วันศาสนูปถัมภ์

วันศาสนูปถัมภ์ พท� ธศักราช ๒๕๖๕

มขุ นายกยอแซฟ ชูศกั ด์ิ สริ สิ ทุ ธ์ิ ทีท่ ำการอาคารสภาประมุขบาทหลวง
ประธานสภาประมขุ บาทหลวงโรมนั คาทอลิก โรมนั คาทอลกิ แหง ประเทศไทย

แหงประเทศไทย

สถานท่ตี ง้ั และการตดิ ตอ
ที่ต้งั : เลขท่ี ๑๒๒/๑๑ ซอยนาคสวุ รรณ ถนนนนทรี เขตยานนาวา กรงุ เทพมหานคร ๑๐๑๒๐

โทรศพั ท : ๐-๒๖๘๑-๓๙๐๐ โทรสาร : ๐-๒๖๘๑-๕๓๖๙ / ๐-๒๖๘๑-๕๓๗๐
อีเมล : [email protected] / [email protected] เว็บไซต : http://www.cbct.net/๒๐๑๕/

100

¡ÃÁ¡ÒÃÈÒʹÒ

๒. สภาคริสตจกั รในประเทศไทย

ประวัติโดยยอ
คริสตจักรโปรเตสแตนทในประเทศไทย มีประวัติศาสตรยอนไปตั้งแตในป พ.ศ.๒๓๗๑

เมื่อศาสนาจารยจาคอบ ทอมสิน และศาสนาจารยนายแพทยคารล กุตสลาฟ เขามาเผยแพรคริสตศาสนา
นิกายโปรเตสแตนทเปนคร้ังแรกในประเทศสยาม ในป พ.ศ.๒๓๘๓ มิชชันนารีคณะเพรสไบทีเรียนอเมริกันเขามาใน
ประเทศไทยและตั้งรากฐานอยางม่ันคงในป พ.ศ.๒๓๙๐ มิชชันนารีชุดนี้ประกอบดวยนายแพทยซามูเอล เฮาส
ศาสนาจารยส ตเี ฟนและนางแมรี่ แมตตูน มชิ ชนั นารคี ณะนี้ไดจ ดั ต้งั ครสิ ตจกั รเพรสไบทเี รียนที่หนงึ่ กรุงเทพฯ เมอ่ื วนั ท่ี
๓๑ สงิ หาคม พ.ศ.๒๓๙๒ ตอ มาไดจ ดั ตง้ั เพรสไบเทอรแ่ี หง สยามในวนั ท่ี ๑ กนั ยายน พ.ศ. ๒๔๐๑ เมอ่ื ถงึ ป พ.ศ.๒๔๐๑
คณะมิชชันนารีขยายงานไปสูภูมิภาคโดยไดจัดต้ังศูนยมิชชันนารี ท่ีเพชรบุรี โดยการนำของครอบครัวศาสนาจารย
ดาเนยี ล แมคกลิ วารี และครอบครวั ศาสนาจารย ชามเู อล จี แมคฟารแ ลนด เปน ผปู ฏบิ ตั งิ าน ป พ.ศ. ๒๔๑๐ ครอบครวั
ของศาสนาจารยแมคกิลวารีไดต้ังมิชช่ันประกาศคริสตศาสนาท่ีเชียงใหม โดยมีครอบครัวของศาสนาจารยวิสันเขารวม
งานดวย ครอบครัวมิชชันนารีท้ังสอง ไดจัดต้ังคริสตจักร เพรสไบทีเรียนท่ีหน่ึงเชียงใหม ในวันท่ี ๑๘ เมษายน
พ.ศ. ๒๔๒๑ ซึง่ เปน ปทมี่ ีพระบรมราชโองการเรื่องเสรภี าพทางศาสนา (มีผลบังคบั ใชในเชียงใหม ลำพูน และลำปาง)

ตอ มามกี ารจดั ตง้ั “สภาครสิ ตจกั รในประเทศสยาม” ทป่ี ระชมุ ไดร บั ธรรมนญู การปกครองครสิ ตจกั รสยาม
ซ่ึงกำหนดคริสตจักรประจำชาตินี้วา “คริสตจักรในสยาม” มีนโยบายหลัก ๓ ขอ คือ “ประกาศพระกิตติคุณ
ดว ยตนเอง” “การเล้ยี งตนเอง” และ “การปกครองตนเอง”

สภาคริสตจักรในประเทศไทย คือองคกรทางศาสนาคริสตนิกายโปรเตสแตนทท่ีรวมตัวกัน
เพื่อทำพันธกิจของพระเจาในประเทศไทย อันประกอบดวย พันธกิจดานการประกาศเผยแพรพระกิตติคุณ
พันธกจิ ดา นการศึกษา พันธกจิ ดา นการรกั ษาพยาบาลและพนั ธกิจอื่นๆ มีการแบงการปกครองออกเปน คริสตจักรภาค
คริสตจักรทองถิ่น หมวดและศาลาธรรม อีกท้ังมีหนวยงานและสถาบันการศึกษาสถาบันการแพทยรวมทำพันธกิจ
อยางครบวงจร

ศาสนาจารย ดร. ทวศี ักด์ิ มหชวโรจน อาคารสภาครสิ ตจักรในประเทศไทย
ประธานสภาครสิ ตจักรในประเทศไทย
ที่มา : https://mapio.net/pic/p-๔๙๒๐๗๗๘๓/

สถานทตี่ ัง้ และการตดิ ตอ
ที่ตง้ั : สภาคริสตจกั รในประเทศไทย เลขท่ี ๓๒๘ ถนนพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพมหานคร ๑๐๔๐๐

โทรศัพท : ๐-๒๒๑๔-๖๐๐๐-๙ โทรสาร : ๐-๒๒๑๔-๖๐๑๐
เว็บไซต : http://www.cct.or.th/

101

วันศาสนูปถัมภ์ พท� ธศักราช ๒๕๖๕

๓. สหกิจคริสเตียนแหงประเทศไทย

ประวัติโดยยอ
สหกิจคริสเตียนแหงประเทศไทยกอตั้งขึ้นในป พ.ศ.๒๕๐๒ จากการประชุมพบปะกันของผูนำ

