ่ามอื นิว้ ท้งั หา้ เรียงชิดติดกนั สงู เหนอื ไหล่ประมาณ 45 องศา แล้วกล่าวเปดิ การแสดงรอบกองไฟ
เมื่อกล่าวจบทุกคนร้อง “ฟู่” ทุกครั้งท่ีเปล่งเสียงร้อง ให้ยกมือทั้งสองขึ้นในลักษณะหงายฝ่ามือ
ท�ำลักษณะเดียวกันน้ี 3 คร้ัง ต่อจากนั้นทุกคนร้องเพลง “รอบกองไฟ” พร้อมกับปรบมือ
ตามจังหวะเพลง 1 จบคร่ึง คือ เพลงจะจบตรงกับค�ำร้องว่า “เธอกับฉันน้ันมาเล่นรอบกองไฟ”
เม่ือรอ้ งเพลงรอบกองไฟจบแล้ว ประธานเดินกลบั มายงั ที่น่งั ทุกคนนงั่ ลง
3.4 แห่พวงมาลัยและพุ่มสลาก หน่วยบริการเตรียมแห่พวงมาลัยและพุ่มสลาก
โดยใหห้ นว่ ยบรกิ ารทกุ คนเขา้ แถวตอน 2 แถว ดา้ นซา้ ยหรอื ดา้ นขวาของประธาน จดั ใหม้ หี นว่ ยบรกิ าร
2 คน คนที่ 1 ถือพวงมาลัยอยู่ด้านหน้าคนที่ 2 ซ่ึงถือพุ่มสลาก และตามด้วยหน่วยบริการที่เหลือ
ซึ่งเข้าแถวตอน 2 แถวรออยู่แล้ว (อาจเชิญผู้เข้ารับการฝึกอบรมจากหน่วยอ่ืนมาร่วมได้
ตามความเหมาะสม)

แนวปฏบิ ัติการจัดการฝึกอบรมเจา้ หน้าท่ี 41
และผ้บู งั คบั บญั ชายุวกาชาด

เม่ือจัดแถวเรียบร้อยแล้ว พิธีกรหรือผู้แทนหน่วยบริการนำ�โห่ 3 ครั้ง ทุกคนรับ
“ฮิ้ว” และแห่พวงมาลัยเวียนไปทางขวามือ 3 รอบ (พิธีกรนำ�ร้องเพลงประกอบ) ครบ 3 รอบแล้ว
ใหห้ นว่ ยบรกิ ารมาเขา้ แถวหนา้ กระดานตรงหนา้ ประธาน หา่ งจากประธานประมาณ 3 กา้ ว นอกนน้ั กลบั
มานงั่ ทเ่ี ดมิ หนว่ ยบรกิ ารมอบพวงมาลยั และพมุ่ สลากแกป่ ระธาน ทกุ คนปรบมอื หวั หนา้ หนว่ ยบรกิ ารสงั่
“หน่วยสี …….. ตรง ขวา - หัน” ถา้ หนว่ ยบริการมีมากกวา่ 1 หน่วย ส่ัง “ทงั้ หมดตรง - ขวาหนั ”
3.5 พิธีกรดำ�เนินรายการแสดง โดยสลับรายการการแสดงของวิทยากรตามสมควร
(หน่วยบริการเริ่มแจกเทียนให้คนละ 1 เล่ม ควรเตรียมแจกเทียนเมื่อหน่วยสุดท้ายเร่ิมการแสดง
และจดั เตรยี มเทยี นส�ำ หรับประธาน ผู้ตดิ ตาม และพิธีกรด้วย)
3.6 พิธีปิด
3.6.1 ประธานกล่าวปดิ เมื่อทุกหนว่ ยท�ำ การแสดงครบแลว้ พธิ ีกรเชิญประธาน