องคการมิชชันนารีและผูนำคริสตจักรไทย ซึ่งมิไดสังกัดอยูกับสภาคริสตจักรในประเทศไทย และกลุมนี้เรียกวา
กลุมอีแวนเจลลิคอล (Evangelical) ซึ่งเปนจุดเริ่มตนของการจัดตั้ง “The Evangelical Fellowship of
Thailand” และไดเปลี่ยนชื่อเปน “สหกิจคริสเตียนแหงประเทศไทย” ชื่อยอวา “สคท.” และชื่อภาษาอังกฤษ
วา “The Evangelical Fellowship of Thailand” ในเวลาตอมา โดยภายหลังจากที่ไดจดทะเบียนเปน
องคการทางคริสตศาสนาแลว สหกิจคริสเตียนแหงประเทศไทยจึงเปดรับสมาชิกเขาในสังกัด โดยมีสมาชิก ๔
ประเภท คือ องคการมิชชันนารีจากตางประเทศ องคกรที่จัดตั้งขึ้นในประเทศ (ซึ่งตอมาใหเรียกเปนประเภท
เดียวคือ สมาชิกประเภทองคกร) สมาชิกที่เปนคริสตจักร และสมาชิกรายบุคคล คณะคริสเตียนแอนดมิชชันนารี
อไลแอนซ (ซี.เอ็ม.เอ) เปนคณะมิชชันนารีแรกที่เขามาในประเทศไทย ตั้งแต พ.ศ.๒๔๗๒ (ค.ศ.๑๙๒๙)
หลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ คณะ ซี.เอ็ม.เอ. ไดรวมงานกับคริสตจักรพระกิตติคุณ ตั้งโรงพยาบาลโรคเรื้อนที่
ขอนแกนในป พ.ศ.๒๔๙๗ (ค.ศ.๑๙๘๑) คณะ ซี.เอ็ม.เอ.รวมกับ องคการโอเวอรซีมิชชันนารีเฟลโลชิพ ตั้งศูนย
ศึกษาพระคริสตธรรมกรุงเทพฯ Bangkok Bible College ในป พ.ศ.๒๕๑๔ (ค.ศ.๑๙๗๑) เพื่อฝกอบรมความรู
ในดานตาง ๆ สำหรับผูทำงานรับใชพระเจาในคริสตจักร ตอมาในป พ.ศ.๒๕๑๘ (ค.ศ.๑๙๗๕) ไดเริ่มหลักสูตร
ในระดับปริญญาโทและไดจัดตั้งเปนสถาบันพระคริสตธรรมกรุงเทพ และเพิ่มชื่อภาษาอังกฤษเปน Bangkok
Bible College & Seminary (บี.บี.ซี.เอส.) และยังมีคณะอื่นๆ อีกหลายคณะที่แจงชื่อคริสตจักรไวในทะเบียน
ของสหกิจคริสเตียนแหงประเทศไทย

ศาสนาจารย ดร. มาโนช แจง มขุ ทีท่ ำการสหกจิ คริสเตียนแหงประเทศไทย
ประธานสหกิจครสิ เตียนแหง ประเทศไทย

สถานที่ตง้ั และการตดิ ตอ
ทต่ี ัง้ : สหกจิ คริสเตยี นแหงประเทศไทย เลขที่ ๖๔/๑ ซอยรามคำแหง ๒๒ ถนนรามคำแหง แขวงหัวหมาก

เขตบางกะป กรงุ เทพมหานคร ๑๐๒๔๐ โทรศพั ท : ๐-๒๓๑๘-๘๒๓๕-๗ โทรสาร : ๐-๒๓๑๘-๓๘๖๑-๒
เว็บไซต : http://eft.or.th/index.php

102

¡ÃÁ¡ÒÃÈÒʹÒ

๔. มูลนิธคิ ริสตจกั รคณะแบบติสต

ประวตั โิ ดยยอ
คณะแบบติสตไดเริ่มพันธกิจในประเทศไทย เริ่มตนเม่ือมิชชันนารีคณะเซาธเทิรนแบบติสต

ไดเดินทางมาถึงประเทศไทยในป ค.ศ. ๑๙๕๐ และเร่ิมตนจัดช้ันสนทนาภาษาอังกฤษและช้ันพระคัมภีร
ซ่ึงสอนโดยชาวอเมริกัน เปดโอกาสใหคนไทยท่ีแสวงหาการพูดคุยกับชาวตางชาติ ในป ค.ศ. ๑๙๕๑ ไดเปด
ชั้นเรียนพระคัมภีรภาษาอังกฤษ สำหรับนักศึกษา โดยทีมมิชชันนารีที่ออกมาจากประเทศจีนในป ค.ศ. ๑๙๕๐
เนื่องจากการปฏิวัติของพรรคคอมมิวนิสตจีน และไดเขามาทำพันธกิจในกรุงเทพมหานคร และในเดือนมีนาคม
ค.ศ. ๑๙๕๒ มีมิชชันนารีในอเมริกาไดเดินทางมาถึงกรุงเทพฯ ไดเริ่มทำพันธกิจกับนักเรียน นิสิต นักศึกษา
รวมท้งั สอนพระคัมภีรภาษาองั กฤษ โดยใชบานพักในการทำพนั ธกจิ ใชชื่อวา “ศูนยรวมนกั ศกึ ษาแบบ ตสิ ต”

ป พ.ศ.๒๕๐๓ สื่อมวลชนแบบติสต เร่ิมมีการทำสำเนาฟลมภาพยนตรเกี่ยวกับเร่ืองราว
ในพระคัมภีรเปนพากยภาษาไทย และนำออกอากาศทางวิทยุเพื่อการประกาศ ตอมาไดทำรายการโทรทัศนทางสถานี
โทรทศั นก องทัพบก ชอ ง ๗ ป พ.ศ.๒๕๑๔ กอตง้ั มลู นธิ คิ ริสตจกั รคณะแบบตสิ ต (ส.ค.บ.) และไดรับการยอมรับอยาง
กวางขวางในฐานะท่ีเปน จุดแหงความรวมมอื ระหวางครสิ ตจักรทงั้ หลาย ป พ.ศ.๒๕๓๙ การตง้ั องคก รที่ชื่อวา สหพนั ธ
แบบติสตในประเทศไทย (Thailand Baptist Convention ตอมาเปน Thailand Baptist Fellowship) เปนการ
รวมมือกับพี่นองคริสเตียนแบบติสต อ่ืนๆอันประกอบดวย ส.ค.บ. ภาคสิบสอง กะเหร่ียงแบบติสต ลาหูแบบติสต
ป พ.ศ.๒๕๒๐ มกี ารกอ ตัง้ มลู นิธคิ ริสตจักรคณะแบบ ตสิ ต มผี ูนำคนไทยเปนคณะกรรมการรว มกบั มิชชนั นารี

ศาสนาจารยธงชยั ประดับชนานรุ ัตน ท่ีตง้ั สำนกั งานมลู นิธคิ รสิ ตจกั รคณะแบบ ตสิ ต
ประธานมูลนธิ ิคริสตจักรคณะแบบ ติสต
ทีม่ า : https://mapio.net/pic/p-49207783/

สถานท่ตี ั้งและการติดตอ
ทตี่ ้งั : มูลนธิ คิ รสิ ตจักรคณะแบบ ติสต (Thailand Baptist Convention) เลขที่ ๙๐ (อาคารสเุ มธ)

ถนนสุขุมวทิ ซอย ๒ แขวงคลองเตย กรงุ เทพมหานคร ๑๐๑๑๐
เว็บไซต : http://www.baptist-tbc.com/

103

วันศาสนูปถัมภ์ พ�ทธศกั ราช ๒๕๖๕

๕. มูลนธิ ิคริสตจักรเซเวนธเดยแอด เวนตีสแหง ประเทศไทย

ประวัติโดยยอ
ประวัติการกอต้ังโดย บรรณกร (ผูประกาศกิตติคุณโดยการจำหนายหนังสือ) ทานแรก ไดเขามาใน

ประเทศไทยในป พ.ศ.๒๔๔๙ (ค.ศ.๑๙๐๖) เพอ่ื จำหนา ยแจกจายหนงั สอื ในกรุงเทพฯ ตอมามบี รรณกรจากสงิ คโ ปรเ ขา
มาอีก ๑๐ ทาน เพ่ือจำหนายหนังสือและหนุนน้ำใจสมาชิกซ่ึงสวนใหญเปนคนจีน ตอมาจึงมีศาสนทูตเขามาเผยแพร
พระกิตติคุณและตั้งสำนักงานมิชชันขึ้น และแปลนิตยสารภาษาตางประเทศเปนภาษาไทยใชชื่อวา หนังสือชูชาติ
พรอ มทั้งต้ังสำนักงานมชิ ชันขึ้นทีอ่ ุบลราชธานดี วย เริ่มสรา งโรงเรียนมชิ ชัน่ ทกี่ รุงเทพฯ ในป พ.ศ. ๒๔๙๕ (ค.ศ.๑๙๓๒)
เพ่อื สอนศาสนาใหน กั เรยี น หลงั จากน้นั มีการขยายงานดานการแพทย ไปที่อบุ ลราชธานี ภูเกต็ และหาดใหญ และเรมิ่
งานดานทันตแพทยที่เชียงใหม ในป พ.ศ. ๒๔๙๑ (ค.ศ.๑๙๓๒) เริ่มเปดการสอนพระคริสตธรรมคัมภีรทางไปรษณีย
และเร่ิมเทศนาทางวิทยุกระจายเสียงครั้งแรกในป พ.ศ.๒๕๐๕ (ค.ศ.๑๙๖๒) ซึ่งในปน้ันเองจึงไดสรางที่ทำการ
ของคริสตจักรขึ้นท่ีซอยโรงเรียนเกษมพาณิชการ ถนนคลองตัน เขตพระโขนง และยังมีสำนักพิมพขาวประเสริฐขึ้น
ท่ีนนั่ ดว ย

ศาสนาจารยน ริ ตั ิศัย อา ยปน สำนักงานมูลนิธคิ ริสตจกั รเซเวน ธเ ดย
ประธานมลู นธิ คิ ริสตจักรเซเวนธเ ดย แอดเวนตสี แหง ประเทศไทย

แอดเวนตีสแหง ประเทศไทย ทีม่ า : http://www.adventist.or.th

สถานที่ตั้งและการตดิ ตอ
ท่ีตงั้ : มลู นธิ คิ ริสตจกั รเซเวน ธเ ดยแ อด เวนตีสแหง ประเทศไทย เลขที่ ๑๒ ซอยปรดี ีพนมยงค ๓๗

ถนนสขุ ุมวทิ ๗๑ แขวงคลองตันเหนอื เขตวฒั นา กรุงเทพมหานคร ๑๐๑๑๐
โทรศพั ท : ๐-๒๓๙๑-๓๕๙๕ / ๐-๒๓๙๑-๐๕๒๕ โทรสาร : ๐-๒๓๘๑-๑๙๒๘
อเี มล : [email protected] เว็บไซต : http://www.adventist.or.th/

104

¡ÃÁ¡ÒÃÈÒʹÒ

องคการศาสนาพราหมณ-ฮินดู

๑. สำนกั พราหมณพ ระราชครู ในสำนกั พระราชวงั

ประวัตโิ ดยยอ
สำนักพราหมณพระราชครู ในสำนักพระราชวัง หรือเทวสถานโบสถพราหมณ ซ่ึงเปนท่ีรูจักของบุคคล