กล่าวปดิ การแสดงรอบกองไฟ จบแลว้ พิธีกรสั่ง “ทัง้ หมด - ตรง” ให้ทุกคนยนื ตรงเคารพประธาน
3.6.2 การจุดเทียน พิธีกรให้ทุกคนยืนเป็นวงกลมไหล่ชิดกัน เว้นท่ีตรงข้าม
กับประธานไว้ให้พิธีกร จากน้ันพิธีกรเร่ิมจุดเทียนให้ประธานเป็นคนแรก ขณะเดียวกัน
ทุกคนร่วมกันร้องเพลง “ดวงเดือนยุวกาชาด” เมื่อพิธีกรจุดเทียนให้ประธานเสร็จแล้ว
ให้ไปเข้าแถวอยู่ตรงข้ามกับประธานท่ีเว้นไว้ การร้องเพลงจะดำ�เนินต่อไปจนทุกคนต่อเทียน
และดบั เทียนเรียบรอ้ ยแล้ว
3.6.3 การตอ่ เทยี น ประธานตอ่ เทยี นใหก้ ับผยู้ ืนถัดไปทางดา้ นซ้ายและดา้ นขวา
ตอ่ กนั ไปทลี ะคน ๆ จนไปบรรจบทพี่ ธิ กี รทอ่ี ยตู่ รงขา้ มกบั ประธาน พธิ กี รน�ำ ชเู ทยี นขนึ้ - ลง เหนอื ศรี ษะ
3 ครง้ั ผูเ้ ข้ารบั การฝึกอบรมทกุ คนปฏิบตั พิ รอ้ มกับพธิ ีกร จนครบ 3 คร้ัง (การชูเทยี นใช้ 2 มอื จับเทยี น)
3.6.4 การดับเทียน พธิ ีกรเรมิ่ ดับเทียนคนแรก โดยใชม้ อื ปัดเปลวเทียน จากนน้ั
คนทย่ี นื ตอ่ จากพธิ กี รทงั้ ทางดา้ นซา้ ยและดา้ นขวาเรม่ิ ดบั เทยี นตอ่ กนั ไปทลี ะคน จนไปบรรจบทป่ี ระธาน
ให้ประธานถือเทยี นไวจ้ นกว่าเพลงจะจบลง จึงดับเทยี นเปน็ คนสดุ ทา้ ย
การจุดเทียนจะมีหรือไม่ก็ได้ ให้อยู่ในดุลยพินิจของผู้อำ�นวยการฝึกอบรม
ต่อจากนั้นพิธีกรให้ทุกคนจับมือต่อกัน โดยไขว้แขนขวาทับแขนซ้าย แล้วร่วมกันร้องเพลง “สามัคคี
ชุมนุม” 1 จบ แล้วฮัมทำ�นอง 2 ท่อนเพลง ขณะร้องเพลงให้โยกตัวไปทางขวาและซ้ายสลับกันไป
จนจบเพลง โดยโยกไปทางขวาก่อน
3.6.5 การสวดมนต์ เมอ่ื ร้องเพลงสามคั คชี มุ นุมจบ ทุกคนปล่อยมอื ยืนอย่ทู ี่เดมิ
พธิ กี รสงั่ “เตรยี มสวดมนต”์ ทกุ คนประนมมอื ผแู้ ทนหนว่ ยบรกิ ารน�ำ สวดมนต์ ค�ำ นมสั การพระรตั นตรยั
คำ�มนัสการพระพุทธเจ้า บทสรรเสริญพระพุทธคุณ พระธรรมคุณ พระสังฆคุณ และบทพาหุง
โดยไม่ต้องกล่าวบทแผ่เมตตา ให้ผู้แทนหน่วยบริการนำ�วรรคแรก และผู้เข้ารับการฝึกอบรมสวดมนต์
ในวรรคตอ่ ไปพร้อมกัน กรณีมผี นู้ บั ถือศาสนาอ่นื ให้ผู้ดำ�เนินกจิ กรรมพิจารณาตามความเหมาะสม