ทัว่ ไปวา “โบสถพ ราหมณ” ต้ังอยเู ลขท่ี ๒๖๘ ถนนบานดินสอ แขวงเสาชงิ ชา เขตพระนคร จังหวัดกรงุ เทพมหานคร
สรางขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดี ศรีสินทรมหาจักรีบรมนาถ พระพุทธยอดฟาจุฬาโลกมหาราช
ทรงโปรดเกลาฯ ใหสรางข้ึน เม่ือพุทธศักราช ๒๓๒๗ ภายในมีโบสถอยู ๓ หลัง กออิฐถือปูน มีกำแพงลอมรอบ
และทรงโปรดเกลาฯ ใหสรางเสาชิงชาข้ึน เมื่อวันพุธ แรม ๔ ค่ำ เดือน ๕ ปมะโรง พุทธศักราช ๒๓๒๙ ทรงสราง
เทวสถานและเสาชิงชาข้ึนตามประเพณีพระนครโบราณ เปนเทวสถานที่มีพราหมณเปนผูดูแล และพระราชพิธีสำคัญ
สำหรับพระนคร ทง้ั น้ี ภายในเทวสถานจะประกอบดวย โบสถ ๓ หลงั ดังน้ี

(๑) สถานพระอิศวร (โบสถใหญ) ภายในเทวสถานมีเทวรูปพระอิศวรทำดวยสำริด ปางประทานพร
โดยยกพระหตั ถท้งั ๒ ขาง และยังมเี ทวรูปขนาดกลางอีก ๓๑ องค ประดิษฐานในเบญจา (ชกุ ช)ี ถัดไปดานหลงั เบญจา
มีเทวรปู ศิวลงึ ค ๒ องค ทำดวยหนิ สดี ำ ดานหนาเบญจามีชนั้ ลด ประดษิ ฐาน เทวรปู พระพรหม ๓ องค พระราชครู
วามเทพมุนีเปนผสู ราง เมอ่ื พทุ ธศักราช ๒๕๑๔ พระสรสั วดี ๑ องค (พระนางสรัสวดี นี้ นายลลั ลาล ประสาททวยาส
ชาวอนิ เดยี เปน ผถู วาย เมอ่ื ประมาณ ๒๐ ป มาน)้ี สองขา งแทน ลด มเี ทวรปู พระอศิ วรทรงโคนนั ทแิ ละพระอมุ าทรงโคนนั ทิ
ตรงกลางโบสถมีเสาลักษณะคลายเสาชิงชา ๒ ตน สูง ๒.๕๐ เมตร สำหรับประกอบพิธีชาหงสในพระราชพิธี
ตรยี มั พวาย-ตรปี วาย ในวนั แรม ๑ คำ่ เดอื นยี่ (พระพรหม) พธิ ีขาหงสในวนั แรม ๑ คำ่ และวนั แรม ๕ คำ่ เดือนน้ัน

(๒) สถานพระพิฆเนศวร (โบสถกลาง) ภายในโบสถมีเทวรูปพระพิฆเนศวร ๕ องค ลวนทำดวยหิน
คอื หนิ แกรนติ ๑ องค หนิ ทราย ๑ องค หนิ เขยี ว ๒ องค ทำดว ยสำรดิ ๑ องค ประดษิ ฐานบนเบญจา ประทบั นง่ั ทกุ องค

(๓) สถานพระนารายณ (โบสถริม) ภายในทำชั้นยกต้ังบุษบก ๓ หลัง หลักกลางประดิษฐาน
พระนารายณทำดวยปูน ประทับยืน ๒ องคน้ีเปนองคจำลองของเดิมไว (ของเดิมไดยายไปอยูที่พิพิธภัณฑ
ในสมัยนำ้ ทว ม พุทธศักราช ๒๔๘๕) ตรงกลางโบสถมีเสาลักษณะคลายเสาชิงชา ขนาดยอม สำหรับประกอบพธิ ชี า หงส
สงู ๒.๕๐ เมตร เรียกวา “เสาหงส”

บริเวณลานเทวสถาน ดานหนาประตูทางเขามีเทวาลัยขนาดเล็ก ประดิษฐานพระพรหมต้ังอยูกลาง
บอน้ำสรา งขน้ึ เมอ่ื พทุ ธศักราช ๒๕๑๕ สมยั พระราชครวู ามเทพมนุ ี เทวสถานไดข ้นึ ทะเบียนเปน “โบราณวตั ถุสถาน”
สำคัญของชาติ ประกาศ ณ วนั ท่ี ๑๘ พฤศจกิ ายน พุทธศกั ราช ๒๔๙๒ นอกจากนยี้ ังมีเสาชงิ ชา ต้ังอยูทางทศิ ตะวนั
ออกเฉียงใตของโบสถพราหมณ หรือ หนาวัดสุทัศนเทพวนาราม แขวงเสาชิงชา เขตพระนคร ซึ่งพระบาทสมเด็จ
พระรามาธิบดีศรีสินทรมหาจักรีบรมนาถ พระพุทธยอดฟาจุฬาโลกมหาราช ทรงโปรดฯใหสรางข้ึนตรงหนาเทวสถาน
เมื่อวันพุธ แรม ๔ ค่ำ เดือน ๕ ปมะโรง พุทธศักราช ๒๓๒๗ ตอมาสรางโรงกาด (โรงเก็บน้ำมันกาด) ขึ้น ณ ที่น่ัน
จงึ ยา ยเสาชงิ ชา มา ณ ทต่ี ง้ั ปจ จบุ นั การสรา งเสาชงิ ชา ขน้ึ กเ็ พอ่ื จะรกั ษาธรรมเนยี มการสรา งพระนครตามอยา งโบราณไว
โดยถอื คตวิ าจะใหพ ระนครมคี วามมน่ั คงแข็งแรง ตอ มา กรมศิลปากรประกาศขนึ้ ทะเบียนเสาชิงชา เปน “โบราณวตั ถุ
สถาน” สำคญั ของชาติ ประกาศ ณ วันที่ ๑๘ พฤศจิกายน พุทธศักราช ๒๔๙๒

105

วันศาสนูปถัมภ์ พ�ทธศักราช ๒๕๖๕

พระมหาราชครูพิธีศรีวสิ ุทธคิ ณุ เทวสถานโบสถพ ราหมณ
ประธานพระครพู ราหมณ
ที่มา : https://www.siamganesh.com/rajakuru.html

สถานที่ต้ังและการตดิ ตอ
ท่ตี ัง้ : สำนกั พราหมณพ ระราชครู ในสำนักพระราชวงั เลขที่ ๒๖๘ ถนนบา นดินสอ แขวงเสาชงิ ชา

เขตพระนคร กรงุ เทพมหานคร ๑๐๒๐๐ โทรศพั ท : ๐-๒๒๒๒-๖๙๕๑ โทรสาร : ๐-๒๒๒๔-๑๒๑๑
อีเมล : [email protected] เว็บไซต : http://www.devasthan.org/index.html

106

¡ÃÁ¡ÒÃÈÒʹÒ

๒. สมาคมฮินดูสมาช

ประวตั โิ ดยยอ
เมื่อป พ.ศ. ๒๔๖๘ ในเทศกาลวิชัยทศมี หน่ึงในวันสำคัญของศาสนิกชนชาวฮินดู ชาวภารตะ

(ชาวอินเดีย) ในประเทศไทย ไดถือเปนวันอุดมฤกษอันสำคัญ จึงพรอมใจกันจัดตั้งสมาคมเพื่อรวมใจชาวภารตะ
ใหเ ปน หนึง่ ณ อาคารเล็กๆ หลงั หนง่ึ ในยานหลังวงั บูรพา (ใกลโบสถพ ราหมณ เสาชงิ ชา ) ในนาม “ฮนิ ดูสภา” ซง่ึ ตอมา
ไดเปล่ียนเปน “สมาคมฮินดูสมาช” จนถึงปจจุบัน กิจกรรมของสมาคมฯ ไดขยายตัวอยางตอเนื่อง นับจากวันกอต้ัง
อาคารที่ทำการคูหาเดียวในหลังวังบูรพา ตองขยับขยายเปน ๓ คูหาติดตอกันในเวลาตอมา และดวยเห็นความสำคัญ
ตองการสนบั สนุนการศึกษาของเหลาเยาวชนของชาติ จึงไดจ ัดตง้ั “โรงเรยี นภารตวิทยาลัย” ขึ้นในบรเิ วณเดียวกนั

เม่ือกอสรางอาคารสมาคมฮินดูสมาช และโรงเรียนภารตวิทยาลัยแลว จึงไดทำการกอสราง
โบสถเ ทพมณเฑยี รขน้ึ ดว ย และไดอ ญั เชญิ เทวปฏมิ าของพระผเู ปน เจา และเทพยดาอนั เปน ทเ่ี คารพสกั การะของชาวฮนิ ดู
มาจากประเทศอินเดีย (พรอมกับแผนหินออนแกะสลักท้ังหมด) และอัญเชิญดินศักด์ิสิทธิ์จาก พุทธสังเวชนียสถานที่
สำคญั ๔ แหง อันไดแ ก ลุมพนิ ี (สถานทป่ี ระสูติ) พทุ ธคยา (สถานทตี่ รสั รู) สารนาถ (สถานท่แี สดงปฐมเทศนา) และ
กุสินารา (สถานที่ปรินิพพาน) มาไวเพ่ือความศักด์ิสิทธ์ิและเปนสิริมงคล พรอมกันนี้ไดอัญเชิญน้ำจากแมน้ำศักด์ิสิทธิ์
ตางๆ ในอินเดีย เชน แมน ้ำคงคา แมน ้ำยมนุ า และ แมน ำ้ สรุ ัสวดี ฯลฯ มารวมกันและนำมาประดิษฐานไว ณ โบสถ
เทพมณเฑียรแหงน้ี เพ่ือเปนท่ีสักการะของเหลาศาสนิกชนทั้งหลาย โดยสมาคมฯ ไดจัดพิธีเฉลิมฉลองการเปดโบสถ
เทพมณเฑียรแหงนี้อยางย่ิงใหญ เมื่อวันท่ี ๑๑ มิถุนายน พ.ศ. ๒๕๑๒ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร
มหาภมู พิ ลอดลุ ยเดชมหาราช บรมนาถบพติ ร และสมเดจ็ พระนางเจา สริ กิ ติ ์ิ พระบรมราชนิ นี าถ พระบรมราชชนนพี นั ปห ลวง
ไดทรงพระมหากรณุ าธคิ ุณ เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเปน องคป ระธานในพธิ ี

หลักใหญของสมาคมจะยึดม่ันอยูกับคำสอนของศาสนาพราหมณ – ฮินดู โดยกิจกรรมสำคัญประการ
หน่ึงของสมาคมซึ่งไดยึดถือปฏิบัติกันเรื่อยมา คือการนัดชุมนุมกันในเวลากลางคืนของทุกวันจันทร นอกจากสวดมนต
และขับรองเพลงถวายพระเจาแลว ก็มีการอานและบรรยายความหมายของคำสอนในคัมภีรภควัทคีตา บางคร้ังก็มี
การอานบทความวา ดว ยเรือ่ งราวทางศาสนา หรอื วัฒนธรรม นอกจากน้ี ยงั มกี ารเชญิ ผูท รงคุณวฒุ ิจากประเทศอินเดยี
มาแสดงปาฐกถาใหผ ูช ุมนุมฟง พรอ มทัง้ การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกันดวย

นายกุลชันกุมาร มนั จันดา สมาคมฮนิ ดสู มาช
นายกสมาคมฮินดูสมาช
ทีม่ า : https://www.horolive.com/๑๑๗๙.html

สถานทต่ี ้ังและการติดตอ
ที่ต้งั : สมาคมฮนิ ดูสมาช เลขที่ ๑๓๖/๑-๒ ถนนศิริพงษ เสาชงิ ชา แขวงสำราญราษฎร เขตพระนคร

กรุงเทพมหานคร ๑๐๒๐๐ โทรศัพท : ๐-๒๒๒๑-๔๓๖๐ โทรสาร : ๐-๒๒๒๑-๔๓๖๐
อีเมล : [email protected] เว็บไซต : http://devmandirbangkok.com/

107

วันศาสนูปถัมภ์ พท� ธศกั ราช ๒๕๖๕

๓. สมาคมฮนิ ดูธรรมสภา

ประวตั โิ ดยยอ
สมาคมฮินดูธรรมสภา ตั้งอยูเลขที่ ๕๐ ซอยวัดปรก เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร สรางข้ึนเมื่อ

พ.ศ. ๒๔๖๓ ทำพิธีเปดเม่ือ พ.ศ. ๒๔๖๔ ตั้งช่ือวา สมาคมฮินดูธรรมสภา หรือวัดวิษณุ โดยชาวอุตตรประเทศ
จากประเทศอินเดีย เปนศาสนสถานของศาสนาพราหมณ-ฮินดู เพียงแหงเดียวในเอเชียอาคเนยที่มีเทวรูปศักดิ์สิทธ์ิ
สรางดวยหินออนแกะสลักดวยมือจากประเทศอินเดีย ครบ ๒๔ องค นอกจากนี้แลวยังเปนวัดแมของวัดตางๆ
ในศาสนาฮินดูในประเทศไทย สำหรับสถานที่ประดิษฐานของเทวรูปนั้น ในโบสถใหญตอนกลาง มีรูปพระราม
พระนางสดี า พระพรต พระลกั ษมณ พระสตั รุต พระหนุมาน พระศวิ ลึงค จากแมนำ้ นรมทา พระศาลิคราม จากแมน้ำ
นารายณี หรือคัณฑกี ขางขวา มีรูปพระแมทุรคา และขางซายมีรูปเล็กๆ พระนารายณ พระแมลักษมี พระศิวะ
พระแมปารวตี พระพิฆเนศวร พระกฤษณะ พระนางราธา เปนตน หนาพระราม (ติดกับเสา) ขางขวา พระหนุมาน
และพระคเณศ ในบริเวณวัดวิษณุมีโบสถยอยคือโบสถพระแมทุรคา โบสถพระศิวลึงค โบสถนาฏราช (อยูใตตนโพธิ์)
และโบสถพ ระหนุมาน นอกพระมณฑปขางขวามรี ูปพระพทุ ธเจา ปางตาง ๆ และขา งซายมีพระคมั ภรี พระเวท สำหรบั
ประวตั คิ วามเปน มานน้ั สมาคมฮนิ ดธู รรมสภา ซง่ึ เปน สมาคมทางศาสนา ในองคก ารศาสนาพราหมณ- ฮนิ ดู ไดต ง้ั ขน้ึ เมอ่ื
พ.ศ. ๒๔๕๘ โดยชาวอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย กอนน้ันชาวอุตตรประเทศ ไดไปประกอบศาสนกิจตางๆ
ณ วัดพระศรีมหาอุมาเทวี (วัดแขก) ถนนสีลม เม่ือศาสนิกชนชาวอุตตรประเทศเพ่ิมจำนวน และสถานท่ีในบริเวณ
วัดพระศรีมหาอุมาเทวีไมสามารถขยายตามจำนวนศาสนิกชนได ก็จำเปนตองหาสถานท่ีใหม โดยซ้ือที่ดินแปลงหน่ึง
บริเวณซอยวัดปรก แขวงทุงวัดดอน เขตยานนาวา กรุงเทพมหานคร แลวจดทะเบียนสำนักงานใหญของสมาคม
หลังจากนั้นเรม่ิ เรีย่ ไรเงินจากชาวฮนิ ดทู ี่อาศยั อยูในประเทศไทยคนละเล็กคนละนอ ยเพอื่ สรา งโบสถ

นายวิโนชกมุ าร ซงิ ห สมาคมฮนิ ดธู รรมสภา
นายกสมาคมฮินดูธรรมสภา
ที่มา http://livingculturalsites.com/chapter๒๘_๐๒_๐๑.html

สถานทีต่ ้ังและการตดิ ตอ
ท่ีตัง้ : สมาคมฮนิ ดธู รรมสภา เลขที่ ๕๐ ซอยวดั ปรก แขวงทงุ วดั ดอน กรุงเทพมหานคร ๑๐๑๒๐

โทรศัพท : ๐-๒๒๒๑-๓๘๔๐ โทรสาร : ๐-๒๖๓๓-๘๔๕๔

108

¡ÃÁ¡ÒÃÈÒʹÒ

องคการศาสนาซิกข

๑. สมาคมศรคี ุรสุ งิ หสภา

ประวัติโดยยอ
การท่ีชาวซิกขไดเขามาพักอาศัยอยูในกรุงเทพมหานครเปนจำนวนมากข้ึน จึงนำไปสูการมีศาสนสถาน

แหงแรกของชาวซิกขใ นกรงุ เทพฯ เพอื่ ประกอบกจิ กรรมทางศาสนา โดยต้งั อยูบริเวณถนนบา นหมอ เนื่องจากในสังคม
ของชาวซกิ ข คำสอนทางศาสนาเนน ถงึ ความรว มมอื และการใหค วามชว ยเหลอื กนั ภายในชมุ ชน นอกจากนน้ั ในคำสอน
ยังระบุวาในที่ใดซ่ึงมีชาวซิกขมากกวาสองครอบครัวมาอยูรวมกัน ที่นั้นควรมีสถานท่ีเพ่ือประกอบกิจกรรมทางศาสนา
รวมกัน แตศาสนสถานของชาวซิกขไมมีความจำเปนตองกอสราง ในรูปลักษณะท่ีเปนศาสนสถานถาวร ถายังไมมี
ปจ จยั ที่จะกอสรางชาวซิกขสามารถใชสถานที่ใดๆ ก็ไดเปนศาสนสถาน แตบริเวณน้ันตองสะอาดและมีที่ประดิษฐาน
พระมหาคัมภีรซึ่งถือเปนตัวแทนของพระศาสดา โดยที่ประดิษฐาน พระมหาคัมภีรจะสรางเปนแทนหรือยกพื้น
สูงกวาบริเวณโดยรอบเหนือแทนมีผาดาดอยูเบ้ืองบน บริเวณใดที่มีพระมหาคัมภีรตั้งอยูบริเวณน้ันถือวาเปน
ศาสนสถานของชาวซิกขได ดังมีหลักฐานปรากฏจากเรื่องราวท่ีชาวซิกขไดทำการบันทึกถึงศาสนสถานแหงแรก
ของพวกตนไววา เม่ือชาวซิกขเขามาอยมู ากข้นึ ศาสนสถานแหงแรกจึงถูกกำหนดข้นึ กลาวคือ ศาสนิกชนชาวซิกข
ไดเ ชา บา นเรอื นไม ๑ คหู า ทบ่ี รเิ วณบา นหมอ ในป พ.ศ. ๒๔๕๕ โดยขอเชา จากเจาของบา น ดว ยคาเชา เพียงเลก็ นอย
จากน้ันก็ไดตกแตงใหเหมาะสมและดำเนินศาสนกิจไดในไมนาน ตอมาเมื่อสังคมซิกขเติบโตขึ้น ศาสนิกชนก็ไดยาย
จากที่เดิม มาเชาบานหลังใหญกวาเดิมและสัญญาเชาระยะยาวกวาเดิม ณ หัวมุมถนนพาหุรัดและถนนจักรเพชร
ปจจุบัน หลังจากตกแตงแกไขจนสามารถประกอบศาสนกิจไดแลว ก็พรอมใจกันอัญเชิญพระมหาคัมภีรอาทิครันถ
มาประดิษฐานเปนประธาน และสวดมนตปฏิบัติศาสนกิจเปนประจำทุกวันไมมีวันหยุด นับตั้งแตป ค.ศ.๑๙๑๓
(พ.ศ.๒๔๕๖) เปนตน เปน เวลาหลายป

เม่ือชุมชนขยายตัวขึ้น ชาวซิกขเห็นถึงความจำเปนตองมีศาสนสถานถาวรแทนการเชาสถานที่
เพื่อทำเปนศาสนสถาน ดังน้ัน ใน พ.ศ.๒๔๗๕ ชุมชนซิกขในกรุงเทพฯ จึงรวบรวมเงินกันเพื่อจัดซื้อท่ีดิน
และกอสรางศาสนสถานของตนขึ้น ดังมีรายละเอียดอยูในหนังสือรายงานการอุปถัมภศาสนาอ่ืน (ศาสนาซิกข)
มีความวา ตอมาในป ค.ศ. ๑๙๓๒ (พ.ศ.๒๔๗๕) ศาสนิกชนชาวซิกขไดรวบรวมเงิน เพื่อซื้อท่ีดินผืนหน่ึง
เปนกรรมสิทธ์ิ ดวยจำนวนเงิน ๑๖,๒๐๐ บาท และออกแบบแปลนกอสรางเปนตึกสามชั้นคร่ึงดวยจำนวนเงิน
อีกประมาณ ๒๕,๐๐๐ บาท สรางตึกใหญเปนศาสนสถานถาวรใชช่ือวา “ศาสนสถาน ศรีคุรุสิงหสภา” หรือ
“คุรุดวารา ศรีคุรุสิงหสภา” (ศูนยรวมซิกขศาสนิกชนในประเทศไทย) ศาสนสถานศรีคุรุสิงหสภานี้ไดดำเนินการ
สืบเนอ่ื งตอ มาจนถึงปจ จุบัน

109

วันศาสนูปถัมภ์ พท� ธศกั ราช ๒๕๖๕

นายปนเดอรปาลซิงห มาดาน คุรดุ วารา ศรคี ุรสุ งิ หสภา
นายกสมาคมศรคี ุรสุ งิ หสภา วัดซกิ ข (พาหุรดั )

สถานทีต่ ง้ั และการติดตอ
ทีต่ งั้ : สมาคมศรคี ุรุสิงหสภา (ซกิ ข) เลขท่ี ๕๖๕ ถนนจกั รเพชร เขตพระนคร แขวงวงั บรู พาภิรมย

กรงุ เทพมหานคร ๑๐๒๐๐ โทรศัพท : ๐-๒๒๒๔-๘๐๙๔ / ๐-๒๒๒๑-๑๐๑๑
โทรสาร : ๐-๒๙๔๙-๔๒๒๐ อีเมล : tik๕๖๕@gmail.com

110

¡ÃÁ¡ÒÃÈÒʹÒ

๒. สมาคมนามธารีสังคตั แหง ประเทศไทย

ประวัติโดยยอ
“นามธารี” (Namdhari) แปลวา ผูซ่ึงเทิดทูนธำรงรักษาใหทรงไวซึ่งพระนามของพระผูเปนเจา

หรือผูยึดมั่นในพระนามของพระผูเปนเจา (“นาม” หมายถึง พระนามของพระผูเปนเจา สวน “ธารี”
หมายถึง การธำรงรักษา) จึงกลาวไดวา ชาวซิกข-นามธารี คือผูที่มีความรัก เชื่อถือศรัทธา และยึดมั่นในองค
พระผูเปนเจาเพียงพระองคเดียว โดยเช่ือฟงคำสั่งสอนขององคพระศาสดาผูยังดำรงพระชนมชีพอยู เสมือนอาจารย
ผสู ่งั สอนศษิ ย

ครอบครัวชาวซิกข-นามธารีครอบครัวแรก ๆ ซ่ึงไดมาพึ่งพระบรมโพธิสมภารของพระมหากษัตริยแหง
สยามประเทศนั้น เดินทางมาเม่ือประมาณป พ.ศ. ๒๔๓๑ ซ่ึงตรงกับรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลา
เจาอยูหัว ในรัชการที่ ๕ โดยในขณะน้ันยังไมมีธรรมสถานของชาวซิกข-นามธารี ตอมา เมื่อประมาณปลายป
พ.ศ. ๒๔๕๔ นับเปนครั้งแรกท่ีศาสนิกชนชาวซิกข-นามธารีในประเทศไทยไดรวมพลังศรัทธาเชาอาคาร ๑-๒ คูหา
ในซอยยานบานหมอเพ่ือประกอบพิธีกรรมทางศาสนา และในป พ.ศ. ๒๔๖๔ ไดยายธรรมสถานไปที่ถนนเยาวราช
ตอมาในป พ.ศ. ๒๕๐๗ ศาสนิกชนรวมจิตศรัทธาเพ่ือซื้อท่ีดิน และไดยายศาสนสถานมาตั้งอยู ณ เลขท่ี ๑๒๗/๑
ซอยอโศก สขุ มุ วทิ ๒๑ แขวงคลองเตยเหนอื เขตวัฒนา กรุงเทพมหานคร ซ่ึงศาสนิกชนชาวซกิ ขนามธารีพกั อาศัยอยู
มากมาย ทั้งนี้ ยังมีชาวซิกขนามธารีพำนักอาศัย และประกอบสัมมาชีพอยูมากมายตามภาคตาง ๆ ท่ัวประเทศไทย
จงึ มกี ารสรา งธรรมสถานเพ่มิ ขึ้นในจังหวดั เชยี งใหม

สำหรับประเทศไทยแลว ศาสนาซิกข-นามธารี ไดรับพระมหากรุณาธิคุณอันลนพนอยางหาท่ีสุดไมได
จากพระมหากษัตริยไทยทุกพระองค นับตั้งแตคร้ังแรกท่ีมีศาสนิกชนเดินทางเขามาในประเทศไทย ท้ังยังไดรับ
ความอนุเคราะหจากสวนราชการดวยดีตลอดมา ซึ่งศาสนิกชนทุกคนตางลวนสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณดวยความ
ปล้ืมปต ิอยางลน พน อนั หาทส่ี ุดไมไ ดเสมอมา

นายรามินเดอร ซงิ ห สจั ญาณศรีสกลุ สมาคมนามธารสี ังคตั แหง ประเทศไทย
นายกสมาคมนามธารสี ังคตั แหงประเทศไทย

สถานท่ตี ้งั และการติดตอ
ทต่ี งั้ : ตั้งอยเู ลขท่ี ๑๒๗/๑ ซอยอโศก สุขมุ วทิ ๒๑ แขวงคลองเตยเหนอื เขตวฒั นา กรงุ เทพมหานคร ๑๐๑๑๐

111

วันศาสนูปถัมภ์ พท� ธศกั ราช ๒๕๖๕

บรรณานุกรม

การศาสนา, กรม. วันศาสนูปถัมภ ครั้งที่ ๓๗, กรุงเทพฯ : โรงพิมพการศาสนา สำนักงานพระพุทธศาสนา
แหงชาต,ิ ๒๕๔๔.

การศาสนา, กรม. กรมการศาสนา, กรุงเทพฯ : โรงพิมพการศาสนา สำนักงานพระพุทธศาสนาแหงชาติ,
๒๕๕๘.

การศาสนา, กรม. วนั ศาสนปู ถัมภ ๒๐ สงิ หาคม ๒๕๖๓, กรงุ เทพฯ : บรษิ ัท รำไทยเพรส จำกัด, ๒๕๖๓.
ธำรงศกั ดิ์ อายวุ ัฒนะ, นาย. ประวัตกิ รมการศาสนา และการพระศาสนาในประเทศไทย ท่รี ะลึกในงาน

พระกฐนิ พระราชทาน, กรงุ เทพฯ : โรงพมิ พการศาสนา สำนักงานพระพุทธศาสนาแหง ชาติ,
๒๕๑๖.
ประชุมตราประจำตำแหนง ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกลาเจาอยูหัว, กรุงเทพฯ : โรงพิมพ
ครุ สุ ภาลาดพราว, ๒๕๔๖.
รอง ศยามานนท. หนงั สอื ประวตั กิ ระทรวงศกึ ษาธกิ าร ฉบบั พมิ พเ ปน ทร่ี ะลกึ ในงานฉลองวนั ครบรอบ ๖๑ ป
ของกระทรวง, กรงุ เทพฯ : โรงพิมพก ระทรวงศึกษาธกิ าร
วุฒชิ ัย มลู ศลิ ป และคณะ, พระมหากษัตรยิ ไทยแหง กรุงรตั นโกสินทร, อลั ฟา มเิ ลน็ เนียม.
ศิลปากร, กรม. ประมวลขอ มลู เกย่ี วกบั จารกึ พอ ขนุ รามคำแหง, กรงุ เทพฯ : บรษิ ทั รงุ ศลิ ปก ารพมิ พ (๑๙๗๗)
จำกัด, ๒๕๔๗.
ศึกษาธิการ, กระทรวง. ๑๐๐ ปก ระทรวงศึกษาธกิ าร, กรงุ เทพฯ : โรงพิมพก ระทรวงศึกษาธิการ

112

nsun1sF11au1

1avn 90 nUUIFlEJUSOUUVIS IIVO\lt10EJV01'1
IVVlt10EJV01\l nS\llnWUt11UflS 90C190

Ins. o \O\Ooc< cinc<c<

� www.dra.go.th

D @ C!:J • @nsun1sF11au1